Page 1

ข่าวสาร​คณะ​แพทยศาสตร์​ม​ หาวิทยาลัยเ​ชียงใหม่ ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

ป ร ะ เ พ ณี

ยี่เป็ง ภาพโดย: เอนก ชยันต์นคร (หน่วยอิเล็กทรอนิกส์ งานซ่อมบำ�รุง) สมาชิกชมรมสวนดอกโฟโต้คลับ

4-5 สวนดอกร้อยดวงใจ

12-13 53 ปี

ช่วยเหลือผู้ป่วยสูงวัยยากไร้ 17 จังหวัดภาคเหนือ

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

เพื่อผู้สูงวัย ใส่ใจสุขภาพ

คณะแพทยศาสตร์

16-17 พอช. ค่ายสร้างคน

ธารนํ้าใจมอบให้สวนดอก / 6 นโยบายและยุทธศาสตร์การวิจัยของชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2555-2559) / 7 แนะนำ�หน่วยงาน: งานบริหารงานวิจัย Catching Up-EdPEx: การจั ด การกระบวนการ (Process management) / 14 การลงทุ น กั บ สุ ข ภาพ / 18 ประเพณี “ยี่ เ ป็ ง ” / 19 สวนดอกฟิตเนสเซ็นเตอร์ / 20 อาหารการกิน / 21 แพทย์หญิงเฟื่องลดา ทองประเสริฐ ได้รับรางวัลอาจารย์ดีเด่น สาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2-3

/ 8-9


ธ า ร น้ ำ� ใ จ ม อ บ ใ ห้ ส ว น ด อ ก

1

2

1/ครอบครัวตรีรัตน์บริจาคเงิน 200,000 บาท สมทบทุน “สวนดอกร้อยดวงใจ เพื่อผู้สูงวัย…ใส่ใจสุขภาพ” เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2555 ณ ห้องรับรองสำ�นักงานคณบดี ชั้น 8 อาคารราชนครินทร์ โดยมี รศ.พญ.ยุพา สุมิตสวรรค์ และ ศ.เกียรติคุณ นพ.กำ�พล กลั่นกลิ่น ที่ปรึกษาผู้ทรงคุณวุฒิ ของศูนย์ศรีพัฒน์ รับมอบ

2/ คุณสราวุฒิ แซ่เตี๋ยว ผู้อำ�นวยการหนังสือพิมพ์เชียงใหม่นิวส์ มอบเครื่องไตเทียม จำ�นวน 1 เครือ่ ง มูลค่า 580,000 บาท ให้แก่โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ เนือ่ งในวาระครบรอบ 22 ปี ของหนังสือพิมพ์เชียงใหม่นวิ ส์ โดยมี ศ.ดร.พงษ์ศกั ดิ์ อังกสิทธิ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัย เชียงใหม่ พร้อมคณะผู้บริหารคณะแพทยศาสตร์ มช. รับมอบเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2555 ณ ห้องประชุมพระยาศรีวิสารวาจา สำ�นักงานมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

3

3/ คุณประเสริฐ-คุณทัศนีย์ พุ่งกุมาร ประธานมูลนิธิประเสริฐ-ทัศนีย์ พุ่งกุมาร มอบเงินบริจาคเพื่อจัดซื้ออุปกรณ์เลเซอร์รักษาโรคตา ภาควิชา จักษุวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มช. จำ�นวนเงิน 1,000,000 บาท และเครือเจริญโภคภัณฑ์ บริจาคเงินจำ�นวน 200,000 บาท สมทบทุนมูลนิธิโรงพยาบาล สวนดอก โดยมี ศ.ดร.พงษ์ศักดิ์ อังกสิทธิ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ รับมอบเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2555 ณ ห้องรับรอง สำ�นักงานมหาวิทยาลัย เชียงใหม่ 2

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่


​ ธ า ร น้ ำ� ใ จ ม อ บ ใ ห้ ส ว น ด อ ก

4

สารจากคณบดี 4/ คุ ณ ชาญ-คุ ณ อำ � พั น ปัทมอดิสัย มอบเงินบริจาค จำ � นวน 500,000 บาท สมทบทุนมูลนิธิโรงพยาบาล สวนดอก โดยมี รศ.นพ. นิ เ วศน์ นั น ทจิ ต คณบดี คณะแพทยศาสตร์ มช. รับมอบ เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2555 ณ บ้านพักปัทมอดิสยั จังหวัด เชียงใหม่

รองศาสตราจารย์ นายแพทย์​วัฒนา นาวาเจริญ

28 ตุลาคม ที่ผ่านมาเป็นวันครบรอบวันสถาปนา คณะแพทยศาสตร์ ซึง่ ถ้านับปีเกิดเมือ่ พ.ศ. 2502 แล้ว คณะก็มีอายุย่าง 54 ปี ถ้าเป็นคนอีกไม่นานก็จะเข้าวัย สูงอายุ แต่ถ้าเป็น สถาบันก็จะเป็น สถาบัน ที่มั่นคง มี brand ดี มีลูกศิษย์ลูกหากระจายไปทุกหนทุกแห่ง สร้ า งชื่ อ เสี ย งให้ กั บ คณะแพทยศาสตร์ ภ ายใต้ ร่มแดนช้างไปอย่างต่อเนื่อง แน่ น อนว่ า สิ่ ง หนึ่ ง ที่ ส ะท้ อ นภาวะดั ง กล่ า วคื อ 5 การที่รองศาสตราจารย์ นายแพทย์นิเวศน์ นันทจิต อดีตคณบดีของเรา ได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ดำ�รง ตำ�แหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เรื่องราว ของท่านจะลงในข่าวสารฉบับหน้า สวนดอกของเรา ต้องเดินหน้าพัฒนาต่อเนื่องอย่างมั่นคง ต่อยอดจาก ที่อาจารย์ของเราได้สร้างไว้ ช่ ว งนี้ เ ข้ า ฤดู ห นาวมี นั ก ท่ อ งเที่ ย วมาสั ม ผั ส อากาศหนาว ดอกไม้สวย มีการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ที่ผ่านมาก็มีงานลอยกระทง ทำ�ให้บรรยากาศคึกคัก 5/ คุณธนี พหลโยธิน มอบเงินบริจาคจำ�นวน 920,000 บาท สมทบทุนมูลนิธิโรงพยาบาล ขอให้ทุกท่านสนุกสนานกับอากาศหนาว ดอกไม้สวย สวนดอก และทุนราชสมาทรเพื่อผู้ป่วยยากไร้ โดยมี รศ.นพ.นิเวศน์ นันทจิต คณบดี และทำ�งานอย่างมีความสุข เตรียมตัวฉลองปี ใหม่ คณะแพทยศาสตร์ มช. รับมอบเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2555 ณ ห้องรับรองสำ�นักงานคณบดี ที่กำ�ลังจะมาถึงต่อไป ชั้น 8 อาคารราชนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มช.

6

6/ บริษทั ธารา จำ�กัด มอบเงิน บริจาคจำ�นวน 200,000 บาท สมทบทุนมูลนิธิโรงพยาบาล สวนดอก โดยมี รศ.นพ. นิ เ วศน์ นั น ทจิ ต คณบดี คณะแพทยศาสตร์ มช. รับมอบ เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2555 ณ ห้ อ งรั บ รองสำ � นั ก งาน คณบดี ชั้ น 8 อาคารราช นครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มช.

คณะ​ผู้​จัด​ทำ�​ข​ ่าวสาร​คณะ​แพทยศาสตร์​​มหาวิทยาลัยเ​ชียงใหม่​

(รองศาสตราจารย์ นายแพทย์วัฒนา นาวาเจริญ) คณบดีคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ท​ ี่​ปรึกษา​:​​คณบดี​คณะ​แพทยศาสตร์​• ผ​ ู้​บริหาร​คณะ​แพทยศาสตร์​​สาย​วิชาการ​และ​ปฏิบัตงิ​ าน​ บรรณาธิการ​บริหาร​:​ผศ.นพ.โอฬาร อาภรณ์ชยานนท์​​​บรรณาธิการ​:​ร​ ศ​.​ดร​.​นมิ ติ ร​ม​ รกต​ กอง​บรรณาธิการ​:​​รศ​.​พญ​.​ยพุ า​​ส​มุ ติ ​สวรรค์​•​​รศ​.​นพ​.​คม​สุ​คนธ​สรรพ์​​•​​อ​.​นพ​.​ศิวั​ฒม์​​​ภู่​ริ​ยะ​พันธ์​​•​​อ.​​พญ​.ว​ ร​ลักษณ์​​​สัป​จาตุ​ระ​ •​​อ​.​นพ​.​สม​ศักษิ์​​​วงษ์​ไวย​เวช •​​ประธาน​องค์กร​แพทย์​•​​หัวหน้า​ฝ่าย​การ​พยาบาล​​•​​หัวหน้า​ฝ่าย​เภสัชกรรม​​ • เลขานุการ​ส�ำ นักงานคณะ​แพทยศาสตร์​•​​หวั หน้า​งาน​บริหาร​ทว่ั ไป​​•​​หวั หน้า​งาน​บริการ​การ​ศกึ ษา​​•​ห​ วั หน้า​งาน​นโยบาย​และ​แผน •​​หัวหน้า​งาน​ประกัน​คุณภาพ​การ​ศึกษา​​•​​หัวหน้า​งาน​บริหาร​งาน​วิจัย​​•​​หัวหน้า​งาน​โภชนาการ ​•​​หัวหน้าง​ านเลขานุการ​โรง​พยาบาล​​•​​หัวหน้า​งาน​ประกัน​สังคม​​ฝ่าย​จัดการ​:​​หัวหน้า​งาน​ประชาสัมพันธ์แ​ ละ​คณะ​ ส่ง​ข้อคิดเ​ห็น​และ​ข้อเ​สนอ​แนะ​ได้ที่​:​​www​.​med​.​cmu​.​ac​.​th​/​pr​/​news หรือ​​E​-m​ ail​:​​prmedcm​@​hotmail​.co​.t​h

วิสัย​ทัศน์​

​คณะ​แพทยศาสตร์​​มหาวิทยาลัย​เชียงใหม่​

เ​ป็นส​ ถาบัน​ทางการ​แพทย์​ชั้นน​ ำ�​ระดับม​ าตรฐาน​สากล​ ​

​พันธ​กิจ​

ผ​ ลิตบ​ ัณฑิต​ที่​มคี​ ุณภาพ​​คุณธรรม​เป็น​สากล​​ สร้างสรรค์​งาน​วิจัย​​เพื่อ​ชี้นำ�​ด้าน​สุขภาพ​ ​ให้​บริการ​ที่​ได้​มาตรฐาน​​ทำ�นุ​บำ�รุงศิลป​​วัฒนธรรม ​และ​​สิ่ง​แวดล้อม ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

3


บ ท ค ว า ม พิ เ ศ ษ

สวนดอกร้อยดวงใจ เพื่อผู้สูงวัย ใส่ใจสุขภาพ นปี พ.ศ. 2554 มีผู้สูงอายุ จำ�นวน 8 ล้านคนทัว่ ประเทศ นั่ น หมายถึ ง 10% ของ ประชากรทั้ ง หมด เป็ น ผู้ สูงอายุที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป และ คาดการณ์กันว่าอีก 18 ปีข้างหน้า ในปี พ.ศ. 2572 ประชากรไทย จำ�นวน 17 ล้านคน หรือ 25% ของประชากรทั้งหมดจะกลายเป็น ผู้สูงอายุ ซึ่งจากสถิตินี้ทำ�ให้สังคม ไทยก้าวเข้าสู่ยุค “สังคมผู้สูงวัย” อย่ า งเต็ ม รู ป แบบในอนาคต 4

ซึง่ ปัจจุบนั กลายเป็น “วาระแห่งชาติ” ที่ ทุ ก ภาคส่ ว นจะต้ อ งเตรียมการ และมีแผนรองรับกับปัญหาต่างๆ ที่จะตามมาในอนาคต รศ.นพ.นิเวศน์ นันทจิต คณบดี คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัย เชียงใหม่ เปิดเผยว่า “ปัจจุบัน โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ต้องรองรับผู้ป่วยสูงอายุที่ยากไร้ เป็นจำ�นวนมาก ทัง้ ผูป้ ว่ ยในจังหวัด เชี ย งใหม่ และอี ก 17 จั ง หวั ด ภาคเหนื อ ซึ่ ง พบว่ า ในแต่ ล ะปี

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่


​ บ ท ค ว า ม พิ เ ศ ษ

สถิ ติ ข องผู้ ป่ ว ยสู ง อายุ เ พิ่ ม ขึ้ น อย่างต่อเนื่อง จนบางครั้งทำ�ให้ จำ � นวนเตี ย งผู้ ป่ ว ยไม่ พ อรองรั บ ซึ่ ง ในเรื่ อ งนี้ ท างโรงพยาบาล มหาราชนครเชียงใหม่ ได้พยายาม แก้ไขปัญหามาโดยตลอดจึงเป็น ที่มาของการวางโครงการ และ จั ด ทำ � แผนการดำ � เนิ น การสร้ า ง “อาคารศูนย์เวชศาสตร์ผู้สูงอายุ” และเตรียมจัดหาทุนในการจัดซื้อ ครุภณ ั ฑ์ทางการแพทย์ เพือ่ รองรับ ปัญหาที่จะเกิดกับสังคมผู้สูงอายุ ในอนาคต ทัง้ ปัญหาสุขภาพร่างกาย ทีค่ อ่ ยๆ เสือ่ มและถดถอยลง ปัญหา ทางครอบครัว ปัญหาทางเศรษฐกิจ สังคมและปัญหาเรือ่ งจิตใจ ซึง่ เป็น ภาระหน้าที่หลักของทุกภาคส่วน

ทีจ่ ะต้องช่วยกันวางแผน เตรียมการ และดำ � เนิ น การรั บ มื อ กั บ เรื่ อ งนี้ เนื่องในโอกาสวันมหิดล ประจำ�ปี 2555 ทางมู ล นิ ธิ โ รงพยาบาล สวนดอก และคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้จดั กิจกรรม

บริการวิชาการสูช่ มุ ชนเพือ่ ผูส้ งู อายุ ในหลายรูปแบบ เช่น การออกหน่วย แพทย์เคลื่อนที่ ณ บ้านขุน สาบ อ.สะเมิง จ.เชียงใหม่ เพือ่ ให้บริการ ตรวจรั ก ษาในเขตพื้ น ที่ ห่ า งไกล อย่างต่อเนื่อง ด้วยการออกตรวจ

สุขภาพทั่วไป และตรวจเฉพาะโรค รวมถึงการให้ความรู้กับผู้สูงอายุ ใ น เ รื่ อ ง ก าร ดู แ ล สุ ข ภ า พ ใ น ด้านต่างๆ นอกจากนี้ยังให้บริการตรวจ สุ ข ภาพผู้ สู ง อายุ ที่ โ รงพยาบาลฯ ทุกวันศุกร์จนถึงสิ้นเดือนกันยายน กิจกรรมการตรวจสุขภาพผูส้ งู อายุ ณ ศูนย์การค้าเซ็นทรัลแอร์พอร์ท พลาซ่าเชียงใหม่ รวมถึงบริการ ตรวจสุ ข ภาพขั้ น พื้ น ฐานและให้ ความรู้ กั บ ประชาชนในรายการ “คนสู้ โ รค” ทางสถานี โ ทรทั ศ น์ ไทยพีบีเอส ในวันอาทิตย์ที่ 19 สิงหาคม 2555 การจัดงาน “ถนน คนรักษ์สุขภาพ แพทย์เชียงใหม่… ใส่ ใจสุขภาพ” ทางโมเดิร์นไนน์ ทีวี เมื่อวันอังคารที่ 21 สิงหาคม 2555 รวมถึงการจัดถ่ายทอดสด รายการพิเศษ “สวนดอกร้อยดวงใจ เพื่ อ ผู้ สู ง วั ย …ใส่ ใจสุ ข ภาพ” เ พื่ อ เ ชิ ญ ช ว น ผู้ มี จิ ต ศ รั ท ธ า ร่วมบริจาคผ่านรายการโทรทัศน์ และรั บ ชมละครสะท้ อ นชี วิ ต “ความหวังสุดท้าย” นำ�แสดงโดย รอง เค้ามูลคดี, ปนัดดา โกมารทัต, วาสนา สิทธิเวช, และดาราประกอบ อีกมากมาย”

ขอเชิญร่วมบริจาคสมทบทุน มูลนิธโิ รงพยาบาลสวนดอก

เพื่อจัดซื้อครุภณ ั ฑ์ ทางการแพทย์

อาคารศูนย์เวชศาสตร์ผสู้ งู อายุ ติดต่อบริจาคได้ท่ี E-mail: sdhf@med.cmu.ac.th

โทร. 0 5394 0400

ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

5


วิ ช า ก า ร วิ จั ย วิ เ ท ศ สั ม พั น ธ์

นโยบาย และยุทธศาสตร์

• สั ด ส่ ว นการลงทุ น ด้ า นการ วิจัยของภาคเอกชน:ภาครัฐเพิ่มขึ้น เป็น 1:1 • บุ ค ลากรทางการวิ จั ย ของ ประเทศจะเพิ่มเป็นจำ�นวน 10 คน ต่อประชากร 10,000 คน • สิทธิบตั รทีจ่ ดในประเทศเพิม่ ขึน้ ร้อยละ 20 เมือ่ เทียบกับปี พ.ศ. 2554 • จำ�นวนผลงานวิจัยที่ตีพิมพ์ใน วารสารทางวิชาการในระดับสากล เพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 30 • ผลงานวิ จั ย ต่ อ ยอดเพื่ อ 2. การสร้างศักยภาพและความ ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ และการใช้ สามารถเพือ่ การพัฒนาทางเศรษฐกิจ ประโยชน์ผลงานวิจัยในระดับชุมชน งบประมาณ 152,349 ล้ า นบาท ท้องถิ่น และสาธารณะเพิ่มขึ้นเป็น (ร้อยละ 35) 2 เท่า เมื่อเทียบกับปี พ.ศ. 2554 3. การอนุรักษ์ เสริมสร้าง และ พัฒนาทุนทรัพยากร ธรรมชาติและ ในการบริ ห ารยุ ท ธศาสตร์ สิ่งแวดล้อม งบประมาณ 34,823 การวิ จั ย ของชาติ สำ � นั ก งาน ล้านบาท (ร้อยละ 8) คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติจะเป็น 4. การสร้างศักยภาพและความ หน่ ว ยงานกลางในการประสาน สามารถเพื่ อ การพั ฒ นานวั ต กรรม การดำ � เนิ น การ การบริ ห ารด้ า น และบุคลากรทางการวิจยั งบประมาณ งบประมาณ โดยโครงการวิ จั ย ที่ 91,409 ล้านบาท (ร้อยละ 21) สอดคล้ อ งกั บ 13 กลุ่ ม เรื่ อ งวิ จั ย 5. การปฏิ รู ป ระบบวิ จั ย ของ ที่ ค วรมุ่ ง เน้ น และการวิ จั ย อื่ น ๆ ประเทศเพือ่ การบริหารจัดการความรู้ ในกลยุทธ์การวิจัยตามนโยบายและ ผลงานวิจัย นวัตกรรม สิ่งประดิษฐ์ ยุทธศาสตร์การวิจยั ของชาติจะได้รบั ทรัพยากร และภูมปิ ญ ั ญาของประเทศ การพิจารณาความสำ�คัญตามลำ�ดับ สู่ ก ารใช้ ป ระโยชน์ เ ชิ ง พาณิ ช ย์ ในส่ ว นของการวิ จั ย ทางการ และสาธารณะ ด้ ว ยยุ ท ธวิ ธี ที่ แพทย์ เข้ายุทธศาสตร์ ดังนี้ เ ห ม า ะ ส ม ที่ เ ข้ า ถึ ง ป ร ะ ช า ช น และประชาสั ง คมอย่ า งแพร่ ห ลาย ยุ ท ธศาสตร์ ที่ 1 การสร้ า ง งบประมาณ 17,411 ล้ า นบาท ศั ก ยภาพและความสามารถ (ร้อยละ 4) เพื่อการพัฒนาทางสังคม คาดว่ า จะใช้ ง บประมาณเพื่ อ กลยุ ท ธ์ ก ารวิ จั ย ที่ 3 ส่ ง เสริ ม ดำ � เนิ น การวิ จั ย ตามนโยบายและ สุขภาพ การป้องกันโรคอุบัติใ หม่ ยุทธศาสตร์การวิจยั ของชาติ ฉบับที่ 8 การรั ก ษา พยาบาล การฟื้ น ฟู (พ.ศ. 2555-2559) ระหว่ า ง สมรรถภาพทางกายและจิ ต ใจ ปีง บประมาณ พ.ศ. 2555-2559 การพึ่งพาตนเองด้านสุขภาพ รวมถึง รวม 435,282 ล้ า นบาท ทั้ ง นี้ การคุ้มครองผู้บริโภค ประกอบด้วย ดัชนีที่คาดหวังเมื่อสิ้นปี พ.ศ. 2559 แผนงานวิจัย 12 แผน ได้แก่ กลยุ ท ธ์ ก ารวิ จั ย ที่ 4 พั ฒ นา • ค่ าใช้ จ่ า ยด้ า นการวิ จั ย ของ และการคุ้ ม ครองภู มิ ปั ญ ญาการ ประเทศทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และ แพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้าน ท้องถิน่ เพิม่ เป็นไม่นอ้ ยกว่าร้อยละ 1 การแพทย์ทางเลือก และสมุนไพร ของผลิตภัณฑ์มวลรวมของประเทศ ประกอบด้วยแผนงานวิจัย 2 แผน

การวิจัยของชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2555-2559) ดหมายข่าว วช. นำ�เสนอ นโยบายและยุทธศาสตร์ ก า ร วิ จั ย ข อ ง ช า ติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2555-2559) แ ล ะ ยุ ท ธ ศ า ส ต ร์ ก า ร วิ จั ย 4 ภูมิภาค ซึ่งได้รับอนุมัติจาก คณะรัฐมนตรีในการประชุมปรึกษา เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2554 วิสัยทัศน์ “ประเทศไทยมีและใช้งานวิจยั ทีม่ ี คุณภาพ เพื่อการพัฒนาที่สมดุลและ ยั่งยืน” พันธกิจ “พั ฒ นาศั ก ยภาพและขี ด ความ สามารถในการวิ จั ย ของประเทศ ให้สูงขึ้น และสร้างฐานความรู้ที่มี คุณค่า สามารถประยุกต์และพัฒนา วิทยาการที่เหมาะสมและแพร่หลาย รวมทั้งให้เกิดการเรียนรู้และต่อยอด ภูมปิ ญ ั ญาท้องถิน่ เพือ่ ให้เกิดประโยชน์ เชิงพาณิชย์และสาธารณะ ตลอดจน เกิดการพัฒนาคุณภาพชีวิต โดยใช้ ทรัพยากรและเครือข่ายวิจัยอย่างมี ประสิทธิภาพที่ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม” ยุทธศาสตร์ มี 5 ยุทธศาสตร์ ได้แก่ 1. การสร้างศักยภาพและความ สามารถเพื่ อ การพั ฒ นาทางสั ง คม งบประมาณ 139,290 ล้ า นบาท (ร้อยละ 32) 6

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

กลยุ ท ธ์ ก ารวิ จั ย ที่ 5 พั ฒ นา ศักยภาพทางการกีฬา ประกอบด้วย แผนงานวิจัย 3 แผน ยุ ท ธศาสตร์ ที่ 4 การสร้ า ง ศั ก ยภาพและความสามารถ เพื่อการพัฒนานวัตกรรมและ บุคลากรทางการวิจัย กลยุ ท ธ์ ก ารวิ จั ย ที่ 1 พั ฒ นา วิ ท ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และ นวั ต กรรมสู่ เ ชิ ง พาณิ ช ย์ ร วมทั้ ง องค์ ค วามรู้ ใ หม่ ท างวิ ท ยาศาสตร์ สั ง คมศาสตร์ และการพั ฒ นา องค์ ค วามรู้ ใ หม่ ใ นวิ ท ยาการต่ า งๆ ประกอบด้วยแผนงานวิจัย 9 แผน นอกจากกำ�หนดกลยุทธ์แล้ว วช. ยังกำ�หนดกลุม่ เรือ่ งวิจยั ทีค่ วรมุง่ เน้น 13 กลุ่มเรื่อง ได้แก่ 1. การประยุ ก ต์ ใ ช้ เ ศรษฐกิ จ พอเพียง 2. ความมั่นคงของรัฐ และการ เสริมสร้างธรรมาภิบาล 3. การปฏิ รู ป การศึ ก ษาและ สร้างสรรค์การเรียนรู้ 4. การจัดการทรัพยากรนํ้า 5. ภาวะโลกร้อนและพลังงาน ทางเลือก 6. เกษตรเพื่อความยั่งยืน 7. การส่ ง เสริ ม สุ ข ภาพ การ ป้องกันโรค การรักษาและการฟื้นฟู สุขภาพ 8. การบริหารจัดการสิง่ แวดล้อม และการพัฒนาคุณค่าของทรัพยากร ธรรมชาติ 9. เทคโนโลยีใหม่และเทคโนโลยี ที่สำ�คัญเพื่ออุตสาหกรรม 10. การบริหารจัดการการท่องเทีย่ ว 11. สังคมผู้สูงอายุ 12. ระบบโลจิสติกส์ และ 13. การปฏิ รู ป ระบบวิ จั ย ของ ประเทศ (จากเอกสารนโยบายและยุ ท ธศาสตร์ การวิจัยของชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 25552559) download ได้จาก www.nrct. go.th)


วิ ช า ก า ร วิ จั ย วิ เ ท ศ สั ม พั น ธ์

แ น ะ นํ า ห น่ ว ย ง า น

ผลงานปี ที่ ผ่ า นมา: ให้ บ ริ ก าร ปรึกษาการใช้สถิตใิ นงานวิจยั จำ�นวน 180 ครัง้ รวม 130 ชัว่ โมง, จัดอบรม เชิงปฏิบัติการ เรื่อง “Non Linear Regression with Applications in www.med.cmu.ac.th/research/Homepage/ Biomedicine”, เป็นวิทยากรสอน ด้านสถิติวิจัยให้แก่แพทย์ประจำ�บ้าน แพทย์ ใ ช้ ทุ น และนั ก ศึ ก ษาระดั บ สถานที่ตั้ง: ชั้น 3 อาคารเรียนรวม หน่วยบริหารงานวิจัย บั ณ ฑิ ต ศึ ก ษาของภาควิ ช าต่ า งๆ (Research Administration จำ�นวน 5 ครั้ง หัวหน้างาน: นางสาวกิตติกา Unit) กาญจนรัตนากร บุคลากร: นางสาววิภาดา ศรีวชิ ยั , หน่วยวิจัยทางคลินิก จำ�นวนบุคลากร: 30 อัตรา นางสาวฐิติพร สายสะอิ้ง, นางพิมล (Clinical Trial Unit) ภารกิจ พรรณ นิธิสุวรรณรักษา, นางสาว บุ ค ลากร: นางสาวบุ ษ ริ น ทร์ สนับสนุนพัฒนานักวิจยั ของคณะ ณิชากร เสาร์แก้ว, นายเกรียงไกร ทุง่ มีผล, นางสาวประภาพร จันทร์จริง, ให้ผลิตงานวิจยั ทีม่ คี ณ ุ ภาพและถูกต้อง กิติกา นางสาวกั ญ ญารั ต น์ อิ น ทะหลุ ก , ตามหลักจริยธรรม โดยการจัดฝึก ภารกิจ: รับผิดชอบด้านการขอรับ นางสาววาสนา เจริญทรัพย์, นางสาว อบรมให้ความรู้ด้านระเบียบวิธีวิจัย ทุ น อุ ด หนุ น การวิ จั ย ทั้ ง ภายในและ จิราภรณ์ ชวนประเสริฐ, นางปานรดา จริยธรรมการวิจยั และให้บริการด้าน ภายนอกคณะฯ, การให้ทุนสนับสนุน ปัญญาราษฏร์ การพิจารณาจัดสรรทุนวิจยั พิจารณา ไปเสนอผลงาน ณ ต่างประเทศ, ภารกิ จ : ให้ บ ริ ก ารสถานที่ เชิ ง จริ ย ธรรม บริ ก ารเครื่ อ งมื อ การสนั บ สนุ น การตี พิ ม พ์ แ ละการ ทำ�การศึกษาวิจัยทดลองทางคลินิก วิจัยฯ ตลอดจนให้คำ�ปรึกษาในการ ขอรั บ ค่ า ตอบแทนผลงานวิ ช าการ การศึกษาชีวสมมูลของยา และเป็น ทำ � วิ จั ย ให้ บ ริ ก ารสถานที่ ทำ � การ การแก้ไขภาษาอังกฤษของบทความ สำ�นักงานติดต่อประสานงานระหว่าง ศึ ก ษาวิ จั ย แบบทดลองทางคลิ นิ ก วิจยั โดยผูเ้ ชีย่ วชาญชาวต่างประเทศ, นักวิจยั และผูส้ นับสนุนการวิจยั ในการ และศึกษาชีวสมมูลของยา พร้อมทั้ง การประสานงานโครงการวิจัยด้าน ทดลองทางคลินิก เป็ น สถานที่ ติ ด ต่ อ ประสานงาน สมุนไพรเพื่อประยุกต์ใช้ทางคลินิก ผลงานปี ที่ ผ่ า นมา: ให้ บ ริ ก าร ระหว่างนักวิจัยและผู้สนับสนุนจาก เป็นฐานงานของโครงการก่อตั้งศูนย์ โครงการวิจัย จำ�นวน 16 โครงการ ภาคเอกชน ประกอบด้วยหน่วยงาน การแพทย์แผนไทย และการแพทย์ ที่มีภารกิจหลัก ดังนี้ แบบผสมผสาน โครงการก่อตั้งศูนย์ ศูนย์เครื่องมือวิจัย อณูชีววิทยา โครงการ Chiang Mai ทางวิทยาศาสตร์การแพทย์ หน่วยจริยธรรมการวิจัย University Integrated Aging (Medical Science Research (Research Ethics Unit) Program (CIAPS) ของคณะ Equipment Center) บุคลากร: นางสาวทิพากร อินทจักร์, แพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ บุคลากร: นายทองคำ� ตายะ, นางสาวอภิรดา ชะเอมจันทร์, นาย ผลงานปี ที่ ผ่ า นมา: โครงการ นางสาวสินนี าถ สันติธรี ากุล, นางสาว ราเชนทร์ เปงอูป, นางสาวสิริลักษณ์ วิจัยได้รับทุนจากภายใน ทุนไปเสนอ ทิพวรรณ ยะสง่า ณ เชียงใหม่, นายเลอศักดิ์ ทองลมัย, ผลงานฯ รวมทั้ ง ประสานงาน ภารกิจ: ให้บริการการใช้เครือ่ งมือ นายเอกราช คำ�อ้าย โครงการที่ได้รับทุนภายนอก จำ�นวน และอุปกรณ์การวิจัย บริการตรวจ ภารกิ จ : การขอรั บ รองเชิ ง 423 โครงการ, จัดอบรม สัมมนา วิ เ คราะห์ ท างห้ อ งปฏิ บั ติ ก ารใน จริ ย ธรรมการวิ จั ย ในมนุ ษ ย์ การ ประชุมด้านวิจัย โครงการวิ จั ย ต่ า งๆ จั ด ฝึ ก อบรม คำ � นวณและติ ด ตามค่ า บริ ห าร การใช้เครื่องมือ ตลอดจนการดูแล โครงการ และค่ า ธรรมเนี ย มการ หน่วยคลินิกวิจัย อุปกรณ์เครื่องมือ วิจัยของสถาบัน วิจัยจากโครงการวิจัยที่ได้รับทุนจาก (Research Clinics) วิ จั ย จุ ฬ าภรณ์ ณ มหาวิ ท ยาลั ย บุ ค ลากร: นางสาวกิ ต ติ ก า เชียงใหม่ แหล่งทุนภายนอก ผลงานปีที่ผ่านมา: โครงการที่ กาญจนรัตนากร, นางรจนา เผือกจันทึก ผลงานปี ที่ ผ่ า นมา: ให้ บ ริ ก าร ยื่นขอรับการพิจารณาเชิงจริยธรรม ภารกิจ: ให้คำ�ปรึกษาการเขียน เครื่องมือ จำ�นวน 3,336 ครั้ง และ จำ�นวน 530 โครงการ, จัดอบรม โครงการวิจัยเพื่อขอรับทุน การใช้ งานบริการทางคลินิก จำ�นวน 392 ICH-GCP, ผ่ า นการตรวจเยี่ ย ม สถิติในการวิเคราะห์ข้อมูล การฝึก ครั้ง เพื่อรับรองมาตรฐานการพิจารณา อบรมเกี่ยวกับระเบียบวิธีวิจัยและ โครงการวิ จั ย ด้ า นจริ ย ธรรมจาก สถิ ติ การสร้ า งเครื อ ข่ า ยการวิ จั ย หน่วยสัตว์ทดลอง ตลอดจนการดูแลฐานข้อมูลโครงการ (Laboratory Animal House) SIDCER FERCAP วิจัยทั้งหมด

งานบริหารงานวิจัย

บุ ค ล า ก ร : น ส พ . อ ภิ เ ษ ก กองแก้ว, นางสัณหจุฑา สุวรรณชาติ, นางณัฎฐณิชา สมศักดิบ์ ญุ , นายสมศักดิ์ โพธา, นายวิเชียร อุตมะ, นางสร้อยสุดา คุ ณ ยศยิ่ ง , นายมนตรี โมทนา, นางสาวภารตี ธีรรัตนโต ภารกิจ: การบริการสัตว์ทดลอง และห้ อ งปฏิ บั ติ ก ารสั ต ว์ ท ดลอง เป็ น ฐานงานของคณะกรรมการ จรรยาบรรณการใช้สตั ว์ จัดฝึกอบรม การใช้สัตว์ทดลอง ผลงานปี ที่ ผ่ า นมา: ให้ บ ริ ก าร สนับสนุนสัตว์ทดลอง จำ�นวน 111 ครัง้ , จัดอบรมเชิงปฏิบัติการการใช้สัตว์ ทดลอง, ประชุ ม คณะกรรมการฯ พิจารณาโครงการวิจัย จำ�นวน 37 โครงการ ภารกิจที่ท้าทายของหน่วยงาน ใน 4 ปีข้างหน้า 1. พัฒนาหน่วยงานให้มีคุณภาพ และศั ก ยภาพเพื่ อ นำ � ไปสู่ ก ารได้ รั บ รองมาตรฐานระดั บ โลก เช่ น The Association for the Accreditation of Human Research Programs, Inc. (AAHRPP) โดย เน้นการพัฒนาระบบการให้บริการ เช่น e-office เพื่อเป็นการให้บริการ ที่สะดวกรวดเร็ว ถูกต้อง รองรับ การขยายตัวของโครงการที่จะมีเพิ่ม มากขึ้นในอนาคต 2. เป็นหน่วยงานที่สามารถเผย แพร่ ค วามรู้ ความเข้ าใจเกี่ ย วกั บ จริยธรรมการวิจัย ให้กับทุกหน่วย งานในมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ที่มีการ วิจยั ทีเ่ กีย่ วข้องกับมนุษย์ เช่น บัณฑิต วิทยาลัย คณะศึกษาศาสตร์ คณะ มนุ ษ ยศาสตร์ คณะสั ง คมศาสตร์ เป็นต้น รวมทั้งศูนย์บริหารงานวิจัย ซึ่งเป็นหน่วยกลางของมหาวิทยาลัย เพือ่ ตอบสนองนโยบายความเป็นเลิศ ด้านการวิจัยของมหาวิทยาลัย และ เตรียมพร้อมเข้าสู่ AEC 3. พัฒนาฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ด้านการวิจยั ของคณะ มีความแม่นยำ� และ real time 4. การธำ � รงรั ก ษาบุ ค ลากร ที่ มี ทั ก ษ ะ แ ล ะ ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ ของหน่ ว ยงานแต่ ผ ลตอบแทน ค่อนข้างน้อย

ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

7


ข่ า ว พั ฒ น า คุ ณ ภ า พ

Catching Up-EdPEx การจัดการกระบวนการ (Process management) รศ.นพ.ณัฐพงษ์ อัครผล

งค์ ก รมี ก ารออกแบบ ระบบงานเพื่ อ เพิ่ ม ขี ด ความสามารถในการ แข่ ง ขั น ส่ ง เสริ ม การสร้ า งและ ใช้ ส มรรถนะหลั ก ขององค์ ก ร ลดต้ น ทุ น เพิ่ ม ประสิ ท ธิ ภ าพ ในการทำ�งาน เพิ่มความคล่องตัว เพิ่มคุณค่าให้กับลูกค้า และสร้าง ความสั ม พั น ธ์ กั บ ลู ก ค้ า ให้ ดี ขึ้ น รวมถึ ง ลดความเสี่ ย งในเรื่ อ ง วัตถุดิบและการส่งมอบ บ่อยครั้ง จะเห็นคำ�ว่า Operation focus ซึ่ ง เป็ น การมุ่ ง เน้ น การจั ด ระบบ งานและการจัดการกระบวนการ คำ�ว่า operations ในทางธุรกิจ ต้องมี “s” เสมอ เนื่องจากเป็น กระบวนการหลายๆ กระบวนการที่ ประกอบกันเป็นธุรกิจนั้นๆ ขึ้นมา Strategy (หมวด 2) จะเป็น ตัวกำ�หนดว่าองค์กรควรออกแบบ ระบบงานและกระบวนการทำ�งาน อย่างไร เนื่องจาก work system และ work process ดั ง กล่ า ว จะเป็นหน่วยย่อยพื้นฐานที่ผลักดัน องค์ ก รไปสู่ vision/mission หลายหน่ ว ยงานไม่ ท ราบว่ า จะเขียน work system (ระบบงาน) และ work process (กระบวนการ ทำ�งาน) อย่างไรดี ล อ ง เ ป รี ย บ เ ที ย บ ใ ห้ เ ห็ น ภาพพจน์ ง่ า ยๆ เมื่ อ ใช้ บ ริ บ ท ของการจัดการทีมฟุตบอล work system คือการจัดทีมเพื่อทำ�การ แข่งขัน ซึ่งจะเปลี่ยนแปลงไปตาม 8

กลยุทธ์ เช่น หากทีมมีคะแนนตุน อยู่มาก match นี้ขอแค่เสมอก็พอ ผู้จัดการอาจพิจารณาจัดทีมเพื่อ ตัง้ รับเป็น 5-4-1 เป็นต้น แต่หากทีม ไม่มีอะไรจะเสีย และหากไม่สู้แค่ เสมอก็ ต กรอบ ผู้ จั ด การจำ � เป็ น ต้องปรับเปลีย่ นกลยุทธ์ และจัดทีม เสียใหม่ เป็น 4-3-3 เป็นต้น จะเห็นว่า work system สามารถเปลีย่ นแปลง ได้ตลอดเวลา ขึ้นอยู่กับ strategy ขององค์ ก รในขณะนั้ น และ core competency ขององค์กร หากองค์กรเป็น ทีมที่ต่อบอลเร็ว มีความว่องไว คงไม่เหมาะที่จะจัด ทีม (work system) แบบตั้งรับ เท่านัน้ สำ�หรับตำ�แหน่งต่างๆ ในทีม เปรียบเสมือนเป็น work process ที่ มี ห น้ า ที่ ทำ � งานตามตำ � แหน่ ง ที่ ตนเองอยู่ เช่น กองหน้ามีหน้าที่ ส่งลูกเข้าประตู กองกลางมีหน้าที่ เชือ่ มบอล และส่งให้กองหน้า หรือ ถ้ามีโอกาสต้องสามารถยิงประตู ได้ด้วย ในแต่ละ work process จะมีข้อกำ�หนด หรือ requirement อยู่ ซึ่งหมายถึงถ้าจะทำ�ให้ process นั้นดี “ควรเป็นเช่นไร” เช่น กองหน้าที่ดีควรมีความเร็ว มีทักษะในการครองบอล มีความ สามารถในการยิ ง ประตู ไ ด้ ใ น ทุกจังหวะ เป็นต้น สิ่ ง ที่ ก ล่ า วมาทั้ ง หมดเป็ น ตั ว อย่ า งของ work process requirement ซึง่ จะถูกถอดออกมา เป็นตัวชี้วัดเพื่อใช้ในการประเมิน

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

work system work Process

ประสิ ท ธิ ภ าพ และประสิ ท ธิ ผ ล ของ process นัน้ ๆ เช่นในตำ�แหน่ง กองหน้า KPI น่าจะเป็นจำ�นวนประตู ที่ ทำ � ได้ ใ นฤดู ก าล 2012-2013 ต้องไม่ตํ่ากว่า 10 ประตู เป็นต้น ที่ กล่าวมาคือ core process ส่วน support process ที่ช่วย ส่ ง เสริ ม ที ม เช่ น กระบวนการ ดู แ ลสุ ข ภาพนั ก ฟุ ต บอล (อาจมี การตรวจสุขภาพ Fitness center เป็ นต้ น) กระบวนการดู แ ลด้ าน อาหารและโภชนาการ เป็นต้น เ ป รี ย บ เ ที ย บ กั บ ค ณ ะ แพทยศาสตร์ work system ที่เรา design ไว้ มี core process หลักๆ คื อ กระบวนการจั ด การเรี ย น การสอน กระบวนการวิ จั ย กระบวนการบริ ก ารวิ ช าการ กระบวนการบริการสุขภาพ และ กระบวนการทำ � นุ บำ � รุ ง ศิ ล ป วัฒนธรรม ซึ่งสอดคล้องกับ core competency ใหม่ที่เราปรับ คือ 1) Ability to create graduates

with comprehensive professional and managerial skills necessary for success in 21st century 2) Ability to create collaborative and multidisciplinary research to resolve local health issues with global impact 3) Providing excellent services: delivering excellent healthcare and networking 4) Effective networking and collaborative management และ align กับ vision และ mission ของคณะและดำ � เนิ น การเพื่ อ เอาชนะ strategic challenge ของ องค์กร ในกระบวนการหลักต่างๆ ก็จะมีกระบวนการย่อย (sub process และ sub-sub process) ต่อลง ไปอีก แต่ละหน่วยงานก็มีหน้าที่ รับผิดชอบที่แตกต่างกันไป เช่น กระบวนการจัดการเรียนการสอน ก็ จ ะมี sub process ย่ อ ยๆ เช่น การรับเข้า การลงทะเบียน การปฐมนิเทศ การจัดการเรียน การสอนตามแต่ ล ะภาควิ ช า สวัสดิการ กิจการนักศึกษา ฯลฯ โดยแต่ละ sub process ก็จะมี ข้อกำ�หนด และ KPI ของตนเอง แต่ต้อง align ซึ่งกันและกัน และ เป็ น กระบวนการที่ เ มื่ อ ทำ � แล้ ว สามารถตอบสนอง vision/mission และ strategy ขององค์ ก รได้ องค์กรคงไม่ทำ�กระบวนการที่ไม่มี impact เนือ่ งจาก resource มีจ�ำ กัด


​ ข่ า ว พั ฒ น า คุ ณ ภ า พ

ดั ง นั้ น TQA จึ ง พยายามให้ ผู้ บ ริ ห ารมองตรงนี้ ใ ห้ ท ะลุ แ ละ มี ก ระบวนการในการออกแบบ ระบบงานและกระบวนการทำ�งาน ที่เป็นระบบ การออกแบบระบบงานควร คำ�นึงถึง core competency ของ องค์กร องค์กรไม่ควร outsource งานที่เป็น สมรรถนะหลักออกไป เนื่ อ งจากจะทำ � ให้ บุ ค ลากรใน องค์กรมี competency ทางด้านนัน้ ๆ ลดลงและทำ�ให้ความได้เปรียบใน การแข่งขันสูญเสียไป นอกจากนี้ งานทีอ่ ยู่ในแผนกลยุทธ์ขององค์กร ควรเป็นงานที่องค์กรดำ�เนินการ เองเช่นกัน

การนำ�เอาเทคโนโลยีต่างๆ มาใช้ แทนแรงงานคน เพื่ อ ลดความ ผิดพลาด เพิ่มประสิทธิภาพในการ ทำ�งาน และลดต้นทุนในระยะยาว เป็นต้น Management Tools

เครื่ อ งมื อ ที่ อ าจช่ ว ยในการ ปรั บ ปรุ ง กระบวนการทำ � งาน อย่างง่ายๆ ที่เรารู้จักกันคือ PDCA นอกจากนี้ เ ราอาจพิ จ ารณาใช้ Visual-Control.55 (Simple/ Smoll/Smooth/Slim/System), Kaizen, Just in Time. Poka Yoke,

Rescue Restore Rebuild

การออกแบบระบบงาน

การออกแบบระบบงานที่ ดี เกณฑ์ TQA กล่าวว่าควรเป็นระบบ (systematic) โดยมีผู้รับผิดชอบ ที่ชัดเจน อาจเป็น COO (Chief Operation Officer) ของบริษัท มีการนำ� input จากส่วนต่างๆ เช่น customer และ stakeholders ต่างๆ มาประกอบการพิจารณา เพือ่ นำ�ไปสู่ การหาข้อกำ�หนดของระบบงานทีด่ ี ซึ่งจะเชื่อมโยงกับการสร้างตัวชี้วัด เพื่ อใช้ วั ด ประเมิ น ผลปรั บ ปรุ ง กระบวนการออกแบบ (designredesign) อย่างต่อเนือ่ ง มีรอบเวลา ที่ ชั ด เจน โดยไม่ ต้ อ งรอให้ เ กิ ด ปั ญ หารุ น แรงแล้ ว ค่ อ ยมาคิ ด กั น เป็นครั้งๆ systematic approach ของ work system design ที่ดี ควรตรวจพบปั ญ หาได้ แ ต่ เ นิ่ น ๆ และปรั บ ปรุ ง อยู่ ต ลอดเวลา เนื่องจากภาวการณ์ปัจจุบันมีการ เปลีย่ นแปลงอยูต่ ลอด หากองค์กร ยังคิดอยู่ ในกรอบเดิมๆ โดยไม่มี การปรั บ ระบบงาน ก็ อ าจทำ �ให้ องค์กรไม่สามารถดำ�รง หรือสร้าง ความได้เปรียบเชิงกลยุทธ์ได้ เช่น

น้อยที่สุด systematic approach ในเกณฑ์ TQA ถามหาผูร้ บั ผิดชอบ กระบวนการวิเคราะห์ภยั ทีอ่ าจเกิดขึน้ โอกาสที่จะเกิดขึ้น และผลกระทบ หากเหตุการณ์นนั้ เกิดขึน้ กรรมการ ชุดนีม้ หี น้าทีห่ าแนวทางในการป้องกัน และแนวทางในการฟื้นฟูหากต้อง เผชิญกับเหตุการณ์ดังกล่าวโดย มี แ ผนปฏิ บั ติ ก าร หรื อ วิ ธี ก ารที่ แน่นอน (3R : Rescue-RestoreRebuild) เพื่ อให้ ง านสามารถ ดำ�เนินต่อได้ มีการซักซ้อมแผนการ รั บ มื อ เมื่ อ เกิ ด เหตุ ก ารณ์ นั้ น ๆ อย่างสมํ่าเสมอ มีการประเมินผล

Multiskills, Cycle time/Tact time. 7 MUDA (wastes). OEE (Overall Equipment Effectiveness = AxPxO), 6-sigma, DMAIC. QFD (Quality Function Deployment), FMEA (Failure Modes and Effect Analysis), Fish bone diagram (Root-Cause analysis). ISO. QA. HA เป็นต้น เครือ่ งมือบางอย่าง เหมาะกับอุตสาหกรรมแต่ละแบบ แตกต่างกันออกไป ดังนั้นหากจะ เลื อ กมาใช้ ค วรศึ ก ษาให้ ถ่ อ งแท้ และนำ�มาใช้ให้กับกับบริบทของ องค์กรเราให้มากที่สุด ERS : Emergency Readiness System

องค์กรต้องมี ระบบการเตรียม พร้อมเมื่อเกิดสถานการณ์ฉุกเฉิน เพื่อให้มั่นใจว่าองค์กรยังสามารถ ดำ�เนินธุรกิจต่อไปได้โดยไม่สะดุด หรือหากสะดุดก็จะเกิดความเสียหาย

และนำ�ผลการประเมินไปปรับปรุง กระบวนการ หากมีเทคโนโลยีใหม่ เข้ามาก็พร้อมที่จะปรับเปลี่ยนให้ เหมาะสม กระบวนการทัง้ หมดต้อง มีกรอบรอบเวลาที่ชัดเจน ทำ�ซํ้า และทำ�นายผลได้ ถึงจะเรียกว่าเป็น systematic approach (เรายํ้า เรื่ อ งนี้ ม าหลายครั้ ง แล้ ว นะครั บ อย่าให้องค์กรเราเป็นเพียง react to problem หรือ ใคร่ทำ�เมื่อไรก็ทำ� ถ้าไม่มีใครมาบังคับ) emergency readiness system ต้องคิดนอกออก ไปจากองค์กรด้วย โดยอาจรวม ไปถึง supplier/partner เนือ่ งจาก หากเกิ ด ปั ญ หากั บ supplier ภาพรวมใน productivity ของ องค์ ก รก็ จ ะลดลง ดั ง นั้ น ควรมี แผนรองรับในด้านนี้ไว้ด้วยเช่นกัน ไม่ ใช่ คิ ด เพี ย งแต่ internal process เท่านั้น QFD (Quality Function Deployment) และ SIPOC อาจเป็น

เครื่องมือในการแปลง customer need มาเป็นข้อกำ�หนดในระบบงาน และกระบวนการทำ�งาน โดยถอด requirement ทั้งสองมาเป็น KPI ทีช่ ดั เจนได้ เมือ่ องค์กรมีระบบงาน และกระบวนการทำ�งานทีช่ ดั เจนแล้ว องค์กรต้องดำ�เนินการถ่ายทอดลง ไปสูก่ ารปฏิบตั ใิ ห้ทวั่ ถึง ครอบคลุม ทั้ง workforce segment ต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง supplier/partner/ collaborator ต่างๆ และให้ทุก ภาคส่วนขับเคลื่อ นกระบวนการ ต่างๆ เพื่อตอบสนองต่อ strategy ขององค์กร การควบคุ ม คุ ณ ภาพในการ ปฏิ บั ติ ง านยั ง คงเป็ น สิ่ ง จำ � เป็ น องค์ ก รยั ง คงต้ อ งใช้ เ ครื่ อ งมื อ เช่ น ISO/QA/HA มาช่ ว ยใน การควบคุ ม กระบวนการทำ � งาน ให้คงอยู่ใน standard เพื่อสร้าง หลั ก ประกั น ด้ า นคุ ณ ภาพของ กระบวนการทำ�งาน ดังนัน้ การทำ� TQA จึงไม่สามารถที่จะทิ้ง QA เดิมได้ เพียงแต่ QA เดิมนั้นอาจเป็นการ มองอยู่ในระดับตํา่ ในขณะที่ TQA บอกให้ ผู้ บ ริ ห ารมองขึ้ น มาสู ง ๆ เพื่อนำ�องค์กรไปสู่ความเป็นเลิศ และความยั่งยืนที่แท้จริง Supply Chain Management หรือการจัดการกับห่วงโซ่ อุปทาน เป็นสิง่ ทีอ่ งค์กรต้องคำ�นึงถึง เมือ่ องค์กรองค์กรกำ�หนดระบบงาน เรียบร้อยแล้ว จะทำ�ให้ทราบว่า องค์ ก รต้ อ งติ ด ต่ อ กั บ supplier ลักษณะใด เพื่อให้การดำ�เนินงาน เป็ นไปอย่ างมี ป ระสิ ท ธิ ภ าพและ บรรลุ เ ป้ า หมายที่ อ งค์ ก รตั้ ง ไว้ องค์ ก รควรมี ข้ อ กำ � หนดให้ กั บ supplier ได้ รั บ ทราบและทำ � agreement ร่วมกัน เพื่อผลักดัน ให้ ผู้ ส่ ง มอบมี ก ารพั ฒ นาตนเอง และส่งเสริมให้กระบวนการผลิต ขององค์กรดีขึ้น

ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

9


พ ช ม. ใ น ต่ า ง แ ด น

พญ.ทวิวนั พันธศรี ภาควิชา สูติศาสตร์ และนรีเวชวิทยา ศึกษาต่อที่ มหาวิทยาลัยแอดิเลด ประเทศออสเตรเลีย

อดิ เ ลด (Adelaide) เป็ น เมื อ งหลวงของรั ฐ South Australia ประเทศ ออสเตรเลีย มีประชากรไม่หนาแน่น ประชาชนในตั ว เมื อ งพู ด ภาษา อั ง กฤษสำ � เนี ย งฟั ง ง่ า ย มี สิ่ ง อำ�นวยความสะดวกพร้อม สภาพ แวดล้ อ มสะอาดและปลอดภั ย ค่ า ครองชี พ สู ง กว่ า ประเทศไทย ประมาณ 3-4 เท่า จึงเป็นเมือง น่ า อยู่ แ ละบรรยากาศในการ ศึกษาที่ดี นอกจากนี้แอดิเลดยังมี การอนุรักษ์ธรรมชาติที่น่าชื่นชม ขับรถออกจากเมืองไปเพียงครึง่ ถึง หนึ่งชั่วโมง ก็จะถึงสถานที่พักผ่อน ทางธรรมชาติ เช่น ภูเขา ไร่องุ่น สวนเชอรี่ และชายหาด มหาวิ ท ยาลั ย แอดิ เ ลดเป็ น มหาวิ ท ยาลั ย เก่ า แก่ มี อ าคาร ที่ เ ป็ น สถาปั ต ยกรรมโบราณ การบริหารจัดการในมหาวิทยาลัย ส่ ง เสริ ม การเรี ย นรู้ ด้ ว ยระบบ wireless ทั้งมหาวิทยาลัย และ จัดสรรสถานที่ทำ�งานที่เหมาะสม แก่ นั ก ศึ ก ษาปริ ญ ญาโท-เอก การให้บริการมีประสิทธิภาพ และ มีการจัดอบรมความรู้พื้นฐานใน 10

การปฏิ บั ติ ง านแก่ เ จ้ า หน้ า ที่ ทุ ก ระดับอย่างต่อเนื่อง ในโรงเรียน แพทย์ มี ส ถาบั น วิ จั ย Robinson Institute เป็นสถาบันวิจัยชั้นนำ� มี บุ ค ลากรทางคลิ นิ ก 200 คน ผูช้ ว่ ยทำ�วิจยั 125 คน และนักเรียน ระดั บ ปริ ญ ญาโท-เอก 80 คน ร่วมกันผลิตผลงานวิจัยสาขาหลัก สี่ด้านคือ อนามัยการเจริญพันธุ์ แม่และเด็ก Early origin of health and disease และ Stem cell การรับทุน พัฒนาบุคลากรไป ศึกษาระดับปริญญาโทด้านอนามัย การเจริญพันธุ์นับเป็นการเพิ่มพูน ทักษะด้านการทำ�วิจัย งานวิจัยใน ผู้ป่วยมีบุตรยาก ทำ�ให้ได้มีโอกาส สังเกตการดูแลผู้ป่วย และระบบ การบริหารและการวิจัยในคลินิก มีบุตรยาก งานวิจัยนี้เกี่ยวเนื่อง กับการพัฒนาการดูแลผู้ป่วยและ เพิ่ ม โอกาสตั้ ง ครรภ์ ใ นผู้ ป่ ว ยมี บุ ต รยากซึ่ ง เป็ น ปั ญ หามากถึ ง

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ร้อยละ 10-15 ของประชากร และ มี แ นวโน้ ม เพิ่ ม ขึ้ น อย่ า งต่ อ เนื่ อ ง โดยเฉพาะผู้ ป่ ว ยที่ มี โ รคทาง เมแทบอลิก ผลงานวิจัยที่เกี่ยวกับ การวิเคราะห์สารประกอบในฟองไข่ (follicular fluid และ oocyte lipid) อยู่ในขั้นตอนการเตรียมส่ง ตีพิมพ์ นอกจากงานวิ จั ย หลั ก แล้ ว ตลอด 2 ปีของการศึกษายังได้มี โอกาสเข้าสังเกตการณ์การดูแล ผู้ ป่ วยในคลิ นิก นรี เ วชต่ อ มไร้ ท่อ และมี บุ ต รยาก เข้ าร่ ว มประชุ ม วิ ช าการมี บุ ต รยาก และวั ย ทอง รวมถึง การใช้ หุ่น ยนต์ช่ว ยผ่ าตั ด ในผู้ป่วยนรีเวช การทำ � งานในออสเตรเลี ย 2 ปี ยั ง ช่ ว ยให้ เ ข้ า ใจภาษาและ วั ฒ นธรรมที่ ห ลากหลายมากขึ้ น เนื่องด้วยออสเตรเลียเป็นประเทศ ใหม่ที่เกิดจากการรวมตัวของคน หลายเชื้ อ ชาติ จึ ง มี โ อกาสเพิ่ ม

มุมมองและแนวคิดต่างวัฒนธรรม ประสบการณ์ ความรู้ แ ละ ทั ก ษะที่ ได้ รั บ จากการศึ ก ษา ต่ อโดยการสนั บ สนุ น ของคณะ แพทยศาสตร์ คณาจารย์ แ ละ ผู้ร่วมงาน คาดว่าจะเป็นประโยชน์ ในการเรียนการสอนแพทย์ทง้ั ระดับ ก่อนและหลังปริญญา งานบริการ ผู้ป่วย และการวิจัยต่อไป


พ ช ม. ใ น ต่ า ง แ ด น

Clinic ได้เรียนรู้ถึงวิธีการ พญ.ปฐมพร Mayo พั ฒ นางานวิ จั ย ทางคลิ นิ ก การ ออกแบบงานวิจัย รวมถึงการใช้ ปิ่นอ่อน สถิติในงานวิจัยทางคลินิก และ

ภาควิชาวิสญ ั ญีวทิ ยา ฝึกอบรมทีเ่ มโยคลินกิ

มินนิโซตา สหรัฐอเมริกา ญ.ปฐมพร ปิ่นอ่อน ไ ด้ มี โ อ ก า ส ล า ไปฝึ ก อบรมสาขา วิ ช า Clinical and Translational Sciences ณ Mayo Clinic เมื อ งโรเชสเตอร์ รั ฐ มิ น นิ โ ซตา ประเทศสหรั ฐ อเมริ ก า ด้ ว ยทุ น พัฒนาบุคลากรคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระหว่างเดือน มิถนุ ายน 2553 ถึงพฤษภาคม 2555 เป็นระยะเวลา 2 ปีเต็ม ในช่วงเวลา นอกจากเป็นนักศึกษาปริญญาโท ด้ า นระบาดวิ ท ยาทางคลิ นิ ก แล้ว ยังเป็น research fellow ด้ า นวิ สั ญ ญี วิ ท ยาสำ � หรั บ ผู้ ป่ ว ย โรคทางระบบประสาท (Neuroanesthesiology) ภายใต้การ ดูแลของ Professor James R. Munis ซึ่งขณะนั้นมีตำ�แหน่งเป็น หัวหน้าหน่วยวิสัญญีวิทยาสำ�หรับ ผู้ป่วยโรคทางระบบประสาทของ

ทำ�วิทยานิพนธ์เรื่อง Review of Intraoperative Hemodynamic and Select Respiratory Parameters in Neurologic and Orthopedic Surgical Procedures Performed in the Sitting and Prone Positions นอกจากนี้ยังได้ ประสบการณ์การดูแลผู้ป่วยโรค ทางสมองและไขสันหลังที่มาเข้า รับการผ่าตัด เช่น การผ่าตัดผู้ป่วย โรคลมชัก (Epilepsy surgery) Functional neurosurgery ในผูป้ ว่ ย โรคพาร์กนิ สัน โรคซึมเศร้า รวมถึง การผ่ า ตั ด สมองขณะที่ ผู้ ป่ ว ยตื่ น

(Awake neurosurgery) และการ เฝ้าระวังการทำ�งานของสรีรวิทยา ระบบประสาทระหว่างการผ่าตัด (Intraoperative neurophysiologic monitoring) Mayo Clinic ได้รับการจัด อันดับให้เป็นอันดับสองของ The Best hospital in America เป็น เวลาต่อเนือ่ งกันมาหลายปีรวมถึงปี ล่าสุด (2012) นีด้ ว้ ย ตัง้ อยู่ในเมือง โรเชสเตอร์ ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของ รัฐมินนิโซต้า เมืองนี้มีประชากร เพียง 106,769 คน หรือเพียง 45,683 ครัวเรือนเท่านั้น

โรเชสเตอร์ เ ป็ น เ มื อ งอยู่ อาศั ย ของบุ ค ลากรที่ ทำ � งานใน Mayo Clinic และ International Business Machines Corporation หรือ IBM เป็นส่วนใหญ่ ด้วยความ ที่ ไม่ ใช่เมืองสำ�หรับการท่องเที่ยว โรเชสเตอร์จึงเป็นเมืองที่สงบมาก มีความปลอดภัยและค่าครองชีพ ไม่สูง การเดินทางส่วนใหญ่ผู้คน ใช้รถส่วนตัว มีเพียงส่วนน้อยเท่านัน้ ทีอ่ าศัยรถประจำ�ทาง เมืองนีม้ ชี ว่ ง อากาศหนาวเย็นถึงประมาณ 6-8 เดือนต่อปี ดังนั้นในช่วงฤดูร้อน ผู้คนจึงลาพักร้อนและออกมาใช้ ชีวิตท่ามกลางแสงแดดกันอย่าง คึกคัก การใช้ ชี วิ ต ในช่ ว งฤดู ห นาว ยิ่ ง ถ้ า มี หิ ม ะตกหนั ก นั้ น ลำ � บาก พอสมควร โดยเฉพาะการขับรถ บนถนนทีฉ่ าบไปด้วยหิมะนัน้ ต้องใช้ ความระมัดระวังอย่างมาก ส่วนมาก ในฤดูหนาวข้าพเจ้าจะติดตามการ พยากรณ์ อ ากาศอย่ า งต่ อ เนื่ อ ง ถ้ าทราบว่ ามี โ อกาสที่ หิ ม ะจะตก จะต้องซื้ออาหารสดมาเก็บไว้ให้ เพี ย งพอสำ � หรั บ การทำ � อาหาร เป็นเวลาประมาณ 2 สัปดาห์ ส่วนใน ฤดูรอ้ นนัน้ สถานทีท่ อ่ งเทีย่ วทีน่ า่ ไป อยู่ไม่ไกลจาก Mayo Clinic และ ห่ า งจากอพาร์ ต เมนท์ ขั บ รถไป เพียง 10 นาที คือ Silver lake park เป็ น สวนสาธารณะขนาดใหญ่ ใจกลางเมืองเล็กๆ แห่งนี้ ตลอดเวลา 2 ปี รู้สึกประทับใจ ทั้งสถานที่ สิ่งแวดล้อม รวมไปถึง ผู้คนที่มีโอกาสได้รู้จักกันทั้งสังคม คนไทยในโรเชสเตอร์ คุ ณ ครู ทีส่ อนวิชาต่างๆ ในหลักสูตรทีเ่ รียน Professor ที่ได้ร่วมงานกัน ทุกคน น่ารักและมีความเป็นมิตรอย่างมาก ทำ�ให้ช่วงเวลา 2 ปีที่อยู่ห่างบ้านนี้ ไม่เหงาแถมยังอุ่นใจที่มีมิตรภาพ ใหม่ๆเกิดขึ้น ช่วงเวลาดังกล่าว จึงเป็นช่วงหนึ่งในชีวิตที่มีความสุข มากและจดจำ�ตลอดไป

ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

11


บ ท ค ว า ม พิ เ ศ ษ

1 พิธีมอบรางวัลแก่นักวิจัยดีเด่น และ บุคลากรดีเด่นคณะแพทยศาสตร์ มช. วันที่ 28 ตุลาคม 2555 2-3 พิธีทำ�บุญตักบาตรพระสงฆ์ 54 รูป

53ปี

คณะแพทยศาสตร์ มช. ณ ะ แ พ ท ย ศ า ส ต ร์ มหาวิ ท ยาลั ย เชี ย งใหม่ เ ป็ น โ ร ง เ รี ย น แ พ ท ย์ แห่งทีส่ ามของประเทศไทย และเป็น โรงเรี ย นแพทย์ ใ นส่ ว นภู มิ ภ าค แห่งแรก สถานทีต่ งั้ ปัจจุบนั คือ เลขที่ 110 ถนนอินทวโรรส ตำ�บลศรีภูมิ อำ�เภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ มีเนือ้ ที่ ประมาณ 300 ไร่ อยู่ถัดจากประตู สวนดอกไปทางทิศตะวันตก มหาวิ ท ยาลั ย แพทยศาสตร์ ซึ่ ง รั บ ผิ ด ช อ บ ใ น ก า ร ผ ลิ ต บั ณ ฑิ ต แพทย์ แ ต่ เ พี ย งแห่ ง เดี ย ว ในอดีต ได้ตระหนักถึงปัญหาการ ขาดแคลนแพทย์ในประเทศไทย แม้ จ ะได้ พ ยายามเพิ่ ม การผลิ ต แพทย์จากโรงเรียนแพทย์ทง้ั สองแห่ง 12

ที่ มี อ ยู่ คื อ คณะแพทยศาสตร์ ศิ ริ ร าชพ ยาบาล แล ะ ค ณะ แพทยศาสตร์ โรงพยาบาล จุฬาลงกรณ์ แล้วก็ตาม แต่ภายหลัง ที่ แ พทย์ สำ � เร็ จ การศึ ก ษาแล้ ว ส่วนใหญ่ยังประกอบอาชีพอยู่ ใน กรุงเทพฯ และจังหวัดใหญ่ๆ ใกล้เคียง จึงเสนอขอจัดตั้งโรงเรียนแพทย์ แห่งทีส่ ามต่อกระทรวงสาธารณสุข โดยมี จุ ด มุ่ ง หมายว่ า เพื่ อให้ ไ ด้ สัมผัสกับชีวิตในส่วนภูมิภาคตั้งแต่ ยังเป็นนักศึกษา มีจิตใจรักภูมิภาค และด้วยความหวังว่า เมื่อสำ�เร็จ การศึกษาแล้ว จะยังคงประกอบ อาชีพอยู่ในส่วนภูมภิ าค จึงร่วมกัน เสนอโครงการจัดตัง้ โรงเรียนแพทย์ แห่ ง ที่ ส ามที่ จั ง หวั ด เชี ย งใหม่ ต่ อ

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

รัฐบาลสมัยที่ จอมพล ป. พิบลู สงคราม เป็ น นายกรั ฐ มนตรี ในปี พ.ศ. 2497 พ.ศ. 2499 นายแพทย์เฉลิม พ ร ห ม ม า ส ผู้ บั ญ ช า ก า ร มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ ขณะนัน้ ได้ ติ ด ต่ อ กั บ องค์ ก ารบริ ห าร วิเทศกิจของสหรัฐอเมริกา (USOM) ซึ่งกำ�ลังดำ�เนินการช่วยเหลือการ ศึกษาแพทยศาสตร์ในประเทศไทย อยู่ ที่ ค ณะแพทยศาสตร์ ศิ ริ ร าช พยาบาล โดยมี Dr.Robert W. Richard ผู้ ซึ่ ง เป็ น Technical Advisor ของโครงการอบรม เทคนิคการแพทย์ ช่วยประสานงาน กับฝ่ายบริหารขององค์การฯ ในทีส่ ดุ องค์ ก ารบริ ห ารวิ เ ทศกิ จ ของ สหรัฐอเมริกาได้เห็นความสำ�คัญ ในการจั ด ตั้ ง โรงเรี ย นแพทย์ ใ น ส่วนภูมิภาคเพื่อแก้ไขปัญหาการ ขาดแคลนแพทย์ของประเทศไทย จึ ง ได้ ต กลงให้ ค วามช่ ว ยเหลื อ และทำ�สัญญากันเมื่อ วัน ที่ 29 กั น ยายน พ.ศ. 2499 มี ส าระ สำ�คัญว่า สหรัฐอเมริกาจะให้ความ ช่ ว ยเหลื อ ทางการเงิ น ครึ่ ง หนึ่ ง

ในวงเงิน 65 ล้านบาท โดยให้ รัฐบาลไทยจัดตั้งโรงเรียนแพทย์ แห่ ง ที่ ส ามที่ จั ง หวั ด เชี ย งใหม่ แทนจั ง หวั ด พิ ษ ณุ โ ลก และให้ ความช่วยเหลือในด้านวิชาการด้วย หลักการใหญ่ๆ ที่รัฐบาลอเมริกัน ตกลงให้ความช่วยเหลือมีดังนี้ 1. ค่าก่อสร้างอาคารเป็นเงิน ครึ่งหนึ่ง 2. จั ด หาครู ช าวอเมริ กั น มา ช่ ว ยสอน จนกว่ า ฝ่ า ยไทยจะ สามารถดำ�เนินการได้เอง โดยใช้ เวลาประมาณ 6-8 ปี 3. จัดหาเครื่องมือ เครื่องใช้ ในส่วนที่เกี่ยวกับการศึกษาให้ 4. ว่ า จ้ า งบริ ษั ท Litchfield Whiting Brownes Associated เป็ น ผู้ อ อกแบบอาคารโรงเรี ย น แพทย์ 5. ให้ทุนอาจารย์แพทย์ และ พยาบาลไทยไปศึกษาต่อทีป่ ระเทศ สหรัฐอเมริกา 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2499 กรมวิ เ ทศสหการได้ ยื น ยั น ความ ตกลงเป็ น ทางการกั บ องค์ ก าร บริหารวิเทศกิจของสหรัฐอเมริกา


​ บ ท ค ว า ม พิ เ ศ ษ

4 การแข่งขันกอล์ฟเชื่อมสัมพันธ์ ศิษย์เก่า 5 “คืนสู่เหย้าศิษย์เก่าแพทย์เชียงใหม่” ครั้งที่ 7 เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2555 ณ โรงแรมเชียงใหม่แกรนด์วิว 6 การแข่งขันบาสเกตบอล 7 การแข่งขันฟุตบอล

และมหาวิ ท ยาลั ย แพทยศาสตร์ ก็ ยื น ยั น ความต้ อ งการที่ จ ะสร้ า ง โรงเรียนแพทย์ทเี่ ชียงใหม่ จึงเสนอ กระทรวงสาธารณสุขเพื่อนำ�เสนอ ต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาอีก ครั้งหนึ่ง 12 ธั น วาคม พ.ศ. 2499 ทีป่ ระชุมคณะรัฐมนตรีมมี ติเห็นชอบ ให้รับความช่วยเหลือจากองค์การ บริหารวิเทศกิจของสหรัฐอเมริกา และอนุ มั ติ ใ นหลั ก การให้ ตั้ ง โรงเรี ย นแพทย์ แ ห่ ง ที่ ส ามได้ ที่ จังหวัดเชียงใหม่ ตามทีม่ หาวิทยาลัย แพทยศาสตร์ แ ละกระทรวง สาธารณสุขเสนอ 1 มกราคม พ.ศ. 2502 โอนโรงพยาบาลนครเชี ย งใหม่ ของกระทรวงสาธารณสุขมาสังกัด มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ 28 ตุ ล าคม พ.ศ. 2502 ทรงพระกรุ ณ าโปรดเกล้ า ฯ ให้ ต ราพระราชกฤษฎี ก าจั ด ตั้ ง คณะแพทยศาสตร์ เ ชี ย งใหม่ ในมหาวิ ท ยาลั ย แพทยศาสตร์ ซึ่งต่อมาได้ กำ� หนดเป็ น วั นก่อ ตั้ง คณะแพทยศาสตร์เชียงใหม่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2503 ทรงพระกรุ ณ าโปรดเกล้ า ฯ ให้ ต ราพระราชกฤษฏี ก าจั ด ตั้ ง คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาล นครเชี ย งใหม่ ในมหาวิ ท ยาลั ย แพทยศาสตร์

18 มิ ถุ น ายน พ.ศ. 2507 มี พ ร ะ ร า ช ก ฤ ษ ฎี ก า จั ด ตั้ ง มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 24 มกราคม พ.ศ. 2508 พระบาทสมเด็ จ พระเจ้ า อยู่ หั ว เสด็ จ พระราชดำ � เนิ น ทรงเปิ ด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 16 มี น าคม พ.ศ. 2508 โอนคณะแพทยศาสตร์เชียงใหม่ โ ร ง พ ย า บ า ล น ค ร เ ชี ย ง ใ ห ม่ จากมหาวิ ท ยาลั ย แพทยศาสตร์ มาสังกัดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 25 กรกฏาคม พ.ศ. 2526 พระราชพระบรมราชานุ ญ าต ให้ เ ปลี่ ย นชื่ อโรงพยาบาลนคร เชี ย งใหม่ เป็ น “โรงพยาบาล มหาราชนครเชียงใหม่” เนื่ อ งในโอกาสครบรอบ ปี ที่ 5 3 แ ห่ ง ก าร ส ถ า ป นา คณะแพทยศาสตร์ เ ชี ย งใหม่

จึงได้มีการจัดงาน เพื่อเป็นการ เฉลิมฉลองการก่อตั้ง โดยในปีนี้ มี ก ารประชุ ม วิ ช าการในหั ว ข้ อ “New Frontiers in Common Medical Problems” ระหว่างวันที่ 26-27 ตุลาคม 2555 ภายในคณะ แพทยศาสตร์ โดยได้ เ ชิ ญ ชวน ศิษย์เก่า บุคลากรทางการแพทย์ แ ล ะ ผู้ ส น ใจ เ ข้ าร่ ว ม ป ร ะ ชุ ม โดยไม่เก็บค่าลงทะเบียน เพื่อให้ เข้าประชุมกันได้อย่างทั่วถึง ทั้งนี้ คณะกรรมการได้ เ ลื อ กหั ว ข้ อ ที่ พบบ่อย มีทางเลือกในการรักษา ที่ ห ลากหลาย และมี ก ารนำ � เทคโนโลยีใหม่ๆ มาใช้ ในโอกาสเดียวกันทางสมาคม ศิ ษ ย์ เ ก่ า แพทย์ เ ชี ย งใหม่ ได้ จั ด ให้มีงานคืนสู่เหย้าศิษ ย์เก่าแพทย์ เชียงใหม่ ครั้งที่ 7 โดยเชิญให้ มาร่วมประชุมวิชาการ มีกิจกรรม

กลุ่มสนใจ เช่น การแข่งขันกอล์ฟ ฟุตบอล วอลเล่ยบอล การชุมนุมรุน่ และในวั น ที่ 27 ตุ ล าคม 2555 เป็ น งานเลี้ ย งสั ง สรรค์ ร ะหว่ า ง ศิษย์เก่า และเชิญอาจารย์อาวุโส อาจารย์ ใ นคณะแพทยศาสตร์ มาร่วมงานด้วย โดยมีการแสดง ของศิษ ย์เก่าทั้งลีลาศ ร้องเพลง เล่นดนตรี มายากล จัดให้มกี ารคัด เลือกและมอบรางวัลแก่ศิษ ย์เก่า ที่ปฏิบัติราชการในตำ�แหน่งชั้นสูง ในสถาบันต่างๆ สำ�หรับวันที่ 28 ตุลาคม 2555 อั น เป็ น วั น ครบรอบวั น สถาปนา มี ก ารทำ � บุ ญ ตั ก บาตรพระสงฆ์ 54 รู ป เสร็ จ แล้ ว จะมี ก ารมอบ รางวัลเพื่อเพิ่มกำ�ลังใจแก่นักวิจัย ดี เ ด่ น ด้ า นต่ า งๆ บุ ค ลากรดี เ ด่ น ของคณะแพทยศาสตร์

ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

13


บ ท ค ว า ม พิ เ ศ ษ

การลงทุน กับสุขภาพ ผศ.นพ.นิสิต วรรธนัจฉริยา

ทศกาลโอลิมปิก ลอนดอน ที่ ผ่านพ้นไป ทำ�ให้คนไทยตืน่ ตัว เรื่องกีฬากันอีกครั้ง ถึงแม้ว่า ประเทศไทยจะได้ เ หรี ย ญ รางวัลไม่เท่ากับเป้าหมายที่หวังไว้ แต่ ค นไทยก็ มี ค วามสุ ข กั บ การได้ ชมสุดยอดฝีมือกีฬาประเภทต่างๆ ท่ามกลางข่าวจำ�นวนเหรียญทอง รายวันระหว่างสหรัฐอเมริกากับจีน มี ข่ า ว ส ม า ค ม แ พ ท ย์ อั ง ก ฤ ษ ตั้งข้อสังเกตว่างานกีฬาที่สนับสนุน สุขภาพของประชากรโลกทำ�ไมจึง มี ผู้ ส นั บ สนุ น หลั ก เป็ น โคคาโคล่ า แมคโดนัลด์ส ซึ่งเป็นสินค้าบั่นทอน สุขภาพ และมีรา้ นขายสินค้าดังกล่าว ณ ทำ � เลทองในหมู่ บ้ า นนั ก กี ฬ า ประธานจัดงานโอลิมปิกยอมรับว่า ต้ อ งการงบประมาณสนั บ สนุ น เป็ น จำ � นวนมาก จำ � เป็ น ต้ อ งรั บ การสนับสนุนจากบริษัทยักษ์ใหญ่ ดังกล่าว 14

ครอบครั ว ไทยนิ ย มส่ ง ลู ก ให้ เรี ย นสู ง ๆ เพื่ อโตขึ้ น จะมี อ าชี พ ที่ มั่ น คง จะได้ ไ ม่ ลำ � บากเหมื อ น พ่อแม่ เด็กวัยเรียนเลือกสถาบัน กวดวิชาดีๆ เพื่อให้สอบได้ตามที่ หวั งไว้ คนในวั ย ทำ � งานเลื อ กทำ � อาชี พ เสริ ม ที่ จ ะช่ ว ยให้ มี ร ายได้ ที่ มัน่ คง บางคนถึงกับกล่าวว่า “คนจน เล่นหวย คนรวยเล่นหุ้น” ตัวอย่าง ข้ า งต้ น แสดงถึ ง วั ฒ นธรรมการ ลงทุนของคนในสังคมไทย ลงทุน น้อยๆ ให้ได้กำ�ไรมากๆ คือดีที่สุด แล้วในเรือ่ งสุขภาพจะลงทุนอย่างไร ให้คุ้มค่า ระบบประกั น สุ ข ภาพของ ประเทศไทยช่ ว ยทำ � ให้ ค นไทย ไม่ประสบปัญหาการเงินจากการ เจ็บป่วย ชายคนหนึ่งคุยกับเพื่อนๆ ด้วยความภูมิใจว่า ตนเองเบิกยา รักษาความดันโลหิตสูง ยารักษา โรคเบาหวานซึ่งเป็นโรคประจำ�ตัว ไ ด้ ฟ รี คิ ด เ ป็ น มู ล ค่ า เ ดื อ น ล ะ พั น กว่ า บาท “ปี นึ ง ๆ ร่ ว มสอง หมื่น บาทเชียวนะ” ถือว่าได้กำ�ไร จากรั ฐ บาล แต่ ก็ ถู ก เพื่ อ นอี ก คน เกทับด้วยโรคเส้นเลือดหัวใจอุดตัน “คืนนั้นปวดแน่นหน้าอกมาก ไปถึง โรงพยาบาลกลางดึ ก คุ ณ หมอ รั บ เข้ า นอนในห้ อ ง ไอซี ยู ทั น ที โชคดีรอดชีวิตมาได้ วันรุ่งขึ้นหมอ ใส่ ส ายสวนหั วใจและใส่ ล วดถ่ า ง เส้นเลือดหัวใจ สิทธิ์ประกันสุขภาพ ฟรีทกุ อย่างเลย นีถ่ า้ ไปโรงพยาบาล

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

เอกชนต้องจ่ายเป็นแสน กำ�ไรคุ้มๆ เห็นไหม” เพื่อนคนที่สาม พูดแทรก ขึ้นมาทันที “ทำ�ไมไม่ไปรักษาโรค มะเร็งเสียเลยล่ะ ผ่าตัด ฉายแสง ให้ยาเคมีบำ�บัด กำ�ไรหลายแสน เชียวนะ คุ้มๆ” ป ล า ย เ ดื อ น ก ร ก ฎ า ค ม ที่ ผ่ า นมา มี ข่ า วเล็ ก ๆ ปรากฏใน หน้ า หนั ง สื อ พิ ม พ์ ว่ า กระทรวง สาธารณสุ ข เชิ ญ ชวนคนไทย ลดอ้วนสร้างบุญ ในช่วงเข้าพรรษา เนือ่ งจากสถิตผิ ลการสำ�รวจสุขภาพ ประชาชนไทย พบว่าคนไทยอ้วน 17 ล้ า นคน ถื อ เป็ น อั น ดั บ 5 ในเอเชียแปซิฟิก และมีแนวโน้ม เป็นโรคอ้วนเพิ่มปีละ 4 ล้านคน ม อ ง มุ ม ก ลั บ แ ส ด ง ถึ ง ค ว า ม “กินดีอยู่ดี” ของคนไทยยุคนี้ดีกว่า รุ่น พ่อแม่และบรรพบุรุษ นับเป็น ความสำ�เร็จของการพัฒนาประเทศ

สังคมไทยของทุกๆ รัฐบาลทีผ่ า่ นมา แต่ค่ารักษาโรคเรื้อรังของคนไทย ที่ รั ฐ บาลต้ อ งจ่ า ยให้ ก็ เ พิ่ ม ขึ้ น เป็นเงาตามตัว ในบุคลากรที่ทำ�งานในแวดวง สุ ข ภาพ ทราบกั น ดี ว่ า ความอ้ ว น เป็นต้นตอของโรคต่างๆ มากมาย เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน โรคไตวาย โรคหัวใจ ปวดกล้ามเนือ้ และเอ็นกระดูก วิธีวัดความอ้วน ง่ายๆ 2 วิธี ซึ่งทุกคนทำ�เองได้ คือ 1.เส้นรอบเอว ผู้ชายเกิน 36 นิ้ว หรือผู้หญิงเกิน 32 นิ้ว ถือว่าอ้วน 2.วัดดัชนีมวลกาย โดยการคำ�นวณ นํ้าหนักตัวเป็นกิโลกรัม หารด้วย ส่วนสูงเป็นเมตรยกกำ�ลังสอง เช่น สูง 1.65 เมตร นํา้ หนัก 70 กิโลกรัม คิดค่าดัชนีมวลกายได้เท่ากับ 70 หารด้วย 1.65 สองครั้ง มีค่าเท่ากับ 25.71 การแปรผล ค่ าระหว่ า ง


​ บ ท ค ว า ม พิ เ ศ ษ

18.00-23.00 ถือว่าปกติ น้อยกว่านี้ คือผอมเกินไป มากกว่านี้คืออ้วน เกินไป ถ้าคำ�นวณค่าดัชนีมวลกาย ได้มากกว่า 30 ถือว่าอ้วนอันตราย กระทรวงสาธารณสุข รณรงค์ “3อ 2ส พิชิตโรคอ้วน” ถือเป็น สิ่งที่คุ้มค่าต่อการลงทุนกับสุขภาพ มากที่สุด อ.ที่ 1 คืออาหาร โดยการ ลดอาหาร เค็ม หวาน มัน “ชิมก่อนปรุง” และเลือกรับประทานผัก-ผลไม้ใน สัดส่วนที่มากขึ้นกว่าเดิม อ.ที่ 2 คือ การออกกำ�ลังกาย เช่นเลือกทำ�งาน บ้านที่ต้องขยับแขนขาให้บ่อยและ นานขึ้ น กว่ า เดิ ม การทำ � ความ สะอาดบ้านเรือน รถ และ ดูแลสวน นอกจากได้ อ อกกำ � ลั ง กายแล้ ว ยังทำ�ให้มีความสุขจากการชื่นชม ผลงานของตนเอง หากต้ อ งการ ออกกำ�ลังกายที่จริงจัง ให้เล่นกีฬา ทีต่ นเองชอบเป็นเวลาครัง้ ละไม่นอ้ ย

กว่า 30 นาที เฉลี่ยสัปดาห์ละ 3-4 ครั้ง ก็จะยิ่งทำ �ให้การควบคุมนํ้า หนักได้ผลดีขึ้น อ.ที่ 3 คือ อารมณ์ แจ่ ม ใส ไม่ เ ครี ย ด ไม่ วิ ต กกั ง วล ไม่อดหลับอดนอน คือการสงบจิตใจ ยึดหลักศาสนาที่ตนนับถือ สำ � หรั บ ส.ที่ 1 คื อ สุ ร าและ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ควรลดหรือ เลิก ส.ที่ 2 คือสูบบุหรี่และสาร เสพติ ด ทั้ ง เหล้ า และบุ ห รี่ ทุ ก คน ทราบดี ว่ า ส่ ง ผลเสี ย ต่ อ สุ ข ภาพ งดแล้วได้ทั้งสุขภาพและประหยัด เงินด้วย ซึ่งจะเห็นว่า 3อ 2ส ทำ�ได้ ง่ายๆ ไม่เสียค่าใช้จ่าย แต่ต้องมีสติ ยึดถือปฏิบตั อิ ย่างสมาํ่ เสมอ แล้วจะ ได้กำ�ไรแน่นอน ในระดับโลก สมาพันธ์นานาชาติ ด้ า นการสร้ า งเสริ ม สุ ข ภาพและ สุขศึกษา (IUHPE) ซึง่ เป็นทีร่ วมของ ประเทศ องค์กร หน่วยงานด้านนี้

แ น ะ น ำ� เ ว็ บ ไ ซ ต์

Health Professionals for a New Century www.healthprofessionals21.org นพ.วิจารณ์ พานิช ได้มา บรรยายพิ เ ศษที่ ค ณะ แพทยศาสตร์ เ มื่ อ วั น ที่ 14 สิงหาคม 2555 ในเรื่องการเรียน การสอน การพัฒนาบุคลากรสาย วิทยาศาสตร์สขุ ภาพในศตวรรษที่ 21 เพื่อให้ผู้บริหารและอาจารย์เห็นถึง แนวคิดและการเปลีย่ นแปลงอันจะนำ� ไปสู่บุคลากรที่มีคุณภาพ สอดคล้อง กับความต้องการของสังคม และใน การบรรยาย ท่านได้แนะนำ�เว็บไซต์

ดำ�เนินงานมานานกว่า 50 ปี ตัดสินใจ จัดประชุมนานาชาติครั้งที่ 21 ขึ้นที่ พัทยา ประเทศไทย ปลายเดือน สิงหาคมปี 2556 โดยมีหัวข้อหลัก ของการประชุมคือ Best investments for health เพราะเห็นว่า เมืองไทยมีตัวอย่างดีๆ มากมายให้ นานาประเทศได้มาเรียนรู้ ผู้สนใจ สามารถหาข้ อ มู ล เพิ่ ม เติ ม ได้ จ าก เว็บไซต์ www.iuhpeconference. www.healthprofessionals21.org เว็ บ ไซต์ มี เ นื้ อ หาเกี่ ย วกั บ การ ปฏิรูปการศึกษาวิชาชีพด้านสุขภาพ เพื่ อ ระบบสุ ข ภาพที่ ดี ใ นศตวรรษ ที่ 21 อันเป็นผลมาจากการประชุม สัมมนากรรมาธิการการศึกษากว่า 20 แห่ ง ทั่ วโลกในปี พ.ศ. 2553 จัดโดยมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ไชน่า เมดิคัลบอร์ด และวารสาร Lancet ผู้อ่านสามารถ download รายงาน ผลการสั ม มนาและสรุ ป รายงาน

net ประเทศอังกฤษจัดโอลิมปิกได้ ประเทศไทยก็ ส ามารถจั ด การ ประชุมสุขภาพโลกได้เช่นกัน และ เชิญคนไทยร่วมกันเป็นตัวอย่างให้ นานาประเทศได้เห็นว่าคนไทยฉลาด คุ้มสุดๆ ในเรื่องสุขภาพ ที่มา: ข่าวโค้ก แมคโดนัลด์ส ผู้สนับสนุนหลัก โอลิมปิกลอนดอน http://www.siamturakij.com/home/news/display_news. php?news_id=413363165

“HEALTH PROFESSIONALS FOR A NEW CENTURY: Transforming education to strengthen health systems in an interdependent world” ที่หนากว่า 100 หน้า และยัง ติดตามความก้าวหน้าของการดำ�เนิน การปฏิรูปในประเทศต่างๆ ได้ด้วย สำ�หรับภาคภาษาไทย ติดตาม อ่ า นได้ ที่ Healthprofessional21thailand.org

ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

15


ส โ ม ส ร นั ก ศึ ก ษ า

พอช. ค่ายสร้างคน พลพล

ข้าสู่ ตุลาคม ช่วงต้นของ หน้ า หนาวกั น แล้ ว นะครั บ แต่ สำ � หรั บ เชี ย งใหม่ แ ล้ ว ก็ ยังมีฝนตกอยู่อย่างต่อเนื่อง แม้ว่าฝนจะตก ถนนหนทางจะลื่น เลอะไปด้วยโคลนเพียงใด เส้นทาง ขึ้ น เขาที่ นำ � เราสู่ ด อยสู ง ก็ ยั ง คง มองเห็ น “ร่ อ งรอยของล้ อ รถ กระบะขับเคลื่อนสี่ล้อ ที่ขับนำ�รถ หกล้อโดยสารนักศึกษา” ไปตาม เส้นทางนั้นอยู่ไม่ขาดสาย นั่นเป็น สัญญาณบอกถึงฤดูแห่งการสร้าง ค่ายของ “โครงการพัฒนาอนามัย และชนบทหรือ พอช.“ นั่นเอง กิจกรรมดีๆ ทีน่ า่ สนใจทีส่ โมสร นั ก ศึ ก ษาจะนำ � มาเล่ า สู่ กั น ฟั ง ใ น วั น นี้ ก็ คื อ กิ จ ก ร ร ม ข อ ง “โครงการพั ฒ นาอนามั ย และ ชนบท” หรือ “พอช.” นั่นเองครับ 16

เป็นประจำ�ทุกปีครับ จัดค่ายปีล่ะ สามครั้ง ซํ้าที่หมู่บ้านเดิม โดย แต่ ล ะปี ก็ จ ะมี ก ารผลั ด เปลี่ ย น หมูบ่ า้ นไป โดยในปีนคี้ า่ ยถูกจัดขึน้ ที่ หมู่บ้านอมสูง ต.บ้านทับ อำ�เภอ แม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งค่าย ครั้งที่หนึ่งได้ถูกจัดไปแล้วเมื่อวันที่ 17-19 สิงหาคม 2555 กับชีวิต นักศึกษาแพทย์และคณะอืน่ ๆ ของ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่กว่า 60 ชีวติ โดยค่ า ยครั้ ง แรกนี้ เ ป็ น การ เรียนรูว้ ฒ ั นธรรม อาชีพ การวางผัง ชมรมนี้ก่อตั้งมานานกว่า 50 ปี หมู่ บ้ า นและวิ ถี ช าวบ้ า นด้ ว ยการ แล้วครับเรียกได้ว่าแทบจะก่อตั้ง มาพร้อมกับคณะแพทย์ของเราเลย ก็ ว่ า ได้ และสิ่ ง ที่ น่ า ภาคภู มิ ใ จ มากของชมรมนี้ ก็ คื อ ศิ ษ ย์ เ ก่ า ดี เ ด่ น ของคณะแพทยศาสตร์ ของเรา ฯพณฯ ศาสตราจารย์ เกี ย รติ คุ ณ นายแพทย์ เ กษม วั ฒ นชั ย องคมนตรี ท่ า นเคย เข้ าร่ ว มชมรมนี้ เ ช่ น กั น ในสมั ย ที่ ท่านเป็นนักศึกษาแพทย์ ชมรมนี้ เป็นการจัดค่ายอาสา ไปพัฒนา บำ�เพ็ญประโยชน์ให้กับชาวบ้าน บนดอยสู ง ที่ ห่ า งไกล หนทาง ยากลำ�บาก การไฟฟ้าเข้าไม่ถึง ไร้สัญญาณโทรศัพท์ แต่อุดมไป ด้วยวัฒนธรรมอันลํ้าค่า วิถีชีวิต และความเป็นอยู่ที่เรียบง่ายที่เรา จะได้เข้าไปเรียนรู้กัน ค่ายนี้จัดขึ้น

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ไปอาศัยพักที่บ้านชาวบ้าน ด้วย “ฝ่ า ยสำ � รวจสั ม พั น ธ์ ” ของค่ า ย ได้ ส ร้ า งสิ่ ง อำ � นวยความสะดวก นั่นคือ บันได ที่ทางขึ้นไปโบสถ์ ซึ่งค่อนข้างจะสูงชันละเป็นปัญหา การลื่ น ล้ ม มากในช่ ว งหน้ า ฝน โดย “ฝ่ายโยธา” ของค่าย ได้สอน ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพปาก และการล้างมือให้กับเด็ก รวมถึง ปลู ก ฝั ง สิ่ ง ดี ๆ เล็ ก น้ อ ยๆ ไว้ ใ น ตัวน้องๆ ด้วย โดย “ฝ่ายศึกษา สร้างสรรค์” ของค่ายและได้ดูแล เรื่ อ งสุ ข ภาพ ให้ ค วามรู้ สุ ข ภาพ พร้อมทัง้ มอบยาสามัญประจำ�บ้าน เบื้องต้นให้แก่ชาวบ้าน โดย “ฝ่าย สาธารณสุข” และสุดท้ายคือการ ฝึกทำ�อาหารชนิดที่เรียกว่า คนที่ ผ่ า นค่ า ยจะได้ ล องทำ � อาหาร กันทุกคนและเรียนรู้การวางแผน การใช้ อ าหารที่ มี อ ยู่ อ ย่ า งจำ � กั ด ให้ เ พี ย งพอกั บ การอยู่ ค่ า ย โดย “ฝ่ายสวัสดิการ” ของค่าย ทั้งหมด นัน้ ผ่านไปด้วยบรรยากาศทีแ่ สนจะ ประทับใจ สนุกสนาน และได้เรียนรู้ ประสบการณ์ ห ลายอย่ า งครั บ


​ ส โ ม ส ร นั ก ศึ ก ษ า

และกำ�ลังจะจัดขึ้นอีกครั้งในช่วง ปลายเดือนตุลาคมนี้ คอยติดตาม กันนะครับ ทั้ ง สิ่ ง ที่ ช าวค่ า ยได้ เ ข้ า ไป ช่วยเหลือ ช่วยสร้าง ทั้งความรู้สึก และประสบการณ์ ที่ ช าวค่ า ยได้ สัมผัส ถือจุดเริม่ ต้นของการปลูกฝัง คำ�ว่า “จิตอาสา” ที่จะนำ�มาซึ่ง “การพัฒนาตนเอง” ให้กบั ชาวค่าย ทุกคน เพราะแท้ที่จริงแล้วระยะ เวลาการทำ�ค่ายเพียงไม่กี่วันและ สิ่งที่ค่ายได้มอบให้กับหมู่บ้านนั้น ไม่ ใช่สิ่งที่มากมายนักแต่ ความ ภูมิใจในจากการเป็น ส่วนหนึ่งใน “การให้” มันก่อให้เกิดความสุข ที่มีค่า จนอยากสานต่อ ”การให้” ไปโดยมิรู้จ บ และสำ � หรั บ ความ ประทับใจจากค่ายนั้น มันมากเกิน จะบรรยาย “ไม่มาเองไม่รู้หรอก ครับ” สำ�หรับค่ายนี้ ก่อนเข้าค่ายเรา คิดเสมอว่าเราเป็น “คนสร้างค่าย” และหลังจากค่ายจบ เราจะรู้ว่าที่ จริงแล้ว “ค่าย” ต่างหากที่สร้าง “คน”

คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ขอเชิญร่วมบริจาคสมทบทุน

มูลนิธโิ รงพยาบาลสวนดอก

เพื่อจัดซื้อครุภณ ั ฑ์ ทางการแพทย์ สำ�หรับหอผูป้ ว่ ยหนัก (ห้อง ไอ ซี ยู) อาคารเฉลิมพระบารมี

สอบถามรายละเอียดได้ที่หมายเลข โทรศัพท์ 0 5394 7400, 0 5394 5672 โทรสาร 0 5394 7888 ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

17


จ ริ ย ธ ร ร ม / ศิ ล ป วั ฒ น ธ ร ร ม

ป ร ะ เ พ ณี

ยีเ่ ป็ง ภาพโดย: ธนวัฒน์ อยู่ศรี (หอผู้ป่วยหนักศัลยกรรมประสาท) สมาชิกชมรมสวนดอกโฟโต้คลับ

นภาษาคำ�เมืองของทางเหนือ “ยี่” แปลว่า “สอง” และคำ�ว่า “เป็ง” หมายถึง “เพ็ญ” หรือ พระจันทร์ เต็มดวง ดังนั้นจึง หมายถึงประเพณี พระจันทร์เต็มดวง ในเดือนสอง โดยในพงศาวดารโยนก และจามเทวี มี บั น ทึ ก ว่ า ครั้ ง หนึ่ ง ได้ เ กิ ด อหิ ว าตกโรคขึ้ น ในแคว้ น หริภญ ุ ไชย ทำ�ให้ชาวเมืองต้องอพยพ ไปอยู่ เ มื อ งหงสาวดี น านถึ ง 6 ปี จึ ง จะเดิ น ทางกลั บ มายั ง บ้ า นเมื อ ง เดิมได้ เมื่อเวลาเวียนมาถึง วัน ที่ จากบ้านจากเมืองไป จึงได้มีการทำ� กระถางใส่เครือ่ งสักการบูชาธูปเทียน ลอยตามนํ้า เพื่อให้ไปถึงญาติพี่น้อง ที่ล่วงลับไป เรียกว่า การลอยโขมด หรือ ลอยไฟ ประเพณียี่เป็งจะเริ่มตั้งแต่วันขึ้น 13 คํ่า ซึ่งถือว่าเป็น “วันดา” หรือ วันจ่ายของเตรียมไปทำ�บุญเลีย้ งพระ 18

ที่วัด ครั้นถึงวันขึ้น 14 คํ่า ก็จะพา กันไปถือศีล ฟังธรรม และทำ�บุญ เลี้ ย งพระที่ วั ด มี ก ารทำ � กระทง ขนาดใหญ่ตงั้ ไว้ทลี่ านวัด ในกระทงนัน้ จะใส่ของกินของใช้ ใครจะเอาของ มาร่วมสมทบด้วยก็ได้เพื่อเป็น ทาน แก่คนยากจน ครั้นถึงวันขึ้น 15 คํ่า จึ ง นำ � กระทงใหญ่ ที่ วั ด และกระทง เล็กๆ ของส่วนตัวไปลอยในลำ�นํ้า ในงานบุ ญ ยี่ เ ป็ ง นอกจากจะมี ก าร ปฏิบัติธรรม ฟังเทศน์มหาชาติตาม วั ด วาอารามต่ า งๆ แล้ ว ยัง มี ก าร ประดับตกแต่งวัด บ้านเรือน และ ถนนหนทางด้วย ต้นกล้วย ต้นอ้อย ทางมะพร้าว ดอกไม้ ตุง ช่อประทีป และชักโคมยี่เป็งแบบต่างๆ ขึ้นเป็น พุ ท ธบู ช า พอตกกลางคื น ก็ จ ะมี มหรสพและ การละเล่ น มากมาย มีการแห่โคมทอง พร้อมกับมีการ จุดถ้วยประทีป (การจุดผางปะติ๊ด)

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

เพือ่ บูชาพระรัตนตรัย การจุดบอกไฟ จุ ด โคมไฟประดั บ ตกแต่ ง ตาม วัดวาอาราม และการจุดโคมลอย ปล่อยขึน้ สูท่ อ้ งฟ้าเพือ่ บูชาพระเกตุแก้ว จุฬามณีบนสรวงสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ความเชื่ อ การปล่ อ ยว่ า วไฟหรื อ โคมลอยนี้ ชาวบ้านมีความเชือ่ ว่าว่าว ได้นำ�เอาเคราะห์ร้ายภัยพิบัติต่างๆ

ออกไปจากหมู่บ้าน ดังนั้นว่าวหรือ โคมลอยที่ ป ล่ อ ยขึ้ น ไปถ้ าไปตกใน บ้านใคร บ้านนั้นต้องทำ�พิธีสะเดาะ เคราะห์เพื่อล้างเสนียดจัญไรทั้งปวง ออกไป และเพื่อบูชาพระพุทธ พระ ธรรม พระสงฆ์ สร้างความสนุกสนาน ความสามัคคีในหมู่บ้านอีกด้วย


ฟิ ต แ อ น ด์ เ ฟิ ร์ ม

สวนดอก ฟิตเนสเซ็นเตอร์ Suandok Fitness Center ผศ.นพ.จักรกริช กล้าผจญ

คลากรของคณะแพทย ศาสตร์คงจะทราบแล้วว่า คณะแพทยศาสตร์ของเรา มี ส ว น ด อ ก ฟิ ต เ น ส เซ็นเตอร์ ซึ่งเปิดทำ�การมาตั้งแต่ วันที่ 1 เดือนตุลาคม พ.ศ. 2552 โดยเริ่ ม แรกอยู่ ใ นการดู แ ลของ องค์ ก รแพทย์ ผมต้ อ งขอบคุ ณ ทุ ก ท่ า นที่ มี ส่ ว นร่ ว มในการผลั ก ดันให้บุคลากรคณะฯ มีสุขภาพ แข็ ง แรงโดยเฉพาะท่ า นคณบดี และท่านผู้อำ�นวยการโรงพยาบาล ที่มีวิสัยทัศน์ เห็นความสำ�คัญของ การพัฒนาทรัพยากรบุคคล การมี สุขภาพที่ดีสามารถส่งผลต่อการ ทำ�งานอย่างมีประสิทธิภาพและ ทำ�ให้สุขภาพจิตดีตามไปด้วย ในปัจ จุ บั น สวนดอกฟิตเนส เซ็ น เตอร์ อยู่ ใ นความดู แ ลของ

คณะแพทยศาสตร์ มีอปุ กรณ์ตา่ งๆ ครบตามมาตรฐานของฟิ ต เนส เซ็นเตอร์ ได้แก่ เครือ่ งออกกำ�ลังกาย เพือ่ ฝึกระบบหัวใจและการไหลเวียน โลหิต เครื่องออกกำ�ลังกายเพื่อ เสริมสร้างกล้ามเนื้อ เครื่องออก กำ � ลั ง กายเพื่ อ เพิ่ ม ความยื ด หยุ่ น และบริเวณสำ�หรับออกกำ�ลังกาย แบบแอโรบิก เครื่อ งออกกำ�ลัง กายเพื่ อ ฝึก ระบบหัวใจและการไหลเวียนโลหิต แบ่งย่อยออกเป็น ลูว่ งิ่ (Treadmill) จักรยาน (Bicycle) และลู่เดินวงรี (Elliptical) สำ�หรับผู้ที่มีปัญหา นํา้ หนักตัวมากหรือมีอาการปวดเข่า หรือสะโพก แนะนำ�ให้ปั่นจักรยาน จะดีกว่า ส่วนลู่เดินวงรีก็สามารถ เพิ่มความแข็งแรงทนทานให้กับ กล้ามเนื้อขาได้ไม่แพ้ลู่วิ่ง และก็มี

แรงกระแทกตํ่าเช่นกัน เป็ น ที่ น่ า ยิ น ดี สำ � หรั บ ชาว สวนดอกที่ เ รามี ลู่ วิ่ ง ที่ ทั น สมั ย ที่สุดยี่ห้อหนึ่งของโลกคือ Cybex (ราคา 2 เครื่องรวมกันซื้อรถยนต์ ญีป่ นุ่ ได้ 1 คัน) ลูว่ งิ่ Cybex มีพนื้ ที่ กระจายแรงกระแทกได้ดี คนที่ นํ้าหนักตัวมากกว่า 100 กิโลกรัม สามารถวิง่ ได้โดยมีแรงกระแทกตาํ่ กว่าการวิง่ บนพืน้ ถนน มี program

preset ต่างๆ สามารถปรับระดับ ความชันได้ และมีระบบติดตาม ชีพจร พลังงานที่ใช้ ระยะทาง ฯลฯ จักรยานก็มีให้เลือกทั้งแบบนั่ง ตรงหรื อ นั่ ง เอนปั่ น ผู้ ที่มี ปั ญหา เกี่ยวกับหลังควรใช้จักรยานแบบ นั่งเอนปั่น การออกกำ�ลังกายโดย ใช้จักรยานมักจะออกแรงน้อยกว่า การใช้ลู่วิ่งหรือลู่เดินวงรี ดังนั้น

เพื่อให้ชีพจรถึงเป้าหมายที่ ได้รับ ประโยชน์ อาจต้ อ งใส่ แ รงต้ า น ให้พอสมควร ให้ชีพจรอยู่ ในช่วง 70-80% ของชีพจรสูงสุด โดยชีพจร สูงสุดคำ�นวณจาก 220-อายุ เครื่ อ งออกกำ � ลั ง กายเพื่ อ เสริมสร้างกล้ามเนือ้ จะแบ่งออกเป็น 2 กลุม่ ใหญ่ได้แก่ กลุม่ free weight ซึ่งหมายถึง barbell หรือ dumbbell เป็นอุปกรณ์ที่ไม่มอี ะไรยึดจับ เวลาจะเล่ น ต้ อ งใช้ มื อ จั บ ยก และอีกกลุ่มหนึ่งคือ machine ซึ่ง หมายถึง อุปกรณ์ที่มีระบบรอก หรือสายเคเบิลต่อกับนํ้าหนักถ่วง ในสวนดอกฟิตเนสเซ็นเตอร์ของ เรามี machine ทีส่ ามารถฝึกความ แข็งแรงของกล้ามเนื้อหลัง อก บ่า ไหล่ ปีก ต้นขาด้านหน้าและด้านหลัง สำ � หรั บ ผู้ ที่ ไ ม่ เ คยเล่ น อุ ป กรณ์ เสริมสร้างกล้ามเนือ้ เหล่านี้ แนะนำ� ให้เริ่มจาก machine ก่อน เพราะ ปลอดภัยกว่าการยก free weight ใ น ห้ อ ง อ อ ก กำ � ลั ง ก า ย มี เจ้าหน้าทีป่ ระจำ�ซึง่ เป็นผูเ้ ชีย่ วชาญ การออกกำ � ลั ง กายที่ จ ะสามารถ ใ ห้ คำ � ป รึ ก ษ า แ ก่ ทุ ก ท่ า น ไ ด้ สวนดอกฟิตเนสเซ็นเตอร์เปิดให้ บริการทุกวันตั้งแต่เวลา 07.00 น. ถึง 21.30 น. ตั้งอยู่บริเวณชั้น 1 หอพั ก นั ก ศึ ก ษาแพทย์ ช าย 1 ตรงข้ า มกั บ สนามฟุ ต บอลคณะ แพทยศาสตร์ มช.

ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

19


อ า ห า ร ก า ร กิ น

ข้าวต้มปลา ย า ก กิ น ป ล า ก ร ะ พ ง อร่อยๆ ไปแนะนำ�ร้าน “ข้าวต้มหัวปลาหม้อไฟ (เฮีย ส.) เจ้าเก่า” ชื่อดูยาวแต่ก็ เป็นชื่อของร้านจริงๆ เปิดตั้งแต่ 5 โมงเย็น ถึงเทีย่ งคืนครึง่ ถ้าขับรถ ออกจากสวนดอกก็ไปทางโรบินสัน แอร์พ อร์ท ผ่ า นสี่ แ ยกสนามบิน ตรงไปถนนมหิดลหรือเรียกกันว่า อ้อมเมืองที่จะไปเชียงใหม่แลนด์ นัน่ แหละครับ ผ่านแยกไปประมาณ

20

200 เมตร ผ่านปัม๊ นํา้ มันไป เห็นป้าย นิ่ ม ซี่ เ ส็ ง ซ้ า ยมื อ ก็ ชิ ด ซ้ า ยหาร้ า น ทางซ้ายมือจอดรถได้เลย ใครเคย อยู่ ส วนดอกมานานก็ อ าจคุ้ น กั บ ตึกแถวที่ตะก่อนนี้ ไปกินเป็ดย่าง นํ้าผึ้งสมัยยังไม่มีสะพานข้ามแยก ตึ ก นั้ น แหละครั บ เขาก็ ยั ง ขาย เป็ ด ย่ า งนํ้ า ผึ้ ง ตอนกลางวั น อยู่ พอตกเย็ น ก็ จ ะขายข้ า วต้ ม ปลา กระพงและอาหารอื่นๆ ว่าเรื่องกินเลยครับ ไปกินปลา

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

กระพงโดยเฉพาะ เป็นปลาตัวโตที่ หนังหนาเนื้อแน่น แต่ไม่เห็นห้อย ปลาโชว์เพราะเขาแล่เก็บไว้ในหม้อ พอเขียนรายการสัง่ เขาถึงจะนำ�ไป ลวกปรุง ส่วนหัวปลาสับเป็นชิ้นที่ มีเอ็นกรุบๆ เขาต้มแยกไว้เหมือน กัน เราสัง่ เกาเหลาหม้อไฟซึง่ ใส่มา ทั้งเนื้อและหัวปลา อู้ฮู ทั้งเนื้อปลา หั ว ปลาเพี ย บ! มี นํ้ า จิ้ ม เต้ า เจี้ ย ว ใส่พริกและข่าตำ�ละเอียดมาให้ดว้ ย กิ น กั บ ข้ า วเปล่ า ก็ อ ร่ อ ยแล้ ว แต่เราก็สงั่ ออส่วน ผักบุง้ ไฟแดง ยำ� เกี้ยมไฉ่ เพิ่มมาอีก เขามีห้องครัว หลั ง ร้ า นที่ ทำ � อาหารอื่ น ๆ ส่ ว น เมนูปลาเขาทำ�กันทีแ่ ผงตัง้ หน้าร้าน โดยเจ้ า ของร้ า นทำ � เองปรุ ง เอง เจ้าของร้านมีอัธยาศัยดี ใจเย็น สุภาพ ทำ�ให้บรรยากาศไม่เจีย๊ วจ๊าว เกินไป อาหารอื่ น ในเมนู ก็ มี บ ะเต็ ง (มั นแข็ ง หมู ห ลั ง จากเจี ย วเอานํ้ า มันออกแล้ว) ถ้าใครชอบก็สั่งมา เป็นจาน หรือสัง่ ผัดผักบุง้ ใส่บะเต็ง ก็ได้ มีเมนูกุ้ง ปลาหมึก และอีก สารพัด แน่นอนว่าเราไปกินทุกครัง้ เน้นปลากระพงเป็นหลัก ใครที่ไม่กนิ มื้อหนักก็สั่งข้าวต้มปลากระพงได้ อี ก เมนู ห นึ่ ง ที่ แ นะนำ � คื อ ต้ ม ยำ � หัวปลานํ้าข้น อื้อฮือ “สวดยวด” (สำ�นวนแอนนา ชวนชืน่ ) มีหวั ปลา

เต็มชาม นํ้าข้นอร่อย รสชาดพอดี ไม่ มี ข่ า ตะใตร้ ใ บมะกรู ด กวนใจ เพราะเคยไปกิ น ที่ ร้ า นอื่ น แล้ ว กลายเป็นต้มยำ�ข่าตะไคร้เพราะ หาหัวปลามีแค่ไม่กี่ชิ้น ไม่เชื่อขอ ให้ลองไปกินดู ถ้าจะลองไปกิน แนะนำ�ให้ไป ประมาณหกโมงถึงทุม่ หลังจากนัน้ ลูกค้าจะมากขึ้นและอาจต้องรอ เพราะคน ทำ � ปลามี ค นเดี ย ว แต่ตอนดึกไม่ทราบเพราะไม่เคยไป ซื้อตอนเที่ยงคืน ไปตอนตีสองเขา ก็ปิดร้านแล้ว…อิ อิ

ด้ า นความสะอาดถื อ ว่ า ผ่ า น โต๊ ะ สะอาดสะอ้ า น บนโต๊ ะ ยั ง มี เ ครื่ อ งดื่ ม บรรจุ ข วดสำ � เร็ จ รู ป ให้เลือกเปิดกิน มีพวกนํ้าส้มและ นํ้าตาลสด ด้านราคาก็ถือว่าผ่าน เพราะร้านไม่ขี้เหนียว แต่ละเมนู ให้เนื้อๆ มาเพียบ โปรดสังเกตที่ รูปเกาเหลาหม้อละ 150 ถือว่า ไม่แพงเลย กินได้ 3 คนสบายๆ ขากลั บ สวนดอกต้ อ งยอม ลำ�บากนิดหนึ่งเพราะต้องไปกลับ รถใต้สะพานกองกำ�กับการตำ�รวจ ภูธรภาค 5 แต่ก็คุ้มครับ แหม!… ไปกินที่อื่นทั้งไกลทั้งลำ�บากกว่านี้ ยังยอมเลย…แนะนำ�ให้ไปลองชิม ดูครับ


ส ม า ค ม ศิ ษ ย์ เ ก่ า แ พ ท ย์ เ ชี ย ง ใ ห ม่

แพทย์หญิงเฟื่องลดา ทองประเสริ ฐ ได้รับรางวัลอาจารย์ดีเด่น สาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ

พทย์ ห ญิ ง เฟื่ อ งลดา ทองประเสริ ฐ ศิ ษ ย์ เ ก่ า แพทย์ เ ชี ย งใหม่ รุ่ น ที่ 36 ได้ รั บ รางวั ล อาจารย์ ดี เ ด่ น ประเภทอาจารย์ รุ่ น ใหม่ ดี เ ด่ น ส า ข า วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ สุ ข ภ า พ จากสมาคมสถาบั น การศึ ก ษา ขัน้ อุดมแห่งภูมภิ าคเอเซียตะวันออก เฉียงใต้ ประจำ�ประเทศไทย (สออ. ประเทศไทย) ประจำ�ปี 2554 ปัจจุบนั ทำ�งานอยูท่ ภี่ าควิชาสูตศิ าสตร์และ นรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตำ�แหน่ง ผู้ช่วยศาสตราจารย์

1. ประสบการณ์ทางด้านงาน บริหาร • กรรมการกำ � กั บ ดู แ ลการ ฝึกอบรมแพทย์ประจำ�บ้าน สาขา เวชศาสตร์ ฉุ ก เฉิ น ตามคำ � สั่ ง คณะแพทยศาสตร์ มหาวิ ท ยาลั ย เชียงใหม่ ที่ 118/2550 ตั้งแต่วันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2550 • กรรมการดู แ ลนั ก ศึ ก ษา แพทย์ ใ นชั้ น คลิ นิ ก ตามคำ � สั่ ง คณะแพทยศาสตร์ มหาวิ ท ยาลั ย เชียงใหม่ที่ 023/2550 ตั้งแต่วันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2550 • กรรมการประกั น คุ ณ ภาพ การศึกษาประจำ�ภาควิชา ตามคำ�สั่ง

University Hospital, Norwegian University of Science and Technology in Trondheim ประเทศ นอร์เวย์ เป็นเวลา 6 เดือน 3. ประสบการณ์ ใ นการสอน ระดับอุดมศึกษา

คณะแพทยศาสตร์ มหาวิ ท ยาลั ย เชียงใหม่ ที่ 262/2554 ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2554 ถึงวันที่ 30 กันยายน 2557 2. ประวัติการศึกษาดูงาน • ฝึกอบรมสาขาวิชา Medical and Molecular Bioscience (Stem cell and regeneration medicine) ณ Newcastle University ประเทศ อังกฤษ เป็นเวลา 5 เดือน • ฝึกอบรมสาขาวิชา Diagnostic Ultrasound in Obstetrics and Gynecology ณ National Center for Fetal Medicine, St. Olavs

4. ผลงานทางวิชาการ • งานแต่ ง เรี ย บเรี ย ง/ตำ �รา (เฉพาะที่ ใช้ ป ระกอบการเรี ย น ในระดับมหาวิทยาลัย) รวม 1 เล่ม เป็ น ตำ � ราที่ เ รี ย บเรี ย งร่ ว มกั บ คณาจารย์ในภาควิชา “ภาวะฉุกเฉิน ทางสูตินรีเวชกรรม” และมีบทความ ทางวิ ช าการที่ ตี พิ ม พ์ ใ นวารสาร ทางการแพทย์จำ�นวน 31 เรื่อง • ผลงานวิ จั ย Publications งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ นานาชาติจ�ำ นวน 29 เรือ่ ง: (นับเฉพาะ ทีป่ รากฏในฐานข้อมูล Scopus ซึง่ เป็น วารสารทางการแพทย์ที่มี impact factor สูง) (คัดเลือกมาเพียง 5 เรือ่ ง ล่าสุด) 1) Tongprasert F, Traisrisilp K, Tongsong T. Prenatal diagnosis of choledochal cyst: A case report. J Clin Ultrasound 2011 Jun 17. 2) Srisupundit K, Tongprasert F, Luewan S, Sirichotiyakul S, Tongsong T. Splenic Circumference at Midpregnancy as a Predictor of Hemoglobin Bart’s Disease among Fetuses at Risk. Gynecol Obstet Invest 2011 Mar 8. 3) Tongprasert F, Srisupundit K, Luewan S, Sirichotiyakul S, Piyamongkol W, Wanapirak C, et al. Reference ranges of fetal aortic and pulmonary valve diameter derived by STIC from 14 to 40 weeks of gestation. Prenat Diagn 2011 May;31(5):439-45. 4) Tongprasert F, Wanapirak C, Tongsong T. Maternal serum hCG, PAPP-A and AFP as predictors of hemoglobin Bart disease at

ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

21


​ ส ม า ค ม ศิ ษ ย์ เ ก่ า แ พ ท ย์ เ ชี ย ง ใ ห ม่

mid-pregnancy. Prenat Diagn 2011 May;31(5):430-3. 5) Luewan S, Yanase Y, Tongprasert F, Srisupundit K, Tongsong T. Fetal cardiac dimensions at 14-40 weeks’ gestation obtained using cardio-STIC-M. Ultrasound Obstet Gynecol 2011 Apr; 37(4): 416-22. • Publications งานวิจยั ทีต่ พี มิ พ์ ในวารสารวิชาการระดับชาติจำ�นวน 2 เรื่อง 1) Tongprasert F. Cordocentesis; indications, techniques, complications and a training course. Chiang Mai Medical Journal 2007;46:119-27. 2) Tongprasert F. Amniocentesis in twin pregnancies. Chiang Mai Medical Journal 2007; 46: 55-60. • ผลงานวิชาการในลักษณะอื่น เช่น สิ่งประดิษฐ์ วรรณกรรม ฯลฯ • พัฒนาโมเดลการฝึกเจาะเลือด สายสะดื อ ทารกในครรภ์ ซึ่ ง มี ผ ล ต่อการเรียนการสอนและวิจัยทาง เวชศาสตร์ ม ารดาและทารกอย่ า ง กว้างขวาง (ดังเอกสารอ้างอิง 1-3)

การสอน การให้บริการ นอกเหนือ จากเวลาการทำ � งานวิ จั ย ในเวลา ราชการตามปกติแล้ว จนมีผลงาน การวิจัยอย่างต่อเนื่องและตีพิมพ์ใน ระดับนานาชาติกว่า 30 เรื่อง ซึ่งเป็น ผลงานทางวิช าการในระดับสากล ที่ปรากฏอยู่ ในฐานข้อมูล scopus มากถึง 29 เรื่อง ในวารสารระดับ สากลที่มี impact factor สูง • พัฒนาและร่วมกิจกรรมทาง วิชาการมากและสมํ่าเสมอ ซึ่งเป็น แบบอย่ า งและ encourage ให้ คณาจารย์ แ ละแพทย์ ป ระจำ � บ้ า น ทุ่มเทงานวิชาการ: เช่น ร่วมประชุม กิจกรรมวิชาการของภาคฯ อย่าง สมํ่ า เสมอ นั บ ตั้ ง แต่ ก ารประชุ ม วิ ช าการ morning conference (7.00-8.00 น.) ทุ ก วั น ราชการ สำ�หรับแพทย์เพื่อ update ความรู้ ทันยุค และทบทวนการดูแลผู้ป่วย ในแต่ละวัน • สอนนักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่หก 5. ผลงานสอนที่โดดเด่น/ (extern) ในภาคปฏิบัติ (hands-on) ภาคภูมิใจ ในการตรวจอั ล ตราซาวด์ ท าง •อุทิศตนและทุ่มเทเวลาในการ สูติกรรมทุกสัปดาห์ เป็นรายบุคคล ศึ ก ษาค้ น คว้ า วิ จั ย ทางคลิ นิ ก อย่ า ง (ซึ่งเป็นกิจกรรมการสอนแบบอาสา ต่อเนือ่ งมากว่า 8 ปี ทัง้ ทีเ่ ป็นอาจารย์ สมัครส่วนตัวของอาจารย์เอง) ในทางคลินกิ ทีต่ อ้ งมีภาระกิจการเรียน

1) Tongprasert F, Tongsong T, Wanapirak C, Sirichotiyakul S, Piyamongkol W, Chanprapaph P. Experience of the first 50 cases of cordocentesis after training with model. J Med Assoc Thai 2005 Jun;88(6):728-33. 2) Tongprasert F, Wanapirak C, Sirichotiyakul S, Piyamongkol W, Tongsong T. Training in cordocentesis: the first 50 case experience with and without a cordocentesis training model. Prenat Diagn 2010 May;30(5):467-70. 3) Tongprasert F, Srisupundit K, Luewan S, Phadungkiatwattana P, Pranpanus S, Tongsong T. Midpregnancy cordocentesis training of maternal-fetal medicine fellows. Ultrasound Obstet Gynecol 2010 Jul;36(1):65-8.

เข้ารับมอบรางวัลจาก พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรี เมื่อวันที่ 28 เมษายน 2555 ณ ห้องประชุมเบญจรัตน์ อาคารนวมินทรราชินี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ 22

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

• งานพิเศษการดูแลผู้ป่วย HIV ในสตรีตั้งครรภ์อย่างสมํ่าเสมอ • เป็นทีป่ รึกษาแพทย์ประจำ�บ้าน เป็น ที่ปรึกษาให้กับการทำ�งานวิจัย ของสู ติ น รี แ พทย์ ใ นการทำ � วิ จั ย จำ�นวน 5 ท่าน จนถึงปัจจุบันก็ยังคง ทำ�อยู่ต่อเนื่อง • ร่วมพัฒนางานวิจัยระดับชาติ ในโครงการมหาวิทยาลัยวิจยั แห่งชาติ “โครงการการวินิจฉั ยและควบคุ ม กลุ่มอาการดาวน์ด้วยวิธีก่อนคลอด” • ได้รับทุนวิจัยจากสำ�นักงาน กองทุน สนับสนุนการวิ จั ย (สกว.) ทุนพัฒนานักวิจยั รุน่ ใหม่ • นักวิจัยในโครงการเมธีวิจัย อาวุโส สกว. (ศ.นพ.ธีระ ทองสง) 2550-2553 และ 2553-2556 • นักวิจัยร่วมในเครือข่ายวิจัย The International Maternal Pediatric Adolescent AIDS Clinical Trials Network (IMPACCT) ของสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตั้งแต่เดือน มกราคม 2554 • พัฒนาโมเดลการฝึกเจาะเลือด สายสะดื อ ทารกในครรภ์ ซึ่ ง มี ผ ล ต่อการเรียนการสอนและวิจัยทาง


​ ส ม า ค ม ศิ ษ ย์ เ ก่ า แ พ ท ย์ เ ชี ย ง ใ ห ม่

เมื่อจะเรียนอะไร ต้องให้รู้เป็นครูเขา นพ.สมจิต สุขุประการ (รุ่น 3)

nancy cordocentesis training of Maternal-Fetal Medicine (MFM) fellows ได้รับรางวัลชนะเลิศลำ�ดับที่ 2 ในการประกวดผลงานวิจัยดีเด่น ณ ห้องประชุมชั้น 3 อาคารเรียนรวม คณะแพทยศาสตร์ มหาวิ ท ยาลั ย เชียงใหม่วันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2553 • รางวัลนักวิจยั โครงการ ยุทธวิธี การควบคุ ม โรคธาลั ส ซี เ มี ย ชนิ ด รุ น แรงก่ อ นคลอด ซึ่ ง เป็ น ผลงาน วิจัยเด่นประจำ�ปี พ.ศ. 2552 โดย 6. รางวัล/เกียรติบัตร หรือการ สำ�นักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติ (สกว.) • รางวัลเสนอผลงานทางวิชาการ วันมหิดลปี 2553 เรื่อง Midpregเวชศาสตร์ ม ารดาและทารกอย่ า ง กว้างขวาง • พัฒนาเอกสารประกอบการ เรียนการสอนสำ�หรับนักศึกษาแพทย์ แพทย์ ป ระจำ � บ้ า นสาขาสู ติ ศ าสตร์ และนรีเวชวิทยา และแพทย์ต่อยอด สาขาเวชศาสตร์ ม ารดาและทารก โดยผ่านทาง Web-based Learning (สามารถ access ได้ที่ http://www. med.cmu.ac.th/dept/obgyn/ ผ่านเว็บใหม่ภาควิชา)

วิตการเป็นนักศึกษาแพทย์ และการเป็นแพทย์ของผม ผ่านมาหลายครู หลาย อาจารย์ วัน นี้จะเล่าให้ฟังสัก 2 อาจารย์ที่ผมประทับใจมาก 1. ศ.นพ.โอกาส พลางกู ร อาจารย์ ส อนให้ อ่ า นตำ � ราอย่ า ง ละเอียดและถี่ถ้วน • ต้ อ งรู้ ว่าตำ �ราที่ กำ � ลั ง อ่ าน อยู่นี้ชื่ออะไรอย่างถูกต้อง • ต้องรู้ว่าคนเขียนตำ�ราเล่มนี้ ชื่ อ อะไร มี คุ ณ วุ ฒิ อ ะไร และมี ตำ�แหน่งอะไร อยู่ที่ไหน • เปิดตำ�ราขึ้น มา สมมติว่า เป็ น หน้ า 9 อย่ าไปอ่ านว่ าเรื่ อ ง Inguinal Hernia เลยนะต้องอ่านว่า บทที่ 9 ก่อน จึงจะเป็นที่พอใจของ อาจารย์ มีศิษ ย์เก่าคนไหนทำ�ได้ อย่างนี้บ้าง หรือยังจำ�คำ�สอนของ อาจารย์ ได้อยู่ ลองเอาไปปฏิบัติ ดูเถิด มันมีประโยชน์จริงๆ ด้วย 2. ศ.นพ.ระเบียบ ฤกษ์เกษม เวลา Round หรือผ่าตัด อาจารย์ สอนเสมอว่า • No Rush No Rough • No Hard and Fast Rule • Rule of Thumb

ผมพอรู้ ค วามหมายของสิ่ ง เหล่านีบ้ า้ ง แต่ไม่กระจ่างชัด แม้เมือ่ ผมไปทำ � งานที่ โ รงพยาบาลใน อเมริกาก็ไม่เคยได้ยินศัลยแพทย์ คนใดพูดอย่างนี้จะได้ถามเขาให้ ชัดเจนไปเลย ว่ามัน หมายความ ว่าอย่างไร เวลาทำ� Inguinal Herniorraphy เมื่อแยก Spermatic cord ออกได้แล้วอาจารย์จะบอกผู้ช่วย ทุกคนว่า “เอ้านี่ Vas Deferens คลำ�ดูซะ แข็งเหมือนก้านไม้ขีด” เท่าที่ผมรู้อาจารย์เป็นคนเดียวที่ สอนอย่างนี้ ผมเคยเอาอย่างมา สอนรุน่ น้อง อาจารย์สอนให้พวกเรา ได้คลำ� Vas Deferens ก็เพือ่ ว่าเวลา ทำ� Vasectomy จะได้ทำ�ได้ง่าย การทำ� Vasectomy จะว่าง่ายก็งา่ ย จะว่ายากก็ยาก แต่เทคนิคที่ผม เรียนมานีถ้ อื ว่าง่ายและเร็ว Techics of Vasectomy อย่ า งนี้ ใ ครจะ รู้บ้างผมไม่ทราบ แต่เชื่อว่าใกล้ จะสูญพันธ์แุ ล้ว เคยมีหมอ 2-3 คน มาให้ผมสอนให้ แต่มันไม่ได้ผล เขาจะเรียน Vasectomy กับผม ได้อย่างไรเล่าเมื่อเขาไม่รู้ How to tie a knot

แจ้ง​ข่าว​…​สมาคม​ศิษย์​เก่า​แพทย์​เชียงใหม่​ ​•​ ​ศิษย์​เก่า​ท่าน​ใด​ทปี่​ ระสบ​ความ​สำ�เร็จ​ใน​หน้าที่​การ​งาน​​งาน​อดิเรก​หรือ​กิจกรรม​ที่​ชอบ​​ต้องการ​เผย​แพร่​ให้​ศิษย์​เก่า​ท่าน​อื่น​ได้​ทราบ​​เพื่อ​เป็น​ตัวอย่าง​อัน​ดี​​ ขอ​ติดต่อ​มา​ที่​สมา​คมฯ​ ​•​ ​ศิษย์​เก่า​ที่​เปลี่ยนแปลง​ที่​อยู่​​กรุณา​แจ้ง​ทอี่​ ยู่​ใหม่​มา​ให้​กับ​ทาง​สมา​คมฯ​​ด้วย​​เพื่อท​ ี่​จะ​ได้​ปรับปรุง​แก้ไข​ใน​ทำ�เนียบ​ศิษย์​เก่า​แพทย์​เชียงใหม่​ต่อ​ไป​ ​ติดต่อ​ได้ที่​:​ สมาคม​ศิษย์​เก่า​แพทย์เ​ชียงใหม่​​คณะ​แพทยศาสตร์​​มหาวิทยาลัย​เชียงใหม่​​110​​ถนน​อิน​ทว​โร​รส​​ต.​​ศรี​ภูมิ​​อ​.เ​มือง​​จ​.​เชียงใหม่​​50200​ ​โทรศัพท์​​053​-​946291​,​​084​-​8095636​​(​จันทร์​-​ศุกร์​​เวลา​​08.00​-​16.00​​น​.​)​​E​-m​ ail​:​​mdalumni​@​med​.c​ mu​.​ac​.​th​ ​บรรณาธิการ​: นพ​.ส​ ม​ศักษิ์​​วงษ์​ไวย​เวช​​2307081 ปีที่ 27 ฉบับที่ 11 ประจำ�เดือนพฤศจิกายน 2555

23


คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ขอเชิญร่วมบริจาคสมทบทุน

มูลนิธโิ รงพยาบาลสวนดอก เพื่อจัดซื้อครุภัณฑ์ทางการแพทย์ อาคารศูนย์เวชศาสตร์ผู้สูงอายุ

ติดต่อบริจาคได้ที่:

โทร. 0 5394 0400

email: sdhf@med.cmu.ac.th

ข่าวสารคณะแพทยศาสตร์ มช. ฉบับเดือนพฤศจิกายน 2555  

ประเพณียี่เป็ง, สวนดอกร้อยดวงใจ เพื่อผู้สูงวัยใส่ใจสุขภาพ, 53 ปีคณะแพทยศาสตร์, พอช. ค่ายสร้างคน, ธารน้ำใจมอบให้คนสวนดอก, สารจากคณบดี, นโยบาย...