Page 21

Lehenengo gaia

SARRERA Laburpena: 1. Lan-zuzenbidea.—2. Lan-zuzenbidearen sorrera eta garapena: 2.1. Industria-iraultza; 2.2. Lan-zuzenbide «indibidualista»; 2.3. «Gizarte-auzia»; 2.4. Estatuak lan-arauketan parte hartzea; 2.5. Sindikatuak aitortzea.—3. Lan-zuzenbidearen eginkizunak.—4. Lan-zuzenbidearen bilakaera Espainian: 4.1. Lanari buruzko lehenengo legeak (1873-1900); 4.2. Lanantolamenduaren jarraikako garatzea (1900-1923); 4.3. Primo de Riveraren diktadura (1923-1930); 4.4. Bigarren Errepublika (1931-1939); 4.5. Francoren garaia (1939-1976); 4.6. Trantsizio politikoa (1977-1978); 4.7. Espainiako 1978ko abenduaren 27ko Konstituzioa.—5. Lan-zuzenbidearen egungo arazoak.

1. LAN-ZUZENBIDEA Lan-zuzenbideaz mintzatzeak nahasketa sor dezake zalantzarik gabe, bai estatuko zein hitzarmen bidezko arau-multzo gisa ulertuta, bai zientzia juridikoaren zati gisa ulertuta ere. Beste izendapen batzuk ere erabili izan dira (Langileen zuzenbidea, Industria-zuzenbidea, Gizarte-zuzenbidea), baina, ezari-ezarian, izendapen horiek bazter utzi eta, azkenean, herrialde gehienetan lan-zuzenbide izendapena nagusitu da (Labour Law, Droit du travail, Diritto del lavoro, Arbeitsrecht). Bada, «lan» kontzeptua izan daiteke nahasketaren sorrera; izan ere, kontzeptu horrek adiera desberdinak izan ditzake (DURAND, BORRAJO), hala nola, gizartearentzat onuragarria den zerbitzuak emateko zein ondasunak ekoizteko «jarduera», jarduera horren ondoriozko «obra» zein «produktua» edota ekoizpen-jarduera gauzatzen dutenen «enplegua» eta «ekoizpen-faktorea». «Lan» kontzeptuaren adiera «obra onuragarria erdiestea xedetzat duen gizaki-jarduera» izan daiteke. Hori onartuta ere, zuzenbideak ez du beti lana arautzen. Zuzenbideak arautzen ditu pertsonen arteko harreman juridikoak, gizarte-harremanak, ez, ordea, onuragarri izan daitekeen ekoizpen-jarduera oro, hau da, lanak beti ez du sortzen harreman juridikorik. Horixe gertatzen da, esate baterako, norberaren edo senitartekoen kontsumorako ekoizpen-jarduerarekin. Laburbilduz, lanak egitate gisa garrantzia du zuzenbidearentzat «norbaitek inorentzat lan egiten duenean» bakarrik (CAMERLYNCK, LYON-CAEN). Horrez gain, bi pertsonaren artean harreman juridikoak sortu eta harreman horien objektua —zuzenean edo zeharka— pertsona horietako baten

Profile for egunea

Doktrina - Lan Zuzenbidea (1)  

Doktrina - Lan Zuzenbidea

Doktrina - Lan Zuzenbidea (1)  

Doktrina - Lan Zuzenbidea

Profile for egunea