Page 1

SE

Sustainable Engineering

Vol.1 : March 2016

Faculty of Engineering Mahidol University

Getting Start on SDGs now, but How? โดย ผศ. ดร. สราวุธ เวชกิจ ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล

ในปจจุบนั ไมวา จะเปนหนวยงานหรือภาคสวนตางๆ ทัง้ ขนาดเล็กไปจน ถึงขนาดใหญทว่ั โลก ตางใหความสำคัญกับเปาหมายของการพัฒนาเพือ่ ความยัง่ ยืน (Sustainable Development Goals หรือ SDGs) ซึง่ มีการกำหนดและประกาศโดย สหประชาชาติ [1] ที่ทั่วโลกจะตองดำเนินการใหบรรลุตามดัชนีชี้วัดในดานตางๆ ซึง่ แบงไดเปน 17 ดาน 169 ตัวชีว้ ดั ในป 2030 (พ.ศ. 2573) ซึง่ จากการวิเคราะหโดย ICSU [2] พบวาในจำนวนทัง้ 169 ตัวชีว้ ดั นัน้ มีตวั ชีว้ ดั ทีถ่ กู กำหนดอยางสมเหตุผล และเหมาะสมอยูท ่ี 29% ทีย่ งั ตองการการระบุอยางเฉพาะเจาะจงอยูท ่ี 54% และอีก 17% ทีต่ อ งการการพิจารณาเพิม่ เติมอยางมีนยั สำคัญ ซึง่ หมายความวาเมือ่ หนวยงาน ไมวา จะในระดับใดก็ตาม จะริเริม่ ดำเนินการตามกรอบเปาหมายดังกลาวนีน้ น้ั จะตอง มีความระมัดระวังในการนำเปาหมายดังกลาวมาพัฒนาสำหรับใชเปนเปาหมาย ในการดำเนินงานขององคกร โดยเฉพาะอยางยิง่ หากเปาหมายดังกลาวตกอยูใ นกลุม ทีต่ อ งมีการพิจารณาเพิม่ เติม ในขณะทีเ่ ปาหมายทีก่ ำหนดขึน้ มีทง้ั กรณีทช่ี ดั เจนและไมชดั เจน ซึง่ ตองให เปนขอควรระวังสำหรับหนวยงานที่ผนวกแนวคิดดานการพัฒนาเพื่อความยั่งยืนใน การบริหารจัดการ (อันทีจ่ ริงควรจะทำในทุกภาคสวนและทุกระดับ หรือกำหนดให เปนขอบังคับในระดับประเทศ) การนำเปาหมายดังกลาวไปปรับใชนั้นยังเปนอีก ประเด็นหนึ่งที่ควรใหความสำคัญ ตามที่ไดเห็นการบริหารงานในระดับประเทศ จะพบวาองคกรทีไ่ ดทำการผนวก SDGs ในยุทธศาสตรการบริหารมักเปนเปนเพียง การประกาศความเกี่ยวเนื่องขององคกรกับดานใดดานหนึ่งหรือหลายดานจาก 17 ด า นของ SDGs ในลั ก ษณะการเลื อ กตามวิ ส ั ย ทั ศ น ห รื อ กล า วแบบง า ยที ่ ส ุ ด ค ื อ ก า ร เ ล ื อ ก ต า ม ค ว า ม ต  อ ง ก า ร ห ร ื อ ค ว า ม ใฝ  ฝ  นข อ ง ผ ู  บ ร ิ ห า ร เ อ ง ซึ่งอันที่จริงก็ไมนาจะเปนเรื่องที่ผิดแตอยางใด เพราะองคกรก็คงตองเดินตาม วิสัยทัศนของผูบริหาร หากแตในระยะยาวนั้นอาจจะสงผลทำใหเปาหมายที่ กำหนดไวตกอยูในกลุมที่มีความเสี่ยง ที่จะไมสำเร็จตามที่ตั้งหรืออาจจะสำเร็จ แตไมสงผลตอความยั่งยืนตามเจตนารมณตามที่กำหนดไวใน SDGs ทั้ง 17 ดาน

อยางไรก็ตามสหประชาชาติเองนัน้ ยังมีความไมแนใจวาจะมีประสบการณ หรือการพบเห็นพฤติกรรมในลักษณะดังกลาวนีห้ รือไม หากแตไดออก Getting Start Guideline ในการนำกรอบ SDGs มาผนวกใชเขากับการกำหนดเปาหมาย หรือยุทธศาสตรของหนวยงาน โดยมีลำดับขัน้ ตอนอยางชัดเจน รวมถึงไดมกี ารกำหนด เครือ่ งมือเพือ่ การตรวจสอบเปาหมายทีก่ ำหนดขึน้ อยางเปนรูปธรรม [3] ซึง่ หนวยงาน ควรจะมีการศึกษาการดำเนินการตาม SDGs จากคูม อื ดังกลาวใหกระจาง สำหรับสาระ สำคัญของคูม อื ดังกลาวนัน้ ไดมกี ารวิเคราะหโดยประกอบไปดวย 5 ประเด็นหลัก ไดแก - การปรับใช SDGs เพือ่ ประโยชนในการกำหนด Goal-based Planning สำหรับองคกร - การมุง เนนการสรางการมีสว นรวมในชุมชนในพืน้ ทีห่ รือในระดับประเทศ - การจัดลำดับความสำคัญในการดำเนินงานตาม SDGs ตามทรัพยากรขององคกร - การเตรียมการดานการติดตามผลจาก SDGs - ความสำคัญของการรวมมือระหวาง Partnership ตอความสำเร็จของการ ดำเนินงานตาม SDGs โดยจาก 5 ประเด็นดังกลาวนั้น ประเด็นที่ 3 เรื่องของการพิจารณา ทรัพยากรขององคกรนั้นเปนเรื่องที่ผูเขียนพบวา เปนสวนที่จะเกิดปญหาอยางมาก หากไดดำเนินงานตามแนวคิด SDGs ของผูท ก่ี ลาวอางเอาไว และการตัง้ เปาหมาย โดยไมพิจารณาทรัพยากรจะสงผลทำใหเกิดปญหาในเรื่องของการวัดความสำเร็จ ที่แทจริงดังที่กลาวมานั้น สำหรับรายละเอียดในแตละประเด็นนั้น ไดมีการอธิบาย ขั้นตอนและแนวทางในรายละเอียดอยางชัดเจน ซึ่งผูเขียนพบวาเปน Guideline หรือแนวทาง ถือเปนสวนหนึ่งที่จะชวยทำใหแนวคิดดานการพัฒนาเพื่อความยั่งยืน สามารถดำเนินการไดอยางประสบผลสำเร็จและเปนรูปธรรม [1] The United Nations. (2015). Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. Available at https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld [2] International Council for Science (ICSU) (2015): Review of the Sustainable Development Goals: The Science Perspective. Available at http://www.icsu.org/publications/reports-and-reviews/review-of-targets-for-the-sustainable -development-goals-the-science-perspective-2015/SDG-Report.pdf [3] Matthews, R. (2016). Top Takeaways from the SDSN Guidebook “Getting Started with The SDGs”. Global Advocacy: Gender-focused, Community-led Development for All. Available at https://advocacy.thp.org/2016/02/12/top-5-takeaways-from-the-sdsn-guidebook-getting-started-with-the-sdgs/


งานวิจัยเพื่อสนับสนุนการทองเที่ยวเชิงอนุรักษ กับเปาหมายของการพัฒนาเพื่อความยั่งยืน

โดย อาจารย ดร. รมณีย ทองดารา ภาควิชาวิศวกรรมโยธาและสิง่ แวดลอม คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล

จากพระราชดำรัสของสมเด็จพระบรมราชชนกที่วา “ขอใหถือประโยชนสวนตนเปนที่สอง ประโยชนของ เพื่อนมนุษยเปนกิจที่หนึ่ง” จึงเปนแรงกระตุนในการทำงานเพื่อกอใหเกิดประโยชนตอชุมชน โครงการการใช ประโยชนจากฐานขอมูลความหลากหลายทางชีวภาพสูชุมชนอยางบูรณาการ กรณีศึกษา จังหวัดอำนาจเจริญ ถือเปนสวนหนึง่ ในโครงการอนุรกั ษพนั ธุกรรมพืชอันเนือ่ งมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.) ซึง่ มีวตั ถุประสงคเพือ่ พัฒนาคน บุคลากร ตลอดจนผูสืบทอดในการอนุรักษ และใชประโยชนจากความหลากหลายทางชีวภาพ ตลอดจนวัฒนธรรม ภูมิปญญาทองถิ่นในพื้นที่จังหวัดอำนาจเจริญ โดยใชเครือขายการทำงานของคนสามวัย และบาน วัด โรงเรียน ในการใหความรูและฝกปฏิบัติในการสำรวจและจัดทำฐานทรัพยากรทองถิ่นของชุมชน การดำเนินงานที่ผานมา ไดสรางเครือขายการทำงานเพื่อการอนุรักษ สรางมูลคาเพิ่ม นำไปสูความมั่นคงและความยั่งยืนของทรัพยากรและ ชุมชนในอนาคต เนื่องจากปาเปรียบเสมือนแหลงอาหาร ยา หรือ supermarket ของชุมชน การฝกสำรวจทำ ขอบเขตปา การนำระบบสารสนเทศภู ม ิ ศ าสตร เป น เครื ่ อ งมื อ ให เ กิ ด ความชั ด เจนในการจั ด การป า ชุ ม ชน การสำรวจฐานทรัพยากรทองถิ่น ทำใหชมุ ชนไดทราบถึงศักยภาพของตนเอง จึงนำมาสูก ารศึกษาตอยอดเพือ่ พัฒนา พื้นที่เพื่อการทองเที่ยวเพื่อการอนุรักษ โดยใชพื้นที่ปาชุมชนวนอุทยานดงลิงดอนเจาปูหนึ่ง ในปาชุมชน 24 แหง ในโครงการวิ จ ั ย เป น พื ้ นที ่ ศ ึ ก ษา โดยผลของการศึ ก ษานี ้ สามารถตอบสนองต อ เป า หมายของการพั ฒ นา เพื่อความยั่งยืน (SDGs) ไดหลายขอ อาทิเชน แกปญหาเรื่องความยากจน สงเสริมความมั่นคงทางอาหาร สงเสริมการใชชีวิตที่มีสุขภาพดี และการบริโภคและผลิตที่ยั่งยืน เปนตน นอกเหนือไปจากการพัฒนาทีย่ ง่ั ยืนแลวโครงการนีย้ งั ตอบโจทยนโยบายของมหาวิทยาลัยมหิดลทีม่ กี ลยุทธ ในเรือ่ ง สนับสนุนและสงเสริมใหเกิดงานวิจยั ทีม่ คี วามรวมมือกับตางประเทศ โดยไดอาศัยโครงการวิจยั เปนหนึง่ ในหัวขอ วิจัยของนักศึกษาแลกเปลี่ยนชาวอิตาเลี่ยนของภาควิชาวิศวกรรมโยธาและสิ่งแวดลอม มหาวิทยาลัยมหิดล ที่จะไดเรียนรู ผานการเปนผูชวยนักวิจัย และไดเขามามีสวนรวมในการสำรวจเสนทางทองเที่ยว เก็บขอมูล แลกเปลี่ยนเรียนรู ทำกิจกรรมรวมกับชุมชน สิ่งตางๆเหลานี้ถือเปนการเพิ่มมูลคาจากศักยภาพและตนทุนของชุมชน โดยเปนความรวมมือ ระหวาง คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล และหลักสูตร The Erasmus Mundus Joint European Master in Environmental Studies - Cities & Sustainability (JEMES CiSu) ของ 4 มหาวิทยาลัยชั้นนำในทวีปยุโรป ไดแก Aalborg University (เดนมารก) Universität Hamburg-Harburg (เยอรมนี), Universitat Autònoma de Barcelona (สเปน) และ Universidade de Aveiro (โปรตุเกส)

แนวความคิ ด ในการจั ด การขยะอย า งยั ่ ง ยื น สำหรั บ ประเทศไทย โดย ผศ.ดร.กนกศักดิ์ เอี่ยมโอภาส ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล การจัดการขยะของประเทศไทยในปจจุบัน มีแนวทางการดำเนินการที่ยังไมมีรูปแบบที่ถูกตอง การเลือกวิธีการกำจัดสวนใหญ ขึ้นอยูกับการตัดสินใจของหนวยราชการและองคการปกครองสวนทองถิ่น ที่มีหนาที่ในการกำจัดขยะ และสวนใหญการเลือกระบบตางๆจากการไดรับฟงขอเสนอของเอกชน หรื อ เจ า ของเทคโนโลยี โดยขาดความเข า ใจว า ระบบที ่ เ ลื อ กสามารถกำจั ด ขยะของไทยได อ ย า ง มีประสิทธิภาพหรือไม มีจุดออนหรือขอควรระวังอยางไรบาง สวนใหญเลือกระบบกำจัดขยะที่ปลายทาง คือนำขยะที่ประชาชนทิ้งรวมกัน สงเขาระบบกำจัด ทำใหเกิดปญหาของระบบกำจัดขยะที่ไมสามารถ จัดการได ความเชื่อที่วาเครื่องมือกลจะสามารถแยกขยะของไทยได เปนความลมเหลวที่ตอเนื่องมา จนปจจุบัน เนื่องจากคุณสมบัติของขยะไทยมีความชื้นสูง มีองคประกอบหลากหลายและเปนขยะอินทรีย มากถึงรอยละ 50 อีกทั้งวิธีการทิ้งขยะจากบานเรือนใชถุงพลาสติกจำนวนมาก ปจจัยของความสำเร็จคือ การรณรงคใหมีการคัดแยก ขยะตนทาง (Source separation) อยางเปนรูปธรรม ความหมายคือไมใช การบอกกลาวประชาสัมพันธวาสงเสริมคัดแยกขยะบนเอกสารรายงานหรือเอกสารเผยแพร ระบบการ เก็บขนขยะจากบานเรือน ตองเปนรถเก็บขนขยะแยกประเภท ไมใชแคแยกขยะเปยกกับแหง อีกทั้งตองมี การบังคับใชกฎหมายใหประชาชนตองทิ้งขยะแยกประเภทตามที่กำหนด และมีระบบกำจัดขยะปลายทาง รองรับ โดยเปนระบบที่ทำงานไดจริง ไมใชระบบที่กอสรางเสร็จแตเดินระบบอยางสม่ำเสมอไมได ถาระบบ การคัดแยกขยะตนทางและการเก็บและขนสงขยะทำไดเปนรูปธรรม จะทำใหระบบกำจัดขยะปลายทาง ไมวาจะเปนการหมักขยะอินทรียเพื่อผลิตกาซชีวภาพสำหรับผลิตไฟฟา การใชเตาเผาเพื่อผลิตไฟฟา การหมักปุย อินทรียจ ากขยะ และการฝงกลบอยางถูกหลักสุขาภิบาล ก็จะสามารถทำไดดี ประสบความสำเร็จ สามารถเดินระบบกำจัดไดอยางมีประสิทธิภาพ ทำใหไมเกิดผลกระทบตอสิ่งแวดลอม การจัดการขยะ ก็จะประสบความสำเร็จและยัง่ ยืน

SE News  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you