Page 1

SE

Sustainable Engineering

Vol.1 : March 2016

Faculty of Engineering Mahidol University

Getting Start on SDGs now, but How? โดย ผศ. ดร. สราวุธ เวชกิจ ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล

ในปจจุบนั ไมวา จะเปนหนวยงานหรือภาคสวนตางๆ ทัง้ ขนาดเล็กไปจน ถึงขนาดใหญทว่ั โลก ตางใหความสำคัญกับเปาหมายของการพัฒนาเพือ่ ความยัง่ ยืน (Sustainable Development Goals หรือ SDGs) ซึง่ มีการกำหนดและประกาศโดย สหประชาชาติ [1] ที่ทั่วโลกจะตองดำเนินการใหบรรลุตามดัชนีชี้วัดในดานตางๆ ซึง่ แบงไดเปน 17 ดาน 169 ตัวชีว้ ดั ในป 2030 (พ.ศ. 2573) ซึง่ จากการวิเคราะหโดย ICSU [2] พบวาในจำนวนทัง้ 169 ตัวชีว้ ดั นัน้ มีตวั ชีว้ ดั ทีถ่ กู กำหนดอยางสมเหตุผล และเหมาะสมอยูท ่ี 29% ทีย่ งั ตองการการระบุอยางเฉพาะเจาะจงอยูท ่ี 54% และอีก 17% ทีต่ อ งการการพิจารณาเพิม่ เติมอยางมีนยั สำคัญ ซึง่ หมายความวาเมือ่ หนวยงาน ไมวา จะในระดับใดก็ตาม จะริเริม่ ดำเนินการตามกรอบเปาหมายดังกลาวนีน้ น้ั จะตอง มีความระมัดระวังในการนำเปาหมายดังกลาวมาพัฒนาสำหรับใชเปนเปาหมาย ในการดำเนินงานขององคกร โดยเฉพาะอยางยิง่ หากเปาหมายดังกลาวตกอยูใ นกลุม ทีต่ อ งมีการพิจารณาเพิม่ เติม ในขณะทีเ่ ปาหมายทีก่ ำหนดขึน้ มีทง้ั กรณีทช่ี ดั เจนและไมชดั เจน ซึง่ ตองให เปนขอควรระวังสำหรับหนวยงานที่ผนวกแนวคิดดานการพัฒนาเพื่อความยั่งยืนใน การบริหารจัดการ (อันทีจ่ ริงควรจะทำในทุกภาคสวนและทุกระดับ หรือกำหนดให เปนขอบังคับในระดับประเทศ) การนำเปาหมายดังกลาวไปปรับใชนั้นยังเปนอีก ประเด็นหนึ่งที่ควรใหความสำคัญ ตามที่ไดเห็นการบริหารงานในระดับประเทศ จะพบวาองคกรทีไ่ ดทำการผนวก SDGs ในยุทธศาสตรการบริหารมักเปนเปนเพียง การประกาศความเกี่ยวเนื่องขององคกรกับดานใดดานหนึ่งหรือหลายดานจาก 17 ด า นของ SDGs ในลั ก ษณะการเลื อ กตามวิ ส ั ย ทั ศ น ห รื อ กล า วแบบง า ยที ่ ส ุ ด ค ื อ ก า ร เ ล ื อ ก ต า ม ค ว า ม ต  อ ง ก า ร ห ร ื อ ค ว า ม ใฝ  ฝ  นข อ ง ผ ู  บ ร ิ ห า ร เ อ ง ซึ่งอันที่จริงก็ไมนาจะเปนเรื่องที่ผิดแตอยางใด เพราะองคกรก็คงตองเดินตาม วิสัยทัศนของผูบริหาร หากแตในระยะยาวนั้นอาจจะสงผลทำใหเปาหมายที่ กำหนดไวตกอยูในกลุมที่มีความเสี่ยง ที่จะไมสำเร็จตามที่ตั้งหรืออาจจะสำเร็จ แตไมสงผลตอความยั่งยืนตามเจตนารมณตามที่กำหนดไวใน SDGs ทั้ง 17 ดาน

อยางไรก็ตามสหประชาชาติเองนัน้ ยังมีความไมแนใจวาจะมีประสบการณ หรือการพบเห็นพฤติกรรมในลักษณะดังกลาวนีห้ รือไม หากแตไดออก Getting Start Guideline ในการนำกรอบ SDGs มาผนวกใชเขากับการกำหนดเปาหมาย หรือยุทธศาสตรของหนวยงาน โดยมีลำดับขัน้ ตอนอยางชัดเจน รวมถึงไดมกี ารกำหนด เครือ่ งมือเพือ่ การตรวจสอบเปาหมายทีก่ ำหนดขึน้ อยางเปนรูปธรรม [3] ซึง่ หนวยงาน ควรจะมีการศึกษาการดำเนินการตาม SDGs จากคูม อื ดังกลาวใหกระจาง สำหรับสาระ สำคัญของคูม อื ดังกลาวนัน้ ไดมกี ารวิเคราะหโดยประกอบไปดวย 5 ประเด็นหลัก ไดแก - การปรับใช SDGs เพือ่ ประโยชนในการกำหนด Goal-based Planning สำหรับองคกร - การมุง เนนการสรางการมีสว นรวมในชุมชนในพืน้ ทีห่ รือในระดับประเทศ - การจัดลำดับความสำคัญในการดำเนินงานตาม SDGs ตามทรัพยากรขององคกร - การเตรียมการดานการติดตามผลจาก SDGs - ความสำคัญของการรวมมือระหวาง Partnership ตอความสำเร็จของการ ดำเนินงานตาม SDGs โดยจาก 5 ประเด็นดังกลาวนั้น ประเด็นที่ 3 เรื่องของการพิจารณา ทรัพยากรขององคกรนั้นเปนเรื่องที่ผูเขียนพบวา เปนสวนที่จะเกิดปญหาอยางมาก หากไดดำเนินงานตามแนวคิด SDGs ของผูท ก่ี ลาวอางเอาไว และการตัง้ เปาหมาย โดยไมพิจารณาทรัพยากรจะสงผลทำใหเกิดปญหาในเรื่องของการวัดความสำเร็จ ที่แทจริงดังที่กลาวมานั้น สำหรับรายละเอียดในแตละประเด็นนั้น ไดมีการอธิบาย ขั้นตอนและแนวทางในรายละเอียดอยางชัดเจน ซึ่งผูเขียนพบวาเปน Guideline หรือแนวทาง ถือเปนสวนหนึ่งที่จะชวยทำใหแนวคิดดานการพัฒนาเพื่อความยั่งยืน สามารถดำเนินการไดอยางประสบผลสำเร็จและเปนรูปธรรม [1] The United Nations. (2015). Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. Available at https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld [2] International Council for Science (ICSU) (2015): Review of the Sustainable Development Goals: The Science Perspective. Available at http://www.icsu.org/publications/reports-and-reviews/review-of-targets-for-the-sustainable -development-goals-the-science-perspective-2015/SDG-Report.pdf [3] Matthews, R. (2016). Top Takeaways from the SDSN Guidebook “Getting Started with The SDGs”. Global Advocacy: Gender-focused, Community-led Development for All. Available at https://advocacy.thp.org/2016/02/12/top-5-takeaways-from-the-sdsn-guidebook-getting-started-with-the-sdgs/


งานวิจัยเพื่อสนับสนุนการทองเที่ยวเชิงอนุรักษ กับเปาหมายของการพัฒนาเพื่อความยั่งยืน

โดย อาจารย ดร. รมณีย ทองดารา ภาควิชาวิศวกรรมโยธาและสิง่ แวดลอม คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล

จากพระราชดำรัสของสมเด็จพระบรมราชชนกที่วา “ขอใหถือประโยชนสวนตนเปนที่สอง ประโยชนของ เพื่อนมนุษยเปนกิจที่หนึ่ง” จึงเปนแรงกระตุนในการทำงานเพื่อกอใหเกิดประโยชนตอชุมชน โครงการการใช ประโยชนจากฐานขอมูลความหลากหลายทางชีวภาพสูชุมชนอยางบูรณาการ กรณีศึกษา จังหวัดอำนาจเจริญ ถือเปนสวนหนึง่ ในโครงการอนุรกั ษพนั ธุกรรมพืชอันเนือ่ งมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.) ซึง่ มีวตั ถุประสงคเพือ่ พัฒนาคน บุคลากร ตลอดจนผูสืบทอดในการอนุรักษ และใชประโยชนจากความหลากหลายทางชีวภาพ ตลอดจนวัฒนธรรม ภูมิปญญาทองถิ่นในพื้นที่จังหวัดอำนาจเจริญ โดยใชเครือขายการทำงานของคนสามวัย และบาน วัด โรงเรียน ในการใหความรูและฝกปฏิบัติในการสำรวจและจัดทำฐานทรัพยากรทองถิ่นของชุมชน การดำเนินงานที่ผานมา ไดสรางเครือขายการทำงานเพื่อการอนุรักษ สรางมูลคาเพิ่ม นำไปสูความมั่นคงและความยั่งยืนของทรัพยากรและ ชุมชนในอนาคต เนื่องจากปาเปรียบเสมือนแหลงอาหาร ยา หรือ supermarket ของชุมชน การฝกสำรวจทำ ขอบเขตปา การนำระบบสารสนเทศภู ม ิ ศ าสตร เป น เครื ่ อ งมื อ ให เ กิ ด ความชั ด เจนในการจั ด การป า ชุ ม ชน การสำรวจฐานทรัพยากรทองถิ่น ทำใหชมุ ชนไดทราบถึงศักยภาพของตนเอง จึงนำมาสูก ารศึกษาตอยอดเพือ่ พัฒนา พื้นที่เพื่อการทองเที่ยวเพื่อการอนุรักษ โดยใชพื้นที่ปาชุมชนวนอุทยานดงลิงดอนเจาปูหนึ่ง ในปาชุมชน 24 แหง ในโครงการวิ จ ั ย เป น พื ้ นที ่ ศ ึ ก ษา โดยผลของการศึ ก ษานี ้ สามารถตอบสนองต อ เป า หมายของการพั ฒ นา เพื่อความยั่งยืน (SDGs) ไดหลายขอ อาทิเชน แกปญหาเรื่องความยากจน สงเสริมความมั่นคงทางอาหาร สงเสริมการใชชีวิตที่มีสุขภาพดี และการบริโภคและผลิตที่ยั่งยืน เปนตน นอกเหนือไปจากการพัฒนาทีย่ ง่ั ยืนแลวโครงการนีย้ งั ตอบโจทยนโยบายของมหาวิทยาลัยมหิดลทีม่ กี ลยุทธ ในเรือ่ ง สนับสนุนและสงเสริมใหเกิดงานวิจยั ทีม่ คี วามรวมมือกับตางประเทศ โดยไดอาศัยโครงการวิจยั เปนหนึง่ ในหัวขอ วิจัยของนักศึกษาแลกเปลี่ยนชาวอิตาเลี่ยนของภาควิชาวิศวกรรมโยธาและสิ่งแวดลอม มหาวิทยาลัยมหิดล ที่จะไดเรียนรู ผานการเปนผูชวยนักวิจัย และไดเขามามีสวนรวมในการสำรวจเสนทางทองเที่ยว เก็บขอมูล แลกเปลี่ยนเรียนรู ทำกิจกรรมรวมกับชุมชน สิ่งตางๆเหลานี้ถือเปนการเพิ่มมูลคาจากศักยภาพและตนทุนของชุมชน โดยเปนความรวมมือ ระหวาง คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล และหลักสูตร The Erasmus Mundus Joint European Master in Environmental Studies - Cities & Sustainability (JEMES CiSu) ของ 4 มหาวิทยาลัยชั้นนำในทวีปยุโรป ไดแก Aalborg University (เดนมารก) Universität Hamburg-Harburg (เยอรมนี), Universitat Autònoma de Barcelona (สเปน) และ Universidade de Aveiro (โปรตุเกส)

แนวความคิ ด ในการจั ด การขยะอย า งยั ่ ง ยื น สำหรั บ ประเทศไทย โดย ผศ.ดร.กนกศักดิ์ เอี่ยมโอภาส ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล การจัดการขยะของประเทศไทยในปจจุบัน มีแนวทางการดำเนินการที่ยังไมมีรูปแบบที่ถูกตอง การเลือกวิธีการกำจัดสวนใหญ ขึ้นอยูกับการตัดสินใจของหนวยราชการและองคการปกครองสวนทองถิ่น ที่มีหนาที่ในการกำจัดขยะ และสวนใหญการเลือกระบบตางๆจากการไดรับฟงขอเสนอของเอกชน หรื อ เจ า ของเทคโนโลยี โดยขาดความเข า ใจว า ระบบที ่ เ ลื อ กสามารถกำจั ด ขยะของไทยได อ ย า ง มีประสิทธิภาพหรือไม มีจุดออนหรือขอควรระวังอยางไรบาง สวนใหญเลือกระบบกำจัดขยะที่ปลายทาง คือนำขยะที่ประชาชนทิ้งรวมกัน สงเขาระบบกำจัด ทำใหเกิดปญหาของระบบกำจัดขยะที่ไมสามารถ จัดการได ความเชื่อที่วาเครื่องมือกลจะสามารถแยกขยะของไทยได เปนความลมเหลวที่ตอเนื่องมา จนปจจุบัน เนื่องจากคุณสมบัติของขยะไทยมีความชื้นสูง มีองคประกอบหลากหลายและเปนขยะอินทรีย มากถึงรอยละ 50 อีกทั้งวิธีการทิ้งขยะจากบานเรือนใชถุงพลาสติกจำนวนมาก ปจจัยของความสำเร็จคือ การรณรงคใหมีการคัดแยก ขยะตนทาง (Source separation) อยางเปนรูปธรรม ความหมายคือไมใช การบอกกลาวประชาสัมพันธวาสงเสริมคัดแยกขยะบนเอกสารรายงานหรือเอกสารเผยแพร ระบบการ เก็บขนขยะจากบานเรือน ตองเปนรถเก็บขนขยะแยกประเภท ไมใชแคแยกขยะเปยกกับแหง อีกทั้งตองมี การบังคับใชกฎหมายใหประชาชนตองทิ้งขยะแยกประเภทตามที่กำหนด และมีระบบกำจัดขยะปลายทาง รองรับ โดยเปนระบบที่ทำงานไดจริง ไมใชระบบที่กอสรางเสร็จแตเดินระบบอยางสม่ำเสมอไมได ถาระบบ การคัดแยกขยะตนทางและการเก็บและขนสงขยะทำไดเปนรูปธรรม จะทำใหระบบกำจัดขยะปลายทาง ไมวาจะเปนการหมักขยะอินทรียเพื่อผลิตกาซชีวภาพสำหรับผลิตไฟฟา การใชเตาเผาเพื่อผลิตไฟฟา การหมักปุย อินทรียจ ากขยะ และการฝงกลบอยางถูกหลักสุขาภิบาล ก็จะสามารถทำไดดี ประสบความสำเร็จ สามารถเดินระบบกำจัดไดอยางมีประสิทธิภาพ ทำใหไมเกิดผลกระทบตอสิ่งแวดลอม การจัดการขยะ ก็จะประสบความสำเร็จและยัง่ ยืน

Profile for EGMU

SE News  

SE News  

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded