Issuu on Google+

Тајни на јапонската технологија: нинџи, преобразби, тимска работа Secrets of Japanese Technology: Ninjas, Transformations, Teamwork


Кинотека на Македонија оваа година покрај одбележувањето на 20-годишнината од воспоставувањето на дипломатски односи меѓу Македонија и Јапонија, го прославува и своето петто издание на филмскиот циклус Недела на јапонски филм. Нам ни е особено задоволство што оваа година на нашето кинотечно филмско платно ќе имаме можност да погледнеме седум извонредни филмови од јапонската кинематографија, кои ќе бидат прикажувани на 35-мм. филмска лента. Овогодинешниот филмски циклус на јапонски филмови е насловен како: Тајни на јапонската технологија: нинџи, преобразби, тимска работа. Како дел од оваа програма ќе бидат прикажани филмовите на јапонските филмски великани Като Таи, Кон Ичикава, Јамамото Сатцуо, Шинота Масахиро и Акехи Масајуки. Филмот, како прозорец кон културата на одреден народ, кој дава еден проширен поглед кон уникатните обележја на човековото постоење, денес овозможува да се продлабочат врските, соработките и влијанијата меѓу две различни и оддалечени земји. Фактот дека Кинотека на Македонија, заедно со Амбасадата на Јапонија во Виена и Јапонската фондација – веќе по петти пат организираат ретроспектива на јапонски филмови – зборува за фактот дека македонските филмаџии и филмофили со голем интерес ја следат јапонската кинематографија и дека таа веќе има своја публика во Македонија. Меѓу најпопуларните јапонски митови кои го обиколија и сè уште го обиколуваат светот – се наративите за нинџите и самураите, кои во срцата на луѓето влеваат восхит поради нивната исклучителна храброст, натчовечки способности и вештини, но и почит кон нивниот строг кодекс на однесување. Филмските приказни за легендарните јунаци – нинџите и самураите – ги слават достоинството, честа, љубовта и гордоста, како и бројни други универзални поуки и пораки за луѓето. Нинџите и самураите се јунаци кои во соочувањето со нивните непријатели победуваат токму поради нивната моќ за преобразба, нивната прилагодливост, а со тоа и тимската работа. Во овој дух на соработка, со задоволство би сакала да ја изразам мојата длабока благодарност до Амбасадата на Јапонија за Македонија во Виена и Јапонската фондација, особено до Амбасадорот Макото Такетоши и неговиот тим, и посакувам успешен филмски циклус, како и успешна понатамошна заедничка соработка во годините што доаѓаат. м-р Мими Ѓоргоска-Илиевска Директор на Кинотека на Македонија


Cinematheque of Macedonia, along with this year marking of the 20th anniversary of the establishment of diplomatic relations between Macedonia and Japan, celebrates the fifth edition of the Japanese Film retrospectives. We are particularly pleased that this year we’ll have the opportunity to screen seven incredible films from Japanese cinematography on 35-mm. film-track. This years film festival is named Secrets of Japanese Technology: Ninja, Transformations, Team Work. The program includes films from the greatest Japanese film directors such as Kato Tai, Kon Ichikawa, Yamamoto Satsuo, Shinoda Masahiro, and Akehi Masayuki. The film always stands as a window into the culture of a particular nation, providing a broader view of the unique distinctions of human existence, so this film event enables us to deepen the connections, collaborations and influences between our different and distant countries. The fact that Cinematheque of Macedonia – along with the Embassy of Japan for Macedonia in Vienna and Japanese Foundation – for the fifth time organizes film retrospective of Japanese films, shows that Macedonian filmmakers and film enthusiasts have great interest for Japanese cinematography and it already has its own audience in Macedonia. Among the most popular Japanese myths that surrounded and still surround the world are narratives of ninja and samurai who in the hearts of all people inspire admiration for their exceptional courage, superhuman abilities and skills, and respect for the strict code of conduct. Film stories of these legendary heroes – ninjas and samurais – celebrate the dignity, honor, love and pride, as well as numerous other universal lessons and messages to the people. Ninja and samurai heroes manage to win in the face of their enemies – just because of their powers of transformation, adaptability and teamwork. In this spirit of cooperation and contentment, I would like to express my deep gratitude to the Embassy of Japan for Macedonia in Vienna and Japanese Foundation, especially to Ambassador Makoto Taketoshi and his team, and I wish a successful film program and further successful cooperation in the years to come. MA Mimi Gjorgoska-Ilievska Director of Cinematheque of Macedonia


Како амбасадор на Јапонија во Македонија, би сакал да кажам неколку збора за настанот „Јапонски филмски фестивал 2014“ во Скопје. Оваа година Јапонија и Македонија слават 20-годишнина од воспоставувањето на дипломатските односи. Од 1994 година наваму, врската помеѓу нашите две земји секогаш се засновала на пријателство и соработка. Пример за тоа е поддршката – од вас и од вашата влада, од приватните компании и невладините организации во Македонија – што £ ја дадоа на Јапонија во 2011 година, за ублажување последиците од земјотресот и цунамито. Од страна на нашата влада и луѓето во Јапонија, дозволете ми да ја изразам мојата благодарност за вашата трогателна поддршка и гестовите на солидарност. Веќе неколку години амбасадата на Јапонија во Виена и Јапонската фондација успешно организираат филмски настани во соработка со Кинотеката на Македонија. Јас сум убеден дека овие настани ја промовираат широката културна размена меѓу нашите две земји, а тоа особено оди во прилог на зацврстување на пријателството и продлабочување на меѓусебното разбирање помеѓу нашите две земји. Во последниве години, јапонската кинематографија добива сè поширок интерес низ целиот свет. Неколку јапонски филмаџии – како Такеши Китано и Хијао Мијазаки – се доста добро познати и во Македонија. Оваа година претставуваме филмска програма насловена како Tајните на јапонската технологија: нинџи, преобразби, тимска работа, во чии рамки ќе бидат претставени седум филма од 60тите, па сè до 80-тите години од 20. век. Од програмата ќе бидат задоволни и фановите на Такеши Китано, но и вљубениците на класичните јапонски филмови. Се надевам дека овој настан ќе има многу посетители, кои ќе се здобијат со нов и проширен интерес за јапонската култура и општество. И на крајот, би сакал да ја изразам мојата искрена благодарност до вработените во Кинотеката на Македонија за нивните напори во реализирањето на овој настан, на кој што му посакувам голем успех. Макото Такетоши Амбасадор на Јапонија


As Ambassador of Japan to Macedonia, I would like to say a few welcoming words on the occasion of the Japanese Film Festival 2014 in Skopje. This year Japan and Macedonia celebrate our 20th year anniversary of the establishment of diplomatic relations together. Since 1994, the relationship between our countries has been always friendly and cooperative. One instance is the support you, your government, private companies and NGOs in Macedonia gave Japan in 2011 in the aftermath of the earthquake and Tsunami. On behalf of the government and the people of Japan let me express my gratitude for your heartwarming support and gestures of solidarity. For several years now the Embassy of Japan in Vienna and the Japan Foundation have successfully organized film events in cooperation with Cinematheque of Macedonia. I am convinced that these events have promoted a broader cultural exchange between our two countries and served to strengthen the ties of friendship and to deepen mutual understanding. Recently Japanese cinema has gained a wider and wider interest in the world. Several Japanese filmmakers like Takeshi KITANO or Hayao MIYAZAKI are wellknown also in Macedonia. This year’s film event features under the title Secrets of Japanese Technology: Ninja, Transformations, Team Work – introducing seven films from the 60s to the 80s of the 20th century. The fans of Takeshi KITANO will be quite attracted to the film program, as well as the aficionados of the classic Japanese movies. I hope that this film event will gather as many visitors as possible, who will gain new and expanded interest in Japan’s culture and society. Finally, I would like to express my sincere gratitude to the staff of Cinematheque of Macedonia for all their efforts in realizing this event and I wish a big success to it. Makoto TAKETOSHI Ambassador of Japan


14 - 20 март, 2014 Тајни на јапонската технологија: нинџи, преобразби, тимска работа Secrets of Japanese Technology: Ninjas, Transformations, Teamwork


14 март (петок) 20.00 ч.

БАНДА НА УБИЈЦИ (Shinobi no mono / A Band of Assassins)

игран филм, Јапонија, 1962, црно-бел, 104 мин., 35 мм. режија: Јамамото Сацуо (Yamamoto Satsuo) сценарио: Такаива Хаџиме (Takaiwa Hajime) улоги: Ичикава Раизо, Фуџимура Шихо, Кишида Кјоко, Фуџивара Реико, Џо Кензабуро и Ито Јуносуке (Ichikawa Raizo, Fujimura Shiho, Kishida Kyoko, Fujiwara Reiko, Jo Kenzaburo, Ito Yunosuke)

Кон крајот на ерата на граѓанската војна во 70-тите години од шеснаесеттиот век во провинцијата Ига дејствувале голем број луѓе со изворедни боречки вештини кои биле добро истренирани, но и многу талентирани. Тие биле поделени во две групи, чии лидери биле Момочи Сандају и Фуџибујаши Нагатоноками и кои живееле во две одделени тврдини. Боречката вештина која тие ја практикувале со долги и аскетски тренинзи се нарекува нинџуцу, па, според тоа, борците биле нарекувани нинџи. Амбициозниот генерал Ода Нобунага ќе сака да ја обедини целата земја под едно знаме, но за тоа ќе мора еден по еден да ги победи сите големци во земјата. Кога ќе слушнат за тоа господарите Момочи и Фуџибујаши, веднаш ќе им наредат на своите борци од нивните еснафи да го убијат амбциозниот генерал Ода. Но, и покрај сите очекувања извонредниот борец, Ичикава Гоемон нема да биде избран за оваа мисија. Огорчен од неверството на неговиот господар и учител, тој ќе го изневери со неговата убава жена Иноне. Кога Сандају ќе дознае за тоа, ќе ја убие жена си, а Гоемон, ако сака да си ја спаси својата глава, ќе го примора да го убие Ода. Во самиот филм се појавуваат нинџите како врвни мајстори на боречките вештини, но и нивната поделеност на кланови и еснафи кои се одликуваат со различни особини. Во овој филм еснафот на главниот лик Ичикава Гоемон е наречен еснаф на окултистите, кадешто припадниците практикуваат еден вид црна магија, алхемија и ескплозивни направи. Нинџите во Јапонија се сметале за високо истренирани борци, кои по долги и аскетски вежби се здобивале со натчовечки способности. Се верува дека можеле да одат побрзо од обичниот човек, да скокнат многу повисоко, да пливаат подолго, да гладуваат со денови, да си ги изместуваат своите зглобови по потреба. Добро ги познавале отровите, анестетиците и експлозивите. Ракувале со голем број оружја и експлозиви, а биле истренирани и да прават стапици. Најчесто биле најмувани од страна на големците во Јапонија во тајни мисии на шпионирање и убиства. Денес оваа вештина е скоро изумрена, со исклучок на неколкумина кои сè уште имаат натчовечки способности. Филмот„Банда на убијци“ доживел голем успех во киносалите во Јапонија, по што следеле неколку продолженија во кои, иако режисерот секогаш се менувал, главниот лик го играл познатиот актер Ичикава Раизо.


15 март (сабота) 20.00 ч.

ХРАБРИТЕ ПОДВИЗИ НА КЛАНОТ САНАДА (Sanada fuunroku / Brave Records of the Sanada Clan)

игран филм, Јапонија 1963, колор, 90 мин., 35 мм. режија: Тај Като (Tai Kato) сценарио: Фукуда Јошијуки (Fukuda Yoshiyuki), Оно Рјуносуке (Ono Ryunosuke) и Конами Фумио (Konami Fumio) улоги: Накамура Коносуке, Ватанабе Мисако, Џери Фуџио, Омае Хитоши, и Токита Фуџио (Nakamura Kinnosuke, Watanabe Misako, Jerry Fujio, Omae Hitoshi, Tokita Fujio)

ХРАБРИТЕ ПОДВИЗИ НА КЛАНОТ САНАДА е воодушевувачки и емоционално исполнет мјузикл кој ја претставува идејата на младата кулутра во Јапонија во 60-тите години на минатиот век. Режисерот Като Тај во овој филм, кој е направен според истоимената драма на Фукуда Јошијуки, на еден повеќе комичен отколку сатиричен начин, ги меша вистината и фикцијата, историските факти и комичните елементи на нелогичностите. Првобитно, драмата на Јошијуки имала за цел да ја претстави разочараноста на младата генерација од властите кои во 1960 година кога Јапонија го потпишале Американско-јапонскиот мировен договор. Но, Като Тај во филмската адаптација на драмата решава да ја намали политичката обоеност и ја претвора во филмско дело кое повеќе зборува за апсурдноста, за новата и свежа енергија на младата генерација, како и за осаменоста на еден поинаков трагичен херој. Филмот е временски сместен на почетокот на 17 век, по победата на Токугава Иејаши во борбата на Секигахара каде за превласт се бореле поддржувачите на шогунот Тојотоми Хидејоши. Меѓу децата сираци на бојното поле каде лежеле паднатите трупови на воините ќе се појави и момчето Сасуке кое поседува магична моќ која ја добил од еден паднат метеор. Сасуке е главниот лик на овој филм, неговата магична способност да ги чита мислите на луѓето го издигнува и изолира од останатите „заслепени“ деца. Кога Сасуке по еден чуден сплет на околности ќе стане дел од една банда на нинџа-воини, тој ќе мора да оди во напад на замокот на Токугава во Осака.


16 март (недела) 20.00 ч.

КИБОРГ 009 ЛЕГЕНДАТА ЗА СУПЕР ВОРТЕКСОТ

(Cyborg 009 gekijô ban: chô ginga densetsu / Cyborg 009: Legend of the Super Vortex) анимиран филм, Јапонија 1980, колор, 130 мин., 35 мм. режија: Масајуки Акехи (Masayuki Akehi) сценарио: Рјузо Наканиши и Џеф Сегал (Ryuzo Nakanishi, Jeff Segal) директор на анимација: Јасухиро Јамагучи (Yasuhiro Yamaguchi)

КИБОРГ 009 е аниме-филм направен според истоимената манга и аниме ТВ-серија на Шотаро Ишимори која била прикажувана во црно-бела техника во доцните 60-ти години. Главните јунаци во оваа приказна се девет киборзи кои поседуваат натприродни моќи и посебни вештини, кои по долгогодишниот мир во вселената ќе мора повторно да ги употребат истите за да ја спасат иднината на целиот универзум. На помош ќе ги повика момчето-вонземјанин Саба, чиј татко-научник е киднапиран од страна на императорот Зоа, кој сака да го освои универзумот и да ја открие тајната за теоријата на контролирање на вортексот кој е бескраен и мистериозен извор на чиста енергија. Невропсихијатарот Манфре Клајнс и пионерот на психофармакологијата Нејтан Клајн во 1960-тата година во списанието„Астронаутика“ за првпат го употребиле зборот „киборг“ кој означувал вештачка модификација на човековото тело со цел да се приспособи на различни средини. Оваа нивна дефиниција која ќе биде почеток на голем број истражувања свој одек ќе добие и во научната фантастика. Во исто време на настанот„Ворлдкон“ кој се одржува во Сиетл, САД, ќе присуствува и авторот на манга-стрипови – Шотаро Ишиномори кој ова откритие во 1964 година ќе го пренесе на страниците на неговото дело „Киборг 009“. Деветмина од најразлични краишта на планетата Земја ќе бидат киднапирани од страна на злобната организација„Црниот дух“, чија цел е да започнуваат војни за профит. Деветтемина ќе бидат трансформирани во киборг-војници, кои на организацијата ќе ù овозможат да носи зло и војни во сите краишта на универзумот. Но, нивните срца на луѓе и тела на машини, ќе го согледаат своето зло и ќе се свртат против своите создадели. Киборг 001 е новороденчето Иван Виски, чиј ум го создал неговиот роден татко, кој го обдарил со неверојатна психичка моќ. Киборгот 002 Џет Линк, е енергичен Американец кој бил земен од улиците на Њујорк, каде живеел заедно со неговата банда. Неговата моќ е во неговите нозе каде има џет-мотори кои му овозможуваат да лета со суперсонична брзина. Киборгот 003 е француската балерина Франсоаз Арнул, која има супер вид и слух, додека пак киборгот 004 е германецот Алберт Хајнрих, кој избегал од Источен Берлин, а неговата рака има прсти-митралези, додека пак другата има суперостро сечило. Киборгот 005 е џинот Апачи Џеронимо Џуниор, кој уште пред да стане киборг поседувал голема физичка моќ. Киборгот 006 е Чан Чан Ко кој е всушност, кинески готвач, кој откако ќе стане киборг ќе може да исфрла голем и силен оган низ неговата уста, како и да копа тунели под земја. Киборгот 007 е од Велика Британија, но тоа всушност е и неговото име. Пред да стане киборг тој бил познат театарски актер, а неговите киборшки способности се мимикријата и менувањето на формата. Киборгот 008 е африканскиот револуционер Пума, кој бил создаден како киборг сепцијализиран за подводни операции. Водач на оваа група киборзи-отпадници е Џо Шинамура, кој бил сираче израснато во суровата средина и не успеал да стане добар, пристоен човек. Тој е последниот киборг кој бил направен, а неговата моќ е во неверојатна брзина и големата сила.


17 март (понеделник) 20.00 ч.

ВРАЌАЊЕТО НА БАНДАТА НА УБИЈЦИТЕ (Zoku shinobi no mono / Return of the Band of Assassins)

игран филм, Јапонија 1963, црно-бел, 93 мин., 35 мм. режија: Сацуо Јамамото (Satsuo Yamamoto) сценарио: Такаива Хаџиме и Мурајама Томојоши (Takaiwa Hajime, Murayama Tomoyoshi) улоги: Ичикава Раизо, Широ Фуџимура, Томисабуро Вакајама и Со Јамамура (Ichikawa Raizo, Shiho Fujimura, Tomisaburo Wakayama, So Yamamura)

Откако нинџата Ичикава Гоемон и неговата жена Маки ќе заминат да живеат мирен живот на село заедно со нивниот новороден син Гохеј, нивната идила ќе биде нарушена кога генералот Ода Нобунага ќе одлучи да ги ликвидира сите нинџи и нивните кланови. По убиството на неговиот син, Гоемон ќе мора да ја одмазди неговата смрт и решава да ги подучува нинџуцу-учениците во будистичкот храм во Саига кои ќе ги предводи во војна против Ода. Филмот ВРАЌАЊЕТО НА БАНДАТА НА УБИЈЦИТЕ е второто продолжение на познатиот филмски циклус за Бандата на убијците и нинџата Ичикава Гоемон кој содржи вкупно осум филмски продолженија. Популарноста на овие нинџафилмови се должи на„палп-фикшн“-романчињата на Мурајама Томојоши, во чии редови биле испишани голем број идеи на пролетерскиот социјализам. Но, режисерот Јамамото Сатсуо во овој филм го проширува овој политички израз и наметнува еден култен поглед кон нинџите како вешти индивидуалци кои се борат против угнетувачката власт. Се вели дека англискиот автор Роналд Дал откако го гледал овој филм за време на неговата посета во Јапонија и во сценарио за филмот СЕ ЖИВЕЕ САМО ДВАПАТИ, ја вметнал култната сцена на негативец, кој како свој миленик има мачка.


18 март (вторник) 20.00 ч.

ОДМАЗДАТА НА КАБУКИАКТЕРОТ (Yukinojo henge / Revenge of a Kabuki Actor)

игран филм, Јапонија 1963, колор, 114 мин., 35 мм. режија: Кон Ичикава (Кon Ichikawa) сценарио: Като Вада(Katto Wada) улоги: Казуо Хасегава, Фукио Јамамото, Ајако Вакао, Раизо Ичикава и Шинтаро Кацу (Kazuo Hasegawa, Fuiko Yamamoto, Ayako Wakao, Raizo Ichikawa, Shintaro Katsu)

Филмот е временски смесетен во првата половина на 19 век и главен лик е кабукиактерот Јукиноџо Накамури кој е ојама, специјално обучен актер кои во кабукитеатарот ги игра женските улоги. За време на една претстава, во публиката пред која ќе глуми, ќе го препознае нечесниот трговец Јамагучи кој е убиецот на неговите родители. Кога тој сè уште бил дете, пред дваесет години, Јамагучи го обвинил неговиот татко за криумчарење и врз него ја префрлил целата вина за своите криминални активности. Од голема мака и изгубена чест, таткото на Јукинјоџо се самоубил. Но, во убавиот актер Јукинјоџо ќе се вљуби Намиџи, ќерката на судијата Сансаи Добе, со кој нечесникот Јамагучи се обидува да склучи голем договор. Со цел да се доближи до судијата, Јамагучи ќе се обиде да ја придобие девојката и ќе се понуди да биде стројник на Намиџи и Јукинјоџо. Но, во срцето на Јукинјоџо има место само за одмазда која се повеќе ќе го обзема неговиот ум. Неретко може да се прочита дека Кон Ичикава режирањето на овој филм го добил како казна заради комерцијалниот неуспех на неговите претходни филмови ПОЖАР, БОНЧИ и ПРОГОНЕТИТЕ. ОДМАЗДАТА НА КАБУКИ-АКТЕРОТ е римејк на успешното остарување на Кинугаса Теиносуке од 1936 година. Филмот на Кон Ичикава се смета за еден од класиците на јапонската кинематографија. Иако својата кариера ја започнал како карикатурист, неговите филмови се меѓу најпознатите во Јапонија и имаат негов личен белег. Критичарите и филмаџиите ги опишуваат неговите филмови како мрачни и пусти, распрскани со искри на човечност, и тој често пати ги поврзува комедијата и трагедијата во една иста приказна. Неговите филмови се препознатливи и по големото техничко познавање, иронијата, одвоеноста и поривот кон реализам во сите жанрови. По големото име Акира Куросава, ниту еден јапонски режисер не бил ни близу до нивото на препознатливост на Кон Ичикава, до моќта на неговите филмови, како и до нивниот комерцијален успех.


19 март (среда) 20.00 ч.

САМУРАЈОТ – ШПИОН (Ibun Sarutobi Sasuke / Samurai Spy)

игран филм, Јапонија 1965, црно-бел, 114 мин, 35 мм. режија: Масахиро Шинода (Shinoda Masahiro) сценарио: Јошијуки Фукуда и Коџи Накада (Fukuda Yoshiyuki, Nakada Koji) улоги: Коџи Такахаши, Еиџи Окада, Сеиџи Мијагучи, Кеј Сато и Тецуро Танба (Koji Takahashi, Eiji Okada, Seiji Miyaguchi, Kei Sato, Tetsuro Tanba)

Филмското дејство во САМУРАЈОТ-ШПИОН е сместено на почетокот на 17 век кое е време на несигурен мир. Сарутоби Сасуке е шпион од кланот Санда, кој рамнодушно ќе ја гледа војната меѓу две сопернички групи на шпиони. Од едната страна на шпионското бојно поле е шогунатот Токугава, а од другата е кланот Тојоми. Кога Сарутоби ќе дознае дека Татеваки Коријама сака да побегне од шогунатот во кланот Тојоми, тој ќе мора да го пронајде и да го врати. Неговото патешествие во овој филм ќе биде исполнето со опасности и интриги. Но, зад неговите петици низ целото патешествие ќе му биде еден воин облечен во снежно-бела облека кој со себе води армија од црни нинџи. Филмот САМУРАЈОТ-ШПИОН е направен според Меџи расказот „Десетте херои од Санада“, во кои главните ликови се следбеници на Санада Јукимура, кој бил главен генерал во борбата на Секигахара и опсадата на замокот во Осака. Филмот на Шинода Масахиро е политички чамбара-филм сместен во 17 век. Шинода е еден од водечките режисери кои го воспоставиле Новиот бран во јапонската кинематографија во 60-тите години. Шинода сакал да направи чамбара-филм кој ќе биде поинаков од дотогашните и верувал дека дошол крајот на сериозните самурајски филмови на Акирa Куросава. Во овој филм на Шинода, борбите се стилизирани што им дава еден поинаков белег. Но, исто така, тој вовел една поинаква текстура на звукот на самиот филм, како што е, на пример, моментот кога за време на мечувањето во позадина се слуша пеењето на птиците. Филмовите МЕЧ НА ПРОКЛЕТСТВОТО (1965) на Кихачи Окамото, САМУРАЈОТ-ШПИОН (1965) на Масахиро Шинода и МЕЧОТ НА ЅВЕРОТ (1965) на Хидео Гоша претставиле еден нов вид самурај, кој е безмилосен, опсесивен, дури и поотуѓен од кој било херој од другите филмски жанрови. Овие режисери таа нова емоционална црта на хероите ја поставиле врз основа на нагласеното насилство, како и неговата стилизација. Се појавуваат слеано оркестирани детали, од парче метал кој го сече месото, до темната крв која тече од раните, па сè до мечеви кои се чистат или пак ракави од кимоно кои се врзани одзади за време на боречките позиции. Тука се појавуваат кадрите на вперените очи на ликовите, кои го насетуваат неизбежниот напад кој надоаѓа. Иако режисерите на новиот бран чамбара-филмови го барале своето место во кинематографијата, со голема почит се однесувале кон традицијата на нивните филмски учители.


20 март (четврток) 20.00 ч.

САМУРАЈОТ- СКИТНИК (Kaze no bushi / Samurai vagabond)

игран филм, Јапонија 1964, колор, 95 мин, 35 мм. режија: Таи Като (Taј Kato) сценарио: Тацуо Ногами и Ријотаро Шиба (Tatsuo Nogami, Ryotaro Shiba) улоги: Хашизо Охагава, Хироко Сакурамачи, Наоко Кубо, Санае Накахара и Минору Оки (Hashizo Ohkawa, Hiroko Sakuramachi, Naoko Kubo, Sanae Nakahara, Minoru Ohki)

Од страна на Токугава шогунатот, еден самурај ќе биде испратен на тајна мисија за да навлезе во областа Кишу. Тој е нинџа на кој жените секогаш му се наклонети, но во исто време, тие му донесуваат големи неволји. Неговата мисија е да ја најде и да ја заштити принцезата која живее далеку од сечии очи. Но, во иста мисија ќе бидат и неколку непријателски трупи, зашто оној кој ќе ја добие принцезата – ќе владее со земјата Кишу. Но, кога агентот ќе дознае каде се наоѓа принцезата, тој веднаш ќе ја заштити и, во тој момент, меѓу нив ќе се роди љубов. Филмот е адаптација на истоимениот роман на Ријотаро Шиба. Режисер на филмот САМУРАЈОТ-СКИТНИК е Тај Като, кој е најпознат по своите тоеи-јакуза филмови. Но, во овој филм Тај Като ги надминува типичните жанровски рамки на еден нинџа-филм... Критичарите истакнуваат дека најголемото изненадување од Като во овој филм е токму портретирањето на ликот на нинџата Шинзо. Тој е најочовечениот нинџа лик, кој неретко низ филмот ги покажува своите емоции. Тоа е лик кој ги покажува своите слабости, чувствува гнев, срам и болка. Като не бил особено заинтересиран за ноќните сцени кои биле особено голем проблем во другите нинџа-филмови. Затоа, во овој филм изобилуваат извонредно снимените сцени во екстериер со повеќе длабински планови. Една од најзначаните и најинтересните сцени во САМУРАЈОТ-СКИТНИК е борбата на нинџите во лавиринт од камења на плажа во зори. Кадрите на овој надворешен простор се исполнети со златна боја на изгрејсонцето, како контраст на сивиот лавиринт од студени камења.


проф. д-р. Андријана Цветковиќ:

СВЕТОТ НА НИНЏИТЕ ПРЕКУ ФИЛМОТ – УМЕТНОСТА НА НЕВИДЛИВОСТА, ТРАНСФОРМАЦИЈАТА И ТИМСКАТА РАБОТА Меѓу еден од најпопуларните јапонски фетиши на западниот свет, покрај митот за самураите и геjшите, е  и митот за нинџите. Иако овој мит често е експлоатиран од фабриката за глобална фантазија во Холивуд, особено во 80-тите, не недостасуваат автентични приказни за светот на нинџите и во самата јапонска кинематографија, кои ние, за среќа, и овој пат благодарение на Јапонската Фондација, ќе имаме можност да ги погледнеме. Оваа внимателно составена програма од филмови на врвни јапонски мајстори како што се Като Таи, Кон Ичикава, Јамамото Сацуо, Шинода Масахиро и Акехи Масајуки,  го открива светот на нинџите, и нивната уметност „нинџуцу“.  Освен брилијантните, лавиринтски наративни структури, високо естетизираната фотографија, мајсторската актерска игра и воопшто супериорен филмски израз, филмовите презентирани во оваа програма ќе откријат, еден по еден, визуелни сведоштва дека нинџуцуто не е само техника на шпионажа, комбинирана со определени техники од боречките вештини, и нинџите не се бесчуствителни, најмени убијци без морал и принципи (кое, за жал, како асоцијација се прилепи кон стереотипот поврзан со оваа традиција),  туку и дека оваа традиционална професија се базира врз вештините на живеење (life skills) и врз комплексна филозофија кон животот.  Во 1916 година е снимен првиот јапонски нинџа-филм КОГАСТИЛ НИНЏУЦУ (Kogaryu ninjutsu), наречен според една од двете основни нинџа-школи „кога“ и „ига“, кои пак се области од каде што потекнуваат првите нинџа-школи. Фасцинирана и самата од нинџите, но и од голема љубов кон јапонскиот поет Мацуо Башо, во 2005 година го посетив гратчето Ига кое е родното место и на нинџите, на познатиот нинџа-лидер Хатори Ханзо (кој се прослави и преку филмот УБИЈ ГО БИЛ /„Kill Bill“/ на Тарантино) и на овој голем хаику-поет. Во него се наоѓа единствениот музеј во светот посветен на нинџите, кој открива дел од тајниот свет на

нинџите, со експонати како што се древни алатки кои  нинџите ги користеле – минијатурни оружја, лекови, различни видови отрови, опојки, мевлеми, експлозивни средства и слично. Митот за нинџите во светот се распространи преку нинџафилмовите како субжанр на џидаигеки-жанрот (историскиот филм), а својот врв како посебен жанр го доживува кон крајот на педесеттите и шеесеттите, кога популарни филмски херои на јапонското платно биле одметници, аутсајдери, или обични луѓе кои не се одликуваат со висока положба во општеството по раѓање (како самураите), туку благодарение на својата умешност да бидат приспособливи, итри, остроумни и храбри успеваат да се издигнат како во општеството, така и во меморијата на колективната културна свест. За да се демистифицираат нинџите, треба да погледнеме кон нивните корени, како и нивниот развој во одредени временски периоди. Различни извори посочуваат различни податоци во однос на нинџуцуто како умешност, но нинџите како професија се јавуваат кон 12- ти век, а вистинска потреба од нивните услуги се јавува кон средината на 15-ти век, со почетокот на Сенгоку-периодот, кој е карактеристичен со многу воени конфликти, помеѓу бројните феудални владетели (даимјо), кои се бореле да ја прошират својата територија и да завладеат со цела Јапонија. Нинџите им служеле на овие господари во прибирањето информации, обезбедувале логистика, и вршеле тајни мисии, кои биле „недостојни“ за самураите, како што се прикрадување во замоците на владетелите, а понекогаш и нивно ликвидирање.  Преку филмовите БАНДА НА УБИЈЦИ („шиноби но моно“ буквално значи „нинџа“),  кои се првите два филма од серијата филмови снимени помеѓу 1962-1966 година (базирани на новелите на Гоемон Ишикава), од страна на Филмското студио „Даиеи“, подоцна преминува во  „Кадокава пикчрс“ (Kadokawa Pictures), каде во главна улога се јавува легендарниот јапонски актер Ичикава Раизо, публиката ќе може да се запознае со историјата на нинџите, постојаното ривалство помеѓу двете нинџа-школи „ига“ и „кога“, како и за еволуцијата на професијата „нинџа“ во историскиот контекст. Ичикава Раи��о го издигнува ликот на нинџите како жртви на немилосрдната борба за превласт, со што нинџите од ладнокрвни шпиони и наемни убијци, добиваат една пореалистична, хумана димензија и ги придобиваат симпатиите кај публиката, не само во Јапонија, туку и насекаде во светот. Основната и најважната вештина која нинџите морале да ја совладаат, е да бидат „невидливи и нечујни“, да служат на интересите на господарот, и без разлика на сите опасности, да ја преживеат мисијата. За да го постигнат тоа, тие биле


Prof. Andrijana Cvetkovik, PhD:

THE WORLD OF NINJA – THE ART OF INVISIBILITY, TRANSFORMATION AND TEAM WORK Amongst one of the most popular Japanese fetishes for the Western world, besides the myth of the samurai, and the geishas, is the myth of the ninja. Even though most of the audience in the West learned about the ninja from the Hollywood movies, extensively made in the ‘80’s, authentic stories about the world of the ninja are to be found in the Japanese cinema itself. Macedonian audience will have the rare opportunity to enter the world of the ninja through this carefully created program by the Japan Foundation. The selection includes movies made by some of the most brilliant Japanese directors such as Kato Tai, Kon Ichikawa, Yamamoto Satsuo, Shinoda Masahiro, and Akehi Masayuki, each onerevealing the world of the ninja and their art “ninjutsu”. Besides the dazzling labyrinth narrative structure, the aesthetically pleasing cinematography, compelling acting, and overall superior cinematographic expression, the movies will reveal that the “ninjutsu” is not a mare spying technique combined with certain martial arts skills, and the ninja are cold blood assassinswithout moral code and principles (something which unfortunately become associated with the stereotype of the ninja due to the westerninterpretation in commercial action movies), but that this tradition is based on life skills and complex philosophy of living. The first ninja movie ever made was “Kogaryuninjutsu”, in 1916, named by one of the two major ninja clans (Koga-clan, or Koga Ninjutsu), and the other being Iga-clan, both named by the placed from where the ninjutsu originated. Fascinated by the “ninja phenomenon” myself, and lead by my curiosity, in 2005 I visited the Iga Ueno city, which is know as the birth place of ninja, the ninja leader Hattori Hanzo (celebrated also in Tarantino’s “Kill Bill”) but also known as the birth place of the haiku poet Matsuo Basho. In Iga Ueno I visited the only museum in the world dedicated to ninja and ninjutsu, and was able to see remaining records of this ancient craft,

from the tools ninja used as a weapons, to potions, poison, medicine, explosive and similar “secret” weapons that ninja would always carry with him/her on their mission. The myth of the ninja spread out through the world thru the ninja movies, which are a subgenre of the jidaigeki genre (the period film), especially in the late ‘50s and ‘60s, when popular hero types on the Japanese screen were outsiders, drifters, and commoners who weren’t from the noble samurai class, and weren’t famed for their bravery and loyalty in war and combat, but created a name for themselves by being smart, brave, secretive, persistent and thus with their acts created a place for themselves in the collective cultural memory of the Japanese. To demystify the world of the ninja, one needs to look back to their roots, and follow their development throughout different historical backgrounds. Different sources points out to different records on where are and which are the origins of the ninja, however in Japan the ninja as a profession become necessary and popular during the 15th century, namely the beginning of the Sengoku period, which is a period characteristic with its numerous wars between local feudal rulers (daimyo), who fought to expand their territories and regain rule over entire Japan. The ninja with its skills become very useful as a professional for hire for these rulers in gathering information, securing logistic for complex operations, masterminding secret operations, even overtaking assassination of highly guarded warlords. By doing the secretive work for the samurai class, who were known for their code of honor, loyalty, and novelty and publicly despised the ninja, but secretly used their serviced in order to get an upper hand in their endeavors for gaining more power, the ninja slowly become an indispensable profession. Thru the movies Shonobi no Mono, part one and two included in the program, which are also the first two parts of the film series of 8 sequels produced by Daiei Studios (later Kadokawa Pictures) from the 1962 thru 1966 (based on the novels by Goemon Ishikawa), staring in the main lead the legendary Ichikawa Raizo, the audience will have the opportunity to slowly entered the world of the ninja and the historical circumstances surrounding it. Ichikawa Raizo levitated the image of the ninja with his realistic, emotional performance as a leading role and presented the ninja as a victim of the over going power-struggle in Japan in the 15th century, which won the sympathy of the audience for these heroes, which often were seen as rather controversial. One of the basic and most important skills that a ninja needs to master is to be “invisible”. The other rules are: to serve the master without question, accepting all the risks for failure, and the most importantly a good ninja is a ninja that survives in the mission. To


тренирани од раното детство да чекорат нечујно, да стојат со часови неподвижно, да издржуваат долго под вода, да знаат како да го сокријат мирисот на своето тело и слично. Понекогаш да се биде „невидлив“ значело да станеш некој друг, т.е. да преземеш идентитет на личност која не буди сомнеж или не се забележува во околината. Некои од професиите и персоните кои нинџата-трикстер ги преземал се патувачки танчер или актер, будистички монах, планински аскет (јамабуши), трговец или селанец. Корените на оваа практична мудрост поврзана со трансформација и преземање на лажен идентитет со цел да се постигне целта, можат да се лоцираат во приказната за принцот Јамато Такеру, од четврти век, кој, за да се доближи до непријателот, се маскирал во млада девојка, нешто кое за принц било сосем недостојно, но токму овој чин му овозможил на принцот Такеру да ги надмудри непријателите и да извојува победа.   Трансформацијата како стратегија за постигнување на целта, ослободувањето од печатот на егото и формата која ја зазема духот е една од мудростите на оваа умешност. Модерниот свет е опседнат од дефинирање на индивидуалноста и постојано му налага на поединецот да одговори на прашањето „Кој сум јас“,  додека филозофијата на нинџите дава одговор на ова прашање во насока дека не постои едно „јас“, едно „его“, една професија, или една дефинирана слика за себеси, и личноста е слободна да избере свој идентиет, без да се ограничува од конформитетот на општествените норми. Ова филозофско прашање всушност и е обработено во ОДМАЗДАТА НА КАБУКИ АКТЕРОТ или ЈУКИНОЏО (реж. Кон Ичикава), во кој светот на театарот, кабуки-личноста на главниот актер и неговата вистинска личност – создаваат кохезија во која се кристализираат прашањата за полот, справедливостта, кармата, моралот и одговорот на еден човек пред предизвикот на сопствената судбина. Исто така во оваа програма е вклучен и еден анимиран филм КИБОРГ 009 на легендарниот манга-

уметник Шотаро Ишиномори, кој инспириран од нинџите го создава суперхеројот-трикстер, херој кој комбинирајќи ги боречките вештини и  натприродни дарби, може да се трансформира лесно во друг лик. Овој вид херој кој постојано се трансформира, прерасна во архетипен херој – „трикстер“ – во анимираните филмови во Јапонија, со големо влијание и на светската анимирана креација. Токму оваа умешност на Јапонците да се трансформираат брзо и вешто, без притоа да ги загубат традиционалните вредности и идеали, е една од силните страни на нивниот национален карактер. Уметноста на нинџите има одраз и во модерното јапонско бизнис-општество, рефлектирано во тимската работа, како онаа на нинџите кога планираат заедничка акција, и чиј успех зависи од беспрекорната послушност и доследност на секој член. За нинџите, како и за модерните Јапонци, кои за само неполн век ја претворија Јапонија – од феудална земја – во една од најсовремените и најуспешните економии во светот, и кај кои личниот успех е во служба на колективниот успех и постигнувањето заедничка цел, дури и кога се работи за „невозможни мисии“. Посветеноста и пожртвуваноста на поединецот во постигнувањето на повисоката цел и по цена на сопствениот живот и личната среќа – е особина која се покажа дека постои во јапонското општество, особено во развојот на настаните по големиот земјотрес од 2011, како и според начинот на кој Јапонија и Јапонците се справија со последиците предизвикани од оваа колосална елементарна непогода. Во динамичниот глобален свет на константни предизвици предизвикани од економски, политички, безбедносни, социјални, па и климатски промени – мудроста на нинџите и нивната филозофија на издржливост, приспособливост, трансформација и тимска работа – можат да ни бидат добар пример за соочување со нив во заедничкиот стремеж кон градење на еден подобар свет.


meet these standards the ninja were trained since early childhood to walk silently without making any noise, to control their breathing, to sustain longer under water, to remain in one position for hours, to hide their body odor, and so on, all for the purpose of being “invisible”. Sometimes to be invisible meant to take another personality, i.e. toss aside one’s identity and take a fake personality. Popular professions or personas that ninja impersonated in this act of invisibility are travelingdancer, actor, Buddhist monk, mountain hermit (yamabushi), tradesman or simple countryman. The roots of this pragmatic wisdom related to transformation of its identity and adopting a fake identity can be traced back to the story of the Prince Yamato Takeru (4th century), who in order to gain a closer proximity to his enemies cross-dressed into a maiden, tricked his enemies which allowed him to come closer to them and defied them. Transformation as a strategy for attaining the set goal, releasing oneself from the chains of the Ego, and the single persona, which the Ego identifies with, is consisted in the very core of the ninjutsu. The modern world is constantly obsessed with the definition of the Self, and urges the individual to answer the question “ Who am I”, while the philosophy of the ninja answers this question by alluding that there is not one single identity one needs to adopt and identify with, but the person is always free to change path, to chose his own identity and re-make him/herself, without limiting itself with the conformism of the social norms. This very philosophical question is a major theme in the visually stunning film “Yukinojo” (dir. Kon Ichikawa), in which the kabuki world, the persona of the kabuki actor of the main lead and his “real persona” create a fusion through which the issues of gender, righteousness, karma, moral, and the weight and responsibility to answer the call of one’s destiny crystalize itself. The animated feature film “ Cyborg 009”, also included in this film

program, is created by the legendary manga artist ShotaroIshinomori, who inspired by the ninjas created the superhero “the trickster”, a hero which combining the martial arts skills with supernatural talents easily transforms itself . The trickster hero-type soon become an archetypical hero for many animation films in Japan, and influenced the world animation trends too. This particular ability of the Japanese for transformation in the face of various historical turbulences, without loosing their traditional values, is one of the strengths of the Japanese national character. The art of ninjutsu have a visible resonance on the modern Japanese society, including the business sphere, reflected in the concept of team work, especially when the team is planning and executing a group action, whose success depends on the reliability, precision and devotion of each member of the mission, each playing a key role in the chain of organized events. For the ninja, as for the modern Japanese people, which have preserved some of this cultural legacy in the collective memory and have transformed Japan from a feudal country to one of the most prosperous and successful economies in the world, the personal success is in the service of attaining the collective goal of a society/company. The devotion and sacrifice of the individual for achieving higher goal, even at the price of risking their own happiness or even life, was demonstrated by the admirable way in which Japanese people dealt with the post March 11th, 2011 crisis, caused by the great earthquake. In the dynamic global world we all live in, constantly facing all sort of changes-, economical, political, security, social, and environmental, the wisdom of the ninja and their philosophy of endurance, adaptability, transformation, and team work could serve as a good role model for facing and dealing with the emerging situations in our collective struggle in building a more sustainable, peaceful, and harmonic world.


Филмски циклус НЕДЕЛА НА ЈАПОНСКИ ФИЛМ 2014

Издавач: Кинотека на Македонија ул. Никола Русински бр. 1, Скопје п.фах: 16, Скопје тел.: + 389 2 307 1814 факс: + 389 2 307 1813 е-маил: kinoteka@ukim.edu.mk веб-стр.: www.maccinema.com За издавачот: м-р Мими Ѓоргоска-Илиевска Уредник на каталогот: Петар Волнаровски Координатор на проектот: Владимир Љ. Ангелов Соработници на проектот: м-р Оливера Жежова Дамјана Ивановска м-р Игор Старделов Лектура: Снежана Петрова-Џамбазова Дизајн: Ладислав Цветковски Печати: Европа ’92 – Кочани

ISBN 978-9989-643-68-2


Проектот го помогнаа:

Амбасада на Јапонија за Македонија (во Виена)

Јапонска Фондација

Министерство за култура на Република Македонија



Kinotekajap e katalog