Page 217

Віктар Баранаў

/

217

сюжэты – бедны пастух, авечая атара, няшчыры ўсмех хітраватага Пана з-за найбліжэйшага дрэва і яшчэ штосьці такое, што можна пазнаваць хіба ў першыя хвілі абуджэння, асабліва ж у такую раніцу і дзень, калі над табою не вісіць, не ляскае над вухам бізуном адвечнае “трэба” і калі можна дазволіць сабе бездакорнае гультайства, прыемнае тамленне думкі і цела; зараз і ёсць сапраўды такі “бястрэбны” дзень, нядзеля. Дык вось ты лянотна прыкідваешся, быццам бы яшчэ не выветрыўся з цябе сон, ды ўжо абуджана прыслухоўваешся да пераклічкі сініц у садзіку, паволі ўбіраеш ранішнюю святлынь за вокнамі і думаеш аб тым, што варта працягнуць руку – і дакранешся да рукі жанчыны, прыгажосць якой дагэтуль не асэнсавана табою цалкам, таксама як і тая незразумелая акалічнасць, чаму гэтая прыгажосць павінна належаць якраз табе, Прытуле. У сне ты не ўбачыў Рэма, дый чаго б ён табе прысніўся? Але зараз ты ўжо хінешся думкай да яго, бо ніяк не можаш пазбыцца адчування “трэцяга лішняга”. Ты не глядзіш у той бок, аднак наяве ўяўляеш, як Рэм ляжыць на тоўстым зялёным дыване, бы на пухкім травяным газоне, і чакае, калі ўжо на ложку вы кінеце строіць з сябе сонь і ўзнагародзіце яго нядзельную цярплівую далікатнасць хоць бы словам. Рэм – сабака разумны і выхаваны, як і ўсе з гэтай пароды, вадалазы: флегматычныя, разважныя, павольныя ў рухах. Гэта калі яны заміраны, прыгалублены. Рэм – прыгалублены. Ён ляжыць на дыване і таксама, каб не патрывожыць паслясоннай нядзельнай разамлеласці, прыкідваецца, нібы дадрэмлівае сабе і ні аб чым думкі не мае. І гэта пасля таго, як усяго некалькі гадзінаў таму быў нядрэмным сведкам позніх і працяглых любошчаў тваіх, Прытула, з жанчынаю незямной прыгажосці, якая ўжо здагадваецца, што ты нядаўна прачнуўся, аднак не квапіцца азвацца першай. Калі яна ўпершыню прывезла цябе сюды і ўпершыню падзяліла з табою гэтую пасцель (якую ў думках ты назваў палігонам: такой была яна нязвыкла вялікай для цябе), Рэм назіраў за вамі са свайго дыванагазона. Гарэлі свечкі, і было відно амаль як удзень. Прысутнасць вадалаза раздражняла цябе, ты ніяк не мог пазбыцца адчування чужога вока, ды яшчэ й сабачага. Марына тады здагадалася, перастала палка песціць цябе, сказала: – Ну чаго ты, дурненькі! Няхай сабе глядзіць. Ён гэта любіць. Цябе кальнула тады непрацяглай абразай, што Марыне і ў галаву не прыйшло, а ці любіш гэта ты, тады яшчэ і не Прытула, а чалавек з іншым прозвішчам, але што табе з таго: галоўнае – то быў такі ты. А між іншым, абраза якраз і стала нечаканаю нагодаю абстрагавацца ад Рэмавай прысут­ насці, і надалей ты ўжо безаглядна шалеў у любошчах, запрапанаваных ці й навязаных табе Марынай і ўспрынятых табой як нешта такое, на што ты зусім не разлічваў і чаго, можа, не варты, тым не менш, калі яно табе выпала, то прыняў ледзь не за шчасце. З часам іх, любошчаў, было на здзіўленне многа, вось як і гэтай ноччу, якая перастала для вас існаваць, калі вы, зняможаныя, паснулі. Было так шмат і так непаўторна, што ў нейкі міг ты спыніўся на думцы: вы з Марынай дагэтуль адно аднаму не абрыдлі, узаемна не астылі. Так не можа быць бясконца доўга, усё мае свой пачатак і свой край. Але ж у вас так ёсць! І краю ніяк не прадбачыцца. І ты ўжо здатны далучыцца да думкі, што, можа, тут якраз і спрацоўвае эфект прысутнасці вадалаза Рэма, што гэта Рэмава нявыдаткаваная сіла пераліваецца ў цябе і ў Марыну, прымешвае да вашых чалавечых пестаў нешта жывёльнае, загадкавае, а

Дзеяслоў (№ 64)  
Дзеяслоў (№ 64)  
Advertisement