Page 1

eigen huis magazine

gratis voor leden . jaargang 40 . mei 2013

120.000 gewonden per jaar Hoe veilig klust u? Betalingsproblemen De ene bank helpt, de andere dreigt

Crisis dwingt bouwers tot innovatie

‘Het moet goedkoper en sneller’ 0513EHM cover.indd 1

16-04-13 16:24


huis met verhaal marcel van roosmalen

Denk om de buren Elk huis heeft een verhaal. De buren van Marcel van Roosmalen luisterden bij elk jeugdgeheim mee.

M

ijn ouders kwamen uit kleine dorpen in Brabant. Na hun trouwen verhuisden ze naar Arnhem, een stad waar ze nooit aan zouden wennen. Ze gingen wonen in de wijk Presikhaaf, onder de ‘P’ van ‘Winkelcentrum Presikhaaf’ dat met grote neonletters op het dak van de flat stond. Toen mijn moeder zich ging voorstellen aan de buren zei de buurvrouw: ‘Wij hebben liever geen contact.’ De buurman keek naar de buik van mijn moeder – daar zat ik in – en zei dat hij niet op en neer naar het ziekenhuis ging rijden. In de lift werd niet gegroet. Nadat ik was geboren, verhuisden mijn ouders naar het andere uiterste: een twee-onder-een-kapwoning in Velp-Zuid. Later zouden ze me nog vaak het fotoboek laten zien van hoe het toen was. Er lag nog geen asfalt en iedereen was nieuw, wat zorgde voor een hechte band. De mensen die er veertig jaar geleden kwamen wonen, wonen er – mits in leven – nu nog. Ze kregen er kinderen en kleinkinderen, werden er ziek en hielden elkaars

Gedwongen door omstandigheden – mijn vader ging dood – was ik de laatste maanden met enige regelmaat in het ouderlijk huis. Mijn moeder kon niet internetbankieren. De deurbel deed het niet. De telefoon ging nooit. En de klok was kapot, ze hoorde hem tenminste niet tikken. De oplossing bleek een gehoorapparaat. De andere problemen – eenzaamheid, een lekkende kraan en vreemden ( ‘inbrekers’ ) in de achtertuin werden met behulp van de buren opgelost.

Het wel en wee van mijn moeder werd op de voet gevolgd, ze werd kortom in de gaten gehouden. Gezien de omstandigheden geen onprettig idee. Mevrouw Hendriks van twee deuren verder kwam tijdens het eten een pot honing brengen. 'Voor op de boterham', zei ze. Mijn moeder: 'Nee, ik doe het door de yoghurt.' Daarna volgde een gesprek over de biobak en hoe je die het beste kon schoonhouden. Mevrouw Hendriks gebruikte daarvoor sop van water en afwasmiddel. Mijn moeder zei dat mijn vader dat altijd deed. Een paar dagen later kwam meneer Hendriks een alarminstallatie – een licht dat aanspringt bij onraad – aan de gevel monteren en weer een paar dagen later kwam hij die weer demonteren. Het ding reageerde ook op vogels en insecten, waardoor mijn moeder ’s nachts continu dacht dat er inbrekers waren.

'Je pakte altijd het speelgoed van je zus af. En je zong onder de douche, vreselijk'

De directe buren waren christelijk. Als ze vroeger op bezoek kwamen, zette de man bij ons de televisie uit. Hij was principieel tegen televisiekijken. Waarom mijn ouders dat goed vonden heb ik nooit gesnapt. Na de dood van mijn vader hadden ze enthousiast geholpen met het

leven al die jaren in de gaten. De meesten zijn inmiddels met pensioen. Vroeger waren ze verpleger, conducteur, postbode, onderwijzer en ambtenaar. Er zat ook een zedendelinquent tussen, maar die is – toen het allemaal uitkwam – de buurt uit gevlucht.

24 eigen huis magazine mei 2013

0513huismetverhaal.indd 24

16-04-13 13:08


illustratie roel venderbosch

schrijven van rouwkaarten. Om ze te bedanken had ik een boek voor ze gekocht. Van Geert Mak, daar stoot je niemand mee voor het hoofd. Het werd uitgepakt en omhoog gehouden. ‘Een boek!’, zei de buurvrouw. De buurman had nog nooit van Geert Mak gehoord. ‘Wat is dat voor iemand?’ Ik zei dat Geert Mak een bekende schrijver was en dat er haren uit zijn oren groeiden. Hun woning – een kopie van de woning van mijn ouders – was ingericht met geknoopte kleden en rotan meubels. Gek dat ik hier nooit eerder binnen was geweest.

I

k kreeg koffie met zelfgebakken koek en werd bijgepraat over ziektes, sterfgevallen en ander ongemak. Ik weet inmiddels dat het heel vervelend is om eksterogen

aan de tenen te hebben en dat het verkrijgen van een bouwvergunning voor een volière in de gemeente Rheden geen sinecure is. Een andere buurtbewoner overleed aan een geheimzinnige ziekte waardoor zijn hoofd en voeten op latere leeftijd begonnen te groeien. De buurman zei: ‘Hij had iedere winter een nieuwe muts en twee keer per jaar nieuwe schoenen nodig.’ Daarna werd het ziekbed van mijn vader besproken. Ze hadden de dood langzaam zien aankomen. ‘Ik denk dat wij het als eerste wisten’, zei de buurvrouw. ‘Als we in de keuken staan horen we alles.’ Alles. Ik ging ook even in de keuken staan en hoorde de televisie van mijn moeder. Mijn jeugd bleek geen geheimen te kennen.

Ruzies van lang geleden konden ze woordelijk herhalen. Een keer – ik herinnerde me het conflict nog goed – hadden ze ’s nachts gebeld met de vraag of we wat zachter konden ruzie maken. ‘We zullen het proberen’, had mijn vader toen gezegd. Bij ieder huis horen buren, misschien leuk om daar ook even bij stil te staan als je een huis koopt. Deze buren wisten meer van mijn jeugd dan ik zelf. De buurvrouw: ‘Je pakte altijd het speelgoed van je zus af. Vooral haar Playmobil. En je zong onder de douche, vreselijk.’

Marcel van Roosmalen is columnist en schrijver. Vorig jaar verscheen zijn meest recente boek Gras groeit niet sneller door aan de sprietjes te trekken. eigen huis magazine mei 2013 25

0513huismetverhaal.indd 25

16-04-13 13:09


onderhouden+verbouwen

eigen huis magazine

‘Achteraf gezien had ik me niet moeten laten opjagen’ Vaak veroorzaakt haast klusongelukken

28 eigen huis magazine mei 2013 27

0513binnencover2.indd 27

16-04-13 12:26


Oh, maar dat doe ik even...

Tienduizenden doe-het-zelvers belanden op de Eerste Hulp

28 eigen huis magazine mei 2013

0513veiligklussen.indd 28

16-04-13 13:57


Doe-het-zelven leidt elk jaar tot 120 duizend letselgevallen. Belangrijkste oorzaak: slechte voorbereiding. Klussers onderschatten de risico’s. TEKST GONNIE OUSSOREN FOTOGRAFIE ROELOF POT

eigen huis magazine mei 2013 29

0513veiligklussen.indd 29

16-04-13 13:58


‘Klussen is als seks. Voorlichting kan veel leed voorkomen’

W

e gaan steeds meer klussen. Deels omdat we enthousiast worden gemaakt door klusprogramma’s op televisie, deels door de economische crisis. We verhuizen niet, maar kiezen ervoor zelf dingen in en om het huis aan te pakken. Maar jaarlijks leidt dat wel tot 120 duizend gewonden, waarvan er 24 duizend terechtkomen op de Spoedeisende Hulp. Vooral letsel aan de handen komt vaak voor. En elk jaar overlijden gemiddeld 41 personen aan een klusongeval, meestal door een val van de trap of ladder. Dat blijkt uit cijfers van VeiligheidNL, een organisatie die onveilige situaties wil helpen voorkomen. Cilia Knols, communicatieadviseur bij VeiligheidNL: ‘De meeste ongelukken worden veroorzaakt door het gedrag van de klussers. Ze onderschatten de risico’s die ze lopen.’ Als voorbeelden noemt ze een trap instabiel plaatsen, metaal bewerken zonder beschermbril op en snijden met een bot hobbymes waarmee zoveel kracht moet worden gezet, dat je zomaar zou kunnen uitschieten. ‘De crux zit ‘m vooral in de voorbereiding van een klus’, zegt Knols. ‘Mensen willen zo snel mogelijk aan de slag en direct resultaat zien. Ze lezen de gebruiksaanwijzing niet goed of ruimen de werkplek niet op. Maar wie zich goed voorbereidt op een klus, krijgt een beter resultaat en heeft minder kans op letsel.’

Onvoorzichtigheid

Sander Idsinga (31) werkte lange tijd op de Spoedeisende Hulp in Boxmeer. Hij heeft vooral klussers met snijwonden en botbreuken zien langskomen. ‘Klusongelukken ontstaan door onvoorzichtigheid. Mensen willen snel

iets doen en nemen niet de juiste veiligheidsmaatregelen. Ze hebben bijvoorbeeld helemaal geen ervaring met het gereedschap dat ze gebruiken, verhogen de ladder niet als ze ergens net niet bij kunnen, of snijden niet van zich af.’ Joppe Saanen, SEH-arts in het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam, ziet ook veel mensen die wél veiligheidsmaatregelen nemen. Maar die zetten dan bijvoorbeeld weer net een verkeerde bril op, zodat metaalsplinters via de zijkanten in de ogen kunnen komen. Volgens hem zijn het vooral mannen die zich verwonden. ‘Zij klussen natuurlijk ook vaker.’ Klusser Jan Rhoen (69) uit Heerlen is ook wel eens op de Spoedeisende Hulp beland. ‘Ik wilde een plank snijden met een houtbeitel. De beitel schoot door, vol in de muis van mijn linkerhand. Achteraf gezien had ik veiligheidshandschoenen moeten dragen en me niet moeten laten opjagen.’ Volgens Idsinga zijn de gevaren van gereedschap nauwelijks bekend. ‘Mensen huren bijvoorbeeld een cirkelzaag met veiligheidspal. Maar eigenlijk vinden ze die veiligheidspal onhandig omdat ze die continu ingedrukt moeten houden. Dus manipuleren ze het veiligheidssysteem, door bijvoorbeeld de pal af te plakken met een stuk tape. En dan schieten ze opeens uit.’ Luuk Ros, communicatiemanager bij bouwmarkt Praxis, waarschuwt dat ook goed gereedschap gevaarlijk kan zijn in het gebruik als dat niet op de juiste manier wordt gebruikt. ‘Bij verhuur geven we daarom altijd gebruiks- en veiligheidsinstructies mee.’

cijfers en tips

Cijfers Mannen lopen vaker letsel op dan vrouwen (76 tegenover 24 procent) Ruim twee derde van de slachtoffers is tussen de 35 en 59 jaar oud Top-3-letselgevallen: 52 procent aan hand of vingers, 16 procent aan het hoofd en 8 procent aan voet of tenen.

(bron: VeiligheidNL)

Zeven tips voor veilig klussen Begin uitgerust en voorbereid aan iedere klus. Ruim je werkplek op. Ook tijdens het klussen. Vermijd losse kleding of accessoires. Draag stevige schoenen met antislipzolen om uitglijden te voorkomen. Draag beschermingsmiddelen (veiligheidsbril, gehoorbeschermers, maskers en handschoenen). Vervang het gereedschap tijdig (mesjes, zaagjes). Werk bij daglicht en zorg desnoods voor een extra lamp.

Beleving

De feiten over veilig klussen zijn bekend, maar wat is de beleving van mensen zelf? Vereniging Eigen Huis

30 eigen huis magazine mei 2013

0513veiligklussen.indd 30

16-04-13 14:00


vroeg het haar ledenpanel. Iets minder dan de helft denkt dat mensen grote risico’s nemen bij het klussen en niet goed voorbereid zijn. ‘Te veel mensen gaan klussen, terwijl ze nog nooit een stuk gereedschap in hun handen hebben gehad en dan gaat het mis’, merkte een van de leden op. Toch vindt ruim een derde dat hij of zij veiliger klust dan de gemiddelde Nederlander. Weliswaar zorgt het merendeel voor een keurig opgeruimde werkplek, maar bij gevaarlijke klussen zoals het werken met elektrisch en snijgereedschap of klussen op hoogte neemt maar 22 procent standaard veiligheidsmaatregelen. Zoals het dragen van een veiligheidsbril, beschermende kleding of handschoenen. Opvallend is dat meer dan de helft van de mannen voor gebruik van elektrisch gereedschap de gebruiksaanwijzing leest, tegenover ruim een derde van de vrouwen. Slechts 13 procent van de mannen denkt dat vrouwen veiliger klussen, terwijl het toch vaak mannen zijn die op de Spoedeisende Hulp terechtkomen. Al moet wel worden gezegd dat mannen vaak de moeilijkste klussen voor hun rekening nemen. Dat blijkt ook uit cijfers van Onderzoeksbureau Qudata, dat vorig jaar het klusgedrag van mannen en vrouwen bestudeerde.

Kostenpost

Veiligheid zou voor doe-het-zelvers de normaalste zaak van de wereld moeten zijn, maar dat is het klaarblijkelijk niet. Ter vergelijking: jaarlijks belanden 24 duizend klussers op de Spoedeisende Hulp, terwijl de teller van het aantal vuurwerkslachtoffers op de Eerste Hulp blijft steken op 810. De medische kosten voor klusslachtoffers bedragen jaarlijks 31 miljoen euro en de kosten door arbeidsver-

Horror-ladder-verhalen Martin de Knegt (53) uit Utrecht: ’Ik had beide handen nodig om de ladder af te lopen en stopte daarom de schroevendraaier even in mijn mond. Ik miste de onderste tree van de trap en in een reflex heb ik waarschijnlijk mijn kaken op elkaar gedrukt. Mijn kaak was gebroken en ik verloor een kies. Ik stop nooit meer gereedschap in mijn mond.’

Herman Sturm (61) uit Beverwijk: ’Toen ik van de ladder wilde afstappen, hoorde ik dichtbij piepende autobanden, gevolgd door een harde klap. Ik wilde snel naar de plek des onheils om te helpen, maar verstapte me en bleef met mijn trouwring aan een bout van de ladder haken. Hierdoor werd een vinger afgerukt.’

Mathieu Meijs (68) uit Noorbeek: ’Ik stond op een aluminium trap die uit twee delen bestond en tot bijna de maximale lengte was uitgetrokken. Toen klapte die in elkaar. Ik was er zo slecht aan toe dat men vreesde voor mijn leven. Twee weken heb ik op de intensive care gelegen. Het heeft ongeveer negen jaar geduurd voordat ik weer een beetje de oude was. Mijn zwager hield destijds de ladder vast, maar dat bleek onvoldoende. Ik weet nu dat die twee delen extra moesten worden geborgd.' eigen huis magazine mei 2013 31

0513veiligklussen.indd 31

16-04-13 14:37


'Ik was bezig met een kettingzaag en lette even niet op'

zuim zijn bijna net zo hoog, stelt VeiligheidNL. Het Rotterdamse Erasmus MC deed vorig jaar onderzoek naar de maatschappelijke kosten van hand- en polsletsels. Daarbij bleek dat de gevolgen van een klusongeluk vaak groot zijn en dat slachtoffers hier langere tijd last van kunnen ondervinden. Toch komt er geen massamediale leefstijlcampagne om veilig klussen te stimuleren, al pleit twee derde van ons ledenpanel hier wel voor. Een aantal jaar geleden heeft de rijksoverheid besloten deze campagnes af te schaffen, omdat het mediagebruik is veranderd en campagnes via televisie en radio veel geld kosten. Voorlichting wordt nu meer doelgericht gegeven, via bijvoorbeeld digitale media en bouwmarkten. Uit ons ledenpanelonderzoek blijkt overigens dat bijna de helft van de vrouwen vindt dat bouwmarkten slecht informeren over veilig klussen, tegenover een kwart van de mannen. Dit baart Luuk Ros (Praxis) zorgen: ‘Wij zetten veel informatie online, op verpakkingen, in folders. Ook ons personeel weet veel. Mensen moeten vooral niet schromen om onze hulp te vragen als ze onzeker zijn over een klus.’

Veiligheidsbroek

Met goede voorbereiding kunnen we dus een hoop problemen voorkomen. Daarnaast moeten we het juiste gereedschap voor een klus gebruiken en indien nodig beschermende kleding dragen. Dat weet Bram de Leijer (39) uit Linne als geen ander. ‘Tijdens het vellen van een boom heb ik in een moment van onoplettendheid met een kettingzaag in mijn broek gezaagd.

Gelukkig was het een veiligheidsbroek, anders was ik ernstig gewond geraakt.’ Luuk Ros vindt dat een doehet-zelver zichzelf vooraf altijd de vraag moet stellen of hij de veiligheidsrisico’s van een klus kent. ‘Als bouwmarkt is het onze taak om goed advies, duidelijke gebruiksvoorschriften en veilig materiaal te leveren. Maar de klusser heeft zelf de verantwoordelijkheid om hiermee op de juiste manier om te gaan.’ Hoe zorg je er nu voor dat een klusser daadwerkelijk zijn verantwoordelijkheid neemt? Meerdere mensen uit het ledenpanel vinden dat meer voorlichting moet komen over veilig klussen. Bijvoorbeeld op scholen. Een panellid zei het zo: ‘Klussen is als seks. Voorlichting kan veel leed voorkomen. Levensbekwaamheden moeten structureel worden aangeleerd. En klussen is een levensbekwaamheid.’ 

Zelf doen is goedkoper Doe-het-zelven is in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw populair geworden. Het was goedkoper dan iemand inhuren en mensen vonden het leuk om zelf iets tot stand te brengen. De vrije zaterdag en steeds korter geworden werkweek hielpen daarbij. Hobbyklussen zorgde voor de opkomst van bouwmarkten. En het is nog steeds populair. Uit het tijdsbestedingsonderzoek van SPOT uit 2010 blijkt dat Nederlanders tussen de 20 en 65 jaar in 2006 zo'n 19 minuten per dag klusten. In 2010 besteedden ze nog meer tijd aan klussen: 25,5 minuten per dag.

veilig klussen

J s s E k o w

Meer informatie over veilig klussen? Ga naar eigenhuismagazine.nl/ veiligklussen.

32 eigen huis magazine mei 2013

0513veiligklussen.indd 32

16-04-13 14:00

200x26


hypotheekperikelen

Als de liefde over is maar de hypotheek niet Huizenbezitters die in een scheiding liggen doen er verstandig aan de nieuwe fiscale regels voor hypotheken te bestuderen.

W

Tekst linda graanoogst Foto Roelof Pot

ie voor de eerste keer een huis koopt, moet de hypotheek vanaf 1 januari 2013 annuïtair of lineair aflossen. Deze regel geldt ook voor wie de eigen woningschuld verhoogt - en dan voor het extra bedrag. Dit gebeurt onder andere als je een duurder huis koopt, gaat bijlenen voor een verbouwing, maar kan ook voorkomen bij een scheiding. In dat geval koopt namelijk de ene (ex-) partner het eigendomsdeel van de ander. ‘Maar mensen leven als het ware nog in de vorige regelgeving als ze bij ons aankloppen voor advies’, zegt Clasien Ouderdorp van het Kennis-, Informatie- en Adviescentrum van Vereniging Eigen Huis. ‘Ze beseffen niet dat de nieuwe fiscale regels ook effect hebben op hun bestaande hypotheek en maandlasten als zij gaan scheiden.’ René de Kuijper van Eigen Huis Hypotheekservice zegt: ‘Als je wilt scheiden en een van de partners wil in de woning blijven, moet je goed kijken naar de hypotheek. De netto maandlast bij een annuïteitenhypotheek zal immers vaak hoger uit vallen dan bij een spaarof beleggingshypotheek.’ 56 eigen huis magazine mei 2013

0513hypoperikelen.indd 56

René de Kuijper

16-04-13 13:39


Tips Betrek je geldverstrekker bij je voornemen om te gaan scheiden. Blijf met je ex-partner in gesprek, werk goed samen. Blijf je hypotheek betalen.

lijke hypotheek blijft onder de oude regels vallen.’

Vermogen opbouwen

Clasien Ouderdorp

Uitkopen

Verder moet – als de woning gezamenlijk bezit is – de vertrekkende partner worden ‘uitgekocht’. In de meeste gevallen zijn beide partners voor de helft van de woning eigenaar. Dan dient de opgebouwde overwaarde van de woning verdeeld te worden. De Kuijper: ‘Sinds de woningcrisis is in negen van de tien gevallen juist sprake van onderwaarde. In de jaren negentig zijn de prijzen opgedreven door politieke en economische veranderingen in de maatschappij.’ Sinds 2008 zijn de

huizenprijzen dramatisch gezakt. ‘Met alle gevolgen van dien.’ Degene die het huis verlaat, heeft dan eigen geld of een lening nodig om zich uit te kopen. Ouderdorp: ‘Voor de blijvende partner geldt dat het hypotheekdeel van de vertrekkende partner plus de eventuele verhoging vanwege uitkoop onder de nieuwe regeling minimaal annuïtair afgelost moet gaan worden om renteaftrek te behouden. Dit is namelijk volgens de wet aankoop van een woning. Alleen het eigen deel van de oorspronke-

De Kuijper: ‘Bij een scheiding moet je elkaar – ook al ligt het emotioneel gevoelig – toch tegemoetkomen om een oplossing te bereiken. Als je spaargeld hebt, is er mogelijk een oplossing.’ Maar als er geen spaarvarken is? ‘Bij overwaarde zal de blijvende partij het huis willen overnemen voor de huidige marktwaarde. In dat geval is een schulderkenning een mogelijke optie, of uitruil van ander vermogen. In deze situatie kiezen voor verkoop leidt echter vaak tot nog grotere verliezen.’ Het blijft een lastige situatie. Want je moet ook de lopende polissen en rekeningen waarin kapitaal werd opgebouwd in de verdeling meenemen.’ Wie in een scheiding ligt doet er dus goed aan het gesprek aan te gaan met de adviseur over de gevolgen voor zijn of haar hypotheek – snel nadat de beslissing om te gaan scheiden is genomen. eigen huis magazine mei 2013 57

0513hypoperikelen.indd 57

16-04-13 13:39


Nieuwsgierig geworden?

eigen huis magazine

Word lid van Vereniging Eigen Huis en ontvang 11x per jaar Eigen Huis Magazine. Ga naar

www.eigenhuis.nl/lid-worden

Preview Eigen Huis Magazine mei 2013  

Eigen Huis Magazine is het ledenblad van Vereniging Eigen Huis: een blad over wonen en alles wat daarbij komt kijken. Het laatste woonnieuws...