Issuu on Google+

OKTOBER 2011


Samenwerkende humanistische organisaties in de regio Rotterdam •

Humanistisch Verbond Rotterdam-Rijnmond

St. Humanisten Rotterdam

St. Humanitas WSNP

St. Humanitas ouderenzorg

St. Humanitas WSNP (fin. hulpverlening)

St. Humanitaszorg Zuid-Hollandse eilanden

Humanistische Uitvaartbegeleiding

Humanistisch Vormings Onderwijs (HVO)

Jong HV

Platform Levensbeschouwing en Religie

Andere samenwerkingsverbanden •

Rotterdamse Raad voor Levensbeschouwing en Religie (Roravolere)

Huis voor Erasmus

Federatieve Stichting voor Maatschappelijke Activering


Van het bestuur Fijn dat u onze nieuwsbrief oppakt en doorneemt. Na een rustige vakantie­ periode zijn we inmiddels gestart met de verschillende reguliere activiteiten in Rotterdam-Rijnmond, zoals de zondagochtendbijeenkomst en het Humanistisch Café. Ook zijn er weer verschillende lezingen gepland. In de nieuwsbrief vindt u hierover meer informatie. Een zeer geslaagde activiteit was de filosofische wandeling onder leiding van Peter Harteloh. Op zaterdag 26 november is de jaarlijkse HV Ledendag. Alle leden zijn dan welkom om mee te praten over de toekomst van het HV. Op deze dag wordt het nieuwe meerjarenplan gepresenteerd waar de afgelopen maanden door veel mensen aan gewerkt is. Hierbij is ook de inbreng van verschillende (bestuurs)leden uit de afdeling meegenomen. De thema’s die opgenomen zijn in het meerjarenplan gaan we ook in deze afdeling verder in3

vullen. Daarbij kunnen we gebruik maken van landelijke initiatieven. Zoals bekend werken we in Rotterdam samen met andere Levensbeschouwingen en Religies, zowel in de Rotterdamse Raad voor L&R (kortweg Roravolere) als in het Platform L&R. In deze samenwerking zoeken we naar elementen die ons verbinden en waarin we kunnen samenwerken met de verschillende organisaties. Vanaf deze nieuwsbrief kunt u hierover steeds informatie aantreffen. Naar mijn mening zijn er genoeg mogelijkheden om invulling te geven aan het humanisme in onze regio. Ik nodig u dan ook van harte uit om hieraan deel te nemen. Ik ben ook benieuwd naar uw ideeën hoe we het humanistisch geluid kunnen laten klinken. En op welke wijze geeft uzelf invulling aan het humanisme? Ik wens u veel leesplezier en vooral een mooie, frisse herfst.

Namens het bestuur van HV Rotterdam-Rijnmond, John Geurts


Levenskunst Levenskunst is actueel. Eerder organiseerde onze afdeling al een cursus levenskunst aan de hand van het boek van Dick Kleinlugtenbelt: Bevriend raken met jezelf en de ander. In het vervolg op die cursus, maar niet alleen voor de deelnemers van die cursus zal er in het voorjaar van 2011een korte cursus levenskunst worden gegeven door Peter Harteloh. Die korte cursus van vier avonden heeft als doel het verwerven van zelfkennis. De deelnemers zullen aan de hand van de ideeĂŤn van Michel de Montaigne gestalte geven aan een op introspectie gestoelde dialoog met zichzelf. De innerlijke dialoog waarop de (rationele) introspectie berust stelt ons voor (methodologische) problemen als verstoring, zelfbedrog en authenticiteit. De zestiende eeuwse filosoof Michel de Montaigne ontwikkelde een manier om deze problemen te overwinnen en tot een dialoog met zichzelf te komen. Hij ging uit van een nauwkeurige beschrijving van alledaagse dingen, gevoelens of belevenissen, benaderde

deze op socratisch/vragende wijze, zocht naar achterliggende persoonlijke principes en kwam door het verbinden van deze principes met externe wetmatigheden tot zelfkennis en de ontwikkeling van zijn persoon. Het schrijven van een (innerlijk) essay is daarbij zowel de weg als de uitkomst van een proces. In de cursus volgen we Montaigne op deze reis. De deelnemers werken zelf aan een essay dat een afspiegeling vormt van een innerlijke dialoog. De cursus bestaat uit vier avonden en het schrijven van een essay. Voorkennis vanuit de cursus levenskunst-2011 is wel handig, maar niet noodzakelijk. De deelnemers worden voorzien van het nodige materiaal. Het is nadrukkelijk de bedoeling dat deelnemers aan een eigen essay van 1.000-1.500 woorden werken. 4


Het gaat om avonden van 19.30-22.00 uur met 6-10 deelnemers. Data zijn vooralsnog (onder voorbehoud): 12 en 26 maart, 9 en 23 april. Kosten voor leden 40 euro, niet-leden 60 euro.

Aanmelding via telefoon­ nummer 010 - 425 01 02 of e-mail hvrdam@tiscali.nl

Zingeving Toen ik in de vorige Nieuwsbrief aankondigde dat ik wel iets met het fenomeen zingeving wilde gaan doen als bestuurslid werd ik door een (mede)lezer van de nieuwsbrief direct op mijn vingers getikt. Aan zingeving wordt naar mening van Gerard van Roon teveel gewicht gegeven. Zingeving is in zijn ogen doen waar je op dat moment zin in hebt, dat heeft zin. Hoezeer ik ook kan meevoelen met Van Roon ben ik het toch met hem oneens. Jazeker je kunt zin geven door te doen waar je zin in hebt. Maar komt dat gevoel van: “Daar heb ik zin in” niet ook ergens vandaan? Met andere woorden, voordat je ergens zin in hebt, is er een heel referentiekader van waar5

uit je opereert. Ik heb bijvoorbeeld nooit zin in iets als kermis, ga er dan ook niet heen, maar waar komt die desinteresse vandaan? Waarom leest de een graag een boek en weet de ander nauwelijks hoe je dat schrijft? Bewust zijn, bewust worden van de achtergronden van je besluiten is in mijn optiek zingeving. Doen waar je zin in hebt is veel meer het gevolg van wie ik ben en waar ik zin in zou kunnen hebben. Zingeving in die zin, lijkt me voor humanisten een zoektocht die de moeite waard is. Immers de oude wijsheid: ken u zelve, komt ook niet uit de lucht vallen. Dus Gerard, ik doe graag waar ik zin heb, dat is zinvol, maar wil wel weten waar dat zin hebben vandaan komt, dat lijkt me zinnig. Nico van Scheijndel


Filosofische wandeling Een impressie Vrijdagmiddag 19 augustus. Mooi weer. Acht humanisten staan bij Rotterdam Centraal te trappelen. Daar komt Peter Harteloh, praktijk houdend filosoof. Na het begroetingsritueel geeft hij ons een korte instructie. De wandeling wordt filosofie in actie, geen toeristisch uitstapje. Als praktisch filosoof gaat het erom goed om je heen te kijken, je te verwonderen over wat je opvalt en daarover vragen te stellen. Dan probeer je te interpreteren door verwijzingen en vergelijkingen te ontdekken. Uiteindelijk wil je begrijpen, bijvoorbeeld door je verhalen te herinneren die in de context passen en een metafoor te zien, waardoor het geheel betekenis krijgt. Een korte introductie op de hoofdpersoon vandaag. Waarom noemen wij Erasmus humanist? Ofschoon hij katholiek was, stond hij zeer kritisch ten opzichte van de Kerk. Hij las de Bijbel zelf in plaats van te vertrouwen op de exegeten, die het tot dan toe voor het zeggen hadden. Hij koos voor au-

tonomie, voor verantwoordelijkheid en tolerantie. Gevolg: de Kerk ging hem goed in de gaten houden! Daar gaan we dan. Voor een wandeling van ca. 5 uur door het Oude Noorden, het Stadscentrum. Na een appeltaartpauze bij Dudok en een stop bij het standbeeld van Erasmus gaan we via de Willemsbrug en het Noordereiland naar het eindpunt, de Kop van Zuid. Onderweg horen we bij diverse kenmerkende plekken veel van het gedachtegoed van Desiderius Erasmus. Bijvoorbeeld bij het SP-winkeltje aan de Teilingerstraat citeert Peter Erasmus over “de vergulde god van het kapitaal”. Verder hebben we het over het bombardement van 13 mei 1940, de brandgrens en wat Erasmus zei over de oorlog: “Dolce bellum inexpertis” – de oorlog is zoet voor wie hem niet heeft meegemaakt. Erasmus was de eerste filosoof, die een traktaat op de vrede heeft geschreven. 6


Al wandelend kwam ook de architectuur aan bod. Wat valt je op aan dit gebouw, deze constructie, dit monument? Wat is kenmerkend? Herken verwijzingen naar de Klassieke Oudheid (de Delftse Poort), de ontregeling door het Postmodernisme (Politiebureau Haagse Veer, het Blaakse Bos), de metafoor van de Harp van Plato, die het heelal bespeelt (de Erasmusbrug), de hint naar het instorten van het World Trade Center 9/11 (het nieuwe gebouw tegenover station Blaak), de herinnering aan het drama van de Jodenvervolging (monument voor Loods 24) – teveel om op te noemen. Soms ontsponnen zich discussies, bijvoorbeeld naar aanleiding van het bekijken van gerechtsgebouwen (Noordsingel, Kop van Zuid): de kleine misdaad (gevolg is straf) versus de grote (gevolg is bonus). 7

Aan het eind was er een nabespreking met z’n allen en tenslotte bleven vijf deelnemers samen eten bij Lantaren/Venster. Pittige discussies ontsponnen zich opnieuw. Over esthetiek, de stad in relatie tot de locale cultuur, kapitalisme, liberalisme, socialisme, de belegering van Sarajevo, de Euro, Swaab (“Wij zijn ons brein”). Prettig was dat, al wandelend of etend praten en discussiëren met gelijkgestemden, waarbij je nog veel leerde ook. Een middag om niet gauw te vergeten!

Gerard Nieuwenhuijsen.


Zondagochtendbijeenkomsten De maandelijkse zondagochtendbijeenkomsten zijn bedoeld voor leden en krijgen inhoud door de leden die zelf een onderwerp kunnen inbrengen en voor de aanwezigen uitwerken. Wat volgt is een discussie en, naar we hopen, inzicht. U bent van harte welkom.

Zondag 16 oktober

Existentialistisch humanisme Gerard Burger In 1945 hield Jean Paul Sartre een toespraak met de titel 'L'Existentialisme est un Humanisme', het existentialisme is humanistisch. Daarin verdedigt hij zich tegen aantijgingen van links en rechts , van marxisten en katholieken. En stelt daar tegenover dat zijn denkbeelden juist humanistisch zijn. Daarin is hij een moralist pur sang. Ik las het voor het eerst omstreeks 1964. In 1947 schreef Simone de Beauvoir Pleidooi voor een moraal der dubbelzinnigheid. Daarin trok ze, naar ze zelf zei, de morele consequenties van het existentialisme. Die

betogen horen bij elkaar. Wanneer ik de Beauvoir voor het eerst las weet ik niet. Ik heb ze allebei herhaaldelijk gelezen. Ze geven een invulling aan de term humanisme die misschien anders is dan wij er gewoonlijk bij denken. Maar ze zijn ook diepzinniger en denk ik, nog altijd inspirerend.

Zondag 20 november

Kunnen mensen veranderen? John Geurts Velen denken van niet, zelf denk ik van wel. Tenminste wanneer de wil tot verandering aanwezig is. Verandering zie ik als het vrijmaken van oude vormen en patronen, zowel in de individuele mens als in een organisatie, maatschappij of leefgemeenschap. Door een appèl te doen op talent van de individuele mens is veel mogelijk. Om mensen te leren te veranderen volg ik de Pulsar Academie bij De Voorde in Laag Zuthem (bij Zwolle). Deze opleiding tot veranderkundige wijkt nogal af van de meer traditionele manage8


mentopleiding. Je gaat in deze cursus op zoek naar mogelijkheden die mensen hebben om te kunnen veranderen en wat de elementen zijn die mensen tegenhouden om invulling te geven aan de gewenste veranderingen. Dit doe je door ook naar jezelf te kijken en je vervolgens vanuit dit begrip te ontwikkelen tot instrument van verandering. Graag wil ik met u op zondagochtend mijn ervaringen delen en u uitnodigen om een stap te zetten in uw eigen verandering.

In december zal er geen zondagochtendbijeenkomst zijn, we beginnen weer op 15 januari 2012 om 15.00 met een nieuwjaarsbijeenkomst. De zondagochtendbijeen足 komsten houden we aan de Pieter de Hoochweg 110 Rotterdam inloop vanaf 10.00 uur aanvang 10.30 sluiting rond 12.30

Dag van de dialoog Zoals ieder jaar is er ook dit jaar weer de Dag van de dialoog en wel op 7 oktober. Het HV zelf organiseert dit jaar geen tafel, maar wanneer u mee wilt doen bij andere tafels, of wanneer u gesprekleider wilt zijn, dan kunt u zich melden bij de organisatie. Tel: 010-4673902 of info@dagvandedialoog.nl

9


AGENDA Oktober

November

Vrijdag 7 oktober Dag van de Dialoog (pag. 9)

Donderdag 17 november RoRaVoLeRe Symposium Hoe groot is jou wereld? (pag. 16)

Maandag 10 oktober RoRaVoLeRe Vrijheid van Religie (pag. 16) Woensdag 12 oktober Flirten met God Koert van der Velde (zie elders in de nieuwsbrief) Pieter de Hoochweg 110, Rotterdam Inloop 19.30 uur aanvang 20.00 uur

Zaterdag 19 november Humanistisch requiem City-kerk het Steiger Aanvang 20.15 uur entree € 25 Zondag 20 november Zondagochtendbijeenkomst Kunnen mensen veranderen? (pag. 8)

Zondag 16 oktober Zondagochtendbijeenkomst Existentieel Humanisme (pag. 8)

Donderdag 24 november Humanistisch café Humanistisch ondernemerschap (pag. 13)

Donderdag 27 oktober Humanistisch café Brieven aan Erasmus (pag. 12)

Zaterdag 26 november Algemene ledenvergadering Humanistisch Verbond (zie Humus)

Kijk ook eens op: www.humanistischcafe.nl www.arminiu


December Maandag 12 december RoRaVoLeRe Diversiteit in het Humanisme (pag. 17) Dinsdag 13 december Socrateslezing Den Haag (pag. 17) Woensdag 14 december Socrateslezing Den Haag (pag. 17) 2012 Zondag 15 Januari 2012 Nieuwjaarsbijeenkomst 15.00 – 16.30 uur Pieter de Hoochweg 110 Rotterdam

Deadline volgende nieuwsbrief Wilt u een bijdrage leveren aan de komende nieuwsbrief of reageren op een van de artikelen in deze nieuwsbrief, mail of schrijf dan voor 1 december 2011 aan het HV Rotterdam-Rijnmond.

e-mailadres

Onze secretaris mailt onze leden wanneer er een (extra) activiteit is, hij krijgt echter veel mail terug omdat het adres niet meer zou kloppen of omdat uw mailprogramma ons adres als spam beschouwt. Hebt u een (nieuw) e-mailadres, laat het ons weten door een mailtje te zenden naar hvrdam@tiscali.nl of stel uw mailprogramma zo in dat het hvrdam-rijnmond@online.nl accepteert.

us.nu www.humanistischverbond.nl

www.eur.nl/studium


Het Humanistisch café Het Humanistisch café wordt elke laatste donderdag van de maand gehouden in De Zingende Zeeleeuw, een gezellige ruimte met een eigen bar en muziek op de achtergrond. Het Humanistisch café is bedoeld voor mensen die het leuk en belangrijk vinden anderen, vooral ook buiten de eigen directe leefomgeving, te ontmoeten en te leren over de eigen grenzen heen te kijken. Dit gebeurt aan de hand van een thema. Daarvoor wordt een spreker of spreekster uitgenodigd die een inleiding houdt met aansluitend een discussie, c.q. gesprek. Daarna gaat de bar weer open en praat men informeel verder.

27 oktober

Brieven aan Erasmus Aan de vooravond van de viering van de geboortedag van Erasmus presenteert donderdag 27 oktober het Huis van Erasmus de bundel In Gesprek met Erasmus. In deze bundel zijn de brieven aan Erasmus opgenomen die het Huis van Erasmus ontving. De brieven zijn geschreven door mensen die het Huis van Erasmus daarvoor uitnodigde met de vraag “Wat kunnen en moeten wij in onze tijd doen om Erasmus’ idealen te verwezenlijken?”. De brieven werden in de bundel in drie thematische

12


hoofdstukken gegroepeerd: geweldloosheid, humanisme en opvoeding. Het eerste exemplaar zal uitgereikt worden aan Irene Smit, voorzitter van het Comité Erasmus Icoon van Rotterdam. Na de uitreiking van de bundels aan de aanwezige schrijvers zal Bert Janssens, directeur van HUMAN ( Humanistische Omroep), een aantal van de schrijvers en andere gasten interviewen. Het streven is om ook de humanistische omroep HUMAN een verslag van deze presentatie in het Humanistisch café te laten maken.

24 november

Humanistisch ondernemen Hans Becker kun je met recht een humanistisch ondernemer noemen: de mens staat centraal. Niet iedere onderneming is echter humanistisch en dat is om meerdere redenen jammer. Zeker in de ogen van ondernemer Hans Becker, die richtlijnen opstelde voor humanistisch ondernemerschap. Richtlijnen die op het juiste moment komen, want juist in deze tijd van financiële crisis, van graaien door de top, van bezuinigen en het moet minder, is het goed om juist de mens weer centraal te stellen en niet het fenomeen winstmaximalisatie. Kom en luister naar wat Hans Becker daar over te vertellen heeft. U bent vanaf zes uur welkom bij het Humanistisch café. Eten doen we rond kwart voor zeven en de spreker vangt gewoonlijk rond half acht aan. Kosten € 7,50 inclusief een drankje en koffie. Komt u alleen voor de spreker dan betaalt u alleen de gebruikte drankjes.

13


Humanistisch requiem Kan er zoiets als een humanistisch requiem bestaan? Wat valt er te bezingen zonder god en hiernamaals? Joop Voorns meent dat dit zeker wel mogelijk is en schreef ‘Schweigsamer Tod’ (2011). Dit muziekstuk waar gebruik wordt gemaakt van diverse negentiende eeuwse dichters als Rile, Hölderlin, Fontane, Engelke en Hesse wordt op 19 november te Rotterdam uitgevoerd door Cappella Gabrieli. Joop Voorn streeft als hedendaags klassiek componist in zijn muziek geen werking na die agressief is of “ruig”. Het

is eerder een zekere mate van “stilte” en “aandacht” die zijn muziek doortrekt. Er zijn misschien vooral twee dingen die zijn voorstellingswereld bepalen, namelijk de lineariteit van polyfonie en de klankvinding: in de klank, in het “akkoord” welluidendheid, helderheid, transparantie. Durft u dit humanistisch requiem aan, dan bet u op 19 november in City-kerk Het Steiger van harte welkom. Hang 18, Rotterdam, aanvang 20.15, entree 25 euro.

Prijs voor Sophie D’66 Europarlementariër Sophie in ’t Veld heeft tijdens het World Humanist Congress te Oslo op zaterdag 13 augustus de International Humanist Award ontvangen. Ze kreeg de onregelmatig uitgereikte prijs voor haar inzet voor privacy-, homo- en vrouwenrechten. Ook haar werk voor het European Parlement Platform for Secularism waarin zij pleit voor een duidelijke scheiding

tussen kerk en staat, droegen bij aan het toekennen van de prijs. In ’t Veld was blij verrast en ziet in de prijs een aanmoediging om zich nog meer in te zetten om mensenrechten bij een breder publiek onder de aandacht te brengen. 14


Is dat nou alles? Een jonge vrouw, die zonder religie was opgevoed, dacht na over het leven. Op zich is dat niet verwonderlijk, maar haar denken leidde haar uiteindelijk naar een kerk. Ze dacht: “Je wordt geboren, gaat naar school, je trouwt of je trouwt niet, je wordt ouder en je gaat dood. En is dat het dan?” Voor haar kon dat niet. Dat zou zinloos zijn. Zo’n verhaal stond recent in NRC Handelsblad in een artikel over hoe jonge mensen tot religie komen, zonder ermee te zijn opgevoed. Het deed me denken aan mijn allereerste uur tekenen op de kweekschool. De leraar, die in zijn begintijd tekenmeester bij mijn vader op school was geweest en later op de kweek ook tekenleraar van m’n oudere broer, verifieerde mij even. Vervolgens deelde hij vellen zwart en wit papier uit en gaf mijn klasgenoten wat dotjes plakkaatverf in alle kleuren. Ik kreeg zwart papier en als enige slechts witte en donkerblauwe plakkaatverf. Ik vroeg nog: “Is dit nou alles?” Maar ik was een Van Hest en 15

?

dat schiep kennelijk verwachtingen. Er werd door ons allen veel troep en ook een enkel aardig ding gemaakt. Mijn creatie sprong eruit. Ik had m’n naam waargemaakt! (Verder is het overigens nooit wat geworden met verven.) Ik wil maar zeggen dat ik ervan overtuigd ben dat het leven heel bevredigend is als je je er niets meer van voorstelt en verwacht dan het is: het alles uit “Is dat dan alles?” en dat we met dat alles onze handen en hoofd vol kunnen hebben. Mijn antwoord op de vragende titel van dit stukje is dus “Ja” en ik geniet van dat alles. Onno van Hest


RoRaVoLeRe 10 oktober

Vrij(heid) van religie? In vervolg op het Kleurrijk gesprek van 12 september organiseert Islam en Dialoog een tweede Kleurrijk gesprek om aandacht te vragen voor het vraagstuk van intolerantie ten opzichte van religie en religieuze vrijheden. Prominente sprekers, onder andere rabbijn Soetendorp, geven hun ideeën weer over de aanhoudende intolerantie in Nederland. Het onderwerp is heel beladen, dus mag er niet zomaar aan voorbij worden gegaan. Aan de hand van bepaalde stellingen gaan de sprekers in op het onderwerp “vrijheid van religie”. Daarin komen zaken zoals ritueel slachten, bloedbad in Noorwegen en nog veel meer aan bod! Meer informatie over het programma vindt u op de websites van Islam & Dialoog en Roravolere: www.islamendialoog.nl , www.roravolere.nl 10 oktober 2011 inloop 19.30, duur: 20.00 - 22.00 uur Locatie: Stichting Islam en Dialoog, Rochussenstraat 221, Rotterdam

17 november

Symposium: Hoe groot is jouw wereld? RoRaVoLeRe organiseert op woensdag 17 november samen met het Platform Levensbeschouwing en Religies een symposium met als thema Hoe groot is jouw wereld? Studenten van de Rotterdamse Hogeschool hebben onderzoek verricht naar hoe jongeren staan ten opzichte van vrijwilligerswerk en of het hebben van een levensbeschouwing of religie daar een rol in speelt. Het doel van het symposium is om zoveel mogelijk jongeren te bereiken, vandaar ook de locatie: het Zadkinecollege. Het symposium wil jongeren op een positieve manier aanzetten tot nadenken over zichzelf, hun buren en de Rotterdamse samenleving. Om het gevoel te geven onderdeel van die samenleving te zijn en om aan de mogelijkheden daar een bijdrage aan te willen en kunnen leveren. Het is de bedoeling dat er zoveel mogelijk jongeren komen die luisteren naar inspirerende 16


woorden, hun eigen zegje kunnen doen en onder het genot van een maaltijd verder discussiĂŤren over de geopperde plannen en mogelijkheden. Tijd en plaats worden nader bekend gemaakt. Volg de e-mail en publicaties.

12 december Humanisme

een humanist per definitie een atheĂŻst of zijn er meer variaties op dit thema mogelijk? Gerard vertelt over de diversiteit, menselijke waarde en waardigheid en wat die voor een humanist betekenen. Locatie: Pieter de Hoochweg 110, Rotterdam, inloop 19.30, aanvang 20.00 uur. De Kleurrijke gesprekken zijn gratis toegankelijk.

Gerard Burger zal deze avond verzorgen. Het thema is diversiteit binnen het humanisme. Is

Socrateslezing De Socrateslezing zal dit jaar weer in Den Haag worden gehouden. Spreker is Bas Heijne. Volgens Heijne zijn de abstracte idealen van het humanisme moreel goed, maar ook arrogant. In zijn boek Moeten we van elkaar houden? is hij kritisch over het hedendaags humanisme, maar ook zoekend. Naast zijn kritiek op het naoorlogs humanisme beveelt hij in Moeten wij van elkaar houden?, de ware humanist aan. Deze ziet de mens in zijn veelheid, met idealen maar ook met een besef van menselijke 17

zwakheden. Wie is deze 'ware humanist'? Wat bedoelt Heijne ermee? En klopt zijn analyse wel? Kan het hedendaags humanisme iets van hem leren. En zo ja, wat? Tijdens de Socrateslezing zal hij ingaan op die vragen. Bij het samenstellen van de nieuwsbrief waren precieze datum en locatie nog niet bekend, houd hiervoor de site www.humanistischverbond.nl in de gaten, of bel met het landelijk bureau: 020 5219000. Houd vooralsnog de avond van 13 en 14 december alvast vrij.


Flirten met God Niet geloven en toch religieuze ervaringen (willen) hebben. Deze nieuwe manier van religiositeit is in opkomst, maar opgemerkt is deze stijl nog bijna niet. Koert van der Velde vindt dat het tijd wordt dat hier verandering in komt. In mei dit jaar promoveerde hij op het onderwerp Religiositeit zonder geloof. Van zijn proefschrift is een toegankelijker versie verschenen: Flirten met God Flirten met God is een diepgravende speurtocht naar het fenomeen, religieuze ervaring zonder geloof. Daar horen vragen bij als: Waarom hechten mensen nog zo aan rituelen, aan een spirituele ervaring, waarom blijven mensen religieus zonder dat ze iets met God hebben? Van der Velde heeft daar een mening over, die hij graag met ons deelt en waarover hij graag met ons in discussie gaat.

ook humanisten die daar wat losser in staan en ook de mogelijkheid van een hogere macht niet per se uitsluiten. De eerste groep moet niets hebben van Koert van der Velde en zijn onderwerp. De tweede groep zul je eerder onder het gehoor van Van der Velde vinden. Maar eigenlijk is iedereen welkom op 12 oktober wanneer Koert van der Velde bij het Humanistisch Verbond in Rotterdam zijn verhaal komt doen. Kijk ter inspiratie eens op www.flirtenmetgod.nl

Humanisten zijn er in vele soorten en maten. Er zijn hardcore humanisten, die zeker weten dat er niets is dan wij mensen en dat wij mensen zelf ons leven bepalen. Er zijn 18


adressen Humanistisch Verbond Rotterdam-Rijnmond bestuur: Cathrien Boswijk John Geurts Nico van Scheijndel Ed van Bork

010 46 10 516 010 24 99 091 010 24 30 921 0181 48 26 37

Pieter de Hoochweg 110 3024 BH Rotterdam 010 - 425 01 02 hvrdam@tiscali.nl

Humanistische Uitvaartbegeleiding 010 - 482 48 81

Jong HV 020 - 521 90 45

Humanistisch Vormings Onderwijs (HVO) Postbus 85475 3508 AL Utrecht 030 - 28 56 856

Vrijgevestigd Humanistisch Geestelijk Raadsman Als mensen behoefte hebben aan een persoonlijk gesprek over geestelijke vragen kunnen zij of contact opnemen met John Brobbel. tel. 010 481 00 29 e-mail: john.brobbel@wxs.nl Hij is door het landelijk Humanistisch Verbond benoemd tot Vrijgevestigd Humanistisch Geestelijk Raadsman.


Pieter de Hoochweg 110 3024 BH Rotterdam 010 - 425 01 02

hvrdam@tiscali.nl

www.humanistischverbond.nl


Nieuwsbrief