Page 1

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ∆ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΛΙΒΑ∆ΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑΣ ΠΑΝΙ∆ΑΣ - ΙΧΘΥΟΠΟΝΙΑΣ ΓΛΥΚΕΩΝ Υ∆ΑΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ∆ΑΣΙΚΩΝ ΒΟΣΚΟΤΟΠΩΝ

Η ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΧΛΩΡΙ∆ΑΣ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΑ ΛΙΒΑ∆ΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ∆ΙΑΤΡΙΒΗ

ΘΕΟ∆ΩΡΙ∆ΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ∆ΑΣΟΛΟΓΟΣ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008


Πρόλογος-Ευχαριστίες Η παρούσα ερευνητική εργασία αποτελεί τη µεταπτυχιακή µου διατριβή, η οποία πραγµατοποιήθηκε στο εργαστήριο ∆ασικών Βοσκοτόπων της Σχολής ∆ασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Α.Π.Θ. Ένα µέρος της διατριβής εκπονήθηκε στα πλαίσια του προγράµµατος του ΕΠΕΑΕΚ: ΠΟΙΚΙΛΟ-ΧΛΩ.ΜΥ µε επιστηµονικώς υπεύθυνη την Καθηγήτρια κ. Ζωή Κούκουρα. Τις θερµότατες µου ευχαριστίες θα ήθελα να εκφράσω στην Καθηγήτρια κ. Ζωή Κούκουρα, η οποία δέχτηκε την επίβλεψη της διατριβής µου και µου έδωσε τη δυνατότητα να συµµετάσχω στο παραπάνω πρόγραµµα. Οι επιστηµονικές της γνώσεις όπως και ο πολύτιµος χρόνος που διέθεσε, συνέβαλαν καθοριστικά στην ολοκλήρωση της παρούσας έρευνας. Θερµές ευχαριστίες οφείλω στον Καθηγητή κ. Νοϊτσάκη Βασίλειο και στην Λέκτορα κ. Αβραάµ Ελένη για τη συµµετοχή τους στην τριµελή επιτροπή αλλά και για τις πολύτιµες διορθώσεις και παρατηρήσεις τους. Επίσης, ευχαριστώ ιδιαίτερα τον Καθηγητή του Τµήµατος Βιολογίας Α.Π.Θ. κ. Αθανάσιο Κούκουρα, στον οποίο αποδίδεται η ιδέα της δηµιουργίας της βάσης δεδοµένων και η αρχική στήριξή της, για τις πολύτιµες συµβουλές και υποδείξεις του κατά τη διάρκεια της έρευνας. Ακόµη, τους συνεργάτες του και ιδιαίτερα τον ∆ρ. Μιλτιάδη Κίτσο και τον υποψήφιο ∆ιδάκτορα Θοδωρή Τζώµο. Επιπλέον, την αδερφή µου Μάγδα, για την καθοριστική της βοήθεια κατά την

επεξεργασία

των

στοιχείων

σχετικά

µε

τους

καταλόγους

που

καταρτίστηκαν στην παρούσα έρευνα. Τέλος, την οικογένεια µου για την ηθική και οικονοµική υποστήριξη όπως και τους φίλους µου για την αµέριστη συµπαράσταση που επέδειξαν κατά την εκπόνηση της παρούσας διατριβής.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α 1. Γενικά………………………………………………………………………..1 2. Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας…………………………………….……3 3. Στόχοι της έρευνας …………………………………………....….……….6 ΜΕΘΟ∆ΟΙ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ 1. Λογισµικό για τη λειτουργία της Βάσης ∆εδοµένων…………………….7 2. Επιλογή των χλωριδικών στοιχείων των οικογενειών Poaceae και Fabaceae……………………………………..……………………………12 2.1. Βιοτικές µορφές και βιοτικά φάσµατα….…..………………………..12 2.2. Οικολογικές µορφές ανάπτυξης……………………………………...13 2.3. Χωρολογικές ενότητες………………………………………………...13 2.4. Κατακόρυφη διανοµή των ειδών των οικογενειών Poaceae και Fabaceae στην Ελλάδα……………………………………………….14 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ 1. Σύγκριση των ταξινοµηµάτων του υποβασιλείου Tracheobionta της Ελλάδας µε εκείνα της Ευρώπης……………………………………….14 2. Οικολογικός χαρακτήρας των λιβαδιών………………………………..16 2.1. Γενικά…………..….…………………………………..………………....16 2.2. Χλωριδικά στοιχεία των ταξινοµηµάτων των οικογενειών Poaceae και Fabaceae…………………….…………………………………….…….18 2.2.1. Βιοτικές µορφές και βιοτικά φασµατα………………………………..18 2.2.1.1. Φανερόφυτα (Ph)…………………….….……………………..18 2.2.1.2.

Χαµαίφυτα (Ch)…..……………………….…………………...18

2.2.1.3.

Ηµικρυπτόφυτα (H)…...………………….……………………19

2.2.1.4.

Γεώφυτα (G)………………………….………………………...19

2.2.1.5.

Θερόφυτα (Th)…………………………………………………19

2.2.1.6.

Υδρόφυτα-Ελόφυτα (HH)…..…………………………..……..20

2.2.2. Οικολογικές µορφές ανάπτυξης…………………………………....22 2.2.3. Χωρολογικές ενότητες………………………………….…………...24


2.2.3.1. Ευρωπαϊκή χωρολογική ενότητα……...………….…………...24 2.2.3.2. Κοσµοπολίτικα……………………………...…………………...25 2.2.3.3. Ενδηµικά……………………………………..………….............25 2.2.4.

Κατακόρυφη διανοµή των ειδών των οικογενειών Poaceae και

Fabaceae στην Ελλάδα…………………………………………….....27 Συµπεράσµατα………………………………………………………..….…..30 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Κατάταξη του συνόλου των φυτικών ταξινοµικών µονάδων της Ελληνικής βιοποικιλότητας σύµφωνα µε την ταξινοµική τους σειρά….31 2. Αλφαβητικός κατάλογος των ενδηµικών φυτών της Ελλάδας, σύµφωνα µε την ταξινοµική τους σειρά και εµφάνιση του αριθµού των ενδηµικών taxa της κάθε οικογένειας…………………………………………….…...40 3. Βιοτικές µορφές και χωρολογικές ενότητες του συνόλου των ειδών της Ελληνικής φυτικής βιοποικιλότητας που ανήκουν στις οικογένειες Poaceae και Fabaceae…………………………………………………....68 4. Κατάλογος µε τα taxa των οικογενειών Poaceae και Fabaceae που εµφανίζονται άνω των 1500m……………………………………….……86 5. Κατάλογος µε τα taxa των οικογενειών Poaceae και Fabaceae που εµφανίζονται τόσο υψηλότερα όσο και χαµηλότερα των 1500m….…..88 6. Κατάλογος µε τα είδη των οικογενειών Poaceae και Fabaceae που εµφανίζονται σε δασικά περιβάλλοντα…………………………………..92 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ……………………………………………………………………95


ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Γενικά Με τη γενική έννοια, ο όρος βιολογική ποικιλότητα ή βιοποικιλότητα αναφέρεται στην ποικιλότητα διαφόρων µορφών ζωής. Συγκεκριµένα, βιοποικιλότητα ονοµάζεται η ποικιλοµορφία των ζωντανών οργανισµών, των γενετικών διαφορών που υπάρχουν µεταξύ τους και των κοινοτήτων και οικοσυστηµάτων µέσα στα οποία διαβιούν. Η βιοποικιλότητα διακρίνεται σε τρία διαφορετικά επίπεδα: 1. Τη γενετική ποικιλότητα 2. Την ποικιλότητα των ειδών 3. Την ποικιλότητα των οικοσυστηµάτων Σύµφωνα µε τον Margalef (1999) ο διαχωρισµός της έννοιας της ποικιλότητας και της βιοποικιλότητας είναι ότι η ποικιλότητα βασίζεται στην ακριβή απογραφή των οργανισµών, που εκφράζεται µε την αριθµητική σχέση της αφθονίας των πληθυσµών των διαφόρων ειδών που συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν σε µία περιοχή, ενώ η βιοποικιλότητα έχει ως στόχο τη δηµιουργία ενός καταλόγου όλων των ταξινοµικών µονάδων που να καλύπτει το σύνολο του γενικού πλούτου µιας περιοχής. Συχνά, η βιοποικιλότητα χρησιµοποιείται ως συνώνυµο της ποικιλότητας των ειδών µιας και τα είδη αποτελούν τις πιο ευδιάκριτες µονάδες του βιοκόσµου. Η ποικιλότητα των ειδών αποτελείται από δύο συστατικά: 1. Τον πλούτο των ειδών (species richness), που εκφράζεται µε τον αριθµό των ειδών µιας περιοχής 2. Την οµοιοµορφία (evenness), που εκφράζεται µε τον αναλογικό αριθµό των ατόµων του πληθυσµού κάθε είδους και δείχνει τον τρόπο που κατανέµεται η αφθονία µεταξύ των ειδών µιας κοινότητας (Odum 1975, Magurran 1988, Langer & Flather 1994, Wisley & Potvin 2000). Οι Nijs & Roy (2000) αναφέρουν την ύπαρξη ενός ακόµα συστατικού της φυτικής ποικιλότητας, της οποίας το θεωρούν αναπόσπαστη συνιστώσα. Πρόκειται για το βαθµό διαφοροποίησης µεταξύ των ειδών, ο οποίος µεταβάλλεται αλλάζοντας το εύρος των σχετιζόµενων µε την παραγωγικότητα ιδιαιτεροτήτων που έχουν τα είδη.

1


Τα φυσικά οικοσυστήµατα της Ελλάδας διακρίνονται για τη µεγάλη βιοποικιλότητα και στα τρία επίπεδα, που είναι αποτέλεσµα µακροχρόνιων ανθρωπογενών και κλιµατικών επιδράσεων. Η βιολογική ποικιλότητα γενικότερα, έχει καθοριστική σηµασία για τη διατήρηση της ζωής στη γη δεδοµένου ότι εξασφαλίζει την καλή λειτουργία των οικοσυστηµάτων, µε αποτέλεσµα τα τελευταία να είναι περισσότερο ανθεκτικά στις κλιµατικές αλλαγές. Επιπλέον, έχει µεγάλη κοινωνική, οικονοµική, επιστηµονική, εκπαιδευτική και αισθητική αξία και ταυτόχρονα αποτελεί το υπόβαθρο για την εξασφάλιση της βιωσιµότητας της αλιείας, της γεωργίας και της περαιτέρω ανάπτυξης της επιστήµης της φαρµακολογίας. Τις τελευταίες δεκαετίες έχει διαπιστωθεί ότι ο συνεχώς αυξανόµενος ρυθµός ανάπτυξης της ανθρώπινης κοινότητας και οι δραστηριότητες της (κατάτµηση φυσικών οικοτόπων λόγω της αστικοποίησης και της µεγάλης αύξησης του καταναλωτισµού, εντατικοποίηση γεωργίας και κτηνοτροφίας, καταστροφή των δασών από λαθραίες υλοτοµίες, πυρκαγιές, υπερβόσκηση κλπ) έχει και αρνητικές επιπτώσεις, µια από τις οποίες είναι η δραµατική µείωση

της

βιοποικιλότητας

και

η

ταυτόχρονη

υποβάθµιση

του

περιβάλλοντος. Η διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι ένας βασικός και πρωταρχικός στόχος που έχει τεθεί παγκόσµια µε σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος. Το γεγονός ότι ο µοναδικός τρόπος τεκµηρίωσης των δυσµενών ανθρωπογενών επιδράσεων (ακόµη και νοµικά) είναι η εκτίµηση των µεταβολών της βιοποικιλότητας, δείχνει την ανάγκη της καταγραφής της βιοποικιλότητας. Ως αντανάκλαση της ανάγκης αυτής υπήρξαν πολύπλευρες δραστηριοποιήσεις της ανθρώπινης κοινότητας (π.χ. ∆ιάσκεψη του Rio de Janeiro, 1992 και Ερευνητικά προγράµµατα της Ε.Ε.). Τα παραπάνω έχουν δηµιουργήσει έξαρση του ερευνητικού ενδιαφέροντος τα τελευταία χρόνια, µε αποτέλεσµα τη συσσώρευση ενός τεράστιου όγκου παλαιών και πρόσφατων σχετικών πληροφοριών που όµως περιέχονται σε ένα πολύ µεγάλο αριθµό επιστηµονικών δηµοσιεύσεων. Για το λόγο αυτό, η απόκτηση συγκεκριµένων πληροφοριών είναι πολύ δύσκολη, ακόµη και για ειδικούς επιστήµονες. Η λύση του προβλήµατος αυτού είναι η ανάπτυξη ηλεκτρονικών Βάσεων ∆εδοµένων για κοινοκτηµοσύνη των πληροφοριών. 2


2. Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας Η Ελληνική φύση, µε τη µεγάλη ποικιλία βιοτόπων και το µεγάλο αριθµό ειδών χλωρίδας και πανίδας, προσέλκυσε το ενδιαφέρον των ερευνητών από την αρχαιότητα. Πρώτος ο Αριστοτέλης προσπάθησε να περιγράψει τα είδη της χλωρίδας και έγραψε το σύγγραµµα ‘’Περί φυτών’’ που όµως δεν διασώθηκε. Ο µαθητής του Αριστοτέλη, Θεόφραστος, ασχολήθηκε µε τη χλωρίδα στα έργα του ‘’Περί φυτών ιστορίαι’’ και ‘’Περί φυτών αιτίαι’’ όπου και περιέγραψε 550 περίπου είδη. Ο ∆ιοσκουρίδης κατέγραψε το 512 µ.Χ., 600 περίπου είδη φυτών που παρουσίαζαν φαρµακευτικό κυρίως ενδιαφέρον, στο έργο του ‘’Codex vindobonensis’’ (Σφήκας 1997). Κατά την περίοδο της Ευρωπαϊκής αναγέννησης και έπειτα, αξιόλογοι επιστήµονες καταφθάνουν στην Ελλάδα από τη Κεντρική και ∆υτική Ευρώπη για να µελετήσουν τη χλωρίδα της και δηµοσιεύουν πολλές εργασίες. Οι παραπάνω δηµοσιεύσεις κορυφώνονται µε το δεκάτοµο έργο ‘’Flora Graeca’’ (Sibthorp & Smith 1806-1840). Στις αρχές του 20ου αιώνα, δηµοσιεύεται το τρίτοµο έργο ‘’Conspectus Florae Graecae’’ όπου καταγράφονται οι µέχρι τότε πληροφορίες για τα είδη της Ελληνικής χλωρίδας (Halácsy 1900-1908). Έπειτα, εκδίδεται το επίσης τρίτοµο έργο ‘’Prodromus Florae Peninsuleae Balcanicae’’ που περιλαµβάνει τα µέχρι τότε γνωστά φυτά της Ελλάδας (Hayek 1924-1933) και ακολουθεί το έργο ‘’Flora Aegaea’’ (Rechinger 1943). Σταθµό στην έρευνα αποτελεί η σταδιακή έκδοση του εννιάτοµου έργου ‘’Βοτανικόν και Φυτολογικόν Λεξικόν’’ του Καββάδα (1956-1964) που περιλαµβάνει όλα τα µέχρι τότε γνωστά είδη φυτών της Ελλάδας. Παράλληλα, πολλοί Έλληνες ερευνητές συνέβαλαν µε τις εργασίες τους στη µελέτη και στην καταγραφή της Ελληνικής χλωρίδας, τόσο µέχρι το 1960 όσο και στα νεώτερα χρόνια. Η χλωρίδα των οικοσυστηµάτων των υψηλών ορέων αποτέλεσε αντικείµενο ιδιαίτερης µελέτης του Strid (1986) και των Strid & Tan (1991) και περιλαµβάνεται στα συγγράµµατα Mountain Flora of Greece, Vol. 1 και Vol. 2. αντίστοιχα. Στα δύο παραπάνω συγγράµµατα περιγράφονται οι φυτικές ταξινοµικές µονάδες (taxa) των ανωδασικών οικοσυστηµάτων της Ελλάδας καθώς και τα taxa που απαντούν σε ανοιχτά οικοσυστήµατα άνω του 3


υψοµέτρου των 1500m. Καθώς η χλωριδική έρευνα προχώρησε, ο Strid (1991) υπολόγισε το σύνολο των γνωστών χερσαίων φυτικών ταξινοµηµάτων της Ελλάδας (Tracheobionta=φυτά µε αγγεία) σε περίπου 6200, ενώ το επόµενο έτος οι Strid & Tan (1992) επανεκτίµησαν τον αριθµό αυτό στα 6308 taxa. Παρά την ύπαρξη όµως των παραπάνω πληροφοριών στη Βάση ∆εδοµένων, που ξεκίνησε το 1990 και ολοκληρώθηκε το 1994, ‘’Πρόγραµµα ∆ηµιουργίας Τράπεζας Στοιχείων για το Ελληνικό Φυσικό Περιβάλλον’’ (http://www.itia.ntua.gr/filotis), ο αριθµός των γνωστών χερσαίων φυτικών ταξινοµηµάτων υπολογίζεται µόνο στα 5596. Η πιο πρόσφατη και µεγαλύτερη προσπάθεια καταγραφής της Ελληνικής χλωρίδας έχει αρχίσει µε τη συγγραφή του δεκάτοµου έργου ‘’Flora Hellenica’’ που θα περιλαµβάνει περιγραφές και φυτογεωγραφικές πληροφορίες για όλα τα γνωστά φυτά της Ελλάδας. Μέχρι σήµερα όµως έχει εκδοθεί µόνο ο πρώτος (Strid & Tan 1997) και ο δεύτερος τόµος (Strid & Tan 2002) της σειράς αυτής. Όσον αφορά τον υπολογισµό των ενδηµικών taxa της Ελλάδας, η εκτίµηση του έχει εξελιχτεί ως εξής: Οι Strid & Tan (1992) αναφέρουν 742 ενδηµικά taxa, ενώ η Βάση ∆εδοµένων ‘’Πρόγραµµα ∆ηµιουργίας Τράπεζας Στοιχείων για το Ελληνικό Φυσικό Περιβάλλον’’ 1063. Ο Σφήκας (1997) κατέγραψε 1129 ενδηµικά taxa αλλά ο Ιατρού (1986) είχε καταγράψει 1225 και το 1996, αναφερόµενος σε αδηµοσίευτα δεδοµένα του ανεβάζει τον αριθµό αυτό σε 1275 (Dafis et. al 1996). Αξίζει να σηµειωθεί ότι η χλωριδική µελέτη που πραγµατοποιήθηκε στις περιοχές της χώρας µας που εντάχτηκαν στο πρόγραµµα Natura 2000, έδειξε ότι τα ενδηµικά taxa της Ελλάδας που εµφανίζονται στις περιοχές αυτές ανέρχονται σε 789 (Dafis et. al 1996). Με βάση τη λεπτοµερή ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας που έγινε στα πλαίσια της παρούσας έρευνας, αποκαλύφτηκαν αντιφατικές εκτιµήσεις του αριθµού των ταξινοµηµάτων της Ελληνικής χερσαίας χλωρίδας. Οι αντιφάσεις αυτές πιθανότατα οφείλονται κατά ένα µέρος στο ότι κάποια ταξινοµήµατα διαχωρίστηκαν (ως αποτέλεσµα έρευνας) σε περισσότερα του ενός, ενώ κάποια άλλα συγχωνεύτηκαν σε ένα (π.χ. συνωνυµία). Αυτό που 4


γίνεται φανερό όµως από την ανασκόπηση αυτή είναι ότι δεν υπάρχει ακόµα µία σαφής, έγκυρη και πρόσφατη εκτίµηση του συνολικού αριθµού των γνωστών ταξινοµηµάτων της χλωρίδας της Ελλάδας και ιδιαίτερα των ενδηµικών taxa της. Από το σύνολο της Ελληνικής φυτικής βιοποικιλότητας, περισσότερη έµφαση δόθηκε στα ποολίβαδα τα οποία έχουν περισσότερα από 20 είδη φυτών ανά m2. Τα φυτά αυτά αποτελούν πολύτιµο γενετικό υλικό, το οποίο κατά

καιρούς

χρησιµοποιείται

για

τη

βελτίωση

ή

τη

δηµιουργία

καλλιεργούµενων ποικιλιών. Πλούσια σε είδη είναι και τα φρυγανολίβαδα καθώς και τα θαµνολίβαδα (Παπαναστάσης 1994). Τα είδη των φυτών που ανήκουν στις οικογένειες Poaceae και Fabaceae, στην πλειονότητα τους εµφανίζονται σε ποολίβαδα και περιλαµβάνουν φυτά µε υψηλή λιβαδοπονική αξία. Η πλειονότητα των Ελληνικών ποολίβαδων κυριαρχείται από πολυετή είδη που είτε είναι C4 αγρωστώδη, όπως Hyparrhenia hirta, Dichanthium ischaemum και Chrysopogon gryllus, είτε C3, όπως Festuca ssp., Bromus ssp. και Brachypodium ssp. (Koukoura 2007). Στις ξηρές και ηµίξηρες περιοχές κυριαρχούν τα ετήσια είδη ενώ στις υγρές και ύφυγρες τα πολυετή. Τα πιο σηµαντικά αγρωστώση είδη είναι αυτά της κατηγορίας C3 (ψυχρόβια) στην οποία ανήκουν διάφορα γένη όπως Bromus, Avena, Festuca, Lolium, Dactylis, Stipa κ.λ.π. Υπάρχουν όµως και και είδη που ανήκουν στην κατηγορία C4 (θερµόβια) όπως Cynodon dactylon, Hyparrhenia hirta, Andropogon ssp. κ.λ.π. τα οποία είναι λιγότερα κυρίαρχα και η ποιότητα τους είναι µικρότερη σε σύγκριση µε τα είδη της πρώτης κατηγορίας. Τα πολυετή αγρωστώδη είναι ικανά να εγκατασταθούν σε περιβάλλοντα µε δυσµενείς

κλιµατεδαφικές

συνθήκες,

χάρη

στην

ικανότητα

τους

ν’

αναπτύσσουν φυσιολογικούς και µορφολογικούς µηχανισµούς προσαρµογής στα περιβάλλοντα αυτά (Casler 2006). Σε περιοχές όπως αυτές των λατοµείων, έχουν την ικανότητα να ελαττώνουν τις υψηλές θερµοκρασίες που επικρατούν και να προστατεύουν το έδαφος από τη διάβρωση (Hunter & Whiteman 1974, Lawrence 1981). Επίσης, πολυετή είδη αγρωστωδών και κυρίως εκείνα που φέρουν ριζώµατα χρησιµοποιούνται για τη δηµιουργία 5


χλοοτάπητα. Στη σύνθεση της βλάστησης των ποολίβαδων συµµετέχει επίσης µε σηµαντικό ποσοστό η οικογένεια των ψυχανθών τόσο µε ετήσια όσο και µε πολυετή είδη που ανήκουν στα γένη Trifolium, Medicago, Lotus, Astragalus, Vicia, Onobrychis κ.λ.π. (Koukoura 2007). Τα ψυχανθή πλεονεκτούν έναντι άλλων ειδών όταν φύονται σε γυµνά εδάφη. Χρησιµοποιούνται ευρύτατα στην αποκατάσταση διαταραγµένων περιοχών µιας και εµφανίζουν υψηλό δυναµικό αύξησης σε υποστρώµατα που είναι φτωχά σε άζωτο ενώ συντελούν στην αύξηση της γονιµότητας του εδάφους και µπορούν ν’ αντισταθούν και να επιβιώσουν ακόµα και σε περιβάλλοντα µε µεγάλες διαταραχές (Caravaca et al. 2003, RodríguezEcheverría & Pérez-Fernández 2005). Επίσης, είδη της οικογένειας αυτής χρησιµοποιούνται για τη δηµιουργία λειµώνων µε σηµαντικότερο είδος το Medicago sativa.

3. Στόχοι της έρευνας Οι βασικοί στόχοι της έρευνας αυτής ήταν: 1. Η κατά το δυνατόν πλήρης καταγραφή των γνωστών ταξινοµηµάτων των Tracheobionta στην Ελλάδα, µε βιβλιογραφική τεκµηρίωση της παρουσίας του κάθε ταξινοµήµατος και µάλιστα της πρώτης αναφοράς του όπου αυτό ήταν δυνατό. 2. Η βιβλιογραφικά τεκµηριωµένη καταγραφή όλων των ενδηµικών ταξινοµηµάτων της Ελλάδας. 3. Η καταγραφή των σηµαντικότερων χλωριδικών και οικολογικών χαρακτηριστικών των ειδών και υποειδών των οικογενειών Poaceae και Fabaceae, που είναι οι σηµαντικότερες για τα λιβαδικά οικοσυστήµατα. 4. Τα παραπάνω δεδοµένα που θα συγκεντρωθούν ν’ αποτελέσουν µία ηλεκτρονική Βάση ∆εδοµένων στο διαδίκτυο, που θα είναι χρήσιµο εκπαιδευτικό και ερευνητικό µέσο αλλά και µία εστία ανάδειξης της εθνικής µας φυσικής κληρονοµιάς.

6


ΜΕΘΟ∆ΟΙ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ 1. Λογισµικό για τη λειτουργία της Βάσης ∆εδοµένων Η

καταχώρηση

πρόγραµµα

των

΄΄Ελληνική

πληροφοριών

πραγµατοποιήθηκε

Βιοποικιλότητα΄΄

το

οποίο

στο

ειδικό

δηµιουργήθηκε

αποκλειστικά για τις ανάγκες του ερευνητικού προγράµµατος (Σχήµα 1).

Σχήµα 1. Επιφάνεια εργασίας του προγράµµατος Ελληνική Βιοποικιλότητα. Κάθε φυτικό ταξινοµικό είδος (taxa), έπειτα από τη βιβλιογραφική αναζήτηση, τον έλεγχο της εγκυρότητας του επιστηµονικού του ονόµατος και την επιβεβαίωση ότι απαντάται στον Ελληνικό χώρο, καταγράφηκε στο παραπάνω πρόγραµµα. Έπειτα, καταγράφηκε ο νονός του (Σχήµα 2) και η αρχαιότερη διαθέσιµη βιβλιογραφική αναφορά που τεκµηριώνει την ύπαρξη του είδους στην Ελλάδα. Τέλος, προστέθηκε και η βιογεωγραφική περιοχή στην οποία έχει αναφερθεί το είδος µε βάση την παραπάνω αναφορά (π.χ. Greece whole, Greek mainland, Aegean Is., Ionian Is.) (Σχήµα 3). Σηµειώνεται ότι δεν καταγράφηκαν τα εµπορικά και τα καλλιεργούµενα είδη γιατί δεν είναι αυτοφυή αλλά εισαγόµενα. 7


Σχήµα 2. Καταγραφή είδους ως µέρος της Ελληνικής Βιοποικιλότητας όπως και του νονού του.

Σχήµα 3. Καταγραφή βιβλιογραφικής αναφοράς και βιογεωγραφικής περιοχής

8


Η βάση δεδοµένων είναι διαθέσιµη στο διαδίκτυο στην παρακάτω διεύθυνση: http://greek-biodiversity.bio.auth.gr. (Σχήµα 4). Χρησιµοποιώντας την αριστερή στήλη, όπου εµφανίζεται η ταξινοµική κατάταξη του βασιλείου Plantae, είναι δυνατή η κάθε είδους αναζήτηση σε επίπεδο Βασιλείου, Υποβασιλείου, Κατηγορίας, Κλάσης, Υποκλάσης, Τάξης, Οικογένειας, Γένους και η εµφάνιση των Ελληνικών Ειδών (Σχήµα 5). Η αναζήτηση µπορεί να γίνει ακόµη πιο συγκεκριµένη εισάγοντας στην αναζήτηση το επιστηµονικό όνοµα οποιουδήποτε επιπέδου που µας ενδιαφέρει. Για παράδειγµα, η αναζήτηση για την εµφάνιση των ειδών της οικογένειας Poaceae απεικονίζεται στο Σχήµα 6. Επιλέγοντας ένα είδος από τη λίστα µε τα Ελληνικά ή αναζητώντας το σύµφωνα µε τα παραπάνω, εµφανίζεται η βιβλιογραφική αναφορά που τεκµηριώνει την ύπαρξη του στην Ελλάδα καθώς και η βιογεωγραφική περιοχή που έχει αναφερθεί βάση πάντοτε της παραπάνω αναφοράς (Σχήµα 7).

Η εµφάνιση της πλήρους βιβλιογραφικής αναφοράς

(Σχήµα

8)

πραγµατοποιείται µε την επιλογή του συγγραφέα και της ηµεροµηνίας που αναφέρονται πάνω από τον τίτλο της αναφοράς στο Σχήµα 7.

Σχήµα 4. Επιφάνεια εργασίας της Βάσης ∆εδοµένων της Ελληνικής Βιοποικιλότητας στο διαδίκτυο. 9


Σχήµα 5. Εµφάνιση Ελληνικών ειδών σε επίπεδο Γένους.

Σχήµα 6. Εµφάνιση Ελληνικών ειδών µέσω της επιλογής Αναζήτηση. 10


Σχήµα 7. Εµφάνιση βιβλιογραφικής αναφοράς και βιογεωγραφικής περιοχής

Σχήµα 8. Εµφάνιση πλήρους βιβλιογραφικής αναφοράς 11


2. Επιλογή των χλωριδικών στοιχείων των οικογενειών Poaceae και Fabaceae 2.1. Βιοτικές µορφές και βιοτικά φάσµατα Η µελέτη της χλωρίδας µιας περιοχής απαιτεί τη γνώση των χλωριδικών στοιχείων που τη συνθέτουν. Η βιοτική µορφή των φυτών είναι ένα χρήσιµο χλωριδικό στοιχείο που εκφράζει την ικανότητα προσαρµογής των φυτών στα περιβάλλοντα που αναπτύσσονται και αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισµα της ιδιοσυγκρασίας τους (Αθανασιάδης 1986). Συνεπώς, η φυσιογνωµική διαµόρφωση

του τύπου

της βλάστησης µιας περιοχής είναι

στενά

συνδεδεµένη µε τη συµµετοχή και κυριαρχία στη σύνθεση της βλάστησης των βιοτικών της µορφών (λιβαδικές, δασικές εκτάσεις). Σύµφωνα µε τον BraunBlanquet (1964) η εναρµόνιση και προσαρµογή των φυτών στις συνθήκες του περιβάλλοντος εκφράζεται µε τις βιοτικές µορφές. Η εκατοστιαία αναλογία των βιοµορφών, που συνθέτουν τη χλωρίδα µιας περιοχής, µας δίνει το βιοτικό φάσµα της. Το βιοτικό φάσµα εκφράζει µε ικανοποιητικό τρόπο τις κλιµατικές συνθήκες, τη φυσιογνωµία και τον οικολογικό χαρακτήρα της βλάστησης (Γκανιάτσας 1967, Αθανασιάδης 1986). Στη φυτοκοινωνιολογία, ευρύτερη εφαρµογή είχε το σύστηµα κατάταξης σε βιοτικές µορφές του ∆ανού Βοτανικού Raunkiaer (1934). Η κατάταξη αυτή στηρίζεται στη θέση και προστασία των ανανεωτικών οργάνων (οφθαλµοί) του φυτού και επηρεάζει τον τρόπο µε τον οποίο αυτό ανταπεξέρχεται στη δυσµενέστερη περίοδο (χειµώνα ή καλοκαίρι) του βιολογικού του κύκλου (διαχείµαση ή διαθερισµός). Στην παρούσα έρευνα για τη µετατροπή των χλωριδικών στοιχείων σε αντίστοιχες βιοτικές µορφές και την κατάρτιση του βιοτικού φάσµατος χρησιµοποιήθηκε η µέθοδος του Raunkiaer (1934) και βασίστηκε στις εργασίες των Garcke (1972), Pignatti (1982) και Oberdorfer (1990). Από τη σχετική επεξεργασία, το σύνολο των ειδών των οικογενειών Poaceae και Fabaceae που φύονται στην Ελλάδα κατανεµήθηκε σε έξι θεµελιώδεις βιοτικές µορφές: 1. Φανερόφυτα 2. Χαµαίφυτα 3. Ηµικρυπτόφυτα 4. Γεώφυτα 12


5. Θερόφυτα και 6. Υδρόφυτα-Ελόφυτα 2.2. Οικολογικές µορφές ανάπτυξης Η οικολογική µορφή κάθε φυτικού είδους συνδέεται µε τη συνολική ανάπτυξη του και αναφέρεται στη διάρκεια ζωής του. Έχει άµεση σχέση µε περιβάλλον και σχετίζεται µε τη βιοτική µορφή του είδους. Χρησιµοποιήθηκαν οι τρείς θεµελιώδεις οικολογικές µορφές: 1. των µονοετών φυτών, 2. των πολυετών ποωδών φυτών και 3. των ξυλωδών θάµνων και δένδρων. Τα µονοετή ποώδη είναι βραχύβια και κλείνουν τον κύκλο εξέλιξης τους στη διάρκεια µίας βλαστικής περιόδου, που αρχίζει µε τη φύτρωση των σπερµάτων και λήγει µε την ωρίµανση και την απόρριψη των καρπών και σπερµάτων. Τα πολυετή ποώδη χαρακτηρίζονται από τα µη αποξυλωµένα υπέργεια τµήµατα του βλαστού, που συνήθως καταστρέφονται µετά το σχηµατισµό των καρπών και των σπερµάτων, κυρίως εκεί που το κλίµα τα εξαναγκάζει να αναστείλουν τη δραστηριότητα τους. Η προστασία τους γίνεται µε την τοποθέτηση κάτω από την επιφάνεια της γης βλαστού, ριζωµάτων, βολβών και κονδύλων. Έτσι, διέρχονται τη δυσµενή γι’ αυτά περίοδο και µε ευνοϊκές συνθήκες αναπτύσσουν τα υπέργεια βλαστικά τους όργανα. 2.3. Χωρολογικές ενότητες Είναι γνωστό ότι κάθε είδος φυτού έχει µία καθορισµένη γεωγραφική εξάπλωση. Αυτό µας δίνει τη δυνατότητα να ταξινοµήσουµε τα είδη σε ενότητες µε βάση την οµοιότητα στη γεωγραφική τους εξάπλωση. Οι ενότητες αυτές καλούνται χωρολογικές και περιλαµβάνουν είδη που παρουσιάζουν κάποια ταύτιση στη γεωγραφική τους εξάπλωση, δηλαδή είδη που ανήκουν σ’ ένα τύπο γεωγραφικής εξάπλωσης. Τα κέντρα των χωρολογικών ενοτήτων σχετίζονται στενά µε τις περιβαλλοντικές συνθήκες που επικρατούν στην οριοθετηµένη περιοχή τους (Παυλίδης 1985). Οι γνώσεις αναφορικά µε την εξάπλωση των φυτών παρουσιάζουν αρκετά κενά. Αυτό ισχύει κυρίως για τα σπουδαία από φυτοκοινωνιολογική άποψη υποείδη (Αθανασιάδης 1986). Η σύνθεση πολλών ή λίγων χωρολογικών ενοτήτων ονοµάζεται χωρολογικό φάσµα. Oι χωρολογικές ενότητες διακρίθηκαν σε: Ευρωπαϊκά, Κοσµοπολίτικα και Ενδηµικά. 13


2.4. Κατακόρυφη διανοµή των ειδών των οικογενειών Poaceae και Fabaceae στην Ελλάδα Ο συνολικός αριθµός των taxa των οικογενειών Poaceae και Fabaceae που εµφανίζονται στην Ελλάδα επιµερίστηκε, σύµφωνα µε την κατακόρυφη διανοµή τους, σε τρεις κατηγορίες. Αυτές είναι: Α) είδη που εµφανίζονται αποκλειστικά πάνω από το υψόµετρο των 1500m, Β) είδη που εµφανίζονται αποκλειστικά κάτω από το υψόµετρο των 1500m και Γ) είδη που εµφανίζονται τόσο άνω των 1500m όσο και κάτω από υψόµετρο αυτό. Η πρώτη κατηγορία περιλαµβάνει είδη που εµφανίζονται αποκλειστικά σε ποολίβαδα και συγκεκριµένα σ’ αυτά της υψηλής ζώνης (υπαλπικά), ενώ η δεύτερη και η τρίτη περιλαµβάνουν είδη που εµφανίζονται και στους τέσσερις τύπους λιβαδιών (φρυγανολίβαδα, θαµνολίβαδα, δασολίβαδα και στα ποολίβαδα της χαµηλής και της µεσαίας ζώνης).

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ 1. Σύγκριση των ταξινοµηµάτων του υποβασιλείου Tracheobionta της Ελλάδας µε εκείνα της Ευρώπης Από την επεξεργασία και καταχώρηση των στοιχείων προέκυψε ότι ο συνολικός αριθµός των φυτικών ταξινοµικών µονάδων της Ελληνικής βιοποικιλότητας είναι 6308 taxa (είδη και υποείδη). Η κατάταξη των παραπάνω, σύµφωνα µε την ταξινοµική τους σειρά, δίνεται στο Παράρτηµα 1. Σύµφωνα µε τη Flora Europaea, ο αριθµός των φυτικών ειδών της Ευρώπης ανέρχεται σε 11557 taxa. Τα 6308 από τα τελευταία εµφανίζονται στην Ελλάδα. Από άποψη ποσοστού, το 54,6% των Ευρωπαϊκών ειδών φύεται και στην Ελληνική επικράτεια. Τα Ελληνικά ενδηµικά, δηλαδή τα είδη που εµφανίζονται αποκλειστικά στην Ελλάδα και πουθενά αλλού στον πλανήτη, ανέρχονται σε 1355, αποτελώντας το 21,5% της Ελληνικής φυτικής βιοποικιλότητας και το 11,7% της Ευρωπαϊκής. Τα υπόλοιπα 4953 είδη (42,9%) της Ελληνικής φυτικής βιοποικιλότητας εµφανίζονται και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής ηπείρου. Συµπερασµατικά, η Ελληνική χλωρίδα είναι η πιο πλούσια στην Ευρώπη σε αριθµό ειδών και υποειδών, αλλά και η πιο πλούσια σε αριθµό ενδηµικών taxa, συγκρινόµενη µε περιοχές αντίστοιχης έκτασης στην Ευρώπη ή στη 14


Μεσογειακή περιοχή. Παραδείγµατος χάριν, η Ισπανική ενδοχώρα έχει 501 ενδηµικά taxa και το Μαρόκο 536 (Dafis et. al 1996). Στο Παράρτηµα 2 δίνεται αλφαβητικά ο κατάλογος όλων των ενδηµικών φυτών της Ελλάδας, σύµφωνα µε την ταξινοµική τους σειρά. Επίσης, δίνεται και ο αριθµός των ενδηµικών ειδών της κάθε οικογένειας. Οι πιο πλούσιες σε είδη και υποείδη (taxa) οικογένειες είναι η Asteraceae µε 248 taxa, η Caryophyllaceae µε 159, η Lamiaceae µε 121, η Liliaceae µε 97, η Cruciferae µε 85, η Rubiaceae µε 68, η Campanulaceae µε 63, η Fabaceae µε 55, η Scrophulariaceae µε 53, η Orchidaceae µε 45, η Apiaceae µε 44, η Boraginaceae µε 42, η Plumbaginaceae µε 33, η Poaceae µε 29 και η Ranunculaceae µε 26. Η υψηλή ποικιλότητα της Ελληνικής χλωρίδας, ιδιαίτερα σε ενδηµικά ταξινοµήµατα, µπορεί ν’ αποδωθεί στις ακόλουθες αιτίες: 1. Στην πλούσια γεωλογική ιστορία της Ελλάδας (Κίσκυρας 1959, Greutzburg 1963,1966) που επέφερε την κατάτµηση της Ελληνικής επικράτειας και δηµιούργησε αποµωνοµένες περιοχές και ενδιαιτήµατα µε ιδιαίτερα οικολογικά χαρακτηριστικά. Τα παραπάνω συντέλεσαν στην επιβίωση σπάνιων φυτικών taxa και στη δηµιουργία ή στη διατήρηση

νέων

ενδηµικών

taxa

µέσω

διαδικασιών

όπως

πολυπλοειδή, γενετική εξέλιξη και προσαρµογή στις ακτινοβολίες (Dafis et al. 1996). 2. Στον

εµπλουτισµό

της

Ελληνικής

χερσαίας

χλωρίδας

µε:

α)

παλαιότερα χλωριδικά στοιχεία που είχαν τους πλησιέστερους συγγενείς τους (συχνά προγόνους) στην περιοχή της ∆υτικής Ασίας (Anatolia), διαµέσου δύο κύριων διαδροµών µετανάστευσης φυτών, της περιοχής του Κεντρικού Αιγαίου και αυτής του Νότιου Αιγαίου. Η µετανάστευση αυτή είχε κατεύθυνση από Ανατολή προς ∆ύση και έλαβε χώρα σε παλαιότερες γεωλογικές περιόδους (Μειόκαινο), όταν η Ελληνική επικράτεια ήταν ακόµη ενωµένη µε την Ασιατική ήπειρο (Turrill 1929, Ιατρού 1986) και β) χλωριδικά στοιχεία της Κεντρικής και της

Βόρειας

Ευρώπης

διαµέσου

της

‘’Αλπικής’’

διαδροµής

µετανάστευσης φυτών. Η τελευταία είχε κατεύθυνση από Βορά προς Νότο και έλαβε χώρα αργότερα από την προηγούµενη (Τurrill 1929). 15


Σχήµα 9. Σύγκριση Ελληνικής και Ευρωπαϊκής χλωρίδας 2. Οικολογικός χαρακτήρας των λιβαδιών 2.1. Γενικά Τα λιβάδια, κατά την επιστήµη της λιβαδοπονίας, είναι τα φυσικά οικοσυστήµατα που καλύπτονται από ποώδη ή θαµνώδη βλάστηση και παράγουν βοσκήσιµη ύλη για τα αγροτικά και τα άγρια ζώα, ενώ παράλληλα έχουν και άλλες λειτουργίες. Αυτές είναι παραγωγικές, κοινωνικοπολιτιστικές και περιβαλλοντικές (Society for Range Management 1989, Biswell & Λιάκος 1982). Ο όρος ‘’βοσκότοποι’’ που χρησιµοποιείται συχνά αντί του ‘’λιβάδια’’, δεν είναι επιστηµονικά σώστός, διότι δηλώνει την κυρίαρχη µόνο χρήση των οικοσυστηµάτων αυτών που είναι η βόσκηση και όχι την πολυπλοκότητα της χρήσης τους. Βοσκότοποι άλλωστε µπορεί να είναι εκτάσεις που δεν είναι απαραίτητα και λιβάδια, π.χ. θερισµένοι αγροί, ακάλυπτοι οικιστικοί χώροι κ.λ.π. Παρ’ όλα αυτά όµως ο όρος ‘’βοσκότοποι’’ ή ‘’βοσκές’’ καθιερώθηκε 16


διαχρονικά τόσο στη λιβαδοπονική πράξη, όσο και στην επίσηµη νοµολογία του κράτους (Μακέδος 1998). Τα λιβάδια είναι φυσικά οικοσυστήµατα µε πολλαπλές λειτουργίες και πολλαπλή προσφορά για τον άνθρωπο. Παράγουν βοσκήσιµη ύλη για τα αγροτικά ζώα, τα οποία µε τη σειρά τους παράγουν πολύτιµα για την εθνική µας οικονοµία ζωικά προϊόντα. Σηµαντικές περιβαλλοντικές λειτουργίες των λιβαδιών είναι: α) η ρύθµιση και η βελτίωση της ποιότητας του αέρα µε τον εµπλουτισµό του σε οξυγόνο, β) η ρύθµιση της υδρολογίας των λεκανών απορροής των χειµάρρων και ποταµών καθώς και η παραγωγή χρήσιµου για ύδρευση και άρδευση νερού, γ) η αντιδιαβρωτική προστασία που παρέχουν στα ορεινά επικλινή εδάφη, δ) η διατήρηση της πολιτιστικής κληρονοµιάς της ορεινής υπαίθρου καθώς και η συµβολή τους στην ανάπτυξη της υπαίθριας αναψυχής και του οικοτουρισµού γενικότερα (Παπαναστάσης 1994, Μακέδος 1998). Η σηµαντικότερη όµως προσφορά των λιβαδιών είναι η συµβολή τους στη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Η χλωρίδα των λιβαδιών της χώρας µας είναι πλούσια και ένα µεγάλο µέρος της αποτελείται από ενδηµικά είδη φυτών. Τα λιβαδικά οικοσυστήµατα αποτελούν το µεγαλύτερο σε έκταση φυσικό πόρο της γης καλύπτοντας, σύµφωνα µε τα στοιχεία του FAO (1982), το 70% της συνολικής έκτασης της. Στην Ελλάδα, τα λιβάδια καλύπτουν 51.377.520 στρ., αντιπροσωπεύοντας το 38,9% της συνολικής έκτασης της (131.957.400 στρ.) γεγονός που τα καθιστά ως το µεγαλύτερο σε έκταση χερσαίο φυσικό πόρο της. Οι Παπαναστάσης & Πήττας (1984) κατέταξαν τις διάφορες κατηγορίες λιβαδιών στις λιβαδοπονικά παραδεκτές. Τύπος λιβαδιού

Έκταση (στρ.)

%

Ποολίβαδα

16.700.790

32,5

Φρυγανολίβαδα

2.255.330

4,4

Θαµνολίβαδα

7.750.000

15,1

∆ασολίβαδα

24.671.400

48

Σύνολο

51.377.520

100

Πίνακας 1. Κατάταξη της έκτασης των λιβαδιών της χώρας σε λιβαδικούς τύπους 17


Στην Ελλάδα απαντώνται τέσσερις τύποι λιβαδιών, τα ποολίβαδα που καλύπτονται κατά κύριο λόγο µε ποώδη φυτά, τα φρυγανολίβαδα στα οποία κυριαρχούν τα φρύγανα (ξηρανθεκτικοί θαµνίσκοι), τα θαµνολίβαδα στα οποία κυριαρχούν οι θάµνοι και τα δασολίβαδα. Τα τελευταία είναι οι µερικώς δασοσκεπείς εκτάσεις και σ’ αυτές φύονται µεµονωµένα άτοµα ή συνδενδρίες ή λόχµες δασικής βλάστησης σ’ ένα χαλαρό ανώροφο συγκόµωσης µέχρι 40% (Παπαναστάσης & Νοϊτσάκης 1992). Από οικολογική άποψη, το µεγαλύτερο µέρος των ποολίβαδων και περίπου το σύνολο της έκτασης των λοιπών τύπων λιβαδιών θεωρούνται διαδοχικά

φυσικά

οικοσυστήµατα.

Τα

τελευταία

προήλθαν

από

την

καταστροφή δασών και διατηρούνται σε σχετικά σταθερή κατάσταση λόγω ανθρωπογενών ή φυσικών αιτιών (Coupland 1979). Σχεδόν µόνο τα ποολίβαδα της υπαλπικής ζώνης στην Ελλάδα καλύπτονται εξ’ αιτίας του κλίµατος από βλάστηση κλίµαξ και θεωρούνται κλιµακικά. 2.2. Χλωριδικά στοιχεία των οικογενειών Poaceae και Fabaceae 2.2.1. Βιοτικές µορφές και βιοτικά φάσµατα Στο Παράρτηµα 3 εµφανίζεται µε αλφαβητική σειρά ο κατάλογος µε τις βιοτικές

µορφές

του

συνόλου

των

ειδών

της

Ελληνικής

φυτικής

βιοποικιλότητας που ανήκουν στις οικογένειες Poaceae και Fabaceae και αναλύονται παρακάτω. 2.2.1.1. Φανερόφυτα (Ph) Στην κατηγορία των Φανερόφυτων περιλαµβάνονται οι ξυλώδεις µορφές των δενδρωδών, ηµιδενδρωδών, θαµνωδών, ηµιθαµνωδών φυτών καθώς και κάποιες περιπτώσεις ερπόντων ή αναρριχόµενων θαµνοειδών (Παυλίδης 1985). Στη βιοτική µορφή των Φανεροφύτων περιλαµβάνονται 29 taxa της οικογένειας Fabaceae ενώ η οικογένεια Poaceae, δεν περιλαµβάνει taxa αυτής της µορφής. 2.2.1.2. Χαµαίφυτα (Ch) Στη βιοτική µορφή των Χαµαιφύτων υπάγονται τα ξυλώδους σύστασης, ποώδη µέχρι ηµιθαµνώδους ανάπτυξης φυτικά είδη, τα οποία στην πλειονότητα τους είναι φρυγανώδη στοιχεία, σχηµατίζοντας στρωµατοειδείς 18


χαµηλού ύψους ξυλώδεις διαπλάσεις (Παυλίδης 1985). Στη βιοτική µορφή των Χαµαιφύτων περιλαµβάνονται 69 taxa της οικογένειας Fabaceae ενώ η οικογένεια Poaceae, δεν περιλαµβάνει taxa αυτής της µορφής. 2.2.1.3. Ηµικρυπτόφυτα (H) Η βιοτική µορφή των Ηµικρυπτοφύτων είναι αντιπροσωπευτική και η πιο διαδεδοµένη του χώρου της εύκρατης ζώνης βλάστησης, εξαπλωµένη από τα όρια της υποτροπικής µέχρι και την πολική ζώνη. Συγκροτείται από ποώδη φυτικά

είδη,

διετούς

και

πολυετούς

βιολογικού

κύκλου,

µε

κύριο

χαρακτηριστικό τα υπέργεια βλαστητικά τους όργανα, οφθαλµοί και φύλλα, να διαχειµάζουν προστατευόµενα κοντά στην επιφάνεια του εδάφους (Παυλίδης 1985). Στη βιοτική µορφή των Ηµικρυπτόφυτων περιλαµβάνονται 147 taxa της οικογένειας Fabaceae και 221 taxa της οικογένειας Poaceae. 2.2.1.4. Γεώφυτα (G) Η βιοτική µορφή των Γεωφύτων περιλαµβάνει αποκλειστικά πολυετή ποώδη φυτικά είδη, µε κύριο χαρακτηριστικό τους τη δηµιουργία υπογείου αποθησαυριστικού οργάνου, όπως βολβού, ριζώµατος, κονδύλου, µε το οποίο επιτυγχάνεται η διαχείµαση τους (Παυλίδης 1985). Στη βιοτική µορφή των Γεωφύτων περιλαµβάνονται 8 taxa της οικογένειας Fabaceae και 38 taxa της οικογένειας Poaceae. 2.2.1.5. Θερόφυτα (Th) Η βιοτική µορφή των Θεροφύτων, ή αλλιώς Ετησίων, περιλαµβάνει φυτικά είδη που ολοκληρώνουν το βιολογικό τους κύκλο σε χρονικό διάστηµα µικρότερο του ενός έτους. Είναι διαδεδοµένα στις ξηρές και θερµές περιοχές και αντιπροσωπεύουν τη βασική βιοτική µορφή της υποτροπικής ζώνης βλάστησης. Στη βιοτική αυτή µορφή ανήκουν οι κατηγορίες των νιτρόφιλων φυτών, των ζιζανίων των καλλιεργειών και γενικά των φυτών των περιοικιστικών χώρων, εξαιτίας της ανθρωπογενούς συνήθως διασποράς τους, γεγονός που επιβεβαιώνεται από τη σηµαντική παρουσία τους στα κράσπεδα των δηµόσιων και των δασικών οδών (Παυλίδης 1985). Στη βιοτική µορφή των Θεροφύτων περιλαµβάνονται 228 taxa της οικογένειας Fabaceae και 177 taxa της οικογένειας Poaceae.

19


2.2.1.6. Υδρόφυτα-Ελόφυτα (HH) Η βιοτική µορφή των Υδροφύτων-Ελοφύτων αποτελείται από φυτικά είδη στενά εξαρτηµένα από υδάτινα περιβάλλοντα και υγροβιότοπους. Στη βιοτική µορφή των Υδροφύτων περιλαµβάνονται τα διαβιούντα αποκλειστικά µέσα στα νερά υδρόβια φυτικά είδη. Στα Ελόφυτα περιλαµβάνονται φυτά που αναπτύσσονται στην περιφέρεια των λιµνών σε ρηχά νερά και στα κράσπεδα, καθώς και τα τέλµατα, βυθίσµατα, τάφρους και ρυάκια κοντά στις λίµνες ή τη δασική ζώνη σε υγροβιοτόπους µε κάθυγρα ή υγρά εδάφη (Παυλίδης 1985). Στη βιοτική µορφή των Υδροφύτων-Ελοφύτων περιλαµβάνονται 5 taxa της οικογένειας Poaceae ενώ η οικογένεια Fabaceae, δεν περιλαµβάνει taxa αυτής της µορφής.

Από την ανάλυση των βιοτικών µορφών για το σύνολο των φυτών της οικογένειας Poaceae, προέκυψε ότι η επικρατέστερη βιοτική µορφή είναι αυτή των Ηµικρυπτοφύτων µε 221 taxa και ποσοστό 50% και ακολουθούν τα Θερόφυτα µε 177 taxa και ποσοστό 40%. Σε απόσταση και µε µικρότερη συµµετοχή, ακολουθούν τα Γεώφυτα µε 38 taxa και ποσοστό 9% και τέλος τα Υδρόφυτα-Ελόφυτα µε µόλις 5 taxa και ποσοστό 1%, ενώ απουσιάζουν τα Φανερόφυτα και τα Χαµαίφυτα. Η παραπάνω κατανοµή αποτελεί το βιοτικό φάσµα της Ελληνικής χλωρίδας, όσον αφορά την οικογένεια Poaceae, κατά τη µέθοδο του Raunkiaer, που απεικονίζεται και σχηµατικά (Σχήµα 10). Όσον αφορά την οικογένεια Fabaceae, κυριαρχεί η βιοτική µορφή των Θεροφύτων µε 228 taxa και ποσοστό 47%, µε τα Ηµικρυπτόφυτα να έπονται µε 147 taxa και ποσοστό 31%. Ακολουθούν τα Χαµαίφυτα µε 69 taxa και ποσοστό 14%, τα Φανερόφυτα µε 29 taxa και ποσοστό 6% και τέλος τα Γεώφυτα µε 8 taxa και ποσοστό 2%, ενώ απουσιάζουν τα Υδρόφυτα-Ελόφυτα (Σχήµα 11). Τέλος, όσον αφορά το σύνολο των φυτικών ειδών των δύο παραπάνω οικογενειών, κυριαρχεί η βιοτική µορφή των Θεροφύτων µε 405 taxa και ποσοστό 44%, ακολουθούν τα Ηµικρυπτόφυτα µε 368 taxa και ποσοστό 40%. Σε απόσταση και µε µικρότερη συµµετοχή ακολουθούν τα Χαµαίφυτα µε 69 taxa και ποσοστό 7%, τα Γεώφυτα µε 46 taxa και ποσοστό 5%, τα

20


Φανερόφυτα µε 29 taxa και ποσοστό 3% και τα Υδρόφυτα-Ελόφυτα µε 5 taxa και ποσοστό 1% (Σχήµα 12).

G 9%

HH 1% H Th H 50%

Th 40%

G HH

Σχήµα 10. Βιοτικό φάσµα της οικογένειας Poaceae στην Ελλάδα.

Ph 6%

Ch 14%

G 2% Th

Th 47%

H Ch Ph G

H 31%

Σχήµα 11. Βιοτικό φάσµα της οικογένειας Fabaceae στην Ελλάδα.

Ch 7%

G 5%

Ph HH 3% 1% Th Th 44%

H Ch G Ph

H 40%

HH

Σχήµα 12. Βιοτικό φάσµα των οικογενειών Poaceae και Fabaceae στην Ελλάδα. 21


Η υπεροχή σε αριθµό ειδών των Ηµικρυπτόφυτων στην οικογένεια Poaceae δείχνει ότι τα είδη της οικογένειας αυτής απαντώνται κυρίως σε περιοχές όπου το κλίµα είναι παραµεσόγειο προς το εύκρατο. Αντίστοιχα, η υπεροχή των Θερόφυτων στην οικογένεια Fabaceae µας δείχνει ότι τα είδη της οικογένειας αυτής απαντώνται κυρίως σε παραµεσόγειες περιοχές µε µεσογειακό τύπο κλίµατος (Αθανασιάδης & Θεοδωρόπουλος 1990). 2.2.2. Οικολογικές µορφές ανάπτυξης Τα κάθε κατηγορίας ποώδη φυτικά taxa των οικογενειών Poaceae και Fabaceae στην Ελλάδα ανέρχονται σε 893 που αντιπροσωπεύουν το υψηλό ποσοστό του 97%. Η πλειονότητα των ποωδών στοιχείων υπάγεται στην κατηγορία των πολυετών µε 488 taxa και ποσοστό 53%. Τα µονοετή ποώδη φυτά ανέρχονται σε 405 taxa µε ποσοστό 44%. Την κατηγορία των πολυετών ξυλωδών στοιχείων αντιπροσωπεύουν 29 taxa µε ποσοστό 3% (Σχήµα 13). Από την ανάλυση των οικολογικών µορφών ανάπτυξης για το σύνολο των φυτών της οικογένειας Poaceae, προέκυψε ότι επικρατούν τα πολυετή ποώδη µε 264 taxa και ποσοστό 60% ενώ ακολουθούν τα µονοετή ποώδη µε 177 taxa και ποσοστό 40% (Σχήµα 14). Η ανάλυση των οικολογικών µορφών ανάπτυξης για το σύνολο των φυτών της οικογένειας Fabaceae, έδειξε ότι επικρατούν τα µονοετή ποώδη µε 228 taxa και ποσοστό 47,4%, ακολουθούν τα πολυετή ποώδη µε 224 taxa και ποσοστό 46,6% και τέλος τα ξυλώδη µε 29 taxa και ποσοστό 6% (Σχήµα 15). Τα δεδοµένα αυτά µας δείχνουν ότι τα πολυετή ποώδη φυτά είναι περισσότερα στην οικογένεια των Αγρωστωδών (Poaceae) και τα µονοετή ποώδη φυτά στην οικογένεια των Ψυχανθών (Fabaceae). Στα πολυετή ποώδη ανήκουν αναφορικά µε τις βιοτικές µορφές τα Ηµικρυπτόφυτα (H), τα διετή ποώδη που συνήθως συµπεριφέρονται ως διετή Ηµικρυπτόφυτα, τα Γεώφυτα (G) και τα Χαµαίφυτα (Ch) ενώ στα µονοετή ποώδη τα Θερόφυτα (Th). Η υπεροχή από οικολογική άποψη των πολυετών αγρωστωδών φυτών υποδηλώνει ότι η πλειονότητα των ειδών της οικογένειας αυτής (Poaceae) απαντάται σε περιοχές µε µεσευρωπαϊκού τύπου χαρακτήρα βλάστησης ενώ περίπου το µισό ποσοστό των ειδών της οικογένειας των Ψυχανθών

(Fabaceae)

απαντάται

σε

περιοχές

µε

µεσογειακού

ή

υποµεσογειακού τύπου βλάστησης. 22


Ξυλώδη 3% Πολυετή ποώδη Μονοετή ποώδη 44%

Πολυετή ποώδη 53%

Μονοετή ποώδη Ξυλώδη

Σχήµα 13. Οικολογικές µορφές ανάπτυξης των οικογενειών Poaceae και Fabaceae στην Ελλάδα.

Μονοετή ποώδη 40% Πολυετή ποώδη Μονοετή ποώδη Πολυετή ποώδη 60%

Σχήµα 14. Οικολογικές µορφές ανάπτυξης της οικογένειας Poaceae στην Ελλάδα.

Ξυλώδη 6,0% Πολυετή ποώδη 46,6%

Πολυετή ποώδη Μονοετή ποώδη

Μονοετή ποώδη 47,4%

Ξυλώδη

Σχήµα 15. Οικολογικές µορφές ανάπτυξης της οικογένειας Fabaceae στην Ελλάδα.

23


2.2.3. Χωρολογικές ενότητες Στο Παράρτηµα 3 δίνονται οι χωρολογικές ενότητες των taxa των οικογενειών Poaceae και Fabaceae. Ο προσδιορισµός των χωρολογικών ενοτήτων βασίστηκε στις εργασίες των Pignatti (1982) και Tutin et al. (19641980). Oι χωρολογικές ενότητες, όπως αυτές διακρίθηκαν, αναλύονται παρακάτω. 2.2.3.1. Ευρωπαϊκή χωρολογική ενότητα Ευρωπαϊκά θεωρούνται τα είδη που έχουν ένα ευρύ κέντρο εξάπλωσης στον Ευρωπαϊκό χώρο. Στην ενότητα αυτή συµπεριλήφθησαν και τα Μεσογειακά φυτικά είδη, που η γεωγραφική τους εξάπλωση περιορίζεται µέσα στα όρια των Μεσογειακών χωρών της Ευρωπαϊκής ηπείρου. Εδώ ανήκουν τα σπουδαιότερα θαµνώδη σκληρόφυλλα-αείφυλλα είδη που συνθέτουν τη χαρακτηριστική µακκία µεσογειακή βλάστηση και ένας σηµαντικός αριθµός ξηροφυτικού συνήθως χαρακτήρα θεροφύτων καθώς και πολυετή βολβόφυτα. Επίσης, τα Υποµεσογειακά είδη που εντοπίζονται στο χώρο µεταξύ των ψυχροορίων της µακκίας µεσογειακής βλάστησης και βορειότερα, µέχρι τα νότια θερµοόρια του Μεσευρωπαϊκού φυλλοβόλου δάσους οξιάς. Επιπλέον, τα Βαλκανικά, που η εξάπλωση τους περιορίζεται σχεδόν αποκλειστικά µέσα στο Βαλκανικό χώρο και τη χερσαία περίµετρο του Βορείου Αιγαίου. Τα Βαλκανικά στοιχεία είναι στην πλειοψηφία τους στενότοπα φυτικά είδη και αποτελούν τους τοπικούς ενδηµίτες που σπάνια εξαπλώνονται εξωβαλκανικά. Ακόµη, περιλαµβάνονται τα είδη της Κεντρικής Ευρώπης, κάποια από τα οποία απαντούν αποκλειστικά µέσα και κάποια άλλα µέσα και έξω από το φυλλοβόλο δάσος, που είναι η επικρατούσα βλάστηση της περιοχής. Τέλος, περιλαµβάνονται και µερικά στενότοπα είδη του Ευρωπαϊκού χώρου, όπως τα Ατλαντικά της παράκτιας ζώνης της ∆υτικής Ευρώπης, τα Υπατλαντικά, στο Κεντρό-∆υτικό Ευρωπαϊκό χώρο, τα Αλπικά της ανώτερης άδενδρης ζώνης των υψηλών ορέων, τα Βόρεια του ψυχρόβιου κωνοφόρου δάσους και του δάσους σηµύδας και τα Υποβόρεια, που εκτείνονται στο Βόρειο Ευρωπαϊκό τµήµα µεταξύ του δάσους της οξιάς και της σηµύδας. Tα είδη της οικογένειας Poaceae που φύονται στην Ελλάδα συµµετέχουν µε 237 taxa και ποσοστό 53% στην Ευρωπαϊκή ενότητα ενώ εκείνα της

24


οικογένειας Fabaceae µε 350 taxa και ποσοστό 73%. Συνολικά και οι δύο οικογένειες συµµετέχουν µε 587 taxa και ποσοστό 64% (Σχήµα 16, 17, 18). 2.2.3.2. Κοσµοπολίτικα Η ενότητα αυτή περιλαµβάνει εκτός των τυπικών Κοσµοπολίτικων και διάφορα είδη άλλων κέντρων, όπως Ασιατικά, Αµερικάνικα και Τροπικά. Επίσης, συµπεριλήφθησαν τα Ευρασιατικά στοιχεία, που εκτείνονται από το µεσευρωπαϊκό χώρο και ανατολικότερα µέχρι την Κεντρική ηπειρωτική Ευρασία. Τυπικά Ευρασιατικά θεωρούνται τα είδη που εξαπλώνονται κυρίως µέσα στο φυλλοβόλο δάσος και Ηπειρωτικά αυτά των ηµιερηµικών και στεπικών διαπλάσεων του Κεντροευρασιατικού χώρου, που παρουσιάζουν δυνατότητες διηπειρωτικής ακτινοβολίας. Στο χώρο αυτό και διάφορα στενότοπα χλωριδικά στοιχεία, όπως τα Πόντια, Υποπόντια, Σιβηρικά και Ταταρικά. Τέλος, στην παραπάνω ενότητα συµπεριλήφθησαν τα είδη της Μεσογειακής λεκάνης, η γεωγραφική εξάπλωση των οποίων περιορίζεται στις Μεσογειακές χώρες που δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή ήπειρο και αυτά που εξαπλώνονται σε Μεσογειακές χώρες τόσο της Ευρωπαϊκής και Αφρικανικής ηπείρου ταυτόχρονα όσο και της Ευρωπαϊκής και της Ασιατικής. Στην ενότητα αυτή συµµετέχουν τα είδη της οικογένειας Poaceae που φύονται στην Ελλάδα µε 175 taxa και ποσοστό 40%, της Fabaceae µε 77 taxa και ποσοστό 16% και τέλος, όσον αφορά το σύνολο των φυτικών ειδών αυτής της ενότητας, οι δύο οικογένειες συµµετέχουν µε 252 taxa και ποσοστό 27% (Σχήµα 16, 17, 18). 2.2.3.3. Ενδηµικά Η ενότητα αυτή περιλαµβάνει

τα φυτικά

είδη

που

εµφανίζονται

αποκλειστικά στην Ελληνική επικράτεια. Από την οικογένεια Poaceae εµφανίζονται 29 ενδηµικά taxa µε ποσοστό 7% και από την Fabaceae 54 taxa µε ποσοστό 11%. Όσον αφορά το σύνολο των φυτικών ειδών των δύο παραπάνω οικογενειών, ως ενδηµικά χαρακτηρίζονται 83 taxa µε ποσοστό 9% (Σχήµα 16, 17, 18).

25


endem 7%

eur cosm cosm 40%

eur 53%

endem

Σχήµα 16. Χωρολογικό φάσµα της οικογένειας Poaceae στην Ελλάδα.

endem 11% cosm 16% eur cosm endem eur 73%

Σχήµα 17. Χωρολογικό φάσµα της οικογένειας Fabaceae στην Ελλάδα.

endem 9% cosm 27%

eur cosm endem eur 64%

Σχήµα 18. Χωρολογικό φάσµα των οικογενειών Poaceae και Fabaceae στην Ελλάδα

26


Τα δεδοµένα αυτά µας δείχνουν ότι η οικογένεια των Αγρωστωδών (Poaceae) περιλαµβάνει µεγαλύτερο αριθµό Κοσµοπολίτικων taxa ενώ εκείνη των Ψυχανθών (Fabaceae) περιλαµβάνει µεγαλύτερο αριθµό Ευρωπαϊκών και ενδηµικών ειδών. Η συµβολή των ειδών και των δύο οικογενειών στην ενδηµική χλωρίδα της Ελλάδας είναι µικρή. 2.2.4. Κατακόρυφη διανοµή των ειδών των οικογενειών Poaceae και Fabaceae στην Ελλάδα Στο Παράρτηµα 4 δίνεται ο κατάλογος µε τα είδη των οικογενειών Poaceae και Fabaceae που εµφανίζονται αποκλειστικά πάνω από το υψόµετρο των 1500m ενώ στο Παράρτηµα 5 ο κατάλογος µε τα είδη των δύο παραπάνω οικογενειών που εµφανίζονται τόσο άνω των 1500m όσο και κάτω από υψόµετρο αυτό. Τα taxa που ανήκουν στις οικογένειες αυτές και δε συµπεριλαµβάνονται

στους

δύο

παραπάνω

καταλόγους

εµφανίζονται

αποκλειστικά κάτω από το υψόµετρο των 1500m. Ιδιαίτερη έµφαση δόθηκε στην καταγραφή ειδών των οικογενειών Poaceae και Fabaceae που απαντώνται σε δασικά περιβάλλοντα (σκιόφυτα και σκιόφιλα είδη) και εµφανίζονται κυρίως κάτω από το υψόµετρο των 1500m. Από τα Σχήµατα 19, 20 και 21 γίνεται φανερό ότι: Όσον αφορά την οικογένεια Poaceae, σε σύνολο 441 taxa, ο αριθµός των taxa που ανήκουν στην πρώτη κατηγορία ανέρχεται σε 31 και ποσοστό 7%, στη δεύτερη σε 335 και ποσοστό 76% και στην τρίτη σε 75 και ποσοστό 17% (Σχήµα 19). Τα taxa της οικογένειας που εµφανίζονται σε δασικά περιβάλλοντα ανέρχονται σε 35 µε ποσοστό 8%. Παροµοίως για την οικογένεια Fabaceae, σε σύνολο 481 taxa, ο αριθµός των taxa που ανήκουν στην πρώτη κατηγορία ανέρχεται σε 31 και ποσοστό 6%, στη δεύτερη σε 365 και ποσοστό 76% και στην τρίτη σε 85 και ποσοστό 18% (Σχήµα 20). Ο αριθµός των taxa της οικογένειας που εµφανίζονται σε δασικά περιβάλλοντα ανέρχεται σε 49 µε ποσοστό 10%. Όσον αφορά το σύνολο των taxa των παραπάνω οικογενειών, σε σύνολο 922 taxa, ο αριθµός των taxa που υπάγονται στην πρώτη κατηγορία ανέρχεται σε 62 και ποσοστό 7%, στη δεύτερη 700 και ποσοστό 76% και στην τρίτη σε 160 και ποσοστό 17% (Σχήµα 21). Συνολικά, 84 taxa και ποσοστό

27


9% Αγρωστωδών και Ψυχανθών εµφανίζονται σε δασικά περιβάλλοντα. Στο Παράρτηµα 6 δίνεται ο κατάλογος µε τα παραπάνω taxa.

Ζώνη Γ 17%

Ζώνη Α 7%

Ζώνη Α Ζώνη Β Ζώνη Γ

Ζώνη Β 76%

Σχήµα 19. Κατακόρυφη διανοµή των taxa της οικογένειας Poaceae σε υψοµετρικές ζώνες: Α) υπαλπική, Β) χαµηλή και ορεινή Γ) ευρεία

Ζώνη Γ 18%

Ζώνη Α 6%

Ζώνη Α Ζώνη Β Ζώνη Γ

Ζώνη Β 76%

Σχήµα 20. Κατακόρυφη διανοµή των taxa της οικογένειας Fabaceae σε υψοµετρικές ζώνες: Α) υπαλπική, Β) χαµηλή και ορεινή Γ) ευρεία

28


Ζώνη Α 7%

Ζώνη Γ 17%

Ζώνη Α Ζώνη Β Ζώνη Γ

Ζώνη Β 76%

Σχήµα 21. Κατακόρυφη διανοµή του συνόλου των taxa των οικογενειών Poaceae και Fabaceae σε υψοµετρικές ζώνες: Α) υπαλπική, Β) χαµηλή και ορεινή Γ) ευρεία Τα δεδοµένα αυτά µας δείχνουν ότι και οι δύο οικογένειες συµβάλλουν εξίσου µε µικρό ποσοστό στη βιοποικιλότητα των ποολίβαδων των υπαλπικών κλιµακικού τύπου λιβαδιών. Η µεγαλύτερη εξίσου συµβολή τους είναι στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών της χαµηλής και ορεινής ζώνης, δηλαδή

στα

διαδοχικού

τύπου

λιβάδια

στα

οποία

περιλαµβάνονται

ποολίβαδα, θαµνολίβαδα και δασολίβαδα. Αξίζει να σηµειωθεί ότι και οι δύο οικογένειες περιλαµβάνουν είδη µε ευρεία καθ’ ύψος εξάπλωση, είδη ενδηµικά και είδη σκιανθεκτικά. Ο αριθµός των ειδών αυτών είναι µεγαλύτερος στην οικογένεια

των ψυχανθών (Fabaceae) σε

σύγκριση

µε

εκείνη

των

αγρωστωδών (Poaceae). Αυτό µας δείχνει ότι τα είδη φυτών της οικογένειας των

ψυχανθών

προσαρµόζονται

καλύτερα

σε

διαφοροποιήσεις

των

κλιµατεδαφικών συνθηκών, στις οποίες αναπτύσσονται.

29


ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1. Η Βάση ∆εδοµένων δηµιουργήθηκε σύµφωνα µε τις πιο πρόσφατες βιβλιογραφίες και επιστηµονικές εργασίες, γεγονός που την καθιστά επικαιροποιηµένη. Περιλαµβάνει πολλά νέα είδη καθώς και αλλαγές που έχουν πραγµατοποιηθεί στα επιστηµονικά ονόµατα πολλών άλλων ειδών, συµβάλλοντας έτσι στην ακριβή γνώση της Ελληνικής φυτικής βιοποικιλότητας σήµερα. 2. Τα αποτελέσµατα της παρούσας έρευνας έδειξαν ότι ο συνολικός αριθµός

των

φυτικών

ταξινοµικών

µονάδων

της

Ελληνικής

Βιοποικιλότητας είναι 6308 taxa (είδη και υποείδη). Τα Ελληνικά ενδηµικά ανέρχονται σε 1355 taxa, αποτελώντας το 21,5% της Ελληνικής φυτικής βιοποικιλότητας. 3. Η επικρατέστερη βιοτική µορφή των taxa της οικογένειας Poaceae που εµφανίζονται στην Ελλάδα είναι αυτή των Ηµικρυπτόφυτων και έπεται αυτή των Θερόφυτων ενώ το αντίθετο παρατηρείται µε τα taxa της οικογένειας Fabaceae όπου επικρατούν τα Θερόφυτα και έπονται τα Ηµικρυπτόφυτα. Το παραπάνω γεγονός δείχνει ότι η πλειοψηφία των taxa που ανήκουν στην οικογένεια Poaceae είναι πολυετή ενώ της Fabaceae είναι µονοετή. 4. Η συµβολή των taxa και των δύο οικογενειών στη βλάστηση των υπαλπικών κλιµακικού τύπου λιβαδιών είναι µικρή ενώ στα διαδοχικού τύπου λιβάδια της χαµηλής και ορεινής ζώνης εξάπλωσης µεγάλη. 5. Τα είδη της οικογένειας Fabaceae προσαρµόζονται καλύτερα σε διαφοροποιήσεις

των

κλιµατεδαφικών

συνθηκών

γιατί

έχουν

µεγαλύτερο αριθµό ειδών µε ευρεία καθ’ ύψος εξάπλωση καθώς και ενδηµικών ειδών. 6. Η συµβολή των δύο οικογενειών στη βιοποικιλότητα των δασολίβαδων της χώρας µας είναι µικρή δεδοµένου του µικρού αριθµού σκιόφυτων και σκιόφιλων ειδών που περιλαµβάνουν. 7. Η καταγραφή των ενδιαιτηµάτων στα οποία απαντώνται τα είδη των δύο οικογενειών που µελετήθηκαν καθώς και άλλων οικογενειών κρίνεται αναγκαία.

30


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Κατάταξη του συνόλου των φυτικών ταξινοµικών µονάδων της Ελληνικής βιοποικιλότητας σύµφωνα µε την ταξινοµική τους σειρά. Plantae

Taxa

Tracheobionta Coniferophyta Pinopsida Pinales Cupressaceae

13

Pinaceae

14

Taxales Taxaceae

1

Equisetophyta Equisetopsida Equisetales Equisetaceae

7

Gnetophyta Gnetopsida Ephedrales Ephedraceae

5

Lycopodiophyta Lycopodiopsida Isoetales Isoetaceae

3

Selaginellales Selaginellaceae

2

Magnoliophyta Liliopsida Alismatidae

31


Alismatales Alismataceae

6

Butomaceae

1

Hydrocharitales Hydrocharitaceae

3

Najadales Cymodoceaceae

1

Juncaginaceae

3

Najadaceae

1

Posidoniaceae

1

Potamogetonaceae

14

Ruppiaceae

2

Zannichelliaceae

2

Zosteraceae

2

Arecidae Arales Araceae

27

Lemnaceae

3

Arecales Arecaceae

2

Commelinidae Cyperales Cyperaceae

104

Poaceae

441

Juncales Juncaceae

42

Typhales Sparganiaceae

6

Typhaceae

5

32


Liliidae Liliales Agavaceae

1

Amaryllidaceae

30

Dioscoreaceae

1

Iridaceae

59

Liliaceae

272

Orchidales Orchidaceae

150

Magnoliopsida Asteridae Asterales Asteraceae

878

Callitrichales Callitrichaceae

5

Hippuridaceae

1

Campanulales Campanulaceae

115

Dipsacales Adoxaceae

1

Caprifoliaceae

17

Dipsacaceae

60

Morinaceae

1

Valerianaceae

38

Gentianales Apocynaceae

6

Asclepiadaceae

14

Gentianaceae

26

Lamiales

33


Boraginaceae

157

Lamiaceae

342

Verbenaceae

3

Plantaginales Plantaginaceae

30

Rubiales Rubiaceae

159

Scrophulariales Acanthaceae

3

Gesneriaceae

4

Globulariaceae

4

Lentibulariaceae

4

Oleaceae

8

Orobanchaceae

28

Pedaliaceae

2

Scrophulariaceae

235

Solanales Convolvulaceae

48

Menyanthaceae

1

Solanaceae

22

Caryophyllidae Caryophyllales Aizoaceae

6

Amaranthaceae

17

Basellaceae

1

Cactaceae

2

Caryophyllaceae

476

Chenopodiaceae

57

Molluginaceae

2

34


Nyctaginaceae

1

Phytolaccaceae

2

Portulacaceae

4

Tetragoniaceae

1

Plumbaginales Plumbaginaceae

68

Polygonales Polygonaceae

76

Dilleniidae Capparales Capparaceae Cruciferae Resedaceae

6 330 7

Dilleniales Paeoniaceae

11

Ebenales Ebenaceae

1

Styracaceae

1

Ericales Empetraceae

1

Ericaceae

11

Pyrolaceae

6

Malvales Malvaceae

32

Tiliaceae

8

Nepenthales Droseraceae

2

Primulales Primulaceae

29

35


Salicales Salicaceae

19

Theales Clusiaceae

40

Elatinaceae

1

Violales Cistaceae

29

Cucurbitaceae

6

Frankeniaceae

3

Tamaricaceae

5

Violaceae

57

Hamamelidae Fagales Betulaceae

9

Fagaceae

21

Hamamelidales Platanaceae

2

Juglandales Juglandaceae

1

Urticales Cannabaceae

2

Moraceae

4

Ulmaceae

11

Urticaceae

8

Magnoliidae Aristolochiales Aristolochiaceae

15

Laurales Lauraceae

1

36


Nymphaeales Ceratophyllaceae

2

Nymphaeaceae

2

Papaverales Fumariaceae

40

Papaveraceae

18

Ranunculales Berberidaceae

5

Coriariaceae

1

Ranunculaceae

134

Rosidae Apiales Apiaceae

198

Araliaceae

1

Celastrales Aquifoliaceae

1

Celastraceae

2

Cornales Cornaceae

3

Euphorbiales Buxaceae

1

Euphorbiaceae

62

Fabales Fabaceae

481

Geraniales Balsaminaceae

1

Geraniaceae

44

Oxalidaceae

3

Haloragales

37


Haloragaceae

2

Theligonaceae

1

Linales Linaceae

30

Myrtales Lythraceae

8

Myrtaceae

2

Onagraceae

22

Punicaceae

1

Thymelaeaceae

15

Trapaceae

1

Polygalales Polygalaceae

15

Rafflesiales Rafflesiaceae

3

Rhamnales Elaeagnaceae

1

Rhamnaceae

16

Vitaceae

1

Rosales Crassulaceae

63

Grossulariaceae

4

Parnassiaceae

1

Rosaceae

159

Saxifragaceae

33

Santalales Loranthaceae

1

Santalaceae

14

Viscaceae

5

38


Sapindales Aceraceae

10

Anacardiaceae

6

Hippocastanaceae

1

Meliaceae

1

Rutaceae

8

Sapindaceae

1

Simaroubaceae

1

Pteridophyta Filicopsida Hydropteridales Salviniaceae

1

Ophioglossales Ophioglossaceae

4

Polypodiales Aspleniaceae

22

Blechnaceae

1

Dennstaedtiaceae

1

Dryopteridaceae

14

Gymnogrammaceae

1

Osmundaceae

1

Polypodiaceae

1

Pteridaceae

7

Thelypteridaceae

2

39


2. Αλφαβητικός κατάλογος των ενδηµικών φυτών της Ελλάδας, σύµφωνα µε την ταξινοµική τους σειρά και εµφάνιση του αριθµού των ενδηµικών taxa της κάθε οικογένειας. Plantae Tracheobionta Coniferophyta Pinopsida Pinales Pinaceae Abies cephalonica Loudon, 1838 Lycopodiophyta Lycopodiopsida Isoetales Isoetaceae Isoetes heldreichii Wettst., 1886 Magnoliophyta Liliopsida Arecidae Arales Araceae Arum creticum Boiss. & Heldr., 1853 Arum idaeum Coustur. & Gand., 1917 Arum purpureospathum Boyce, 1987 Biarum davisii ssp. davisii Turrill, 1939 Biarum fraasianum (Schott) N.E.Br., 1880 Biarum spruneri Boiss., 1853 Biarum tenuifolium ssp. abbreviatum (Schott, 1860) Richt., 1890 Biarum tenuifolium ssp. idomenaeum Boyce & Athanasiou, 1991 Biarum tenuifolium ssp. tenuifolium (Linnaeus, 1753) Schott & Endl., 1832 Biarum tenuifolium ssp. zelebori (Schott, 1857) Boyce, 2002 Commelinidae Cyperales Cyperaceae Carex cretica Gradstein & Kern, 1968 Carex kitaibeliana ssp. capillata (Acht., 1957) Hartvig, 1991 Poaceae Achnatherum fallacinum Scholz & Raus, 2006 Arundo collina ssp. hellenica (Danin & al.) Scholz, 2006 Avenula cycladum (Rech. fil. & Scheffer) Greuter, 1973 Brachypodium sylvaticum ssp. creticum Scholz & Greuter, 1985 Elymus farctus ssp. rechingeri (Runemark) Melderis, 1978 Elymus striatulus Runemark, 1972 Elytrigia obtusiflora ssp. graeca (Melderis) Scholz, 1998 Festuca jeanpertii ssp. achaica Markgraf-Dannenberg, 1978 Festuca olympica Vetter, 1928 Festuca oviniformis Vetter, 1939 Festuca polita ssp. cretica (Markgr.-Dann.) Foggi & Scholz, 2005 Festuca pseudosupina Vetter, 1936 Festuca rubra ssp. thessalica Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca stygia Scholz & Strid, 1992 Festuca valida ssp. leilaensis Markgraf-Dannenberg, 1976

1

1

10

2

29

40


Festuca violacea ssp. handelii Markgraf-Dannenberg, 1976 Helictotrichon agropyroides (Boissier) Henrard, 1940 Helictotrichon convolutum ssp. heldreichii (Parl.) Gervais, 1973 Melica rectiflora Boissier & Heldreich, 1854 Phleum crypsoides ssp. crypsoides (D'Urv.) Hackel, 1892 Poa cephalonica Scholz, 1984 Poa glauca ssp. frearitis (Orphanides & Halacsy, 1904) Scholz, 1986 Poa ophiolithica Scholz, 1986 Poa trichophylla Heldreich & Sart. ex Boissier, 1859 Sesleria doerfleri Hayek, 1914 Sesleria taygetea Hayek, 1918 Sesleria vaginalis Boissier & Orphanides, 1859 Stipa lessingiana ssp. cyllenaea (Strid, 1981) Strid, 1991 Trisetum laconicum Boiss. & Orph., 1859 Juncales Juncaceae Luzula nodulosa (Bory & Chaub.) Meyer, 1849 Liliidae Liliales Amaryllidaceae Acis ionica Bareka, Kamari & Phitos, 2006 Galanthus ikariae ssp. ikariae Baker, 1893 Galanthus ikariae ssp. snogerupii Kamari Sternbergia greuteriana Kamari & Artelari, 1989 Iridaceae Crocus biflorus ssp. melantherus (Boiss. & Orph.) Mathew, 1982 Crocus biflorus ssp. stridii (Papan. & Zacharof ) Mathew, 1982 Crocus boryi Gay, 1831 Crocus cartwrightianus Herbert, 1843 Crocus chrysanthus ssp. chrysanthus (Herbert) Herbert, 1843 Crocus chrysanthus ssp. multifolius Papanicolaou & Zacharof, 1980 Crocus goulimyi Turrill, 1955 Crocus hadriaticus Herbert, 1845 Crocus laevigatus Bory & Chaub., 1832 Crocus niveus Bowles, 1900 Crocus oreocreticus Burtt, 1949 Crocus robertianus Brickell, 1973 Crocus sieberi ssp. atticus (Boissier & Orph., 1859) Mathew, 1982 Crocus sieberi ssp. nivalis (Bory & Chaub., 1832) Mathew, 1982 Crocus sieberi ssp. sieberi Gay, 1831 Crocus stridii Papanicolaou & Zacharof, 1980 Crocus tournefortii Gay, 1831 Iris falcata Babalonas & Papanicolaou, 1984 Iris unguicularis ssp. cretensis Davis & Jury Liliaceae Allium achaium Boiss. & Orph., 1882 Allium apolloniensis Biel, Tan & Tzanoudakis, 2006 Allium bourgeaui Rech., 1936 Allium bourgeaui ssp. bourgeaui Rech., 1936 Allium bourgeaui ssp. creticum Bothmer, 1975 Allium bourgeaui ssp. cycladicum Bothmer, 1974 Allium brachyspathum Brullo, Pavone & Salmeri, 2001 Allium brulloi Salmeri, 1998 Allium calamarophilon Phitos & Tzanoud., 1981

1

4

19

97

41


Allium callimischon ssp. callimischon Link, 1835 Allium candargyi Karavok. & Tzanoud., 1994 Allium circinnatum ssp. circinnatum Sieber, 1823 Allium circinnatum ssp. peloponnesiacum Tzanoud., 1983 Allium dilatatum Zahar., 1977 Allium dodecanesi Karavok. & Tzanoud., 1994 Allium favosum Zahar., 1975 Allium ferrinii Pamp., 1925 Allium gomphrenoides Boiss. & Heldr., 1846 Allium goulimyi Tzanoud., 1983 Allium heldreichii Boiss., 1859 Allium hymettium Boiss. & Heldr., 1859 Allium integerrimum Zahar., 1977 Allium ionicum Brullo & Tzanoudakis, 1994 Allium lagarophyllum Brullo, Pavone & Tzanoudakis, 1993 Allium luteolum Halacsy, 1904 Allium macedonicum Zahar., 1975 Allium maniaticum Brullo, Tzanoudakis, 1989 Allium paniculatum ssp. euboicum (Rech.) Stearn, 1978 Allium parnassicum ssp. minoicum Zahar., 1975 Allium parnassicum ssp. parnassicum (Boiss., 1882) HalĂĄcsy, 1904 Allium pilosum Sibth. & Sm., 1809 Allium platakisii Tzanoud. & Kypr., 1993 Allium rhodiacum Brullo, Pavone & Salmeri, 1992 Allium ritsii Iatrou & Tzanoud., 1995 Allium rubrovittatum Boiss. & Heldr., 1853 Allium runemarkii Trigas & Tzanoud., 2000 Allium staticiforme Sibth. & Sm., 1809 Allium tardans Greuter & Zahar., 1975 Bellevalia brevipedicellata Turrill, 1940 Bellevalia hyacinthoides (Bertol.) Persson & Wendelbo, 1979 Colchicum amabile Heldr., 1876 Colchicum asteranthum Vassil. et Perss., 2002 Colchicum boissieri Orph., 1876 Colchicum cousturieri Greuter, 1967 Colchicum cretense Greuter, 1967 Colchicum euboeum Orph., 1876 Colchicum graecum Persson, 1988 Colchicum parlatoris Orph., 1876 Colchicum parnassicum Sart. & al. ex Boiss., 1859 Colchicum peloponnesiacum Rech. & Davis, 1949 Colchicum psaridis Heldr. ex Halacsy, 1904 Colchicum pulchellum Persson, 1988 Colchicum sfikasianum Tan & IatroĂş, 1995 Fritillaria conica Boiss., 1846 Fritillaria davisii Turrill, 1940 Fritillaria ehrhartii Boiss. & Orph., 1859 Fritillaria epirotica Turrill ex Rix, 1975 Fritillaria euboeica Rix, 1975 Fritillaria graeca Boiss. & Spruner, 1846 Fritillaria graeca var. guicciardii (Heldr. & Sart., 1859) Boiss., 1882 Fritillaria messanensis ssp. sphaciotica (Gand.) Kamari & Phitos, 2006 Fritillaria mutabilis Kamari, 1991 Fritillaria obliqua Ker-Gawler, 1805

42


Fritillaria pelinaea Kamari, 1996 Fritillaria rhodocanakis ssp. argolica Zaharof, 1986 Fritillaria speciotica Kamari, 1991 Fritillaria sporadum Kamari, 1984 Fritillaria thessala ssp. ionica (Halacsy, 1904) Kamari, 1991 Fritillaria thessala ssp. reiseri Kamari, 1991 Fritillaria thessala ssp. thessala (Boiss., 1882) Kamari, 1991 Fritillaria tuntasia Heldr. ex Halacsy, 1904 Hyacinthella atchleyi (Jacks. & Turrill) Feinbrun, 1961 Muscari cycladicum Davis & Stuart, 1966 Muscari dionysicum Rech., 1943 Muscari kerkis Karlen, 1984 Muscari pulchellum ssp. clepsydroides Karlen, 1984 Muscari spreitzenhoferi (Heldr. ex Ostermeyer, 1890) Vierh., 1916 Ornithogalum creticum Zahar., 1977 Ornithogalum exaratum Zahar., 1977 Ornithogalum fimbriatum ssp. gracilipes (Zahar., 1983) Landstrom, 1991 Ornithogalum prasinantherum Zahar., 1977 Ornithogalum sphaerolobum Zahar., 1982 Prospero talosii (Tzanoud. & Kypr., 1998) Speta, 1998 Scilla battagliae (Speta, 2000) Valdes, 2004 Scilla cydonia Speta, 1998 Scilla depressa (Speta, 2000) Valdes, 2004 Scilla hierapytnensis (Speta, 2000) Valdes, 2004 Scilla idaea (Speta, 2000) Valdes, 2004 Scilla messeniaca Boiss., 1846 Scilla minima (Speta, 2000) Valdes, 2004 Scilla nana ssp. albescens (Speta, 1971) Speta, 1998 Scilla nana ssp. nana (Speta, 1971) Speta, 1998 Scilla rhadamanthi (Speta, 2000) Valdes, 2004 Tulipa bakeri Hall, 1938 Tulipa cretica Boiss. & Heldr., 1854 Tulipa doerfleri Gand. Tulipa goulimyi Sealy & Turrill, 1955 Orchidales Orchidaceae Cephalanthera cucullata Boiss. & Heldr., 1853 Dactylorhiza baumanniana Holzinger & Kunkele, 1983 Dactylorhiza graeca Baumann, 1983 Dactylorhiza kalopissii Nelson, 1976 Dactylorhiza pindica Willing & Willing, 1986 Epipactis cretica Kalop. & Robatsch, 1988 Epipactis greuteri Baumann & K端nkele, 1981 Epipactis subclausa Robatsch, 1988 Limodorum abortivum ssp. gracile Willing & Willing, 1981 Ophrys aegaea Kalteisen & Reinhard, 1987 Ophrys aegaea ssp. lucis Kalteisen & Reinhard, 1987 Ophrys argolica Fleischm., 1919 Ophrys blitopertha Paulus, 1998 Ophrys calypsus Hirth & Spaeth, 1994 Ophrys cornutula Paulus, 2001 Ophrys creberrima Paulus, 1998 Ophrys cressa Paulus, 1998 Ophrys cretensis (Baumann & K端nkele) Paulus, 1998

45

43


Ophrys cretica ssp. ariadnae (Paulus, 1994) Kretzschmar & al., 2002 Ophrys cretica ssp. beloniae G. Kretzschmar & H. Kretzschmar, 1996 Ophrys cretica ssp. bicornuta Kretzschmar & Jahn, 2002 Ophrys cretica ssp. cretica (Vierh.) Nelson, 1962 Ophrys creticola Paulus, 1998 Ophrys delphinensis O. Danesch & E. Danesch Ophrys doerfleri Fleischm., 1925 Ophrys eptapigiensis Paulus, 2001 Ophrys ferrum-equinum ssp. gottfriediana (Renz) Nelson, 1962 Ophrys gortynia (Baumann & Kunkele, 1981) Paulus Ophrys grigoriana G. Kretzschmar & H. Kretzschmar, 1995 Ophrys helios Kreutz, 2001 Ophrys icariensis Hirth & Spaeth, 1990 Ophrys lutea ssp. melena Renz, 1928 Ophrys omegaifera ssp. basilissa (Alibertis & al.) Kretzschmar et al., 2002 Ophrys parvula Paulus, 2001 Ophrys persephonae Paulus, 2001 Ophrys rhodia (Baumann & K端nkele) Delforge, 2001 Ophrys sitiaca Paulus & al., 1990 Ophrys sphegodes ssp. aesculapii (Renz) Soo, 1970 Ophrys sphegodes ssp. helenae (Renz) Soo, 1978 Ophrys spruneri ssp. spruneri Nyman, 1882 Ophrys thriptiensis Paulus, 1998 Orchis anatolica ssp. sitiaca Renz, 1932 Orchis boryi Reichenb., 1851 Orchis papilionacea ssp. alibertis G. Kretzschmar & H. Kretzschmar, 2001 Orchis prisca Hautzinger, 1976 Magnoliopsida Asteridae Asterales Asteraceae Achillea absinthoides Halacsy, 1894 Achillea ambrosiaca (Boiss. & Heldr., 1856) Boiss., 1875 Achillea barbeyana Heldr. & Heimerl, 1884 Achillea occulta Constantin. & Kalpoutz., 2005 Achillea pindicola ssp. integrifolia (Halacsy,1894) Franzen, 1986 Achillea pindicola ssp. pindicola Hausskn., 1895 Achillea taygetea Boiss. & Heldr., 1849 Achillea umbellata Sibth. & Sm., 1813 Anthemis abrotanifolia (Willd., 1803) Guss., 1844 Anthemis ammanthus ssp. ammanthus Greuter, 1968 Anthemis ammanthus ssp. paleacea Greuter, 1968 Anthemis brachmannii Boiss. & Heldr., 1846 Anthemis filicaulis (Boiss. & Heldr.) Greuter, 1968 Anthemis flexicaulis Rech., 1961 Anthemis glaberrima (Rech.) Greuter, 1968 Anthemis laconica Franzen, 1986 Anthemis parnesia Boiss. & Heldr., 1875 Anthemis peregrina ssp. heracleotica (Boiss. & Heldr., 1849) Oberprieler & Greuter, 2003 Anthemis rhodensis Boiss., 1849 Anthemis rosea ssp. rosea Sm., 1813 Anthemis scopulorum Rech., 1936 Anthemis sibthorpii Grisebach, 1846

248

44


Anthemis spruneri Boiss. & Heldr., 1856 Anthemis tomentella Greuter, 1968 Anthemis werneri ssp. insularis Georgiou, 1990 Anthemis werneri ssp. werneri Stoj. & Acht., 1941 Bellis longifolia Boissier & Heldreich, 1849 Carduus macrocephalus ssp. sporadum (Halacsy) Franco, 1975 Carduus tmoleus ssp. cronius (Boiss. & Heldr., 1846) Greuter, 2003 Carlina barnebiana Burtt & Davis, 1949 Carlina corymbosa ssp. curetum (Heldr. & Halacsy) Rech., 1943 Carlina diae (Rech.) Meusel & Kastner, 1972 Carlina sitiensis Rech., 1938 Carthamus leucocaulos Sibith. & Sm., 1813 Carthamus rechingeri Davis, 1953 Carthamus tenuis ssp. gracillimus (Rech., 1938) Hanelt, 1963 Centaurea acarnanica (Matthas, 1976) Greuter, 2003 Centaurea achaia Boiss. & Heldr., 1856 Centaurea aetolica Phitos & Georgiadis, 1981 Centaurea affinis ssp. affinis Friv., 1836 Centaurea affinis ssp. denudata (Halacsy, 1898) Greuter, 2003 Centaurea affinis ssp. laconiae Prodan, 1930 Centaurea affinis ssp. pallidior (Halacsy, 1898) Hayek, 1931 Centaurea alba ssp. brunnea (Halacsy) Dostal, 1976 Centaurea albanica Halรกcsy, 1902 Centaurea argentea ssp. argentea Linnaeus, 1753 Centaurea argentea ssp. chionantha (Turland & Chilton, 2000) Greuter, 2003 Centaurea argentea ssp. macrothysana (Rech., 1944) Turland & Chilton, 2000 Centaurea armoraciifolia Sm., 1813 Centaurea athoa ssp. parnonia (Halacsy, 1898) Gamal-Eldin & Wagenitz, 1985 Centaurea attica Nyman, 1854-1855 Centaurea attica ssp. asperula (Halacsy) Dostal, 1976 Centaurea attica ssp. attica Nyman, 1854-1855 Centaurea attica ssp. drakiensis (Freyn & Sint.) Dostal, 1976 Centaurea attica ssp. megarensis (Halacsy & Hayek) Dostal, 1976 Centaurea attica ssp. pentelica (Hausskn.) Dostal, 1976 Centaurea baldaccii Degen ex Halacsy, 1898 Centaurea chalcidicaea Hayek, 1914 Centaurea charrelii Halacsy & Dorfler, 1894 Centaurea chrysocephala Phitos & Georgiadis, 1977 Centaurea cithaeronea Phitos & Constant., 1993 Centaurea corinthiaca Boiss. & Heldr., 1859 Centaurea cytherea Rech., 1967 Centaurea ebenoides Heldr. ex Moore, 1878 Centaurea euboica ssp. euboica Rech., 1956 Centaurea euboica ssp. intermedia Phitos & Georgiadis, 1981 Centaurea finazzeri ssp. kozanii (Routsi & Georgiadis, 1993) Greuter, 2003 Centaurea graeca ssp. ceccariniana (Boiss. & Heldr.) Dostal, 1976 Centaurea greuteri Gamal-Eldin & Wagenitz, 1983 Centaurea grisebachii ssp. confusa (Halacsy) Dostal, 1976 Centaurea grisebachii ssp. occidentalis Gamal-Eldin & Wagenitz, 1991 Centaurea grisebachii ssp. transiens (Halรกcsy, 1898) Georgiadis, 1980 Centaurea huljakii Wagner, 1935 Centaurea iberica ssp. holzmanniana (Boiss.) Dostal, 1976 Centaurea idaea Boiss. & Heldr., 1849 Centaurea ipsaria Stoj. & Kitanov, 1943

45


Centaurea kalambakensis Freyn & Sint., 1897 Centaurea lacerata (Hausskn., 1895) Halacsy, 1898 Centaurea laconica Boiss., 1875 Centaurea laconica ssp. laconica Boiss., 1875 Centaurea laconica ssp. lineariloba (Halรกcsy & Dรถrfl., 1902) Gamal-Eldin & Wagenitz, 1985 Centaurea lactiflora Halacsy, 1898 Centaurea lactucifolia Boiss., 1875 Centaurea lancifolia Sieber ex Sprengel, 1826 Centaurea laureotica Heldr. ex Halacsy, 1898 Centaurea leonidia Kalpoutz. & Constantin., 2004 Centaurea litochorea Georgiadis & Phitos, 1978 Centaurea messenicolasiana Georgiadis, Dimitrellos & Routsi, 1995 Centaurea musarum Boiss. & Orph., 1856 Centaurea nervosa ssp. promota Gamal-Eldin & Wagenitz, 1991 Centaurea nicopolitana Bornm., 1936 Centaurea niederi Heldr., 1860 Centaurea oliverana DC., 1838 Centaurea orphanidea Heldr. & Sart. ex Boiss., 1856 Centaurea orphanidea ssp. orphanidea Heldr. & Sart. ex Boiss., 1856 Centaurea orphanidea ssp. thessala (Hausskn.) Dostal, 1976 Centaurea ossaea Halacsy, 1898 Centaurea pangaea Greuter & Papanic., 1979 Centaurea pannosa DC., 1838 Centaurea pawlowskii Phitos & Damboldt, 1976 Centaurea paxorum Phitos & Georgiadis, 1977 Centaurea pelia DC., 1838 Centaurea peucedanifolia Boiss. & Orph., 1875 Centaurea poculatoris Greuter, 1967 Centaurea prespana Rech., 1974 Centaurea princeps Boiss. & Heldr., 1859 Centaurea pseudocadmea Wagenitz, 1971 Centaurea psilacantha Boiss. & Heldr., 1856 Centaurea ptarmicifolia Halacsy ex Hayek, 1931 Centaurea raphanina ssp. mixta (DC., 1838) Runemark, 1967 Centaurea raphanina ssp. raphanina Sibth. & Sm., 1813 Centaurea raphanina ssp. saxatilis (Koch, 1851) Greuter, 2003 Centaurea rechingeri Phitos, 1964 Centaurea redempta Heldr., 1890 Centaurea solstitialis ssp. erythracantha (Halacsy) Dostal, 1976 Centaurea spruneri ssp. minoa (Heldr. ex Boiss.) Dostal, 1976 Centaurea spruneri ssp. spruneri Boiss. & Heldr., 1846 Centaurea subciliaris Boiss. & Heldr., 1875 Centaurea subsericans Halacsy, 1912 Centaurea thasia Hayek, 1931 Centaurea triamularia Alden, 1976 Centaurea tuntasia Heldr. ex Halacsy, 1898 Centaurea tymphaea ssp. brevispina (Hausskn.) Dostal, 1976 Centaurea vlachorum Hartvig, 1982 Centaurea xylobasis Rech., 1938 Chondrilla ramosissima Sibth. & Sm., 1813 Cirsium creticum ssp. dictaeum Greuter & al., 1985 Cirsium heldreichii Halacsy, 1890 Cirsium heldreichii ssp. euboicum Petrak, 1961 Cirsium hypopsilum Boiss. & Heldr., 1846

46


Cirsium mairei Halacsy, 1908 Cirsium morinaefolium Boiss. & Heldr., 1875 Crepis arcuata Kamari & Strid, 1989 Crepis athoa Boissier, 1849 Crepis auriculifolia Sieber ex Sprengel, 1826 Crepis cretica Boissier, 1849 Crepis cytherea Kamari, 1976 Crepis guioliana Babcock, 1947 Crepis heldreichiana (Kuntze, 1891) Greuter, 1975 Crepis hellenica ssp. hellenica Kamari, 1976 Crepis hellenica ssp. insularis Kamari, 1976 Crepis incana Sibth. & Sm., 1813 Crepis merxmuelleri Kamari & Hartvig, 1988 Crepis sibthorpiana Boiss. & Heldr., 1849 Crepis tybakiensis Vierh., 1915 Echinops graecus Miller, 1768 Echinops ritro ssp. sartorianus (Boiss. & Heldr., 1846) Kozuharov, 1975 Echinops sphaerocephalus ssp. taygeteus (Boiss. & Heldr.) Kozuharov, 1975 Evax perpusilla Boiss.& Heldr., 1856 Filago aegaea ssp. aegaea Wagenitz, 1970 Filago cretensis ssp. cretensis Gand., 1916 Filago cretensis ssp. cycladum Wagenitz, 1970 Galatella cretica Gand., 1916 Gnaphalium roeseri ssp. roeseri Boiss. & Heldr., 1859 Helichrysum amorginum Boiss. & Orph., 1856 Helichrysum doerfleri Rech., 1934 Helichrysum heldreichii Boiss., 1875 Helichrysum sibthorpii Rouy, 1900 Helichrysum taenari Rothm., 1944 Hieracium bonaquae Buttler & Lippert, 1991 Hieracium chalasinense Zahn, 1922 Hieracium cylleneum Halรกcsy, 1908 Hieracium dasycraspedum Buttler, 1991 Hieracium epirense (Zahn, 1921) Buttler, 1991 Hieracium ferdinandi-coburgi Wagner & Zahn, 1935 Hieracium gaudryi Boiss. & Orph., 1856 Hieracium gracilifurcum Zahn, 1921 Hieracium graecum Boiss. & Heldr., 1856 Hieracium greuteri Gottschl., 2006 Hieracium halacsyi Heldr. ex Halacsy, 1902 Hieracium heldreichii Boissier, 1856 Hieracium leithneri (Heldr. & Sart. ex Boiss., 1888) Zahn, 1921 Hieracium leucocomum Arvet-Touvet, 1908 Hieracium megalothecum Zahn, 1921 Hieracium necopinum Buttler, 1991 Hieracium phocaicum Zahn, 1921 Hieracium pseudobracteolatum (Zahn) Rech., 1943 Hieracium sartorianum Boiss. & Heldr., 1846 Hieracium scapigerum Boissier & al., 1856 Hieracium szilyanum (Wagner & Zahn, 1935) Buttler, 1991 Hieracium triadanum Zahn, 1921 Hieracium trikalense Buttler, 1991 Hieracium turbinellum Zahn, 1922 Hirtellina fruticosa (Linnaeus, 1753) Dittrich, 1996

47


Hymenonema graecum (Linnaeus, 1753) DC., 1838 Hymenonema laconicum Boiss. & Heldr., 1875 Hypochoeris tenuiflora (Boiss., 1849) Boiss., 1875 Inula candida ssp. candida (Linnaeus, 1753) Cass., 1822 Inula candida ssp. decalvans (Halacsy) Ball ex Tutin, 1973 Inula candida ssp. limonella (Heldr.) Rech., 1936 Inula subfloccosa Rech., 1956 Inula verbascifolia ssp. methanea (Hausskn.) Tutin, 1973 Inula verbascifolia ssp. parnassica (Boiss. & Heldr.) Tutin, 1973 Jacobaea ambigua ssp. taygetea (Boiss. & Heldr., 1846) Nord. & Greuter, 2006 Jacobaea gnaphalioides (Spreng., 1826) Veldkamp, 2006 Jurinea taygetea Halacsy, 1912 Klasea cretica (Turrill, 1958) Holub, 1977 Lactuca alpestris (Gand., 1915) Rech., 1943 Lamyropsis carpini Greuter, 1979 Leontodon graecus Boiss. & Heldr., 1849 Leontodon hellenicus Phitos, 1966 Matricaria rosella (Boiss. & Orph.) Nyman, 1879 Matricaria tempskyana (Freyn & Sint., 1897) Rauschert, 1974 Onopordum acanthium ssp. parnassicum (Boiss. & Heldr.) Nyman, 1879 Onopordum bracteatum ssp. creticum Franco, 1975 Onopordum bracteatum ssp. myriacanthum (Boiss.) Franco, 1975 Onopordum caulescens ssp. caulescens D’ Urv., 1822 Onopordum laconicum Heldr. & Sart. ex Rouy, 1896 Onopordum majorii Beauverd, 1914 Onopordum messeniacum Halacsy, 1902 Onopordum rhodense Rech., 1949 Phagnalon pygmaeum (Sieber, 1818-1820) Greuter, 1975 Phitosia crocifolia Kamari & Greuter, 2000 Ptilostemon chamaepeuce (Linnaeus, 1753) Less., 1832 Ptilostemon gnaphaloides ssp. pseudofruticosus (Pamp.) Greuter, 1969 Scorzonera cretica Willd., 1803 Scorzonera crocifolia Sibth. & Sm., 1813 Scorzonera eximia Rech., 1949 Scorzonera mollis ssp. idaea (Gand., 1916) Lack, 1991 Scorzonera purpurea ssp. peristerica Form., 1899 Scorzonera scyria Gustavsson & Snogerup, 1972 Scorzonera serpentinica Rech., 1956 Senecio eubaeus Boiss. & Heldr., 1856 Senecio fruticulosus Sibth. & Sm., 1813 Staehelina petiolata (Linnaeus, 1753) Hilliard & Burtt, 1973 Taraxacum aganippeum Sonck, 1985 Taraxacum albomarginatum Richards, 1991 Taraxacum amborum Hagl. apud Samuelsson, 1934 Taraxacum calocephalum Hand.-Mazz., 1907 Taraxacum copidophylloides Richards, 1991 Taraxacum cylleneum Furnkranz, 1969 Taraxacum delphicum Dahlst., 1926 Taraxacum deorum Richards, 1991 Taraxacum edessicum Sonck, 1985 Taraxacum fibratum Sonck, 1984 Taraxacum fragosum Sonck, 1984 Taraxacum gionense Richards, 1991 Taraxacum graecofontanum Richards & Sonck, 1991

48


Taraxacum molybdocephalum Sonck, 1985 Taraxacum nudum van Soest, 1976 Taraxacum protervum Sonck, 1985 Taraxacum subolivaceum Sonck, 1986 Taraxacum thessalicum van Soest, 1976 Taraxacum vexatum Sonck, 1986 Taraxacum xanthiense Van Soest, 1971 Tragopogon brevirostris DC., 1838 Tragopogon brevirostris ssp. longifolius (Heldr. & Sart. ex Boiss.) Richardson, 1976 Tragopogon lassithicus Rech., 1943 Campanulales 63 Campanulaceae Campanula aizoon ssp. aizoides (Greuter, 1972) Fedorov, 1973 Campanula aizoon ssp. aizoon Boiss. & Spruner, 1844 Campanula amorgina Rech., 1936 Campanula anchusifora Sibth. & Sm., 1806 Campanula andrewsii ssp. andrewsii DC., 1830 Campanula andrewsii ssp. hirsutula Phitos, 1965 Campanula asperuloides ssp. asperuloides (Boiss. & Orph., 1856) Engl., 1897 Campanula asperuloides ssp. taygetea (QuĂŠzel & Contandr., 1967) Greuter & Burdet, 1981 Campanula carpatha Halacsy, 1902 Campanula celsii ssp. carystea Phitos, 1965 Campanula celsii ssp. celsii DC., 1830 Campanula celsii ssp. parnesia Phitos, 1965 Campanula celsii ssp. spathulifolia (Turrill) Phitos, 1965 Campanula columnaris Contandr., Quezel & Zaffran, 1973 Campanula constantini Beauverd & Top., 1937 Campanula cretica (DC., 1830) Dietr., 1839 Campanula creutzburgii Greuter, 1967 Campanula cymaea Phitos, 1964 Campanula euboica Phitos, 1965 Campanula garganica ssp. acarnanica (Damboldt) Damboldt, 1965 Campanula garganica ssp. cephallenica (Feer) Hayek, 1930 Campanula goulimyi Turrill, 1955 Campanula heterophylla Linnaeus, 1753 Campanula hierapetrae Rech., 1935 Campanula incurva Aucher & DC., 1839 Campanula jacquinii (Sieber) DC., 1830 Campanula laciniata Linnaeus, 1753 Campanula lavrensis (Tocl & Rohlena) Phitos, 1965 Campanula lyrata ssp. icarica Phitos, 1976 Campanula merxmuelleri Phitos, 1963 Campanula nisyria Papatsou & Phitos, 1975 Campanula oreadum Boiss. & Heldr., 1856 Campanula pangea Hartvig, 1998 Campanula papillosa Halacsy, 1908 Campanula pelviformis Lam., 1785 Campanula pinatzii Greuter & Phitos, 1967 Campanula radicosa Bory & Chaub., 1838 Campanula rechingeri Phitos, 1965 Campanula reiseri Halacsy, 1896 Campanula rumeliana ssp. chalcidica (Buser, 1894) Greuter & Burdet, 1981 Campanula rupestris Sibth. & Sm., 1806 Campanula rupicola Boiss. & Spruner, 1846

49


Campanula sartorii Boiss. & Heldr., 1875 Campanula saxatilis ssp. cytherea Rech. & Phitos, 1965 Campanula saxatilis ssp. saxatilis Linnaeus, 1753 Campanula sciathia Phitos, 1964 Campanula scopelia Phitos, 1964 Campanula spatulata ssp. filicaulis (Halacsy) Phitos, 1964 Campanula spatulata ssp. spatulata Sibth. & Sm., 1806 Campanula spatulata ssp. spruneriana (Hampe) Hayek, 1930 Campanula stenosiphon Boiss. & Heldr., 1846 Campanula thessala Maire, 1921 Campanula topaliana ssp. cordifolia Phitos, 1965 Campanula topaliana ssp. delphica Phitos, 1965 Campanula topaliana ssp. topaliana Beauverd, 1937 Campanula tubulosa Lam., 1785 Edraianthus parnassicus (Boiss. & Spruner, 1846) Halacsy, 1894 Petromarula pinnata (Linnaeus, 1753) DC., 1830 Phyteuma pinnatum Linnaeus, 1753 Solenopsis minuta ssp. annua Greuter, Matth채s & Risse Symphyandra samothracica (Degen, 1891) Halacsy, 1895 Symphyandra sporadum Halacsy, 1895 Trachelium jacquinii ssp. jacquinii (Sieber, 1823) Boiss., 1875 Dipsacales Caprifoliaceae Lonicera alpigena ssp. hellenica (Boiss.) Tan & Ziel., 2000 Dipsacaceae Cephalaria flava ssp. setulifera (Boiss. & Heldr., 1875) Kokkini, 1991 Cephalaria squamiflora ssp. squamiflora (Sieber) Greuter, 1967 Cephalaria tenuiloba Strid, 1981 Lomelosia hymettia (Boiss. & Spruner, 1843) Greuter & Burdet Pterocephalus perennis ssp. perennis Coulter, 1823 Scabiosa albocinta Greuter, 1967 Scabiosa crenata ssp. breviscapa (Boiss. & Heldr., 1846) Hayek, 1930 Scabiosa minoana ssp. asterusica Greuter, 1967 Scabiosa minoana ssp. minoana (Davis) Greuter, 1967 Scabiosa sphaciotica Roemer & Schultes, 1818 Scabiosa sphaciotica var. decalvans Halacsy, 1901 Scabiosa sphaciotica var. sphaciotica Roemer & Schultes, 1818 Valerianaceae Centranthus junceus Boiss. & Heldr., 1849 Centranthus sieberi Heldr., 1890 Valeriana asarifolia Dufresne, 1811 Valeriana crinii ssp. crinii Orph. ex Boiss., 1856 Valeriana olenaea Boiss. & Heldr., 1856 Gentianales Asclepiadaceae Vincetoxicum creticum Browicz, 1975 Gentianaceae Centaurium erythraea ssp. limoniiforme (Greuter, 1967) Greuter, 1981 Lamiales Boraginaceae Aegonychon goulandriorum ssp. thessalicum (Alden) Valdes, 2004 Alkanna calliensis Heldr. ex Boiss., 1888 Alkanna corcyrensis Hayek, 1928 Alkanna graeca Boissier & Spruner, 1844

1 12

5

1 1

42

50


Alkanna graeca ssp. baeotica (DC.) Nyman, 1881 Alkanna graeca ssp. graeca Boissier & Spruner, 1844 Alkanna methanaea Hausskn., 1888 Alkanna pelia (Halacsy) Rech., 1965 Alkanna sartoriana Boiss. & Heldr., 1856 Alkanna sieberi DC., 1846 Anchusa cespitosa Lam., 1785 Anchusa leucantha Selvi & Bigazzi, 2003 Anchusa officinalis ssp. intacta (Griseb., 1844) Selvi & Bigazzi, 2003 Anchusa samothracica Bigazzi & Selvi, 2000 Anchusa stylosa ssp. spruneri (Boiss., 1849) Selvi & Bigazzi, 2003 Anchusa undulata ssp. sartorii (Gusul., 1927) Selvi & Bigazzi, 2003 Cynoglossum graecum (DC., 1846) Greuter & Burdet, 1981 Cynoglossum sphacioticum Boiss. & Heldr., 1849 Heliotropium halacsyi Riedl, 1966 Lithodora zahnii (Heldr. ex Halacsy) Johnston, 1924 Lithospermum goulandriorum Rechinger, 1971 Myosotis solange Greuter & Zaffran, 1981 Nonea cesatiana (Fenzl & Friedrichsthal, 1838) Greuter & Burdet, 1981 Onosma elegantissimum Rechinger & Goulimy, 1957 Onosma epiroticum Teppner, 1988 Onosma erectum ssp. erectum Sibth. & Sm., 1806 Onosma erectum ssp. malickyi Teppner, 1988 Onosma euboicum Rech., 1961 Onosma kaheirei Teppner, 1988 Onosma leptanthum Heldr., 1898 Onosma paradoxum Janka, 1872 Onosma pygmaeum Riedl, 1974 Onosma sangiasense Teppner & Iatrou, 1987 Onosma spruneri Boiss., 1849 Onosma stridii Teppner, 1988 Rindera graeca (A. DC., 1846) Boiss. & Heldr., 1846 Symphytum circinale Runemark, 1967 Symphytum cycladense Pawl., 1971 Symphytum davisii Wickens, 1969 Symphytum icaricum Pawll., 1971 Symphytum insulare (Pawll., 1971) Greuter & Burdet, 1981 Symphytum naxicola Pawl., 1971 Lamiaceae Acinos alpinus ssp. nomismophyllus (Rechinger, 1943) Leblebeci, 1974 Acinos nanus Davis & Doroszenko, 1988 Ajuga orientalis ssp. aenesia Ballota pseudodictamnus ssp. pseudodictamnus (Linnaeus, 1753) Bentham, 1834 Calamintha cretica (Linnaeus, 1753) Lam., 1778 Calamintha hirta (Briq.) Hayek, 1929 Lamium bifidum ssp. albimontanum Rech., 1943 Lamium garganicum ssp. pictum (Boissier & Heldreich, 1858) Ball, 1972 Marrubium cylleneum Boissier & Heldreich, 1859 Marrubium velutinum Sibthorp & Smith, 1809 Mentha pulegium ssp. cephalonia (Heinr.Braun, 1890) Kokkini, 1983 Mentha pulegium ssp. erinoides (Heldr., 1901) Kokkini, 1983 Micromeria acropolitana Halacsy, 1908 Nepeta argolica ssp. argolica Bory & Chaub., 1832 Nepeta argolica ssp. dirphya (Boissier, 1879) Strid & Tan, 1991

121

51


Nepeta argolica ssp. malacotrichos (Baden, 1987) Strid & Tan, 1991 Nepeta argolica ssp. vourinensis (Baden, 1987) Strid & Tan, 1991 Nepeta camphorata Boissier & Heldreich, 1846 Nepeta melissifolia Lam, 1785 Nepeta orphanidea Boissier, 1859 Nepeta parnassica Heldreich & Sart. ex Boiss, 1859 Nepeta scordotis Linnaeus, 1756 Nepeta sphaciotica Davis, 1953 Origanum calcaratum Juss., 1789 Origanum dictamnus Linnaeus, 1753 Origanum lirium Heldr, 1899 Origanum microphyllum (Bentham, 1834) Vogel, 1841 Origanum scabrum ssp. scabrum Boissier & Heldreich, 1846 Origanum scabrum ssp. pulchrum (Boiss. & Heldr.) Davis, 1949 Origanum vetteri Briq. & Barbey, 1895 Phlomis cretica Presl, 1822 Phlomis lanata Willd., 1814 Phlomis pichleri Vierh., 1915 Prunella cretensis Gand., 1916 Salvia eichlerana Heldr. ex Halacsy, 1899 Salvia pomifera ssp. pomifera Linnaeus, 1753 Salvia teddii Turrill, 1937 Satureja candica Greuter & Burdet, 1985 Satureja horvatii ssp. macrophylla (Halacsy, 1889) Baden, 1991 Satureja montana ssp. macedonica (Form., 1899) Baden, 1991 Satureja parnassica ssp. athoa (Maly, 1910) Baden, 1991 Satureja parnassica ssp. parnassica Heldreich & Sart. ex Boissier, 1879 Satureja sphaciotica (Benth., 1848) Greuter & Burdet, 1985 Satureja spinosa Linnaeus, 1756 Satureja taygetea (Davis, 1949) Greuter & Burdet, 1985 Scutellaria albida ssp. vacillans (Rechinger, 1941) Bothmer, 1985 Scutellaria goulimyi Rech., 1956 Scutellaria hirta Sibth. & Sm., 1809 Scutellaria naxensis Bothmer, 1969 Scutellaria rubicunda ssp. icarica (Rech.) Rech., 1941 Scutellaria rupestris ssp. caroli-henrici Bothmer, 1987 Scutellaria rupestris ssp. cephalonica (Rechinger, 1941) Greuter & Burdet, 1984 Scutellaria rupestris ssp. cytherea (Rech., 1967) Greuter & Burdet, 1984 Scutellaria rupestris ssp. olympica Bothmer, 1987 Scutellaria rupestris ssp. parnassica (Boissier, 1859) Greuter & Burdet, 1984 Scutellaria rupestris ssp. rechingeri Bothmer, 1987 Scutellaria rupestris ssp. rupestris Boissier & Heldreich, 1848 Scutellaria sieberi Bentham, 1848 Scutellaria sporadum Bothmer, 1985 Sideritis clandestina ssp. clandestina (Bory & Chaub., 1832) Hayek, 1929 Sideritis clandestina ssp. peloponnesiaca (Boissier & Heldreich, 1859) Baden, 1991 Sideritis euboea Heldr., 1900 Sideritis perfoliata ssp. athoa (Papanic. & Kokkini, 1982) Baden, 1991 Sideritis raeseri ssp. attica (Heldreich,1900) Papanic. & Kokkini, 1982 Sideritis syriaca ssp. syriaca Linnaeus, 1753 Stachys candida Bory & Chaub., 1832 Stachys canescens Bory & Chaub., 1832 Stachys chrysantha Boiss. & Heldr., 1846 Stachys euboica Rech., 1916

52


Stachys goulimyi Rechinger, 1957 Stachys ionica Halacsy, 1908 Stachys mucronata Sieber ex Sprengel., 1825 Stachys pangaea Phitos, 1966 Stachys parolinii Vis., 1843 Stachys recta ssp. olympica Stojanov & Jordanov, 1938 Stachys spinosa Linnaeus, 1753 Stachys spreitzenhoferi ssp. spreitzenhoferi Heldr., 1880 Stachys spreitzenhoferi ssp. virella Perss., 1981 Stachys spruneri Boiss., 1848 Stachys swainsonii ssp. argolica (Boiss.) Phitos & Damboldt, 1969 Stachys swainsonii ssp. melangavica Persson, 1981 Stachys swainsonii ssp. scyronica (Boiss.) Phitos & Damboldt, 1969 Stachys swainsonii ssp. swainsonii Bentham, 1834 Stachys tetragona Boiss. & Heldr., 1879 Stachys vigrata Bory & Chaub., 1832 Teucrium alpestre ssp. alpestre Sibthorp & Smith, 1809 Teucrium aroanium Orph. ex Boissier, 1859 Teucrium chamaedrys ssp. olympicum Rechinger, 1941 Teucrium cuneifollium Sibth. & Sm., 1809 Teucrium divaricatum ssp. athoum (Hausskn.) Bornm., 1929 Teucrium divaricatum ssp. graecum (Celak.) Bornm., 1929 Teucrium flavum ssp. gymnocalyx Rech., 1941 Teucrium flavum ssp. hellenicum Rech., 1941 Teucrium francisci-werneri Rech., 1949 Teucrium gracile Barbey & Fors.-Major, 1895 Teucrium halacsianum Heldr., 1879 Teucrium heliotropifolium Barbey, 1886 Teucrium microphyllum Desf., 1807 Thymbra calostachya (Rech.) Rech., 1962 Thymus dolopicus Form., 1897 Thymus holosericeus Celak, 1883 Thymus laconicus Jalas, 1971 Thymus leucospermus Hartvig, 1987 Thymus longicaulis ssp. chaubardii var. alternatus Jalas, 1980 Thymus longicaulis ssp. chaubardii var. boeoticus (Braun) Ronniger, 1930 Thymus longicaulis ssp. chaubardii var. chaubardii (Boiss. & Heldr., 1858) Jalas, 1980 Thymus longicaulis ssp. chaubardii var. ocheus (Heldr. & Sart.) Baden, 1991 Thymus plasonii Adamovic, 1907 Thymus rechingeri ssp. macrocalyx Hartvig, 1987 Thymus rechingeri ssp. rechingeri Hartvig, 1987 Thymus samius Ronniger & Rechinger, 1936 Thymus sibthorpii var. grisebachii (Rechinger) Jalas & Baden, 1991 Thymus sibthorpii var. hirtiformis (Velen.) Jalas, 1974 Thymus sibthorpii var. sibthorpii Bentham, 1834 Thymus sibthorpii var. substriatus (Borbas) Baden, 1991 Thymus teucrioides ssp. alpinus Hartvig, 1987 Thymus teucrioides ssp. candilicus (Beauv., 1938) Hartvig, 1987 Thymus thracicus var. alsarensis (Ronniger) Jalas, 1974 Thymus thracicus var. longidens (Velen.) Jalas, 1974 Thymus thracicus var. montenegrinus (Rohlena & Ronniger) Jalas, 1974 Thymus thracicus var. nobilis (Ronniger) Baden, 1991 Plantaginales Plantaginaceae

53

3


Plantago atrata ssp. graeca (Halacsy, 1888) Holub, 1970 Plantago bellardii ssp. deflexa (Pilger) Rech., 1965 Plantago cretica Linnaeus, 1753 Rubiales Rubiaceae Asperula abbreviata (Halacsy) Rech., 1943 Asperula arcadiensis Sims, 1820 Asperula aristata ssp. thessala (Boiss. & Heldr., 1856) Hayek, 1930 Asperula baenitzii Heldr. & Boiss., 1888 Asperula boissieri Heldr. ex Boiss., 1888 Asperula boryana (Walpers, 1843) Ehrend., 1974 Asperula crassula Greuter & Zaffran, 1984 Asperula elonea Iatrou & Georgiadis, 1984 Asperula icarica Ehrend. & Schรถnb.-Tem., 1980 Asperula idaea Halacsy, 1901 Asperula lilaciflora ssp. coa Rech., 1943 Asperula lilaciflora ssp. runemarkii Ehrend. & Schรถnb.-Tem., 1980 Asperula lutea Sibth. & Sm., 1806 Asperula lutea ssp. euboea Ehrend., 1961 Asperula malevonensis Ehrend. & Schonb.-Temesy, 1991 Asperula mungieri Boiss. & Heldr., 1849 Asperula muscosa Boiss. & Heldr., 1856 Asperula oetaea (Boiss., 1888) Heldr. ex Halacsy, 1901 Asperula ophiolithica Ehrend., 1975 Asperula pinifolia (Boiss., 1888) Heldr. ex Ehrend. & Schonb.-Temesy, 1991 Asperula pubescens (Willd., 1798) Ehrend. & Schonb.-Temesy, 1991 Asperula pulvinaris (Boiss.) Heldr. ex Boiss., 1888 Asperula rigida Sibth. & Sm., 1806 Asperula rigidula Halacsy Asperula samia Christod. & Georgiadis, 1983 Asperula saxicola Ehrend., 1974 Asperula suberosa Sibth. & Sm., 1806 Asperula suffruticosa Boiss. & Heldr., 1856 Asperula taygetea Boiss. & Heldr., 1849 Asperula tournefortii Sieber ex Sprengel., 1824 Cruciata taurica ssp. euboea (Ehrend., 1948) Ehrend., 1975 Galium absurdum Krendl, 1988 Galium advenum Krendl, 1988 Galium amorginum Halรกcsy, 1901 Galium avascense Krendl, 1988 Galium capitatum Bory & Chaub., 1832 Galium capreum Krendl, 1988 Galium circae Krendl, 1988 Galium citraceum Boiss., 1845 Galium conforme Krendl, 1988 Galium cyllenium Boiss. & Heldr., 1856 Galium decorum Krendl, 1988 Galium exaltatum Krendl, 1988 Galium extensum Krendl, 1988 Galium fruticosum Willd., 1798 Galium graecum ssp. graecum Linnaeus, 1767 Galium graecum ssp. pseudocanum Ehrend., 1958 Galium incanum ssp. creticum Ehrend., 1951 Galium incrassatum Halacsy, 1901

68

54


Galium incurvum Sibth. & Sm., 1806 Galium insulare Krendl, 1988 Galium malickyi Krendl, 1988 Galium melanantherum Boiss., 1846-1847 Galium monachinii Boiss. & Heldr., 1849 Galium monasterium Krendl, 1988 Galium ophiolithicum Krendl, 1988 Galium pastorale Krendl, 1988 Galium peloponnesiacum Ehrend. & Krendl, 1974 Galium pisoderium Krendl, 1988 Galium reiseri Halacsy, 1895 Galium sacrorum Krendl, 1988 Galium samium Krendl, 1988 Galium samothracicum Rech., 1938 Galium taygeteum Krendl, 1988 Galium thasium Stoj. & Kitanov, 1945 Galium thracicum Krendl, 1988 Galium thymifolium Boiss. & Heldr., 1846 Galium violaceum Krendl, 1988 Scrophulariales Acanthaceae Acanthus greuterianus Snogerup, S., Snogerup, B. & Strid, 2006 Gesneriaceae Jankaea heldreichii (Boiss., 1856) Boiss., 1875 Globulariaceae Globularia stygia Orph. ex Boiss., 1859 Orobanchaceae Orobanche baumanniorum Greuter, 1987 Orobanche baumanniorum var. longebracteata Uhlig, 1994 Scrophulariaceae Chaenorhinum idaeum Rech., 1943 Cymbalaria longipes (Boiss. & Heldr.) Cheval, 1937 Cymbalaria microcalyx ssp. dodekanesi Greuter, 1967 Cymbalaria microcalyx ssp. microcalyx (Boiss., 1844) Wettst., 1891 Cymbalaria microcalyx ssp. minor (Cuf., 1936) Greuter, 1967 Digitalis leucophaea Sibth. & Sm., 1809 Linaria concolor Griseb., 1844 Linaria hellenica Turrill, 1955 Melampyrum ciliatum Boiss. & Heldr., 1856 Odontites linkii Heldr. & Sart. ex Boiss., 1856 Odontites linkii ssp. cretica (Boiss.) Greuter Rhinanthus pindicus (Sterneck) Soo, 1958 Rhinanthus pubescens (Sterneck, 1895) Soo, 1929 Rhinanthus sintenisii (Sterneck) Soo, 1958 Scrophularia heterophylla var. taygetea (Boiss., 1844) Raus, 1991 Scrophularia pindicola Hausskn. & Degen, 1897 Scrophularia spinulescens Hausskn. & Degen, 1897 Verbascum acaule (Bory & Chaub., 1832) Kuntze, 1891 Verbascum adeliae Heldr. ex Boiss., 1856 Verbascum adenanthum Bornm., 1922 Verbascum aphentulium Heldr., 1891 Verbascum arcturus Linnaeus, 1753 Verbascum boissieri (Heldr. & Sart. ex Boiss.) Kuntze, 1891 Verbascum botuliforme Murb., 1933

1 1 1 2

53

55


Verbascum cylindrocarpum Griseb., 1844 Verbascum cylleneum (Boiss. & Heldr., 1856) Kuntze, 1891 Verbascum daenzeri (Fauche & Chaub.) Kuntze, 1891 Verbascum delphicum Boiss. & Heldr., 1856 Verbascum epixanthinum Boiss. & Heldr., 1846 Verbascum epixanthinum var. epixanthinum Boiss. & Heldr., 1846 Verbascum epixanthinum var. parnassicum (Halacsy, 1908) Murb., 1928 Verbascum epixanthinum var. pindicolum (Freyn & Sint., 1897) Murb., 1933 Verbascum euboicum Murb. & Rech., 1936 Verbascum foetidum Boiss. & Heldr., 1856 Verbascum halacsyanum Sint. & Bornm. ex Halacsy, 1892 Verbascum hypoleucum Boiss. & Heldr., 1856 Verbascum ikaricum Murb., 1933 Verbascum longifolium var. samaritanii (Heldr., 1859) Murb., 1933 Verbascum orphanideum Murb., 1933 Verbascum pangaeum Murb. & Rech., 1939 Verbascum pelium Halacsy, 1898 Verbascum pentelicum Murb., 1933 Verbascum reiseri Halacsy, 1898 Verbascum speciosum ssp. megaphlomos (Boiss. & Heldr., 1856) Nyman, 1881 Verbascum spinosum Linnaeus, 1756 Verbascum zuccarinii (Boiss.) Ferguson, 1971 Veronica chamaedrys ssp. chamaedryoides (Bory & Chaub., 1832) Fischer, 1991 Veronica erinoides Boiss. & Spruner, 1844 Veronica glauca ssp. kavusica (Rech., 1943) Fischer, 1991 Veronica oetaea Gustavsson, 1978 Veronica orsiniana ssp. teucrioides (Boiss. & Heldr., 1856) Fischer, 1991 Veronica sartoriana Boiss. & Heldr., 1856 Veronica thymifolia Sibth. & Sm., 1806 Solanales Convolvulaceae Convolvulus argyrothamnos Greuter, 1967 Convolvulus mairei Halรกcsy, 1907 Convolvulus oleifolius ssp. scopulorum (Rech.) Greuter & Pleger Cuscuta atrans Feinbrun, 1970 Caryophyllidae Caryophyllales Caryophyllaceae Agrostemma githago ssp. thessalum (Bornm., 1908) Greuter, 1995 Arenaria aegaea Rech., 1939 Arenaria filicaulis ssp. teddii (Turrill, 1936) Strid, 1983 Arenaria fragillima Rech., 1939 Arenaria gionae Gustavsson, 1976 Arenaria guicciardii Heldr. ex Boiss., 1856 Arenaria leucadia Phitos & Strid, 1994 Arenaria peloponnesiaca Rech., 1965 Arenaria phitosiana Greuter & Burdet, 1982 Arenaria runemarkii Phitos, 1997 Bolanthus chelmicus ssp. chelmicus Phitos, 1981 Bolanthus chelmicus ssp. meteoricus Phitos, 1997 Bolanthus creutzburgii Greuter, 1965 Bolanthus fruticulosus (Bory & Chaub., 1832) Barkoudah, 1962 Bolanthus graecus (Schreber, 1770) Barkoudah, 1962 Bolanthus intermedius Phitos, 1981

4

159

56


Bolanthus laconicus (Boiss., 1867) Barkoudah, 1962 Bolanthus thymifolius (Sm., 1809) Phitos, 1981 Bufonia euboica Phitos & Kamari, 1992 Bufonia stricta ssp. cecconiana (Bald., 1895) Rech., 1947 Bufonia stricta ssp. stricta (Sm., 1809) Gurke, 1899 Cerastium brachypetalum ssp. atheniense (Lonsing, 1939) Sell & Whitehead, 1964 Cerastium brachypetalum ssp. corcyrense (Moschl, 1936) Sell & Whitehead, 1964 Cerastium brachypetalum ssp. doerfleri (Hayek, 1924) Sell & Whitehead, 1964 Cerastium brachypetalum ssp. pindigenum (Lonsing, 1939) Sell & Whitehead, 1964 Cerastium candidissimum Correns, 1909 Cerastium deschatresii Greuter, Bohling, & Jahn, 2002 Cerastium illyricum ssp. brachiatum (Lonsing, 1939) Jalas, 1983 Cerastium illyricum ssp. crinitum (Lonsing, 1939) Sell & Whitehead, 1964 Cerastium illyricum ssp. illyricum Ard., 1764 Cerastium moesiacum ssp. glutinosum (Halacsy, 1892) Strid, 1997 Cerastium pedunculare Bory & Chaub., 1836 Cerastium runemarkii Moschl & Rech., 1962 Cerastium scaposum Boiss. & Heldr., 1849 Cerastium scaposum ssp. peninsularum Greuter, Bohling, & Jahn, 2002 Cerastium smolikanum Hartvig, 1979 Cerastium theophrasti Merxm. & Strid, 1977 Cerastium vourinense Moschl & Rech., 1961 Dianthus androsaceus (Boiss. & Heldr., 1888) Hayek, 1917 Dianthus biflorus Sm., 1809 Dianthus cinnamomeus ssp. cinnamomeus Sm., 1809 Dianthus cinnamomeus ssp. naxensis Runem., 1997 Dianthus corymbosus Sm., 1809 Dianthus desideratus Strid, 1997 Dianthus diffusus Sm., 1809 Dianthus fruticosus ssp. amorginus Runem., 1980 Dianthus fruticosus ssp. carpathus Runem., 1980 Dianthus fruticosus ssp. creticus (Tausch, 1830) Runem., 1980 Dianthus fruticosus ssp. fruticosus Linnaeus, 1753 Dianthus fruticosus ssp. karavius Runem., 1980 Dianthus fruticosus ssp. occidentalis Runem., 1980 Dianthus fruticosus ssp. rhodius (Rech., 1943) Runem., 1980 Dianthus fruticosus ssp. sitiacus Runem., 1980 Dianthus gracilis ssp. xanthianus (Davidov, 1915) Tutin, 1963 Dianthus haematocalyx ssp. pruinosus (Boiss. & Orph., 1859) Hayek, 1924 Dianthus haematocalyx ssp. ventricosus Maire & Petitm., 1908 Dianthus juniperinus ssp. aciphyllus (Ser., 1824) Turland, 1992 Dianthus juniperinus ssp. bauhinorum (Greuter, 1965) Turland, 1992 Dianthus juniperinus ssp. heldreichii Greuter, 1965 Dianthus juniperinus ssp. idaeus Turland, 1992 Dianthus juniperinus ssp. juniperinus Sm., 1794 Dianthus juniperinus ssp. kavusicus Turland, 1992 Dianthus juniperinus ssp. pulviniformis (Greuter, 1965) Turland, 1992 Dianthus mercurii Heldr., 1876 Dianthus serratifolius ssp. abbreviatus (Halacsy, 1900) Strid, 1986 Dianthus serratifolius ssp. serratifolius Sm., 1809 Dianthus sphacioticus Boiss. & Heldr., 1849 Dianthus stamatiadae Rech., 1971 Dianthus strymonis Rech., 1939 Dianthus tymphresteus (Boiss. & Spruner, 1849) Boiss., 1859

57


Dianthus xylorrhizus Boiss. & Heldr., 1849 Gypsophila nana Chaub. & Bory, 1838 Herniaria degenii (Herm., 1937) Chaudhri, 1968 Herniaria parnassica ssp. cretica Chaudhri, 1968 Minuartia athoa ssp. athoa (Griseb., 1843) Kamari, 1997 Minuartia athoa ssp. neoiraklitsa Kamari, 1997 Minuartia attica ssp. idaea (Halacsy, 1900) Kamari & Constantinidis, 1994 Minuartia confusa (Boiss., 1888) Maire & Petitm., 1908 Minuartia greuteriana Kamari, 1995 Minuartia pichleri (Boiss., 1888) Maire & Petitm., 1908 Minuartia pseudosaxifraga (Mattf., 1922) Greuter & Burdet, 1982 Minuartia setacea ssp. olympica Kamari, 1997 Minuartia wettsteinii ssp. parnonia Kamari, 1997 Minuartia wettsteinii ssp. wettsteinii Mattf., 1922 Paronychia albanica ssp. graeca Chaudhri, 1968 Paronychia bornmuelleri Chaudhri, 1968 Paronychia cephalotes ssp. thracica Chaudhri, 1968 Petrorhagia candica Ball & Heywood, 1964 Petrorhagia dianthoides (Sm., 1809) Ball & Heywood, 1964 Petrorhagia fasciculata (Margot & Reuter, 1839) Ball & Heywood, 1964 Petrorhagia glumacea (Bory & Chaub., 1833) Ball & Heywood, 1964 Petrorhagia graminea (Sm., 1809) Ball & Heywood, 1964 Petrorhagia grandiflora Iatrou, 1985 Petrorhagia illyrica ssp. taygetea (Boiss., 1867) Ball & Heywood, 1964 Petrorhagia ochroleuca (Sm., 1809) Ball & Heywood, 1964 Petrorhagia phthiotica (Boiss. & Heldr., 1888) Ball & Heywood, 1964 Saponaria aenesia Heldr., 1876 Saponaria jagelii Phitos & Greuter, 1993 Silene adelphiae Runem., 1984 Silene aegaea Oxelman, 1995 Silene ammophila ssp. ammophila Boiss. & Heldr., 1849 Silene ammophila ssp. carpathae Chowdhuri, 1957 Silene antri-jovis Greuter & Burdet, 1987 Silene auriculata Sm., 1809 Silene barbeyana Boiss., 1888 Silene cephallenia ssp. cephallenia Heldr., 1883 Silene congesta Sm., 1809 Silene conglomeratica Melzheimer, 1983 Silene corinthiaca Boiss. & Heldr., 1888 Silene cythnia (Halacsy, 1900) Walters, 1964 Silene damboldtiana Greuter & Melzh., 1979 Silene dirphya Greuter & Burdet, 1984 Silene echinosperma Boiss. & Heldr., 1849 Silene fabaria ssp. domokina Greuter, 1995 Silene flavescens ssp. dictaea (Rech., 1943) Greuter, 1995 Silene gigantea ssp. hellenica Greuter, 1995 Silene goulimyi Turrill, 1955 Silene grisebachii (Davidov, 1815) Pirker & Greuter, 1995 Silene guicciardii Boiss. & Heldr., 1859 Silene haussknechtii Hausskn., 1893 Silene holzmannii Boiss., 1888 Silene insularis Barbey, 1886 Silene integripetala ssp. elaphonesiaca Oxelman, 1995 Silene integripetala ssp. greuteri (Phitos, 1983) Akeroyd, 1988

58


Silene integripetala ssp. integripetala Bory & Chaub., 1832 Silene integripetala ssp. lidenii Oxelman, 1995 Silene intonsa Greuter & Melzh., 1982 Silene ionica Halacsy, 1900 Silene italica ssp. peloponnesiaca Greuter, 1995 Silene laconica Boiss. & Orph., 1859 Silene linoides Otth, 1824 Silene melzheimeri Greuter, 1995 Silene multicaulis ssp. sporadum (Halacsy, 1900) Greuter & Burdet, 1982 Silene niederi Boiss., 1859 Silene nutabunda Greuter, 1995 Silene oligantha ssp. oligantha Boiss. & Heldr., 1854 Silene oligantha ssp. parnesia Greuter, 1995 Silene oligantha ssp. pseudoradicosa (Rech., 1961) Greuter, 1995 Silene orphanidis Boiss., 1867 Silene parnassica ssp. dionysii (Stoj. & Jordanov, 1938) Greuter, 1995 Silene parnassica ssp. vourinensis Greuter, 1984 Silene pentelica Boiss., 1849 Silene pinetorum ssp. pinetorum Boiss. & Heldr., 1849 Silene pinetorum ssp. sphaciotica Oxelman & Greuter, 1995 Silene pusilla ssp. chromodonta (Boiss. & Reuter, 1854) Greuter, 1995 Silene pusilla ssp. tymphaea Greuter, 1995 Silene salamandra Pamp., 1927 Silene samia Melzh. & Christod., 1983 Silene samothracica (Rech., 1938) Greuter, 1995 Silene sartorii Boiss. & Heldr., 1856 Silene sedoides ssp. runemarkii Oxelman, 1995 Silene sieberi Fenzl, 1842 Silene spinescens Sm., 1809 Silene taygetea Halacsy ex Vierh., 1906 Silene ungeri Fenzl, 1862 Silene variegata (Desf., 1808) Steudel, 1841 Silene vulgaris ssp. suffrutescens Greuter & al., 1984 Silene vulgaris ssp. vourinensis Greuter, 1995 Telephium imperati ssp. pauciflorum (Greuter, 1966) Greuter & Burdet, 1982 Chenopodiaceae Atriplex recurva d'Urv., 1822 Beta nana Boiss. & Heldr., 1846 Salsola aegaea Rech., 1943 Salsola carpatha Davis, 1953 Plumbaginales Plumbaginaceae Acantholimon echinus ssp. creticum (Boissier, 1846) Papanicolaou & Kokkini, 1986 Armeria johnsenii Papanicolaou & Kokkini, 1982 Armeria maritima ssp. smolikana Babalonas, 1984 Armeria sancta Janka, 1882 Goniolimon heldreichii Halacsy, 1886 Goniolimon sartorii Boiss., 1859 Limonium albomarginatum Brullo, 1988 Limonium antipaxorum Artelari, 1984 Limonium aphroditae Artelari & Georgiou, 1999 Limonium arcuatum Artelari, 1984 Limonium brevipetiolatum Artelari & Erben, 1986 Limonium carpathum (Rech.) Rech., 1943

4

33

59


Limonium cephalonicum Artelari, 1984 Limonium chrissianum Brullo & Guarino, 2000 Limonium cornarianum Kypr. & Artelari, 1998 Limonium coronense Artelari, 1984 Limonium creticum Artelari, 1989 Limonium cythereum Artelari & Georgiou, 1999 Limonium damboldtianum Phitos & Artelari, 1981 Limonium frederici (Barbey) Rech., 1943 Limonium graecum ssp. ammophilon Papatsou & Phitos, 1975 Limonium hierapetrae Rech., 1943 Limonium ithacense Artelari, 1984 Limonium kardamylii Artelari & Kamari, 1995 Limonium melium (Nyman) Pignatti, 1971 Limonium ocymifolium (Poiret) Kuntze, 1891 Limonium phitosianum Artelari, 1984 Limonium pigadiense (Rech., 1938) Rech., 1943 Limonium pylium Artelari, 1984 Limonium ramosissimum ssp. doerfleri (Halรกcsy, 1899) Pignatti, 1971 Limonium saracinatum Artelari, 1984 Limonium sitiacum Rech., 1943 Limonium zacynthium Artelari, 1984 Polygonales Polygonaceae Polygonum icaricum Rech., 1934 Polygonum idaeum Hayek, 1924 Polygonum papillosum Hartvig, 1989 Dilleniidae Capparales Cruciferae Aethionema carlsbergii Strid & Papanicolaou, 1980 Aethionema orbiculatum (Boissier, 1842) Hayek, 1925 Aethionema retsina Phitos & Snogerup, 1973 Aethionema saxatile ssp. graecum (Boissier & Spruner, 1846) Hayek, 1925 Alyssum baldaccii Vierhapper, 1928 Alyssum chalcidicum Janka, 1872 Alyssum degenianum Nyarady, 1927 Alyssum densistellatum Dudley, 1962 Alyssum euboeum Halacsy, 1900 Alyssum fragillimum (Baldacci, 1895) Rechinger, 1943 Alyssum gustavssonii Hartvig, 1986 Alyssum handelii Hayek, 1928 Alyssum heldreichii Haussknecht, 1893 Alyssum idaeum Boissier & Heldreich, 1849 Alyssum lesbiacum (Candargy, 1897) Rechinger, 1943 Alyssum nebrodense ssp. tenuicaule Hartvig, 1986 Alyssum pogonocarpum Carlstrom, 1984 Alyssum samium Dudley & Christodoulakis, 1988 Alyssum simulans Runemark, 2002 Alyssum sphacioticum Boissier & Heldreich, 1849 Alyssum taygeteum Heldreich, 1897 Alyssum tenium Halacsy, 1900 Alyssum xiphocarpum Candargy, 1897 Arabis cretica Boissier & Heldreich, 1849 Arabis subflava Jones, 1964

3

85

60


Aubrieta erubescens Grisebach, 1843 Aubrieta glabrescens Turrill, 1934 Aubrieta gracilis Boissier, 1843 Aubrieta scyria Halacsy, 1910 Aubrieta thessala Boissieu, 1896 Aurinia gionae (Quezel & Contandriopoulos, 1967) Greuter & Burdet, 1983 Aurinia moreana Tzanoudakis & Iatrou, 1981 Berteroa obliqua ssp. pindicola (Halascy, 1900) Tan, 2002 Bornmuellera baldaccii ssp. rechingeri Greuter, 1975 Bornmuellera tymphaea (Haussknecht,1886) Haussknecht, 1897 Brassica cadmea Heldreich ex Schulz, 1919 Brassica cretica ssp. cretica Lam., 1785 Brassica cretica ssp. laconica Gustavsson & Snogerup, 1984 Coincya nivalis (Boissier & Heldreich, 1854) Greuter & Burdet, 1983 Draba cretica Boissier & Heldreich, 1849 Draba lacaitae Boissier, 1888 Draba laconica Stevanovic & Tan, 2002 Draba parnassica Boissier & Heldreich, 1853 Draba strasseri Greuter, 1986 Erysimum asperulum Boissier & Heldreich, 1859 Erysimum atticum Boissier, 1854 Erysimum calycinum Grisebach, 1843 Erysimum candicum ssp. candicum Snogerup, 1967 Erysimum candicum ssp. carpathum Snogerup, 1967 Erysimum cephalonicum Polatschek, 1978 Erysimum corinthium (Boissier, 1854) Wettst., 1889 Erysimum creticum Boissier & Heldreich, 1854 Erysimum graecum Boissier & Heldreich, 1854 Erysimum hayekii (Jav. & Rechinger, 1929) Polatschek, 1982 Erysimum mutabile Boissier & Heldreich, 1849 Erysimum naxense Snogerup, 1967 Erysimum olympicum Boissier, 1867 Erysimum parnassi (Boissier & Heldreich, 1854) Haussknecht, 1893 Erysimum pectinatum Bory & Chaubard, 1832 Erysimum pusillum Bory & Chaubard, 1832 Erysimum raulinii Boissier, 1867 Erysimum rechingeri Jav., 1929 Erysimum rhodium Snogerup, 1967 Erysimum senoneri ssp. amorginum Snogerup, 1967 Erysimum senoneri ssp. icaricum Snogerup, 1967 Erysimum senoneri ssp. senoneri (Heldreich & Sart., 1862) Wettst., 1889 Fibigia lunarioides (Willd., 1800) Smith, 1831 Hesperis laciniata ssp. secundiflora (Boissier & Spruner, 1843) Breistroffer, 1952 Hesperis theophrasti ssp. rechingeri (Dvorak, 1966) Tan & Suda, 2002 Isatis tinctoria ssp. athoa (Boissier, 1888) Papanicolaou, 1986 Isatis vermia Papanicolaou, 1982 Leptoplax emarginata (Boissier, 1842) Schulz, 1933 Lutzia cretica (Linneaus, 1753) Greuter & Burdet, 1983 Malcolmia graeca ssp. bicolor (Boissier & Heldreich, 1846) Stork, 1972 Malcolmia graeca ssp. graeca Boissier & Spruner, 1843 Malcolmia macrocalyx ssp. macrocalyx Ball, 1963 Malcolmia macrocalyx ssp. scyria (Rechinger, 1929) Ball, 1963 Ricotia cretica Boissier & Heldreich, 1849 Ricotia isatoides (Barbey, 1886) Burtt, 1951

61


Rorippa icarica Rechinger, 1936 Thlaspi bulbosum Spruner, 1843 Thlaspi creticum (Degen & Jav., 1922) Greuter & Burdet, 1983 Thlaspi epirotum Halacsy, 1900 Thlaspi graecum Jordan, 1846 Thlaspi zaffranii (Meyer, 1986) Greuter & Burdet, 1986 Resedaceae Reseda tymphaea Haussknecht, 1887 Dilleniales Paeoniaceae Paeonia clusii ssp. clusii Stern & Stearn, 1940 Paeonia clusii ssp. rhodia (Stearn, 1941) Tzanoudakis, 1977 Paeonia mascula ssp. hellenica Tzanoudakis, 1977 Paeonia mascula ssp. icarica Tzanoudakis, 1977 Paeonia parnassica Tzanoudakis, 1977 Primulales Primulaceae Cyclamen creticum Hildebr., 1906 Cyclamen graecum Link, 1835 Cyclamen repandum ssp peloponnesiacum Grey-Wilson, 1988 Cyclamen repandum ssp. rhodense (Meikle) Grey-Wilson, 1988 Lysimachia serpyllifolia Schreber, 1770 Soldanella pelia Raus, 1987 Theales Clusiaceae Hypericum aciferum (Greuter) Robson, 1967 Hypericum amblycalyx Coust. & Gand., 1916 Hypericum athoum Boissier & Orph., 1867 Hypericum cuisinii Barbey, 1886 Hypericum delphicum Boiss. & Heldr., 1853 Hypericum empetrifolium var. oliganthum Rechinger, 1943 Hypericum jovis Greuter, 1975 Hypericum kelleri Bald., 1895 Hypericum olympicum f. minus Haussknecht, 1893 Hypericum taygeteum Quezel & Contandr., 1967 Hypericum trichocaulon Boiss. & Heldr., 1849 Hypericum vesiculosum Grisebach, 1843 Violales Cistaceae Fumana pinatzii Rech., 1956 Halimium voldii Tan, Perdetzoglou & Raus, 2000 Helianthemum hymettium Boiss. & Heldr., 1853 Violaceae Viola alba ssp. thessala (Boiss. & Heldr.) Hayek, 1925 Viola athois Becker, 1902 Viola cephalonica Bornm., 1927 Viola chelmea Boissier & Heldreich, 1853 Viola cretica Boissier & Heldreich, 1849 Viola dirphya Tiniakou, 1991 Viola euboea (Halacsy, 1900) Halacsy, 1908 Viola fragrans Sieber, 1823 Viola ganiatsasii Erben, 1985 Viola graeca (Becker, 1905) Halacsy, 1908 Viola mercurii Orph. ex Halacsy, 1894

1

5

6

12

3

22

62


Viola oligyrtia Tiniakou, 1995 Viola parnonia Tan, Sfikas & Vold, 1997 Viola phitosiana Erben, 1985 Viola poetica Boissier & Spruner, 1845 Viola pseudograeca Erben, 1985 Viola rausii Erben, 1985 Viola samothracica (Degen) Raus, 2005 Viola sfikasiana Erben, 1985 Viola striis-notata (Wagner, 1935) Merxm. & Lippert, 1977 Viola voliotisii Erben, 1985 Viola vourinensis Erben, 1985 Fagales Fagaceae Quercus trojana ssp. euboica (Papaioanou, 1949) Christensen, 1997 Urticales Ulmaceae Zelkova abelicea (Lam., 1785) Boiss., 1879 Magnoliidae Aristolochiales Aristolochiaceae Aristolochia cretica Lam., 1783 Aristolochia microstoma Boiss. & Spruner, 1844 Papaverales Fumariaceae Corydalis blanda ssp. olympica Liden, 1996 Corydalis blanda ssp. oxelmannii Liden, 1996 Corydalis blanda ssp. parnassica (Orph. & Heldreich 1859) Liden, 1996 Corydalis thasia (Stojanov & Kitanov, 1943) Stojanov & Kitanov, 1945 Corydalis uniflora (Sieber, 1823) Nyman, 1855 Ranunculales Berberidaceae Gymnospermium altaicum ssp. peloponnesiacum Phitos, 1987 Ranunculaceae Adonis cyllenea Boissier et al., 1856 Anemone hortensis ssp. heldreichii (Boissier, 1849) Rechinger, 1943 Aquilegia ottonis ssp. ottonis Boissier, 1854 Aquilegia ottonis ssp. taygetea (Orph., 1874) Strid, 1986 Clematis elisabethae-carolae Greuter, 1965 Consolida arenaria Carlstrom, 1984 Consolida samia Davis, 1965 Consolida tenuissima (Smith, 1809) Soo,1922 Consolida tuntasiana (Halacsy, 1922) Soo, 1922 Delphinium hellenicum Pawlowski, 1963 Nigella arvensis ssp. aristata (Smith, 1806) Nyman, 1878 Nigella arvensis ssp. brevifolia Strid, 1970 Nigella carpatha Strid, 1970 Nigella degenii ssp. barbro Strid, 1970 Nigella degenii ssp. degenii Vierhapper, 1926 Nigella degenii ssp. jenny Strid, 1970 Nigella degenii ssp. minor Strid, 1970 Nigella doerfleri Vierhapper, 1926 Nigella icarica Strid, 1970 Nigella stricta Strid, 1970 Ranunculus cupreus Boissier & Heldreich, 1849

1

1

2

5

1 26

63


Ranunculus millii Boissier & Heldreich, 1867 Ranunculus radinotrichus Greuter & Strid, 1981 Ranunculus subhomophyllus (Halacsy, 1908) Vierhapper, 1935 Ranunculus thasius Halacsy, 1892 Ranunculus veronicae Bohling, 2000 Rosidae Apiales Apiaceae Ammi topalii Beauverd, 1937 Athamanta arachnoidea Boiss. & Orph., 1888 Bunium tenerum Haussknecht, 1889 Bupleurum aira Snogerup, 1962 Bupleurum capillare Boiss. & Heldr., 1856 Bupleurum gaudianum Snogerup, 1984 Bupleurum greuteri Snogerup, 1989 Bupleurum kakiskalae Greuter, 1967 Carum heldreichii Boissier, 1856 Chaerophyllum creticum Boiss. & Heldr., 1849 Chaerophyllum heldreichii Orph. ex Boissier, 1856 Daucus conchitae Greuter, 1979 Eryngium amorginum Rech., 1934 Eryngium ternatum Poiret, 1816 Ferulago sartorii Boiss., 1872 Ferulago serpentinica Rech., 1961 Ferulago thyrsiflora (Sibth. & Sm.) Koch, 1824 Geocaryum creticum (Boissier & Heldreich, 1849) Engstrand, 1977 Geocaryum parnassicum (Boissier & Heldreich, 1856) Engstrand, 1977 Geocaryum peloponnesiacum Engstrand, 1977 Geocaryum pumilum (Sibthorp & Smith, 1806) Nyman, 1854-55 Heptaptera colladonioides Margot & Reut., 1839 Horstrissea dolinicola Egli, Gerstberger, Greuter & Risse, 1989 Johrenia distans (Griseb.) Halรกcsy, 1901 Laserpitium pseudomeum Orph. & al., 1856 Ligusticum olympicum Novak, 1929 Ligusticum rhizomaticum Hartvig, 1983 Peucedanum achaicum Halรกcsy, 1908 Peucedanum alpinum (Sieber ex Schultes, 1820) Burtt & Davis, 1949 Peucedanum stridii Hartvig, 1986 Peucedanum vourinense (Leute, 1972) Hartvig, 1986 Pimpinella pretenderis (Heldr.) Orph. ex Halรกcsy, 1901 Pimpinella rigidula (Boiss. & Orph.) Wolff, 1927 Pimpinella tragium ssp. depressa (DC., 1830) Tutin, 1968 Scaligeria cretica ssp. halophila Rech., 1943 Scaligeria moreana Engstrand Seseli aroanicum Hartvig, 1983 Seseli gummiferum ssp. aegaeum Davis, 1953 Seseli gummiferum ssp. crithmifolium (DC.) Davis, 1953 Seseli parnassicum Boissier & Heldreich, 1859 Smyrnium orphanidis Boiss., 1872 Thamnosciadium junceum (Sibthorp & Smith, 1806) Hartvig, 1984 Tordylium hirtocarpum Candargy, 1984 Trinia frigida (Boissier & Heldreich, 1859) Drude, 1898 Euphorbiales Euphorbiaceae

44

6

64


Andrachne telephioides ssp. oreocretensis Alden, 1982 Euphorbia anthula Lavrentiades & Papanicolaou, 1978 Euphorbia deflexa Sibthorp & Smith, 1809 Euphorbia orphanidis Boissier, 1859 Euphorbia rechingeri Greuter, 1965 Euphorbia sultan-hassei Strid, Bentzer, Bothmer, Engstrand & Gustafsson, 1989 Fabales Fabaceae Anthyllis aegaea Turrill, 1939 Anthyllis vulneraria ssp. pindicola Cullen, 1968 Astracantha rumelica ssp. taygetica (Sirj.) Reer & Podl., 1986 Astracantha thracica ssp. cyllenea (Fischer, 1853) Greuter, 1986 Astracantha thracica ssp. monachorum (Sirj., 1939) Greuter, 1986 Astracantha thracica ssp. parnassi (Boiss., 1849) Greuter, 1986 Astragalus agraniotii Orph., 1856 Astragalus apollineus Boiss. & Heldr., 1856 Astragalus austraegaeus Rechinger, 1949 Astragalus creticus ssp. creticus Lam., 1783 Astragalus dolinicola (Brullo & Giusso, 2002) Brullo & Giusso, 2003 Astragalus drupaceus Orph. ex Boiss., 1856 Astragalus hellenicus Boissier, 1872 Astragalus idaeus Bunge, 1868 Astragalus laconicus Iatrou & Tan, 1999 Astragalus maniaticus Tan & Strid, 1997 Astragalus nummularius Lam., 1783 Astragalus parnassi ssp. parnassi Boissier, 1849 Astragalus sempervirens ssp. cephalonicus (Presl, 1844) Ascherson & Graebner, 1909 Astragalus taygeteus Persson & Strid, 1982 Chamaecytisus creticus (Boiss. & Heldr.) Rothm., 1944 Chamaecytisus dorycnioides (Davidov) Frodin & Heywood, 1968 Chamaecytisus subidaeus (Gand.) Rothm., 1944 Cicer graecum Orph. ex Boiss., 1856 Colutea insularis Browicz, 1963 Coronilla globosa Lam., 1786 Ebenus cretica Linnaeus, 1753 Ebenus sibthorpii DC., 1825 Genista halacsyi Heldr., 1899 Genista millii Heldr. ex Boiss., 1888 Genista parnassica Halácsy, 1912 Genista sakellariadis Boiss. & Orph., 1859 Lathyrus neurolobus Boiss. & Heldr., 1849 Lotus aduncus (Griseb.) Nyman, 1855 Medicago strasseri Greuter, Matthäs & Risse, 1982 Melilotus graecus (Boiss. & Spruner, 1843) Lassen, 1987 Onobrychis aliacmonia Rech., 1973 Onobrychis ebenoides Boissier & Spruner, 1843 Onobrychis montana ssp. macrocarpa Strid, 1986 Onobrychis peloponnesiaca (Iatrou & Tan) Iatrou & Tan, 1999 Onobrychis sphaciotica Greuter, 1965 Ononis spinosa ssp. diacantha (Rchb., 1823) Greuter, 1967 Ononis verae Sirj., 1932 Pisum graecum Quézel & Contandr., 1965 Securigera globosa (Lam., 1786) Lassen, 1989

55

65


Trifolium aurantiacum Boiss. & Spruner, 1843 Trifolium barbeyi Gibelli & Belli, 1887 Trifolium dolopium Heldr. & Hausskn. ex Gibelli & Belli, 1889 Trifolium filicaule Boiss. & Heldr., 1849 Trifolium ottonis Spruner ex Boiss., 1843 Trifolium parnassi Boissier & Spruner, 1843 Trifolium phitosianum Bรถhling, Greuter & Raus, 2000 Trifolium praetermissum Greuter, Matthas & Risse, 1983 Trigonella rechingeri Sirj., 1936 Vicia pinetorum Boissier & Spruner, 1843 Geraniales Geraniaceae Erodium chrysanthum L' Her. ex DC., 1824 Geranium thessalum Franzen, 1982 Linales Linaceae Linum euboeum Bornm., 1925 Linum goulimyi Rech., 1956 Linum gyaricum Vierh., 1919 Linum hellenicum Iatrou, 1989 Linum leucanthum Boiss. & Spruner, 1843 Linum olympicum ssp. athoum Hartvig, 1986 Linum phitosianum Christod. & Iatrou, 1994 Myrtales Onagraceae Epilobium vernonicum Snogerup, 1982 Polygalales Polygalaceae Polygala cristagalli Chodat, 1913 Polygala helenae Greuter, 1967 Polygala nicaeensis ssp. tomentella (Boissier, 1867) Chodat, 1889 Polygala subuniflora Boiss. & Heldr., 1854 Rhamnales Rhamnaceae Rhamnus sibthorpianus Roemer & Schultes, 1819 Rosales Crassulaceae Prometheum tymphaeum (Quezel & Contandriopoulos, 1967) 't Hart, 1995 Sedum apoleipon 't Hart, 1984 Sedum creticum Presl, 1828 Sedum creticum var. creticum Presl, 1828 Sedum creticum var. monocarpicum 't Hart, 1989 Sedum dasyphyllum Linnaeus, 1753 Sedum eriocarpum ssp. apertiflorum 't Hart, 1995 Sedum eriocarpum ssp. delicum (Vierhapper, 1919) 't Hart, 1995 Sedum eriocarpum ssp. epiroticum (Baldacci, 1895) 't Hart, 1995 Sedum eriocarpum ssp. eriocarpum Smith, 1809 Sedum eriocarpum ssp. spathulifolium 't Hart, 1995 Sedum laconicum ssp. laconicum Boissier & Heldreich, 1846 Sedum litoreum var. creticum 't Hart, 1996 Sedum tristriatum Boissier & Heldreich, 1849 Sempervivum marmoreum ssp. ballsii (Wale, 1940) Zonn., 1997 Umbilicus albido-opacus Carlstrom, 1984 Rosaceae

2

7

1

4

1

16

9

66


Alchemilla aroanica (Buser, 1906) Rothm., 1934 Amelanchier parviflora ssp. chelmea (Halacsy, 1900) Ziel., 2000 Crataegus pycnoloba Boissier & Heldreich, 1856 Potentilla arcadiensis Iatrou, 1985 Potentilla deorum Boissier & Heldreich, 1856 Potentilla geoides ssp. halacsyana (Degen, 1891) Strid, 1986 Potentilla geoides ssp. longisepala Strid, 1986 Potentilla kionaea Halacsy, 1888 Sanguisorba cretica Hayek, 1914 Saxifragaceae Saxifraga sibthorpii Boissier, 1843 Santalaceae Thesium vlachorum Alden, 1982 Sapindales Aceraceae Acer opalus ssp. hyrcanum var. reginae-amaliae(Orph. ex Boiss., 1854) Alden, 1986 Rutaceae Ruta chalepensis ssp. fumariifolia (Boiss. & Heldr., 1849) Pteridophyta Filicopsida Polypodiales Polypodiaceae Asplenium creticum Lovis & al., 1973

1 1

1 1

1

67


3. Βιοτικές µορφές και χωρολογικές ενότητες του συνόλου των taxa της Ελληνικής φυτικής βιοποικιλότητας που ανήκουν στις οικογένειες Poaceae και Fabaceae POACEAE Achnatherum calamagrostis (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Achnatherum fallacinum Scholz & Raus, 2006 Aegilops comosa Sibthorp & Smith, 1806 Aegilops comosa ssp. comosa Sibthorp & Smith, 1806 Aegilops comosa ssp. heldreichii (Boissier) Eig, 1929 Aegilops cylindrica Host, 1802 Aegilops dichasians (Zhuk.) Humphries, 1979 Aegilops geniculata Roth, 1787 Aegilops lorentii Hochst., 1845 Aegilops neglecta Req. & Bertol., 1834 Aegilops speltoides Tausch, 1837 Aegilops triuncialis Linnaeus, 1753 Aegilops umbellulata Zhuk., 1928 Aegilops uniaristata Vis., 1852 Aeluropus lagopoides (Linnaeus, 1753) Trin. & Thwaites, 1864 Aeluropus littoralis (Gouan) Parl., 1850 Agropyron cristatum (Linnaeus, 1753) Gaertner, 1770 Agropyron cristatum ssp. pectinatum (Bieb.) Tzvelev, 1970 Agropyron strigosum (Bieb.) Boiss., 1884 Agrostis canina Linnaeus, 1753 Agrostis capillaris Linnaeus, 1753 Agrostis castellana Boissier & Reuter, 1842 Agrostis gigantea Roth, 1788 Agrostis rupestris All., 1785 Agrostis stolonifera Linnaeus, 1753 Aira caryophyllea Linnaeus, 1753 Aira caryophyllea ssp. caryophyllea Linnaeus, 1753 Aira caryophyllea ssp. multiculmis (Dumort.) Bonnier & Layens, 1894 Aira cupaniana Guss., 1843 Aira elegantissima Schur, 1853 Aira provincialis Jordan, 1852 Aira tenorii Guss., 1827 Alopecurus aequalis Sobol., 1799 Alopecurus creticus Trin., 1820 Alopecurus gerardii Vill., 1786 Alopecurus myosuroides Hudson, 1762 Alopecurus pratensis Linnaeus, 1753 Alopecurus pratensis ssp. pratensis Linnaeus, 1753 Alopecurus rendlei Eig, 1937 Alopecurus setarioides Gren., 1857 Alopecurus utriculatus Solander, 1794 Alopecurus vaginatus (Willd.) Boissier, 1884 Ammophila arenaria (Linnaeus, 1753) Link, 1827 Ammophila arenaria ssp. arundinacea Lindb., 1932

Βιοτική Μορφή H H Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th G G H H H H H H H H H Th Th Th Th Th Th Th H H H Th H H H Th Th H G G

Χωρολογική ενότητα eur endem cosm cosm cosm eur eur eur cosm eur cosm eur cosm eur eur eur eur eur cosm cosm cosm eur cosm eur cosm cosm cosm cosm eur eur eur eur cosm eur eur cosm cosm cosm cosm eur cosm cosm eur eur

68


Ampelodesmos mauritanica (Poirent) Durand & Schinz, 1894 Andropogon distachyos Linnaeus, 1753 Anthoxanthum gracile Biv., 1813 Anthoxanthum odoratum Linnaeus, 1753 Anthoxanthum ovatum Lag., 1816 Antinoria agrostidea (DC.) Parl., 1845 Apera spica-venti (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Apera spica-venti ssp. spica-venti (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Aristida caerulescens Desf., 1798 Arrhenatherum elatius (Linnaeus, 1753) Beauv. ex J.& K. Presl, 1819 Arrhenatherum palaestinum Boiss, 1853 Arundo collina Ten., 1824-1829 Arundo collina ssp. hellenica (Danin & al.) Scholz, 2006 Arundo donax Linnaeus, 1753 Arundo mediterranea Danin, 2004 Avellinia michelii (Savi) Parl., 1842 Avena barbata Pott ex Link, 1799 Avena barbata ssp. barbata Pott ex Link, 1799 Avena byzantina Koch, 1848 Avena clauda Durieu & Duchartre, 1845 Avena fatua Linnaeus, 1753 Avena sativa Linnaeus, 1753 Avena sativa ssp. macrantha (Hackel) Rocha Afonso, 1978 Avena sativa ssp. sativa Linnaeus, 1753 Avena sterilis Linnaeus, 1762 Avena sterilis ssp. ludovisiana (Durieu) Nyman,1882 Avena sterilis ssp. sterilis Linnaeus, 1762 Avenula compressa (Heuffel) Sauer & Chmelitschek, 1976 Avenula cycladum (Rech. fil. & Scheffer) Greuter, 1973 Beckmannia syzigachne (Steudel) Fernald, 1928 Bellardiochloa variegata (Lam., 1791) KerguĂŠlen, 1983 Brachiaria eruciformis (Sibth. & Sm.) Griseb., 1853 Brachypodium distachyon (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Brachypodium phoenicoides (Linnaeus, 1753) Roemer & Schultes, 1817 Brachypodium pinnatum (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Brachypodium pinnatum ssp. pinnatum Beauv., 1812 Brachypodium retusum (Pers.) Beauv., 1812 Brachypodium rupestre (Host) Roemer & Schultes, 1817 Brachypodium sylvaticum (Hudson, 1762) Beauv., 1812 Brachypodium sylvaticum ssp. creticum Scholz & Greuter, 1985 Brachypodium sylvaticum ssp. sylvaticum (Hudson, 1762) Beauv., 1812 Briza humilis Bieb., 1808 Briza maxima Linnaeus, 1753 Briza media Linnaeus, 1753 Briza media ssp. elatior (Sibthorp & Smith) Rohlena, 1912 Briza media ssp. media Linnaeus, 1753 Briza minor Linnaeus, 1753 Bromus alopecuros Poiret, 1789 Bromus alopecuros ssp. alopecuros Poiret, 1789 Bromus alopecuros ssp. caroli-henrici (Greuter) Smith, 1978 Bromus arvensis Linnaeus, 1753 Bromus benekenii Trimen, 1872

H H Th H Th Th Th Th H H H G G G G Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th H H Th H Th Th H H H H H H H H Th Th H H H Th Th Th Th Th H

eur cosm eur cosm eur eur cosm cosm cosm eur eur eur endem cosm eur eur eur eur cosm cosm cosm cosm cosm cosm eur eur eur eur endem cosm eur cosm eur eur cosm cosm cosm eur cosm endem cosm cosm cosm eur eur eur cosm eur eur eur cosm cosm

69


Bromus cappadocicus Boissier & Balansa, 1857 Bromus cappadocicus ssp. cappadocicus Boissier & Balansa, 1857 Bromus cappadocicus ssp. lacmonicus (Haussknecht, 1899) Smith, 1978 Bromus commutatus Schrader, 1806 Bromus commutatus ssp. commutatus Schrader, 1806 Bromus commutatus ssp. neglectus (Parl.) Smith, 1978 Bromus diandrus Roth, 1787 Bromus erectus Hudson, 1762 Bromus erectus ssp. erectus Hudson, 1762 Bromus fasciculatus Presl, 1820 Bromus hordeaceus Linnaeus, 1753 Bromus hordeaceus ssp. hordeaceus Linnaeus, 1753 Bromus hordeaceus ssp. molliformis (Lloyd) Maire & Weiller, 1955 Bromus intermedius Guss., 1827 Bromus japonicus Thunb., 1784 Bromus japonicus ssp. japonicus Thunb., 1784 Bromus lanceolatus Roth, 1797 Bromus madritensis Linnaeus, 1755 Bromus racemosus Linnaeus, 1762 Bromus ramosus Hudson, 1762 Bromus rigidus Roth, 1790 Bromus riparius Rehm., 1872 Bromus rubens Linnaeus, 1755 Bromus scoparius Linnaeus, 1753 Bromus secalinus Linnaeus, 1753 Bromus squarrosus Linnaeus, 1753 Bromus sterilis Linnaeus, 1753 Bromus tectorum Linnaeus, 1753 Bromus tomentellus Boissier, 1846 Calamagrostis arundinacea (Linnaeus, 1753) Roth, 1789 Calamagrostis epigejos (Linnaeus, 1753) Roth, 1788 Calamagrostis pseudophragmites (Haller) Koeler, 1802 Calamagrostis varia (Schrader, 1806) Host, 1809 Castellia tuberculosa (Moris) Bor, 1948 Catabrosa aquatica (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Chrysopogon gryllus (Linnaeus, 1753) Trin., 1820 Cleistogenes serotina (Linnaeus) Keng, 1934 Cleistogenes serotina ssp. serotina (Linnaeus) Keng, 1934 Cornucopiae cucullatum Linnaeus, 1753 Corynephorus divaricatus (Pourret) Breistr., 1950 Crithopsis delileana (Schultes) Roshev., 1937 Crypsis aculeata (Linnaeus, 1753) Aiton, 1789 Crypsis alopecuroides (Piller & Mitterp.) Schrader, 1806 Crypsis schoenoides (Linnaeus) Lam., 1791 Cutandia maritima (Linnaeus, 1753) Barbey, 1885 Cutandia stenostachya (Boissier) Stace, 1978 Cynodon dactylon (Linnaeus, 1753) Pers., 1805 Cynosurus callitrichus Barbey, 1882 Cynosurus cristatus Linnaeus, 1753 Cynosurus echinatus Linnaeus, 1753 Cynosurus effusus Link, 1799 Dactylis glomerata Linnaeus, 1753

H H H Th Th Th Th H H Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th H Th H Th Th Th Th Th Th H H H H G Th HH H H H Th Th Th Th Th Th Th Th G Th H Th Th H

cosm cosm eur eur eur eur cosm cosm cosm eur cosm cosm cosm eur eur eur cosm eur cosm cosm cosm cosm eur eur cosm cosm eur cosm cosm eur cosm eur eur cosm cosm cosm cosm cosm eur eur cosm cosm eur cosm eur eur cosm cosm eur eur eur cosm

70


Dactyloctenium aegyptium (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Danthonia alpina Vest, 1821 Danthonia decumbens (Linnaeus, 1753) DC., 1805 Danthoniastrum compactum (Boissier & Heldreich, 1846) Holub, 1970 Dasypyrum hordeaceum (Cosson & Durieu, 1855) Cand., 1901 Dasypyrum villosum (Linnaeus, 1753) Candargy, 1901 Deschampsia cespitosa (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Deschampsia cespitosa ssp. cespitosa (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Deschampsia flexuosa (Linnaeus, 1753) Trin., 1836 Deschampsia media (Gouan) Roemer & Schultes, 1817 Desmazeria marina (Linnaeus, 1753) Druce, 1912 Desmazeria rigida (Linnaeus, 1753) Tutin, 1952 Desmazeria rigida ssp. hemipoa (Delile ex Sprengel) Stace, 1978 Desmazeria rigida ssp. rigida (Linnaeus, 1753) Tutin, 1952 Dichanthium ischaemum (Linnaeus, 1753) Roberty, 1960 Digitaria sanguinalis (Linnaeus, 1753) Scop., 1771 Echinaria capitata (Linnaeus, 1753) Desf., 1799 Echinochloa colonum (Linnaeus, 1753) Link, 1833 Echinochloa crus-galli (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Elymus caninus (Linnaeus, 1753) Linnaeus, 1755 Elymus elongatus (Host) Runemark, 1972 Elymus elongatus ssp. elongatus (Host) Runemark, 1972 Elymus elongatus ssp. ponticus (Podp.) Melderis, 1978 Elymus farctus (Viv.) Runemark & Melderis, 1978 Elymus farctus ssp. farctus (Viv.) Runemark & Melderis, 1978 Elymus farctus ssp. rechingeri (Runemark) Melderis, 1978 Elymus flaccidifolius (Boissier & Heldreich) Melderis, 1978 Elymus hispidus (Opiz) Melderis, 1978 Elymus hispidus ssp. barbulatus (Schur) Melderis, 1978 Elymus hispidus ssp. hispidus (Opiz) Melderis, 1978 Elymus panormitanus (Parl.) Tzvelev, 1970 Elymus pycnanthus (Godron) Melderis, 1978 Elymus repens (Linnaeus, 1753) Gould, 1947 Elymus repens ssp. repens (Linnaeus, 1753) Gould, 1947 Elymus striatulus Runemark, 1972 Elytrigia intermedia ssp. varnensis (Velen.) ValdĂŠs & Scholz, 2006 Elytrigia lazica ssp. divaricata (Boiss. & Balansa, 1857) ValdĂŠs & Scholz, 2006 Elytrigia obtusiflora ssp. graeca (Melderis) Scholz, 1998 Eragrostis cilianensis (All.) Hubbard, 1913 Eragrostis minor Host, 1809 Eragrostis pilosa (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Festuca alfedriana Foggi & Signorini, 1997 Festuca altissima All., 1789 Festuca amethystina Linnaeus, 1753 Festuca arundinacea Schreber, 1771 Festuca arundinacea ssp. arundinacea Schreber, 1771 Festuca calcarea Denchev, 2004 Festuca drymeja Mert. & Koch, 1823 Festuca hercegovinica Markgraf-Dannenberg, 1978 Festuca heterophylla Lam., 1779 Festuca hirtovaginata Markgraf-Dannenberg, 1976

Th H H H G Th H H H H Th Th Th Th H Th Th Th Th H H H H G G H H G G G H G G G H H

cosm eur eur eur cosm eur cosm cosm cosm eur eur eur eur eur eur cosm eur cosm cosm eur eur eur eur eur eur endem eur cosm cosm cosm cosm eur cosm cosm endem eur

H G Th Th Th H H H H H H G H H H

eur endem cosm cosm cosm eur eur eur cosm cosm eur eur eur eur eur

71


Festuca horvatiana Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca jeanpertii Markgraf, 1933 Festuca jeanpertii ssp. achaica Markgraf-Dannenberg, 1978 Festuca jeanpertii ssp. jeanpertii Markgraf, 1933 Festuca koritnicensis Hayek & Vetter, 1924 Festuca kozanensis Foggi & Müller, 2005 Festuca olympica Vetter, 1928 Festuca ovina Linnaeus, 1753 Festuca oviniformis Vetter, 1939 Festuca paniculata (Linnaeus, 1753) Schinz & Thell., 1911-1913 Festuca peristerea Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca pirinica Horvat ex Markgraf-Dannenberg, 1978 Festuca polita ssp. cretica (Markgr.-Dann.) Foggi & Scholz, 2005 Festuca pratensis Hudson, 1762 Festuca pratensis ssp. pratensis Hudson, 1762 Festuca pseudosupina Vetter, 1936 Festuca rivularis Boissier, 1838 Festuca rubra Linnaeus, 1753 Festuca rubra ssp. asperifolia (St-Yves) Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca rubra ssp. juncea (Hackel) Soó, 1972 Festuca rubra ssp. microphylla (St-Yves) Markgraf-Dannenberg, 1978 Festuca rubra ssp. rubra Linnaeus, 1753 Festuca rubra ssp. thessalica Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca sipylea (Hackel, 1908) Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca spectabilis Jan, 1827 Festuca spectabilis ssp. affinis Hackel, 1882 Festuca stygia Scholz & Strid, 1992 Festuca valesiaca Schleicher ex Gaudin, 1811 Festuca valida Pénzes, 1941 Festuca valida ssp. leilaensis Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca vandovii Denchev, 2004 Festuca varia Haenke, 1789 Festuca violacea Schleicher ex Gaudin, 1808 Festuca violacea ssp. handelii Markgraf-Dannenberg, 1976 Festucopsis sancta (Janka, 1871) Melderis, 1978 Gastridium phleoides (Nees & Meyen) Hubbard, 1954 Gastridium ventricosum (Gouan) Schinz & Thell., 1913 Gaudinia fragilis (Linnaeus) Beauv., 1812 Gaudiniopsis macra (Bieb.) Eig, 1929 Glyceria fluitans (Linnaeus, 1753) R. Br., 1810 Glyceria maxima (Hartman) Holmberg, 1919 Glyceria nemoralis (Uechtr.) Uechtr. & Körn., 1866 Glyceria plicata (Fries) Fries, 1842 Glyceria spicata (Biv.) Guss., 1845 Hainardia cylindrica (Willd.) Greuter, 1967 Helictotrichon aetolicum (Rechinger, 1936) Holub, 1959 Helictotrichon agropyroides (Boissier) Henrard, 1940 Helictotrichon convolutum (Presl) Henrard, 1940 Helictotrichon convolutum ssp. convolutum (Presl) Henrard, 1940 Helictotrichon convolutum ssp. heldreichii (Parl.) Gervais, 1973 Helictotrichon pubescens (Hudson, 1762) Pilger, 1938 Hemarthria altissima (Poiret) Stapf & Hubbard, 1934

H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H Th Th Th Th HH HH HH G G Th H H H H H H G

eur eur endem eur eur eur endem eur endem eur eur eur endem cosm cosm endem eur eur eur eur eur eur endem cosm eur eur endem cosm eur endem eur eur eur endem eur cosm eur eur cosm cosm eur eur cosm cosm eur eur endem eur eur endem eur cosm

72


Hierochloe australis (Schrader) Roemer & Schultes, 1817 Holcus lanatus Linnaeus, 1753 Holcus setiglumis Boiss. & Reuter, 1842 Holcus setiglumis ssp. setiglumis Boiss. & Reuter, 1842 Hordeum bulbosum Linnaeus, 1756 Hordeum marinum Hudson, 1778 Hordeum murinum Linnaeus, 1753 Hordeum murinum ssp. glaucum (Steudel) Tzvelev, 1971 Hordeum murinum ssp. leporinum (Link) Arcangeli, 1882 Hordeum murinum ssp. murinum Linnaeus, 1753 Hordeum secalinum Schreber, 1771 Hordeum spontaneum Koch, 1848 Hyparrhenia hirta (Linnaeus, 1753) Stapf, 1919 Imperata cylindrica (Linnaeus, 1753) Raeuschel, 1797 Koeleria cristata (Linnaeus, 1753) Pers., 1805 Koeleria eriostachya PanÄ?ić, 1856 Koeleria lobata (Bieb., 1808) Roemer & Schultes, 1817 Koeleria pyramidata (Lam.) Beauv., 1812 Lagurus ovatus Linnaeus, 1753 Lagurus ovatus ssp. nanus (Guss.) Messeri, 1953 Lamarckia aurea (Linnaeus, 1753) Moench, 1794 Leersia oryzoides (Linnaeus, 1753) Swartz, 1788 Lolium perenne Linnaeus, 1753 Lolium perenne ssp. multiflorum (Lam., 1779) Husnot, 1899 Lolium rigidum Gaudin, 1811 Lolium rigidum ssp. rigidum Gaudin, 1811 Lolium temulentum Linnaeus, 1753 Lophochloa cristata (Linnaeus, 1753) Hyl., 1953 Lophochloa hispida (Savi) Jonsell, 1978 Lophochloa pubescens (Lam.) Scholz, 1971 Lygeum spartum Linnaeus, 1754 Melica ciliata Linnaeus, 1753 Melica ciliata ssp. ciliata Linnaeus, 1753 Melica ciliata ssp. taurica (Koch) Tzvelev, 1972 Melica minuta Linnaeus, 1767 Melica nutans Linnaeus, 1753 Melica rectiflora Boissier & Heldreich, 1854 Melica transsilvanica Schur, 1866 Melica transsilvanica ssp. transsilvanica Schur, 1866 Melica uniflora Retz., 1779 Mibora minima (Linnaeus, 1753) Desv., 1818 Micropyrum tenellum (Linnaeus, 1753) Link, 1843 Milium effusum Linnaeus, 1753 Milium vernale Bieb., 1808 Molineriella minuta (Linnaeus, 1753) Rouy, 1913 Molinia caerulea (Linnaeus, 1753) Moench, 1794 Molinia caerulea ssp. arundinacea (Schrank) Paul, 1938 Molinia caerulea ssp. caerulea (Linnaeus, 1753) Moench, 1794 Nardus stricta Linnaeus, 1753 Oryza sativa Linnaeus, 1753 Panicum capillare Linnaeus, 1753 Panicum miliaceum Linnaeus, 1753

H H Th Th G Th Th Th Th Th H Th H G H H H H Th Th Th G H H Th Th Th Th Th Th H H H H H H H H H G Th Th H Th Th H H H H Th Th Th

cosm eur eur eur cosm eur cosm cosm cosm cosm eur cosm cosm cosm cosm eur eur eur eur eur eur cosm cosm cosm cosm cosm eur cosm eur eur eur cosm cosm cosm eur cosm endem eur eur eur eur eur eur eur eur cosm cosm cosm eur cosm eur cosm

73


Panicum repens Linnaeus, 1762 Parapholis filiformis (Roth) Hubbard, 1946 Parapholis incurva (Linnaeus, 1753) Hubbard, 1946 Parapholis marginata Runemark, 1962 Parapholis pycnantha (Hackel) Hubbard, 1946 Parvotrisetum myrianthum (Bertol.) Chrtek, 1965 Paspalum paspalodes (Michx) Scribner, 1894 Pennisetum clandestinum Chiov., 1903 Pennisetum orientale Rich., 1805 Pennisetum villosum R. Br. ex Fresen., 1837 Phacelurus digitatus (Sibth. & Smith) Griseb., 1846 Phalaris aquatica Linnaeus, 1755 Phalaris arundinacea Linnaeus, 1753 Phalaris arundinacea ssp. arundinacea Linnaeus, 1753 Phalaris brachystachys Link, 1806 Phalaris canariensis Linnaeus, 1753 Phalaris coerulescens Desf., 1798 Phalaris minor Retz., 1783 Phalaris paradoxa Linnaeus, 1763 Phleum alpinum Linnaeus, 1753 Phleum alpinum ssp. alpinum Linnaeus, 1753 Phleum arenarium Linnaeus, 1753 Phleum crypsoides (D'Urv.) Hackel, 1892 Phleum crypsoides ssp. crypsoides (D'Urv.) Hackel, 1892 Phleum echinatum Host, 1805 Phleum exaratum (Boissier & Heldreich, 1853) Grisebach Phleum graecum ssp. aegaeum (Vierh.) Greuter, 1967 Phleum graecum ssp. graecum Boissier & Heldr., 1853 Phleum hirsutum Honckeny, 1782 Phleum montanum Koch, 1848 Phleum paniculatum Hudson, 1762 Phleum phleoides (Linnaeus, 1753) Karsten, 1881 Phleum pratense Linnaeus, 1753 Phleum pratense ssp. pratense Linnaeus, 1753 Phleum subulatum (Savi) Ascherson & Graebner, 1899 Phleum subulatum ssp. ciliatum (Boiss.) Humphries, 1978 Phleum subulatum ssp. subulatum (Savi) Ascherson & Graebner, 1899 Phragmites australis (Cav.) Trin. ex Steudel, 1841 Phragmites frutescens Scholz, 1996 Piptatherum coerulescens (Desf.) Beauv., 1812 Piptatherum holciforme (Bieb.) Roemer & Schultes, 1817 Piptatherum miliaceum (Linnaeus, 1753) Cosson, 1851 Poa angustifolia Linnaeus, 1753 Poa annua Linnaeus, 1753 Poa bulbosa Linnaeus, 1753 Poa bulbosa ssp. pseudoconcinna (Schur, 1866) Domin, 1936 Poa cenisia All., 1789 Poa cephalonica Scholz, 1984 Poa compressa Linnaeus, 1753 Poa dolosa Boissier & Heldreich, 1859 Poa glauca Vahl, 1790 Poa glauca ssp. frearitis (Orphanides & Halรกcsy, 1904) Scholz, 1986

G Th Th Th Th Th G H H H G G G G Th Th H Th Th H H Th Th Th Th Th Th Th G H Th H H H Th Th Th HH G H H H H Th H H H H H H H H

cosm cosm cosm cosm eur eur cosm cosm cosm cosm eur eur cosm cosm eur eur eur cosm eur eur eur eur eur endem eur eur eur eur eur eur eur cosm cosm cosm eur eur eur cosm cosm cosm cosm cosm eur eur eur eur cosm endem eur eur eur endem

74


Poa glauca ssp. glauca Vahl, 1790 Poa hybrida Gaudin, 1808 Poa infirma Kunth, 1817 Poa jubata Kerner, 1873 Poa macedonica (Acht., 1939) Stoeva & Ko탑uharov, 1984 Poa maroccana Nannf., 1938 Poa media Schur, 1853 Poa molinerii Balbis, 1801 Poa nemoralis Linnaeus, 1753 Poa ophiolithica Scholz, 1986 Poa palustris Linnaeus, 1759 Poa pelasgis Scholz, 1985 Poa pratensis Linnaeus, 1753 Poa sterilis Bieb., 1808 Poa thessala Boissier & Orphanides, 1859 Poa timoleontis Heldreich ex Boissier, 1884 Poa trichophylla Heldreich & Sart. ex Boissier, 1859 Poa trivialis Linnaeus, 1753 Poa trivialis ssp. sylvicola (Guss., 1854) Lindb., 1906 Polypogon adscendens Guss. ex Bertol., 1836 Polypogon maritimus Willd., 1801 Polypogon maritimus ssp. maritimus Willd., 1801 Polypogon maritimus ssp. subspathaceous (Req.) Bonnier & Layens, 1894 Polypogon monspeliensis (Linnaeus, 1753) Desf., 1798 Polypogon viridis (Gouan) Breistr., 1966 Psilurus incurvus (Gouan) Schinz & Thell., 1913 Puccinellia distans (Linnaeus, 1753) Parl., 1850 Puccinellia distans ssp. distans (Linnaeus, 1753) Parl., 1850 Puccinellia festuciformis (Host) Parl., 1850 Puccinellia festuciformis ssp. convoluta (Hornem.) Hughes, 1978 Saccharum ravennae (Linnaeus, 1753) Murray, 1774 Saccharum strictum (Host) Sprengel, 1815 Schismus arabicus Nees, 1841 Schismus barbatus (Linnaeus, 1753) Thellung, 1907 Sclerochloa dura (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Secale montanum Gusstavson, 1827 Sesleria alba Sm., 1806 Sesleria albicans ssp. angustifolia (Hackel & G. Beck) Deyl, 1978 Sesleria anatolica Deyl, 1978 Sesleria caerulea (Linnaeus, 1753) Ard., 1764 Sesleria coerulans Friv., 1836 Sesleria doerfleri Hayek, 1914 Sesleria rigida ssp. achtarovii (Deyl, 1946) Deyl, 1978 Sesleria robusta Schott, Nyman & Kotschy, 1854 Sesleria taygetea Hayek, 1918 Sesleria tenerrima (Fritsch, 1896) Hayek, 1918 Sesleria vaginalis Boissier & Orphanides, 1859 Setaria italica (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Setaria pumila (Poiret) Schultes, 1824 Setaria verticillata (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Setaria viridis (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Sorghum bicolor (Linnaeus, 1753) Moench, 1794

H H Th Th H Th H H H H H H H H H H H H H H Th Th Th Th H Th H H H H H H Th Th Th H H H H H H H H H H H H Th Th Th Th Th

eur eur eur eur eur cosm eur eur eur endem eur eur cosm cosm eur eur endem eur eur eur eur eur eur cosm cosm eur cosm cosm cosm cosm eur eur eur cosm eur cosm cosm eur cosm eur eur endem eur eur endem eur endem cosm cosm cosm cosm cosm

75


Sorghum halepense (Linnaeus, 1753) Pers., 1805 Sphenopus divaricatus (Gouan) Reichenbach, 1830 Sporobolus indicus (Linnaeus, 1753) R. Br., 1810 Sporobolus pungens (Schreber) Kunth, 1829 Stipa bromoides (Linnaeus, 1753) Dorfler, 1897 Stipa capensis Thunb., 1794 Stipa capillata Linnaeus, 1762 Stipa holosericea Trin., 1830 Stipa joannis Celak., 1884 Stipa joannis ssp. balcanica Martinovsky, 1970 Stipa joannis ssp. joannis Celak,., 1884 Stipa lessingiana ssp. cyllenaea (Strid, 1981) Strid, 1991 Stipa monticola Scholz, 1993 Stipa pennata ssp. pulcherrima (Koch, 1848) Freitag, 1985 Stipa thessala Haussknecht emend. Scholz, 1984 Taeniatherum caput-medusae (Linnaeus, 1753) Nevski, 1934 Tragus racemosus (Linnaeus, 1753) All., 1785 Triplachne nitens (Guss.) Link, 1833 Trisetum aureum Ten., 1820 Trisetum flavescens (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Trisetum flavescens ssp. flavescens (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Trisetum flavescens ssp. splendens (Presl, 1820) Arcangeli, 1882 Trisetum flavescens ssp. tenue (Hackel ex Form., 1897) Strid, 1991 Trisetum laconicum Boiss. & Orph., 1859 Triticum baeoticum Boissier, 1853 Ventenata dubia (Leers) Coss. & Durieu, 1855 Vulpia bromoides (Linnaeus, 1753) Gray, 1821 Vulpia ciliata Dumort., 1824 Vulpia ciliata ssp. ciliata Dumort, 1824 Vulpia fasciculata (Forsk책l) Samp, 1913 Vulpia membranacea (Linnaeus, 1753) Dumort, 1824 Vulpia muralis (Kunth) Nees, 1847 Vulpia myuros (Linnaeus, 1753) Gmelin, 1805 Vulpia unilateralis (Linnaeus, 1753) Stace, 1978

FABACEAE Acacia cyanophylla Lindley, 1839 Adenocarpus complicatus (Linnaeus, 1753) Gay, 1836 Adenocarpus complicatus ssp. complicatus (Linnaeus, 1753) Gay, 1836 Alhagi graecorum Boissier, 1849 Amorpha fruticosa Linnaeus, 1753 Anagyris foetida Linnaeus, 1753 Anthyllis aegaea Turrill, 1939 Anthyllis aurea Welden, 1831 Anthyllis barba-jovis Linnaeus, 1753 Anthyllis hermanniae Linnaeus, 1753 Anthyllis montana ssp. jacquinii (Kerner, 1870) Hayek, 1927 Anthyllis tetraphylla Linnaeus, 1753 Anthyllis vulneraria Linnaeus, 1753 Anthyllis vulneraria ssp. alpestris (Kit. & Schultes, 1814) Asch. & Graebner, 1908

G Th H G H Th H H H H H H H H H Th Th Th Th H H H H H Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th

eur eur cosm cosm eur eur eur cosm eur eur eur endem eur cosm eur eur cosm eur eur cosm cosm eur eur endem cosm eur eur eur eur eur eur eur cosm eur

Ph Ph Ph Ch Ph Ph Ph Ch Ph Ch Ch Th H

cosm eur eur eur cosm eur endem eur eur eur eur eur eur

H

eur

76


Anthyllis vulneraria ssp. bulgarica (Sagorski, 1908) Cullen, 1968 Anthyllis vulneraria ssp. hispidissima (Sagorski) Cullen, 1968 Anthyllis vulneraria ssp. pindicola Cullen, 1968 Anthyllis vulneraria ssp. praepropera (Kerner, 1882) Bornm., 1925 Anthyllis vulneraria ssp. scardica (Wettst.) Bergmeier, 2005 Astracantha rumelica (Bunge) Reer & Podl., 1986 Astracantha rumelica ssp. rumelica (Bunge) Reer & Podl., 1986 Astracantha rumelica ssp. taygetica (Sirj.) Reer & Podl., 1986 Astracantha thracica ssp. cyllenea (Fischer, 1853) Greuter, 1986 Astracantha thracica ssp. monachorum (Sirj., 1939) Greuter, 1986 Astracantha thracica ssp. parnassi (Boiss., 1849) Greuter, 1986 Astragalus agraniotii Orph., 1856 Astragalus angustifolius Lam., 1783 Astragalus angustifolius ssp. angustifolius Lam., 1783 Astragalus apollineus Boiss. & Heldr., 1856 Astragalus austraegaeus Rechinger, 1949 Astragalus boeticus Linnaeus, 1753 Astragalus creticus Lam., 1783 Astragalus creticus ssp. creticus Lam., 1783 Astragalus depressus Linnaeus, 1756 Astragalus dolinicola (Brullo & Giusso, 2002) Brullo & Giusso, 2003 Astragalus drupaceus Orph. ex Boiss., 1856 Astragalus echinatus Murray, 1770 Astragalus epiglottis Linnaeus, 1753 Astragalus epiglottis ssp. epiglottis Linnaeus, 1753 Astragalus exscapus Linnaeus, 1771 Astragalus gladiatus Boiss., 1843 Astragalus glycyphyllos Linnaeus, 1753 Astragalus glycyphyllos ssp. glycyphylloides (DC., 1825) Matthews, 1970 Astragalus glycyphyllos ssp. glycyphyllos Linnaeus, 1753 Astragalus graecus Boissier & Spruner, 1843 Astragalus haarbachii Spruner ex Boissier, 1843 Astragalus hamosus Linnaeus, 1753 Astragalus hellenicus Boissier, 1872 Astragalus idaeus Bunge, 1868 Astragalus laconicus Iatrou & Tan, 1999 Astragalus lacteus Heldr. & Sart., 1856 Astragalus lusitanicus Lam., 1783 Astragalus lusitanicus ssp. orientalis Chater & Meikle, 1968 Astragalus maniaticus Tan & Strid, 1997 Astragalus mayeri Micevski, 1970 Astragalus mesopterus Griseb., 1843 Astragalus monspessulanus Linnaeus, 1753 Astragalus monspessulanus ssp. monspessulanus Linnaeus, 1753 Astragalus nummularius Lam., 1783 Astragalus odoratus Lam., 1783 Astragalus onobrychis Linnaeus, 1753 Astragalus pamphylicus Boissier, 1872 Astragalus parnassi ssp. parnassi Boissier, 1849 Astragalus peregrinus Vahl, 1790 Astragalus peregrinus ssp. peregrinus Vahl, 1790 Astragalus ponticus Pallas, 1800

H H H H H Ch Ch Ch Ch Ch Ch H Ch Ch Ch H Th Ch Ch H Ch H Th Th Th H H H H H H Th Th H H Ch H H H H H H H H H H H Th H Th Th H

eur eur endem eur eur eur eur endem endem endem endem endem eur eur endem endem eur eur endem eur endem endem eur eur eur eur cosm cosm cosm cosm eur eur eur endem endem endem eur eur cosm endem eur eur eur eur endem eur cosm cosm endem cosm cosm cosm

77


Astragalus pubiflorus DC., 1802 Astragalus purpureus Lam., 1783 Astragalus sempervirens ssp. cephalonicus (Presl, 1844) Asch. & Graebner, 1909 Astragalus sericophyllus Griseb., 1843 Astragalus sesameus Linnaeus, 1753 Astragalus sinaicus Boissier, 1849 Astragalus sirinicus Ten., 1826 Astragalus spruneri Boissier, 1843 Astragalus stella Gouan, 1773 Astragalus taygeteus Persson & Strid, 1982 Astragalus thracicus Griseb., 1843 Astragalus vesicarius Linnaeus, 1753 Biserrula pelecinus Linnaeus, 1753 Bituminaria bituminosa Linnaeus, 1753 Calicotome villosa (Poiret) Link, 1808 Ceratonia siliqua Linnaeus, 1753 Cercis siliquastrum Linnaeus, 1753 Chamaecytisus albus (Hacq.) Rothm., 1944 Chamaecytisus austriacus (Linnaeus, 1753) Link, 1831 Chamaecytisus creticus (Boiss. & Heldr.) Rothm., 1944 Chamaecytisus dorycnioides (Davidov) Frodin & Heywood, 1968 Chamaecytisus eriocarpus (Boiss.) Rothm., 1944 Chamaecytisus heuffelii (Wierzb.) Rothm., 1944 Chamaecytisus polytrichus (Bieb., 1819) Rothm., 1944 Chamaecytisus spinescens (Presl) Rothm., 1944 Chamaecytisus subidaeus (Gand.) Rothm., 1944 Chamaecytisus supinus (Linnaeus, 1753) Link, 1831 Chamaecytisus triflorus (Lam.) Skalickรก, 1986 Chamaespartium sagittale (Linnaeus, 1753) Gibbs, 1968 Cicer graecum Orph. ex Boiss., 1856 Cicer incisum (Willd., 1803) Maly, 1909 Colutea arborescens Linnaeus, 1753 Colutea cilicica Boiss. & Balansa, 1856 Colutea insularis Browicz, 1963 Coronilla coronata Linnaeus, 1759 Coronilla emerus Linnaeus, 1753 Coronilla emerus ssp. emeroides (Boissier & Spruner, 1843) Hayek, 1926 Coronilla globosa Lam., 1786 Coronilla juncea Linnaeus, 1753 Coronilla repanda ssp. repanda (Poir.) Guss., 1844 Coronilla rostrata Boiss. & Spruner, 1843 Coronilla scorpioides (Linnaeus, 1753) Koch, 1835 Coronilla valentina Linnaeus, 1753 Coronilla valentina ssp. glauca (Linnaeus, 1753) Batt., 1889 Cytisus agnipilus Velen., 1891 Cytisus decumbens var. pindicolus (Bald., 1899) Hayek, 1926 Cytisus procumbens (Waldst. & Kit. ex Willd., 1802) Sprengel, 1826 Cytisus scoparius ssp. scoparius (Linnaeus, 1753) Link, 1822 Cytisus villosus Pourret, 1788 Dorycnium graecum (Linnaeus, 1753) Ser., 1825 Dorycnium hirsutum (Linnaeus, 1753) Ser., 1825

H H

cosm eur

Ch H Th Th Ch H Th Ch Ch H Th H Ph Ph Ph Ch Ch Ch Ch Ch Ch Ch Ch Ch Ch Ph Ph H H Ph Ph Ph Ch Ph Ph H H Th Th Th H H Ch Ch Ch Ch Ph Ch Ch

endem eur eur eur eur eur cosm endem eur eur eur eur eur eur eur eur eur endem endem eur eur eur eur endem eur eur eur endem cosm eur cosm eur eur eur eur endem eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur

78


Dorycnium pentaphyllum Scop., 1772 Dorycnium pentaphyllum ssp. germanicum (Gremli, 1889) Gams, 1923 Dorycnium pentaphyllum ssp. herbaceum (Vill., 1779) Rouy, 1899 Dorycnium rectum (Linnaeus, 1753) Ser., 1825 Ebenus cretica Linnaeus, 1753 Ebenus sibthorpii DC., 1825 Galega officinalis Linnaeus, 1753 Genista acanthoclada DC., 1825 Genista anatolica Boiss., 1843 Genista carinalis Grisebach, 1843 Genista depressa Bieb., 1819 Genista fasselata Decne, 1835 Genista halacsyi Heldr., 1899 Genista hassertiana (Bald.,1901) Bald. ex Buchegger, 1912 Genista januensis Viv., 1802 Genista lydia Boissier, 1843 Genista millii Heldr. ex Boiss., 1888 Genista parnassica Halรกcsy, 1912 Genista radiata (Linnaeus, 1753) Scop., 1772 Genista sakellariadis Boiss. & Orph., 1859 Genista sericea Wulfen, 1789 Genista sessilifolia DC., 1825 Genista subcapitata Pancic, 1824 Genista sylvestris Scop., 1772 Genista tinctoria Linnaeus, 1753 Glycyrrhiza echinata Linnaeus, 1753 Glycyrrhiza glabra Linnaeus, 1753 Hammatolobium lotoides Fenzl, 1842 Hedysarum coronarium Linnaeus, 1753 Hedysarum glomeratum Dietrich, 1804 Hedysarum spinosissimum Linnaeus, 1753 Hippocrepis ciliata Willd., 1808 Hippocrepis comosa Linnaeus, 1753 Hippocrepis glauca Ten., 1811 Hippocrepis multisiliquosa Linnaeus, 1753 Hippocrepis unisiliquosa Linnaeus, 1753 Hippocrepis unisiliquosa ssp. unisiliquosa Linnaeus, 1753 Hymenocarpos circinnatus (Linnaeus, 1753) Savi, 1798 Laburnum alpinum (Miller) Berchtold & Presl, 1835 Lathyrus alpestris (Waldst. & Kit) Kit. ex ฤŒelak, 1888 Lathyrus amphicarpos Linnaeus, 1753 Lathyrus angulatus Linnaeus, 1753 Lathyrus annuus Linnaeus, 1753 Lathyrus aphaca Linnaeus, 1753 Lathyrus articulatus Linnaeus, 1753 Lathyrus cicera Linnaeus, 1753 Lathyrus clymenum Linnaeus, 1753 Lathyrus digitatus (Bieb., 1808) Fiori, 1900 Lathyrus grandiflorus Sibthorp & Smith, 1813 Lathyrus hallersteinii Baumg., 1816 Lathyrus hierosolymitanus Boissier, 1849 Lathyrus hirsutus Linnaeus, 1753

H H H H Ch Ch H Ch Ch Ch Ch Ch Ch Ch Ch Ph Ch Ch Ch Ch Ch Ch Ch Ch Ch G G H H Th Th Th H H Th Th Th Th Ph H Th Th Th Th Th Th Th G H H Th Th

eur eur eur eur endem endem eur eur cosm eur eur eur endem eur eur eur endem endem eur endem eur eur eur eur cosm eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur cosm eur

79


Lathyrus inconspicuus Linnaeus, 1753 Lathyrus latifolius Linnaeus, 1753 Lathyrus laxiflorus (Desf., 1808) Kuntze, 1887 Lathyrus neurolobus Boiss. & Heldr., 1849 Lathyrus niger (Linnaeus, 1753) Bernh., 1800 Lathyrus niger ssp. niger (Linnaeus, 1753) Bernh., 1800 Lathyrus nissolia Linnaeus, 1753 Lathyrus ochrus (Linnaeus, 1753) DC., 1805 Lathyrus pallescens (Bieb., 1808) Koch, 1841 Lathyrus pannonicus (Jacq.) Garcke, 1863 Lathyrus pratensis Linnaeus, 1753 Lathyrus sativus Linnaeus, 1753 Lathyrus saxatilis (Vent.) Vis., 1852 Lathyrus setifolius Linnaeus, 1753 Lathyrus sphaericus Retz., 1783 Lathyrus sylvestris Linnaeus, 1753 Lathyrus tuberosus Linnaeus, 1753 Lathyrus venetus (Miller) Wohlf., 1892 Lathyrus vernus (Linnaeus, 1753) Bernh., 1800 Lembotropis nigricans (Linnaeus, 1753) Griseb., 1843 Lembotropis nigricans ssp. nigricans (Linnaeus, 1753) Griseb., 1843 Lens culinaris Medicus, 1787 Lens ervoides (Brign.) Grande, 1918 Lens nigricans (Bieb.) Godron, 1843 Lens orientalis (Boiss.) Popov, 1927 Lotononis genistoides (Fenzl) Bentham, 1843 Lotus aduncus (Griseb.) Nyman, 1855 Lotus aegaeus (Griseb.) Boiss., 1872 Lotus angustissimus Linnaeus, 1753 Lotus collinus (Boiss.) Heldr., 1897 Lotus conimbricensis Brot., 1800 Lotus corniculatus Linnaeus, 1753 Lotus creticus Linnaeus, 1753 Lotus cytisoides Linnaeus, 1753 Lotus edulis Linnaeus, 1753 Lotus halophilus Boiss. & Spruner, 1843 Lotus ornithopodioides Linnaeus, 1753 Lotus palustris Willd., 1802 Lotus parviflorus Desf., 1799 Lotus pedunculatus Cav., 1793 Lotus peregrinus Linnaeus, 1753 Lotus preslii Ten., 1836 Lotus stenodon (Boiss. & Heldr) Heldr., 1897 Lotus strictus Fischer & Meyer, 1835 Lotus subbiflorus Lag., 1805 Lotus tenuis Waldst. & Kit. ex Willd., 1809 Lotus uliginosus Schkuhr, 1796 Lupinus albus Linnaeus, 1753 Lupinus albus ssp. graecus (Boissier & Spruner) Franco & Silva, 1968 Lupinus angustifolius Linnaeus, 1753 Lupinus angustifolius ssp. angustifolius Linnaeus, 1753 Lupinus hispanicus Boiss. & Reuter, 1842

Th H H H G G Th Th H G H Th Th Th Th H H H H Ph Ph Th Th Th Th Ch H H Th Ch Th H H Ch Th Th Th H Th H Th H H Th Th H H Th Th Th Th Th

eur eur eur endem cosm cosm eur eur cosm eur cosm eur eur eur eur eur eur eur eur cosm cosm cosm eur eur cosm eur endem eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur cosm eur eur eur eur eur eur eur eur

80


Lupinus luteus Linnaeus, 1753 Lupinus micranthus Guss., 1828 Lupinus varius Linnaeus, 1753 Lupinus varius ssp. orientalis Franko & Silva, 1968 Medicago aculeata Gaertner, 1791 Medicago arabica (Linnaeus, 1753) Hudson, 1762 Medicago arborea Linnaeus, 1753 Medicago blancheana ssp. blancheana Boiss., 1856 Medicago ciliaris (Linnaeus, 1753) All., 1785 Medicago coronata (Linnaeus, 1753) Bartal., 1776 Medicago disciformis DC., 1813 Medicago globosa Presl, 1822 Medicago intertexta (Linnaeus, 1753) Miller, 1768 Medicago littoralis Rhode ex Loisel., 1810 Medicago lupulina Linnaeus, 1753 Medicago marina Linnaeus, 1753 Medicago minima (Linnaeus, 1753) Bartal., 1776 Medicago murex Willd., 1802 Medicago orbicularis (Linnaeus, 1753) Bartalini, 1776 Medicago polymorpha Linnaeus, 1753 Medicago praecox DC., 1813 Medicago prostrata Jacq., 1770 Medicago rigidula (Linnaeus, 1753) All., 1785 Medicago rugosa Desr., 1792 Medicago sativa Linnaeus, 1753 Medicago sativa ssp. falcata (Linnaeus, 1753) Arcangeli, 1882 Medicago sativa ssp. glomerata (Balbis) Tutin, 1968 Medicago sativa ssp. sativa Linnaeus, 1753 Medicago scutellata (Linnaeus, 1753) Miller, 1768 Medicago strasseri Greuter, Matthäs & Risse, 1982 Medicago truncatula Gaertner, 1791 Medicago turbinata (Linnaeus, 1753) All., 1785 Melilotus alba Medicus, 1787 Melilotus altissima Thuill., 1799 Melilotus graecus (Boiss. & Spruner, 1843) Lassen, 1987 Melilotus indica (Linnaeus, 1753) All., 1785 Melilotus italica (Linnaeus, 1753) Lam., 1778 Melilotus neapolitana Tenore, 1811 Melilotus officinalis (Linnaeus, 1753) Pallas, 1776 Melilotus segetalis (Brot.) Ser., 1825 Melilotus sulcata Desf., 1799 Onobrychis aequidentata (Sibth. & Sm.) D 'Urv., 1822 Onobrychis alba (Waldst. & Kit., 1802) Desv., 1814 Onobrychis alba ssp. alba (Waldst. & Kit., 1802) Desv., 1814 Onobrychis alba ssp. calcarea (Vandas, 1889) Ball, 1968 Onobrychis alba ssp. laconica Orph. ex Boiss., 1872) Hayek, 1926 Onobrychis aliacmonia Rech., 1973 Onobrychis arenaria (Kit.) DC., 1825 Onobrychis arenaria ssp. lasiostachya (Boissier) Hayek, 1926 Onobrychis caput-galli (Linnaeus, 1753) Lam., 1778 Onobrychis degenii DÜrfler, 1897 Onobrychis ebenoides Boissier & Spruner, 1843

Th Th Th Th Th Th Ph Th Th Th Th Th Th Th Th Ch Th Th Th Th Th H Th Th H H H H Th H Th Th Th G Th Th Th Th H Th Th Th H H H H H H H Th H H

eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur cosm cosm cosm cosm eur endem eur eur cosm cosm endem eur eur eur cosm eur eur eur eur eur eur eur endem cosm cosm eur eur endem

81


Onobrychis gracilis Besser, 1822 Onobrychis hypargyrea Boissier, 1843 Onobrychis montana DC., 1805 Onobrychis montana ssp. macrocarpa Strid, 1986 Onobrychis montana ssp. scardica (Griseb., 1843) Ball, 1968 Onobrychis peloponnesiaca (Iatrou & Tan) Iatrou & Tan, 1999 Onobrychis pindicola Hausskn., 1885 Onobrychis sphaciotica Greuter, 1965 Ononis biflora Desf., 1798 Ononis diffusa Ten., 1811 Ononis mitissima Linnaeus, 1753 Ononis mollis Savi, 1802 Ononis natrix Linnaeus, 1753 Ononis natrix ssp. natrix Linnaeus, 1753 Ononis ornithopodiodes Linnaeus, 1753 Ononis pubescens Linnaeus, 1771 Ononis pusilla Linnaeus, 1759 Ononis reclinata Linnaeus, 1763 Ononis serrata Forskal, 1775 Ononis spinosa Linnaeus, 1753 Ononis spinosa ssp. antiquorum (Linnaeus, 1753) Arcangeli, 1882 Ononis spinosa ssp. arvensis (Linnaeus, 1759) Greuter & Burdet, 1989 Ononis spinosa ssp. diacantha (Rchb., 1823) Greuter, 1967 Ononis spinosa ssp. leiosperma (Boissier) Sirj., 1932 Ononis vaginalis Vahl, 1790 Ononis variegata Linnaeus, 1753 Ononis verae Sirj., 1932 Ononis viscosa Linnaeus, 1753 Ononis viscosa ssp. breviflora (DC.) Nyman, 1878 Ononis viscosa ssp. sieberi (Besser ex DC.) Sirj., 1932 Ornithopus compressus Linnaeus, 1753 Ornithopus pinnatus (Miller) Druce, 1907 Oxytropis pilosa (Linnaeus, 1753) DC., 1802 Oxytropis prenja (Beck, 1887) Beck, 1903 Oxytropis purpurea (Bald., 1901) Markgraf, 1927 Petteria ramentacea (Sieber) Presl, 1845 Pisum graecum QuĂŠzel & Contandr., 1965 Podocytisus caramanicus Boiss. & Heldr., 1849 Retama monosperma (Linnaeus, 1753) Boissier, 1840 Robinia pseudoacacia Linnaeus, 1753 Scorpiurus muricatus Linnaeus, 1753 Scorpiurus vermiculatus Linnaeus, 1753 Securigera cretica (Linnaeus, 1753) Lassen, 1989 Securigera elegans (Pancic, 1874) Lassen, 1989 Securigera globosa (Lam., 1786) Lassen, 1989 Securigera parviflora (Desv., 1826) Lassen, 1989 Securigera securidaca (Linnaeus, 1753) Degen & Dorfler, 1897 Securigera varia (Linnaeus, 1753) Lassen, 1989 Spartium junceum Linnaeus, 1753 Teline monspessulana (Linnaeus, 1753) Koch, 1869 Tetragonolobus biflorus (Desr.) Ser., 1825 Tetragonolobus purpureus Moench, 1794

H H H H H H H H Th Th Th Th H H Th Th H Th Th Ch Ch Ch Ch Ch Ch Th Th Th Th Th Th Th Ch H H Ph H Ph Ph Ph Th Th Th H H Th Th H Ph Ph Th Th

eur cosm eur endem eur endem eur endem eur eur eur cosm eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur endem eur cosm eur endem eur eur eur eur eur eur eur eur eur endem eur eur cosm eur eur cosm eur endem cosm eur cosm eur eur eur eur

82


Tetragonolobus requienii (Mauri ex Sanguinetti) Sanguinetti, 1864 Trifolium alexandrinum Linnaeus, 1755 Trifolium alpestre Linnaeus, 1763 Trifolium angustifolium Linnaeus, 1753 Trifolium arvense Linnaeus, 1753 Trifolium aurantiacum Boiss. & Spruner, 1843 Trifolium aureum Pollich, 1777 Trifolium badium Schreber, 1804 Trifolium barbeyi Gibelli & Belli, 1887 Trifolium bocconei Savi, 1808 Trifolium boissieri Guss. ex Boiss., 1872 Trifolium campestre Schreber, 1804 Trifolium caudatum Boiss., 1849 Trifolium cephalotes Boiss. & Bal. Trifolium cherleri Linnaeus, 1753 Trifolium clypeatum Linnaeus, 1753 Trifolium dalmaticum Vis., 1829 Trifolium dasyurum Presl, 1832 Trifolium desvauxii Boiss. & Blanche, 1856 Trifolium diffusum Ehrh., 1792 Trifolium dolopium Heldr. & Hausskn. ex Gibelli & Belli, 1889 Trifolium dubium Sibthorp, 1794 Trifolium echinatum Bieb., 1808 Trifolium filicaule Boiss. & Heldr., 1849 Trifolium fragiferum Linnaeus, 1753 Trifolium globosum Linnaeus, 1753 Trifolium glomeratum Linnaeus, 1753 Trifolium heldreichianum Haussknecht, 1893 Trifolium hirtum All., 1789 Trifolium hybridum Linnaeus, 1753 Trifolium hybridum ssp. anatolicum (Boissier, 1843) Hossain, 1961 Trifolium hybridum ssp. hybridum Linnaeus, 1753 Trifolium incarnatum Linnaeus, 1753 Trifolium incarnatum ssp. molinerii (Balbis ex Hornem.) Syme, 1864 Trifolium lagrangei Boiss., 1872 Trifolium lappaceum Linnaeus, 1753 Trifolium latinum Sebastiani, 1813 Trifolium leucanthum Bieb., 1808 Trifolium lucanicum Guss., 1828 Trifolium medium Linnaeus, 1753 Trifolium medium ssp. balcanicum Velen., 1891 Trifolium michelianum Savi, 1798 Trifolium micranthum Viv., 1824 Trifolium mutabile Portenschl., 1824 Trifolium nervulosum Boiss. & Heidr., 1849 Trifolium nigrescens Viviani, 1808 Trifolium nigrescens ssp. nigrescens Viviani, 1808 Trifolium nigrescens ssp. petrisavii (Clementi) Holmboe, 1914 Trifolium noricum Wulfen, 1805 Trifolium obscurum Savi, 1810 Trifolium ochroleucon Hudson, 1762 Trifolium ottonis Spruner ex Boiss., 1843

Th Th H Th Th Th H H Th Th Th Th H Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th H Th Th G Th H H H Th Th Th Th Th Th Th H H Th Th H Th Th Th Th H Th H H

eur eur eur eur eur endem eur eur endem eur eur eur eur cosm eur eur eur eur eur eur endem eur eur endem eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur cosm cosm eur cosm eur eur eur eur eur eur eur eur endem

83


Trifolium pallescens Schreber, 1804 Trifolium pallidum Waldst. & Kit., 1800-1 Trifolium pannonicum Jacq., 1767 Trifolium parnassi Boissier & Spruner, 1843 Trifolium patens Schreber, 1804 Trifolium patulum Tausch, 1828 Trifolium pauciflorum D’ Urv., 1822 Trifolium phitosianum Böhling, Greuter & Raus, 2000 Trifolium phleoides Pourret ex Willd., 1802 Trifolium physodes Steven ex Bieb., 1808 Trifolium pignantii Fauché & Chaub., 1832 Trifolium pilczii Adamović, 1904 Trifolium praetermissum Greuter, Matthas & Risse, 1983 Trifolium pratense Linnaeus, 1753 Trifolium purpureum Loisel., 1807 Trifolium repens Linnaeus, 1753 Trifolium repens ssp. repens Boiss. & Heidr., 1849 Trifolium resupinatum Linnaeus, 1753 Trifolium scabrum Linnaeus, 1753 Trifolium sebastianii Savi, 1815 Trifolium smyrnaeum Boiss., 1843 Trifolium spadiceum Linnaeus, 1755 Trifolium speciosum Willd., 1802 Trifolium spumosum Linnaeus, 1753 Trifolium squamosum Linnaeus, 1759 Trifolium squarrosum Linnaeus, 1753 Trifolium stellatum Linnaeus, 1753 Trifolium striatum Linnaeus, 1753 Trifolium strictum Linnaeus, 1755 Trifolium subterraneum Linnaeus, 1753 Trifolium suffocatum Linnaeus, 1771 Trifolium sylvaticum Gérard ex Loisel, 1809 Trifolium tenuifolium Ten., 1811 Trifolium tomentosum Linnaeus, 1753 Trifolium trichopterum Pancic, 1856 Trifolium uniflorum Linnaeus, 1753 Trifolium velenovskyi Vandas, 1889 Trifolium vesiculosum Savi, 1798 Trigonella balansae Boiss. & Reuter, 1856 Trigonella caerulea (Linnaeus, 1753) Ser., 1825 Trigonella cariensis Boiss., 1843 Trigonella coerulescens (Bieb.) Halácsy, 1900 Trigonella corniculata (Linnaeus, 1753) Linnaeus, 1759 Trigonella cretica (Linnaeus, 1753) Boiss., 1872 Trigonella foenum-graecum Linnaeus, 1753 Trigonella gladiata Steven ex Bieb., 1808 Trigonella monspeliaca Linnaeus, 1753 Trigonella procumbens (Besser) Reichenb., 1826 Trigonella rechingeri Sirj., 1936 Trigonella spicata Sibth. & Sm., 1813 Trigonella spinosa Linnaeus, 1753 Trigonella sprunerana Boiss., 1843

H Th H Ch Th H Th Th Th H H H Th H Th H H Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th H H Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th Th

eur eur eur endem eur eur eur endem eur eur eur eur endem cosm eur cosm cosm eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur cosm eur cosm cosm eur eur cosm cosm eur eur eur endem eur eur cosm

84


Trigonella striata Linnaeus, 1781 Vicia articulata Hornem., 1807 Vicia barbazitae Ten. & Guss., 1839 Vicia benghalensis Linnaeus, 1753 Vicia bithynica (Linnaeus, 1753) Linnaeus, 1759 Vicia canescens ssp. serinica (Uechtr. & Huter, 1905) Davis, 1970 Vicia cassubica Linnaeus, 1753 Vicia cracca Linnaeus, 1753 Vicia cracca ssp. gerardii Gaudin, 1829 Vicia cracca ssp. tenuifolia (Roth, 1788) Gaudin, 1829 Vicia cretica Boiss. & Heldr., 1849 Vicia cretica ssp. aegaea (Halåcsy) Ball, 1968 Vicia cretica ssp. cretica Boiss. & Heldr., 1849 Vicia cuspidata Boissier, 1843 Vicia dumetorum Linnaeus, 1753 Vicia ervilia (Linnaeus, 1753) Willd., 1802 Vicia faba Linnaeus, 1753 Vicia grandiflora Scop., 1772 Vicia hirsuta (Linnaeus, 1753) Gray, 1821 Vicia hybrida Linnaeus, 1753 Vicia lathyroides Linnaeus, 1753 Vicia lutea Linnaeus, 1753 Vicia lutea ssp. lutea Linnaeus, 1753 Vicia melanops Sibth. & Sm., 1813 Vicia monantha Retz., 1783 Vicia narbonensis Linnaeus, 1753 Vicia onobrychioides Linnaeus, 1753 Vicia oroboides Wulfen, 1791 Vicia pannonica Crantz, 1769 Vicia pannonica ssp. pannonica Crantz, 1769 Vicia pannonica ssp. striata (Bieb.) Nyman, 1878 Vicia peregrina Linnaeus, 1753 Vicia pinetorum Boissier & Spruner, 1843 Vicia pubescens (DC.) Link, 1831 Vicia sativa Linnaeus, 1753 Vicia sativa ssp. amphicarpa (Dorthes) Ascherson & Graebner, 1909 Vicia sativa ssp. cordata (Wulfen & Hoppe) Ascerson & Graebner, 1909 Vicia sativa ssp. incisa (Bieb.) Arcangeli, 1882 Vicia sativa ssp. macrocarpa (Moris) Arcangeli, 1882 Vicia sativa ssp. nigra (Linnaeus, 1753) Ehrh., 1780 Vicia sativa ssp. sativa Linnaeus, 1753 Vicia sepium Linnaeus, 1753 Vicia sibthorpii Boissier, 1849 Vicia tenuifolia ssp. dalmatica (Kern., 1886) Greuter, 1987 Vicia tenuifolia ssp. tenuifolia (Linnaeus, 1753) Roth, 1788 Vicia tenuissima (Bieb.) Schinz & Thell., 1913 Vicia tetrasperma (Linnaeus, 1753) Schreber, 1771 Vicia villosa Roth, 1793 Vicia villosa ssp. eriocarpa (Hausskn.) Ball, 1968 Vicia villosa ssp. microphylla (D’ Urv.) Ball, 1968 Vicia villosa ssp. varia (Host) Corb., 1893 Vicia villosa ssp. villosa Roth, 1793

Th Th Th Th Th H H H H H Th Th Th Th H Th Th H Th Th Th Th Th Th Th Th H H Th Th Th Th H Th Th Th Th Th Th Th Th H H H H Th Th Th Th Th Th Th

eur eur eur eur eur eur cosm cosm cosm cosm eur eur eur eur eur eur cosm eur cosm eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur eur endem eur cosm cosm cosm cosm cosm cosm cosm cosm eur eur cosm eur eur cosm cosm cosm cosm cosm

85


4. Κατάλογος µε τα taxa των οικογενειών Poaceae και Fabaceae που εµφανίζονται άνω των 1500m. POACEAE Agrostis rupestris All., 1785 Alopecurus gerardii Vill., 1786 Bromus riparius Rehm., 1872 Danthoniastrum compactum (Boissier & Heldreich, 1846) Holub, 1970 Elytrigia lazica ssp. divaricata (Boiss. & Balansa, 1857) Valdés & Scholz, 2006 Festuca horvatiana Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca koritnicensis Hayek & Vetter, 1924 Festuca olympica Vetter, 1928 Festuca ovina Linnaeus, 1753 Festuca paniculata (Linnaeus, 1753) Schinz & Thell., 1911-1913 Festuca peristerea Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca pirinica Horvat ex Markgraf-Dannenberg, 1978 Festuca polita ssp. cretica (Markgr.-Dann.) Foggi & Scholz, 2005 Festuca sipylea (Hackel, 1908) Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca spectabilis ssp. affinis Hackel, 1882 Festucopsis sancta (Janka, 1871) Melderis, 1978 Helictotrichon pubescens (Hudson, 1762) Pilger, 1938 Koeleria eriostachya Pančić, 1856 Phleum alpinum Linnaeus, 1753 Poa cenisia All., 1789 Poa dolosa Boissier & Heldreich, 1859 Poa glauca ssp. frearitis (Orphanides & Halácsy, 1904) Scholz, 1986 Poa glauca ssp. glauca Vahl, 1790 Poa hybrida Gaudin, 1808 Poa macedonica (Acht., 1939) Stoeva & Kožuharov, 1984 Poa media Schur, 1853 Poa ophiolithica Scholz, 1986 Poa trichophylla Heldreich & Sart. ex Boissier, 1859 Sesleria coerulans Friv., 1836 Sesleria tenerrima (Fritsch, 1896) Hayek, 1918 Stipa lessingiana ssp. cyllenaea (Strid, 1981) Strid, 1991 FABACEAE Anthyllis aurea Welden, 1831 Anthyllis montana ssp. jacquinii (Kerner, 1870) Hayek, 1927 Astracantha thracica ssp. monachorum (Sirj., 1939) Greuter, 1986 Astragalus agraniotii Orph., 1856 Astragalus apollineus Boiss. & Heldr., 1856 Astragalus idaeus Bunge, 1868 Astragalus mayeri Micevski, 1970 Astragalus pubiflorus DC., 1802 Astragalus purpureus Lam., 1783 Astragalus sirinicus Ten., 1826 Astragalus taygeteus Persson & Strid, 1982 Astragalus vesicarius Linnaeus, 1753 Cicer incisum (Willd., 1803) Maly, 1909 Cytisus agnipilus Velen., 1891 Genista subcapitata Pancic, 1824

86


Lathyrus pallescens (Bieb., 1808) Koch, 1841 Onobrychis degenii DÜrfler, 1897 Onobrychis montana ssp. macrocarpa Strid, 1986 Onobrychis montana ssp. scardica (Griseb., 1843) Ball, 1968 Oxytropis pilosa (Linnaeus, 1753) DC., 1802 Oxytropis prenja (Beck, 1887) Beck, 1903 Trifolium badium Schreber, 1804 Trifolium hybridum ssp. anatolicum (Boissier, 1843) Hossain, 1961 Trifolium michelianum Savi, 1798 Trifolium micranthum Viv., 1824 Trifolium noricum Wulfen, 1805 Trifolium pallescens Schreber, 1804 Trifolium parnassi Boissier & Spruner, 1843 Trifolium pilczii Adamović, 1904 Vicia canescens ssp. serinica (Uechtr. & Huter, 1905) Davis, 1970 Vicia tetrasperma (Linnaeus, 1753) Schreber, 1771

87


5. Κατάλογος µε τα είδη των οικογενειών Poaceae και Fabaceae που εµφανίζονται τόσο υψηλότερα όσο και χαµηλότερα των 1500m. POACEAE Achnatherum calamagrostis (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Agrostis canina Linnaeus, 1753 Agrostis capillaris Linnaeus, 1753 Agrostis castellana Boissier & Reuter, 1842 Agrostis gigantea Roth, 1788 Agrostis stolonifera Linnaeus, 1753 Alopecurus aequalis Sobol., 1799 Anthoxanthum odoratum Linnaeus, 1753 Arrhenatherum elatius (Linnaeus, 1753) Beauv. ex J.& K. Presl, 1819 Bellardiochloa variegata (Lam., 1791) Kerguélen, 1983 Brachypodium pinnatum (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Brachypodium rupestre (Host) Roemer & Schultes, 1817 Brachypodium sylvaticum ssp. creticum Scholz & Greuter, 1985 Brachypodium sylvaticum ssp. sylvaticum (Hudson, 1762) Beauv., 1812 Bromus cappadocicus ssp. cappadocicus Boissier & Balansa, 1857 Bromus cappadocicus ssp. lacmonicus (Haussknecht, 1899) Smith, 1978 Bromus hordeaceus Linnaeus, 1753 Bromus squarrosus Linnaeus, 1753 Bromus tectorum Linnaeus, 1753 Bromus tomentellus Boissier, 1846 Calamagrostis arundinacea (Linnaeus, 1753) Roth, 1789 Calamagrostis epigejos (Linnaeus, 1753) Roth, 1788 Calamagrostis varia (Schrader, 1806) Host, 1809 Cynosurus cristatus Linnaeus, 1753 Cynosurus echinatus Linnaeus, 1753 Dactylis glomerata Linnaeus, 1753 Danthonia alpina Vest, 1821 Danthonia decumbens (Linnaeus, 1753) DC., 1805 Dasypyrum hordeaceum (Cosson & Durieu, 1855) Cand., 1901 Deschampsia cespitosa (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Deschampsia flexuosa (Linnaeus, 1753) Trin., 1836 Festuca amethystina Linnaeus, 1753 Festuca arundinacea Schreber, 1771 Festuca hirtovaginata Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca jeanpertii Markgraf, 1933 Festuca pratensis Hudson, 1762 Festuca rubra Linnaeus, 1753 Festuca valesiaca Schleicher ex Gaudin, 1811 Festuca varia Haenke, 1789 Helictotrichon aetolicum (Rechinger, 1936) Holub, 1959 Helictotrichon agropyroides (Boissier) Henrard, 1940 Helictotrichon convolutum (Presl) Henrard, 1940 Koeleria cristata (Linnaeus, 1753) Pers., 1805 Koeleria lobata (Bieb., 1808) Roemer & Schultes, 1817 Koeleria pyramidata (Lam.) Beauv., 1812

88


Melica ciliata Linnaeus, 1753 Melica nutans Linnaeus, 1753 Melica rectiflora Boissier & Heldreich, 1854 Nardus stricta Linnaeus, 1753 Phleum exaratum (Boissier & Heldreich, 1853) Grisebach Phleum hirsutum Honckeny, 1782 Phleum montanum Koch, 1848 Phleum pratense Linnaeus, 1753 Poa annua Linnaeus, 1753 Poa bulbosa ssp. pseudoconcinna (Schur, 1866) Domin, 1936 Poa cephalonica Scholz, 1984 Poa compressa Linnaeus, 1753 Poa molinerii Balbis, 1801 Poa nemoralis Linnaeus, 1753 Poa pratensis Linnaeus, 1753 Poa sterilis Bieb., 1808 Poa thessala Boissier & Orphanides, 1859 Poa timoleontis Heldreich ex Boissier, 1884 Poa trivialis ssp. sylvicola (Guss., 1854) Lindb., 1906 Secale montanum Gusstavson, 1827 Sesleria anatolica Deyl, 1978 Sesleria rigida ssp. achtarovii (Deyl, 1946) Deyl, 1978 Sesleria robusta Schott, Nyman & Kotschy, 1854 Sesleria taygetea Hayek, 1918 Sesleria vaginalis Boissier & Orphanides, 1859 Stipa holosericea Trin., 1830 Stipa pennata ssp. pulcherrima (Koch, 1848) Freitag, 1985 Stipa thessala Haussknecht emend. Scholz, 1984 Trisetum flavescens ssp. splendens (Presl, 1820) Arcangeli, 1882 Trisetum flavescens ssp. tenue (Hackel ex Form., 1897) Strid, 1991 FABACEAE Anthyllis vulneraria ssp. alpestris (Kit. & Schultes, 1814) Asch. & Graebner, 1908 Anthyllis vulneraria ssp. bulgarica (Sagorski, 1908) Cullen, 1968 Anthyllis vulneraria ssp. hispidissima (Sagorski) Cullen, 1968 Anthyllis vulneraria ssp. pindicola Cullen, 1968 Anthyllis vulneraria ssp. praepropera (Kerner, 1882) Bornm., 1925 Astracantha rumelica ssp. rumelica (Bunge) Reer & Podl., 1986 Astracantha thracica ssp. cyllenea (Fischer, 1853) Greuter, 1986 Astracantha thracica ssp. parnassi (Boiss., 1849) Greuter, 1986 Astragalus angustifolius Lam., 1783 Astragalus creticus ssp. creticus Lam., 1783 Astragalus depressus Linnaeus, 1756 Astragalus glycyphyllos Linnaeus, 1753 Astragalus hellenicus Boissier, 1872 Astragalus lacteus Heldr. & Sart., 1856 Astragalus monspessulanus Linnaeus, 1753 Astragalus onobrychis Linnaeus, 1753 Astragalus sempervirens ssp. cephalonicus (Presl, 1844) Asch. & Graebner, 1909

89


Astragalus sericophyllus Griseb., 1843 Chamaecytisus albus (Hacq.) Rothm., 1944 Chamaecytisus austriacus (Linnaeus, 1753) Link, 1831 Chamaecytisus eriocarpus (Boiss.) Rothm., 1944 Chamaecytisus polytrichus (Bieb., 1819) Rothm., 1944 Chamaecytisus triflorus (Lam.) Skalickรก, 1986 Chamaespartium sagittale (Linnaeus, 1753) Gibbs, 1968 Coronilla emerus ssp. emeroides (Boissier & Spruner, 1843) Hayek, 1926 Cytisus decumbens var. pindicolus (Bald., 1899) Hayek, 1926 Cytisus procumbens (Waldst. & Kit. ex Willd., 1802) Sprengel, 1826 Dorycnium pentaphyllum ssp. germanicum (Gremli, 1889) Gams, 1923 Dorycnium pentaphyllum ssp. herbaceum (Vill., 1779) Rouy, 1899 Genista carinalis Grisebach, 1843 Genista depressa Bieb., 1819 Genista hassertiana (Bald.,1901) Bald. ex Buchegger, 1912 Genista januensis Viv., 1802 Genista lydia Boissier, 1843 Genista millii Heldr. ex Boiss., 1888 Genista radiata (Linnaeus, 1753) Scop., 1772 Hammatolobium lotoides Fenzl, 1842 Hippocrepis comosa Linnaeus, 1753 Hippocrepis glauca Ten., 1811 Lathyrus alpestris (Waldst. & Kit) Kit. ex ฤŒelak, 1888 Lathyrus cicera Linnaeus, 1753 Lathyrus digitatus (Bieb., 1808) Fiori, 1900 Lathyrus grandiflorus Sibthorp & Smith, 1813 Lathyrus laxiflorus (Desf., 1808) Kuntze, 1887 Lathyrus nissolia Linnaeus, 1753 Lathyrus pratensis Linnaeus, 1753 Lotus aduncus (Griseb.) Nyman, 1855 Lotus angustissimus Linnaeus, 1753 Lotus corniculatus Linnaeus, 1753 Lotus stenodon (Boiss. & Heldr) Heldr., 1897 Medicago lupulina Linnaeus, 1753 Medicago prostrata Jacq., 1770 Onobrychis alba (Waldst. & Kit., 1802) Desv., 1814 Onobrychis alba ssp. alba (Waldst. & Kit., 1802) Desv., 1814 Onobrychis alba ssp. calcarea (Vandas, 1889) Ball, 1968 Onobrychis alba ssp. laconica Orph. ex Boiss., 1872) Hayek, 1926 Onobrychis pindicola Hausskn., 1885 Onobrychis sphaciotica Greuter, 1965 Oxytropis purpurea (Bald., 1901) Markgraf, 1927 Trifolium alpestre Linnaeus, 1763 Trifolium arvense Linnaeus, 1753 Trifolium aurantiacum Boiss. & Spruner, 1843 Trifolium aureum Pollich, 1777 Trifolium campestre Schreber, 1804 Trifolium fragiferum Linnaeus, 1753 Trifolium heldreichianum Haussknecht, 1893

90


Trifolium hybridum ssp. hybridum Linnaeus, 1753 Trifolium medium Linnaeus, 1753 Trifolium ochroleucon Hudson, 1762 Trifolium patens Schreber, 1804 Trifolium physodes Steven ex Bieb., 1808 Trifolium pignantii FauchĂŠ & Chaub., 1832 Trifolium pratense Linnaeus, 1753 Trifolium repens Linnaeus, 1753 Trifolium spadiceum Linnaeus, 1755 Trifolium uniflorum Linnaeus, 1753 Trifolium velenovskyi Vandas, 1889 Vicia cracca ssp. gerardii Gaudin, 1829 Vicia cracca ssp. tenuifolia (Roth, 1788) Gaudin, 1829 Vicia hirsuta (Linnaeus, 1753) Gray, 1821 Vicia lathyroides Linnaeus, 1753 Vicia onobrychioides Linnaeus, 1753 Vicia sativa Linnaeus, 1753 Vicia sepium Linnaeus, 1753 Vicia tenuifolia ssp. dalmatica (Kern., 1886) Greuter, 1987

91


6. Κατάλογος µε τα είδη των οικογενειών Poaceae και Fabaceae που εµφανίζονται σε δασικά περιβάλλοντα. POACEAE Achnatherum calamagrostis (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Agrostis capillaris Linnaeus, 1753 Agrostis castellana Boissier & Reuter, 1842 Agrostis gigantea Roth, 1788 Anthoxanthum odoratum Linnaeus, 1753 Arrhenatherum elatius (Linnaeus, 1753) Beauv. ex J.& K. Presl, 1819 Brachypodium pinnatum (Linnaeus, 1753) Beauv., 1812 Brachypodium rupestre (Host) Roemer & Schultes, 1817 Brachypodium sylvaticum ssp. creticum Scholz & Greuter, 1985 Bromus cappadocicus ssp. cappadocicus Boissier & Balansa, 1857 Calamagrostis arundinacea (Linnaeus, 1753) Roth, 1789 Calamagrostis epigejos (Linnaeus, 1753) Roth, 1788 Calamagrostis varia (Schrader, 1806) Host, 1809 Dactylis glomerata Linnaeus, 1753 Danthonia alpina Vest, 1821 Dasypyrum hordeaceum (Cosson & Durieu, 1855) Cand., 1901 Festuca hirtovaginata Markgraf-Dannenberg, 1976 Festuca jeanpertii Markgraf, 1933 Festuca ovina Linnaeus, 1753 Festuca pratensis Hudson, 1762 Festuca rubra Linnaeus, 1753 Helictotrichon aetolicum (Rechinger, 1936) Holub, 1959 Helictotrichon agropyroides (Boissier) Henrard, 1940 Helictotrichon convolutum (Presl) Henrard, 1940 Koeleria cristata (Linnaeus, 1753) Pers., 1805 Melica nutans Linnaeus, 1753 Poa annua Linnaeus, 1753 Poa compressa Linnaeus, 1753 Poa nemoralis Linnaeus, 1753 Poa pratensis Linnaeus, 1753 Poa sterilis Bieb., 1808 Poa thessala Boissier & Orphanides, 1859 Poa trivialis ssp. sylvicola (Guss., 1854) Lindb., 1906

92


Sesleria robusta Schott, Nyman & Kotschy, 1854 Stipa pennata ssp. pulcherrima (Koch, 1848) Freitag, 1985 FABACEAE Anthyllis vulneraria ssp. alpestris (Kit. & Schultes, 1814) Asch. & Graebner, 1908 Anthyllis vulneraria ssp. pindicola Cullen, 1968 Astragalus glycyphyllos Linnaeus, 1753 Astragalus hellenicus Boissier, 1872 Astragalus sempervirens ssp. cephalonicus (Presl, 1844) Asch. & Graebner, 1909 Chamaecytisus albus (Hacq.) Rothm., 1944 Chamaecytisus austriacus (Linnaeus, 1753) Link, 1831 Chamaecytisus eriocarpus (Boiss.) Rothm., 1944 Chamaecytisus polytrichus (Bieb., 1819) Rothm., 1944 Chamaecytisus triflorus (Lam.) Skalickรก, 1986 Chamaespartium sagittale (Linnaeus, 1753) Gibbs, 1968 Coronilla emerus ssp. emeroides (Boissier & Spruner, 1843) Hayek, 1926 Cytisus decumbens var. pindicolus (Bald., 1899) Hayek, 1926 Cytisus procumbens (Waldst. & Kit. ex Willd., 1802) Sprengel, 1826 Dorycnium pentaphyllum ssp. germanicum (Gremli, 1889) Gams, 1923 Dorycnium pentaphyllum ssp. herbaceum (Vill., 1779) Rouy, 1899 Genista carinalis Grisebach, 1843 Genista hassertiana (Bald.,1901) Bald. ex Buchegger, 1912 Genista januensis Viv., 1802 Genista lydia Boissier, 1843 Genista radiata (Linnaeus, 1753) Scop., 1772 Lathyrus alpestris (Waldst. & Kit) Kit. ex ฤŒelak, 1888 Lathyrus digitatus (Bieb., 1808) Fiori, 1900 Lathyrus grandiflorus Sibthorp & Smith, 1813 Lathyrus laxiflorus (Desf., 1808) Kuntze, 1887 Lathyrus pratensis Linnaeus, 1753 Lotus angustissimus Linnaeus, 1753 Lotus stenodon (Boiss. & Heldr) Heldr., 1897 Medicago lupulina Linnaeus, 1753 Medicago prostrata Jacq., 1770 Onobrychis alba (Waldst. & Kit., 1802) Desv., 1814 Onobrychis alba ssp. alba (Waldst. & Kit., 1802) Desv., 1814 Onobrychis alba ssp. calcarea (Vandas, 1889) Ball, 1968

93


Onobrychis alba ssp. laconica Orph. ex Boiss., 1872) Hayek, 1926 Trifolium alpestre Linnaeus, 1763 Trifolium badium Schreber, 1804 Trifolium heldreichianum Haussknecht, 1893 Trifolium hybridum ssp. hybridum Linnaeus, 1753 Trifolium medium Linnaeus, 1753 Trifolium physodes Steven ex Bieb., 1808 Trifolium pignantii FauchĂŠ & Chaub., 1832 Trifolium pratense Linnaeus, 1753 Trifolium repens Linnaeus, 1753 Trifolium spadiceum Linnaeus, 1755 Trifolium velenovskyi Vandas, 1889 Vicia cracca ssp. gerardii Gaudin, 1829 Vicia cracca ssp. tenuifolia (Roth, 1788) Gaudin, 1829 Vicia lathyroides Linnaeus, 1753 Vicia sepium Linnaeus, 1753

94


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αθανασιάδης, Ν. 1986. ∆ασική Φυτοκοινωνιολογία. Εκδόσεις ΓιαχούδηΓιαπούλη. Θεσσαλονίκη. Αθανασιάδης, Ν. & Θεοδωρόπουλος, Κ. 1990. Συµβολή στη γνώση της χλωρίδας του όρους Χολοµώντα. Επιστ. Επετ. Του Τµ. ∆ασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος. Α.Π.Θ. ΛΓ/2: 169-211. Biswell, H.H. & Λιάκος, Λ.Γ. 1982. Λιβαδοπονική. 3η έκδοση. Θεσσαλονίκη. Braun-Blanquet, J. 1964. Pflanzensoziologie. Wien-New York. Γκανιάτσας, Κ. 1967. Φυτογεωγραφία. Θεσσαλονίκη. Caravaca, F., Alguacil, M.M., Figueroa, D., Barea, J.M. & Roldán, A. 2003. Re-establishment of Retama sphaerocarpa as a target species for reclamation of soil physical and biological properties in a semi-arid Mediterranean area. Forest Ecology and Management. 182: 49-58. Casler, M.D. 2006. Perennial grasses for turf, sport and amenity uses: evolution of form function and fitness for human benefit. Journal of Agricultural Science. 144: 189-203. Coupland, R.T. 1979. The nature of grassland. In Coupland, R.T. (ed.): Grassland Ecosystems of the World. IBP 18. Cambridge University Press. London. Dafis, S., Papastergiadou, E., Georghiou, K., Babalonas, D., Georgiadis, T., Papageorgiou, M., Lazaridou, Th. & Tsiaoussi, V. (eds). 1996. Directive 92/43/EEC The Greek ‘’Habitat’’ Project NATURA 2000: An Overview. Life Contract B4-3200/94/756, Commission of the European Communities DG XI. The Goulandris Natural History Museum - Greek Biotope/Wetland Centre. Thessaloniki. Garcke, A. 1972. Illustrierte Flora von Deutschland und angrenzende Gebiete. Verlag Paul Parey. Berlin. Greutzburg, N. 1963. Παλαιογεωγραφική εξέλιξη της Κρήτης από το Μειόκαινο ως σήµερα. Κρητικά Χρονικά. ΙΕ-ΙΣΤ: 336-344. Greutzburg, N. 1966. Die Sudagaishe Inselbrucke. Bau und geologische Vergangenheit. Erdkunde. 20: 20-30. Halácsy, E.v. 1900-1908. Conspectus Florae Graecae. Vol. 1-3 & Supplementum. Guilelmi Engelmann. Lipsiae. 95


Hayek, A.v. 1924-1933. Prodromus Florae Peninsulae Balcanicae. Band 1-3. Repert. Spec. Nov. Regni Veg. Beih. 30. Hunter, G. & Whiteman, P.C. 1974. Problems associated with the revegetation of metal mining wastes. Journal of the Australian Institute of Agricultural Science. 40: 270-278. Ιατρού, Γ. 1986. Συµβολή στη µελέτη της ενδηµικής χλωρίδας της Πελοποννήσου. ∆ιδακτορική διατριβή. Πανεπιστήµιο Πατρών. Πάτρα. Καββάδας,

∆.

1956-1964.

Εικονογραφηµένον

Βοτανικόν-Φυτολογικόν

Λεξικόν. Τοµ. 1-9. Αθήνα. Κίσκυρας, ∆. 1959. Παλαιογεωγραφία της Πελοποννήσου. Πελοποννησιακή Πρωτοχρονιά. Αθήνα. Koukoura, Z. 2007. Natural Grasslands – a Case Study in Greece. Soil Biology. 10: 257-269. Langer, L.L. & Flather, C.H. 1994. Biological Diversity: Status and trends in the United States. USDA Forest Service. General Technical Report. RM244. U.S.A. Lawrence, T.C. 1981. Intermediate wheatgrass. Canadian Journal of Plant Science. 61: 467-469. Magurran, A.E. 1988. Ecological Diversity and its Measurement. Croom Helm Limited. Australia. Μακέδος,

Ι.

1998.

Εθνική

Πολιτική

∆ιαχείρισης

Λιβαδιών.

Πρακτικά

Επιστηµονικής Ηµερίδας: Στρατηγική Ορθολογικής ∆ιαχείρισης Λιβαδικών Πόρων. Θεσµικό Πλαίσιο. Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρία. 17-30. Margalef, R. 1999. The play diversity/biodiversity in the construction of the biosphere, as exemplified in Mediterranean phytoplankton and as expression of the operation of very general principles. Journal of Mediterranean Ecology. 1: 3-10. Nijs, I. & Roy, J. 2000. How important are species richness, species evenness and interspecific differences to productivity? A mathematical model. Oikos. 88: 57-66. Oberdorfer, E. 1990. Pflanzensoziologische excurzionsflora. Ulmer. Stuttgart. Odum, E.P. 1975. Ecology: Τhe link between the Natural and the Social Sciences. Modern Biology Series. 96


Παπαναστάσης, Β. & Πήττας, Α. 1984. Λιβάδια και βοσκόµενα δάση. Υπ. Γεωργίας. Ι∆ΕΘ. Προδρ. Ανακοίν. ΜΣ -84-05. Παπαναστάσης, Β. & Νοϊτσάκης, Β. 1992. Λιβαδική Οικολιγία. Εκδόσεις Γιαχούδη-Γιαπούλη Ο.Ε. Θεσσαλονίκη. Παπαναστάσης, Β. 1994. Λιβάδια και Περιβάλλον. Πρακτικά Επιστηµονικής Ηµερίδας: Λιβάδια και Αγροτική Ανάπτυξη. Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρία. 71-81. Παυλίδης, Γ. 1985. Γεωβοτανική µελέτη του Εθνικού δρυµού των Πρεσπών Φλωρίνης. Μέρος Α’. Οικολογία, Χλωρίδα, Φυτογεωγραφία και Βλάστηση. Θεσσαλονίκη. Pignatti, S. 1982. Flora d’ Italia. Vol. 1-3. Edagricole. Bologna. Raunkiaer, C. 1934. The life forms of plants and statistical plant geography. Oxford University Press. Oxford. Rechinger, K.H. 1943. Flora Aegaea. Flora der Inseln und Halbinseln des ägäischen Meeres. Akad. Wiss. Wien, Math.-Natur-wiss. Kl., Denkschr. 105(1): 1-927. Rodríguez-Echeverría, S. & Pérez-Fernández, M.A. 2005. Potential use of Iberian shrubby legumes and rhizobia inoculation in revegetation projects under acidic soil conditions. Applied Soil Ecology. 29: 203-208. Sibthorp, J. & Smith, J.E. 1806-1840. Flora Graeca. Vol 1-10. London. Σφήκας, Γ. 1997. Τα ενδηµικά φυτά της Ελλάδας. Κέντρο Ανθοφόρος. Οργάνωση Μέσων Ερµηνείας Περιβάλλοντος ΕΠΕ. Μπάστας-Πλέσσας. Αθήνα. Society for Range Management. 1989. A glossary of terms used in range management. 3rd edition. Denver, Colorado. Strid, A. (ed). 1986. Mountain flora of Greece. Volume 1. Cambridge University Press. Cambridge. Strid, A. & Tan, K. (eds). 1991. Mountain flora of Greece. Volume 2. Edinburgh University Press. Edinburgh. Strid, A. 1991. The Flora Hellenica project. Bot. Chron. 10: 81-94. Strid, A. & Tan, K. 1992. Flora Hellenica and the threatened plants of Greece. Opera Bot. 113: 55-67. Strid, A. & Tan, K. (eds). 1997. Flora Hellenica. Volume 1. Koeltz Scientific 97


Books. KÜnigstein. Strid, A. & Tan, K. (eds). 2002. Flora Hellenica. Volume 2. A.R.G. Gantner Verlag K.G. Ruggell. Turrill, W.B. 1929. The plant life of Balkan Peninsula. Oxford. Tutin, T.G., Heywood, V.H., Burges, N.A., Valentine, D.H., Walters, S.M. & Webb, D.A. (eds). 1964. Flora Europaea. Volume 1, Lycopodiaceae to Platanaceae. Cambridge University Press. Cambridge. Tutin, T.G., Heywood, V.H., Burges, N.A., Moore, D.M., Valentine, D.H., Walters, S.M. & Webb, D.A. (eds). 1968. Flora Europaea. Volume 2, Rosaceae to Umbelliferae. Cambridge University Press. Cambridge. Tutin, T.G., Heywood, V.H., Burges, N.A., Moore, D.M., Valentine, D.H., Walters, S.M. & Webb, D.A. (eds). 1972. Flora Europaea. Volume 3, Diapensiaceae to Myoporaceae. Cambridge University Press. Cambridge. Tutin, T.G., Heywood, V.H., Burges, N.A., Moore, D.M., Valentine, D.H., Walters, S.M. & Webb, D.A. (eds). 1976. Flora Europaea. Volume 4, Plantaginaceae to Compositae (and Rubiaceae). Cambridge University Press. Cambridge. Tutin, T.G., Heywood, V.H., Burges, N.A., Moore, D.M., Valentine, D.H., Walters, S.M. & Webb, D.A. (eds). 1980. Flora Europaea. Volume 5, Alismataceae to Orchidaceae (Monocotyledones). Cambridge University Press. Cambridge. Wilsey, B.J. & Potvin, C. 2000. Biodiversity and ecosystem functioning: importance of species evenness in an old field. Ecology. 81: 887–892.

98

gri-2008-1612  

ΘΕΟ∆ΡΙ∆ΗΣ ΙΑΝΝΗΣ ∆ΑΣΟΛΟΓΟΣ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ∆ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΛΙΒΑ∆Ο...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you