Page 1

Информации од E n terpris e E ur o p e N e t w o r k Број 3/2012

НОВИНИ ТЕХНОЛОГИИ И ИНОВАЦИИ УСПЕШНИ ПРИКАЗНИ СЕДМА РАМКОВНА ПРОГРАМА

Еврппскипт инфпрмативен и инпвативен центар вп Македпнија, прпдплжува сп истптп темпп на излегуваое на е-билтенпт, за ппефективнп заппзнаваое на нащите шитатели сп најнпвите ппнуди и бараоа за спрабптка вп дпменпт на бизниспт, технплпгиите и инпвациите.


Новини

Претпријатијата мора да ја зголемат иновативноста за успех на глобалниот пазар

Р

ешиси сите земји шленки на Унијата, сппред

при рангираоетп, пп щтп следат Данска, Германија и

листата на Унијата за инпвации за 2011 г., гп

Финска. Активнпстите ппврзани сп инпвациите се

згплемиле сппственипт фактпр на инпвации, нп,

истакнуваат какп влијателен фактпр вп

сепак вкупнипт индекс на ппраст на инпвациите на

ппстигнуваоетп на дпбри ЕУ и интернаципнални

глпбалнп нивп за ЕУ се намалува, сп щтп ЕУ гп

бизнис релации.

прпдлабпшува веќе ппстпешкипт јаз сп лидерите вп инпватпрствп пд САД, Јаппнија и Јужна Кпреа.

Антпнип Тајани, пптпретседател на Еврппската кпмисија и пдгпвпрен за индустрија и

Листата на најдпбрите земји вп Еврппа вп

претприемнищтвп, вели: „Резултатите пд пваа гпдина

инпватпрствптп се базира на 24 ппказатели кпи се

предупредуваат дека ппвеќе активнпсти се пптребни

групирани вп 3 главни категприи и 8 ппдгрупи:

за ппттикнуваое на инпватпрствптп. Акп сакаме да гп намалиме јазпт сп нащите најгплеми екпнпмски

„пвпзмпжуваши“ - пснпвни рабпти пптребни за

партнери и да ја надминеме мпменталната криза,

пвпзмпжуваое на инпватпрствптп (шпвешки

инпвациите треба да се вп центарпт на нащетп

ресурси, атрактивен и квалитетен истражувашки

внимание. Јас, пспбенп, сметам на претпријатијата,

систем, ппддрщка и финансии),

бидејќи тие се ппкажаа дека се клушни за успехпт вп

„активнпсти на фирми“, щтп гп забележуваат

инпвациите. Успещнп заппшнати инпвативни бизниси

трудпт влпжен пд разлишни еврппски фирми вп

вп други делпви вп светпт, треба да ппслужат какп

пдредени инпватпрски активнпсти (инвестиции,

лекции кпи сè ущте мпжат да се наушат вп Еврппа. “

претприемнищтвп, интелектуална сппственпст), 

„ппказатели“ щтп ппкажуваат какп инпвациите

„Нам ни е пптребен балансиран истражувашки и

преминуваат вп екпнпмски бенефит на земјата

инпвативен систем щтп пвпзмпжува ппвплна

(инпватпри и екпнпмски ефекти, вклушувајќи гп и

атмпсфера за инпвации вп бизниспт. Листата на

врабптуваоетп).

земји-инпватпри, истп така, идентификува јаз сп САД вп смисла на впдешките истражуваоа. Нам ни е

ЕУ и иноваторството?

пптребнп еврппските истражувашки центри да внесат свеж натпревар, да генерираат ппвеќе пдлишни

Најгплемипт недпстатпк на ЕУ27 вп делпт на

резултати и да гп привлешат и задржат најдпбрптп пд

инпватпрствптп, вп сппредба сп САД, Јаппнија и

светскипт глпбален талент“, вели Мари Гепгеган-

Јужна Кпреја, е пбласта на инпвациите вп приватнипт

Квин, кпмисипнер за истражуваое, инпвации и

сектпр. Иакп ЕУ сè ущте предниши пред растешките

наука.

екпнпмии на Кина, Бразил, Индија, Русија и Јужна Африка, треба да се рабпти на пплетп на

Кои се лидерите во иноваторство во

инпватпрствптп, бидејќи пвие екпнпмии, пспбенп

Европа?

екпнпмијата на Кина, гп ппдпбруваат фактпрпт на инпвации мнпгу прпгресивнп.

Листата на земји инпвататпри вп ЕУ ги ппдели земјите шленки на Унијата на следните 4 групи:

Вп рамките на ЕУ, Шведска гп задржува првптп местп

Net een.mk

22


Новини  

Земји лидери вп инпватпрствптп: Шведска,

и кпмпании. Најгплем дел пд пвие земји имаат

Данска, Германија и Финска.

пдлишни ппказатели кпга станува збпр за

Земји кпи сплиднп гп пратат инпватпрствптп:

инпватпрствп вп спрабптка сп кпмпаниите.

Белгија, Велика Британија, Хпландија, Австрија,

Луксембург, Ирска, Франција, Слпвенија, Кипар и

Најдпбрата земја вп инпватпрствп, Шведска

Естпнија, какп земји сп индекс близу дп среднипт

дпминира вп 3 пд 8 инпватпрски пбласти: шпвешки

индекс на ЕУ27.

ресурси, финансии и ппддрщка, и инвестиции;

Земји скрпмни вп инпватпрствптп: Италија,

дпдека Германија и Данска се најдпбри секпја вп пп

Ппртугалија, Чещка, Шпанија, Унгарија, Грција,

две пбласти (претприемнищтвп и интелектуална

Малта, Слпвашка и Пплска, какп земји сп индекс

сппственпст; инпватпри и екпнпмски ефекти).

ппмал пд среднипт на ЕУ27.

Еврппските најдпбри земји вп инпватпрствптп се

Земји кпи се сирпмащни вп инпватпрствптп:

пдлишни и вп кпмерцијализацијата на нивнптп технплпщкп знаеое.

ЕУ во споредба со светот Минатата гпдина, најгплемата разлика ппмеду ЕУ27 и САД се ппјави вп категпријата „активнпсти на кпмпаниите“ вп смисла на атрактивни истражувашки системи заради ппмалку влпжуваое вп бизнис истражуваоа, а и ппмалку пбјавени трудпви какп Рпманија, Литванија, Бугарија и Латвија се мнпгу

спрабптка меду јавнипт и приватнипт сектпр.

ппд среднипт прпсек на ЕУ27 вп инпватпрствптп.

Ппдпбрп дефинирани услпви за инпватпрствп треба да се пбезбедат вп ЕУ за да се привлешат ппгплем дел

Забелещка: Средната вреднпст на инпватпрствптп вп

пд најдпбрите наушници и млади истражувашки

ЕУ е измерена какп збирен индикатпр пд ппдатпци за

таленти вп светски рамки.

24 разлишни ппказатели кпи се вреднуваат пд минимален 0 дп максимален 1. Средната вреднпст на ЕУ вп 2011 е слишна сп пние вп 2009/2010 заради недпвплнп нпви ппказатели.

Што ги прави лидерите во иноваторството успешни?

За подетални информации 

Specific country research related data

R&D Scoreboard: top EU firms increase investment in innovation, but lag behind global competitors

2011 "EU Industrial R&D Investment Scoreboardfrequently asked questions"

Земјите, кпи се на врвпт на листата на збирнипт

Innovation Union

индикатпр пд разлишни ппказатели, имаат

Europe 2020

исклушителнп мнпгу активнпсти вп свпите наципнални системи за истражуваое и инпватпрствп, сп клушна улпга вп бизниспт преку јавнп-приватнптп партнерствп.

Подготвилa: Јована Јованова (jovana.jovanova@mf.edu.mk)

Иакп нема единствен пат какп се стигнува на врвпт пд листата на земји инпватпри вп ЕУ, јаснп е дека сите земји кпи се на врвпт на листата, Финска, Шведска, Данска и Германија, имаат пдлишнп развиен сектпр за истражуваое и развпј кпј вклушува

Net een.mk

33


Технологии и иновации

Електронските чипови ќе почнат да растат и во 3Д (Во 2012, 3Д чиповите ќе помогнат да остане во важност Муровиот закон)

Р

ешиси 50 гпдини пткакп

улпга на ппрта, сп тпа щтп ја

Гпрдпн Мур гп прпгнпзираще

прппущта или ја запира струјата сп

Прпщируваоетп вп трета

патпт кпн ппбрзи и ппевтини

спздаваое на канал ппмеду

димензија ќе им пвпзмпжи на

шиппви, електрпнските

извпрпт и излезпт. Електрпните се

прпизвпдителите на шиппви да

кпмппненти тплку мнпгу се

движат пд извпрпт кпн излезпт

прпдплжат сп намалуваое на

минимизираа, щтп наушниците вп

ппд дејствп на наппн. Телптп се

димензиите на транзистприте, без

пвие пбласти сè ппвеќе се

пднесува на пплупрпвпднишкипт

да дпјде дп прптекуваое. Од

судираат сп пснпвните физишки

материјал на кпј се сместени

кпмпанијата Intel прпценуваат

пгранишуваоа.

извпрпт, излезпт и ппртата. Самп

дека нивните 22nm Ivy Bridge

ппртата, и тенпк слпј на изплатпр

шиппви ќе бидат за 37% ппбрзи, и

За среќа, прпизвпдителите на

ппд неа, се ппставени на

ќе трпщат ппмалку пд пплпвина

шиппви направија некплку

силикпнпт.

мпќнпст пд 32nm шиппви на

инпвации кпи ќе дадат

Кпмпанијата.

драматишен придпнес вп две

За разлика пд транзистприте сп

нещта: згплемуваое на

ефект на ппле, 3Д транзистприте

перфпрмансите и намалуваое на

(FinFET) наместп рамен канал, низ

пптрпщувашката на енергија. И вп

кпј се движат електрпните,

двата слушаи, трикпт се спстпи вп

спдржат 3Д гребен (анг. fin).

изградба на шиппви вп трета

Преминпт кпн вакви “набабрени

димензија. Прпизвпдителите ќе гп

транзистпри” ппмага за да се

применат пва какп на нивп на

избегне еден пд клушните

индивидуални транзистпри, така и

прпблеми кпј се јавил сп

на нивп на вкупнипт микрпшип.

намалуваое на димензиите на

Сппред најавите на гплемите

транзистприте: струјата на

кпмпании, впдаши вп пвие

истекуваое (анг. leakage current).

пбласти, предвиденп е дека 3Д

Кплку е ппмал транзистпрпт, тплку

шиппвите ќе бидат пласирани на

е ппслаба кпнтрплата на ппртата,

пазарпт вп првата пплпвина на

сп щтп е пплеснп да прптеше струја

2012 гпдина.

низ каналпт кпга транзистпрпт е

Подготвилa: Весна Ојлеска (vojleska@feit.ukim.edu.mk)

исклушен. Дизајнпт на 3Д Дп непдамна, транзистприте вп

транзистприте ппдразбира

микрппрпцесприте беа рамни и

странишнп ппставуваое на

вградени на силикпнска

каналпт на транзистпрпт,

ппврщина. Секпј транзистпр сп

спздавајќи испакнат гребен

ефект на ппле (FET) се спстпи пд

ппмеду извпрпт и излезпт, щтп

шетири дела (сппеви, електрпди):

дава мпжнпст за кпнтрпла на

извпр (анг. source), излез (анг.

каналпт пд страна на ппртата на

drain), телп и ппрта. Ппртата игра

три страни, наместп на една.

Net een.mk

44


Технологии и иновации

Подобрување на квалитетот на храната со нанобиосензори

Н

анптехнплпгијата се кпристи сè ппвеќе за развпј

пд експертизи за специфишни сензитивни прпцеси на

на бипсензпри за најспвремени системи за

микрп-мплекуларната биплпгија и пд пптенцијалпт

кпнтрпла на квалитетпт на храната.

на нанптехнплпгијата за примена вп тешнпфазните

Нанптехнплпгијата, веќе се кпристи вп сектпрпт за

прпцеси. Наушниците ја кпристат Еврппската

храна за зајакнуваое на биппдржливпста на некпи

млекарска индустрија какп студија на слушај за да

хранливи спстпјки. Најнпвите истражуваоа вп пваа

ппкажат какп нанпсензприте взаемпдејствуваат сп

пбласт се наспшени кпн кпристеое на пваа

алатките на инфпрматишката технплпгија за

технплпгија за развпј на инпвативни и лесни за

ппдпбруваое на системите за кпнтрпла на квалитет.

примена на бипсензпри, за најспвремени системи за кпнтрпла на квалитетпт на храната.

Тие гп кпристат млекптп какп пример на технплпщки прпцес, кпј мпже да биде ппдлпжен на разлишни кпнтаминации вп текпт на прпизвпдствптп. Тука спадаат патпгените микрппрганизми (какп Listeria monocitogenes), мукптпксини, пстатпци пд лекарства и други недпзвплени примеси, на пример кпга виспкпквалитетнптп кпзјп млекп се меща сп ппевтинптп кравјп млекп. Сппред истражувашкипт тим, нанпсензприте ќе функципнираат какп имунпметпди, и ќе бидат развиени пдделни мпдули за детекција и квантификација на специфишните кпнтаминенти. Се планира развпј на on-line и автпматизирани системи за нпсеое пдлуки, наменети за гплемите индустрии, какп и мпбилни уреди за ппмалите кпмпании сп флексибилни прпизвпдни линии. Подготвиле: Горан Дембоски (goran@tmf.ukim.edu.mk) Гордана Богоева-Гацева (gordana@tmf.ukim.edu.mk)

Развпјпт на нанпсензприте за ппределуваое на ппказателите на квалитет вп ланецпт на храна, вп рамките на Nanodetect Project, е наспшен кпн истражуваое на кпристеоетп на нанпреактивна технплпгија за креираое on-line и off-line мпнитпринг системи. Овие системи претставуваат кпмбинација

Net een.mk

55


Успешни приказни

Безбедност и здравје при работа

Е

ппздрава и пппрпдуктивна за

претставниците пд Еврппската

рабпта. Агенцијата истражува,

кпмисија, владите на државите-

развива и придпнесува за реална,

шленки, прганизациите на

балансирана и пбјективна

врабптените и рабптпдавашите,

защтита. Истп така, таа пбезбедува

какп и впдешките експерти пд

инфпрмации за здравјетп и

секпја пд 27-те земји-шленки и

прганизира пан-еврппски

ппщирпкп.

кампаои за ппдигнуваое на врппската агенција за

свеста. Оваа агенција, кпја е

безбеднпст и здравје при

пснпвана пд страна на Еврппската

рабпта придпнесува за да се

унија вп 1996 гпдина, сп седищте

направи Еврппа ппбезбедна,

вп Билбап, Шпанија, ги спединува

Подготвилa: м-р Бети Костадиновска Димитровска (beti.kostadinovska@ukim.edu.mk)

Сонот станува стварност на младиот дизајнер со помош на Enterprise Europe Network

К

арплин Шмит е млад германски дизајнер кпја

израбптува

има свпја сппствена мпдна линија пд 2008

пблека преку

гпдина, има свпја прпдавница и канцеларија вп

рециклираое.

станпт на нејзините рпдители. Иакп, не билп Шмит, кпја щтп никпгащ не гп напущтила свпјпт

слишнп сп пна кпе

рпден град, птсекпгащ спнувала да гп ппсети Лпндпн.

щтп гп рабптела

Вп 2009 гпдина, таа ја псвпила наградата за

претхпднп, Шмит

талентирани млади дизајнери на женска делпвна

наушила мнпгу

пблека, и ја сретнала Карплина Бергер пд партнер

рабпти за мпдата

прганизацијата на Enterprise Europe Network, кпја

и рециклираоетп

пак, рабпти вп лпкалната прганизација на жени

за време на

претприемаши. „Таа дпјде кај мене бидејќи сакаще

престпјпт пд щест

да стекне искуствп вп странствп“ – изјави Бергер.

месеци. Таа, истп

Мрежата има ппзнаваоа пд прпграмите за

така, уживала вп заппзнаваоетп на другите млади

финансираое на прекугранишната спрабптка, и им

дизајнери пд Чещката Република, Бразил и САД. Таа

ппмага на малите кпмпании да гп прпнајдат пна кпе

дури ушествувала и на Лпндпнската мпдна недела,

щтп им е пптребнп. Бергер предлпжила мпбилнпст

два мпдела ги нпселе нејзините фустани и изјавила

преку прпграмата Еразмус за млади претприемаши.

дека примила кпмплименти.

„Јас ѝ ппмпгнав на Карплин да ги ппдгптви дпкументите и да ја прпуши базата на ппдатпци за

„Мнпгу убавп си ппминав вп Лпндпн“ – изјави

претприемаши“ – вели Бергер. Тие прпнащле

младипт дизајнер. „Се заппзнав сп тплку мнпгу луде

кпмпанија вп Лпндпн кпја сппдветнп пдгпвара и кпја

пд мпдната сцена и наушив тплку мнпгу рабпти кпи ќе

Net een.mk

66


Седма рамковна програма ми кпристат вп мпјпт сппствен бизнис. Прпграмата е пдлишна, а ппзнаваоата на англискипт јазик

Подготвилa: м-р Бети Костадиновска Димитровска

навистина ги ппдпбрив“.

(beti.kostadinovska@ukim.edu.mk)

Осми извештај на ЕК за напредокот на учеството на МСП во Седмата рамковна програма (FP7)

Е

врппската кпмисија гп пбјави свпјпт најнпв извещтај за напредпкпт на ушествптп на малите и средни претпријатија вп

7-та Рамкпвна прпграма на ЕУ. Таа пткрива дека дпсега (2007 – крајпт на 2011) 15,3% пд кпристенипт ФП7 бучет пд најгплемата птиде кај малите и средни претпријатија. Ова претставува бучет пд пкплу € 2,4 милијарди. За ушествата на малите и средните претпријатија вп тематскп-истражувашките прпекти, прпсешнипт придпнес на ЕУ е 270.000, 00 €. Дпсега 50,1% пд ФП7 бучетпт ЕУ наменет за ппд-прпграмата "спрабптка" се префрлени. Ова знаши дека се пшекува другата пплпвина. Земајќи ги предвид таргетираните елементи на малите и средните претпријатија вп Рабптната прпграма за 2012 , се предвидува раст на бучетскипт удел на малите и средните претпријатија пд сегащните 15,3% на пкплу 16% вп Прпграмата за спрабптка за 2013 гпдина. Ова изнесува 5,2 € милијарди. Вп текпт на ппследните месеци на 2011 гпдина, имаще знашителнп згплемуваое на бучетпт удел ќе МСП пспбенп вп тематските припритети – ЗДРАВСТВО и KBBE. Извещтајпт, истп така, гп разгледува ушествптп на малите и средни претпријатија пд трети земји вп FP7. Сè на сè, има ушества на решиси 1.200 мали и средни претпријатија пд пвие земји дпсега. Првите десет земји се Швајцарија (374), Нпрвещка (235), Израел (157), Турција (115), Русија (35), Хрватска (32), Исланд (29), Србија (24), САД (24) и Индија (17). За ппвеќе инфпрмации: http://ec.europa.eu/research/sme-techweb/index_en.cfm?pg=publications Подготвилa: Биљана Фотиновска (b.fotinovska@ukim.edu.mk)

Net een.mk

77


www.een.mk info@een.mk facebook.com/eiicm twitter.com/eenmk issuu.com/eenmk Тел: +389 (0)2 3293 204 Факс:+389 (0)2 3293 202

Net een.mk

8

Vesnik na EIICM 3/2012  

Весник на Европскиот информативен и иновативен ценатр во Македонија

Advertisement