Page 1

Get Connected nr. 10, JULI 2015

GameChanger binnen de gezondheidszorg FocusCura

Technische oplossingen voor langer zelfstandig thuiswonen, zie pag. 6


get connected

INHOUD 06

Game Changer FocusCura, technische oplossingen in de zorg

Utrechtse GameChanger Daan Dohmen van FocusCura

Voorwoord Henk Broeders

03

Nieuwsitems

04

Get Connected werkconferentie

05

Utrechtse GameChangers

06

Utrechtse startups

08

360o interview

22

Internationalisering

24

Research

26

Agenda

27

Colofon

14 Gezond 10 Groen Smart Solar Charging Levert op!

Langer zelfstandig thuis wonen Wie wil dat nou niet?

Deze Get Connected is tot stand gekomen in opdracht van de Economic Board Utrecht (EBU). Wij danken de ondernemers en bestuurders die hieraan hebben meegewerkt. Redactie Marijke Hoenderdos, Jolanda Kleij, Karien Docter Eindredactie Jolanda Kleij

Volop werk in de ICT

18 Slim Hier wordt ge誰nvesteerd in uw toekomst. Dit project is mede mogelijk gemaakt dankzij een bijdrage uit het Europees fonds voor Regionale Ontwikkeling van de Europese Unie.

Hoofdredactie Marcia Veenhuis, Doron Verstraelen Fotografie Robert Oosterbroek, Oscar Timmers, Patrick Stoop Photography, Michiel Zwart EditieM, Kliphanger, Silverfit Vormgeving DDK, Utrecht Drukwerk Platform P


voorwoord

Stedelijke leefbaarheid als exportproduct De OESO publiceerde in 2013 een rapport met de prognose dat, tot het einde van deze eeuw, het inwonertal van steden met 5 ­miljard mensen zal groeien. Die groei vindt vooral plaats in Azië en Afrika. De gevolgen voor de leefomgeving zijn gigantisch: zonder maatregelen zullen steden in toenemende mate onleefbaar worden.

mende decennia investeren in stedelijke leefbaarheid. De markt voor oplossingen voor gezonde, slimme en groene steden is gigantisch. Oplossingen voor het realtime kunnen managen van luchtkwaliteit, geluidbelasting en mobiliteit zijn het nieuwe­goud. Anders g ­ ezegd; oplossingen voor H ­ ealthy Urban ­Living hebben de toekomst.

Afrika en Azië staan niet stil. Ze kennen groeicijfers waar wij in Nederland jaloers op zijn. Maar er is in die werelddelen ook een toenemend besef dat als de groei niet slim en duurzaam wordt aangepakt het de concurrentiepositie zal schaden en daarmee groei zal afremmen.

Onze regio zit op dat nieuwe goud. Denk aan de UU, UMCU, KNMI, RIVM, TNO en de genoemde bedrijven. EBU bundelt deze krachten, zodat we kansen volop kunnen benutten. De basis is gelegd met het Utrechtse stationsgebied als ­living lab. Dit gebied is door de EU geselecteerd als Smart Sustainable District. Het stationsgebied wordt ons gezamenlijke internationale uithangbord voor nieuwe oplossingen voor Healthy ­Urban Living. Bijkomend voordeel; het stationsgebied krijgt een positief ­imago. Het wordt dé plek waar het gebeurt en het wordt het voorbeeld van transformatie. Bovendien is het stationsgebied groot genoeg om oplossingen ook relevant te laten zijn voor de grote metropolen in de rest van de wereld. En wie volgt? De Floriade, Utrecht Science Park?

Zo investeert Beijing tot 2022 €7 miljard in schone lucht. Onderdeel van de plannen is een gigantisch fietsplan dat opgesteld werd door twee ingenieursbureaus uit onze regio, Ecofys en RoyalHaskoningDHV. Nog een voorbeeld: Taiwan investeert in duurzame mobiliteit door de aanleg van een Group Rapid Transit System, geleverd door het bedrijf 2getthere uit Utrecht. Maar ook dichterbij investeren steden in leefbaarheid. Londen investeerde vorig jaar €150 miljoen in fietspaden en in elektrisch vervoer. Chicago investeerde in een online platform voor smart mobility. Ook hier gingen opdrachten naar bedrijven uit onze regio: PROOV en RoyalHaskoningDHV in Londen en CleverFranke in Chicago. En ook onze overheden investeren in leefbaarheid, zoals Utrecht met de grootste fietsenstalling ter wereld. Er zijn op aarde 100 metropolen met meer dan vier miljoen inwoners. Zij zullen allen de ko-

Leefbaarheid als exportproduct en banenmachine. En onze eigen regio als proeftuin. Healty Urban living zit in het hart van de EBU agenda en weerspiegelt waar wij voor staan: onze regio als meest leefbare economie van Europa. Groen, Gezond én Slim. Daarom hebben we Healthy Urban Living gekozen als thema voor de Get Connected bijeenkomst van 9 oktober. Wij nodigen u van harte uit. Zet het in uw agenda en Fasten your Seatbelts voor Healthy Urban Living.

3

‘oplossingen voor Healthy Urban Living hebben de toekomst’ HENK BROEDERS Voorzitter Economic Board Utrecht


nieuws

NIEUWSITEMS

UTRECHT: DE DIGITALE INFORMATIE­ ROTONDE VAN NEDERLAND

NIEUWE OPLEIDING: DE SLOPERSACADEMIE

Nederlandse FIWARE lab opent in Utrecht

Twee ziekenhuizen in Amersfoort moesten duurzaam worden gesloopt. Wat betekent dit voor het beroep van sloper nu en in de toekomst? De School voor Techniek springt hier op in.

Op donderdag 23 april is bekend gemaakt dat het Nederlandse FIWARE lab in Utrecht wordt geopend. Dit gebeurt met ondersteuning van de gemeente Utrecht, gemeente Amersfoort, provincie Utrecht en de Eco­ nomic Board Utrecht.

In september wordt het nieuwe centrum ‘de Wereld voor Techniek’ voor onder andere de school voor Techniek opgeleverd, naast het centrum voor duurzaam renoveren in Amersfoort. Het oude pand van Fortis wordt getransformeerd en onder andere opleidingen voor bouw en installatie en ook het Remea-innovatielab komen in dit pand, in samenwerking met Bijvoorbeeld Van Dorp installaties en BAM Infra, etc. En dus ook de nieuwe opleiding; de Slopersacademie!

FIWARE (Future Internet) is een EU-initiatief van toenmalig Europees Commissaris Neelie Kroes als onderdeel van haar digitale agenda. In het FIWARE Lab kunnen ontwikkelaars gratis gebruikmaken van (open) datacenter-faciliteiten. Ook zijn er speciale standaard bouwstenen beschikbaar voor FIWARE die ontwikkeling van apps en toepassingen versnellen en herbruikbaar maken door heel Europa.

De Slopersaacademie is uniek in Nederland, want het is tot nu toe de enige opleiding. Vanaf 1 februari dit jaar is een klas met tien leerlingen gestart met een 1,5 jaar durende opleiding voor duurzaam slopen.

In navolging van landen als Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië krijgt Nederland hiermee haar eigen FIWARE Lab. Met de komst van het FIWARE Lab wordt verwacht dat het Utrechtse vestigingsklimaat voor applicatieontwikkelaars verbetert en dat de regio Utrecht zich ontwikkelt tot dé digitale informatierotonde van Nederland.

MBO Amersfoort heeft van de minister het alleenrecht gekregen op deze opleiding. De VERAS (Vereniging voor Aannemers in de Sloop) verwacht dat Nederland jaarlijks 150-200 leerlingen klaar dient te stomen voor dit beroep. Echter, vanwege het toenemende belang van slim omgaan met grondstoffen, in het kader van circulaire economie, kan het zomaar zijn dat ook andere bedrijven dan sloopbedrijven iemand met de expertise van duurzaam sloper in huis willen hebben.

Economische kansen Een consortium van bedrijven uit de regio Utrecht heeft aangegeven circa € 1.300.000 te willen investeren in het FIWARE Lab NL (in twee jaar). Het consortium wordt gesteund door de provincie Utrecht en de Economic Board Utrecht. De gemeenten Utrecht en Amersfoort hebben de intentie uitgesproken een aantal nieuwe (mobiele) toepassingen conform het FIWARE programma van de EU te laten ontwikkelen. Ook andere steden zijn inmiddels aangesloten, waaronder Amsterdam, Rotterdam, Eindhoven en Enschede. De Economic Board Utrecht steunt deze vernieuwing van de kennisinfrastructuur en de nieuwe samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven en ziet ook de (economische) kansen die dit nieuwe initiatief met zich meebrengt. Op de totale begroting van circa € 2.500.000 in twee jaar draagt de EBU circa een derde bij. Na de looptijd van het initiatief van twee jaar, is het de bedoeling dat er een stabiel en toegankelijk FIWARE knooppunt staat dat blijvend toegevoegde waarde biedt voor bedrijven en overheden. Uiteindelijk kan het initiatief leiden tot een economische spinoff van circa 1.500 banen en €20.000.000 (vervolg)investeringen tot 2020.

DUTCH INTERACTIVE AWARDS 2015

UTRECHTS STATIONSGEBIED ICOON VOOR DUURZAME HERONTWIKKELING

Ook dit jaar zijn op 21 mei de Dutch Interactive Awards weer uitgereikt aan ‘online Nederland’.

Het Utrechtse stationsgebied is geselecteerd als icoon voor duurzame herontwikkeling door het Europese Climate-KIC programma ‘Smart Sustainable Districts’. Dit biedt Utrecht de mogelijkheid om, samen met districten in Londen, Berlijn, Kopenhagen, Gotenburg en Parijs, het thema duurzaamheid stevig te verankeren in de herontwikkelingsambities in het stationsgebied fase II. Daarmee is de basis gelegd voor het stationsgebied als living lab.

Als winnaar in de categorie ‘Brand’ kwam eFocus als winnaar uit de bus. Het bedrijf, gevestigd in o.a. Utrecht en Amersfoort, ontwierp voor het Amersfoortse ThiemeMeulenhoff een nieuw ThiemeMeulenhoff.nl, die alle voormalige lesmethode websites bij elkaar brengt; een zeer vernieuwend online content concept voor de sector. Winnaar in de categorie Media & entertainment waren het Hilversumse Talpa en MediaMonks. Zij ontwierpen een app voor the Voice of Holland.

4


Get Connected

Get Connected werkconferentie 9 oktober 2015

Op 9 oktober vindt er een bijzondere Get ­Connected bijeenkomst plaats. De Economic Board Utrecht gaat dan samen met haar partners aan de slag voor het jaarplan 2016. Het wordt daarmee de eerste editie van een jaarlijks terugkerende werkconferentie.

In de aanloop naar 9 oktober zijn wij op zoek naar kansrijke, opschaalbare business cases, die gerealiseerd kunnen worden met behulp van kennis, kunde en kassa via de EBU en partners. Heeft u een initiatief of kent u iemand met een kansrijk initiatief? Laat het ons weten! De beste voorstellen krijgen op 9 oktober een podium en een plek in het jaarplan 2016. Houd onze website in de gaten voor meer informatie. De ochtend staat in het teken van diverse werksessies waarin de jaarplannen per domein worden gepresenteerd, bediscussieerd en aangescherpt. Welke acties verdienen extra aandacht? Wat missen we nog? Waar moeten we direct mee stoppen? Hoe kan uw organisatie hieraan bijdragen? In de middag kiezen we ‘Healthy Urban Living’ als centraal thema. Na een plenaire aftrap om 13:00 uur volgen verschillende sessies.

• Met kantoortransformatie naar Healthy Urban Living Irene ten Dam IRENE.TENDAM@ECONOMICBOARDUTRECHT.NL • Selfmanagement in gezondheid Jelle van der Weijde JELLE.VANDERWEIJDE@ECONOMICBOARDUTRECHT.NL • Food, Nutrition and Healthy Urban Living Freek van Muiswinkel FREEK.VANMUISWINKEL@ECONOMICBOARDUTRECHT.NL • Healthy Urban Living en E-government: big data. Heerd Jan Hoogeveen HEERDJAN.HOOGEVEEN@ECONOMICBOARDUTRECHT.NL

We eindigen met een plenaire ‘get connected’ waarin we de highlights van de dag de revue laten passeren met een (nog nader bekend te m ­ aken) internationale spreker. Een combinatie van vooruitblikken op 2016 en het vieren van de successen van de afgelopen periode! Aansluitend is er een netwerkborrel met muziek van Utrechts talent en pitches van Utrechtse GameChangers. Kortom, een dag die u niet mag missen! Noteer deze datum alvast in uw agenda. Als u zich aanmeldt voor de EBU digitale nieuwsbrief dan ontvangt u automatisch een uitnodiging voor 9 oktober 2015.

5


utrechtse gamechangers

Nieuwe spelregels voor de zorg Zelfs Apple heeft hem al opgemerkt. Zijn aanpak, onder andere vermeld in zijn proefschrift ‘De ‘e’ van e-Health’, werd vorig jaar als aanbeveling genoemd in het iBook ‘iOS in Healthcare’. Daan Dohmen is een echte gamechanger binnen de gezondheidszorg. Hij zet koude techniek in om de warme zorg te kunnen ondersteunen. Met succes.

Zijn verhaal doet je denken aan een jongensboek. Alleen wordt Dohmen uiteindelijk geen profvoetballer, maar een awardwinnende gamechanger op het gebied van zorg. Begonnen als schoonmaker in een verzorgingstehuis, uitgeloot voor zijn droomstudie Geneeskunde en noodgedwongen gekozen voor Technische Bedrijfskunde met als specialisatie Geneeskunde & Management. Het bepaalde zijn toekomst: met zijn bedrijf FocusCura zet hij nu de internationale zorgwereld op zijn kop. Hij heeft een nieuwe koers uitgezet. Nieuwe spelregels bedacht. ‘Gewoon’ door buiten de kaders te durven denken. “Ik heb altijd een zwak voor ouderen gehad. Vond het schrijnend om te zien hoe mensen vereenzamen in verzorgingstehuizen.” Hij stelde zichzelf de vraag hoe de wereld techniek kon inzetten om de zelfstandigheid van ouderen te vergroten. “In het begin was ik een roepende in de woestijn. Mensen verklaarden me voor gek. Hoe kon zoiets kouds als techniek nu de warme zorg vervangen? Maar vervangen is nooit mijn doel geweest.”

6


utrechtse gamechangers

NOG MEER GAMECHANGERS

‘Kennis­ deling is onmisbaar om tot succesvol resultaat te komen’ VOORTSCHRIJDEND INZICHT In 2004 richtte hij FocusCura op. En inmiddels maken al 150 zorgorganisaties gebruik van zijn diensten. Ruim 120.000 ouderen gebruiken zijn technische oplossingen voor een zelfstandiger leven. Oplossingen die variëren van een thuismeetapp tot een sleutelkluis aan de voordeur en een virtuele wachtkamer. Elke oplossing is innovatief en baanbrekend voor de werkwijze in de ouderenzorg. “Toen wij begonnen, bestonden er nog geen tablets. We maakten zelf schermen met touch-screenknoppen. Daarmee kozen we voor een andere richting dan de markt. Andere bedrijven richtten zich voornamelijk op mogelijkheden via televisie. Achteraf zaten wij op het juiste spoor. En zo hebben we gaandeweg meer keuzes gemaakt die achteraf steeds de juiste bleken.” Een kwestie van geluk, volgens Dohmen. Maar als je kijkt naar het eindresultaat kan je niet anders dan concluderen dat hij beschikt over een flinke portie voortschrijdend inzicht. Hoe bedenk je anders dat techniek juist deze groep van dienst kan zijn? Mensen die vaak nog nooit met een computer hebben gewerkt. “Alles wat we bieden, moet in één zin uit te leggen zijn. De mensen moeten het kunnen begrijpen zonder handleiding. Als een idee daar niet aan voldoet, gaan we er niet mee door.” En zo hanteert FocusCura nog

twee criteria waar alle keuzes op gebaseerd worden: “een oplossing moet direct bijdragen aan het hoofddoel: langer zelfstandig thuis wonen. En we stellen onszelf altijd de vraag of we een oplossing geschikt vinden voor onze eigen familie. Je moet eerlijk zijn. Ook durven zeggen dat iets niet kan.” Eenvoud, focus en kwaliteit. Financieel resultaat komt bewust niet in het rijtje voor: “je moet verdienen om te kunnen blijven innoveren, maar het is geen doel op zich.” KENNISDELING IS ONMISBAAR Die innovatie ontstaat in het Futurelab van FocusCura. “Hier gebeurt alles! Kennis delen, inspelen op trends...” Ook promovendi onderzoeken hier nieuwe oplossingen. “Ons laatste idee -sensoren die het leefpatroon van dementerende ouderen bepalen en afwijkingen herkennen en doorgeven- komt voort uit een promovendusonderzoek. En via een uitwisselingsproject met Canada wordt deze kennis nu gedeeld. Zo ontstaan steeds weer nieuwe netwerken.” Kennisdeling is volgens Dohmen onmisbaar om tot succesvol resultaat te komen. “Dat maakt de EBU ook een interessante partner. Wij kunnen een bijdrage leveren als deelnemer aan projecten en events. En de EBU kan initiatieven op de kaart zetten en weet daarbij ook de politiek te inspireren om samen tot mooie resultaten te komen.” KIPPENVEL In het geval van FocusCura zit dat mooie resultaat in eerste instantie in de reactie van de gebruikers. “Een vader kon door zijn COPD zijn zoon in het ziekenhuis niet bezoeken. Dat wij dan beeldcontact kunnen verzorgen, vind ik mooi. Dat geeft me kippenvel. En een andere mevrouw liet weten zo blij te zijn met de wekelijkse online bingo. Dat was alles wat ze had. Schokkend dat we het in Nederland zover hebben laten komen, maar ook fijn om te horen dat wij kunnen helpen. Aan de andere kant geven we mensen ook juist hun privéleven weer terug omdat ze door onze apps niet meer elke twee uur een zorgverlener over de vloer hoeven te krijgen.” Maar FocusCura is niet alleen goed voor de zorg. Het is ook goed voor de economie. Regionaal, landelijk én internationaal. “We groeien nog steeds. Dat is goed voor de werkgelegenheid binnen de regio. We werken ook samen met het UWV om mensen uit een werkloze situatie te helpen.” Lande-

7

Daan Dohmen is slechts één van de vele ondernemers en wetenschappers die de regels van het spel binnen hun vakgebied veranderd hebben. Op het nieuwe platform ‘Gamechangers Utrecht’ vind je veel meer succesverhalen! Met dit platform krijgen regionale ­gamechangers een podium. Hier krijgen ze de spotlight die ze verdienen, maar kunnen ze met hun verhaal ook anderen inspireren. De lezer van het platform bepaalt uiteindelijk wie er echte gamechangers zijn door te klikken op de ‘WOOW’-knop. Wie vind jij een ware gamechanger? Kijk snel op www.gamechangersutrecht.nl.

lijk heeft FocusCura Nederland op de kaart gezet als serieuze marktspeler op dit gebied. “Dat doen we natuurlijk niet alleen, maar het is mooi dat we daar een rol in kunnen spelen.” En de eerste internationale stappen zijn ook al gezet. In Duitsland, België en Zweden. Engeland en Amerika staan op de planning. “De AppStore maakt ons idee schaalbaar. We kunnen dit in elk land uitrollen.” Het mag duidelijk zijn. Dohmen heeft van zijn passie zijn werk gemaakt. Maar waar komt die passie vandaan? “Mijn opa was mijn voorbeeld. Hij overleefde een concentratiekamp, maar kende geen boosheid. Hij leerde me dat je je toekomst uiteindelijk zelf creëert. En dat is precies wat ik nu doe. De toekomst van de zorg is een enorme uitdaging met een alsmaar toenemende zorgvraag. Ik wil niet lijdzaam toekijken. Ik wil die toekomst creëren.” Wil je ook iets betekenen voor de toekomst van de zorg? Bezoek het Futurelab om inspiratie op te doen! MEER INFORMATIE: www.focuscura.nl


Utrechtse startups

Utrecht: een unieke plek voor startups Utrecht is een zeer competitieve regio. Een vruchtbare voedingsbodem voor innovatieve startups. En een van de voorwaarden voor een gezond startup ecosysteem. Maar hoe houd je zo’n ecosysteem in stand? En hoe maak je het nog beter? Want dat is nodig als je wil dat startups kunnen blijven innoveren en accelereren.

NEELIE KROES: AMBASSADEUR VAN STARTUP DELTA

Nederland moet binnen anderhalf jaar de beste plek van Europa zijn voor startups. Dat is de ambitie van Startup Delta. En Neelie Kroes is het gezicht van deze organisatie die in opdracht van het kabinet werkt aan een optimaal startup ecosysteem. Het doel? Duurzame innovatie -en daarmee tegelijkertijd de economie stimuleren. Startup Delta wil samenwerkingen creëren op alle niveaus. Van startups en universiteiten tot grote bedrijven en investeerders. En daar krijgt de organisatie veel steun bij conform haar uitspraak op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland: “RVO.nl, Netherlands Foreign Investment Agency, de Kamer van Koophandel en het ministerie van Economische Zaken spelen als aanjagers en verbinders een belangrijke rol in het versterken van het ecosysteem. Het gaat ons om nieuwe kansen creëren en niet op safe te spelen.”

“Utrecht is bij uitstek de plek waar startups kunnen floreren. We hebben een hoogopgeleide bevolking, een enorme drive om te innoveren en bovendien richten veel Utrechtse onderwijsinstellingen zich op ondernemerschap, van het ROC tot aan de universiteiten. Dat maakt deze regio interessant voor buitenlandse investeerders”, vertelt Heerd Jan Hoogeveen (domeinmanager Slim bij de EBU). De Utrechtse startup-hubs kunnen van die positie beter profiteren als ze hun onderlinge netwerk versterken. Misa Dzoljic (rector magnificus Nyenrode Business Universiteit en boardlid member bij de EBU) heeft daarom de taak op zich genomen de startup-hubs daarbij te helpen. Waar grote, al jaren bestaande bedrijven zich soms log en bureaucratisch kunnen opstellen tegenover vernieuwing, experimenteren jonge bedrijven er gedurfd op los. Zij zijn flexibel, transparant en toegankelijk. Niet bang voor kennisdeling. En dat levert innovatie op. Bijvoorbeeld in de technologiesector, één van de weinige sectoren waar het aantal banen nog steeds groeit. En dat valt op. Steeds meer universiteiten en hogescholen verbinden zich aan ondernemersinitiatieven om de steeds groter wordende groep nieuwe ondernemers te kunnen begeleiden naar succes. En ook investeerders en gevestigde bedrijven kunnen het ecosysteem positief beïnvloeden door groeikapitaal te bieden. Daarnaast biedt het investeren in innovatie ook kansen. Zowel op maatschappelijk als op economisch gebied.

8

Startup Ragesquid

Roel Raatgever (Utrechtinc)

STARTUP HUBS Startups in de Utrechtse regio doen het goed. Het startersklimaat is er erg gunstig. In de stad Utrecht alleen al vind je zo’n vijftien startup hubs. Ondernemers, maar ook private investeerders vestigen zich graag op een locatie waarmee zij zich kunnen omringen met gelijkgestemden of andere interessante partijen. Op het Jaarbeursplein vind je bijvoorbeeld Dutch Game Garden. Daar hebben vele getalenteerde, jonge gamestudio’s zoals Abbey Games, Self Made Miracle en RageSquid hun thuis gevonden. Dutch Game Garden wil werkgelegenheid en welvaart creëren door de Nederlandse gamesindustrie aan te jagen. Dat doen ze met behulp van een startup support programma vol kennis en expertise. En voor innovatieve startups met een focus op ‘health, climate en education’ heb je Utrechtinc. Zij bieden hun startups een community van collega-startups, ervaren experts en nieuw talent. Zij geloven dat ambitieus ondernemerschap essentieel is om kennis en ideeën om te kunnen vormen tot innovaties. Utrechtinc levert datgene dat nodig is voor succes. Van groeikapitaal tot ondersteunende faciliteiten.


Utrechtse startups

“Om het ecosysteem behalve continuïteit ook een verdere boost te kunnen geven, is het belangrijk dat de behoeftes van de startups zelf vertegenwoordigd worden in de ontwikkeling van een duurzaam ecosysteem. De kansen zijn gesignaleerd, nu moeten we de juiste partijen nog meer met elkaar verbinden”, aldus Hoogeveen. HET BEDRIJFSLEVEN AAN HET WOORD.. Hoe ziet het (jonge) bedrijfsleven dat voor zich? Aan het woord zijn Roel Raatgever (Utrechtinc) en Roel Ezendam (Ragesquid). Raatgever vindt dat startups hard nodig zijn: “maatschappelijke vraagstukken vragen vaak om innovatieve oplossingen. En innovaties komen vooral van startups. Met Utrechtinc ondersteunen we startups om de kansen te vergroten dat we innovaties kunnen realiseren.” Utrechtinc richt zich daarbij op startende ondernemers die zich bezighouden met health, climate en education. “We helpen met name alumni en wetenschappers en zijn ook gekoppeld aan het Science Park. We ervaren dat deze hoogopgeleide groep heel veel vakkennis heeft, maar weinig kennis heeft van het opstarten van een bedrijf. Met een klein beetje hulp op ondernemersgebied, kan de maatschappij hun vakkennis vervolgens optimaal benutten”, aldus Raatgever. En hoewel Ezendam zich bezighoudt met een andere branche, namelijk de gamesindustrie, beaamt hij het gebrek aan business skills bij de opstart van zijn bedrijf RageSquid in 2013. “Als je begint, weet je nog helemaal niets. Toen wij met drie man RageSquid opstartten, was de inhoud geen uitdaging. Dat had ik tijdens de opleiding wel geleerd. Maar hoe je een bedrijf moet runnen, wist ik niet. Dat was de grote uitdaging. Het zou kunnen helpen als studies aandacht besteden aan ondernemen. Maar met alleen theorie red je het niet. Uiteindelijk moet je het gewoon in de praktijk ondergaan. Je moet op je bek gaan, want daar leer je het meest van.” Raatgever vindt dat het onderwijs meer mogelijkheden heeft om beter aan te sluiten op het ondernemerschap: “lessen kunnen heel praktijkgericht zijn. Bijvoorbeeld met rolmodellen uit de praktijk. En dat is voor iedereen interessant. Niet iedere student hoeft een ondernemer te worden, maar ook binnen een bedrijf kan het goed voor je zijn om je ondernemend op te kunnen stellen.”

EEN GEZAMENLIJKE PROPOSITIE Ezendam heeft het uiteindelijk tot een succesvolle gamestudio geschopt. Zonder financiële hulp, maar wel met de kennis van collegastudio’s. “Wij wilden onze creatieve vrijheid behouden, dus hebben we gezocht naar een andere manier om financieel groter te kunnen worden. We zijn gestart als free­ lancers en hebben onze uitgaven en onze levens op een heel laag pitje gezet. Tot we klaar waren voor een echte start.” En die maakten ze bewust in Utrecht. “Dutch Game Garden stond toen al bekend als hét centrum voor game startups. Het is een sterk netwerk van zowel starters als ervaren bedrijven. En iedereen helpt elkaar. Daar hebben wij veel aan gehad.” Raatgever bevestigt het belang van een groot netwerk: “je kunt wel alleen samen willen werken met grote bedrijven (lees: groot geld) om je idee te verwezenlijken, maar je staat veel sterker als je ook een gezamenlijke propositie hebt. Door echt samen te werken, kun je meer waarde creëren.”

HELP ELKAAR ACCELEREREN De heren zijn het er over eens dat een duurzaam startup ecosysteem belangrijk is voor het innovatieve succes van de regio. “Er bestaan al meer ondersteunende partijen die elk voor hun eigen branche een sterk netwerk hebben neergezet. Als je die netwerken aan elkaar verbindt, kun je het nog sterker maken”, aldus Raatgever. Ezendam bevestigt: “Kennisdeling zorgt ervoor dat je elkaar kunt helpen om te accelereren. Dat maakt een goed werkend ecosysteem erg waardevol. Je kan altijd uit jezelf bij een andere studio aankloppen, maar door dit goed te organiseren als een netwerk, maak je de drempel veel lager.” En dat kan ook internationale gevolgen hebben, vult Raatgever aan: “Nederland wil met ‘Startup Delta’ en Neelie Kroes als boegbeeld het grootste startup ecosysteem van Europa worden. Binnen anderhalf jaar! Dat brengt grote investeerders en internationale samenwerkingen met zich mee. Daar wil je als regio natuurlijk op kunnen aanhaken. Dat betekent wel dat we het als regio eerst zelf op orde moeten hebben. We zijn al goed bezig, maar de ambitie is groter. En een verdiepingsslag vanuit de EBU kan ons startup ecosysteem zeker een flinke stap vooruit helpen.”

9

BITONIC EN FIVE DEGREES: UTRECHTSE WINNAARS BIJ DUTCH FINTECH AWARDS

De FinTech awards worden uitgereikt aan de meest innovatieve startups in de financiële sector. Daarmee prijzen ze financiële bedrijven die voor een noodzakelijke vernieuwing binnen deze veranderende sector kunnen zorgen. Op maandag 20 april werden de awards voor de eerste keer uitgereikt. Er stonden maar liefst acht Utrechtse ondernemingen in de FinTech 50, waarvan er twee awards in ontvangst mochten nemen. Five Degrees won in de categorie Banking & IT en Bitonic ontving een award uit de categorie Bitcoin. EBU-partner Symbid sleepte een award binnen in de categorie SME Finance. Adyen werd uiteindelijk bekroond tot Dutch FinTech Company of the Year.


Groen

Smart Solar Charging levert op! Slimme energie is de toekomst. Maar wat werkt er nu echt? Waar schieten huishoudens echt wat mee op? En hoe creëren we daar business mee?

Smart Grid: rendement voor iedereen? Tweehonderd huishoudens mochten vanaf 2012 de proef op de som nemen. Op 5 maart werden de resultaten van de pilots gepresenteerd. De conclusie: er ligt een innovatiekans voor de regio Utrecht die honderden miljoenen euro’s waard is.

Pim van den berg, Lot van Hooijdonk en Remco van Lunteren tijdens de slotconferentie.

Van Hooijdonk, wethouder Duurzaamheid van de gemeente Utrecht, sprak tijdens de slotconferentie: “De kansen die innovatieve smart grid diensten de regio bieden zijn enorm. Het elektriciteitsnet slimmer gebruiken past in onze ambitie. Zo kunnen we de opmars van zonnestroom en elektrisch vervoer in onze stad versnellen.” INTERNATIONALE KENNIS & LOKALE DAADKRACHT Er wordt steeds meer zonne-energie opgewekt. Positief natuurlijk, maar er kleeft ook een nadeel aan. Deze energie wek je namelijk alleen op als de zon schijnt. En dat is niet altijd het moment waarop er energie nodig is. “Dat geeft een onbalans op het elektriciteitsnetwerk. Vraag en aanbod moeten gelijk zijn”, legt Elwin Ter Horst (EBU) uit. Hij is als programmamanager de verbindende factor tussen betrokken partijen. “Het Smart Grid project biedt twee opties om hiermee om te gaan: energie opslaan en de vraag afstemmen op het aanbod.” Grote bedrijven, zoals Stedin, DNV GL en Capgemini werkten samen met lokale ondernemers, universiteiten en overheden bij de uitrol van dit EBU-initiatief. Tijdens het project haakten ook internationale wereldbedrijven als GE en Nissan Europa aan. Een efficiënte combinatie van internationale kennis met lokale daadkracht.

“Succes ontstaat met samenwerking. De EBU brengt de wetenschap, het bedrijfsleven en de overheid bij elkaar”, aldus Ter Horst. Een andere reden voor succes was de locatie en de werkwijze. “Het onderwerp leeft in Utrecht. Deze regio heeft bijvoorbeeld meer zonnepanelen dan het gemiddelde in Nederland. Daarnaast ging het in dit project om nieuwe diensten die lokaal, bottom-up uitgerold konden worden door ondernemers of bewoners. In het buitenland stuurt de overheid dergelijke projecten vaak van bovenaf aan. Dat leidt tot minder innovatie.” BEWONERSINITIATIEF De pilot in de wijk Nieuwland in Amersfoort werd vanuit de bewoners gestart. Het bewonerscollectief AmersVolt creëerde inzicht in eigen energieverbruik en zonne-

10

stroomproductie. Dit leverde uiteindelijk een energiebesparing op van 15%. “Dat is de hoogste besparing die ooit bereikt is”, vertelt Ter Horst. De reden? “De regie lag bij de bewoners. Zij wisselden tips uit, hielpen en enthousiasmeerden elkaar continu. Tijdens het project zijn zij 32 keer bij elkaar gekomen!” Ook stimuleerden prijsverschillen de bewoners om hun elektriciteitsvraag te verschuiven. Tijdens zonuren werd 10% meer energie verbruikt: eigen zonne-energie. Binnen dit initiatief lag de focus dus voornamelijk op sociale innovatie. ECONOMISCHE INNOVATIE Anders was dat voor de pilot in de wijk Lombok in Utrecht. Daar was sprake van economische innovatie. Elf partijen stonden aan de start, maar gaandeweg haakten al zestien nieuwe partijen aan. “We hebben


groen

WERELDPRIMEUR

enorm ingezet op kennisdeling, bijvoorbeeld met bijeenkomsten en nieuwsbrieven. Dat maakt het initiatief toegankelijk voor nieuwe partijen.” Gezamenlijk rolden de partijen verschillende initiatieven uit voor slimme energie. “Een belangrijke onderbouwing voor de business cases was een onderzoek van Ecofys. De totale investering om een slim elektriciteitsnetwerk te ontwikkelen bedroeg zo’n 10 miljard euro. Veel geld. Maar het alternatief om de onbalans op het netwerk op te vangen was het aanpassen van de bekabeling. Dit zou 30 miljard euro kosten”, legt Ter Horst uit.

Op dinsdag 9 juni nam in Utrecht een consortium bestaande uit Stedin, gemeente Utrecht, GE, Vidyn, Last Mile Solutions, ­Economic Board Utrecht en LomboXnet, de eerste Vehicle-to-grid-laadpaal in gebruik, gebaseerd op de wereldwijde laadstandaard. “Smart Solar Charging”: Een wereldprimeur die zongestuurd ­laden èn ontladen toegankelijk maakt voor alle typen elektrische ­auto’s. Door elektrische auto’s te gebruiken voor lokale energie­opslag kan onder andere zonne-energie worden opgeslagen voor later gebruik. - 80% goedkoper dan de huidige internationale standaard, - geschikt voor alle elektrische auto’s, - ontwikkeld en geproduceerd in Nederland De nieuwe technologie zorgt voor banen en schone lucht, ­versnelt de energietransitie en voorkomt investering in netverzwaring, wat aangesloten klanten miljarden euro’s scheelt. Hiervoor is wel aanpassing van wet- en regelgeving nodig zodat Nederland op gelijk speelveld komt als de VS, Duitsland en China.

Er zijn inmiddels verschillende projecten afgerond en opgestart: Vehicle2Grid (V2G) Voor het onderdeel Storage4all plaatste Nissan Europa een opslagsysteem voor zonne-energie in de Utrechtse wijk Lombok. Hiermee kun je een elektrische auto laden én ontladen. De accu van de auto kan dan vervolgens de woning van energie voorzien. Waar je normaalgesproken alleen energie terug kan geven aan het netwerk als de zon schijnt, kan het met dit systeem op ieder moment. Dat betekent dus een hoger rendement op zonnestroom en minder stroompieken op het elektriciteitsnet. Op 4 maart 2015 werd dit energieopslagsysteem in gebruik genomen. De Utrechtse wijk is daarmee de eerste V2G-gebruiker van Europa.

Slimme laadpaal In Get Connected 10 besteedden we al aandacht aan dit initiatief. LomboXnet ontwikkelde in samen­werking met partners GE en Vidyn de slimme laadpaal voor de wijk Lombok. Via een mobiele applicatie kunnen gebruikers wel/niet kiezen voor zonne-energie en zien hoe lang de auto nog geladen moet worden. Mede hierdoor nam het ­eigen gebruik van zonne-energie in de wijk toe tot 87%. Als vervolgstap op de lancering van de slimme laadpaal op 2 december 2014 werd het V2G-­ systeem geïntroduceerd.

Smart Solar Charging Door de pilot in Utrecht gaan een aantal partijen waaronder GE, Vidyn, LomboXnet, Stedin en de gemeente Utrecht investeren in een opschaling van de proeftuin Smart Solar Charging: het zongestuurd laden van elektrische auto’s. Er komen twintig extra slimme laadpalen in de wijk en over twee jaar moet dit opgeschaald zijn naar honderd laadpalen door de hele stad. Ook Netbeheer Nederland is aangehaakt op deze vervolgpilot. Het bedrijf ziet de landelijke potentie van Smart Solar Charging. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland voorspelt 10.000 banen in 2020 en 50.000 banen in 2030, gekoppeld aan elektrisch vervoer. Volgens het consortium is het driedubbele aantal extra banen mogelijk, zodra er een Nederlandse markt voor opslag van zonne-energie ontstaat. E-car4all Multirent stelde tijdens de pilot twee deelauto’s beschikbaar voor de wijk Lombok. Iedere bewoner kon online een Nissan Leaf reserveren voor eigen gebruik. De auto’s werden geladen met zonnestroom uit de eigen wijk. Veertig bewoners maakten gebruik van de auto’s, die uiteindelijk voor 62% opgeladen werden op zonne-energie. Het succes was reden voor Multirent om het initiatief op te schalen naar meerdere locaties, onder andere in Amersfoort en Leiden.

11


groen

Solar forecasting Onder de noemer Solar4all wordt gewerkt aan Solar forecasting: een systeem dat de opbrengst van zonnepanelen voorspelt. Daarmee kan een laadmoment strategisch gekozen worden. Dit systeem levert een toegevoegde waarde op voor alle andere onderdelen van het smart gridproject. SMART GRID: RENDEMENT VOOR IEDEREEN? JA! Voor de gebruiker: “elektrisch rijden is al goedkoper dan benzine rijden, maar als je elektrisch rijdt op eigen opgewekte energie ben je helemaal spekkoper”, aldus Robin Berg (LomboXnet) tijdens de slotconferentie op 5 maart. Maar er ligt ook een enorme business in het verschiet. Slimme energie levert namelijk op! Op internationale schaal hebben we het over een miljardeneconomie. “Laadpalen zijn in het begin een kostbare aangelegenheid. Maar dat wordt snel goedkoper. Net als elektrische auto’s. Zeker als er opschaling plaatsvindt en het gaat over grote aantallen. Dat leidt ertoe dat er op termijn geen gemeentelijke investering meer nodig is en de markt dit zelf op kan pakken.” En daar is Ter Horst het mee eens: “er ontstaan hier nieuwe diensten die we over de hele wereld kunnen vermarkten.”

SMART GRID, BETEKENIS:

Gedeputeerde Remco van Lunteren nam op 4 maart in Lombok het eerste Vehicle2Grid (V2G) energieopslagsysteem van Europa officieel in gebruik.

EVEN VOORSTELLEN:

Een smart grid–slim netwerk- is een elektriciteitsnetwerk dat vraag en aanbod in balans brengt. Daarbij worden slimme technieken en diensten gebruikt, zoals energieopslag en demand side management. De bedoeling is de vraag af te stemmen op het beschikbare aanbod van duurzame energie.

Het initiële consortium: Capgemini, DNV GL, Ecofys, Eemflow, Hogeschool Utrecht, Icasus, LomboXnet, Rijksuniversiteit Groningen, Stedin, Economic Board Utrecht, Universiteit Utrecht, Utrecht Sustainability Institute. De aangehaakte partners: C’M’S’ Derks Star Busmann, Moorgen, Net2Grid, New Energy Works, Zeeno, Snappcar, Doelgroep TV, Upp Energy, Miele, GE, Shifft, Nissan, Multirent.

De huidige regelgeving vormt nog wel een belemmering. Het consortium deed daarom op 5 maart een dringend beroep op het Rijk om de komende drie jaar experimenteerruimte te creëren met een regelluwe zone in Lombok. “Den Haag moet gaan bewegen, maar dat betekent natuurlijk niet dat we nu stil moeten zitten. Er is genoeg dat we kunnen doen”, aldus Berg. Inmiddels zijn er al zestien nieuwe bedrijven aangehaakt bij het initiatief. Wil je ook meedoen in de energierevolutie? Maak dan een koppeling tussen energie en transport. Maak strategische keuzes. Want dan creëer je meerwaarde. Met dat advies roept Berg andere ondernemers op ook te investeren in Smart Solar Charging. Want Nederland is nu koploper. En dat willen we natuurlijk graag zo houden. Meer informatie: smartgridrendement.nl Bekijk ook de video’s van de slotconferentie op 5 maart.

De co-financiers: De gemeente Utrecht, de gemeente Amersfoort en de provincie Utrecht.

Irene ten Dam 06 33 67 92 56 irene.tendam@ economicboardutrecht.nl

12


Blikvangers Groen LICHTEND VOORBEELD: INNOLUMIS Waarom in China produceren als het ook in Amersfoort kan? Innolumis haalde onlangs een deel van de productie van milieuvriendelijke LED straatverlichtingarmaturen terug naar Nederland. Acht mensen van Amfors – een leerwerkbedrijf voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt – hebben hier nu een mooie baan aan. Ook voor Innolumis zelf heeft het besluit voordelen. Business Development Manager Roel Derks: “Deze stap betekent voor ons kortere levertijden en meer flexibiliteit. Bovendien verloopt de communicatie met Amfors soepeler dan met China en is het gemakkelijker de medewerkers, die bij Innolumis gedetacheerd zijn, te trainen. We zijn tot nu toe erg tevreden over de kwaliteit van het werk.” WWW.INNOLUMIS.COM

FRIESLANDCAMPINA PAKT PRIMEUR Vanaf juni koopt FrieslandCampina voor de coating en doppen van melkpakken alleen nog biobased kunststof in van gecertificeerd, organisch restmateriaal. Hierdoor brengt het bedrijf de CO2-footprint van haar pakken in één stap met maar liefst 20% terug, een primeur voor Nederland. Het karton was al hernieuwbaar, met de biobased coating en dop zet FrieslandCampina nu de meest duurzame melkpakken in de Nederlandse winkelschappen. Jacqueline Cramer, hoogleraar duurzaam innoveren Universiteit Utrecht, nam op 1 mei het eerste pak in ontvangst: “Dit biobased pak past perfect binnen de beweging naar een circulaire economie.” WWW.FRIESLANDCAMPINA.NL

AUTOMATISCH PERSONENVERVOER: HOW 2GETTHERE? Terwijl zelfrijdende auto’s nog aan het begin van hun ontwikkeling zijn, rijden de systemen van 2Getthere al jaren. Vanaf 1999 is het bedrijf namelijk al bezig met automatisch personenvervoer. Voorheen betekende automatisch personenvervoer grote voertuigen die in een lage frequentie een vaste, lineaire route volgden. Met de technologie van 2Getthere (heel eenvoudig gezegd: met referentiepunten in het wegdek), kunnen kleinere voertuigen met een hogere frequentie rijden in een fijnmazig netwerk. Het bedrijf creëerde vanuit Utrecht het eerste PRT (personal rapid transport)-systeem ter wereld in Abu Dhabi. Ook is 2Getthere actief in bijvoorbeeld Taiwan, Singapore, Dubai, Qatar, de VS, België en Engeland. Op dit moment wordt er hard gewerkt aan een nieuwe generatie voertuig voor groepstransport. Robert Lohmann van 2Getthere: “We kunnen dat echt niet alleen. Daarbij kijken we altijd naar langdurige samenwerkingen, omdat je samen de expertise opbouwt en dan sneller kan schakelen en beter op elkaar bent ingespeeld.” WWW.2GETTHERE.COM 13


Gezond

Langer zelfstandig thuis wonen Wie wil dat nu niet? Het verlangen om zo lang mogelijk zelfstandig thuis te blijven wonen is van alle tijden. Nu de ouderenzorg dit jaar van het Rijk naar de gemeenten is overgegaan, buigen lokale partijen zich over de concrete invulling van die wens. EBU fungeert daarbij als matchmaker tussen gemeenten, bedrijfsleven en zorgsector. En ziet in het levensloopbestendig maken van woningen een duurzame oplossing die ook de economie een impuls geeft.

KENNIS EN ERVARING DELEN De gemeenten hebben de ouderenzorg er dit jaar bij gekregen en kunnen de steun van EBU goed gebruiken. Van der Weijde: “Aan ons de taak om alle sectoren bij elkaar te krijgen en te laten samenwerken. Veel gemeenten zijn al goed op weg. In Amersfoort bijvoorbeeld, loopt er een pilot rond zelfredzaamheid in de zorg, bedoeld om mantelzorgers via ICT te ontlasten.” Fleur Imming, wethouder Zorg en Wonen van Amersfoort wil de kennis en ervaring uit de pilot graag delen met andere gemeenten. “Zo kijk ik ook graag naar initiatieven van andere gemeenten, zoals het Pazio platform dat allerlei online zorg- en welzijnsdiensten aanbiedt. De meerwaarde van EBU is voor ons het netwerk met andere zorg- en kennisinstellingen en het bedrijfsleven. Daar vindt de innovatie in de zorg plaats en daar is de kennis over nieuwe ontwikkelingen beschikbaar.”

Om gemeenten hierbij te helpen, heeft EBU een praktisch programma gelanceerd. ‘Langer zelfstandig thuis wonen’, het vervolg op ‘Wonen zonder zorg(en)’. WONEN ÉN ZORG “Het eerdere programma was puur gericht op het wonen. Nu kijken we ook naar de diensten die rondom de woning geleverd kunnen worden”, legt Jelle van der Weijde, domeinmanager Gezond van EBU, uit. “Dat is een breder begrip. Vandaar dat we voor een nieuwe titel hebben gekozen die deze bredere lading dekt. Onze opdracht is daarmee ook een stuk complexer geworden. We hebben niet meer alleen te maken met gemeenten, inwoners, de woningcorporatie-, bouw- en ICT-sector, maar ook met de aanbieders van zorg. “

14


gezond

ECONOMISCHE KANSEN Al met al is het geen geringe opgave om alle facetten van het langer zelfstandig thuis wonen bij elkaar te krijgen. Het gaat om grote volumes. “Wil je een hele wijk aanpakken, dan zullen woningcorporaties en projectontwikkelaars samen plannen moeten maken”, merkt Van der Weijde op. “In onze provincie moeten maar liefst 50.000 woningen in het kader van ‘Nul-op-de-meter’ worden opgeplust en tegelijkertijd zorgtoegankelijk worden gemaakt. Dat biedt enorme economische kansen. Graag nodigen we grote landelijke bouwconcerns uit om te kijken welke belemmeringen er zijn om al die 50.000 woningen levensloopbestendig te maken en hoe we dit samen op innovatieve wijze kunnen oppakken. De gesprekken met gemeenten, ICT-leveranciers, Woningbouwvereniging Portaal, aanbieders van zorg aan huis en ouderenbonden zijn al gaande. Het is dus schaken op verschillende borden. Met als doel dat partijen elkaar bij de hand nemen en samen verder gaan.”

met ouderen. Rust en balans als een 'one size fits all' volstaat niet. Willen we dat zelf als we oud zijn? Nee. Allerlei onderzoeken tonen aan dat ouderen zo lang mogelijk de regie over hun eigen leven willen houden. Dat vereist dat je dynamisch blijft, zowel mentaal als fysiek." ONDERZOEK Een van de onderzoeken waar Van Meeteren naar verwijst, is dat van Bureauvijftig, het bedrijf van 50+ marketeer Arjan in ‘t Veld. Dit bureau ondervroeg 3.100 vijftigplussers naar hun toekomstvisie op wonen en zorg. In ‘t Veld: “Opvallend is dat maar liefst tweederde van de groep vijftigplussers zich niet of nauwelijks voorbereidt op de toekomst en ook niet wil gaan betalen voor zorg. Voor hen, en dan heb ik het over de ‘oudere ouderen’, is het ondenkbaar dat je je vermogen gebruikt om zorg te betalen. Ook zijn ze niet van plan een beroep te doen op hun kinderen.” Dat was in Nederland ook heel lang niet nodig. Nu krijgen deze mensen te maken met een heel andere manier van denken. “Jongere ouderen zie je al wel in actie komen”, vervolgt In ‘t Veld. “Nadat de kinderen zijn uitgevlogen gaan sommigen aan de slag met het levensloopbestendig maken van de eigen woning. Soms wordt er zelfs een heel nieuw, energieneutraal huis gebouwd, met een extra kamer en badkamer op de begane grond. Uit de cijfers blijkt dat deze groep beseft dat ze zelf moeten investeren in een comfortabele toekomst.”

‘LEVENSLOOPBEHENDIG’ Nico van Meeteren, directeur van Health-Holland (Life, Science en Health), ziet de bouw- en vastgoedsector opbloeien. "Deze branche heeft het zwaar gehad, het is mooi dat er weer voldoende werk is. Het levensloopbestendig en energieneutraal maken van zoveel duizenden woningen is een goede impuls voor de bouw. En geeft mensen de mogelijkheid om vanuit een comfortabel huis in elke levensfase deel te nemen aan de samenleving." Zelf spreekt Van Meeteren liever van 'levensloopbehendig' in plaats van 'levensloopbestendig'. "Je moet namelijk best behendig zijn om door deze transitie en dynamiek te komen. Het is zaak om te kunnen anticiperen op veranderingen en daarvoor is een zekere flexibiliteit en dynamiek nodig. Dat staat haaks op hoe we nu nog veelal omgaan

15


gezond

HOE GRIJS IS UTRECHT?

MEEST VERGRIJSDE GEMEENTEN IN DE PROVINCIE UTRECHT (20-25% van de bevolking is 65 jaar of ouder, bevolkingsprognose 2014):

FINANCIËN Woningaanpassingen zijn niet alleen een individuele verantwoordelijkheid, vindt Michel Hofman, CIO (Chief Information Officer) bij FocusCura. "Er is ook een duidelijk maatschappelijk belang, want er zit een preventief aspect, dus zorgkostenbesparing, aan. De overheid kan bijdragen via financiering op 'Nulop-de-meter woningen'. Pensioenfondsen en banken zouden een en ander financieel kunnen faciliteren, bijvoorbeeld door huiseigenaren meer mogelijkheden te bieden om de overwaarde op de woning in te zetten voor woningverbetering. Als we dit met z'n allen graag willen, dan moeten we zo min mogelijk financiële barrières opwerpen en waar mogelijk fiscaal faciliteren." Eenmalige financieringen werken volgens Hofman niet. "Zodra het geld op is, zakt de boel in. Ik pleit voor een duurzame en structurele financieringsaanpak, zoals ­Achmea nu bijvoorbeeld doet met haar zelfhulp programma’s. Zij en de andere zorgverzekeraars stimuleren zelfzorg, waaronder beeldbellen met de huisarts of de medisch specialist. Er komen steeds meer mogelijkheden voor zorgvernieuwing met behulp van ICT. ­FocusCura loopt daarin voorop en heeft een enorme footprint in vooral de care sector. Het gaat er nu om dat we met elkaar de beweging die gaande is, en waarin verschillende partijen participeren, de juiste richting op blijven duwen. Daarmee kunnen we echt het verschil gaan maken."

Techniek Helianthe Kort, lector Vraaggestuurde zorg aan de HU, is het eens met de opvatting van Hofman over de financiering. Ze voegt er graag aan toe dat het niet altijd om hoge investeringen hoeft te gaan. “Kijk naar het project ‘Technologie Thuis Nu’ in Woerden. Hier laat de branche- en opleidingsorganisatie Otib zien welke meerwaarde je kunt toevoegen met technologie die nu al verkrijgbaar is. Een sleutelkluis voor de thuiszorg bijvoorbeeld, een slim lichtplan of een kooktoestel dat vanzelf uitgaat. Maar ook nóg simpeler dingen, zoals stroeve

Baarn, De Bilt, Bunnik, Soest en Utrechtse Heuvelrug. MINST VERGRIJSDE GEMEENTEN IN DE PROVINCIE UTRECHT (< 15% van de bevolking is 65 jaar of ouder, bevolkingsprognose 2014): Amersfoort, Bunschoten, Houten, Renswoude, IJsselstein en Utrecht. Alle andere Utrechtse gemeenten zitten hier tussenin, met een vergrijzing van 15-20%. BRON: CBS/PBL 2013

badkamer tegels en een gordijn voor de voordeur, zodat je dementerende partner er niet steeds vandoor gaat.” Kort wijst er op dat de toenemende vergrijzing ook andere eisen stelt aan de buitenomgeving. “Op straat is alles nog gericht op snelle, wendbare burgers. Maar steeds meer ouderen hebben moeite in het verkeer. Het stoplicht staat niet lang genoeg op groen, de voetpaden zijn te smal. Dat zijn knelpunten die in Japan al worden gesignaleerd en opgepakt. Ik verwacht dat dat ook in Nederland aan de orde komt.”

16

"Graag nodigt de EBU grote landelijke bouwconcerns uit om te kijken welke belemmeringen er zijn om al die 50.000 woningen levensloopbestendig te maken."

Jelle van der Weijde 06 46 12 23 08 jelle.vanderweijde@ economicboardutrecht.nl


gezond

Blikvangers gezond ‘EN TOEN’, DE APP VOOR OUDEREN VAN STRAKS Met de iPad-applicatie 'En Toen' won Romina Pompei de HKU-Award 2012. Deze applicatie laat verzorgenden samen met dementerenden herinneringen ophalen. De familie levert foto's en informatie aan, en via een app, een website en schermen met gezichtsherkenning is een belevingsgerichte benaderingswijze mogelijk. Pompei: "Verzorgenden hebben niet veel tijd om zich uitgebreid in het verleden van hun patiënten te verdiepen, terwijl dat voor de groeiende groep dementerenden veel houvast kan bieden. 'En Toen' geeft op een efficiënte manier toegang tot het persoonlijke leven en de gewoontes van iemand, zodat je daar als verzorgende op in kan spelen." De app is nog niet verkrijgbaar, maar wordt op dit moment door Alzheimer Nederland verder ontwikkeld. Pompei werkt inmiddels als Service Designer bij FocusCura. WWW.FOCUSCURA.NL

GAMEN IN DE ZORG Meer bewegen en op een leuke manier. Dat is wat Maaike Dekkers-Duijts en compagnon Joris Wiersinga voor ogen hebben met hun bedrijf SilverFit. Dekkers-Duijts: “Het is bewezen dat veel bewegen goed is voor de mentale en fysieke conditie van bijvoorbeeld dementerenden en revalidanten. Twee uurtjes fysiotherapie per week is daarvoor ontoereikend. Wij stimuleren mensen actieve oefeningen te doen met de technologie van computerspellen. Dat maakt bewegen leuk en daardoor is het veel langer vol te houden.” Meer dan 1.500 zorginstellingen over de hele wereld gebruiken de producten van SilverFit. Dekkers-Duijts: “Ik ben echt trots op alles wat we ontwikkelen!” WWW.SILVERFIT.NL

17


Slim

Volop werk in de ICT Hoewel de banen in de meeste branches nog steeds niet voor het oprapen liggen, kampt de ICT-sector met een ander probleem: vraag en aanbod matchen niet. Steeds meer vacatures blijken moeilijk vervulbaar. Het ICT-Deltaplan kan uitkomst bieden! HET ICT-DELTAPLAN Er moet een centrum komen voor her- en omscholing. Daarmee worden werkzoekenden, maar ook werkenden (beter) inzetbaar op ICT-vacatures. Daarnaast kunnen bijeenkomsten worden georganiseerd om vacatures en werkzoekenden met elkaar in contact te brengen. De andere pijlers richten zich op de medewerkers van de toekomst. Zo kan het ICT-Deltaplan handvaten bieden om opleidingen op MBO-, HBO- en universitair niveau beter te laten aansluiten op de behoeften van het bedrijfsleven. Starters op de arbeidsmarkt kunnen dan sneller en beter van waarde zijn voor bedrijven. Maar ook aan leerlingen van het primaire en voortgezette onderwijs wordt gedacht in het plan. Aan de hand van een speciaal programma kunnen kinderen structureel kennismaken met ICT en ICT-vaardigheden opdoen. HOE NU VERDER? “Het initiatief moet vanuit het bedrijfsleven komen. Pas dan kan er daadwerkelijk succes geboekt worden”, aldus Hoogeveen. Maltha bevestigt het belang van deelname uit het bedrijfsleven: “om opleidingen écht op het bedrijfsleven te kunnen laten aansluiten, is het belangrijk dat er partijen uit de praktijk meewerken aan het programma. Zij kennen de behoefte van het bedrijfsleven het best. En die behoefte verandert snel onder druk van technologische ontwikkelingen. Sneller dan het onderwijs verandert.” Gebeurt er nu dan nog niets? “Er is al een aantal initiatieven genomen, maar allemaal op kleine schaal. De spreiding van deze initiatieven maakt de kans op succes een stuk kleiner. We moeten het nu samen gaan doen! Het is tijd voor serieuze actie”, aldus Hoogeveen. De EBU is alvast aan de slag gegaan met het opstellen van de business case. “Wij zetten nu de eerste stap omdat we merken dat bedrijven nog veel behoefte hebben aan input. Een concreter plan.” Maar de tijd begint volgens hem te dringen... “Het aantal vacatures blijft groeien, dus het probleem wordt steeds groter. Het is nu de hoogste tijd om samen de strijd aan te gaan om dit tijdig een halt toe te kunnen roepen.”

De ICT-sector is één van de belangrijkste sectoren binnen de Utrechtse regionale economie. Deze economie bestaat namelijk voor 40% uit een diensteneconomie waar financiën en ICT een hoofdrol in spelen. De problemen die ICT-bedrijven hebben met het vinden van goede invulling op vacatures, is dus van wezenlijk belang. “Op dit moment hebben vooral de bedrijven tot 250 medewerkers hier last van, maar ik verwacht dat dit probleem in de toekomst ook grotere bedrijven zal raken”, licht Heerd Jan Hoogeveen (domeinmanager Slim bij de EBU) toe. En onderzoek bevestigt dat: in 2011 waren er nog 7.500 moeilijk vervulbare ICT-vacatures. De verwachting is dat dit aantal de komende twee jaar oploopt naar 15.000. BEHOEFTE AAN SPECIALISME Sven Maltha (Dialogic) bevestigt de problematiek: “Met 25 medewerkers zijn wij een kleiner bedrijf maar ook wij hebben moeite met het vinden van geschikte programmeurs. Het aantal beschikbare mensen is al beperkt, maar als je dan ook nog een schifting toepast op basis van je wensen, blijft er helemaal weinig over. Je wordt gedwongen je eisen bij te stellen. Er is steeds meer behoefte aan specialisten. Daarom werken wij tegenwoordig met cases tijdens een sollicitatieprocedure. Kan de kandidaat het benodigde werk uitvoeren in de toekomst? We moeten in de huidige situatie verder kijken dan ervaring en goede cijfers. En soms investeren we zelf in bijscholing.”

Heerd Jan Hoogeveen

De EBU wil zich inzetten om de structurele mismatch tussen vraag en aanbod aan te pakken samen met overheid en bedrijfsleven. Het ICT-Deltaplan kan dit probleem aankaarten en uiteindelijk ook de oplossing bieden. Het plan is gericht op drie pijlers. Zo kan op korte en lange termijn actie ondernomen worden.

06-51850478 heerdjan.hoogeveen@economicboardutrecht.nl Blog: www.economicboardutrecht.nl/nieuws/ blog-van-verkering-naar-trouwplannen

18


slim

De toekomst is 3D Elke organisatie maakt gebruik van printers. Het idee dat er vandaag de dag nog een bedrijf bestaat dat geen printer in huis heeft, is raar. Geldt dat ook voor de toekomst van 3D printing?

Was het vroeger nog science fiction om te denken dat je met één druk op de knop een echt product uit een printer kon laten komen, vandaag kan het! Maar hoever zijn we eigenlijk al? “Bedrijven weten dat 3D printing een belangrijke rol gaat spelen in het productieproces. Maar hoe? Dat is nog de vraag”, legt Heerd Jan Hoogeveen uit. Als domeinmanager Slim bij de Economic Board Utrecht (EBU) kijkt hij met veel interesse naar de ontwikkelingen op het gebied van 3D printing. HOE STAAN WE ER VOOR? De EBU en de gemeenten Amersfoort en Utrecht hebben Berenschot een onderzoek laten uitvoeren naar de stand van zaken. Van het ecosysteem van 3D printing in de provincie Utrecht. De belangrijkste conclusies? Utrecht heeft alles in huis om koploper te worden! Om dat te bereiken moeten we krachten bundelen. Als we meer kennis, ideeën en vaardigheden uitwisselen, kan de ontwikkeling van 3D printing in onze regio pas echt een vlucht nemen. Daar ligt dus de uitdaging!

19


slim

Meer dan 150 bedrijven, organisaties en instellingen in de regio zijn al actief bezig met 3D printing. Industriële bedrijven als Translift en Heijmans printen in 3D, maar ook de medische wereld is actief. Bijvoorbeeld het UMC Utrecht en Meander. En onderwijsinstellingen als de Universiteit Utrecht en de Hogeschool Utrecht hebben de eerste stappen in het gebruik van 3D printing ook al gezet. En dat is niet zo gek, want de economische kansen liggen voor het oprapen. Het laag voor laag opbouwen, biedt de kans om producten te ontwerpen, personaliseren en fabriceren die via traditionele methoden onbereikbaar zijn. 3D printing is ook efficiënt en duurzaam. Producten kunnen on demand en on location geproduceerd worden. Dat betekent dat er een minimale voorraad nodig is en ook het aantal transportkilometers wordt hiermee drastisch verminderd.

Binnen de regio zijn er al een aantal maaklabs actief op zoek naar samenwerking. Rotslab en Stadslab033 organiseren bijeenkomsten voor verdere kennisontwikkeling en –deling. En het maaklab Protospace wil een netwerkborrel organiseren om meer partners te betrekken bij hun behoefte aan kennis­ uitwisseling. Deze initiatieven worden met open armen ontvangen door de EBU. Zo kan er namelijk een regionale kennisinfrastructuur ontstaan op het gebied van 3D printing. Een infrastructuur waar bedrijven, kennisinstellingen, brancheorganisaties en intermediaire organisaties structureel samenwerken. Om kennis te ontwikkelen, delen en kapitaliseren. Om van Utrecht een echte koploper te maken. Bedrijven met innovatieve ambities kunnen niet langer achterover leunen in afwachting van de volgende ontwikkeling op 3D gebied. Wil je vooraan staan, dan moet je meedoen! SAMENWERKING BETEKENT EEN VOORSPRONG Centraal in de verdere ontwikkeling staan de zogeheten maaklabs. Daar zit de kennis. Daar staat de apparatuur. Daar vind je de ruimte om te experimenteren. Want de mogelijkheden van 3D printing zijn nog volop in ontwikkeling. En hoewel bedrijven hun weg naar een maaklab prima weten te vinden, is er nog geen sprake van structurele samenwerking. Hoogeveen weet het pakkend te omschrijven: “bedrijven en maaklabs weten elkaar goed te vinden, maar het is nog niet verder gekomen dan verkering. Het is nu hoog tijd om trouwplannen te maken”. Zijn pleidooi is duidelijk. Bedrijven hebben behoefte aan een gezamenlijke, gedeelde experimenteerfaciliteit. Dit kunnen maaklabs bieden. Inclusief alle benodigde kennis. Het maaklab als een shared service center. Dat is het idee. Bedrijven die deze stap zetten, zullen uiteindelijk het verschil maken. Een voorsprong nemen op hun concurrenten in een toekomst waar 3D printing een vast bedrijfsonderdeel zal zijn. Hoogeveen: “ik heb vertrouwen in de toekomst, maar af en toe kunnen partijen een zetje in de rug gebruiken om elkaar te vinden.”

Op zoek naar het juiste maaklab? Of juist op zoek naar een geschikt bedrijf om mee samen te werken? De EBU helpt graag om innovatieve partijen aan elkaar te verbinden. Neem contact op!

Heerd Jan Hoogeveen 06-51850478 heerdjan.hoogeveen@economicboardutrecht.nl Blog: www.economicboardutrecht.nl/nieuws/ blog-van-verkering-naar-trouwplannen

20


slim titel

BLIKVANGERS SLIM

HART VOOR DE STAD Nu consumenten massaal via internet kopen, neemt de loyaliteit naar lokale winkeliers af. Jammer, vond Ecreation uit Woerden, want hierdoor gaat veel verloren. Zij ontwikkelden daarom onlinewinkelplatform.nl, een platform dat de consument weer bij een stadshart betrekt. Algemeen directeur Sjoerd van Dijk: "Met voor elke winkelier een eigen webshop en de mogelijkheid om klanten persoonlijke aanbiedingen te doen. Via het platform maken we niet alleen winkels, maar ook horeca, toerisme, evenementen, cultuur en de historie van een stad toegankelijk voor de online bezoeker. En omdat alleen een online platform niet voldoende is, zetten we ook offline acties in. Door on- en offline samen te brengen houden we het stadshart levendig." En dat kan weleens een schot in de roos zijn. Op lege winkelstraten zit tenslotte niemand te wachten. WWW.ECREATION.NL

TROTS OP UTRECHT Hoe zorg je ervoor dat grote groepen mensen rustig een stadion in- en uitgaan en daarbinnen een prettig beleving hebben? Voor het EK voetbal en andere grote evenementen maakt INCONTROL Simulation Solutions uit Utrecht, op basis van nieuw ontwikkelde software, computersimulaties van massabijeenkomsten. Om vervolgens een op maat gesneden crowdcontrol oplossing aan te bieden. Jeroen Steenbakkers, divisiemanager Crowd Simulation van INCONTROL, is trots op de resultaten: "We hebben veel werk aan de verbouwing van Utrecht CS en werkten in 2013 zelfs voor de troonswisseling. Met groot succes, want er komen steeds meer nieuwe, internationale opdrachtgevers bij." Deze kunnen niet alleen in Utrecht terecht, maar ook bij de vestigingen van INCONTROL in Duitsland, de VS, China en Japan. WWW.INCONTROLSIM.NL

21


360o interview

Vind de juiste hulp op weg naar succes! De EBU helpt de Utrechtse economie door (financiële) steun aan groene, gezonde en slimme initiatieven te geven. Naast dat de EBU allianties helpt, biedt zij ook steun aan individuele bedrijven. Stef Röell (EBU, domeinmanager Financiële instrumenten) bespreekt de mogelijkheden van de toekomst met vier betrokken partijen.

Van links naar rechts: Martijn Spaan, Theo van Oijen, Gabino Dorigo, Roy Ellenbroek.

Bij hem aan tafel zitten Gabino Dorigo (Rabobank/Garantiefonds), Roy Ellenbroek (Energiefonds Utrecht), Martijn Spaan (DWA) en Theo van Oijen (Industrievereniging Lage Weide). Röell: “Nu de Uitvoeringsverordening van de provincie Utrecht is aangepast, zijn er middelen beschikbaar gekomen om collectieven en individuele MKB-bedrijven te ondersteunen bij het ontwikkelen en uitvoeren van nieuwe initiatieven. Bijvoorbeeld met het Groen, gezond en slim fonds, maar ook in de vorm van financiering voor R&D samenwerkingsprojecten. Voor het energie-

collectief van Lage Weide zijn bijvoorbeeld het Energiefonds Utrecht en het Garantiefonds interessante instrumenten.” OVER HET ENERGIE COLLECTIEF LAGE WEIDE (ECLW) Van Oijen: “Dat klinkt goed. Wij zijn met ons energieproject inmiddels aanbeland bij de volgende fase en daar kunnen we extra hulp goed bij gebruiken. De ondernemers op het industrieterrein Lage Weide zijn altijd geïnteresseerd geweest in duurzame energie. Met het collectief hebben we de eerste stappen gezet. Het laaghangend fruit is geplukt, maar nu moeten we doorzetten

22

om grotere resultaten te boeken. We hebben DWA ingeschakeld om ons daarbij op uitvoerend vlak te helpen. Het is onze ambitie om de doelstelling van de gemeente te behalen.” Ellenbroek: “Je gaat dus voor 30% CO2-reductie voor 2020?” Van Oijen: “Ja dat is ons eerste doel, maar we verwachten echt klappers te kunnen maken en uiteindelijk meer dan dat te bereiken. Dorigo: “Hoeveel bedrijven doen er al actief mee?” Van Oijen: “We hebben energiescans laten maken bij zeventien bedrijven. Vier daarvan hebben inmiddels ook echt wijzigingen doorgevoerd.” Spaan: “En dat aantal loopt hard op. Ik heb straks nog een paar afspra-


Investeringsfondsen Economic Board Utrecht

Investeringsfondsen Economic Board Utrecht

Groen, Gezond, Slim Fonds

Individueel MKB’er

Aantrekken externe financiering

Kredietunie Midden Nederland EFRO: Kansen voor West II

Van MKB’ers

Collectief Energieproject

Overig

ken staan bij bedrijven om verder te praten. Inmiddels staat de teller al op tien bedrijven die er actief mee aan de slag gaan. Op het moment dat ik binnenstap, heeft een bedrijf al geld verdiend. Daarom willen ze graag meewerken. Maar om meer voor elkaar te krijgen dan een zonnepaneel of een LEDlamp is bredere steun nodig.” Van Oijen: “Precies. Nu gaan we over wezenlijke aanpassingen praten. En daarvoor is een stukje ontzorging van buitenaf zeer welkom.” OVER DE STREEP Dorigo: “Wat is de missing link? Wat heb je nodig om bedrijven daarin mee te krijgen? Ondernemers zijn toch altijd geïnteresseerd in kostenverlaging?” Röell: “Dat klopt. Maar op het gebied van energie zijn er nog veel blinde vlekken.” Ellenbroek: “Inderdaad. De meeste bedrijven weten niet wat er mogelijk is. Wij krijgen voornamelijk aanvragen van duurzame bedrijven. Die weten het Energiefonds wel te vinden, maar bedrijven die minder kennis en ervaring hebben met duurzaamheid weten dat niet.” Van Oijen: “Die hebben iemand nodig die ze over de streep trekt.” Ellenbroek: “Het is wat energie betreft ook een fabeltje dat de markt dingen vanzelf oppikt. Dat gebeurt echt niet altijd.” Röell: “Dus het laten uitvoeren van energiescans levert interessante informatie op, maar daarmee ben je er nog niet.” Ellenbroek: “Zo’n scan ligt dan op tafel en dan klinkt de vraag ‘wat nu?’.” Spaan: “Daarom is het belangrijk de bedrij-

Investeringsfond

Blijvende werkgelegenheid creëren

Lokaal Economisch Fonds voor Werkgelegenheid

Industrieel onderzoek en/of experimentele ontwikkeling

MIT-R&D-samenwerkingsproject

Aantrekken externe financiering

Garantiefonds energie

Optimaliseren Business Case

Aanjaagfonds energieprojecten

Economic Board Utre

Individueel MKB’er

Aantrekken externe financiering

EBU Uitvoeringsverordening

Aantrekken externe financiering

EFRO: Kansen voor West II

ven te bezoeken en opties te bieden. Ze triggeren om mee te doen.”

Blijvende werkgelegenheid creëren DE FINANCIËLE INSTRUMENTEN

Röell: “ECLW heeft een spannende, grote ambitie die we gezamenlijk verder kunnen VOOR EN DOOR ONDERNEMERS helpen. Er zijn veel instrumenten beschikDorigo: “Positionering is ook belangrijk. In baar voor alle ondernemers met een groen, Industrieel onderzoek het geval van Lage Weide wil je niet alleen is wel dat Van gezond MKB’ersof slim idee. Voorwaarde en/of experimentele met losse ondernemingen aan de slag, maar het initiatief past binnen onze Strategische ontwikkeling ook als collectief. Je kunt bedrijven verlei- Agenda. Het moet economisch interessant den om onderdeel te willen worden van het en schaalbaar of herhaalbaar zijn. Op onze grotere geheel. Dat maakt investeren ook website vind je een duidelijk overzicht. externe In Aantrekken makkelijker.” twee klikken weet je welk instrument voor financiering Van Oijen: “Dat is ook wat we doen. We wil- jou geschikt is.” Energieproject len als coöperatie verder. En je ziet dat het Dorigo: “En als een idee niet direct geschikt werkt als mensen uit het veld deelnemen. is voor 1 instrument?” Optimaliseren Busines Zij zijn inspirerende ambassadeurs voor de Röell: “Dat kan ook een uitkomst zijn; dat er Case rest.” maatwerk nodig is. Dan krijg je direct te zien Ellenbroek: “Je hebt altijd een groep voor- bij wie je moet aankloppen voor advies. Bij vechters nodig. Tot je het kantelmoment ons, bij jou of bij Roy bijvoorbeeld.” Aantrekken externe bereikt dat het ‘not done’ is om niet mee Overig financiering te doen. Eigen initiatief is daarbij belangrijk. Het werkt om zoiets via een ondernemers- MEER INFORMATIE: vereniging te laten lopen. Die is onafhanke- www.economicboardutrecht.nl/investeringsfondsen lijk en belangenbehartigend en dat verlaagt de drempel om mee te doen.” Spaan: “Klopt. Ondernemers hebben er Bent u ook op zoek naar (financiëmeer vertrouwen in om zaken te doen met le) hulp? Of zoekt u juist een mooi de buurman.” initiatief om in te investeren? Neem Van Oijen: “En daarnaast blijft het een kwescontact op! tie van geduld. Het kost tijd om grote resultaten neer te kunnen zetten.” Dorigo: “Het doet me goed te horen dat het vooral een kwestie van tijd is en niet van geld.” Van Oijen: “Ja de start kost tijd. Maar nu Stef Röell moeten we het nog waarmaken. En we heb06-11866643 ben nog wel een zetje in de rug nodig hoor.” stef.roell@ Dorigo: “Daar moeten we dan maar eens economicboardutrecht.nl een afspraak voor inplannen.”

Collectief

23


internationalisering

Wat gebeurt er allemaal op internationaal gebied? Een expat center. Een nieuwe locatie voor de International School Utrecht. Een International Talent Community. Dit is een kleine greep uit de activiteiten die momenteel plaatsvinden om de internationale positie van Utrecht te versterken. What’s happening in Utrecht? In ons vorige nummer hebben we de internationale agenda van de EBU geïntroduceerd. Utrecht is de meest competitieve regio van Europa volgens de EU. De internationale agenda moet deze positie versterken. Kort samengevat richt deze agenda zich op vier belangrijke pijlers: branding, talent, EU-trecht en Foreign Direct Investment. De internationale agenda benoemt, ondersteunt en ontwikkelt tal van activiteiten binnen deze pijlers. En met de juiste afstemming levert dat innovatie, werkgelegenheid en economische ontwikkeling op voor deze regio. DE INTERNATIONALE KRACHT VAN DE EBU Wouter Feldberg is namens de EBU in charge als het gaat om de internationale agenda. Hij sprak in het vorige nummer de noodzaak al uit om ons internationaal te kunnen blijven verhouden tot andere regio’s: de economische ontwikkelingen gaan snel en de wereld is het podium. Feldberg bevestigt de positieve invloed van de internationale agenda: “er zit nu echt regiobrede energie en slagkracht op alle thema’s.” Het thema branding heeft invloed op elke pijler. Het doel: via een slimme merkstrategie de voorkeur krijgen onder de doelgroepen binnen de agenda. Utrecht belooft inspiratie. En er zijn al veel goede groene, gezonde en slimme voorbeelden in de regio om te laten zien dat die belofte waargemaakt wordt. De vervolgstap is de merkstrategie die ontwikkeld is toe te passen voor de pijlers talent, EU-trecht en Foreign direct investment. Hiervoor is een verhaal en een methode ontwikkeld. Hierbij gaat het niet alleen om het merk uit te dragen maar vooral om ernaar te handelen. Actions speak louder than words. Want met de belofte dat we inspireren ligt de lat hoog.

Om nog meer internationaal resultaat te kunnen boeken, haalt de EBU graag meer vakmanschap aan boord. Els Kamphof is Global Head Financial Institutions Group bij Rabobank. En sinds kort ook als clusterlid betrokken bij de EBU: “de ontwikkeling en innovatie op de terreinen die Utrecht onderscheiden, groen, gezond en slim, zijn groot. Ik wil me inzetten om het potentieel van Utrecht internationaal beter onder de aandacht te brengen. Mijn kennis, contacten en ervaringen vanuit Rabobank gaan me hier vast en zeker bij helpen. Ik verwacht lef en de bijbehorende gretigheid van de regio zelf!” INTERNATIONAL TALENT COMMUNITY Lef en gretigheid. Onmisbaar voor internationaal succes. Een andere essentiële voorwaarde voor de innovatiekracht en een aantrekkelijk vestigingsklimaat van de regio is het aantrekken en behouden van internationaal talent volgens Ron Stoop, expert op het gebied van organisatieontwikkeling. “De International Talent Community Utrecht biedt een fysiek en digitaal ‘warm welkom’ aan talent.” Er wordt een businessplan ontwikkeld dat aansluit op de internationale agenda van de EBU en zich richt op drie doelgroepen: (familie van) talent, werkgevers van talent en dienstverleners aan talent. “Het expat center dat in januari haar deuren opende,

24

In februari bracht Plaatsvervangend Permanent Vertegenwoordiger in Brussel, Wepke Kingma, op uitnodiging van de universiteit een bezoek aan de regio. Kingma benoemde als meest onderscheidende elementen van de regio de sterke kenniscomponent in Utrecht en de triple helix samenwerking. De directe focus op het uitlokken van investeringen binnen de clusters Groen, Gezond en Slim noemde hij uniek. Zijn adviezen voor een betere positionering in Brussel: breng meer focus. Weet wat je komt halen qua beleidsbeïnvloeding en financiering, maar ook wat je komt brengen, namelijk expertise en oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Daarnaast moet Utrecht als samenwerkende regio haar branding en positionering versterken. “In Brussel staat de deur naar de regio Utrecht in elk geval open”, aldus Kingma.

EU-TRECHT: BEZOEK WEPKE KINGMA


internationalisering

Woensdag 23 september staat in het teken van de Utrechts–Duitse economische betrekkingen. Die dag organiseert de EBU een aantal bijeenkomsten in het teken van de aantrekkelijkheid van de regio Utrecht als vestigingsplaats voor Duitse ondernemingen. Daarnaast wordt geparticipeerd in de door de Duits-Nederlandse Handelskamer (DNHK) georganiseerde Duitslanddag (www.duitslanddag.nl): dé dag voor Nederlandse ondernemers die zaken (willen) doen in Duitsland om informatie in te winnen en contacten te leggen.

FDI: ‘STANDORT UTRECHT’ DAG

MEER INFORMATIE: JAAP.BREUGEM@ECONOMICBOARDUTRECHT.NL WWWW.ECONOMICBOARDUTRECHT.NL

kan bijvoorbeeld een waardevolle bijdrage leveren aan de Talent Community. En ook kennisevenementen dragen in grote mate bij aan het aantrekken en behouden van talent. Naast de economische waarde van deze kennisevenementen door bijvoorbeeld ‘matchmaking’ op de arbeidsmarkt en kennisuitwisseling zorgen deze evenementen ook voor socialisatie en integratie van talent en hun familieleden.” MEER KENNISEVENEMENTEN VOOR DE REGIO Kennisevenementen zijn ook een belangrijk onderdeel van de internationale agenda. Op het Get Connected evenement op 5 maart werd de EBU-aanvraag Kennisevenementen gelanceerd. Hiermee stelt de EBU een stimuleringsfonds beschikbaar voor organisatoren van kennisevenementen die aansluiten op de EBU-speerpunten Groen, Gezond en Slim. Ook de gemeenten Amersfoort en Utrecht zien het belang van kennisevenementen. Samen met uitvoerende partners werken zij aan een investeringspakket ter waarde van 1,3 miljoen euro en zo’n 25 banen in de hotel- en congresbranche binnen de regio, voor de komende drie jaar. Een gemiddelde bezoeker van een dergelijk evenement blijft drie dagen in de regio en besteedt zo’n 344 euro per dag. Met die rekensom levert de investering naar verwachting een extra omzet op van 7,5 miljoen euro. THE CHERRY ON THE EXPAT CAKE We stipten het hierboven al even aan: Utrecht beschikt sinds januari over een expat center, te vinden in het Stadskantoor in Utrecht. Jeroen Kreijkamp opende als wethouder van de gemeente Utrecht en boardlid van de EBU het expat center, samen met staatssecretaris Dijkhoff. “The cherry on the cake van de internationalisering die Utrecht de laatste

jaren doormaakt.” Zo omschreef Kreijkamp het belang van een expat centrum. Nu kan Utrecht internationaal talent op een gastvrije manier verwelkomen. Het expat center is een one-stop-shop waar expats (kenniswerkers) met al hun vragen over wonen, werken, studeren en recreëren terecht kunnen. Je kunt er terecht om BSN-nummers en verblijfsdocumenten te regelen, maar ook om uit te vinden wat de regio nog meer te bieden heeft, bijvoorbeeld aan woningen of vrijetijdsbesteding. Desirée van de Ven (gemeente Utrecht, coördinator internationale zaken) bevestigt de meerwaarde van het expat center. “Het expat center, maar ook de Internationale School Utrecht, is een belangrijke voorziening voor kenniswerkers om zich in Utrecht te vestigen. In 2013 waren er 6390 internationale kenniswerkers in de Provincie Utrecht, waarvan 3234 in de stad Utrecht. Jaarlijks schrijven zich 400 a 500 kenniswerkers in. Het is mooi dat dit nu op een centrale plek kan bij het expat center in het Stadskantoor in Utrecht. Zo bieden we meer service en wordt het eenvoudiger kenniswerkers aan te trekken en te ondersteunen bij hun vestiging in Utrecht. Daarmee faciliteren we de internationalisering van onze economie en ondersteunen we bedrijven bij het creëren van werkgelegenheid in de regio.” De internationale agenda is nog maar net geïntroduceerd, maar levert nu al een waardevolle bijdrage aan het regionale economische klimaat. Een mooi resultaat. En de internationalisering gaat door; de Utrechtse ambitie is nog lang niet verzadigd!

25

ISUtrecht heeft een tijdelijk, nieuw onderkomen. Aan de Bijnkershoeklaan kan de school de komende vier jaar haar snelle groei doorzetten. Daarna moet een permanent onderkomen zijn gerealiseerd voor 600 leerlingen. Head of School Rynette de Villiers: “International School Utrecht is een belangrijk onderdeel van het internationale ecosysteem van de gemeente en provincie Utrecht. Dat werd onderstreept door wethouder Jeroen Kreijkamp en EBU boardlid Richard Kraan tijdens de officiële opening van de nieuwe locatie van ISUtrecht op 16 april. De steun van zowel de gemeente als de EBU is bemoedigend en zeker de komende jaren ook hard nodig. De realisatie van een permanent schoolgebouw vraagt nu de volle aandacht. In opdracht van de EBU wordt op dit moment naar een geschikte locatie gezocht.”

INTERNATIONAL SCHOOL UTRECHT BREIDT UIT


research

EBU Research is vernieuwd Nu altijd actuele cijfers over de regionale economie Wist u dat Vianen koploper is in het aanbieden van duurzame producten en diensten? Dat Amersfoort niet onderdoet voor Utrecht als het gaat om innovatie bij bedrijven en organisaties? En dat de huizenprijzen in de provincie Utrecht 25% boven het landelijke gemiddelde liggen?

Op de onlangs vernieuwde website van EBU Research staan nu nóg meer feiten en cijfers over de Utrechtse economie. Deze worden voortdurend geactualiseerd op basis van bronnen zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het UWV en hebben betrekking op nationale én regionale trends en ontwikkelingen. EBU COLLEGE Ook nieuw is dat op de site – research.economicboardutrecht.nl – alle informatie over EBU College te vinden is. Wilt u weten wanneer het volgende college is en wat daarin aan de orde komt? U vindt de aankondiging onder de button ‘EBU College’. Voorgaande colleges, inclusief samenvattingen en presentaties, staan online in het archief.

RESEARCH.ECONOMICBOARDUTRECHT.NL

HANDIG: FACTSHEETS PER GEMEENTE Over elke gemeente in de provincie Utrecht zijn op research.economicboardutrecht.nl factsheets beschikbaar. Wie wil weten hoe het zit met de vergrijzing of de ontwikkeling van banen, heeft snel actuele cijfers en informatie voorhanden. Deze zijn afkomstig uit het Provinciaal Arbeidsplaatsen Register, de jaarlijkse enquête hiervoor en de regionale bevolkingsprognoses van het CBS/Planbureau voor de Leefomgeving. Beleidsadviseurs, ondernemers en consultants kunnen zich zo snel een beeld vormen van de ‘temperatuur’ van de Utrechtse economie en in het bijzonder die van een bepaalde gemeente.

ECONOMISCHE ONDERZOEKEN “De online bibliotheek wordt het vaakst geraadpleegd”, vertelt Monique Goddijn-Roso, onderzoekscoördinator van EBU. “Hier is de meest complete collectie van economische onderzoeken over Utrecht beschikbaar.” De bibliotheek wordt permanent aangevuld met interessante en relevante publicaties van bijvoorbeeld Centraal Planbureau, Planbureau voor de Leefomgeving, Europese Commissie, CBS, UWV, Rabobank, ING, en universiteiten. Wie continu op de hoogte wil blijven van nieuwe onderwerpen, feiten en data, kan zich via de site aanmelden voor de maandelijkse research nieuwsbrief.

Monique Goddijn-Roso 06 33 67 92 42 monique.roso@ economicboardutrecht.nl

26


agenda

AGENDA

3 juli ’15 Tour de France Business event

23 sept ‘15 Standort Utrecht Tag

5 t/m 9 okt ’15 SURE week

Op 3 juli ligt tijdens het business event de focus op ondernemers in sportinnovatie en op ondernemers die zich op Frankrijk oriënteren. In het Beatrixgebouw/Jaarbeurs vinden activiteiten plaats, zoals een matchmaking event, een lezing voor het Franse bedrijfsleven in Nederland, diverse seminars en een marktplaats. Ook is er de ‘AVANT tour‘. Meer informatie: Bas Akkers, b.akkers@utrecht.nl

Deze dag staat in het teken van de Utrechts–Duitse economische betrekkingen. De EBU organiseert een aantal bijeenkomsten in het teken van de aantrekkelijkheid van de regio Utrecht als vestigingsplaats voor Duitse ondernemingen. Meer informatie: jaap.breugem@economicboardutrecht.nl,

De SUREweek biedt een breed programma van inspirerende activiteiten, workshops, dialoogsessies en debatten. Wilt u meer weten over duurzaamheid? En bent u benieuwd of duurzaamheid en innovatie hand in hand gaan? Kom dan naar de SURE week. Meer informatie:

9 okt ’15 Get Connected bijeenkomst

2 & 3 nov ‘15 Games for Health Europe

Op 9 oktober vindt er een bijzondere Get Connected bijeenkomst plaats. De Economic Board Utrecht gaat dan samen met haar partners aan de slag voor het jaarplan 2016. Het wordt daarmee de eerste editie van een jaarlijks terugkerende werkconferentie.

Op 2 & 3 november strijkt de internationale voorhoede op het gebied van applied gaming in de gezondheidszorg neer in Nederland tijdens het congres Games for Health Europe in Utrecht.

WWW.SURE-UTRECHT.NL WWW.DUITSLANDDAG.NL

WWW.GAMESFORHEALTHEUROPE.ORG

27


'Hoe kan de wereld techniek inzetten om de zelfstandigheid van ouderen te vergroten?â&#x20AC;&#x2122; Daan Dohmen (p. 6)

Economic Board Utrecht volgen? www.economicboardutrecht.nl @EBUtrecht

Profile for Economic Board Utrecht

Get Connected nr 10  

Healthy Urban Living, FocusCura, Smart Solar Charging, Investeringsfondsen en 3D printen: slechts een paar van de onderwerpen waarmee de tie...

Get Connected nr 10  

Healthy Urban Living, FocusCura, Smart Solar Charging, Investeringsfondsen en 3D printen: slechts een paar van de onderwerpen waarmee de tie...

Profile for ebutrecht
Advertisement