Page 1

Parels uit regio Utrecht

nr 2 | oktober 2012

Get connected


De parels van Utrecht

Inhoud Ice-World International

4 Inleiding Op naar de Economic Board Utrecht!

Movares LegioFreeWater

6 U zegt!? Bestuurders aan het woord 17 Facts & Figures 7 Kiezen of delen? Utrecht moet zelfbewuster, Geri Bonhof, voorzitter College van Bestuur Hogeschool Utrecht 9 Tegengeluid Hoezo crisis? Job Hendrikse, directeur Alfatech/ Alfatech Energy 10 Parels uit Regio Utrecht Bekende en onbekende initiatieven staan centraal: • LegioFreeWater • Ice-World International • Movares • De Hoogstraat Revalidatiecentrum • Cavadis • Ideate • ALT Technologies Syntens Innovatie top 100 / Utrechtse bedrijven

18 Dubbelinterview Coalition of willing & winning, Ton van Mil, directeur TFI in gesprek met Lucas Simons, directeur NewForesight

2

Geri Bonhof

22 Op locatie De Life Science as: universiteit nucleus van groot groen kennisgebied, Arie-Jan Ditewig, Wethouder van Economische Zaken De Bilt

U leest over de Economic Board Utrecht en de (verborgen) parels. Die parels? Dat bent u. Bedrijven en de kennisinstellingen die zo ongelofelijk goed werk doen. Zeer regelmatig kom ik bijzonder onder de indruk terug van een werkbezoek. De innovatiekracht van Movares, Deltares en het KWR; de nieuwe high tech Intensive Care van het UMC; de geavanceerde methodes van Revalidatiecentrum De Hoogstraat; de samenwerking tussen kunstenaars en wetenschap in ProtoSpace en de Dutch Game Garden… Het zijn slechts een paar van de parels die ik de afgelopen jaren bezocht; regio Utrecht heeft nog veel meer te bieden. Laten we daarom samen verder werken aan de promotie van de bestaande en het creëren van nieuwe Utrechtse parels!

24 Estafette-interview Utrecht, het knikkerkuiltje van Nederland, Rien Nagel, directeur Rabobank Utrecht e.o. De Utrechtste ster: parels of sterren?

27 Agenda

Met u hebben we tijdens de Paushuize-overleggen uitgesproken dat we onze kwaliteiten willen versterken. Dat kan alleen als we het samen doen. Ik heb dit proces weleens vergeleken met de farmacie. Daar worden ingrediënten samengevoegd omdat de werking dan groter is dan de som van alle bestanddelen afzonderlijk. We kijken naar de gemene deler, tellen op en vermenigvuldigden onze krachten. Het bedrijfsleven, de kennisinstellingen en overheden van de regio Utrecht gaan dat nu structureel doen in de Economic Board Utrecht. In deze editie van Get Connected wordt de Utrechtse schatkamer geopenend.

22 Innovation Day 2012 Innovation Day: ontdek en profiteer van recente innovatieve ontwikkelingen

26 U zegt!?

Voorwoord

3 Voorwoord De parels van Utrecht, Roel Robbertsen, commissaris van de Koningin in de provincie Utrecht

Utrecht is mooi, sterk en aantrekkelijk. Utrecht staat voor kennis, innovatie en creativiteit. Utrecht is de draaischijf: centraal gelegen op de economische as Amsterdam, Utrecht en Eindhoven; het scharnierpunt naar Duitse hotspots als Hamburg en het Ruhrgebied. Utrecht is het kloppend hart van Nederland, waar het goed wonen, werken en recreëren is.

Lucas Simons

Roel Robbertsen Commissaris van de Koningin in de Provincie Utrecht Voorzitter Economic Board Utrecht in oprichting 3


Update ebu

Op weg naar de Economic Board Utrecht!

Bedrijventafel Zorg & medisch

In de Get Connected Glossy van juni 2012 schreven

betrokken bestuurders ingestemd met de oprichting

we nog over de noodzaak van de Economic Board

van de Economic Board Utrecht, juist om het

Utrecht (EBU) en de wensen voor een dergelijke Board.

potentieel dat Utrecht in zich heeft, ten volle te

Inmiddels is het project EBU in een stroomversnelling

verzilveren. Taskforce Innovatie Regio Utrecht (TFI)

beland. De belangrijkste mijlpaal, het presenteren van

is gevraagd om dit proces verder te organiseren,

de Board in oprichting, is 31 oktober op Innovation

samen met partners als de Kamers van Koophandel,

Day 2012.

gemeenten, provincie Utrecht en kennisinstellingen. De projectgroep EBU is vervolgens in hoog tempo

Utrecht kan zoveel meer. De concentratie van slimme

gestart met de voorbereidende werkzaamheden. Zo zijn

bedrijven, hoogwaardige kennisinstellingen en snel

uitgangspunten voor de opzet van de Board i. o.

schakelende verbinders is hoog. Met elkaar kunnen we

uitgewerkt, waarin ervaringen uit regio’s als Amsterdam

belangrijke stappen zetten om de grote maatschappelijke

en Eindhoven zijn verwerkt. Daarnaast is er een start

vraagstukken te tackelen die zich aandienen: denk

gemaakt met de ontwikkeling van een regionaal

aan mobiliteit, energietransitie en stijgende kosten in

strategisch Topnetwerk waar CEO’s, directeuren en

de zorg. Die vragen om een integrale en innovatieve

bestuurders elkaar treffen. Tenslotte hebben TNO,

aanpak, maar ook om een gemeenschappelijke visie

TFI en KvK een gedegen analyse van de economie

en ambitie. Tegelijkertijd missen we onderling soms

in de regio Utrecht uitgevoerd dat o.a. ingezet wordt

belangrijke connecties, zoals tussen het bedrijfsleven

als inhoudelijke basis voor de Board. Ook zijn er circa

en het regionaal kennispotentieel. Tot slot is de regio

twintig bedrijventafels georganiseerd om relevante

weinig zichtbaar in Den Haag en Brussel en is ze geen

maatschappelijke en economische thema’s voor de

gespreks- en samenwerkingspartner voor Economic

Board inzichtelijk te krijgen.

Boards van Amsterdam, Brainport en Food Valley.

De goede samenwerking tussen de partners en het

Dit alles vergt een bundeling van krachten van het

combineren van kennis en kunde heeft het mogelijk

bedrijfsleven, van overheden, kennisinstellingen en

gemaakt om de Economic Board Utrecht op 31 oktober

maatschappelijke ondernemingen.

te presenteren.

Tijdens de Bedrijventafel Zorg & medisch op 17 september jl. werd met elkaar gesproken over knelpunten en kansen voor de caresector op korte en lange termijn. Jeroen Crasborn, senior adviseur Achmea Zorg & Gezondheid, over de bijeenkomst: ‘Wat ik meeneem na deze bijeenkomst is dat de Utrechter centraal gesteld wordt. Dat we met z’n allen maatschappelijke verantwoordelijkheid willen nemen om het op gebied van gezondheid en gezondheidszorg samen in Utrecht beter te maken.’

In het Paushuize-overleg van 29 mei j.l. hebben de 4

5


Gert Boeve (Wethouder Economie en Wonen, Zorg en Welzijn Amersfoort) ‘Binnen onze regio Amersfoort zijn ook Barneveld en Nijkerk actief. Beide gemeenten zijn óók lid van Regio Foodvalley. Heel slim: kiezen voor best of both worlds is prima. Zo wil ik Amersfoort ook graag verbinden met andere partijen - bedrijven, instellingen en overheden - binnen de provincie Utrecht.’ Wouter Kolff (Wethouder Financiën, Sociale Zaken, Economie, Grondbedrijf, P&O Nieuwegein): ‘De gemeenten Nieuwegein, Houten, IJsselstein, Vianen en Lopik vormden in korte tijd één gezamenlijke sociale dienst die per 1 januari van start gaat. Op een eenduidige en veel gerichter manier kunnen we straks werkgevers benaderen om mensen vanuit een uitkering aan het werk te helpen. Ondernemers houden terecht geen rekening met gemeentegrenzen, dus moeten politici dat ook niet doen.’

6

Jacqueline Verbeek-Nijhof (Wethouder Ruimtelijke Ordening, Sport en Economische Ontwikkeling Zeist): ‘Bij station DriebergenZeist werken we aan een compact, hoogwaardig OV-knooppunt. De N225 zal het spoor via een tunnel gaan kruisen. Dit kan alleen door een intensieve samenwerking tussen gemeenten Utrechtse Heuvelrug en Zeist, de provincie, ProRail en het BRU. Samenwerking leidt tot een duurzame kwaliteitslocatie voor bedrijven.’

Bob Duindam (Wethouder Financiën Economische Zaken, Duurzaamheid Woerden): ‘Een gemeente met het profiel van Woerden met vijftigduizend inwoners heeft een andere taak dan bijvoorbeeld de stad Utrecht of Amersfoort. Om als regio samen te werken, moeten we keuzes maken. Laat bijvoorbeeld gemeenten die een OV-knooppunt zijn hun logistieke verantwoordelijkheid nemen en laat andere stoppen met bouwen.’

Utrecht moet zelfbewuster

Kiezen of delen

U zegt!?

Bestuurders aan het woord I

Quotes van bestuurders uit de regio Utrecht over grensoverschrijdende samenwerking:

Interview gebaseerd op keuzevragen met Geri Bonhof, voorzitter College van Bestuur Hogeschool Utrecht.

Wie bent u? ‘Geri Bonhof, inmiddels negen jaar Collegevoorzitter aan de Hogeschool Utrecht. Op de vestigingen in Utrecht en Amersfoort studeren ruim 36.000 studenten. Per jaar leveren beide locaties tezamen 6.700 hoogopgeleide professionals af, aan wie de arbeidsmarkt dringend behoefte heeft.’ Utrecht of Amsterdam? ‘Voorheen was ik Collegelid aan de Hogeschool van Amsterdam. Daar heb ik ook gestudeerd. Toen ik in Utrecht ging werken en wonen, dacht ik: ‘Het is wel wat anders dan Amsterdam. De afgelopen negen jaar heb ik echter mogen ervaren wat een prachtige stad en regio Utrecht is. Het is een vreugde om hier te werken en wonen. Er heerst een heel inspirerend klimaat. Dit toont zich bijvoorbeeld op het Utrecht Science Park. Bedrijven als Danone, RIVM en TNO, ze zitten hier allemaal! De kennisinstellingen kunnen daardoor schakelen met bedrijven. Door de aanwezigheid van innovaties en hoogopgeleide is Utrecht een van de meest innovatieve regio’s van Europa.’ Innovatie of wetenschap? ‘Dit is geen tegenstelling. Wij zijn een Hogeschool die inzet op innovatie van de beroepspraktijk. Zonder wetenschappelijk onderzoek bestond er geen iPad of leukemiemedicijn. Als Hogeschool bieden wij toegepast onderzoek en breed onderwijs. Zo leiden we professionals op die oplossingen kunnen bieden op de vele vraagstukken die er zijn: vergrijzing, toenemende kosten in de gezondheidszorg, klimaatverandering. Met ons toegepast onderzoek kunnen wij vragen uit de beroepspraktijk goed oplossen. Een voorbeeld hiervan is het project Mijnbedrijf 2.0, waar sociale innovatie binnen het MKB het uitgangspunt is.’ 7


Hoezo crisis?

Innoveren of samenwerken? ‘Je kunt alleen innoveren door samen te werken. Kijk over grenzen heen. Het kan altijd beter. Voor een goede samenwerking heb je openheid en een redelijke mate van robuustheid nodig om eigen twijfels naar buiten te durven brengen en om vertrouwen op te bouwen. Samenwerken groeit als er vertrouwen in elkaar bestaat. Wij leiden onze studenten op om een onderzoekende en ondernemende houding aan te nemen. UtrechtInc (de incubator) is hiervan een goed voorbeeld.’

Innoveren in een traditionele markt ‘Elektrotechniek is een traditionele markt. Wij vinden het belangrijk binnen deze markt vernieuwend te zijn,’ zegt algemeen directeur Job Hendrikse over zijn strategie. Innovatie reikt bij Alfatech echter verder dan techniek alleen. ‘Bouwen aan duurzame relaties en een goede samenwerking zijn essentieel voor succes.’ De klantenkring van Alfatech bestaat voor tachtig procent uit vaste relaties.

Samenwerken met studenten of bedrijven? ‘Ook dit is geen tegenstelling voor ons. We doen onderzoek voor de beroepspraktijk en studenten lopen stages in de praktijk. Midden- en kleinbedrijven weten ons ook steeds beter te vinden. Door samen te werken vindt er interactie plaats en kun je elkaar aanvoelen. Dit gebeurt in de ziekenhuizen, maatschappelijke organisaties, op scholen en in bedrijven.’ Geld of parels? ‘Je hebt geld nodig om parels te kunnen produceren, bijvoorbeeld een aanjaagsubsidie. Voorts een zelfbewust (overheid) bestuur en boegbeelden voor de stad en regio. Zij moeten de parels uitventen. Regio Utrecht stelt zich nog te bescheiden op. Utrecht doet het en Amsterdam verkoopt het. Schiphol is Amsterdam Airport, maar het vliegveld ligt net zo ver van Utrecht als Amsterdam af. We dreigen op achterstand te raken. Een Economic Board zou mooi zijn om onze schatten aan te prijzen en ons te profileren in Brussel.’ Een bottom-up of top-down Economic Board Utrecht? ‘Een EBU moet faciliterend zijn. Hieronder kunnen allerlei bestaande netwerken fungeren, bijvoorbeeld de Creative Connection en Utrecht Life Sciences. Waar blinde vlekken zijn, moeten initiatieven worden ontplooid. De relatie tussen kennisinstellingen en het bedrijfsleven heeft nu nog een te klein aandeel. Ook de grote spelers in de regio Utrecht moeten meedoen. Dat zijn ze aan hun regio verplicht. Het dagelijks bestuur van de EBU moet niet uitvoeren, maar richting geven.’ Een proactieve of reactieve houding voor de kennisinstellingen in de EBU i.o.? ‘We moeten er proactief in zitten. We hebben immers al een heel track record met het netwerk tussen overheden, kennis8

Tegengeluid

Job Hendrikse is directeur van Alfatech en Alfatech Energy te Amersfoort www.alfatech.nl

instellingen en bedrijfsleven. De EBU is een goede omgeving voor de Hogeschool om zich in te bedden voor nieuwe activiteiten. Daarom ben ik als bestuurder betrokken bij het Paushuize-overleg. Zo kunnen we als Hogeschool proactief opereren en meewerken aan versterking van de regio. Want de Randstad is de motor van de Nederlandse economie en daaraan levert de innovatieve regio Utrecht een belangrijke bijdrage.’

Meegroeien met de markt In de groeiende markt van telecom en energie is meegroeien en innoveren het devies. De gsm van vroeger is de smartphone van nu. ‘Dat vraagt om een veel zwaardere en slimmere infrastructuur voor datatransport. Die infrastructuur moet door het installatiebedrijf correct worden aangelegd,’ aldus Hendrikse. In de booming business van de energiemarkt levert Alfatech vernieuwende concepten zoals de Alfaswitch. Daarmee kunnen woningbouwcorporaties en VVE’s slim en eenvoudig door een grote zonnestroominstallatie opgewekte stroom verdelen over meerdere appartementen. Hendrikse: ‘Iedereen vaart wel bij duurzame energie, ook in zware tijden. Want naast bezuinigingen voor de klant, levert het werkgelegenheid op voor korte en lange termijn.’

Economische crisis? Ondanks de economische crisis heeft Alfatech het enorm druk. ‘We hebben zelfs moeite aan de vraag naar goede monteurs te voldoen,’ zegt Hendrikse. ‘Dat komt doordat wij aansluiten bij de wensen van de klant. We leveren steeds meer zonnestroominstallaties aan particulieren. Wij bieden onze klanten een totaalpakket: een zonnecentrale, in plaats van een zonnecel, wij leggen de leidingen en bieden onderhoud zonder enig omkijken voor de klant. De klant heeft behoefte aan een goed advies en een goed gevoel over wat er gaat gebeuren. Dit bieden wij door de situatie ter plekke op te nemen, maatadvies te geven en slim te installeren voor een goede prijs. Naar onze mening werkt dit beter dan werken via het internet.’ Kansen over de grens Hendrikse signaleert ook kansen voor de Europese markt. ‘Dit merken we in de samenwerking met onze internationale klanten. Op sommige plaatsen in Europa is een kennisachterstand ontstaan. Door alle subsidies was daar geen noodzaak om innovatief en kostendekkend te werken. Ook zonder subsidies moet er rendabel gewerkt kunnen worden. Daarin moeten wij ons onderscheiden. Dit geldt in het bijzonder voor de energiemarkten.’

Faalkosten Net als ieder bedrijf heeft ook Alfatech te maken met faalkosten. ‘Faalkosten zitten bij ons vooral in de arbeidsproductiviteit en organisatie,’ vertelt Hendrikse. ‘Je ziet bijvoorbeeld vijf ploegen in een half jaar voorbijkomen om verschillende glasvezellijnen de grond in te werken. Kan dat niet efficiënter? Moet de overheid hierin geen concretere rol spelen? Door efficiënt te plannen kan je kosten besparen. Wij proberen onze werknemers hiervan bewust te maken. In het op deze manier terugbrengen van faalkosten ligt een belangrijk deel ons succes.’

Alfatech biedt oplossingen die naadloos aansluiten bij de dagelijkse praktijk van de opdrachtgever. Het bedrijf levert complete installaties op het gebied van elektrotechniek, telematica en duurzame energie. Ook doet Alfatech beheer en onderhoud van installaties. 9


LegioFreeWater: beschermen tegen bacteriën We spreken marketing manager Philip Korff de Gidts – de man van het woord en buurman van Hans.

Het gepatenteerde aftakkingsloze waterleidingconcept is een duurzame uitvinding www.legiofreewater.com

uit regio Utrecht In dit artikel staan succesvolle initiatieven uit de regio Utrecht centraal. 10

De dreiging van de dodelijke legionellabacterie die de veteranenziekte veroorzaakt, behoort tot het verleden. LegioFreeWater ontwikkelde een desinfecterend preventiesysteem voor drinkwaterleidingen. Het systeem bestaat uit drie componenten: een volautomatische thermische desinfectie van drinkwatersystemen, een serieel ontwerp van watersystemen ten behoeve van een continue doorstroming en een methode om restwater te elimineren. Dit inmiddels gepatenteerde aftakkingsloze waterleidingconcept is een duurzame uitvinding – want 98 procent zuiniger met water en energie – van loodgieter Hans Kostanje uit Wijk bij Duurstede. Hij heeft hiermee al vele prijzen in de wacht gesleept, waaronder de Herman Wijffels Innovatieprijs. We spreken marketing manager en buurman van Hans, Philip Korff de Gidts. Hij zegt: ‘Hans gaat als loodgieter op een bijzondere manier met problemen om. Toen hij een aantal jaren geleden een drinkwaterprobleem bij de jachthaven oploste, heb ik hem geadviseerd te kijken of de geboden oplossing octrooiwaardig was.

Dit bleek het geval te zijn. Wij stelden ons vanaf dat moment als doel om wereldwijd waterleidingen te beschermen tegen bacteriën. In het begin werd er nog schouderophalend gereageerd. Maar ineens hing de concurrentie aan de lijn, die aangaf dat zij de markt al bezat. Dan weet je dat je goed zit. Nu behoren we tot de top 12 van waterinnovaties van Top Team Water. Landelijke topsectoren werken al met ons systeem. Hans heeft naast LegioFreeWater zijn eigen loodgietersbedrijf en ik ben economieleraar. Daarom bouwen we op de Wijkse Parel-tip: kracht. We worden gesteund door Kom achter de zo’n twintig vrijwilligers, onder wie tekentafel vandaan en een vormgever, een rechter en een ga bij de professional oud-directeur Economische Zaken. te rade. Betrek je Die kracht is meer waard dan een netwerk en vergeet het subsidie. In plaats van een subsidie thuisfront niet. financieren wij ons project met crowdfunding: Share to start. We willen veilig water brengen in scholen, sportaccommodaties, hotels, zorginstellingen en ziekenhuizen. Wie doet er mee?’


Ice-World International: Van ijsbanen naar ijsbeleving

‘Zeehond Bobby is een revenue generator’ www.iceworld.nl

Parel-tip: Speel in op de beleving van de klant. Maak bij de ontwikkelfase gebruik van creatieve bedrijven en bijvoorbeeld de Battle of concepts.

12

Nederlanders zijn gek op schaatsen. ’s Werelds grootste tijdelijke schaatsbaan, De FlevOnice, is dan ook van Nederlandse bodem. Via een wereldwijd dealernetwerk van zo’n twintig landen verhuurt eigenaar Ice-World International uit Baarn jaarlijks rond de zeshonderd mobiele schaatsbanen. Directeur Neil Simons aan het woord: ‘IceWorld is het enige bedrijf dat wereldwijd opereert op alle continenten behalve Antarctica… daar hebben ze ons niet nodig. Wij zijn in staat om binnen een dag een kwalitatief goede ijsmat te leggen. Met ons gepatenteerde systeem, waarbij de ijsvloer met behulp van aluminium buizen wordt bevroren, maken wij het verschil. Onze vloer is veertig procent energiezuiniger dan die van gebruikelijke kunststof systemen. Naast het voortdurend verbeteren van de techniek van het product willen wij onze scope verleggen van ijsbanen naar een ijsbeleving. Nu ligt ons product onder het ijs, niemand die het ziet. We weten dat Nederland

geïnteresseerd is in ijs, ongeacht die scheur of dat wak. Dat stelt ons voor de uitdaging om als ijsbaan meer te bieden. Zo ontwikkelden wij de schaatshulp Bobby. Bobby, de opvallende oranje zeehond, leert kinderen schaatsen en heeft al onze verwachtingen overtroffen. De schaatser wil Bobby de hele dag bij zich houden. Dit product is een revenue generator. Dealers en exploitanten verdienen eraan, omdat het extra verhuurinkomsten oplevert. Voor de ontwikkeling en het krijgen van nieuwe ideeën maken we gebruik van de aanwezige creativiteit in de regio Utrecht. Bijvoorbeeld via de Battle of Concepts www.battleofconcepts.nl. Aan strategische vragen worden hier nieuwe oplossingen gekoppeld. Wij zijn erg enthousiast over de samenwerking met jonge talenten. In ons allernieuwste project koppelen we de fysieke ijsbaan aan sociale netwerken als Facebook. ...interessant voor onze stakeholders en de sponsors die zich presenteren op en rond een ijsbaan. Een mooi idee, in de pilotfase...’

Applied Health Games: ‘Game-thinking’ in de zorg `Leuke thereapie waarmee revalidanten tegelijk hun revalidatieresultaat halen.’ www.dehoogstraat.nl

Joep Janssen is als bewegingswetenschapper en fysiotherapeut werkzaam bij Revalidatiecentrum De Hoogstraat. Hij werkt op de jeugdafdeling met kinderen en jongeren met niet aangeboren hersenletsel, vaak opgelopen door een (verkeers) ongeval. Daarnaast is hij onderzoeker op het terrein van Applied Health Games. Hij vertelt: ‘Ik ben werkzaam binnen verschillende projecten die focussen op het aantrekkelijker maken van de therapie door nieuwe technologie, waaronder games, te betrekken. In het nieuwe project denkt een team van ons centrum en van de Hogeschool voor de Kunsten (HKU) mee. De samenwerking tussen mensen uit de zorg en creatievelingen uit de designwereld is nieuw in de medische wereld en ook the key to our success. GameLab biedt een gestructureerde groepstherapie waarbij kinderen en jongeren door te werken aan hun revalidatiedoelen op cognitief, sociaalemotioneel en/of fysiek gebied werken. Het is zo’n succes dat volwassenen ook aan het gamen geslagen zijn bij De Hoogstraat. Het GameLab werkt samen met wetenschappers, psychologen, fysiotherapeuten, gamedesigners, programmeurs en zorgmanagers. Zo hebben we onszelf gedwongen een gemeenschappelijke ‘nieuwe’ taal te leren spreken. Nu, na vijf jaar

samenwerking met de HKU, hebben we voldoende kennis op het medische en gaming vlak om ons samen te storten op de volgende fase: het proces van het ontwikkelen van de eerste échte therapeutische game. Het meest vernieuwende in deze nog te ontwikkelen game is dat de therapeut realtime de revalidatiedoelen in de game kan verwerken zonder dat de patiënt dat in de gaten heeft. Deze creatieve vernieuwingsslag is nog spannend voor financiers in de zorg. Hoe de resultaten te wegen?... We hopen dat de financiers in de zorg snel inzien dat het voor jongeren en voor volwassenen noodzakelijk is om met gebruik van nieuwe media op een speelse manier lichamelijk resultaat te boeken.’

Parel-tip: Patiënt betrekken bij het ontwerpproces en multidisciplinaire samenwerking, ook met designers buiten de zorgsector.

13


ALT Technologies: Europees marktleider ‘Er zijn duizenden labelbedrijven. Wij vonden onze toegevoegde waarde.’ www.alttechnologies.com ALT Technologies won afgelopen jaar de Kamer van Koophandel Ondernemersprijs. Dit technologische bedrijf veroverde de zeer competitieve markt van zelfklevende materialen met nieuwe, zelf ontwikkelde materialen voor onder andere airbaghoezen die beter en goedkoper zijn. Naast de hoofdvestiging in Utrecht heeft het bedrijf in 2008 een fabriek geopend in Roemenië en in China en wil het expanderen naar de Verenigde Staten, Azië en Zuid-Amerika. Directeur Jean-Luc Verstraeten vertelt hoe het bedrijf Europees marktleider is geworden: ‘Er zijn duizenden labelbedrijven. Wij vonden echter onze toegevoegde waarde. Wij ontdekten dat er weinig producenten werkten voor de auto-industrie. Dit komt omdat een zeer hoge kwaliteit van het product noodzakelijk is. Wij kunnen deze leveren. Met kennis van materialen hebben wij ons gespecialiseerd en toegelegd op deze branche. Wij kwamen in contact met Morton, een klant die airbagsystemen maakt. Met ons research en development team dat zowel logistiek als procesmatig sterk is, hebben we toen zelfklevende materialen voor airbags ontwikkeld. Het betreft hoezen ter voorkoming dat er vreemde onderdelen de airbagmodules beschadigen. Toen Morton werd opgekocht door de grootste airbagsystemenproducent ter wereld is ons trackParel-tip: record natuurlijk enorm uitgebouwd.’ De meeste Sta als bedrijf nieuwe ontwikkelingen komen stapsgewijs tot open om te stand. Hiervoor moet je als bedrijf open staan leren en kijk om te leren en samenwerken met mensen van goed rond. binnen en buiten het bedrijf. Want vernieuwen kun je niet alleen.’ > Eind 2012 worden de resultaten van een onderzoek, naar koplopers en hun innovatieverhalen door de Kamer van Koophandel Midden Nederland gepubliceerd. 14

Innovatie top 100: Grootste innovatieprijs Nederland Zeven jaar geleden lanceerde Syntens Innovatiecentrum het idee om innovatie binnen MKB-bedrijven georganiseerd te etaleren. Inmiddels hebben we het over de grootste innovatieprijs van Nederland. Herman Poos (Syntens): ‘Het MKB is belangrijk voor de Nederlandse economie. Deze bedrijven zijn aanjagers van innovaties. Een bedrijf moet continue willen vernieuwen om up to date te blijven voor de toekomst.’ Bron:www.syntens.nl/innovatietop100/top-100-2012 De bedrijven uit Regio Utrecht in de Innovatie top 100:

16 19 25 56 59 63 70 71 82 86 99

DARE!! Instruments, Woerden. Innovatie: Zorgen voor meer storingsvrije producten. SnappCar, Utrecht. Innovatie: Huren van andermans auto.

Wheelylift.com bv, Naarden. Innovatie: Heel veel meer fietsen stallen met de Wheelylift.

Drillster, Vleuten. Innovatie: Kennisniveau op peil met Drillster. Westmark, Leusden. Innovatie: Scheerlijnen tegen piraterij.

GenDx, Utrecht. Innovatie: Slagingskans bij transplantatie vergroten.

VersionTwo Nederland, Amersfoort. Innovatie: Het stuur van je loopbaan in eigen handen. CableTracks Nederland, Wijk bij Duurstede. Innovatie: Robuust informatiesysteem voor werksituaties en incidenten. NetMedical, De Meern. Innovatie: Online cockpit voor diabetespatiënten. eTech Connect/Phuntronix, Soesterberg. Innovatie: Intelligent systeem voor selectief aanbieden van content.

Abundnz, Utrecht. Innovatie: Veiliger en sneller testen van medicijnen.

Parel-tip: Ondersteun technische innovaties door sociale innovatie.

Movares: Innovatie en duurzaamheid gaan hand in hand ‘Wij zien innovatie als de motor voor duurzaamheid.’ www.movares.nl

Movares is een ingenieurs en adviesbureau dat een rol speelt bij (maatschappelijk) belangrijke en complexe vraagstukken ten aanzien van mobiliteit, ruimte, water en energie. Denk aan de bouw en verbouwing van bijvoorbeeld stationsgebieden als Utrecht Centraal en Amsterdam CS. Voor Amsterdam CS ontwikkelde zij een bijzonder innovatieve kapconstructie over het busstation IJsei, die dankzij de innovatieve ontwikkeling van koud gebogen glas voldoet aan hogere (brandweer)eisen dan de opdrachtgever in eerste instantie gesteld had. Herman Sibbel (Business manager Movares Energy): ‘Een spectaculaire ontwikkeling, waaraan Movares een belangrijke bijdrage heeft geleverd en ook het patent heeft verworven, is de compacte magneetveldarme hoogspanningslijn. We hebben compacte masten ontworpen van kunststof. Deze zijn veel lager dan de conventionele hoogspanningsmasten. Hierdoor is de visuele impact minder, de masten zijn minder onderhoudsgevoelig en belangrijker nog, het magnetisch veld is door een slimme configuratie van de geleiders met

een factor 100 teruggebracht .Het is onze wens om via innovatieve projecten een bijdrage te leveren aan de duurzaamheid van Nederland. Wij hopen dit te bereiken met projecten als ecoducten, duurzame bruggen en het groene spoor.’ Herman vervolgt: ‘Technische vernieuwing behoeft ook vernieuwing in de eigen bedrijfsvoering, oftewel: sociale innovatie. Hiervoor hebben we onder meer innovatiestudio’s ingericht, waar jong talent op goede ideeën kan komen. De innovatieve plannen worden voorgelegd aan de Innovatieraad. Als de ideeën kansrijk zijn, worden de medewerkers vrijgemaakt van andere projecten om deze verder uit te werken. Het bedrijf van zo’n 1200 medewerkers, waarvan ruim de helft 70% van de aandelen bezit, voelt door de goede sfeer als een familiebedrijf en heeft naast de bekroning als beste werkgever van het jaar 2010, veel onderscheidingen ontvangen voor sociale innovatie. De medewerkers voelen zich ook daadwerkelijk aandeelhouder en mede eigenaar in het bedrijf.’

15


Utrecht vs NL

Facts & Figures

Cavadis: Biomaker discovery redt levens

Ideate: Klanten leren door ogen van hun klanten te kijken

Banengroei in % 1996 -2011 1,5

‘Met de set markers die wij ontdekten, wordt het risico op een tweede hartinfarct voorspeld.’ www.cavadis.com

2

1

2,5

0.5

Vanuit de mens denken leidt tot nieuwe inzichten en diensten. www.ideate.nl ‘Ik kijk nu uit op het water van de Eem vanuit ons kantoor Schipbreuk, een tot kantoor verbouwd binnenvaartschip op de wal in het Oliemolenkwartier,’ aldus Kai Köllen, partner bij Ideate. Er heeft in Amersfoort innovatie van de dienstverlening plaatsgevonden. Köllen was bij dit gehele proces betrokken. ‘Vanuit de mens denken leidt tot nieuwe inzichten en eigenlijk altijd tot nieuwe diensten. Zo ontstaat diensteninnovatie. Het is op een andere manier naar de werkelijkheid kijken. In Amersfoort begon deze vernieuwing met Amersfoort Creatieve Stad. Dit programma bood een gestructureerde manier om de creatieve industrie te verbinden met de ‘reguliere’ economie. Zo ontstond het project Diensteninnovatie door crowdsourcing. Hierbij werden betrokken ondernemers uitgenodigd ideeën te pitchen om die titel, Amersfoort Creatieve Stad, waar te maken. AmersfoortBreed is een programma dat is opgezet voor het leveren van nieuwe diensten over breedband. Er zijn 15 partners

16

betrokken bij het leveren en er wordt hard gewerkt om de hele stad te voorzien van glasvezel. Zowel bewoners als ondernemers kunnen straks gebruik maken van sneller internet. Vier partners deden mee met een diensteninnovatieproject samen met Amersfoortse creatieven. De creatieve concepten van de Beweging 3.0, Museum Eemland en Scholen in de Kunst die hieruit voortvloeiden, zijn omarmd en worden nu verder uitgewerkt. Köllen vervolgt: ‘Ideate is een nieuw bedrijf. Wij zijn ontstaan na de positieve ervaringen met de projecten Amersfoort Creatieve Stad en AmersfoortBreed. Wij leren nu onze klanten door de ogen van hun klanten te kijken. We hebben in korte tijd al tachtig ondernemers over de vloer gehad met de vraag hoe hun dienst te innoveren. Innovatief denken loont: we zijn de rest van het jaar enorm druk.’

Parel-tip: werken in netwerkstructuur levert goed resultaat.

Cavadis B.V. is een biomedisch bedrijf dat zich in samenwerking met het UMCU toelegt op het ontdekken van nieuwe cardiovasculaire biomarkers en de ontwikkeling van prognostische testen om het risico op hart en herseninfarcten te voorspellen. Dit life science bedrijf won de Utrechtse Ster 2010. Volgens het juryrapport kan: Cavadis met hun kennis en kunde, wereldwijd een belangrijke bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven van mensen met een hoog risico op harten vaatziekten. Heico Breek (CEO): ‘Cavadis ontdekt en valideert biomarkers. Dit zijn eiwitjes die uit een subfractie van bloed (exosomen) worden gehaald. Deze micropartikels bevatten veel informatie en spelen een belangrijke rol in cel tot cel communicatie. Gebruikelijk leest men aan een hoge bloeddruk; overgewicht; en/of stress het risico voor een hartaanval af. Dit zegt echter weinig over de kans op herhaling na het eerste infarct. Cavadis heeft vier eiwitten gevonden die een sterke voorspellende waarde hebben.’ Het bedrijf werkt onder meer nauw samen met de

afdeling Exp. Cardiologie van het UMCU. Samen hebben ze al 1.1.00 patiënten getest waarin de vier markers hun voorspellende waarde bewezen hebben. Cavadis heeft een sterke patent positie op deze 4 exosomale eiwitten. Momenteel ontwikkelen zij een laatste test - CE marking - die voldoet aan de (Europese) regelgeving. Hiervoor participeert het bedrijf in het Europese FP7 Grant Programma “BiomarCaRE”.

3

0% Groei bruto regionaal product in % 1996-2011 1,5

1

2

2,5

0.5

Dit is een unieke samenwerking op het gebied van biomarkers tussen kleine jonge bedrijven en internationale academische partners. ‘Onze test wordt via dit platform op bloedmonsters van 20.000 mensen getest. Indien daarna blijkt dat de resultaten gelijk zijn aan onze eerdere bevindingen kunnen we over gaan naar de volgende stap het licenceren aan grote diagnostische bedrijven.’

3

0% Nederland

Provincie Utrecht

De snelheidsmeters geven aan dat de economie van Utrecht tussen 1996-2011 sneller is gegroeid dan die van Nederland. Het aantal banen groeide in Utrecht met gemiddeld 2,1% per jaar (Nederland: 1,5%). Het bruto regionaal product groeide met ge-

Parel-tip:

middeld 2,5% per jaar (Nederland: 2,2%). Die voor-

Combineer elkaars belangen in een samenwerking.

sprong uit het verleden is overigens geen reden om stil te blijven zitten: het metertje van Utrecht loopt sinds een aantal jaren langzaam terug. 17


Dubbelinterview hij & Hij

Coalition of willing and winning In Nederland hebben we een woestijn gecreëerd met in de incubatorfase een onnodig hoog sterftecijfer van vernieuwende ideeën.

18

Kennismaking > Lucas Simons is directeur van het in Utrecht gevestigde consultancybureau NewForesight. Zijn bureau focust op duurzame markttransities. Als een van de weinige Nederlanders draagt hij de titel ‘Young Global Leader’ van het World Economic Forum. In het verleden realiseerde hij een duurzame kwaliteitsimpuls in de transitie van de koffie-, thee- en cacaomarkt met het duurzaamheidskeurmerk Utz Certified. Het transitiemodel en gedachtegoed dat hij naar aanleiding daarvan ontwikkelde om markten te transformeren, zijn aanleiding voor een gesprek met Ton van Mil. Ton is directeur Taskforce Innovatie Regio Utrecht. Hij is geïnteresseerd in dit duurzame transitiesucces en naar Lucas’ kijk op de wereld. Lucas is er met zijn aanpak, buiten de gevestigde internationale bestuursstructuren om, in geslaagd het economisch systeem te veranderen en te vernieuwen. Ton en Lucas vermoeden dat deze aanpak ook bruikbaar kan zijn op regioschaal in Nederland, zoals de regio Utrecht.

De geur van koffie en versgebakken brood in Broodnodig (Willemstraat, Utrecht) wakkert in de vroege ochtend de gedrevenheid van Lucas Simons en Ton van Mil extra aan. Lees hier hun visie over het veranderen en verduurzamen van markten. Stap op de schone bus Ton ‘Hoe kunnen we innovatie en vernieuwing aansturen? Hoe komen we los van ons huidige bestuurlijke ‘DNA’, dus ons actuele denkpatroon en regiemodel? Ter illustratie: Regio Utrecht heeft zojuist ruim honderd bussen aanbesteed en slechts uitgevraagd tegen de minimale Europese emissiestandaard. Een ambitieuzere uitvraag had de verduurzaming van Utrechtse bussen en het verbeteren van de luchtkwaliteit aanzienlijk kunnen versnellen. Lucas ‘Dit is een klassiek probleem. Vanuit het verleden zijn, met de beste intenties, processen, procedures en structuren gecreëerd om

zaken ‘goed’ te regelen. Deze zijn echter tegelijkertijd ook de grootste barrières voor vernieuwing en juist gewild gedrag.’ Ton ‘Zijn we slaaf geworden van ons eigen systeem?’ Lucas ‘Een dergelijk systeem kan niemand in zijn eentje veranderen. We houden elkaar vast en hebben het gevoel dat de ander eerst moet veranderen voordat we dat zelf kunnen.’ Systeemverandering kun je nooit alleen. Iedereen heeft zijn eigen rol en verantwoordelijkheid. Gouden driehoek Ton ‘Hoe verander je structuren?’ Lucas ‘Vastgeroeste structuren zijn een kristallisatie van bestaande belangen. Er heerst angst voor verlies aan positie en voordeel. Door angst ontstaat stolling en weerstand terwijl men tegelijkertijd ziet dat het niet op de oude manier kan doorgaan. De weerstand is dan ook niet zozeer gericht op het beoogde doel, 19


‘Gedurende het markttransitieproces is het zaak dat de coalitie voortdurend opnieuw wordt ingericht. Zo krijgt een platform kracht en voorkom je stolling en suboptimalisatie.’ Lucas Simons

maar wordt veroorzaakt door angst om zijn voordeel te verliezen. Daarom is verandering op meerdere vlakken tegelijkertijd noodzakelijk. En niet slechts bij één partij.’ Ton ‘Je spreekt over de triple helix, waarbij bestuur, bedrijven/organisaties en kennisinstellingen samenkomen.’ Lucas ‘Inderdaad, ook wel de gouden driehoek genoemd. Bij landbouw zitten trade, industry en andere verschillende actoren aan tafel, aangevuld met NGO’s.’ Systeemfalen Lucas ‘Het proces van verandering na systeemfalen ziet er als volgt uit: >▪ wanneer het fout gaat, begint men met afschuiven van verantwoordelijkheden en het elkaar de schuld geven; >▪ langzamerhand ontstaat er een belangrijk inzicht dat ons gedrag aan elkaar gerelateerd is en dat we het ons zelf aan doen: een belangrijk moment; >▪ dan zoekt men samen naar de oplossing en smeedt hiertoe een coalition of willing; ▪ deze coalition of the willing zoekt de beste 20

oplossing en wordt zo de coalition of the winning; >▪ deze winningcoalitie zal vervolgens proberen de voorsprong te behouden door anderen te weren en tegen te werken, wat vervolgens weer leidt tot concurrerende initiatieven; >▪ de volgende fase is het samenbrengen van de concurrerende initiatieven tot precompetitieve samenwerking; >▪ uiteindelijk zal de precompetitieve samenwerking leiden tot een ‘level playing field’-situatie waarbij ook de overheid een nieuwe rol kan opnemen.’ 2014: nieuwe rondes, nieuwe kansen Lucas ‘Terugkomend op het voorbeeld van die schone bussen: zet bijvoorbeeld met een aantal welwillende busmaatschappijen een keurmerk voor schone bussen in de markt. Benadruk hoe goed deze partijen het doen. En de rest volgt.’ Ton ‘We werken nu aan zo’n model, samen met een aantal geïnteresseerde marktpartijen, diverse provincies in Nederland en

ondersteund door de Stichting Zero Emissie Busvervoer. Dit moet leiden tot een transformatie van denken in het openbaar vervoer. We willen in staat zijn de aanbesteding van een volgende concessie maximaal te richten op vernieuwing, verduurzaming en leren van en met elkaar. Gedurende het markttransitieproces is het zaak dat de coalitie voortdurend opnieuw wordt ingericht. Zo krijgt een platform kracht en voorkom je stolling en suboptimalisatie.’ Wie hoort thuis in een EBU? Ton ‘Welk type leden zou moeten plaatsnemen in de Economic Board Utrecht?’ Lucas ‘Mijn ervaring is dat je het meest hebt aan mensen met invloed die net onder de formele machthebbers opereren. Zij zijn ambitieus en willen het anders. Denk hierbij ook aan de jongere generaties. Kandidaten moeten minstens onafhankelijke ideeën en visies hebben om andere oplossingen voor de wereld te genereren.’ Ton ‘Zo is het pensioenfonds PGGM bezig met de invulling van het pensioen- portfolio

van de toekomst. Nu is pensioen geld, terwijl de toekomst draait om zorg en een goed leven.’ Lucas ‘Een pensioenfonds wordt zo een drijfveer van verandering in plaats van geld.’ Ton ‘Zo kom je dus van coalition of the willing tot coalition of the winning.’ Het topsectorenbeleid voedt wat er is: oude kruiken met nieuwe etiketten. Om in de toekomst te excelleren moeten we de eerste fase van innovatie meer koesteren. Lucas ‘Het is goed om te denken in processen en fasen. De eerste verandering ontstaat vaak op een zolder bij een zzp-er. Een soort droge woestijn, met een onnodig hoog sterftecijfer van nieuwe ideeën. Van de tien plannen mislukken er negen. Die ene verandering die slaagt, verandert de wereld. Met het minste geld gebeuren in deze fase de meest belangrijke dingen. Die schone bus is allang door iemand ontwikkeld. Het is aan de wereld om deze te omarmen. Het huidige

topsectorenbeleid voedt echter wat er al is. Zo heeft verandering geen kans. De discussie ‘Kan het anders?’ wordt in Nederland, maar ook in Europa, te weinig gevoerd. De omgeving voor vernieuwing moet worden weggehaald bij de gevestigde ambtenarij. Daarna is er een onafhankelijke agency bijvoorbeeld in de rol van TFI nodig om te pushen. In dit proces moet men oplossingsneutraal zijn. Gebruik tot slot de inkoopmacht van de overheid voor verwezenlijking. Ik heb overigens - met lichte tegenzin - geleerd dat de kracht van behoud van het oude ook belangrijk is.’

we weten wie we zijn. Er zijn al hotspots op het gebied van zakelijke dienstverlening, creativiteit en kennis. Nu nog een integrale aanpak voor profilering en het oplossen van problemen.’ Lucas ‘Hiervoor is meer krachtige en uitnodigende taal nodig: impact investing in plaats van maatschappelijk verantwoord ondernemen.’ Als we allemaal begrijpen dat vernieuwing en innovatie de toekomst creëren, zijn we ook bereid verandering te accepteren.

Pas als de basis stabiel is, kunnen veranderingen optreden. Institutionele power met ideeën Lucas ‘Het bedrijfsleven moet zich vrij maken van bestaande belangen. Dit is echter een langdurig proces. Het kost drie tot vijf jaar om het DNA Utrecht te ontwikkelen.’ Ton ‘Er is in de regio Utrecht ondernemerschap en gedeelde ambitie nodig waarbij

www.newforesight.com www.taskforceinnovatie.nl 21


Innoveren creëert businesskansen

Op woensdag 31 oktober 2012 wordt voor de eerste keer in het Media Plaza in Utrecht “Innovation Day” georganiseerd. Dit is hét innovatieevenement van en voor het bedrijfsleven, maatschappelijke en kennisinstellingen en overheid. Op deze dag kunnen de circa 650 deelnemers getuige zijn van actuele ontwikkelingen op het gebied van innovatie, hun kennis delen, contacten leggen met nieuwe business partners op het Cross over plaza en… zelf aan de slag gaan met innovatie! Deskundigen en ondernemers uit de creatieve, medische en technische wereld geven aansprekende en verfrissende voorbeelden van hoe zij zelf hun nieuwste inzichten toepassen. Maar er is meer: men kan speeddaten met uitvinders en ondernemers, ervaren hoe men slimmer kan werken, leren hoe men kan profiteren van open data, welke apps er ingezet kunnen worden in de zorg en hoe men geld kan verdienen aan duurzaam ondernemen. Ook wordt de Utrechtse Ster 2012 uitgereikt aan een bijzonder project dat wetenschap en ondernemerschap verbindt. Tijdens Innovation Day wordt de Economic Board Utrecht gepresenteerd. Nieuwsgierig naar het programma, de sprekers en uitkomsten? Meer informatie vindt u op www.innovationday2012.nl. 22

De Life Science

as

>

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verhuist in 2018 van het Anthonie Leeuwenhoek terrein (ALt) naar de Uithof/Utrecht als onderdeel van het Utrecht Science Park (USP).

>

Het huidige ALt beslaat ruim 60 gebouwen.

>

De gebouwen op het terrein zijn in de jaren vijftig met Marshallhulp opgebouwd.

>

Het Cohengebouw heeft een Warmte en Koude opslag (WKO). In de zomer wordt de warmte uit het gebouw opgeslagen in de grond tussen 50 en 100 meter diepte. In de winter wordt die warmte benut om het gebouw te verwarmen.

>

Snowwhite, de witte bol op het Cohengebouw, is een soort stofzuiger met een groot debiet. Stofdeeltjes komen in het filter terecht, die vervolgens worden geanalyseerd. Hier werden bijvoorbeeld overgewaaide radioactieve deeltjes van de kernramp in Fukushima ontdekt.

>

Er is veel kunst van Nederlandse en buitenlandse kunstenaars op het terrein aanwezig.

>

Twee jaar geleden is een mobiel chemisch-biologisch laboratorium (MCBL) aan het terrein toegevoegd, dat bij incidenten ingezet kan worden om ter plaatse analyses te verrichten.

Universiteit nucleus van groot, groen kennisgebied EZ Wethouder Ditewig gemeente De Bilt over Utrecht Science Park - Bilthoven

‘Samen met de burgemeester van de gemeente De Bilt heb ik als wethouder EZ de invulling van dit Antonie van Leeuwenhoek-terrein en de schapenweide getrokken. De focus van de te ontwikkelen locatie in Bilthoven als satelliet van het Utrecht Science Park (USP) is onze economische visie uit 2008. Hierbij zetten we in op Life Sciences en hoogwaardige werkgelegenheid. We hebben overlegd met verschillende bedrijven en kennisinstellingen op het USP, het Ministerie van VWS, de provincie Utrecht en omwonenden. Samen zijn we tot overeenstemming gekomen het Antonie van Leeuwenhoek-terrein en de Schapenweide te ontwikkelen tot een innovatief werklandschap. Zo maakt het hele terrein deel uit van het USP Bilthoven. Op dit voormalige RIVM terrein heeft

het Serum Institute of India (SII) het Nederlands Vaccin Instituut (NVI) overgenomen. Het bedrijf heeft zich gevestigd onder de naam Bilthoven Biologicals. SII is het grootste wereldproductiebedrijf van vaccins. Het zal met zijn productie heel Europa en Noord-Amerika be-dienen. Ook gelieerde bedrijven tonen al interesse in vestiging op dit innovatieve werklandschap tussen het groen. Kijk over de scope van de huidige campus om de vervolgcampus te zien. Het is een organisch proces dat noodzakelijk is om te kunnen verworden tot dè kennisregio Utrecht. Vergelijk dit met hoe Oxford invulling

geeft aan zijn kennisregio. Hier fungeert de universiteit als nucleus. In een straal van 10-15 mijl eromheen heet nog steeds alles zo. Zo strekt het USP zich kort gezegd uit van de Uithof tot Zeist. Via bijvoorbeeld Het Helen Dowling Instituut, medische specialistische klinieken, het KNMI, Grontmij, station USP - Bilthoven, KNMI en TNO. Deze ontwikkeling past uitstekend bij het speerpunt voor het economisch beleid van de gemeente De Bilt om een hoogwaardige Life Science as te ontwikkelen, waarbinnen de regionale en landelijke ambities ten aanzien van kennisontwikkeling verder vorm kunnen krijgen. Deze Utrechtse Life Science as is mijn Utrechtse parel.’

Op locatie

Evenement

Innovation Day: ontdek en profiteer van recente innovatieve ontwikkelingen

23


Estafette-interview

Utrecht, het knikkerkuiltje van Nederland Rien Nagel, directievoorzitter van Rabobank Utrecht e.o.

Yvonne van Rooy (tot 1 september 2012 voorzitter College Bestuur Universiteit Utrecht) gaf haar estafettevraag over sustainable finance door aan Rien Nagel, directievoorzitter Rabobank Utrecht e.o.. 24

Als u netwerkt, hoe introduceert u dan zichzelf? ‘Mijn functie kun je onderverdelen in drie rollen: primair ben ik algemeen manager van een lokale bank waar we met zeshonderd collega’s de klanten in Utrecht en omgeving bedienen. Daarnaast ben ik een soort ‘verbindingsofficier’ naar de netwerken en organisaties in ons werkgebied. Eenzelfde rol vervul ik richting de centrale organisatie. Vanwege de coöperatieve structuur van Rabobank is dat een substantieel deel van de functie.’

Over welk bedrijf uit de regio vertelt u trots tijdens een borrel? ‘In de zakelijke dienstverlening zijn er veel bedrijven die het goed doen. De Theo Pouw Groep is onder meer een recyclingbedrijf waarvan het hoofdkantoor gevestigd is in Utrecht. Dit schaart men wellicht onder oude industrie. Voor mij is het verre van dat. Dit bedrijf doet - met recycling, de focus op duurzaamheid en goed omgaan met het milieu - wat nu nodig is. Wie kent hun blauwe vrachtwagens niet?’

Estafettevraag: Hoe kunnen we landelijk ervoor zorgen dat Utrecht als centrum van sustainable finance beter op het (inter)nationale netvlies komt? ‘Internationaal gezien moet je Utrecht in een bredere context zien. De regio Utrecht is dan de mooiste buitenwijk van Amsterdam. Amsterdam doet het als merk beter dan Nederland. Ga mee in die slipstream. Utrecht ligt zo dichtbij. Een collega verhuisde uit Amsterdam naar Utrecht, maar is nu eerder op zijn werk in Amsterdam dan toen hij daar woonde. In Londen en Parijs behoren alle voorsteden met een royale grens tot de stad. Op microschaal is het een voordeel om in de Regio Utrecht te zitten. Het is een plezierige biotoop. De regio ligt centraal in Nederland, heeft veel groene gebieden en er woont een hooggekwalificeerde beroepsbevolking. De financiële dienstverlening in de regio Utrecht met meerdere pensioenfondsen, grote verzekeraars en o.a. het bestuurscentrum van de Rabobank als grote internationaal opererende bank maken Utrecht samen betekenisvol. Op dat gebied profileert Utrecht zich nog weinig. Met Rabobank maar ook met Triodos Bank als duurzame niche player heeft deze regio geloofwaardige voorbeelden op het gebied van sustainable finance. Door daarin samen met de Universiteit Utrecht en andere kennisinstellingen te investeren, kunnen we een stap verder komen. Het zogenoemde Sustainable Finance Lab onder leiding van Herman Wijffels is daar een uitdrukking van.’ Wat is het belang van een Economic Board? ‘Het belang van een Board zit in hoe we uit onze natuurlijke regionale voordelen meer synergie kunnen halen. Deze regio lijkt minder makkelijk van nature samen te

werken omdat alles zonder samenwerking ook rolt. Natuurlijk zouden wij ons veel beter kunnen profileren, maar voelt Utrecht de noodzaak hiervoor? We zijn een beetje het knikkerkuiltje van Nederland. Alles rolt vanzelf deze kant op. Naast finance is Utrecht bijvoorbeeld ook goed in Life S ciences en zorg. Samenwerking in profileren zou een mooi uitgangspunt zijn. Ook juist als het goed gaat, komt een stevig netwerk van pas om het vliegwiel nog harder te laten draaien.’ Wat is het belang van de EBU io voor de Rabobank en wat biedt u? ‘Onze organisatie is de spiegel van de samenleving. Wij zijn één op één verbonden met het lot van onze klanten. Wat goed is voor het gebied is ook goed voor ons. Wij bieden een netwerk van dertigduizend leden, we investeren jaarlijks forse bedragen in de Utrechtse sociaal-economische leefomgeving als ‘lokaal dividend’. Dat zou je als een vorm van sustainable finance kunnen zien.’ Tips aan de Economic Board Utrecht: • Er is behoefte aan en plek voor een topnetwerk. Maar dan wel met een link naar de Noordvleugel Randstad, zodat het iets aan bestaande Utrechtse netwerken kan toevoegen.

Aan wie draagt u het estafette-stokje over? ‘Aan Martijn Kamermans van The Human Network Group. Hij heeft veel ervaring in de zakelijke dienstverlening, die de verschillende conjunctuurgolven heeft meegemaakt. Ik ben benieuwd hoe zijn visie hierdoor is beïnvloed en welke eisen deze tijd volgens hem stelt aan duurzaam ondernemen.’

De Utrechtse Ster: parels of sterren? De innovatieprijs De Utechtse Ster wordt dit jaar weer uitgereikt aan een bijzonder bedrijf uit de regio Utrecht dat wetenschappelijke kennis inzet voor de ontwikkeling van succesvolle producten of diensten. De prijsuitreiking vindt plaats tijdens Innovation Day op 31 oktober 2012. De winnaar ontvangt de prent ‘Utrechtse Ster’, een geldbedrag van € 2.500 beschikbaar gesteld door Rabobank Utrecht eo. en de Stichting Vrienden van Sonnenborgh biedt het prachtige Bastion Sonnenborgh aan voor een bedrijfsbijeenkomst. De Utrechtse Ster wordt georganiseerd door de Stichting vrienden van Sonnenborgh, Sonnenborgh - museum en sterrenwacht en Taskforce Innovatie Regio Utrecht met medewerking van Kamer van Koophandel Midden Nederland en Universiteit Utrecht en wordt financieel ondersteund door Rabobank Utrecht eo. Wie wint dit jaar? De jury van de Utrechtse Ster 2012 heeft drie bijzondere projecten genomineerd: CriPec - Cristal Delivery Playing with Pigs - onderzoeksprogramma Creative Design for Playful Impact (HKU) Disposable infuuslijn - Innofuse Winnaar 2006 Winnaar 2008 Winnaar 2010

Crossbeta Bioscience Wunderworks B.V. Cavadis B.V. 25


U zegt!?

Bestuurders aan het woord II Mirjam van ’t Veld (Burgemeester Stichtse Vecht, Portefeuillehouder EZ BRU) ‘De kracht van de regio Utrecht is sterk bepalend voor de economische groei van de totale Noordvleugel. Utrecht behoort tot de regio’s met de hoogste economische groei van Nederland. Met circa 40 procent hoogopgeleiden beschikt de regio over het hoogste onderwijsniveau. Regio Utrecht kan vanuit haar sterke positie op het gebied van de financiële en zakelijke dienstverlening, creatieve industrie, gaming en communicatie, het internationale profiel van Noord-Holland en Amsterdam goed versterken. Zo kan nog meer massa worden gemaakt om ervoor te zorgen dat internationaal opererende kennisinstellingen en bedrijven zich welkom voelen.’

Quotes van bestuurders uit de regio Utrecht over grensoverschrijdende samenwerking:

Vital van der Horst (Wethouder Economische Zaken gemeente Stichtse Vecht) ‘Onze inwoners bewegen zich steeds makkelijker door een steeds groeiend stedelijk gebied. Locatie en bereikbaarheid zijn voor woningzoekenden en bedrijven veel belangrijker dan de vraag in welke gemeente ze zich bevinden. In het belang van onze bewoners en bedrijven moeten we als gemeente samenwerken op een schaal die er werkelijk toe doet. In de achter ons liggende decennia was dat de stadsregio, in de nabije toekomst is dat zonder enige twijfel de Noordvleugel. Stichtse Vecht richt zich nadrukkelijk op Utrecht én Amsterdam. De opgave is de blik naar beide kanten te houden, niet alleen naar de huidige regio Utrecht.’

Pieter Palm (Wethouder Economische Zaken De Ronde Venen): ‘Gelegen in het Groene Hart, aan de rand van de regio Utrecht, in de nabijheid van Amsterdam en Utrecht: dat is kenmerkend voor De Ronde Venen. Door intensief samen te werken op strategisch niveau en het gebruik maken van de potentie van het Groene Hart, zorgen we voor een ontwikkeling waarvan onze lokale economie jarenlang kan profiteren.’

Deze ‘Get connected’ is tot stand gekomen in opdracht van Taskforce Innovatie Regio Utrecht. Wij danken de ondernemers en bestuurders die hieraan hebben meegewerkt. Redactie: Simone Bommeljé Willemieke Molenaar (TFI) Jiska Weggeman Facts & Figures: Monique Roso (TFI) Eindredactie: Sandra Ekkelboom Fotografie: Roelof Pot, Vormgeving: AKIMOTO Ontwerpt Druk: Reproka Locatie omslag: Rabobank Utrecht e.o. Betrokken bestuurders bij de Paushuize-overleggen: Provincie Utrecht, Gemeente Utrecht, Gemeente Amersfoort, Bestuur Regio Utrecht, Universiteit Utrecht, Hogeschool Utrecht, Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, ROC MN, Kamers van Koophandel en Taskforce Innovatie Regio Utrecht.

kennisdelen-netwerken in de regio Utrecht

Z&M vrijdag 12 okt. Ureka Mega Challenge

www.urekamegachallenge.nl Het UMC Utrecht investeert in talent en ondernemerschap: het beste idee wint! DE liveshow op 14 december.

CI zaterdag 13 okt. Ideas Waiting to happen: The internet of Things www.ideaswaitingtohappen.com Creatieve en technische professionals ontwikkelen nieuwe toepassingen voor opkomende technologieën.

CI dinsdag 23 okt. Officiële lancering CLICKNL - www.clicknl.nl TKI CLICK, een netwerk van netwerken voor de creatieve industrie

DZ vrijdag 26 okt. Geld ligt op je dak -

TFI is mede gefinancierd met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling van de Europese Commissie, Provincie Utrecht, Gemeente Utrecht, Gemeente Amersfoort

26

AGENDA oktober november december 2012

Evenementen voor ondernemers rondom economie-

Colofon

www.taskforceinnovatie.nl Zonne-energie voor e-installateurs en professionals die willen ondernemen in de zonneenergiemarkt. Stichting KIEN -UNETO-VNI - TFI

CI dinsdag 30 okt. Open Lunch Oliemolenkwartier

Amersfoort - www. oliemolenkwartier.com Netwerklunch voor ondernemers, kennispartners en EZ-projecten ZZPBV-VAZ/ACS

donderdag 8 nov. TEDxUtrecht

http://www.tedxutrecht.com Stadsschouwburg Utrecht

CI donderdag 8 nov. PechaKuchaNight

CI en Z&M maandag 5 en zaterdag 6 nov. Games for Health Europe Conference

www.amersfoortcreatievestad.nl Twaalf korte presentaties van creatieven over hun product of idee

www.gamesforhealtheurope.com Medische professionals, game designers, business executives en visionairs komen samen.

dinsdag 13 nov. Levensecht Leren in Utrecht (i.s.m. Academie voor de

LS dinsdag 6 nov. Verantwoorde Innovatie in Life Sciences - Biosecurity by Design – www.ethicschool.nl Ondernemers en professionals in Life Sciences

Het beste en meest innovatieve idee voor de zorg in dienst van de zorgeconomie in de regio Gooi en Vechtstreek.

CI donderdag 22 en vrijdag 23 nov. Game in the City

woensdag 31 okt. Innovation Day 2012 www.innovationday2012.nl Groot innovatie-event in Utrecht voor ondernemers, overheden, maatschappelijke en kennisinstellingen. Met Uitreiking Utrechtse Ster 2012.

Z&M donderdag 15 nov. Uitreiking iZovator Award 2012 - www.izovator.nl

Stad).- www.hu.nl De duurzame verbinding tussen hoger onderwijs en maatschappelijke vraagstukken in de regio.

www.gameinthecity.nl • Groot tweedaags event voor ondernemers in gamesindustrie en nieuwe media • Control Industry Dinner met uitreiking van de Dutch Game Awards • Themacafé Desruptive Innovation: over innovaties die een drastische wijziging van de markt in gang weten te zetten

Z&M Zorg & Medisch CI Creatieve Industrie DZ Duurzaamheid LS Life Sciences 27


Profile for Economic Board Utrecht

Get Connected nr 2  

In het tweede nummer van ‘Get Connected’ staan de parels uit de regio Utrecht centraal en komen bestuurders aan het woord. Het dubbelintervi...

Get Connected nr 2  

In het tweede nummer van ‘Get Connected’ staan de parels uit de regio Utrecht centraal en komen bestuurders aan het woord. Het dubbelintervi...

Profile for ebutrecht
Advertisement