Page 96

GJEOGRAFI

• Harta fiziko-gjeografike e kontinentit të Azisë

Pyetje - Çfarë relievi ka Azia? - Pse themi se Azia është kontinent i lartësive të mëdha? - Në hartë gjeografike gjeni shkretëtirat më të mëdha të Azisë? - Përmendni disa nga ultësirat e kontinentit aziatik. Detyra -Në hartën gjeografike të Azisë tregoni kufijtë natyrorë të Azisë.

• Himalajet lindore në Pakistanin Verilindor

96

bëjnë pjesë në vargun malor verior dhe malet: Taurus, Zagros, Malet e Sulejmanit dhe Himalajet, Himalajet që bëjnë pjesë në vargun malor jugor. Si male të reja përmendim edhe malet: Tian-Shan, Altaj etj. Ndër malet e vjetra përmendim malet e Siberisë Lindore dhe Gatet Perëndimore dhe Lindore në nënkontinentin Indo-pakistanez!. Tibeti është rrafshnalta më e madhe dhe më e lartë në botë, me lartësi mesatare 4500 m mbi nivelin e detit. Rrafshnalta të gjera shtrihen edhe në pjesët e tjera të kontinentit, si: rrafshnalta e Dekanit dhe ajon e Arabisë në pjesën jugore, Rrafshnalta e Siberisë Qendrore në pjesën veriore të Azisë etj. Në Azi gjenden edhe shkretëtira të shumta, si ajo e Karakumit, Kizilkumit, Takla-Makan, Gobit etj. Ultësirat më të mëdha të Azisë janë: Ultësira e Siberisë Perëndimore, Ultësira e Turanit, e Kinës, e Industanit, Mesopotamia, si dhe luginat e mëdha, që shtrihen pranë brigjeve të lumenjve. Dallohen malet vullkanike, malet e rrudhosura me vargmale të larta, si në malet me lartësi mesatare, pra në blloqet kontinentale, vijës bregdetare, bile edhe vullkane që shpëthejnë nga fundi i deteve në afësi të bregdeteve të bllokut kontinental, ashtu edhe në ato ujëdhesor. Pos vullkaneve të shuara dhe atyre aktive, Azia Lindore është e njohur edhe me tërmete të shpeshta. Tërmetet, pothuaj përherë e lëkundin tokën japoneze, kineze, koreniane dhe ujdhesat e shumta në Oqeanin Paqësor. Këto janë fenomene natyrore të përditëshme dhe shumë të rrezikshme për popullsinë e vendeve të Azisë Lindore. Në Japoni tërmetet e vogla pothuajse janë të përditshme. Tërmetet, deri më sot janë treguar si më të rrezikshme se sa ato që ndodhin në masën kontinentale.

Географија  

Географија за 7 одд - К3

Географија  

Географија за 7 одд - К3

Advertisement