Issuu on Google+

eigen huis magazine

gratis voor leden . jaargang 40 . november 2013

Den Haag het gas, Groningen de ellende Hoe het is om te wonen in aardbevingsgebied

Dit is de tijd om af te lossen

Meer burenruzies hoe los je ze op?


stelling van de maand

Proefboringen naar schalie Voorlopig worden er in Nederland toch geen proefboringen gedaan naar schaliegas. Eerst wil het kabinet verder onderzoeken welke locaties eventueel geschikt zijn. Een gemiste kans, of gepast uitstel voor een onzekere zaak? TEKST GONNIE OUSSOREN

Goede zaak!

‘L

Eric van den Dungen is wethouder van de gemeente Haaren. Deze gemeente is aangewezen als locatie voor proefboringen.

aten we voorop stellen: het besluit over nut of noodzaak van proefboringen wordt primair in Den Haag genomen. Maar zover het ons grondgebied aangaat, zeg ik: nee. De locatie die hier is aangewezen voor de proefboring ligt tussen vier natuurgebieden en er wonen mensen in de nabije omgeving. Dit gebied moet het hebben van de agrarische sector en boomteelt, en van recreatie en toerisme. Voor de proefboringen moeten pijpleidingen worden aangelegd. Dat gaat ten koste van een natuurgebied. Bovendien maken we ons zorgen over de afvoer van de gevaarlijke stoffen, de rotzooi die mogelijk in de grond achterblijft en over de opslagtanks boven de grond. Verder vrezen we dat met de komst van boortorens en platforms de waarde van het hele gebied, dus ook van de woningen, naar beneden gaat. “Nationaal belang gaat boven lo14 eigen huis magazine nov 2013

kaal belang”, zegt politiek Den Haag. Schaliegas zou ook goed zijn voor de schatkist. Ik heb minister Kamp van Economische Zaken horen zeggen: “Gaan we niet boren, dan raakt dat de koopkracht van de gewone man”. Ik respecteer zijn mening, maar waarom heb ik hem dat niet vijf jaar geleden horen zeggen toen de schaliegasdiscussie net speelde? Enfin, zo wordt het politieke spel blijkbaar gespeeld. In Polen, Engeland en Amerika dachten ze er overigens ook goed aan te verdienen, dat valt inmiddels flink tegen. En ik vraag me af: wil Den Haag het wel echt? Over vijftien jaar zijn we door het schaliegas heen, dan kunnen we nu beter investeren in duurzame energiebronnen. De politiek zegt dat de kans op aardbevin-

‘We maken ons zorgen over de afvoer van gevaarlijke stoffen, de rotzooi die mogelijk achterblijft’

gen klein is. Dat dachten ze in Groningen ook. Ik kan de risico’s niet overzien. Pas als een onafhankelijke onderzoeker mij kan garanderen dat de proefboringen veilig en controleerbaar uitgevoerd kunnen worden, geloof ik het. Maar dat is bijna onmogelijk. De meeste bekende onderzoeksbureaus zijn afhankelijk van de omzet van de Rijksoverheid. Eigenlijk draait het allemaal om vertrouwen, en dat is er niet. Ook niet in Frank de Boer van boorbedrijf Cuadrilla. Hij beweert dat proefboringen niets bijzonders zijn. Ik heb hem al drie jaar geleden gevraagd: “Als dat zo is, maak dat dan duidelijk aan de mensen hier en vertel wat er gaat gebeuren van dag tot dag.” Hij zei: “Uitstekend idee”, vervolgens heb ik er nooit meer iets over gehoord. Dan denken de bewoners hier al snel: er klopt iets niet, en weg is het vertrouwen. Het gaat om eerlijke uitwisseling van informatie. Daarom ben ik blij dat de proefboringen voorlopig zijn uitgesteld. Ik hoop dat minister Kamp de komende tijd gebruikt om te overleggen met de lokale overheden. En dat er uiteindelijk een gedragen besluit komt. Want ik ben degene die het allemaal moet uitleggen aan de mensen hier, niet Henk Kamp.’


gas uitgesteld

Wilt u reageren of zelf een opiniestuk insturen? Dat kan via redactie@eigenhuis.nl.

Helaas! René Peters is directeur Gas Technologie van kennisorganisatie TNO. TNO heeft uitgebreide kennis van de Nederlandse ondergrond en onderzoekt potentiële schaliegasvoorraden.

‘V

oordat we kunnen discussiëren over nut en noodzaak van boren naar schaliegas, moeten we eerst weten of er echt schaliegas in de bodem zit, hoeveel het is en of het moeilijk uit de grond is te halen. Daarvoor zijn die proefboringen noodzakelijk. Echt, ik begrijp de angsten van de omwonenden. Ze zijn helemaal niet gewend aan gaswinning in hun gebied. En het winnen van schaliegas kost meer energie dan winning van aardgas. Er kleven ook meer risico’s aan. Voor de boortechniek naar schaliegas worden bijvoorbeeld chemicaliën gebruikt. Mensen vrezen dat die in het drinkwater terechtkomen. De industrie moet aantonen dat het veilig kan en een proefboring kan daarover uitsluitsel geven. Omwonenden krijgen het gevoel dat zij met de lasten en risico’s worden opgescheept, terwijl de opbrengsten voor de staat en het boorbedrijf

zijn. Maar gaswinning is belangrijk voor heel Nederland. En lokaal kan het voor werkgelegenheid zorgen. Het onderzoek van TNO is onafhankelijk en we hebben maar één belang: het algemene, maatschappelijk belang. Hoe kunnen we zo lang mogelijk een veilige energievoorziening garanderen en op welke manier? Daarin adviseren wij de overheid. Natuurlijk willen we snel de overstap naar duurzame energiebronnen maken, maar dan moet dat wel haalbaar zijn. Het streven in het Energieakkoord is om in 2020 een aandeel duurzame energie van veertien procent te hebben. Dat vind ik al erg ambitieus. Maar het betekent dat we in ieder geval nog altijd voor 86 procent fossiele bronnen nodig hebben. We zijn dus nog lange tijd afhankelijk van gas. Schaliegas is goed voor de transitie naar een volledige duurzame ener-

‘Gaswinning is belangrijk voor heel Nederland. En lokaal kan het voor werk zorgen’

gievoorziening omdat het redelijk schoon is. Hiermee kunnen we langer zelfvoorzienend blijven en worden we niet afhankelijk van aardgas uit bijvoorbeeld Rusland en Algerije. Maar dan moet wel duidelijk aan de lokale bevolking worden uitgelegd wat de mitsen en maren zijn van schaliegaswinning. Voordat er daadwerkelijk een boorvergunning wordt afgegeven, moeten omwonenden weten wat proefboringen precies inhouden en waarom ze zo belangrijk zijn. Ik kan me anders goed voorstellen dat ze achterdochtig worden. Ze willen graag betrokken worden, daarmee is door de overheid tot nu toe onvoldoende rekening gehouden. Minister Henk Kamp is zich nu terdege bewust van de zorgen van drinkwaterbedrijven en van de impact die de proefboringen op burgers hebben. Daarom gaat hij nu in gesprek met hen. De plekken in Noord-Brabant en Flevoland zijn geologisch gezien perfect als proefboorlocaties. Daar verwachten we het meeste schaliegas in de grond. Maar nu wordt één en ander verder onderzocht en worden ook andere afwegingen meegenomen, zoals de gevaren voor het drinkwater. Je moet dus niet gek staan te kijken als er over anderhalf jaar voor een ander gebied wordt gekozen om te boren.’ eigen huis magazine nov 2013 15


huis met verhaal arthur japin

Maleisië op zolder Elk huis heeft een verhaal. Arthur Japin bezocht als kind een woning waar onder de dakspanten een oerwoud schuilging.

I

k heb een man gekend die zijn kamers een naam gaf. Tussen antieke Chinese meubels en ivoren beelden, pagoden en eierschaalporselein, zijn kalligrafeerbenodigdheden en Japanse rolschilderingen stond een ebbenhouten troon met een marmeren zitting. Robert van Gulik was ambassadeur te Kuala Lumpur, sinoloog, schrijver van de Rechter Tie-verhalen en een vriend van mijn ouders. Hij was getrouwd, vertelden zij mij, met de dochter van de allerlaatste Mandarijn. Toen ik een jaar of acht was bezochten wij hen in hun woning in Den Haag. Hij tilde mij op de troon en opende de deuren van De hal waar helderheid wordt vereerd. Een kamer met een naam krijgt persoonlijkheid. Je verwacht iets bijzonders van zo’n kamer, maar dat lijkt die kamer ook van jou te verwachten. De een wil de ander niet teleurstellen. Respect vult de ruimte. De leegte heeft er een gezicht. De luitkamer van de harmonie van het midden. 26 eigen huis magazine nov 2013

De studeerkamer van wat nog over is. De namen die Robert Van Gulik aan zijn kamers gaf, leken regels die samen een gedicht moesten vormen. Geef een kamer een naam en hij maakt zich los van het geheel. Hij onderscheidt zich van de rest van het huis, en binnen zijn muren ontstaat een wereldje op zich. Dat heeft niets te maken met inrichting of sfeer. Het is niet eens gebonden aan de ruimte zelf. Als Van Gulik verhuisde, verhuisden de namen van de kamers mee. En in die nieuwe ruimte riepen ze dezelfde beelden op. Het hoge huis van vroeger. Hut van het zingen naar de maan. ‘Er is iemand die jou wil ontmoeten’, zei Van Gulik na een tijdje.

‘En denk er goed om, wat er ook gebeurt, nooit iets beetpakken!’

‘Kom, ik zal je aan mijn vrienden voorstellen.’ Hij ging mij voor de trap op. Halverwege de tweede verdieping begon ik iets te ruiken. De geur van zoete drop, die in het hele huis hing, werd scherper. Van de treden sloeg de damp van circuswagens. In het koude trappenhuis hing een zure nevel. Boven de zolderdeur was een klein raam. Daarachter werd tegen de muur gebonkt. Er klonk gekrijs. Je kon niet zien wat het was, want het hele bovenlicht was dichtgesmeerd met stront. ‘Heb je niks in je zakken?’ vroeg hij. ‘Geen zakdoek, geen snoepjes?’ Hij stak de sleutel in het sleutelgat en gebaarde dat ik achter hem moest blijven. ‘En denk er goed om, wat er ook gebeurt, nooit, maar dan ook nóóit iets beetpakken!’ Hij opende de deur op een kier. Een vlaag natte warmte stroomde naar buiten. Uit zijn broekzak trok hij een banaan, die gooide hij naar binnen. Hij stapte snel de kamer in, trok mij aan mijn trui mee, en deed de deur achter ons op slot. Drie apen keken mij aan. De grootste maakte van het moment gebruik


de orde van de dag. Dat wil zeggen dat ze heen en weer sprongen en rondzwaaiden aan touwen. Ze klommen in de pijpen van de waterleiding en probeerden de tralies los te rukken van het raam.

ILLUSTRATIE ROEL VENDERBOSCH

‘ Z om de banaan te veroveren, waarna de twee kleinsten zich naar mij keerden en hun tanden lieten zien. Van Gulik gebaarde mij op de grond te gaan zitten, trok zijn broekspijpen op en gaf het voorbeeld. Hij maakte klokkende geluiden, die de aapjes wat kalmeerden. Ik kreeg de bananenschil tegen mijn achterhoofd gesmeten. Maar na een paar minuten gingen de beesten over tot

o’, zei de schoonzoon van de mandarijn, ‘nu zijn we in het oerwoud van Maleisië.’ Door het aangekoekte raam waren de bruine steentjes van het Haagse Statenkwartier nauwelijks nog te zien. De lucht was zwaar als in een tropische kas. Er lag wel iets groens in de waterbak, maar planten waren er niet te bekennen, alleen de bloemblaadjes op het losgescheurde behang. ‘Het ziet er niet uit als een oerwoud’, zei ik. Een van de apen sprong op zijn schouder. Hij

draaide zijn lange staart om Van Gulik’s arm en trok met twee pootjes zijn grote hand open om te zien of er iets in verborgen lag. ‘Zij geloven het’, zei hij. ‘Zij geloven dat ze thuis zijn, waarom zou jij het niet geloven?’ Nu gaf Van Gulik mij een paar nootjes, maakte zachtjes de staart los van zijn arm en zette het diertje op mijn schoot. Ik stak voorzichtig mijn hand uit en liet hem door de aap open pulken. De tweede durfde nu ook steeds beter, totdat hij op mijn knie een pinda begon te pellen. ‘Ik weet niet wat er van kinderen moet worden die opgroeien zonder apen om zich heen’, zei Van Gulik. ‘Heeft deze kamer eigenlijk ook een naam?’ vroeg ik. ‘Nog niet. Hoe zou jij hem noemen?’ Arthur Japin (1956) is schrijver van romans als De zwarte met het witte hart, De droom van de leeuw, Een schitterend gebrek en De overgave. Binnenkort verschijnt zijn nieuwe roman De man van je leven. Een ‘wrange komedie over liefde, trouw, overspel en wraak’, aldus zijn uitgever. eigen huis magazine nov 2013 27


na de verbouwing villa

De parel van Haren 40 eigen huis magazine nov 2013


Leandro en Inge verhuisden van Dordrecht naar Haren in Groningen. Ze kochten een authentieke villa met achthonderd vierkante meter onkruid. TEKST MARIJKE SNIJDER FOTO'S HENK VEENSTRA

T

Haren

Inge en Myrthe in de serre die nu als speelkamer wordt gebruikt

oen Inge van Ditshuizen drie jaar geleden een baan vond in Delfzijl, verhuisde ze van Dordrecht naar de provincie Groningen. Met haar partner Leandro de Oliveira Marreiros en dochter Fenna betrok ze een huurwoning in Haren. Van daaruit zochten ze een geschikt familiehuis. Dat vonden ze aan de Molenweg: een vrijstaande jarendertigwoning. ‘Het was een parel, omdat veel authentieke details nog intact waren. De vorige eigenaresse was de tweede bewoonster en woonde er al sinds 1938’, zegt Inge. De koop ging niet over één nacht ijs. Het huis was, na het overlijden van de oude bewoonster, overgegaan op vijftien erfgenamen en die moesten elk tekenen voor de verkoop. Inge: ‘En dat terwijl wij haast hadden, want we moesten begin januari uit onze huurwoning zijn.’ Gelukkig kwam de verkoop op tijd rond en kon het grote sloop- en verbouwwerk in het nieuwe jaar beginnen. ‘Dat was wat. Inges ouders moesten bijna huilen toen ze zagen wat voor huis we hadden gekocht. Wij zagen de verbouwing wel zitten’, zegt Leandro. De schrootjes waren bekleed met jute, de slaapkamers bestonden voor een kwart uit inbouwkasten, de plafonds waren gemaakt van riet en zachtboard, de ruiten in huis waren enkel glas en de tuin was een overwoekerd testveld voor een aardappelteler uit eigen huis magazine nov 2013 41


de familie. Inge: ‘Het werd een sport om zoveel mogelijk authentieke details in en om het huis in ere te herstellen.’ Leandro: ‘Ik weet nu dat een afkortzaag een waardevol stuk gereedschap is. Tijdens de verbouwing werd ik steeds handiger. Ik wist precies wat we wel en niet moesten uitbesteden.’ Niet alles ging van een leien dakje. ‘Toen we de oude keuken eruit haalden, bleken de balken rot,’ zegt Leandro. Inge: ‘En ons huis bleek een taart voor houtworm te zijn. Dat was een fikse tegenvaller, want nu moesten we het hele huis laten behandelen.’ Twee jaar later en een dochter rijker, is de verbouwing voor zeventig procent afgerond. Inge: ‘Ik heb best een drukke baan en als ik thuiskom, moet het huis rust brengen. Volgens mij is dat gelukt.’

Ook met een bijzondere verbouwing in Eigen Huis Magazine? Mail foto's en een korte beschrijving naar redactie@ eigenhuis.nl

Paspoort bewoners Inge van Ditshuizen (38), chemisch technoloog Leandro de Oliveira Marreiros (35), IT-consultant Fenna (3) en Myrthe (10 maanden) Woning: vrijstaande woning uit 1932 Verbouwkosten: 100.000 euro Heeft u verbouwplannen of wilt u weten hoe u uw woning zo goed mogelijk kunt onderhouden? Ga naar eigenhuismagazine.nl/ onderhouden. 42 eigen huis magazine nov 2013


➊ Leandro en Inge verbaasden zich over de mooie huizen in Haren. Ze vielen voor deze vrijstaande jarendertigwoning. ➋ De grijze keukenkast kwam tijdens de verbouwing tevoorschijn. De vloer lijkt wel een gietvloer, maar er ligt zeil. ➌ De ramen waren enkel glas. Hiervoor is dubbel glas en glas-in-lood in de plaats gekomen. ➍ In de woning zat nog veel origineel zwart bakeliet schakelmateriaal. Op de foto is dit te zien achter de gangdeur.

eigen huis magazine nov 2013 43


Nieuwsgierig geworden?

eigen huis magazine

Word lid van Vereniging Eigen Huis en ontvang 11x per jaar Eigen Huis Magazine. Ga naar

www.eigenhuis.nl/lid-worden


Preview Eigen Huis Magazine november 2013