Page 22

22

Polacy w USA

nowy dziennik Sobota – niedziela 8-9 marca 2014

Polskie ślady w Perth Amboy n Perth Amboy to małe miasteczko położone w środkowej części

stanu New Jersey, z bogatą historią. Mieszkałem w tym mieście ponad 10 lat. Bardzo lubię fotografować, uwieczniłem więc na zdjęciach ciekawe miejsca dotyczące Polaków i naszej historii w USA. Chciałbym się podzielić tymi zdjęciami z czytelnikami “Nowego Dziennika”. Po roku 1890 nastąpił duży napływ przybyszów z Polski, Słowacji, RoPracowałem w Zjednoczeniu Pola- sji, Włoch i Austrii. Imigranci łatwo ków w Ameryce (United Poles in zdobywali pracę, chętnie więc kuAmerica) dwa lata i wszystkie spra- powali domy, zakładali własne bizwy dotyczące rodaków były mi bar- nesy, budowali szkoły i kościoły. dzo bliskie. Fotografując miasto ta- Przybysze z ziem polskich dbali o kim, jakie jest aktualnie, starałem polski język i kulturę. Brali czynny się udokumentować to, co zostało udział w życiu miasta. George z polskości. Niewielu bowiem Po- Otlowski w latach 1976-1990 był laków już tutaj mieszka. Obecnie burmistrzem tego miasta. Na początku lat 70., niestety, nawiększość mieszkańców Perth Amstąpił kryzys ekonomiczny. Wiele boy stanowią Latynosi. Osada Perth Amboy założona zo- biznesów upadło, zamykano fabrystała przez kupców angielskich w ro- ki, ubywało miejsc pracy. Wielu tuku 1683. Prawa miejskie nabyła w taj urodzonych Polaków, w poszuroku 1718. Pierwszymi osadnikami kiwaniu pracy, wyprowadziło się do byli Szkoci szukający wolności re- innych miast. Pozostawali tylko ligijnej oraz francuscy protestanci. W starsi. Dzisiejsza imigracja do mialatach 1686-1702 miasto było stoli- sta to głównie Latynosi. Polacy pozostawili tutaj po sobie cą East Jersey, a w latach 1702-1790 całego New Jersey. Perth Amboy sta- dużo pięknych śladów. Wiele ulic noło się centrum przemysłu ceramicz- si polskie nazwy, pozostały budynki, nego. Powstawało też wiele innych pomniki polsko-amerykańskich bohafabryk. Zbudowany został ważny wę- terów, kościół św. Szczepana (St. Stezeł kolejowo-portowy, łączący mia- phen’s Parish), małe biznesy – część wciąż jeszcze jest w polskich rękach. sto Nowy Jork z Filadelfią. W mieście działa prężnie polska Perth Amboy, położone nad zatoką Raritan Bay, stało się również po- organizacja – Zjednoczenie Polaków pularnym ośrodkiem wypoczynko- w Ameryce (United Poles in Amewym. Piękne plaże i czysta woda by- rica), założone w 1952 roku jako ły bardzo atrakcyjne dla imigrantów. spółka akcyjna. Organizacja posia-

Tablica poświęcona polskim weteranom z II wojny światowej

ZDJĘCIA: PIOTR MACIEJEWICZ

Piotr Maciejewicz

Polska Unia Kredytowa w Perth Amboy, NJ

da piękny budynek z kilkoma salami, gdzie organizuje się wszelkiego rodzaju imprezy: spotkania i bankiety z okazji różnych rocznic, wesela, bale noworoczne i zabawy charytatywne dla Polonii. Ci, którzy zakładali tę organizację, to byli w większości weterani II wojny światowej, między innymi: Hieronim Wyszyński, Feliks Bruks czy Marian Pawlisz, których miałem możliwość poznać osobiście (wspaniali ludzie). Przez wiele lat przy ZPA działała Polska Szkoła Dokształcająca, założona w 1953 roku, ale ostatnio zmieniła siedzibę. W szkole tej dzieci, urodzone w zdecydowanej większości już w USA, uczą się języka polskiego i historii. W mieście działa też Polska Unia Kredytowa, założona w 1965 roku przez miejscową Polonię. Skupia kilka tysięcy członków oraz posiada na własność okazały budynek. Polski kościół św. Szczepana, zbudowany w 1915 roku przez Polaków, to przepiękna budowla w stylu neogotyckim. Zbudowany z pięknego granitu, robi ogromne wrażenie. Do dzisiaj odprawiana jest tu w każdą niedzielę msza święta po polsku. W święta Bożego Narodzenia czy Wielkanocy kościół jest wypełniony przez Polaków. Chodząc uliczkami miasta co chwilę można się natknąć na polskie pomniki czy tablice pamiątkowe. Jednym z nich jest pomnik bohatera obojga narodów w walce o wolność generała Tadeusza Kościuszki, ufundowany w roku 1899 przez księdza Stefana Szymanowskiego. Nieco dalej, tuż obok City Hall, znajduje się pomnik Mikołaja Kopernika, ufundowany przez rodaków z ZPA z okazji 500. rocznicy urodzin wielkiego Polaka. W tym samym miejscu łatwo można znaleźć kolejne polskie ślady. Jed- Pomnik generała Tadeusza Kościuszki z roku 1899

Nowy Dziennik 2014/03/08  

Od ponad 40 lat Nowy Dziennik utrzymuje pozycję największej i najbardziej prestiżowej polskojęzycznej gazety codziennej w USA. Redagowany i...

Advertisement