Page 1

Over grenzen...

nr 3 | december 2012

Get connected


Over de grens...

Inhoud

I

Tegengeluid van Pieter Broertjes

Grensoverschrijdende parels

3 Voorwoord Over de grens, Roel Robbertsen 4 Update Economic Board Utrecht van start

En hoewel er de afgelopen decennia heel veel is gesproken over het aanpassen van bestuurlijke grenzen, zijn de enige grenzen die verlegd zijn, die van onze blik naar buiten. En die laatste grenzen zijn voor de economie een stuk belangrijker dan de bestuurlijke. Economische dynamiek houdt zich immers niet aan administratieve grenzen. Een buitenlands bedrijf weet vaak niet eens in welke provincie het zaken doet.

5 Facts & Figures Handelspartners over de grens 6 U zegt? Over welke grenzen willen kennisinstellingen heen? 7 Kiezen of delen De crisis biedt kansen, Rob H. Zieck en Michaël Kortbeek 9 Tegengeluid Een brutaal ventje, Pieter Broertjes 10 Grensoverschrijdende parels • Playing with Pigs • Pot Art logistics • Bilthoven Biologicals • PRé Consultants • SKF E&R Center BV • Cristal Delivery • Ultimaker • Ecofont

Des te belangrijker voor de economie is het om de krachten te bundelen in een regio met gemeenschappelijke waarden, ambities en uitdagingen. Om gezamenlijk de blik over grenzen heen te werpen. Dat is wat we doen in de brede regio Utrecht: van Veenendaal tot Hilversum en van Woerden tot Amersfoort. Ondernemers, kennisinstellingen en overheden zien dezelfde kansen en bedreigingen. Daarom hebben we ons verenigd in de Economic Board Utrecht en het strategisch netwerk Get Connected. Zodat we elkaar (nog beter) leren kennen en allianties kunnen vormen, om de regio in binnen- en buitenland nog sterker op de kaart te zetten.

18 Innovation Day 2012 Get inspired! 20 Op locatie Bartholomeus Gasthuis, Hotspot voor senioren, Willy van Egdom 22 Dubbelinterview Frank Miedema en Hans van Duijn

Tijdens Innovation Day op 31 oktober lanceerden we officieel de Board en het netwerk. Momenteel zijn we hard bezig verdere invulling hieraan te geven. Het enthousiasme is groot en de belangstelling groeiende. We vertellen er graag meer over tijdens de eerste Get Connected netwerk bijeenkomst op 25 januari 2013. Tot dan!

25 Estafette interview De dag waarop Utrecht houdt van Oudenrijn, Martijn Kamermans 27 Colofon & Agenda

Martijn Kamermans neemt het stokje over 2

n Utrecht gebeurt het. Maar we kijken natuurlijk wel over grenzen heen. Sterker nog: we moeten het van het buitenland hebben. Het buitenland is: de wereld voorbij onze nationale grenzen. Samen met Noord-Holland is Utrecht exportkampioen op het gebied van diensten. ‘Het buitenland’, dat zijn echt ook andere economische regio’s in Nederland. We leveren aan zakenpartners verdeeld over het hele land: onze bedrijven worden daarom niet voor niets de smeerolie van de Nederlandse economie genoemd.

Voorwoord

Innovation Day groot succes!

Roel Robbertsen Commissaris van de Koningin in de provincie Utrecht Voorzitter Economic Board Utrecht 3


Handelspartners over de grens

Facts & Figures

Update ebu

Economic Board Utrecht van start!

• Uit het kaartje blijkt dat de regio Utrecht relatief veel levert aan binnenlandse zakenpartners. Bedrijven uit Utrecht kunnen dan ook de ‘smeerolie’ van de

T

Nederlandse economie worden genoemd.

ijdens Innovation Day 2012, hèt innovatie-event voor de regio Utrecht, is op woensdag 31 oktober ook de Economic Board Utrecht (EBU) gelanceerd, met onder andere een inhoudelijke presentatie over de economie van de regio en een toast. ‘De provincie Utrecht bruist van economische energie,’ sprak commissaris van de Koningin Roel Robbertsen. ‘Het juiste moment om een volgende stap te maken, want hoewel er een voorsprong op andere regio’s bestaat, mag het risico van de wet van de remmende voorsprong niet onderschat worden. Vandaar de EBU, met als missie de regio Utrecht verder te brengen door de krachten te bundelen.’

• De export van Utrechtse bedrijven naar het buitenland is zeker niet verwaarloosbaar. Utrechtse bedrijven exporteren voor een waarde van € 12,7

4

848

miljard tegenover. • De Utrechtse industrie is de grote exportkampioen. Met haar exportwaarde van

609

meer dan € 5 miljard is ze goed voor 40% van de Utrechtse export.

6.239

525

• De grootste commerciële dienstensectoren (informatie en

1.703

communicatie, specialistische zakelijke diensten en financiële diensten) dragen

Get Connected het netwerk

Op 6 december 2012 nemen de eerste boardleden het stokje over van de tot nu toe betrokken bestuurders. De Board zal op vrijdagmiddag 25 januari 2013 worden gepresenteerd tijdens de eerste netwerkbijeenkomst Get Connected, het topnetwerk op bestuurs- en directieniveau. Een Supportorganisatie geeft ondersteuning aan de EBU, bereidt de regionaal economische agenda voor en neemt de organisatie van het Get Connected topnetwerk ter hand. Nu wordt deze organisatie ingevuld met capaciteit vanuit de betrokken partners: Taskforce Innovatie Regio Utrecht, de Kamers van Koophandel, provincie Utrecht, gemeenten Utrecht en Amersfoort. Het ontwerp van deze organisatie wordt nader uitgewerkt zodat deze medio 2013 vorm krijgt.

920

miljard. Daar staat een import van € 12,9

Het bouwen aan een regionaal-economische agenda is een ‘work in progress’. Vele gesprekken met ondernemers vormen daarvoor belangrijke input, evenals regionaal-economische analyses en kansen die voortkomen uit nationale en internationale beleidskaders. De eerste praktische bouwstenen voor de regionale economische agenda zijn gevat in het document: ‘VernieuwenVersnellenVersterken’ en te downloaden van de EBU-website.

Op vrijdagmiddag 25 januari 2013 vindt de eerste bijeenkomst plaats van het topnetwerk Get Connected op bestuurs- en directieniveau in Utrecht. Maak kennis met de boardleden tijdens de netwerkborrel. Nieuwsgierig naar de boardleden? www.economicboardutrecht.nl

35% van de export. Met Noord-Holland

2.447

is Utrecht daarmee de koploper op het

6.941

terrein van dienstenexport.

2.968

4.613 765 1.839

Bedrijven in de regio Utrecht verdienen ruim € 30 miljard met de levering van producten en diensten in Nederland. De grootste binnenlandse handelspartners zijn Noord-Holland, Zuid-Holland, Noord-Brabant en Gelderland. Samen zijn deze vier regio’s goed voor € 21 miljard. 5


Frank Miedema (decaan en vicevoorzitter Raad van Bestuur, Universitair Medisch Centrum Utrecht): ‘In strategie UMC Utrecht 3.0 willen we grenzen van medische en wetenschappelijke disciplines doorbreken om samenwerking te stimuleren en innovatie in de zorg te versnellen.’

Jules van de Vijver (voorzitter College van Bestuur Hogeschool voor de Kunsten Utrecht): ‘Kunst en creativiteit bloeien op de randen van het bekende. Vernieuwing ontstaat op grensgebieden, wanneer daar spannende nieuwe verbindingen worden gelegd. De kunst van HKU - nieuwe verbindingen, nieuwe toepassingen.’ Leonard Geluk (voorzitter College van Bestuur ROC Midden Nederland): ‘Waar mensen leren, slagen organisaties.’

6

Huib de Jong (lid van het College van Bestuur Hogeschool Utrecht): ‘Praktijkgericht onderzoek is een volwassen onderdeel van de taken die een kennisorganisatie heeft. De natuurlijke grens tussen kennisorganisatie en beroepspraktijk wordt daardoor steeds vaker en steeds duurzamer overschreden.’

‘De crisis biedt kansen’

Interview met Michaël Kortbeek, voorzitter van de Kamer van Koophandel Midden-Nederland, en Rob Zieck, voorzitter van de Kamer van Koophandel Gooi-, Eem- en Flevoland.

Kiezen of delen

U zegt!?

Vijf kennisinstellingen aan het woord

Get Connected vroeg hen: Over welke grenzen...?

Wie zijn Michaël Kortbeek en Rob Zieck? Michaël: ‘Ik ben nu bijna vijf jaar voorzitter van de Kamer van Koophandel Midden-Nederland. Daarvoor werkte ik bijna dertig jaar voor de gebroeders Nefkens, nu PGA Nederland, een van de grootste (auto)retailbedrijven van Nederland. Eerder was ik in Italië managing host in de reisbranche.’ Rob: ‘Ik heb een loopbaan in de effectenbranche achter de rug en bekleed nu diverse bestuurs- en adviesfuncties. Zo ben ik voorzitter van de Raad van Commissarissen van de Rabobank Hilversum, Vecht en Plassen. Sinds 2002 ben ik voorzitter van de Kamer van Koophandel, eerst van de regio Gooi- en Eemland, sinds de fusie in 2008 van de huidige regio Gooi-, Eem- en Flevoland.’ Economic Board Utrecht (EBU), nog meer bureaucratie of aanjager van innovatie? Michaël: ‘Aanjager. Je moet de board onmiddellijk weer afschaffen als deze nog meer bureaucratie betekent. Maar dat gevaar acht ik niet groot. De EBU is weer een orgaan erbij, ja. Maar we proberen om bestuurders uit organen eronder in het bestuur van de EBU te krijgen. Dat zal nooit helemaal lukken, maar per saldo krijg je niet een hele laag erbij.’ Rob: ‘Voorwaarde is dat de EBU ook echt in staat is verbindingen te leggen tussen de bestaande ondernemersnetwerken en dat zowel ondernemers uit het grootbedrijf als het mkb eraan verbonden zijn. Anders wordt het vooral een extra bestuurlijke overlegclub. En daar hebben we er genoeg van!’

Hans Amman (lid van het College van Bestuur Universiteit Utrecht): ‘Samenwerking over grenzen van disciplines heen is essentieel om complexe maatschappelijke vraagstukken op te lossen. De Universiteit Utrecht verlegt deze grenzen samen met haar partners op het Utrecht Science Park.’

Crisis: kans of bedreiging voor de EBU? Michaël: ‘Kans. Onder druk worden zaken vloeibaar. Er is nu een grotere bereidheid tot samenwerken en over de grenzen

Michaël Kortbeek en Rob Zieck

7


‘De Economic Board Utrecht biedt kansen om die samenwerking tussen ondernemers te realiseren’ Rob Zieck

kijken. Maar blijf wel bedrijfslevenbreed kijken. Ik vind het te beperkt om alleen op speerpunten als finance of life sciences in te zetten, zoals de provincie deed.’ Rob: ‘De kansen liggen vaak in meer samenwerking onderling. De EBU biedt kansen om die samenwerking tussen ondernemers te realiseren. Dat is de reden dat wij betrokken zijn bij de opzet en ondersteuning ervan.’ Eerst intern de banden aanhalen, de banden met aanpalende regio’s versterken of die met externe partijen? Michaël: ‘Het accent moet nu liggen op het aanhaken bij de Noordvleugel en de vorming van een samenwerkingsverband met NoordHolland en Flevoland. Kijk snel wat je samen kunt doen. Breng de back-office van de drie provincies bijvoorbeeld op één plek onder. Of dat Utrecht moet zijn? Dat maakt me niks uit. Ik ben Utrechter, maar vind dat je dat breder moet zien. Ga daar niet meteen aan lopen trekken. Daarna moet je de externe banden aanhalen. Met Zuid-Holland bijvoorbeeld, met zijn grootste haven van Europa.’ Rob: ‘Zoals Michaël al aangeeft, is het van belang nu de nadruk te leggen op integratie binnen de Noordvleugel en met Flevoland, Noord-Holland en Food Valley. Maar daarvoor moet je wel eerst intern de zaken goed op orde hebben. Daarmee bedoel ik dat je je als bedrijfsleven, overheden en kennisinstellingen goed georganiseerd hebt en één verhaal kunt vertellen rond strategische keuzes voor de topkwaliteiten van de regio, zoals de ict-dienstverlening.’ 8

Brainport of Food Valley? Rob: ‘Qua economische impact, merknaam en organisatie is Brainport eerder een voorbeeld dan Food Valley.’ Michaël: ‘Mee eens.’ Finance of life sciences? Rob: ‘Finance, vanwege mijn eigen achtergrond als ondernemer in de financiële sector, en omdat het een van de dragers van de economie in Utrecht is.’ Michaël: ‘Kijkend naar het economische gewicht, zeg ik finance. Maar in potentie is life sciences heel belangrijk. Over vijf jaar zeg ik misschien life sciences.’ Het regeerakkoord, inspiratiebron of dood in de pot? Michaël: ‘Ik was heel blij met de snelle overeenstemming, maar verrast en bezorgd door de inkomenseffecten. Want de binnenlandse consumptie is juist het probleem. Maar nu het kabinet de inkomensmaatregelen heeft afgezwakt, geef ik het het voordeel van de twijfel.’ Rob: ‘Ik ben het met Michaël eens dat het toe te juichen is dat er zo snel een akkoord bereikt is. Maar de koopkrachteffecten en lastenverzwaringen bieden niet veel hoop voor ondernemers. Gelukkig zijn er ook lichtpuntjes, zoals de duidelijke keuzes die worden gemaakt ten aanzien van de woningmarkt, de stevige aanpak van de regeldruk en het investeren in innovatie en vestigingsfactoren.’

Tegengeluid

Pieter Broertjes is burgemeester van Hilversum

Een brutaal ventje Hilversum, het graan dat wordt fijngemalen tussen de molenstenen van Utrecht en Amsterdam? ‘Misschien was dat in het verleden zo, toen ik nog niet was aangesloten op Hilversum. Nu is Hilversum eerder het scharnierpunt tussen die twee steden. En als we straks één provincie zijn, de spil. Dan zijn we van alle grensinterpretaties af. We zijn de verbindingsofficier tussen de twee magneten. Ze vinden me vaak een brutaal ventje als ik dit zeg. Maar we hebben gewoon meer zelfbewustzijn ontwikkeld. We hoeven nergens onze hand op te houden. Hilversum heeft echt iets neergezet als het gaat om media en de creatieve industrie. Op het Media Park zijn elke dag zesduizend mensen aan het werk, nergens vind je zo’n hoge concentratie creatievelingen. Eén regio We onderhouden goede contacten met Amsterdam en Utrecht, om te voorkomen dat we elkaar beconcurreren. Dat heeft namelijk geen zin. Wij hebben gewoon iets anders te bieden dan Amsterdam en Utrecht. Je moet elkaar aanvullen. Utrecht ontwikkelt bijvoorbeeld veel kennis van gaming. Dat helpt ons om te

verbreden. Omgekeerd helpt Hilversum Utrecht met onze professionaliteit in het produceren in de media-industrie. Ook als vestigingsplaatsen vullen we elkaar aan. Neem de campus van Nike met al z’n groen en sportvelden. Zoiets kan Amsterdam niet bieden, of tegen een veel hogere grondprijs. En tegen de Amerikanen zeggen we dat het 18 minuten met de metro is vanaf het centrum van Amsterdam. Laatst was ik in Brussel. Daar is Hilversum een bekend merk door radio en tv. Brussel ziet deze regio al als één geheel. Intern is dat nog niet zo. Amsterdam is daar verder mee dan Utrecht. De Economic Board Utrecht kan daarbij een belangrijke rol spelen. Almere We moeten meer naar Almere kijken. Die stad heeft ons de laatste decennia overvleugeld, en dat is haar zeer gegund. Almere is sterk in media en data. Ook met de Floriade en duurzaamheid vult ze ons goed aan. De randmeren werken nu nog te veel als barrière. Kennelijk vinden we het eng, zo’n plas tussen ons in. In de toekomst moet het water ons meer verbinden.

Regeerakkoord Ik vind het enorm bedreigend dat er honderd miljoen euro wordt gekort op de publieke omroep. Dat gaat ten koste van werk en inhoud. Kansen zie ik in het plan om alleen maar gemeenten met meer dan honderdduizend inwoners te creëren. We zitten in het Gooi met negen gemeenten op een kluitje, door samenwerking kunnen we een veel krachtiger stem laten horen.’

9


Playing with Pigs: varken zoekt uitdager Grensoverschrijdende

Ontwerpers en onderzoekers van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) en Wageningen UR werken aan een computergame waarmee varkens en mensen samen kunnen gamen. Niet alleen mensen, ook varkens vinden het leuk om te spelen. Sinds 2001 zijn varkenshouders door Europese regelgeving verplicht geschikt hokverrijkingsmateriaal aan te bieden dat verveling, agressie en staartbijten tegengaat. In de praktijk bleek het echter lastig de dieren van voldoende uitdaging te voorzien.

Dat varkens in staat zijn een eenvoudig computerspel te beheersen, was al een tijdje bekend. Het eerste ontwerp is: Pig Chase. Hierin kunnen varkens via een iPad-scherm met behulp van lichteffecten interactie aangaan met een menselijke speler. De speler moet de interesse van het nieuwsgierige varken zien vast te houden en samen langs bepaalde doelen bewegen. Vanuit de hele wereld kwamen enthousiaste reacties op de videoschets, die op de website is te zien. Ook is deze gepresenteerd op TEDxBrussels.

van de regio Utrecht

www.playingwithpigs.nl 10

11


Bilthoven Biologicals: een begrip in de vaccinwereld ‘Bilthoven maakte vaccins wereldwijd toegankelijk voor kinderen’

POT Art Logistics: Innovatie in kunstvervoer www.pot-artlogistics.nl

Het Amersfoortse familiebedrijf POT Verhuizingen / Logistiek, dat het predikaat Hof-leverancier mag dragen, startte in februari 2012 onder de naam POT Art Logistics met kunstvervoer: Het bedrijf transporteert bruiklenen tussen musea en beurzen, en stukken in consignatie voor antiquairs en kunsthandels. Ook verhuist het particuliere collecties in binnen- en buitenland. Volgens Pot is er in Nederland en Europa een grote markt voor kunstvervoer over de weg. Vooral het voorkomen van schade is van groot belang bij kunstvervoer. Een ongelukje kan de waarde van een kunstwerk zo

12

met miljoenen euro’s verminderen. Voor dit specialistische kunstvervoer heeft Pot een vrachtwagen en schilderijkist laten ontwikkelen. De vrachtwagen is voorzien van onder meer een afgesloten compartiment voor zuurvrije materialen, een volledig beheersbaar klimaatsysteem, een alarm- en voertuigvolgsysteem. Ook de entree garandeert dat kunstwerken en personeel - overigens opgeleid tot art handler- niet meer op de laadklep hoeven te balanceren. Kortom: innovatie in kunstvervoer!

Parel-tip: Opleiden en delen van kennis en ervaring wereldwijd loont.

Roeland van Dam is CEO van het bedrijf Bilthoven Biologicals, dat ontstond in 2011 na privatisering van het Nederlands Vaccin Instituut (NVI) en is een vooraanstaand speler in de vaccinwereld. Het onderzoek en de vaccinproductie van dit bedrijf stoelt op meer dan honderd jaar ervaring en kennis. Naar schatting wordt wereldwijd dertig procent van de vaccins voor kinderen geproduceerd op basis van deze techniek. Roeland van Dam: ‘Een aantal jaren geleden constateerde de overheid dat een kostbare vaccinfabriek zichzelf niet terugverdient als de afzetmarkt tot Nederland beperkt blijft. Om wereldwijde mogelijkheden te openen werd Bilthoven Biologicals doorverkocht aan het Indiase Serum Institute of India uit Pune. Niet zonder reden! Het Indiase bedrijf is ’s werelds grootste vaccinproducent met een compleet productenportfolio. Daarnaast gaat de relatie met dit internationale bedrijf meer dan veertig jaar terug. Na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelden en produceerden overheden zelf vaccinatieprogramma’s om belangrijke ziekten onder de bevolking te voorkomen. Een activiteit die toen door de commerciële industrie nog niet werd opgepakt.

Toen het vaccinatieprogramma in Nederland stond, besefte men dat tientallen miljoenen kinderen op de wereld helemaal geen beschikking over vaccins hadden. De Nederlandse overheid stelde haar kennis vervolgens beschikbaar voor alle kinderen ter wereld. Het Serum Institute of India was een van de eerste partijen die hiervan gebruik maakte. Het bedrijf ontwikkelde zich van leerling via klant tot eigenaar. De samenwerking tussen Bilthoven Biologicals en het Serum Institute of India opent vele mogelijkheden op de internationale vaccinmarkt. De kwalitatief hoogstaande Bilthovense producten kunnen profiteren van het wereldwijde logistieke en commerciële netwerk van werelds grootste vaccinleverancier. De productie kan twee tot driemaal worden verhoogd tot meer dan veertigmiljoen vaccins per jaar. Het aantal medewerkers – nu tweehonderd – zal met die uitbreiding van productiecapaciteit meegroeien. Bilthoven Biologicals blijft echter haar eigen identiteit, met Nederlands personeel en gerenommeerde naam behouden. ‘Want’, sluit Roeland af, ‘Bilthoven is een begrip in de vaccinwereld.’

13


Parel-tip:

PRé Consultants: Pioneers in Life Cycle Assessment Mark Goedkoop, directeur en groot aandeelhouder, richtte PRé Consultants in 1990 op. PRé staat voor product ecology. Deze Amersfoortse micro-multinational is met een team van 25 man – samen met een andere Duitse speler- internationaal marktleider op het gebied van Life Cycle Assessment Software en methodieken (LCA). PRé ondersteunt bedrijven met advies en software. Hierbij wordt duurzaamheid systematisch meetbaar en interpretabel gemaakt over de gehele levensloop van een product. ‘De Japanse overheid heeft onze eco-indicator toepasbaar gemaakt voor Azië.’

14

Goedkoop, van oorsprong industrieel ontwerper, wilde milieubewust ontwerpen en onderzoeken hoe je eco kon meten. Hij memoreert: ‘De jaren negentig waren een mooie tijd om dit te exploreren. Wat begon met een DOS-softwarepakket leidde tot wereldwijde aanvragen. Ontwikkeling, lokalisatie en wederverkoop van software stonden in deze tijd in belangrijke mate centraal.’ Nu wordt onze software in tachtig landen gebruikt. Duurzaamheid wordt steeds meer in bedrijfsdoelen verankerd. Vooral in de VS zijn marktleiders in het bedrijfsleven, beïnvloed door Al Gore, pre-competitief gaan samenwerken om tot standaarden te komen voor de ontwikkeling van duurzame producten en diensten. PRé is hier al in een vroeg stadium bij betrokken en is nu zelf pionier in het bij elkaar brengen van marktleiders, om te kijken of dit ook voor sociale issues kan worden gerealiseerd. Een ander wapenfeit is de samenwerking met grote partners als Philips, NedCar en SenterNovem (Agentschap

NL) op het gebied van ontwikkeling van de ecoindicator, die op internationaal wetenschappelijk niveau als meest geavanceerde wordt beschouwd. De Japanse overheid heeft onze eco-indicator voor Azië toepasbaar gemaakt. Op basis van Aziatische wetenschap is er een model gemaakt dat beter aansluit bij de situatie in die regio. Onze wetenschap en methodieken zijn allemaal open source. We helpen concurrenten zelfs bij het implementeren ervan. Deze netwerkmentaliteit van gunnen, samenwerken, delen en transparant zijn, zit in ons DNA. Zonder dit DNA zouden we nooit de micro wereldspeler zijn geworden die we nu zijn. We delen alles, behalve onze softwarecode…’

SKF Engineering & Research Centre: draait om fight against friction Cycle Assessment ‘SKF Research Centre is met iedere dag een patentaanvraag het pareltje op de SKF-kroon.’ Hannie Kroes is sinds vijf jaar Company Director SKF B.V.

Parel-tip: Trust in transparancy en integreer duurzaamheid in je bedrijfsvoering

www.pre-sustainability.com

www.skf.com

SKF is in 1907 opgericht en sinds 1914 ook in Nederland, in Nieuwegein, gevestigd. Het is een internationale onderneming met 46.000 medewerkers die werkzaam zijn in honderddertig landen. In Nederland werken er ongeveer vijfhonderd. ‘Nederland is met zijn International Engineering Research Centre het pareltje op de SKF-kroon. Ons internationaal onderzoekscentrum is de basis van allerlei uitvindingen. We vragen gemiddeld één patent per dag aan. SKF Nederland exporteert zo haar kennis naar de SKF-gemeenschap en werkt samen met grote internationale klanten, zoals de Ferrari Racing Unit,’ aldus Hannie Kroes. SKF is wereldmarktleider in het vervaardigen van hoge kwaliteit lagers en smeersystemen. Daarnaast heeft SKF afdichtingproducten en producten op het gebied van mechatronica. Kogellagers zitten in alles wat draaiende elementen bevat, dus bijvoorbeeld in auto’s, vliegtuigen, machines, fietsen en windmolens. Op het gebied van mechatronica produceren ze onder meer voor Philips dragende delen in ziekenhuisapparatuur.

Een tip voor het werken over grenzen. Vergeet niet dat onze Nederlandse ‘directe’ benadering bij andere culturen als onbeschoft kan overkomen. Dus: be polite.

Afdichtingen variëren van heel makkelijke tot heel ingewikkelde opdrachten. Bij de afdichting van een pijplijn onder zeeniveau dient rekening te worden gehouden met bestendigheid van het materiaal. SKF werkt met haar programma Beyond Zero aan duurzaamheid. Dit programma richt zich onder andere op de CO2-uitstootreductie. Hannie: ‘Het draait allemaal om de fight against friction. Hoe kunnen kogellagers bijvoorbeeld bijdragen aan minder wrijving in de auto-industrie, waardoor minder benzine wordt verbruikt?’ Het bedrijf ontving hiervoor een certificaat van het Wereld Natuurfonds. Tot slot zegt Hannie: ‘Het is een uitdaging in Nederland om het personeelsbestand met technische mensen op pijl te houden. Weinig mensen kiezen nog voor technische studies. Nu rekruteren we personeel internationaal. Ons Nederlands team heeft 25 nationaliteiten. Ik vind het zeer interessant om hierover te spreken met bestuurders van bijvoorbeeld de Hogeschool Utrecht of ROC Midden Nederland.’

15


Ultimaker: doe-het-zelf 3D-printer

Cristal Delivery: Nano ‘klittenband’ vervoert medicijn Ethlinn van Gaal (projectleider Cristal Delivery) ontvangt Utrechtse Ster 2012 tijdens Innovation Day 2012

‘Cristal Delivery levert betere ziektebehandeling met nanotechnologie.’

Parel-tip: Geneesmiddelontwikkeling is een gebied zonder grenzen, al zijn de belangrijke spelers gesitueerd in de Westerse landen. De CriPec® technologie is wereldwijd gepatenteerd. Er zijn dus geen grenzen voor productkansen en samenwerking met farmaceutische bedrijven.

16

Cristal Delivery is de winnaar van de Utrechtse Ster 2012. Dit jonge farmaceutische bedrijf ontwikkelt geneesmiddelen voor een betere ziektebehandeling. Innovatieve nanobolletjes (CriPec®), die werken als een soort klittenband, kunnen bestaande en nieuwe geneesmiddelen door het lichaam transporteren en gericht vrijgeven. Medicatie verloopt daardoor gerichter, veiliger en efficiënter. Hun business model is gebaseerd op de ontwikkeling van eigen producten én op samenwerkingsverbanden met farmaceutische bedrijven. In beide gevallen leidt dat tot producten voor uiteenlopende ziektebeelden. Cristal Delivery is een spin-off van de afdeling Biofarmacie & Farmaceutische Technologie van de Universiteit Utrecht. Het bedrijf is gehuisvest bij UtrechtInc. op het Utrecht Science Park. Als startup is Cristianne Rijcken (oprichter en CEO) na haar promotie, vanaf 2008 ondersteund door UtrechtInc met uiteenlopende zakelijke trainingen en één op één-support. Deze hulp was essentieel als voorbereiding op de oprichting van de huidige B.V. in april 2011, waarbij ook Joost Holthuis toetrad in de directie.

Momenteel maakt Cristal Delivery nog steeds gebruik van de huisvesting van UtrechtInc. Cristianne vertelt namens haar team: ‘Een prijs winnen is een enorme stimulans en genereert aandacht voor wat wij doen en nodig hebben! We voelen ons zeer vereerd en het is een beloning voor wat we gezamenlijk de laatste jaren bereikt hebben. We zijn begonnen op basis van de technologie, waarbij de eerste jaren bekostigd werden met subsidies en gewonnen prijzen. Inmiddels zijn het Utrechtse Thuja Capital en Biogeneration Ventures als formele investeerders (Venture Capital) ingestapt.’ Op dit moment ligt de belangrijkste focus op de ontwikkeling van het eerste product naar een eerste studie bij patiënten (gepland in voorjaar 2014), om ook daar de werkzaamheid en veiligheid van CriPec® aan te tonen. Cristianne: ‘Het succesvol bereiken van deze mijlpaal zal de waarde van het bedrijf evenals de samenwerkingen met andere bedrijven behoorlijk doen toenemen.’

www.cristaldelivery.com

Met de 3D printer kun je je eigen producten printen. Er zijn vele toepassingen. Wat dacht u van speelgoed voor uw kinderen of een iPad houder? Bedrijven en ontwerpers besparen met een eigen 3D printer op prototypes door ze zelf te printen. De Ultimaker wordt ook gebruikt voor medische toepassingen zoals prothesen en in de tandheelkunde om modellen te maken. Er zijn zelfs innovatieve ontwikkelingen op gebied van het printen van kraakbeen en bloedvaten! De Ultimaker is een 3D printer van desktopformaat, die je zelf als een Ikea-pakket in elkaar zet. Zo wordt het mogelijk om ook zelf thuis betaalbaar en gemakkelijk 3D te printen. De Do-ItYourself printer wordt sinds mei 2011 officieel verkocht. Het apparaat heeft een formaat van 35x35 centimeter. De maximumafmetingen van het te printen object zijn 21x21x20.5 centimeter. Siert Wijnia, Erik de Bruijn en Martijn Elserman begonnen met het ontwikkelen van de Ultimaker in het Utrechtse FabLab Protospace. De eerste orders kwamen onverwachts massaal binnen. Nu zijn er wereldwijd meer dan tweeduizend exemplaren verscheept. Er worden veel Ultimakers verkocht aan

www.ultimaker.com

onze Duitse en Britse buren, maar ook overzees aan Amerikanen. Met de Ultimaker wordt de 3D techniek toegankelijk voor iedereen. Geen wonder dat de media tegenwoordig vol enthousiaste verhalen staan over 3D-printmogelijkheden. Sommigen denken zelfs dat het apparaat het potentieel heeft de wereldeconomie met een nieuwe industriële revolutie op zijn kop te zetten. Ultimaking verwacht dat er over tien tot vijftien jaar in bijna elke huishouden wel een 3D printer zal staan. Bent u het achterkantje van uw afstandsbediening kwijt? Dan print u die natuurlijk zelf. Probleem opgelost, zonder eerst naar de winkel te rennen.

Ecofont: vergroent print-en drukwereld Softwaremaker Alexander Kraaij zet zich in om print- en drukwereld te vergroenen. Zijn onderneming Ecofont is uitgeroepen tot Sprout Challenger van het jaar 2012. Met een zelfontwikkelde technologie kan tot vijftig procent worden bespaard op inkt- en tonerkosten. De software bespaart printerinkt door kleine gaatjes te schieten in de letters. Deze gaatjes zijn nooit op het scherm te zien. En op papier negeren onze hersenen de kleine gaatjes. Naast inkt bespaart deze software ook papier door overbodige afbeeldingen weg te laten of alleen een kleine selectie af te drukken uit een lange e-mailconversatie (rich text). Op ieder werkstation kan deze software worden geïnstalleerd. Hierdoor is de groeipotentie enorm. Inmiddels werkt men al in meer dan zeventig landen met de producten van Ecofont. Klanten zijn onder meer een grote krantenuitgeverij in Brazilië en de grootste ICT-dienstverlener van Zuid-Korea.

www.ecofont.nl 17


Innovation Day 2012 Get Inspired! Op Innovation Day 2012 stond de vraag centraal: Wat is innovatie? Wat is er nodig om innovatie te bereiken? De ruim negenhonderd aanwezige deelnemers, van wie zeventig procent ondernemer, zochten enthousiast samen naar antwoorden. Willy Wortel, die alleen op zijn kamer uitvindingen bedenkt, is uit. Douwe Dabbert, die zijn knapzak vult met alles wat nodig is voor innovatie, is in. Op Innovation Day wordt de zak vooral gevuld met nieuwe samenwerkingsverbanden. Deze worden ter plekke gesmeed. Ook worden er direct zaken gedaan.

Gabrielle Kuiper, voorzitter faculteitsbestuur Kunst en Economie, HKU: ‘Wees een kameleon: Wat in de huidige transformatie-economie geproduceerd wordt, moet oneindig relevant zijn voor de gebruiker.’

Hans Gageldonk, hoofd Engineering Divisie Netherlands Institute for Space Research (SRON): ‘Ruimtevaart biedt unieke kansen voor wetenschap en innovatie.’ Roel Robbertsen, Commissaris van de Koningin: ‘Om de regio Utrecht – die op sommige punten steeds meer te maken heeft met de wet van de remmende voorsprong – haar economische concurrentiepositie te helpen behouden, slaan kennisinstellingen, overheid en vooral ook het bedrijfsleven de handen ineen en is daarom de Economische Board Utrecht gelanceerd.’

Tijdens Innovation Day vond in de futuristische ruimtes van Media Plaza een ambitieus programma plaats. Theorie en praktijk ontmoetten elkaar tijdens het plenaire programma. Daar ontvouwden Gabrielle Kuiper, Ad Tummers, Thijs Zonneveld, Hans van Gageldonk, Niels Geijsen, Michel van Velde en Lucas Simons hun innovatieve ervaringen. Een greep uit de plannen: een berg in Nederland, fietsen zonder ketting, ruimteonderzoek, menselijke organen maken van dierenorganen en 3D printing.

Beixo-fiets 18

Er zijn veel winnaars. Crystal Delivery gaat er vandoor met De Utrechtse Ster 2012. En de 5.000 euro voor het Ideas waiting to happen gaat naar het project Mirror Me, een app om lichaamsveranderende doelen te stellen en deze visueel te maken.

Michel van Velde, oprichter en algemeen directeur van One Shoe: ‘Dare to be different, leer van je fouten en trek goed personeel en talent aan.’

Thijs Zonneveld is ex-wielrenner, journalist en initiatiefnemer van Die berg komt er: ‘Het bergidee is, behalve een stip aan de horizon, een van de grootste potentiële innovatieplatforms in Nederland. Er bestaan plannen voor duurzame voedselproductie en energie, windtunnels en sport. Verplaats je in een kind, dan denk je in mogelijkheden.’

‘Begin nu! Als je wilt innoveren, kun je niet wachten.’ 19


G astvrouw voorkomt slot op huis in hartje stad Willy van Egdom stond in 2007 voor een grote verandering bij haar aantreden als bestuurder bij een van ’s lands oudste seniorengasthuizen. Ook al had ze geen ervaring in de ouderenzorg, toch lukte het haar veel geld uit de markt te halen om het woonzorgcentrum in het hart van Utrecht open te houden. Een verbouwing paste het huis aan de eisen van de moderne tijd aan. De aanwezige verbouwplannen gooide ze volledig om. In die tijd was het de trend in bejaardenland om over te stappen naar thuiszorg en zware zorg voor dementerende ouderen. Zij legde echter de verbinding tussen de stad, zorg, geschiedenis en ondernemerschap. Hierdoor ontstond een woonzorgcentrum met allure. Huis met allure Niets in het gebouw lijkt op waaraan we bij een doorsnee bejaardentehuis denken. Tegenstellingen tussen oude en moderne elementen zijn harmonieus samengebracht in dit prachtige historische pand. Ook de kenmerkende verzorgingshuisgeur ontbreekt. ‘Dat komt door het koelsysteem dat we hier gebruiken’, vertelt Willy trots. Ze vervolgt: ‘Ik liet me tijdens de planvorming leiden door vragen die de Utrechtse ouderen stelden:

20

Op locatie

Bartholomeus Gasthuis, hotspot voor senioren Hoe word je goed oud? Waar moet ik heen als ik niet meer alles zelf kan doen? En: Waar ga je als oudere in Utrecht uit? Dit huis is het antwoord!’ Het Gasthuis biedt zorg, maar is ook een uitgaansgelegenheid. Je kunt heerlijk en betaalbaar eten in het restaurant en deelnemen aan activiteiten van de Uit&Doe Agenda: van bridge tot Bach. ‘Ons welness centre voor ouderen is het eerste in Nederland en haalde zelfs RTL Boulevard.’ Het Gasthuis biedt onderdak aan onder meer een moderne kapsalon met traditionele krulspelden en kleinschalig zorghotel met zes kamers. Daarnaast heeft het een informatieloket voor allerhande vragen die spelen bij het ouder worden. De deuren van het Gasthuis staan niet alleen open voor de eigen bewoners, maar ook voor alle andere ouder wordende Utrechters. En die leeftijdsgrens van 45? Ach, ons huis is voor mensen die niet meer per se naast een strak lijf willen staan in de sportschool of naar discomuziek willen luisteren. Iedereen is in principe welkom, we doen niet aan leeftijdsdiscriminatie. Dit huis is voor en van de stad.’ Grenzen oversteken ‘Tijdens het verbouwingsproces werden de grenzen in het samenspel tussen architect, aannemer en ons voortdurend verlegd. Zo ontstond bijvoorbeeld op de

borrel ‘start bouw’ de samenwerking tussen twee buurvrouwen die een begrafenisonderneming runnen. Zij zochten een plek in Utrecht voor het starten van een opbaarhuis. Met een glas in de hand liepen we door het gebouw op zoek naar een geschikte plek. De zolder was het helemaal, maar hier waren luchtbehandelingskasten gepland. Nu staan deze op het dak en hebben we een prachtig opbaarhuis. We liepen gedurende het bouwproces voortdurend tegen grenzen aan. Voornamelijk met betrekking tot de structuur van de zorg en de financieringsstromen. Echter, als mensen ergens in geloven, kunnen veel grenzen worden overgestoken. Dezelfde instanties die grenzen maakten, hebben ons geholpen deze grenzen ook weer op te heffen.’ www.bartholomeusgasthuis.nl

>

>

> >

> >

Het Bartholomeus Gasthuis is al meer dan zeshonderd jaar bekend als zorgverlener voor senioren in hartje Utrecht. Het gasthuis heeft de beschikking over tien service-appartementen in het monumentale deel van het huis en in woningen rondom het huis. Het woonzorgcentrum heeft 22 ruime eenpersoonsappartementen. Het gasthuis heeft een verpleeghuis. Dit is opgedeeld in zes kleinschalige groepswoningen waar acht tot tien bewoners verblijven. De appartementen en woningen hebben een oppervlakte van 50 tot 145 m2. Op ten noort blijdestein uit Utrecht, was de architect van het renovatie proces. 21


Ruim denken helpt enorm

Dubbelinterview

samenwerking tussen verschillende regio’s is er nu eenmaal niet elke dag fysiek contact. Maar de band is er niet minder om tussen Frank Miedema, vicevoorzitter van de Raad van Bestuur van het UMC Utrecht, en Hans van Duijn, rector magnificus van de TU Eindhoven. Bijna twee jaar onderhouden hun organisaties nu, samen met de Universiteit Utrecht, een strategische alliantie. Dat houdt in: samen onderzoek doen, onderwijs afstemmen en werken aan nieuwe toepassingen. Bovenregionale innovatie dus. Kan dat en werkt het?

september in Utrecht en Eindhoven van start is gegaan. Die hebben we in anderhalf jaar van de grond getild. Zonder de alliantie zou dat nooit gelukt zijn.’ Hans: ‘Het is weerbarstig hoor, iets nieuws beginnen in het onderwijs. Maar we hebben al twintig studenten. Daarnaast hebben we al de nodige mensen uitgewisseld.’ Frank: ‘Het is belangrijk dat je elkaar een beetje ligt. En dat je de samenwerking niet van scratch af aan hoeft op te bouwen. Er moet al een fundament liggen. Dat was er in ons geval. Op het gebied van imaging was er al veel samenwerking tussen TU en UMCU maar ook met Philips. Dat is nu in de versnelling gegaan. Wat regeneratieve geneeskunde betreft, was er een klein begin, dat zeer is versterkt, ook door onderwijs. Beide plekken kennen nu dubbelaanstellingen van hoogleraren bij UU en TU. Veel succes ontstaat door persoonlijke interactie tussen key persons in de labs.’ Hans: ‘Als je zoiets alleen in de bestuurskamers afkaart, gebeurt er vervolgens niets of lukt het niet. ’ Frank: ‘Dat Philips meedoet, maakt het extra interessant. Wij zijn immers geen apparatenbouwers. Je hebt hen ook nodig in verband

Frank Miedema

Hans van Duijn 22

Ze zien elkaar ‘een paar keer per jaar’. Bij

Frank steekt enthousiast van wal. ‘In 2009 startten we UMC Utrecht 3.0, zoals we onze nieuwe strategie noemden. Uitgangspunt was dat we niet meer wetenschaps- maar vraaggestuurd wilden werken. Vroeger formuleerde een onderzoeker een vraag en zocht hij daar een passende patiënt bij. Nu gaan we van de patiënt uit. Eén van de speerpunten die we kozen, omdat we daar goed in zijn, is personalized cancer care. Iedere kanker heeft een eigen genetisch profiel. Toch worden ze vaak standaard behandeld. Bij zeventig procent van de patiënten werkt chemotherapie daarom niet goed. En bestralen veroorzaakt veel collateral damage. De techniek daarvan is zo weinig verfijnd dat je ook Groningen bestraalt, als de tumor in Assen zit. Zoiets kun je niet in je eentje veranderen, daar komt een hoop techniek bij kijken. Zo kwamen we bij de TU Eindhoven en Philips uit.’ Hans: ‘De samenwerking beslaat drie gebieden: medische beeldverwerking (plaatjes van het inwendige van het lichaam maken, red.), regeneratieve geneeskunde (nieuwe cellen en organen kweken, red.) en duurzame energie. Die medische lijn is voor ons complementair. Het is toegepaste technologie. Dat geeft verbreding aan onze studenten, maar ook aan de universiteit als geheel. We hadden tot nu toe alleen een technische as, met Delft en Twente.’ Frank: ‘Het mooiste wat we tot nu toe hebben bereikt, is de nieuwe master Regenerative Medicine and Technology die in

23


24

september mee te beginnen.’ Hans: ‘Mensen die daar uitstromen, worden arts en ingenieur tegelijk.’ Frank: ‘Zoiets bestaat nog niet in Nederland.’ Hans: ‘We hebben het idee opgedaan bij Harvard MIT. Je combineert zo eigenlijk het ziekenhuis met werktuigbouw en elektrotechniek.’ Frank: ‘Er werken ook steeds meer ingenieurs bij ons.’ Frank: ‘Van de fysieke afstand tussen Utrecht en Eindhoven en de cultuurverschillen hebben we geen last. Ach, Nederland is zo klein. Alleen al de Boston-regio is groter dan waar wij het nu over hebben. Vanaf mijn werkplek ben ik met de auto in twintig minuten bij het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis. Waar praten we dan over? ‘Waar ik wel nog omschakelingsproblemen zie, is bij onze professionals. Vooral de sociale wetenschappers doen niet meteen wat we willen. Dat zie je wel vaker bij wetenschappers, ook in de bèta-hoek, dat ze moeilijk kunnen omschakelen. Ik heb carrière gemaakt op het gebied van HIV en Aids. Dat was een interessant nieuw gebied, maar veel virologen bleven toch liever met muizen bezig. Je hebt soms wat wildere types nodig, zoals een Ab Osterhaus.’ Hans: ‘Wij worstelen met ons onderwijs. Grote uitval en te veel studenten doen eindeloos lang over hun studie. Wat dat betreft, heb ik veel geleerd van de samenwerking, omdat Utrecht het onderwijs anders invult. Wij bieden traditioneel volle programma’s en staan steeds maar voor dat bord dingen uit te leggen. Nu passen we meer het Utrechtse model toe. Dat betekent minder zenden, meer zelfstudie en meer eigen verantwoordelijkheid voor de student.

Met de samenwerking is er een andere cultuur en mentaliteit overgewaaid.’ Frank: ‘Ik leer ook weer dingen in Eindhoven. Toen ik daar laatst was, sprak ik een vrouw van rond de veertig die zich met medische beeldvorming bezighield. Zij begon met een praatje over het probleem van obesitas in de VS. Dat vond ik bijzonder. Ik realiseerde me dat een onderzoeker bij ons over de techniek zou zijn begonnen. Dan zie ik dat de TU praktijkgerichter is dan wij. Dat is eigenlijk best wel een schokkend inzicht. Je wilt toch het liefst meehelpen maatschappelijke problemen op te lossen?’ Hans: ‘Dat praktijkgerichte zit in onze genen. Wij zijn ook kampioen in het samenwerken met bedrijven.’ Frank: ‘De Economic Board Utrecht zal onze alliantie denk ik als voorbeeld nemen van hoe het moet. Dit lijkt me precies waarvoor de Board bedoeld is. Nee, ik geloof niet dat zij zich wil beperken tot samenwerking binnen de provincie. Als je dat doet, mis je kansen.’ Hans: ‘Ons Brainport is een voorbeeld. Daar wordt echt aan gesleurd door burgemeester Van Gijzel. Iedereen, ondernemers, wetenschappers en bestuurders, ontmoeten elkaar in Brainport. Het is een begrip in Den Haag. Ik vind Brainport hét voorbeeld van een geslaagd ecosysteem. Zoiets gun ik Utrecht ook.’ Frank: ‘Wij lopen altijd een beetje het gevaar ondergesneeuwd te raken door het lef van 020. Met de steun van 040 kunnen we dat goed pareren.’

Estafette interview

met de hoge investeringen. Nee, ik ben niet bang dat we nu aan hen vast zitten. We doen ook zaken met Siemens. Dat weet Philips. Een beetje ruim denken helpt enorm in zo’n samenwerkingsverband.’ Hans: ‘Philips zit ook te springen om goeie mensen, die krijgen ze van ons.’ Frank: ‘Obstakels in de samenwerking zie ik eigenlijk niet. Jij?’ Hans: ‘Soms duren dingen te lang omdat er zo veel schijven zijn. Dan wil je wat meer vaart.’ Frank: ‘Maar dit is Europees gezien een unieke alliantie. Dat zit ‘m vooral in de mensen, de interactie, in het spel kunnen spelen en ruimdenkend zijn. Het trekt nu ook elders de aandacht. Het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis wil graag aanhaken.’ Hans: ‘Wij zagen afgelopen zomer veel meer meisjes instromen dan anders. Ik durf de stelling aan dat dat mede is vanwege deze alliantie.’ Frank: ‘We bieden nu als toefje slagroom op de taart een researchmaster geneeskunde aan in Utrecht. We willen het mogelijk maken dat ook studenten met een bachelor Biomedische Technologie daarin instromen. Zo kweek je radiologen 3.0. We denken daar volgend jaar

De dag waarop Utrecht houdt van Oudenrijn Martijn Kamermans, directievoorzitter The Human Network Group, Utrecht.

Rien Nagel, directievoorzitter van Rabobank Utrecht e.o., gaf zijn estafettevraag - over meebewegen in conjunctuurgolven en duurzaam ondernemen in deze tijd - door aan Martijn Kamermans. Kamermans is sinds september 2012 directievoorzitter van The Human Network Group. Als u netwerkt, hoe introduceert u zichzelf dan? ‘Het Human Network is gespecialiseerd in flexibel inzetten en contracteren van professionals bij (middel)grote bedrijven en instellingen. Je kunt het zien als een conglomeraat van twaalf bedrijven die werkzaam zijn in verschillende marktvensters. We hebben circa tweehonderd professionals in dienst. Voor ieder bedrijf werken uiteenlopende trotse specialisten. Van de punctuele onderwijskundige (veelal vrouw) tot de meer alternatieve softwaretester (van koor-

zangers tot Harley-rijders) en de voornamelijk mannelijke veiligheidsdeskundigen. Hun trots en eigenheid verbindt hen met elkaar. Als directievoorzitter van het geheel houd ik de vloot van kleine scheepjes bij elkaar. Ik vertegenwoordig hen naar buiten toe. Daarnaast ben ik verantwoordelijk voor het interne: de cultuur en het reilen en zeilen.’ En tijdens de borrel? ‘Ik ben zoals ik ben. Er is geen onderscheid in wat ik wanneer vertel. Misschien een anekdote? Toen een van mijn kinderen

een keer op het werk was, vertelde hij zijn broertje: ‘Papa heeft het relaxter dan wij op school. Hij belt en praat de hele dag met mensen.’ Estafettevraag: Hoe is uw visie op de zakelijke dienstverlening in de loop van de jaren veranderd onder invloed van de verschillende conjunctuurgolven? ‘In de sector van de zakelijke dienstverlening zijn differentiatie en specialisatie leidend. Vroeger was er sprake van bedrijven die een waaier van diensten boden. Tot klanten 25


Colofon

‘Papa heeft het relaxter dan wij. Hij belt en praat de hele dag met mensen.’

vroegen: lever je nu speciality of commodity? Wil je de Easyjet van de commerciële dienstverlening zijn of de Singapore Airlines? Richt je je op het mkb of op grote bedrijven? De spelers van de toekomst zijn degenen die zich specialiseren. Er heeft een volwassenwording van de markt plaatsgevonden: specialisation is here to stay. De conjunctuurgolven worden korter, cyclischer en heviger. Grote bedrijven organiseren hun capaciteit aan de onderkant van de golf. Als dienstverlener moet je de flexibiliteit van je personeel goed op orde hebben omdat je anders in problemen komt in een krimpfase. In de huidige crisis zijn bedrijven die kunnen meebewegen met conjunctuurgolven het beste af. Human Network heeft de meeste mensen in dienst op basis van een ondernemend model, namelijk het midlance model. Als er geen werk is, voelen we allebei de pijn en als het goed gaat, wordt er meer gedeeld. Zo kan het bedrijf zijn kosten flexibel houden. Zelf denk ik dat conjunctuur zich moeilijk laat

voorspellen. Daarom is volume-flexibiliteit voor een dienstverlenend bedrijf van het allergrootste belang. Belangrijker dan het volgen van conjunctuurstudies.’ Welke eisen stelt onze tijd aan duurzaam ondernemen? ‘Wie goed doet, goed ontmoet, is naar mijn mening de kern van duurzaam ondernemen. Je kunt niet aan de ene kant je leveranciers uitknijpen en dan op de Alpe d’Huez de krantenkoppen halen omdat je je inzet voor kankerbestrijding. Duurzaam ondernemen betekent dat je goed bent voor het milieu, je medewerkers, je klanten, je leveranciers en ga zo maar door. Momenteel is vooral een focus zichtbaar op bijvoorbeeld milieu, met eenzijdige nadruk op CO2. Het is echter van belang dat er een harmonieus geheel ontstaat met alle stakeholders. Nu meten we de carbon footprint, maar ik voorspel dat het steeds breder wordt: de Harmonie-index. Maar dat zal zeker nog wel tien jaar duren.‘

Wat kunt u bijdragen aan de recent opgerichte Economic Board Utrecht? ‘Een vraag die bij mij leeft, is: Hoe trots is Utrecht op dienstverlening? Vindt Utrecht de innovaties in deze sector interessant, of vindt Utrecht technologie eigenlijk veel spannender? Deze trots op de zakelijke dienstverlening heb ik nog niet waargenomen. ‘Ik wacht nog op de dag, dat ik hoor: wij houden van Oudenrijn. Ik zou willen dat we ons als regio Utrecht meer profileren als de dienstverleningskampioen, die we ook echt zijn. Bedrijven hebben deze trots van hun regio nodig, anders verlies je ze in ieder geval emotioneel. Als de EBU van plan is met doorbraken in de dienstverlening het voorpaginanieuws te halen, wil ik wel meepuzzelen.’ Wat zijn uw tips voor de EBU? ‘Een Economic Board Utrecht slaagt alleen als we als regio trots zijn op wat we zijn: innovatief in dienstverlening.’ Aan wie draagt u het estafettestokje over? ‘Aan Maarten Timmerman van de Vereenvoudiger. Hij is een typisch Utrechtse innovator in de zakelijke dienstverlening. Mijn vraag is: Wat zijn de grote innovatieve doorbraken in de zakelijke dienstverlening die we de komende tien jaar kunnen verwachten? En welke hype bleek bij nader inzien onzinnig?’

Deze ‘Get Connected’ is tot stand gekomen in opdracht van Taskforce Innovatie Regio Utrecht. Wij danken de ondernemers en bestuurders die hieraan hebben meegewerkt. Redactie: Simone Bommeljé Menno Bosma Willemieke Molenaar (TFI) Jiska Weggeman Facts & Figures: Monique Roso (TFI) Eindredactie: Sandra Ekkelboom Fotografie: Roelof Pot Ruud van der Graaf Vormgeving: AKIMOTO Ontwerpt Druk: Reproka Locatie omslag: The Human Network Group Betrokken bestuurders bij de Paushuize-overleggen: Provincie Utrecht, Gemeente Utrecht, Gemeente Amersfoort, Bestuur Regio Utrecht, Universiteit Utrecht, Hogeschool Utrecht, Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, ROC MN, Kamers van Koophandel en Taskforce Innovatie Regio Utrecht.

Mede gefinancierd met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling van de Europese Commissie,

11 december Dutch Life Sciences & Health conferences

29 januari-2 februari International One Health Conference

Oegstgeest www.dutchlshconference.com

Bangkok Thailand www.immunovalley.nl/news-andevents

11 december Meetup Zorg en Technologie: E-health en business models Utrecht www.utrechtvc.nl

18 december OpenLunch OMK Amersfoort www.oliemolenkwartier.nl

19 december en 16 januari Seminars Entrepreneurship and Innovation in Life Sciences & Health, ULS Utrecht (voor MSc or PhD students) www.utrechtcenter forentrepreneurship.nl

3 januari 2013 Nieuwjaarsbijeenkomst Kamer van Koophandel Midden-Nederland Utrecht www.kvk.nl/nieuwjaar2013

25 januari Get Connected Economic Board Utrecht netwerkbijeenkomst Utrecht www.economicboardutrecht.nl

29 januari OpenLunch OMK Amersfoort www.oliemolenkwartier.nl

2 februari Nieuwjaarsreceptie provincie Utrecht Utrecht www.provincie-utrecht.nl

6 februari UOS Business Barometer 2013 Utrecht www.uos.nl

7 februari PechaKuchaNight, Amersfoort Creatieve Stad Amersfoort www.pechakucha-amersfoort.nl

provincie Utrecht, gemeente Utrecht, gemeente Amersfoort en BRU.

26

AGENDA

Get Connected nummers 1 & 2 gemist? Ga naar www.economicboardutrecht.nl 27


Profile for Economic Board Utrecht

Get Connected nr 3  

In het derde nummer van ‘Get Connected’maakt u kennis met grensoverschrijdende parels uit de regio en geeft Pieter Broertjes (boardlid) een...

Get Connected nr 3  

In het derde nummer van ‘Get Connected’maakt u kennis met grensoverschrijdende parels uit de regio en geeft Pieter Broertjes (boardlid) een...

Profile for ebutrecht
Advertisement