Page 1

Äæåì ¹8 (124) - 2010

Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

Ñïåöâûïóñê ¹8 (124) - 2010 Äîíåöêîãî îáëàñòíîãî Äâîðöà äåòñêîãî è þíîøåñêîãî òâîð÷åñòâà


Äæåì ¹8 (124) - 2010

ÝÊÎËÎÃÈß ÊÀÊ ÇÅÐÊÀËÎ ÌÅÍÒÀËÜÍÎÑÒÈ Ëþáîâü ê Ðîäèíå îïðåäåëÿåòñÿ îòíîøåíèåì ê ïðèðîäå. È ñåãîäíÿ ìû äåéñòâèòåëüíî íå ïðî÷ü ãëóáîêîìûñëåííî ïîðàññóæäàòü î òîì, «â êàêîé ãðÿçè æèâåì». À ïîòîì, áðîñèâ îêóðîê ìèìî óðíû, çàøâûðíóâ â êóñòû ïèâíóþ áóòûëêó, ñ âèäîì îñêîðáëåííîãî â ëó÷øèõ ÷óâñòâàõ ïðèðîäîëþáà îêèäûâàåì âçîðîì çàãàæåííûå «íåñîçíàòåëüíûìè» ãðàæäàíàìè îêðåñòíîñòè. Ìû â ñàìîì äåëå î÷åíü ñêëîííû ñ ïàôîñîì ïðîèçíîñèòü ðå÷è î ïàòðèîòèçìå, àðãóìåíòèðóÿ ïðèíîñèìóþ ðîäíîìó ãîñóäàðñòâó ïîëüçó ïðîèçâîäñòâåííûì «âàëîì». Ïðè ýòîì âàæíî, ÷òîáû òðèáóíà, ñ êîòîðîé ðå÷è ïðîèçíîñÿòñÿ, áûëà íå âûøå òðóá âàøîãî ïðåäïðèÿòèÿ ( êàê áû íå çàäîõíóòüñÿ âî âðåìÿ ïàòðèîòè÷åñêèõ ðå÷åé) è ÷òîáû íå ïîäíèìàëàñü îíà äàæå âûøå óðîâíÿ çàâîäñêîãî çàáîðà, çà êîòîðûì ñâàëêè, îòâàëû âàøåãî ïðîèçâîäñòâà, ìåðòâàÿ èççà ÿäîâèòûõ ñòîêîâ ïðåäïðèÿòèÿ ðåêà…. Ýêîëîãè÷åñêàÿ ñðåäà, â êîòîðîé ìû æèâåì, - îòðàæåíèå íàøåé èñòèííîé ñóòè. Êàê ãîâîðèòñÿ, íå÷åãî íà çåðêàëî ïåíÿòü. Åñëè õîòèì åå (è ñóòü, è ýêîëîãèþ – ýòî âçàèìîñâÿçàíî) èçìåíèòü ê ëó÷øåìó, íàäî íà÷èíàòü ñ ñåáÿ. Ìåíòàëüíîñòü ìåíÿòü.

Ìàéÿ ÑÅÐÃÈÅÍÊÎ

Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

2

Ù

î ìàºìî, òî íå áåðåæåìî, à âòðàòèâøè ïëà÷åìî. Íà æàëü, ëþäñòâî æèâå ñàìå çà òàêèì ïðèíöèïîì. Âîíî íå áåðåæå ïðèðîäó, âèäîâèé ñêëàä ôëîðè òà ôàóíè. ßê ïîâ³äîìëÿþòü äæåðåëà, çà îñòàíí³ ÷îòèðè ñòîë³òòÿ ç ëèöÿ Çåìë³ ùåçëî 36 âèä³â ññàâö³â òà 94 – ïòàõ³â. ² öå ò³ëüêè ïî÷àòîê, àäæå áàãàòî íèí³ æèâóù³õ ³ñòîò çàíåñåíî äî ×åðâîíî¿ êíèãè: âîíè íà ìåæ³ âèìèðàííÿ. Íà æàëü, ëþäè ï³çíî çðîçóì³ëè, ùî äîâê³ëëÿ ïîòðåáóº îõîðîíè òà çàõèñòó â³ä íèõ æå ñàìèõ. Òà îñü âèðîñëî íîâå ïîêîë³ííÿ, ó ÿêîãî çì³íèâñÿ é ìåíòàë³òåò. Âîíî çàìèñëþºòüñÿ íàä ìàéáóòí³ì ïðèðîäè ³ íàìàãàºòüñÿ ë³êâ³äóâàòè íåãàòèâí³ íàñë³äêè ëþäñüêî¿ ä³ÿëüíîñò³. Íà ì³æíàðîäíèõ êîíôåðåíö³ÿõ ïðèéìàþòüñÿ ð³øåííÿ ùîäî çìåíøåííÿ âïëèâó ïðîìèñëîâîñò³ íà çîâí³øíº ñåðåäîâèùå, ïîñèëåííÿ êîíòðîëþ çà âèêîíàííÿì çàêîí³â ïðî îõîðîíó äîâê³ëëÿ, ïîêàðàíü çà ¿õ ïîðóøåííÿ òîùî. Àêòèâ³ñòè ÃвÍϲÑÓ ïðîâîäÿòü ÷èñåëüí³ àêö³¿ ïðîòè åêñïîðòó ÿäåðíèõ â³äõîä³â, ó çàõèñò êèò³â, ïðèðîäè Áàéêàëó òîùî. Ïðîòå, é öüîãî çàìàëî. Âñå îäíî ëþäèíà íå ïåðåñòຠøêîäèòè ïðèðîä³, íåçâàæàþ÷è íà òå, ùî öå ïîãàíî âïëè⺠³ íà ¿¿ ñàìó. Ìàñîâî âèðóáàºòüñÿ ë³ñ. Çîêðåìà, çìåíøóºòüñÿ ïëîùà ë³ñ³â ó áàñåéí³ Àìàçîíêè, à öå, ÿê â³äîìî, ãîëîâí³ “ëåãåí³” íàøî¿ ïëàíåòè. Ïðîäîâæóþòüñÿ âèêèäè øê³äëèâèõ õ³ì³÷íèõ ðå÷îâèí ó àòìîñôåðó òà ã³äðîñôåðó, çðîñòຠîᒺì âèðîáíèöòâà. ² õî÷à áàãàòî ï³äïðèºìñòâ âèêîðèñòîâóþòü ñïåö³àëüí³ ô³ëüòðè, íàâ³òü âîíè íå âçìîç³ ïîâí³ñòþ çíèùèòè íåãàòèâíèé âïëèâ. Ðîñòå óðáàí³çàö³ÿ. Òàì, äå ùå â÷îðà áóëè ãóñò³ ë³ñè òà øèðîê³ ïîëÿ, ç’ÿâëÿþòüñÿ áóäèíêè òà äîðîãè, à ïðèðîäà ïîãëèíຠâèõëîïí³ ãàçè òà øê³äëèâ³ ðå÷îâèíè. ×åðåç àë÷í³ñòü, ëþáîâ äî ãðîøåé òà íåðîçóì³ííÿ òîãî, ùî Çåìëÿ ïîñòóïîâî âìèðàº, ëþäèíà ïåðåòâîðþºòüñÿ íà ìîíñòðà, ùî âáèâຠñåáå òà âñå íàâêðóãè. Ñüîãîäí³ ïðîâîäèòüñÿ âåëèêà àã³òàö³éíà êàìïàí³ÿ, ùî çàêëèêຠíàñ áåðåãòè ïðèðîäó. Òàê áàãàòî ãîâîðèòüñÿ, àëå òàê ìàëî ðîáèòüñÿ… Îêð³ì òîãî, ùîá ë³êâ³äóâàòè âæå ³ñíóþ÷³ åêîëîã³÷í³ ïðîáëåìè, òðåáà çàìèñëèòèñÿ é íàä ìàéáóòí³ì, àäæå íà âèïðàëåííÿ ïîìèëîê çíàäîáëÿòüñÿ â³êè. Àëå ìè âçìîç³ çì³íèòè ìàéáóòíº òà ïîïåðåäèòè åêîëîã³÷íó êàòàñòðîôó. Òà ùîá öå çðîáèòè, ïîòð³áí³ íå ò³ëüêè âåëèê³ êîøòè (ç ÷èì ó áàãàòüîõ êðà¿íàõ º ïðîáëåìè), àëå é â³ðà êîæíîãî ó ñâî¿ ñèëè, â³ðà â ïðèðîäó. ß ïðîæèâàþ â ñåëèù³ Ïàíòåëåéìîí³âêà, ùî ïîðÿä ç Ãîðë³âêîþ.  íüîìó ìåøêຠáëèçüêî äåñÿòè òèñÿ÷ ÷îëîâ³ê, á³ëüø³ñòü ÿêèõ ïðàöþº íà âîãíåòðèâêîìó çàâîä³. Öå ï³äïðèºìñòâî º äóæå øê³äëèâèì. Çäàâàëîñü áè, ëþäè ïîâèíí³ ðîçóì³òè öå òà íàìàãàòèñÿ ñë³äêóâàòè çà ÷èñòîòîþ, ùîá áóëî áàãàòî çåëåíèõ íàñàäæåíü, êâ³òè áóëè á³ëÿ êîæíîãî áóäèíêêó. Àëå íàñïðàâä³ âñå íå òàê: íàâ³òü ò³ íåâåëèê³ ä³ëüíèö³ ïàðêó, ÷èñòî¿ òà ïåðâîçäàííî¿ ïðèðîäè, çàñì³òíåíî. Ëþäè íå ìîæóòü çáåðåãòè òå, ùî ïîäàðóâàëà ¿ì ïðèðîäà. Òîæ âñ³ ìè ìàºìî çðîçóì³òè çíà÷åííÿ îõîðîííèöüêî¿ ä³ÿëüíîñò³ äëÿ Çåìë³ - íàøî¿ äîì³âêè, òîìó ùî êîæåí ç íàñ º ìàëåíüêîþ ÷àñòèíêîþ ïðèðîäè. Ìè ïîâèíí³ âèïëåêàòè ó ñâî¿é äóø³ ëþáîâ äî ïðèðîäè, àäæå íå ëþáèòè ¿¿ - íå ëþáèòè ñåáå.

³êòîð³ÿ ÒÎÏÎË, 16 ðîê³â, ñ. Ïàíòåëåéìîí³âêà


Äæåì ¹8 (124) - 2010

Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

«Íà ïî÷àòêó Áîã ñòâîðèâ Íåáî òà çåìëþ. À çåìëÿ áóëà ïóñòà òà ïîðîæíÿ, ³ òåìðÿâà áóëà íàä áåçîäíåþ, ³ Äóõ áîæèé øèðÿâ íàä ïîâåðõíåþ âîäè. ² ñêàçàâ Áîã: Õàé ñòàíåòüñÿ ñâ³òëî! ² ñòàëîñÿ ñâ³òëî. Íåõàé ñòàíåòüñÿ òâåðäü ïîñåðåä âîäè, íåõàé çåìëÿ âðîäèòü òðàâó. Áîã ïîáà÷èâ, ùî äîáðå âîíî. Òà ïîò³ì íà Ñâ³é îáðàç ëþäèíó ñòâîðèâ, ÿê ÷îëîâ³êà òà æ³íêó ñòâîðèâ ¿õ. ² ïîáà÷èâ Áîã, ³ ñêàçàâ Áîã äî íèõ: Ïëîä³òüñÿ é ðîçìíîæóéòåñÿ, ³ íàïîâíþéòå çåìëþ, îâîëîä³éòå íåþ, ³ ïàíóéòå íàä ìîðñüêèìè ðèáàìè, ³ íàä ïòàñòâîì íåáåñíèì, ³ íàä êîæíèì ïëàçóþ÷èì æèâèì íà çåìë³!» Ñòàðèé Çàïîâ³ò: Êíèãà Áóòòÿ

3

¿¿ ð³øåíí³. Ó íàø ÷àñ îäíèì ç íàéä³éîâ³øèõ ñïîñîá³â ïîêðàùåííÿ ñó÷àñíî¿ åêîëîã³÷íî¿ ñèòóàö³¿ º âîëîíòåðñòâî. Ñüîãîäí³ âîëîíòåðñüêèé ðóõ ïîøèðåíèé ó áàãàòüîõ êðà¿íàõ ñâ³òó, îñîáëèâî â ðîçâèíóòèõ: ó Ôðàíö³¿ äî âîëîíòåðñòâà çàëó÷åíî 19 % íàñåëåííÿ, ͳìå÷÷èí³ – 34 %, ÑØÀ – ìàéæå 56 %, ßïîí³¿ – 26 %.  Óêðà¿í³ âîëîíòåðñüêèé ðóõ òàêîæ ñòð³ìêî

ÄÓÌÀÉ ÃËÎÁÀËÜÍÎ ÄIÉ ËÎÊÀËÜÍÎ

Ëþäèíà. Çàíàäòî áàãàòî â³äïîâ³äàëüíîñò³ âêëàâ Áîã íà ¿¿ ïëå÷³. ×è âèïðàâäîâóº âîíà ñïîä³âàííÿ, ÷è ñïðîìîæíà «ïàíóâàòè íàä êîæíèì ïëàçóþ÷èì æèâèì íà çåìë³»? ͳ! Ëèøå ïîäèâ³òüñÿ íàâêîëî... Ùî òðàïèëîñü ç ò³ºþ ïåðâîçäàííîþ êðàñîþ, ÿêó ñòâîðèâ Áîã? Çà â³êè ³ñíóâàííÿ ëþäñòâà ëþäèíà íàñò³ëüêè çðóéíóâàëà íàâêîëèøíº ñåðåäîâèùå, ùî íèí³øíÿ åêîëîã³÷íà ñèòóàö³ÿ ïîã³ðøóºòüñÿ ç êîæíèì äíåì. Öüîìó ñïðèÿº áàãàòî ôàêòîð³â, òà îñíîâíèì áåçïåðå÷íî çàëèøàºòüñÿ ëþäñüêà õàëàòí³ñòü òà áàéäóæ³ñòü. ßñêðàâèì ïðèêëàäîì º âèáóõ íà ×îðíîáèëüñüê³é ÀÅÑ, ÿêèé ïðèçâ³â äî íàéá³ëüøî¿ çà âñþ ³ñòîð³þ ÿäåðíî¿ åíåðãåòèêè êàòàñòðîôè, ÿê çà ê³ëüê³ñòþ çàãèáëèõ ³ ïîòåðï³ëèõ â³ä ¿¿ íàñë³äê³â ëþäåé, òàê ³ çà åêîíîì³÷íèì çáèòêîì. Ìîãëî áóòè óñå ³íàêøå. Òà íà æàëü, ëþäè ð³äêî â÷àòüñÿ íà âëàñíèõ ïîìèëêàõ ³ êâàïëÿòüñÿ ðîáèòè ³íø³. Ùå îäèí íå ìåíø âàæëèâèé ïðèêëàä - ïîòóæíèé ñåëü ó Áàáèíîìó ßðó â Êèºâ³, ó íàñë³äîê ÿêîãî áóëî âòðà÷åíî ñîòí³ ëþäñüêèõ æèòò³â, à ïðèðîäà ñòðàæäຠé äîñ³. Ïðèðîäí³ì ñòຠïèòàííÿ: «ßê öå

âèïðàâèòè?» Áåçóìîâíî, óñ³ ñèëè ïîâèíí³ áóòè çîñåðåäæåí³ íà ë³êâ³äàö³¿ íàñë³äê³â, àëå ìîæå íàì òðåáà çàìèñëèòèñÿ, ÷îìó òàê òðàïëÿºòüñÿ? Ìîæå ïðèðîäà ìñòèòü ëþäñòâó çà éîãî ä³ÿííÿ ïðîòè íå¿? Òàê ÷è ³íàêøå, ìè ïîâèíí³ äóìàòè ïðî ïðîáëåìó ðàí³øå, í³æ âîíà ç’ÿâèòüñÿ, çàïîá³ãàòè ¿é. Óêðà¿íà – íå ºäèíà êðà¿íà, ÿêà ìຠåêîëîã³÷í³ ïðîáëåìè. Ðîñ³ÿ, ÑØÀ, Êèòàé òà áàãàòî ³íøèõ êðà¿í ìàþòü ¿õ, òà íå äîâîäÿòü äî ñòàíó ãëîáàëüíî¿ åêîëîã³÷íî¿ êàòàñòðîôè. гøåííÿì öèõ ïðîáëåì ïîíàä óñå º íàøå âëàñíå ñòàâëåííÿ äî íèõ, íàñê³ëüêè ÷óéíèì é óâàæíèì º íàøå â³äíîøåííÿ òà ïðàãíåííÿ äîïîìîãòè. Ãëîáàëüí³ ïðîáëåìè âèíèêàþòü ç ëîêàëüíèõ. Óÿâ³òü, ùî ó êîæí³é êðà¿í³ ñòàâñÿ ìàëåíüêèé âèáóõ íà õ³ì³÷íîìó çàâîä³. Òîä³ âåëèêà õìàðà ç îòðóéíèõ ãàç³â âêðèº óñþ íàøó ïëàíåòó, ùî ïðèçâåäå äî ðóéíóâàííÿ îçîíîâîãî ñëîþ òà çíèùåííÿ Çåìë³. Ãëîáàëüíà êàòàñòðîôà òîðêíåòüñÿ êîæíîãî, íåçàëåæíî â³ä òîãî, äå â³í æèâå. Ñàìå òîìó ëþäè ïîâèíí³ áóòè íåáàéäóæèìè äî àêòóàëüíî¿ çàðàç ïðîáëåìè åêîëî㳿 é óò³ëþâàòè ñâ³é ïîòåíö³àë ó

ïîøèðþºòüñÿ. Çðîñòຠê³ëüê³ñòü ãðîìàäñüêèõ îᒺäíàíü ³ îðãàí³çàö³é, ä³ÿëüí³ñòü ÿêèõ ñïðÿìîâàíà íà íàäàííÿ ñîö³àëüíî¿ äîïîìîãè ð³çíèì âåðñòâàì íàñåëåííÿ.  Óêðà¿í³ ôóíêö³îíóþòü òàê³ äîñèòü ïîòóæí³ Öåíòðè âîëîíòåðñüêîãî ðóõó ÿê: Êîîðäèíàö³éíà ðàäà ç ïèòàíü ðîçâèòêó òà ï³äòðèìêè âîëîíòåðñüêîãî ðóõó ïðè ̳í³ñòåðñòâ³ ïðàö³ òà ñîö³àëüíî¿ ïîë³òèêè; Âñåóêðà¿íñüêèé ãðîìàäñüêèé öåíòð «Âîëîíòåð»; Ðåñóðñíèé öåíòð ðîçâèòêó ãðîìàäñüêèõ îðãàí³çàö³é «Ãóðò»; Óêðà¿íñüêèé äåðæàâíèé öåíòð ñîö³àëüíèõ ñëóæá äëÿ ìîëîä³; Âîëîíòåðñüêèé öåíòð «Ïåíñ³îíåð» ðàäè Îðãàí³çàö³¿ âåòåðàí³â â³éíè; Êîàë³ö³ÿ ãðîìàäñüêèõ îðãàí³çàö³é òà ³í³ö³àòèâ çà â³ëüíó â³ä òþòþíîâîãî äèìó Óêðà¿íó òà ³íø³. Âîíè çàéìàþòüñÿ àêòèâíîþ ä³ÿëüí³ñòþ ó ï³äòðèìêó ð³çíîìàí³òíèõ ñôåð æèòòÿ, ñåðåä ÿêèõ ãîëîâíó ðîëü ãðຠåêîëîã³ÿ. Åêîëîã³ÿ – ñïðàâà êîæíîãî. Ìè íå ïîâèíí³ çàêðèâàòè î÷³ íà íàÿâí³ ïðîáëåìè. Íå áóäü áàéäóæèì.

Ïîë³íà Dz̲ÍÀ, 15 ðîê³â


Äæåì ¹8 (124) - 2010

Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

ÃÎËÎÑÓÉ ÇÀ ÇÅÌËÞ!

Ìè æèâåìî â Äîíåöüêó - ì³ñò³ ì³ëüéîí³â òðîÿíä, â îäíîìó çà íàéêðàñèâ³øèõ ì³ñò Óêðà¿íè, à òàêîæ â îäíîìó ç íàéçàáðóäíåí³øèõ ðåã³îí³â äåðæàâè. Äîíåöüêà îáëàñòü çàéìຠîäíå ç ïåðøèõ ì³ñöü â ªâðîï³ ³ ïåðøå ì³ñöå â Óêðà¿í³ çà ð³âíåì äåãðàäàö³¿ íàâêîëèøíüîãî ñåðåäîâèùà. Äî öüîãî ïðèâ³â ³íäóñòð³àëüíèé ðîçâèòîê Äîíáàñó. Ç ðîçïàäîì Ðàäÿíñüêîãî Ñîþçó çì³íèâñÿ íå ò³ëüêè äåðæàâíèé óñòð³é. ϳñëÿ ÷îãî ñïîñòåð³ãàºòüñÿ ñïàä âèðîáíèöòâà. ʳëüê³ñòü âèêèä³â ³ ñêèä³â çìåíøèëîñÿ, àëå ö³ öèôðè íàäòî ìàë³ òà íàâàíòàæåííÿ íà åêîëîã³÷íó ñèòóàö³þ â Äîíáàñ³ âñå îäíî çàëèøàºòüñÿ îäíèì ç íàéá³ëüøèõ â ªâðîï³. ϳäïðèºìñòâà ðåã³îíó âèêèäàþòü êîëî òðåòèíè ñóìàðíîãî îᒺìó çàáðóäíþþ÷èõ ðå÷îâèí â Óêðà¿í³. Âèñîê³ øâèäêîñò³ ³ ìàñøòàáè òåõíîãåííèõ ïðîöåñ³â, âåëè÷åçí³ ïåðåì³ùåííÿ ã³ðñüêèõ ìàñ îáóìîâëþþòü âåëèê³ îᒺìè ðîçñ³þâàííÿ áàãàòüîõ õ³ì³÷íèõ åëåìåíò³â, âèêëèêàþòü íàêîïè÷åííÿ â íàâêîëèøíüîìó ñåðåäîâèù³ õ³ì³÷íèõ 璺äíàíü ó íåâëàñòèâèõ ïðèðîä³ ïîºäíàííÿõ. Ç âèùåçãàäàíîãî âèäíî, ùî Äîíáàñ â³äíîñèòüñÿ äî íàéá³ëüø êðèòè÷íèõ çà åêîëîã³÷íîþ îáñòàíîâêîþ ðåã³îí³â ñâ³òó. Íàéãîñòð³øèìè ïðîáëåìàìè ðåã³îíó º: çàáðóäíåííÿ àòìîñôåðíîãî ïîâ³òðÿ, âîäíîãî áàñåéíó òà ´ðóíòó. Ìîëîäü ïðîïîíóº ïîêðàùèòè ñèòóàö³þ çà äîïîìîãîþ ïåðåíîñó çàâîä³â çà ìåæó ì³ñòà, àëå ùî òîä³ áóäå ç íàøîþ ïðèðîäîþ? Ïðèïóñòèìî, âçÿòè ñòåïè á³ëÿ ñåëèùà Íèæíÿ Êðèíêà. Öåé ñòåï óí³êàëüíèé, áî íà éîãî òåðèòî𳿠ïðîæèâàþòü ð³äê³ âèäè òâàðèí òà ðîñëèí. Öþ òåðèòîð³þ ïîòð³áíî áåðåãòè òà âíîñèòè ¿¿ â ñïèñîê çàïîâ³äíèõ çîí Óêðà¿íè. À ùî ðîáèìî ìè? Ìè ïðîñòî çëèâàºìî â âîäîñõîâèùå á³ëÿ çîíè â³äïî÷èíêó â³äêà÷åí³ âîäè øàõò ßñèíîâñüêà – Ãëèáîêà. Îòæå, òàêèì ñïîñîáîì ìè õî÷åìî ïîë³ïøèòè åêîëîã³÷íèé ñòàí Äîíáàñó? Íà ìîþ äóìêó, ìè ò³ëüêè ùå á³ëüøå ï³äáèâàºìî íàøó ïëàíåòó äî åêîëîã³÷íî¿ êàòàñòðîôè, ÿêà ñ êîæíèì äíåì çìåíøóº íàø³ øàíñè íà âèæèâàííÿ. ßê ìè çìîæåìî öå ïîïåðåäèòè? Çàðàç öå ïèòàííÿ ö³êàâèòü á³ëüøó ÷àñòèíó â÷åíèõ - åêîëîã³â ñâ³òó. Àäæå òå, ùî áóäå äàë³ – çàëåæèòü â³ä íàñ. Íàì íå ìîæíà êîðèñòóâàòèñÿ ðåñóðñàìè ïëàíåòè, òîìó ùî ìè íå õî÷åìî äóìàòè ïðî òå, ùî áóäå äàë³. Ìè ïîâèíí³ ðîçâ’ÿçóâàòè öþ ïðîáëåìó çàðàç ³ íå êåðóâàòèñÿ ïðèíöèïîì “Ùî áóäå ï³ñëÿ ìåíå - íåâàæëèâî!”. Ìè, ï³äðîñòàþ÷å ïîêîë³ííÿ – ìàéáóòíº íàøî¿ êðà¿íè – âæå çàðàç çàìèñëþºìîñÿ íàä òèì, ùî áóäå äàë³, ÿêùî íà äàíèé ìîìåíò åêîëîã³÷íà ñèòóàö³ÿ íàøîãî ðåã³îíó äîñÿãëà êðèòè÷íî¿ òî÷êè. À ùî äàë³? Äàë³ êàòàñòðîôà. ßê ¿¿ ïîïåðåäèòè? ß õî÷ó çâåðíóòèñÿ äî êîæíîãî ç âàñ: “Äàâàéòå âñ³ ïî÷íåìî áîðîòèñÿ çà íàøå æèòòÿ, âñ³ âñòàíåìî çà ÷èñòå íåáî, à íå íåáî ó âèðîáíè÷èõ õìàðàõ, äàâàéòå çàõèñòèìî íàøå ìàéáóòíº!”

Êàòåðèíà ʲßÍ, 16 ðîê³â

4

ÂÀÌ, ÇÅÌËßÍÅ!

Ñíîâà íàñòóïàåò íî÷ü è íà ÷åðíîì íåáå ïëàíåòû Âåãà çàæèãàþòñÿ ìèðèàäû ìåðöàþùèõ çâåçä. Îäíà èç íèõ – ìàëåíüêàÿ ïëàíåòà Çåìëÿ, ïëàíåòà Ñîëíå÷íîé ñèñòåìû. Òûñÿ÷è ëåò ãîðèò îíà ðîâíûì æåëòûì ñâåòîì. Íî íåäàâíî çàæåãñÿ òàì ïðåäîñòåðåãàþùèé êðàñíûé îãîíåê. «Ñïàñèòå, ñïàñèòå!» - ãîâîðÿò ïåðåäàò÷èêè. Ïëàíåòà Çåìëÿ ïðèáëèæàåòñÿ ê ãèáåëè. Ëþäè, æèâóùèå íà íåé, ãóáÿò ìàëåíüêóþ ãîëóáóþ ïëàíåòó. Ðàçðûâàþò åå âîéíû, ãóáÿò àòìîñôåðó àòîìíûå âçðûâû, ïîðàæàþò ÿäû è õèìèêàòû. Ðàçóìíûå ñóùåñòâà óáèâàþò Çåìëþ, èáî ðàçóì áåç äóøè ãóáèò æèçíü. À òàì, íà Çåìëå, çåëåíûå ïîëÿ è ñèíèå îêåàíû, áåëûå îáëàêà è ãîëîñèñòûå ïòèöû, òåìíûå ëåñà, ðûáû è æèâîòíûå. È âñå ýòî ïîãèáíåò? Íåò! Ýòîãî íå ñëó÷èòñÿ! Ìû, æèòåëè Âåãè, íå õîòèì ÷óäîâèùíîãî óáèéñòâà! È ïóñòü äî Çåìëè – ìèëëèàðäû ñâåòîâûõ ëåò, ìû áîëååì çà ýòó ïëàíåòó è êðè÷èì, óìîëÿåì çåìëÿí: «Ñîõðàíèòå âàø äîì, âàøó æèçíü, âàøó äóøó! Íå ðèñêóéòå çåìíîé îáîëî÷êîé, íå æãèòå òîïëèâî, íå ïîäâåðãàéòå îïàñíîñòè æèçíü âîêðóã ñåáÿ! Âåäü åñòü ýíåðãèÿ Ñîëíöà, ïðèëèâû è îòëèâû, èñòî÷íèêè ãåîòåðìàëüíûõ âîä. Ïîêà çàáîòëèâàÿ ïëàíåòà îáåðåãàåò âàñ, ïîïûòàéòåñü æå ñïàñòè åå! Ïîìíèòå, Çåìëÿ æèâàÿ, æèâàÿ, êàê è âñå âû. Íå âåðèòå? Ïðèñëóøàéòåñü. Âû ñëûøèòå ãóëêèå óäàðû? Ýòî ñòó÷èò åå ñåðäöå. Îíî áüåòñÿ, ïîêà åñòü æèçíü. È ÷òîáû îíî íå îñòàíîâèëîñü, íóæíî èçëå÷èòü ïëàíåòó îò òÿæêèõ ðàí, îñòàíîâèòü ìíîãîâåêîâîå ïðåñòóïëåíèå, îòäàòü çåìëå äîëã. Âû äóìàåòå, ó âàñ íå ïîëó÷èòñÿ? Íåïðàâäà, ñòîèò òîëüêî ïîæåëàòü – è âñå ìå÷òû ñáóäóòñÿ. À ìû æåëàåì âàì, Çåìëÿíå, - íàøè ñîñåäè è äðóçüÿ, - òåïëà, äîáðà, ñâåòà è ñ÷àñòüÿ âàøåé ìàëåíüêîé ïëàíåòå!» Æèòåëè ïëàíåòû Âåãà.

Âàëåðèÿ ÄÐÀÁÎÂÈ×, 13 ëåò


Äæåì ¹8 (124) - 2010 ÍÀØÅ ÌÀÉÁÓÒͪ Ó ÍÀØÈÕ ÐÓÊÀÕ! Çåìëÿ – öå íàøà ð³äíà ìàòè, ÿêà ïîäàðóâàëà êîæíîìó ìîæëèâ³ñòü â³ä÷óâàòè âñþ êðàñó òà âåëè÷ áåçö³ííîãî æèòòÿ. Òîìó ìè ìàºìî ö³íóâàòè öåé ïîäàðóíîê òà ïèøàòèñÿ íèì. Àëå, íà æàëü, ëþäè, à îñîáëèâî ñó÷àñíà ìîëîäü, çàáóâàþòü, ùî ïðèðîäà – öå æèâèé îðãàí³çì, ÿê ³ ìè ñàì³. Óò³ì ùîäíÿ ñóñï³ëüñòâî àêòèâíî êîðèñòóºòüñÿ ðåñóðñàìè ïðèðîäè, íàñîëîäæóþ÷èñü ¿¿ áàãàòñòâàìè. Òà áîëÿ÷å, ùî ìè ìîæåìî ëèøå áðàòè, à â³ääàâàòè çàáóâàºìî. Ïðèðîäà ïîòðåáóº íàøî¿ óâàãè òà äîïîìîãè, ³ ìè ìàºìî ïàì’ÿòàòè ïðî öå! Ïèòàííÿ åêîëî㳿 çàâæäè òóðáóâàëî ³ òóðáóº ëþäåé ð³çíèõ êðà¿í ³ íàðîä³â. Öÿ ïðîáëåìà ñòîÿëà äóæå ãîñòðî, òà íå äèâëÿ÷èñü í³ íà ùî, ñòàí åêîëî㳿 ñüîãîäí³ çàëèøຠáàæàòè êðàùîãî. Íà æàëü, ïîâñÿêäåííèé êðóãîîá³ã ïðîáëåì òà ïîä³é ïîãëèíàþòü ñâ³äîì³ñòü ëþäèíè òà íå äàþòü ¿é ìîæëèâîñò³ ïîì³÷àòè íàâêîëèøí³é ñâ³ò ³ éîãî ïðîáëåìè. Ìåøêàíö³ Çåìë³ íå ðîçóì³þòü, àáî íå õî÷óòü ðîçóì³òè, ùî æèòòÿ ìàéáóòí³õ íàùàäê³â çîñåðåäæåíî ñàìå â íàøèõ ðóêàõ. ßê ³ áàãàòî ìî¿õ ðîâåñíèê³â, ÿ ÷àñòî â³äâ³äóþ ë³êàðíþ. À îñê³ëüêè ïîâ’ÿçóþ ñåáå ç ïðîôåñ³ºþ æóðíàë³ñòà, íå ìîãëà íå ïîö³êàâèòèñü ñòàíîì çäîðîâ’ÿ ñó÷àñíèõ ï³äë³òê³â ó äèòÿ÷îãî ë³êàðÿ. ² éîãî â³äïîâ³äü âèÿâèëàñÿ æàõëèâîþ: ó âåëè÷åçí³é ñòîïö³ ìåäè÷íèõ êàðòîê, êîæíà äðóãà ì³ñòèòü ó ñîá³ áàãàòó ð³çíîìàí³òí³ñòü õâîðîá, ÿê³ âèíèêàþòü ñàìå ÷åðåç åêîëîã³÷íèé ñòàí íàøî¿ ïëàíåòè. ×èòàþ: “Ñåðöåâà íåäîñòàòí³ñòü”, “Ðåâìàòèçì”,“Áðîíõ³àëüíà àñòìà”, “Àëåðã³ÿ” òà ³íøå. Âñå öå íàñë³äêè ×îðíîáèëþ, âèêîðèñòàííÿ õ³ì³êàò³â ó ñ³ëüñüêîìó ãîñïîäàðñòâ³, øê³äëèâ³ âèêèäè ôàáðèê òà çàâîä³â, ÿê³ îòî÷óþòü ëþäèíó òà ìàþòü âåëèêèé â³äáèòîê íà çäîðîⒿ êîæíîãî ç íàñ. Ïðî ÿêå âæå ùàñëèâå ³ çäîðîâå ìàéáóòíº íàøèõ ä³òåé ìîæíà ãîâîðèòè? À ãîâîðèòè é íå òðåáà, òðåáà ä³ÿòè. Ñïîä³âàþ÷èñü íà ïðàöþ ð³çíèõ åêîëîã³÷íèõ îðãàí³çàö³é, ìè í³÷îãî íå çì³íèìî ó ö³é ñèòóàö³¿. ³ä íàñ çàëåæèòü ò³ëüêè òå, ùîá ìè íå çàëèøàëèñÿ áàéäóæèìè òà áóëè îõàéíèìè ïî â³äíîøåííþ äî Çåìë³.

Êñåí³ÿ ÏËÀÕÒ²É, 16 ðîê³â

Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

5

×ÈÑÒÎÒÀ ÍÀÂÊÎËÎ ÍÀÑ Ó ÍÀØÈÕ ÐÓÊÀÕ

Ïðîáëåìà çàáðóäíåííÿ äîâê³ëëÿ çíàéîìà Äîíáàñó ùå ç 80-õ ðîê³â ÕÕ ñòîë³òòÿ. Áàãàòî õòî ââàæàº, ùî ç êîæíèì ðîêîì õìàðè íàä Äîíå÷÷èíîþ ëèøå ñ³ð³øàþòü, à ñòàí äîâê³ëëÿ ïîã³ðøóºòüñÿ. ×è òàê öå? Îñîáèñòî ÿ òàê íå ââàæàþ, òîìó ùî Äîíåöüê ìîº ð³äíå ì³ñòî: âåëèêå, ÿñêðàâå òà íåçâè÷àéíå. Âîíî ïîñò³éíî çì³íþºòüñÿ, ³ ö³ çì³íè îñòàíí³ì ÷àñîì äóæå äîáðå âïëèâàþòü íà îáëè÷÷ÿ øàõòàðñüêî¿ ñòîëèö³. Ìèíóëîãî ðîêó áóëî çàâåðøåíî êàï³òàëüíèé ðåìîíò Íàáåðåæíî¿ ì³ñòà. Íå äóæå îõàéí³ äîð³æêè ç ëàïàòèìè êóùàìè øèïøèíè òà áðóäíèì ïëÿæåì ïîðó÷ áóëî ïåðåòâîðåíî íà ã³äíèé âç³ðåöü ì³ñüêî¿ àðõ³òåêòóðè. Òåïåð ÿñêðàâ³ êâ³òè ïðèêðàøàþòü áåðåã, à íåïîäàë³ê âñòàíîâëåíî òðåíàæåðè òà äèòÿ÷³ ìàéäàí÷èêè. Çì³íþºòüñÿ ³ ñàì Êàëüì³óñ. Âæå äåê³ëüêà ðîê³â ïîñï³ëü ïðîâîäèòüñÿ ðåòåëüíà î÷èñòêà âîä ð³êè. Êóïàòèñÿ â öüîìó âîäîéìèù³ çàáîðîíåíî, àëå ì³ñöåâ³é ôàóí³ â íîâèõ óìîâàõ çíà÷íî êîìôîðòí³øå! Âë³òêó, êîëè ðîçêâ³òàþòü ëèïè, òàê äîáðå ïîñèä³òè â ò³í³ äåðåâ, ñïîñòåð³ãàþ÷è çà íåïîñèäþùîþ ìàëå÷åþ, êà÷êàìè òà çàêîõàíèìè ïàðàìè. Ãîâîðèòå, öå ðîáèòüñÿ ëèøå çàðàäè ïðîâåäåííÿ ªâðî-2012? Ìîæëèâî é òàê, àëå ï³ñëÿ ö³º¿ ñïîðòèâíî¿ ïî䳿 öÿ Íàáåðåæíà ç ¿¿ êâ³òàìè òà îõàéíèìè äîð³æêàìè çàëèøèòüñÿ íàì, äîíå÷÷àíàì. Äî òîãî æ, ñë³ä îáîâ’ÿçêîâî ñêàçàòè ïðî ÷èñëåíí³ çåëåí³ ìàéäàí÷èêè, ùî îñòàíí³ì ÷àñîì ç’ÿâèëèñü ó íàøîìó ì³ñò³. Öå ³ íîâ³ «çåëåí³ îñòð³âö³» ÖÏʳ ³ì. Ùåðáàêîâà, ³ àëå¿ ïàðêó Êîâàíèõ ô³ãóð. Ïðîâîäèòüñÿ êàï³òàëüíà ðåêîíñòðóêö³ÿ ïàðêó Ëåí³íñüêîãî êîìñîìîëó. Öå ì³ñöå, â³äîìå ñâî¿ìè ðîçê³øíèìè ðîæåâèìè êàøòàíàìè, çàðàç ïðèâîäèòüñÿ äî ëàäó, çáàãà÷óºòüñÿ íîâèìè êëóìáàìè òà àëåÿìè. Ìîæíà ñì³ëèâî ñêàçàòè, ùî Äîíåöüê çíîâó ïðÿìóº äî çâàííÿ Íàéçåëåí³øîãî ïðîìèñëîâîãî ì³ñòà ñâ³òó (òàê ÞÍÅÑÊÎ íàçâàëî íàøå ì³ñòî ó 1975 ðîö³). ̳ñòî ì³ëüéîí³â òðîÿíä â³äðîäæóºòüñÿ, ÿê ôåí³êñ ç ïîïåëó, ðîçêâ³òàþ÷è íîâèìè ÿáëóíÿìè, âèøíÿìè. Ïðåäñòàâíèêè âëàäè òà ïðîñòî ïåðåñ³÷í³ ìåøêàíö³ ïî÷àëè î÷èùóâàòè ì³ñòî â³ä ñìîðîäó çàâîä³â òà ôàáðèê, ïðîâîäèòè ÷èñëåíí³ åêîëîã³÷í³ äîñë³äæåííÿ ç ïèòàíü ÿêîñò³ âîäè, ãðóíò³â. Òàêîæ â³äêðèòî ÷îòèðè ïóíêòè êîíòðîëþ çà ïîâ³òðÿì. À ùîäî øàõò òà çàâîä³â, ÿê³ çíàõîäÿòüñÿ ó ìåæàõ ì³ñòà (íàéá³ëüø³ ç íèõ – ÎÀÎ «Êîêñîõ³ì», øàõòà ³ì. Çàñÿäüêî, øàõòà Çàïåðåâàëüíà), òî òóò ñèòóàö³ÿ ïîêðàùóºòüñÿ. ϳäïðèºìñòâà-çàáðóäíþâà÷³ ïîñòàâëåí³ íà ñóâîðèé êîíòðîëü. Òàê, íåùîäàâíî íà çàâîä ÎÀÎ «Êîêñîõ³ì» áóëî íàêëàäåíå ñòÿãíåííÿ ÷åðåç òå, ùî êîíöåíòðàö³ÿ ôåíîëó òà áåíçîëó (íåáåçïå÷í³ äëÿ ëþäèíè ðå÷îâèíè, ùî º ïðîäóêòàìè âèêèä³â öèõ çàâîä³â) ó ìåæàõ ì³ñòà çíà÷íî ïåðåâèùóâàëà íîðìó. ³äáóëîñÿ òàê, ùî ÷åðåç âèñîêó âîëîã³ñòü òà çì³íó íàïðÿìó â³òðó, íåáåçïå÷í³ õìàðè íå «ïîëåò³ëè» âãîðó, ùîá çíèêíóòè «ï³ä ïðîìåíÿìè ñîíöÿ», à «çàâ³òàëè» ó ì³ñòî. Êåð³âíèöòâî çàâîäó, ÿêå îô³ö³éíî í³ÿê³ íîðìè íå ïîðóøóâàëî, âñå æ ïîíåñëî ïîêàðàííÿ çà òå, ùî íå âðàõóâàëî âïëèâó íà âèðîáíèöòâî àá³îòè÷íèõ ôàêòîð³â (òåìïåðàòóðè, òèñêó òîùî), ùî ìîãëî ïðèçâåñòè äî ñåðéîçíèõ ïðîáëåì. Õî÷ó ñêàçàòè ïðî ñòàâëåííÿ ëþäåé äî íîâèõ, «çåëåíèõ» çì³í ó ì³ñò³. ßê áè ìè íå ïðèêðàøàëè ñâîº ì³ñòî äåðåâàìè, êâ³òàìè, ÿê áè ìè íå ñë³äêóâàëè çà ÷èñòîòîþ ïîâ³òðÿ òà âîäè, áåç îáåðåæíîãî â³äíîøåííÿ äî òîãî, ùî ìàºìî, íîâîãî íå ïîáóäóºìî. Ïðèêðî, àëå ñë³ä â³äì³òèòè, ùî â Äîíåöüêó ìຠì³ñöå íàÿâí³ñòü íèçüêî¿ åêîëîã³÷íî¿ êóëüòóðè ñåðåä íàñåëåííÿ. Êèíóò³ äîäîëó íåäîïàëêè òà óïàêîâêè â³ä ¿æ³, ñì³òòÿ, íåîáåðåæíå ñòàâëåííÿ äî çåëåíèõ íàñàäæåíü, - âñå öå, íà æàëü, ìîæíà çóñòð³òè ó ì³ñò³. Òàê íåùîäàâíî ÿ ïðîâîäèëà îïèòóâàííÿ ñåðåä ï³äë³òê³â íà òåìó «ßêèì âè áà÷èòå ïîäàëüøèé ðîçâèòîê Äîíåöüêà é Äîíåöüêî¿ îáëàñò³?». Ïåðåâàæíà á³ëüø³ñòü îïèòóâàíèõ áàãàòî óâàãè çâåðòàëà íà åêîëîã³÷í³ ïðîáëåìè òà ð³çíîìàí³òí³ øëÿõè ¿õ ïîäîëàííÿ ó ìàéáóòíüîìó. À öå çíà÷èòü, ùî â íàøîìó ðåã³îí³ º êîìó ïèëüíóâàòè çà ÷èñòîòîþ íåáà, âóëèöü òà ð³÷îê. Öå çíà÷èòü, ùî íàä³ÿ íà ãàðìîí³éíèé ðîçâèòîê â³äíîñèí «ëþäèíà-äîâê³ëëÿ» º.

Ìàð³ÿ ÏÐÎÊÎÏÅÍÊÎ, 16 ðîê³â


Äæåì ¹8 (124) - 2010

Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

Êàê ÿ ìîãó ïîìî÷ü

ïëàíåòå

Âîïðîñ ýêîëîãèè âñåãäà âîëíîâàë è âîëíóåò ëþäåé âñåõ ñòðàí. Íàó÷íî-òåõíè÷åñêèé ïðîãðåññ âíåñ â íàøó æèçíü âñÿêèå íîâøåñòâà, çíà÷èòåëüíî îáëåã÷àþùèå áûòèå íà Çåìëå. Íî, áåçäóìíî èñïîëüçóÿ ïðèðîäíûå áîãàòñòâà, ìû ñàìè, òîãî íå çàìå÷àÿ, íàðóøàåì ãàðìîíèþ â ïðèðîäå, åå çàêîíû, ÷òî ïðèâîäèò ê ýêîëîãè÷åñêèì êàòàñòðîôàì. Äëÿ ìîåãî ïîêîëåíèÿ ïðîáëåìû îêðóæàþùåé ñðåäû áëèæå è îñòðåå, òàê êàê îò ýòîãî çàâèñèò íå òîëüêî íàøå áóäóùåå, à è áóäóùåå âñåé ñòðàíû. À ÷òî æå äåëàåòñÿ äëÿ óëó÷øåíèÿ ñèòóàöèè, ÷òîáû ìû ðîñëè íå òîëüêî çäîðîâûìè è êðåïêèìè, íî è ñîçíàòåëüíûìè?

6

Îêðóæàþùàÿ ñðåäà – ýòî, áåçóñëîâíî, âåñîìàÿ ÷àñòü äóøè êàæäîãî èç íàñ. Ãäå ìû æèâåì, ÷òî åäèì, ÷åì äûøèì – îò ýòîãî çàâèñèò î÷åíü ìíîãîå, òàê êàê ýòî è åñòü òîò ôóíäàìåíò, íà êîòîðîì ñòðîèòñÿ ñ÷àñòüå ëþáîãî ÷åëîâåêà. Ñòîèò ïðîñòî âñòàòü, âûãëÿíóòü â îêíî, è òîãäà ìû óâèäèì, êàêîå îíî, íàøå ñ÷àñòüå. Äûì îò çàâîäîâ, ðàçðûâàþùèé ãëàäü ãîëóáîãî íåáà ñâîèì ñåðûì åäêèì öâåòîì, óæå äàâíî ìåðòâûå âîäû êîãäà-òî ÷èñòîé æèâîé ðåêè, è óëèöû. Îíè õîòü ïîëíû âå÷íî áåãóùèìè è ñïåøàùèìè ïðîõîæèìè, æèçíè íà íèõ óæå äàâíî íåò. Òàê ìîæåì ëè ìû æèòü ïîëíîöåííî è ñ÷àñòëèâî, êîãäà ÷àñòü íàøåé äóøè óæå ìåðòâà?.. Îêðóæàþùàÿ ñåðîñòü âîçíèêàåò îò áåçðàçëè÷èÿ íå òîëüêî ìîèõ ðîâåñíèêîâ, à è âçðîñëûõ. Ìåíÿ æå ýòî î÷åíü òðåâîæèò. Ïîýòîìó ÿ íà÷àëà äåéñòâîâàòü êîíêðåòíî â ñâîåé øêîëå. Ñîáðàëà ïðåäñòàâèòåëåé ñàìîóïðàâëåíèÿ, ëèäåðîâ è ïðåäëîæèëà ïëàí ïðîâåäåíèÿ ðåéäîâ ïî î÷èùåíèþ óëèö ìîåãî ãîðîäà Ìàêååâêè. Ïðèÿòíî, ÷òî 90% ëèäåðîâ øêîëû ñîãëàñèëèñü îðãàíèçîâàòü âûõîä îäèí ðàç â ìåñÿö âñåé øêîëîé ñ ìåòëàìè, ëîïàòàìè è ìåøêàìè äëÿ î÷èñòêè ãîðîäà. È íå òîëüêî äëÿ òîãî, ÷òîáû ïîìî÷ü äâîðíèêàì, à ÷òîáû ñâîèì ïðèìåðîì äàòü ïîíÿòü ìîëîäåæè, ÷òî íóæíî ëþáèòü ñâîþ óëèöó, ðàéîí, ïîäúåçä. Ïåðâûé âûõîä ñîñòîÿëñÿ. Óäèâëåíèþ æèòåëåé íå áûëî ïðåäåëà. È ïóñòü íàñ ñåãîäíÿ íåìíîãî, ÿ âñå æå âåðþ, ÷òî ìîÿ èíèöèàòèâà áóäåò ïîäõâà÷åíà ìíîãèìè øêîëàìè, ëèöåÿìè è äðóãèìè ó÷åáíûìè çàâåäåíèÿìè.

Àííà ÊÎÂÀËÅÍÊÎ, 17 ëåò

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

ÏÛËÜ ÏÛËÜ

Ìû æèâåì â ìåãàïîëèñå: òûñÿ÷è ìàøèí íà óëèöàõ è ïðîñïåêòàõ, ìèëëèîíû æèòåëåé è ãîñòåé ãîðîäà åæåäíåâíî ñîçäàþò âàâèëîíñêîå ñòîëïîòâîðåíèå ìåæäó áàøíÿìè-íåáîñêðåáàìû, ðàñòóùèìè êàê ãðèáû ïîñëå äîæäÿ, ãäå íåîñîáåííî-òî è ðàçãóëÿåøüñÿ. È íàä âñåì ýòèì õàîñîì, áóäòî êóïîëîì öèðêà ðàñêèíóëñÿ ñëîé ñìîãà, óêðûâøåãî øàõòåðñêóþ ñòîëèöó îò ñîëíöà è ñîçäàþùåãî ïàðíèêîâûé ýôôåêò.

Íî ýòî åù¸ áû è íè÷åãî, åñëè íå ïûëü. Äåñÿòêè, ñîòíè, òûñÿ÷è òîíí óñòèëàþò ïëîùàäè, ïàðêè, ïðîíèêàþò â íàøè êâàðòèðû. À êòî îíà ñòàðøíàÿ çëîäåéêà? Ïûëü - ýòî ÷àñòè÷êè ïî÷âû, òÿæåëûõ ìåòàëëîâ. ïðîèçâîäèìûõ âûõëîïàìè àâòîòðàíñïîðòà, ïðîìûøëåííûì ïðîèçâîäñòâîì, áîëåçíåòâîðíûå áàêòåðèè è ìíîãèå äðóãèå óæàñû, î êîòîðûõ ëó÷øå è íå çíàòü. Ïîýòîìó íåò íè÷åãî óäèâèòåëüíîãî, ÷òî, âûéäÿ íà óëèöó ñ óòðà, âäîõíóâ «ñâåæåãî» âîçäóõà, ìîæíî ñåðü¸çíî è íàäîëãî çàáîëåòü.

Ìàðèÿ ÏÐÎÊÎÏÅÍÊÎ, 16 ëåò


Äæåì ¹8 (124) - 2010

Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

ÏÎÐÀ ÊÐÈ×ÀÒÜ

Ïðèðîäà – ýòî áåñöåííîå äîñòîÿíèå ÷åëîâå÷åñòâà, åãî äîì, ïèùà, çäîðîâüå è áëàãîïîëó÷èå. Âî ìíîãèõ òî÷êàõ çåìíîãî øàðà åùå íåñêîëüêî äåñÿòêîâ ëåò íàçàä ïðàêòè÷åñêè âîîáùå íå ó÷èòûâàëèñü ýêîëîãè÷åñêèå èíòåðåñû ïðèðîäû. Ê ñîæàëåíèþ, âåëåíèåì âðåìåíè, ýòà ïðîáëåìà ñòàëà îäíîé èç ãëàâíûõ çàäà÷ ÷åëîâå÷åñòâà è íàøåãî áåñïîêîéíîãî âåêà. Ñëîâî «ýêîëîãèÿ» ñåãîäíÿ çíàêîìî âñåì. Ãðÿçíûå ðåêè è îçåðà, äûì èç çàâîäñêèõ òðóá, ×ÀÝÑ è ìíîãîå äðóãîå – âñå ýòî íåâûïîëíåíèå çàêîíîâ ýêîëîãèè, êîòîðûå ñåãîäíÿ îáÿçàí çíàòü êàæäûé èç íàñ. À ÷òî æå çíàåì ìû, æèâóùèå â Äîíåöêå è Äîíåöêîé îáëàñòè, îá ýêîëîãèè è ïðèðîäå íàøåãî êðàÿ, î íàøåì ãîðîäå? Ó îäíîãî äóøà áîëèò çà ñâîé ãî-

7

SOS!!!

ðîä, à äðóãîé àáñîëþòíî áåçðàçëè÷åí ê íåìó. Áåçðàçëè÷íû ê ïðîèñõîäÿùåìó âîêðóã è ïîäðîñòêè, è âëàñòè. Ïðîñìàòðèâàÿ äàííûå ïî ýêîëîãè÷åñêîìó ìåäèöèíñêîìó ñîñòîÿíèþ Äîíåöêà, ÿ óâèäåëà ñòðàøíûå öèôðû.

Åæåãîäíî ïîòåðè ðàáî÷åãî âðåìåíè ïî áîëåçíè ñîñòàâëÿþò 937 ÷åëîâåêî-äíåé íà êàæäûå 100 ðàáîòàþùèõ. Óâåëè÷èëîñü êîëè÷åñòâî îíêîçàáîëåâàíèé, âîçðîñ óðîâåíü äåòñêîé ñìåðòíîñòè. Õîòåëîñü áû, ÷òîáû êàæäûé èç íàñ çàäóìàëñÿ íàä òåì, êàê íàì æèòü äàëüøå è ÷åì äûøàòü. Ðîâåñíèê, äàâàé âîçüìåìñÿ çà ðóêè è äðóæíî íà÷íåì áîðüáó çà ñïàñåíèå ïðèðîäû! È óæå ñåé÷àñ ïîðà çàäóìàòüñÿ íàä òåì, êàêèå ðåêè è îçåðà áóäóò íàñ îêðóæàòü, êàêèì âîçäóõîì áóäåì äûøàòü. Äîëã êàæäîãî èç íàñ – íàâåñòè ïîðÿäîê â ñâîåì óãîëêå ïëàíåòû, ÷òîáû ïîòîì íå ñòûäíî áûëî çàãëÿíóòü â ãëàçà ãîñïîæå Ïðèðîäå.

Ìàðèÿ ÏÓÃÀ×, 15 ëåò

ÌIÑÒÎ ÎÇÈÐÍÈÑÜ ÌÀÉÁÓÒÍÜÎÃÎ ÍÀÂÊÐÓÃÈ!

ßêèì ìîº ì³ñòî áóäå ÷åðåç äåñÿòü ðîê³â, óÿâèòè íå ìîæó, òîìó ùî â óñ³õ íåïîäîáñòâàõ âèíí³ äîðîñë³, à íå ìè – ä³òè. Íà æàëü, ä³òè ïåðåéìàþòü â³ä íèõ íàéã³ðøå.

Êîëè ÿ áà÷ó äåÿêèõ äîðîñëèõ, õòî â³äíîñèòüñÿ äî òèïó çàáðóäíþâà÷³â, ìåí³ ñòຠñòðàøíî: âîíè íå çàìèñëþþòüñÿ ïðî ìàéáóòíº ñâî¿õ ä³òåé. Òà ä³òè áà÷óòü, ùî ðîáëÿòü ¿õ áàòüêè. Ìîæå òîìó ìîÿ ïîäðóãà Íàñòÿ êàæå, ùî âîíà óÿâëÿº ñâîº ìàéáóòíº äóæå ïîõìóðèì ³ ÷îðíèì, ÿê âóã³ëëÿ àáî ÿê í³÷. Âîíâ ââàæàº, ùî ñâ³ò áóäå, ìîâ ê³ìíàòà, ç ÿêî¿ âèíåñëè âñå, êð³ì ñì³òòÿ. Ìåí³ ñòàëî ñòðàøíî â³ä ¿¿ ñë³â: àäæå íàì ëèøå 13 ðîê³â, õ³áà æ ìîæíà ì³ðêóâàòè òàê ïîõìóðî? Òà íà æàëü, ÿ ç íåþ ö³ëêîì çãîäíà. Ñåðåä ìîãî ïîêîë³ííÿ º ð³çí³ ä³òè: ðîçóìí³ é íå äóæå, ðîçáèøàêè é òèõîí³, ñêðîìí³ é íàõàáí³, á³äí³ é áàãàò³. Àëå æ æèâåìî ìè íà îäí³é Ïëàíåò³, ÿêó ïîñëàâ íàì Áî㠖 çåëåí³é, ñâ³òë³é, ñîíÿ÷í³é. Öå ïîâèíí³ óñâ³äîìëþâàòè âñ³ ³ íå ðóéíóâàòè ¿¿, à áåðåãòè.

Îëüãà ÇÞÇÈÍÀ, 13 ðîê³â

Ìîº ì³ñòî äóæå ãàðíå. Áàãàòî çåëåíèõ ïàðê³â, êâ³ò³â òà äåðåâ. Âë³òêó âàæêî çíàéòè øìàòî÷îê çåìë³, íà ÿêîìó íå ìຠðîñëèí. Àëå ÿêà á ãàðíà íå áóëà öÿ ñòîðîíà ìåäàë³, îáîâ’ÿçêîâî º ùå é ³íøà. Íà æàëü, ìàëî õòî çäîãàäóºòüñÿ, ùî óñ³ ö³ ðîñëèíè ñàäæàþòü íå ò³ëüêè äëÿ êðàñè, à é äëÿ î÷èùåííÿ ïîâ³òðÿ. Òîæ êîæåí ïîâèíåí ïîâàæàòè ïðàöþ ³íøèõ òà ðîçóì³òè, ùî ÷èñòî íå òàì, äå ïðèáèðàþòü, à òàì, äå íå çàëèøàþòü ï³ñëÿ ñåáå ñì³òòÿ. Äåõòî ç íàñ ðîçó쳺 öå. À ò³, õòî íå õî÷å öüîãî óñâ³äîìëþâàòè, ïîâèíí³ íåñòè ïîêàðàííÿ. ßêáè-òî òàê ä³éñíî é áóëî. Íàñïðàâä³ ìîëîäü ìàéæå íå ï³êëóºòüñÿ ïðî Çåìëþ. À ùîá çì³íèòè òàêå ñòàâëåííÿ äî ïëàíåòè, ïîòð³áíå åêîëîã³÷íå âèõîâàííÿ. Ïîòð³áíî ïàì`ÿòàòè, ùî äîáðî çàâæäè ïîâåðòàºòüñÿ, òàê ñàìî, ÿê ³ çëî. Íàâ³òü ÿêùî ïðîñòî êèíóòè îáãîðòêó íå íà çåìëþ, à â óðíó, áóäå âæå êðàùå. Öèì ìîæíà äîïîìîãòè ñâîºìó ì³ñòó. Çàïàì’ÿòàé! Òè - ìàéáóòíº ñâ êðà¿íè, ³ ò³ëüêè â³ä òåáå çàëåæèòü, ÿêîþ âîíà áóäå!

Íàòàøà ÊÎÌÀв×ÅÂÀ, 14 ðîê³â


Äæåì ¹8 (124) - 2010

×èñòîòà íàâêîëî íàñ – ó íàøèõ ðóêàõ

Âèéäåø âçèìêó íà âóëèöþ - íàâêîëî òàê áàãàòî ñí³ãó, òàê êðàñèâî. À çðîáèø êîâòîê ïîâ³òðÿ ³ ïåðåõîïèòü ó òåáå â ãîðë³. Àëå íå â³ä çàõîïëåííÿ, à ÷åðåç òå, ùî ïîâ³òðÿ áðóäíå òà íàñè÷åíå ïðîìèñëîâèìè â³äõîäàìè. Òàêå ÿâèùå ó íàøîìó æèòò³ íå ð³äê³ñòü, àäæå ìè æèâåìî ó Äîíåöüêó – ì³ñò³ ç âèñîêîðîçâèíåíîþ ïðîìèñëîâ³ñòþ. Òà íå ëèøå ìè, äîíå÷÷àíè, ñòðàæäàºìî â³ä ïîã³ðøåííÿ ñòàíó äîâê³ëëÿ. Òàêèõ ÿê ìè ì³ëüéîíè, íàâ³òü äåñÿòêè ì³ëüéîí³â. Êîæíîãî äíÿ íà Çåìë³ âìèðຠáåçë³÷ ëþäåé â³ä íåâ³äîìèõ õâîðîá, íàñ íèùàòü êàòàñòðîôè, åï³äå쳿, à ìè íàâ³òü íå çàìèñëþºìîñü, ùî âñå öå ÷åðåç íåäáàëå ñòàâëåííÿ äî íàâêîëèøíüîãî ñåðåäîâèùà. Áåçóìîâíî, ìè íå çàáóâàºìî ïðî ìàò³íêó-ïðèðîäó çîâñ³ì. Ó íàñ ³ñíóþòü îðãàí³çàö³¿, ùî çàõèùàþòü ¿¿ ïðàâà (Green Peace, íàïðèêëàä), àëå ëþäåé, êîòð³ çâèêëè íåäáàëî ñòàâèòèñÿ äî ïðèðîäè, äîñèòü áàãàòî. ß ìàþ íà óâàç³ ³ ãåíåðàëüíèõ äèðåêòîð³â çàâîä³â, øàõò, ³ íåâèõîâàíó ìîëîäü, ÿê³é âñå ð³âíî, ùî ðîáèòüñÿ íàâêðóãè. Ìåí³ áîëÿ÷å çà ñâî¿õ ðîâåñíèê³â, òà çì³íèòè í³÷îãî íå ìîæó. Äóìàþ, ùî âñ³ëÿê³ ìîëîä³æí³ ôåñòèâàë³, êîíêóðñè, çìàãàííÿ òðåáà ðîçïî÷èíàòè ç ïðåçåíòàö³¿ íå íà ñöåí³, à ç óáîðêè âóëèöü òîãî ì³ñòà, äå ïðîõîäÿòü çàõîäè. Öå áóäå ïîêàçîâèé ïðèêëàä ìåøêàíöÿì ì³ñò, ñ³ë ÷è ñåëèù. ßêùî æ ëþäèíà íåäáàâéëèâà, òî í³ÿê³ Çàêîíè íå çì³íÿòü ñèòóàö³þ. Õ³áà ùî íàêàçóâàòè ñ òÿãíåííÿìè. À âçàãàë³, ìîëîä³ ïîòð³áíî ëèøå çàïðîïîíóâàòè 䳺Ⳡñïîñîáè. ßê³ ñàìå? Ïðî öå ïîâèíí³ ï³êëóâàòèñÿ ò³, õòî ä³éñíî â³äïîâ³äຠçà åêîëîã³þ. Ç ³íøî¿ ñòîðîíè, ìîëîäü ïîâèííà ñàìà ðîçóì³òè, ùî ñì³òèòè çíà÷èòü íå ïîâàæàòè ð³äíîãî ì³ñòà, êðàþ, Çåìë³.

Þë³ÿ ÁÀËÊÀ, 16 ðîê³â

Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

×ÒÎ ÏÎÑÅÅØÜ...

8

Êàæäûé äåíü ìû òâîðèì ñ ïðèðîäîé òàêîå, ÷òî îíà óæå â øîêå. Çåìëÿ óæå îïóõëà. Åé íàäîåë âåñü ïîñòîÿííûé íåãàòèâ âîêðóã íàñ. Êàê ìîæåò, ïðåäóïðåæäàåò íàñ î òîì, ÷òî ïîðà áû óæå è î íåé çàäóìàòüñÿ. Ëþäè ïðåñòàëè áåðå÷ü òî, ÷òî èìåþò, ïåðåñòàëè äåëàòü ýëåìåíòàðíûå âåùè äàæå ñåáå â ïîëüçó. È ýòî î÷åíü çàìåòíî.

Ïðîñòîé ïðèìåð èç æèçíè: ã… óëÿÿ ñ äðóçüÿìè, ìû îáû÷íî ïîêóïàåì âñÿêèå ìåëî÷è äëÿ òîãî, ÷òîáû ïðîñòî ïîæåâàòü èëè ïîäêðåïèòüñÿ. Ìîðîæåíîå, ÷èïñû, ÷óïà-÷óïñû, ñîêè. Íî êóäà äåâàþòñÿ óïàêîâêè ýòèõ òîâàðîâ? Ïîíÿòíîå äåëî, îñòàþòñÿ ëåæàòü áðîøåííûå íà àñôàëüòå. À âåäü ñîâñåì íåäàëåêî ñòîèò óðíà. Ïî÷åìó òàê òðóäíî ïðîéòè íåñêîëüêî øàãîâ è âûêèíóòü îáåðòêè, êîòîðûõ ñ êàæäûì äíåì ñòàíîâèòñÿ âñå áîëüøå è áîëüøå. Ñòàäíûé èíñòèíêò ó ìíîãèõ ïîäðîñòêîâ ñðàáàòûâàåò âñå ÷àùå. Êàæäûé èç íàñ æèâåò ñåãîäíÿøíèì äíåì ñî ñâîèìè áåñïðèíöèïíûìè âûâîäàìè: îò âûáðîøåííîé áóìàæêè íè÷åãî íå áóäåò. À ýòî çíà÷èò, ÷òî ìîåìó ïîêîëåíèþ ïîíÿòèå «êóëüòóðà» íå çíàêîìî, à ñîîòâåòñòâåííî, èõ íå âîëíóþò ïðîáëåìû çàãðÿçíåíèÿ îêðóæàþùåé ñðåäû. Äåëàÿ âûâîäû èç äåéñòâèé íàøèõ ñîâðåìåííèêîâ, ñëåäóþùèì ïîêîëåíèÿì ïðåäñòîèò æèòü â ñòðàíå ôàíòèêîâ. Ê ýòîìó ìû øëè âñå ãîäû?

Àííà Äîëãîåðîâà


Äæåì ¹8 (124) - 2010

Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

9

×ÒÎ ÁÓÄÅÒ ÄÀËÜØÅ ÇÀÂÈÑÈÒ ÎÒ ÍÀÑ

ßêèé ñüîãîäí³ äèâîâèæíèé ðàíîê! ϳñëÿ ìîðîçíî¿ çèìè – öå òå, ùî òðåáà! Âåñíÿíå ñîíå÷êî ïåñòèòü óñ³õ æèâèõ ³ñòîò, à ëåãêèé â³òåðåöü äîäຠïðèºìíî¿ ñâ³æîñò³. Îñü âæå é ïòàõè çàâçÿòî çàòÿãóþòü ïðèâ³òàëüíó ï³ñíþ â íà䳿, ùî âåñíà ïîâí³ñòþ âñòóïèòü ó ñâî¿ ïðàâà. Ìîæíà ö³ëó â³÷í³ñòü ³òè âóëèöåþ ³ íàñîëîäæóâàòèñÿ… Òàê, ñòîï! À öå ùî òàêå? Íà íåâåëèê³é ïëîùàäö³, ïðÿìî ïåðåä áóäèíêîì, ðîçêèäàíà êóïà ñì³òòÿ. ² ÿê öå òðåáà ðîçóì³òè? Íåâæå âàæêî ïðîéòè äåê³ëüêà ìåòð³â äî ñì³òòºâîãî êîíòåéíåðó? À òàêèé ïåéçàæ ç³ïñóâàëè! Äóæå îáóðåíà, ÿ âñå æ òàêè âèð³øèëà ïðîäîâæèòè ñâîþ ïðîãóëÿíêó. ² âæå ÷åðåç äåê³ëüêà õâèëèí ÿ çàáóëà ïðî öåé íåïðèºìíèé ³íöèäåíò: òàê ïðåêðàñíî áóëî éòè òà âäèõàòè ñâ³æèé àðîìàò âåñíè. Õî÷à, - ×òî-òî òû íåâàæíî âûãëÿäèøü… ÿêùî áóòè òî÷í³øîþ, öå áóâ çà- ß ïëîõî ñåáÿ ÷óâñòâóþ. Â÷åðà âûçûâàëè ðîäèòåëè ñêîðóþ ïîìîùü. ïàõ âèõëîïíèõ ãàç³â, ÷åðåç ÿêèé - ×òî ñ òîáîé? çð³äêà ïðîáèâàâñÿ ïðèºìíèé çà- Âðà÷è ãîâîðÿò, ÷òî ïðîáëåìà ñ ë¸ãêèìè. Âñÿ áåäà â îêðóæàþùåé ñðåïàõ íåùîäàâíî ïðîéøîâøîãî äå… äîùó. Òàê, àâò³âîê ³ç êîæíèì äíåì Ñòàëî ñòðàøíî æèòü. Òàê è õî÷åòñÿ êðèêíóòü:«Ìàìà, ðîäè ìåíÿ îáñòຠâñå á³ëüøå, à ÷èñòîãî ïîâ³òðÿ ðàòíî!» – âñå ìåíøå. Ç òàêèìè òåìïàìè Äåéñòâèòåëüíî, ïðîáëåìà ýêîëîãèè ñåãîäíÿ î÷åíü çëîáîäíåâíà. Ó íàñ òåõí³÷íîãî ðîçâèòêó ñâ³æå ïîâ³òðÿ åñòü ìèíèñòð îõðàíû îêðóæàþùåé ïðèðîäíîé ñðåäû Óêðàèíû, åñòü ìîæå ñòàòè íàéäîðîæ÷èì òà íàéäèðåêòîðà ìåòàëëóðãè÷åñêèõ è êîêñîõèìè÷åñêèõ çàâîäîâ, êîòîðûå ñ÷èòàþò, ÷òî ïðîìûøëåííûé ðîñò è îõðàíà îêðóæàþùåé ñðåäû – åäèíûé äåô³öèòí³øèì òîâàðîì. ß íàâ³òü ïðîöåññ, åñòü âñåâîçìîæíûå îðãàíèçàöèè ïî çàùèòå ïðèðîäû. Ó âñåõ ó ìîâ÷ó ïðî ïðîìèñëîâ³ñòü, ÿêà çàâíèõ åñòü è ïðîãðàììû ïî óëó÷øåíèþ ýêîëîãè÷åñêîé îáñòàíîâêè íà äຠçíà÷íî¿ øêîäè äîâê³ëëþ. ² çàâîäàõ è â ãîðîäàõ. À åñëè åñòü òàêîå îãðîìíîå êîëè÷åñòâî ÷èíîâíèêîëè ÿ ïîãëÿíóëà ó á³ê çàâîäó âîêîâ-çàùèòíèêîâ îêðóæàþùåé ñðåäû, òî ïî÷åìó ýòà òåìà òàê îñòðî ñòîèò ãåíåòðèâêèõ âèðîá³â, òî ïîáà÷èíà ïîâåñòêå äíÿ? Íåóæåëè íåò îòâåòà íà èçâå÷íûå âîïðîñû « Êàê áûòü? ëà, ÿê òåìíî-ñ³ðèé äèì êëóáèòüè «×òî äåëàòü?» ñÿ íàä òðóáàìè. Çàâîä ïðàöþº íà  ìîåì ãîðîäå åñòü Öåíòðàëüíûé ïàðê êóëüòóðû è îòäûõà. Êðàñèâåéïîâíó ïîòóæí³ñòü, òîìó ñüîãîäí³ øåå ÷èñòîå ìåñòî ñî ñâîèìè àòòðàêöèîíàìè, êàôå, ÿõò-êëóáîì, öâåòçíîâó íå ìîæíà â³äêðèòè â³êíà…... íèêàìè. Çäåñü òàê ïðèÿòíî ãóëÿòü, äûøàòü ñâåæèì âîçäóõîì, ñìîòðåòü Íàñòð³é ì³é áóâ áåçíàä³éíî ç³ïñîíà ãîëóáîå íåáî, ïðèùóðèâ ãëàçà òî ëè îò ñâåòà, òî ëè îò ñ÷àñòüÿ. Íî âàíèé, òîìó ÿ âèð³øèëà ïîâåðíóñ÷àñòüå äëÿ òàêèõ, êàê ÿ, äëèòñÿ íåäîëãî: ñèãàðåòíûé äûì îêðóæàåò òèñÿ äîäîìó. íàñ, íåêóðÿùèõ ëþäåé, ïîâñþäó. Îáèäíî, ÷òî êóðÿò íå òîëüêî âçðîñß âñå ì³ðêóâàëà ïðî òå, ÿê ïîëûå, íî è ìîè ðîâåñíèêè. Ãëàâíîå, ÷òî âñå îíè çàãðÿçíÿþò îêðóæàþùóþ ñðåäó, ïîðòÿò ñâîå çäîðîâüå è íå äóìàþò î òåõ, êòî çàäûõàåòñÿ îò âàðâàðñüêè ìè ñòàâèìîñÿ äî äîâäûìà íà ñîñåäíåé ñêàìåéêå. ê³ëëÿ. Çåìëÿ ïîäàðóâàëà íàì ä³ì, Ñîâåñòü è ïîíÿòèå êóëüòóðû ó ìîëîäåæè – íåçíàêîìûå ÷óâñòâà. Ñîà ìè ëèøå ãóáèìî éîãî. Ìåí³ õîòâðåìåííûå òèíýéäæåðû íå ñïðîñÿò ó ñèäÿùåãî íà ñêàìåéêå «Ìîæíî ³ëîñÿ çàêðè÷àòè íà âåñü ñâ³ò, ùîá ëè çàêóðèòü?», íå ñêàæóò «Ñ âàøåãî ïîçâîëåíèÿ». À æàëü. ß ñ÷èòàþ, ÷òî êîæåí ïî÷óâ: «×îìó ìè òàê³ æîðíåäîñòàòî÷íî èçó÷àòü â øêîëå ïðåäìåò ýòèêè. Íóæíî ïðèó÷àòü ïîäðîññòîê³ äî ³íøèõ ³ñòîò, ÿê³ çìóøåí³ òêîâ ê òðóäó, ÷òîáû îíè ñòàëè óâàæàòü ðàáîòó äðóãèõ. Íàøà íàöèÿ äîëñòðàæäàòè ÷åðåç íàøå áåçãëóçäÿ? æíà áûòü âûñîêîîáðàçîâàííîé è êóëüòóðíîé. ×îìó ìè òàê³ æîðñòîê³ ïî â³äíîÊ … îãäà ÿ äèñêóòèðóþ ñî ñâîèìè îäíîêëàññíèêàìè ïî ïîâîäó òîãî, øåííþ äî ñàìèõ ñåáå? Ëþäè! Ùî êàêèìè â ïåðâóþ î÷åðåäü ìû äîëæíû áûòü, ÷òîáû áûëî ÷èñòî â ïîäúåçæ ìè ðîáèìî? Çàì³ñòü òîãî, ùîá äàõ, íà óëèöàõ, ìåíÿ ìíîãèå íå ïîääåðæèâàþò. Âûõîäèò, îäèí â ïîëå áåðåãòè ïëàíåòó, ÿêà äîâ³ðåíà íå âîèí? Âîò ïî÷åìó ÿ – çà æåñòêèå ìåðû âîñïèòàíèÿ êóëüòóðû ìîëîíàì, ìè çíèùóºìî ¿¿!» Àëå ÿ çðîäåæè. çóì³ëà, ùî ÿ îäèíîêà ³ í³êòî íå À âû ñî ìíîé ñîãëàñíû? ßíà ÁÓËÀÒÍÈÊÎÂÀ, ïî÷óº ìî¿õ ñë³â.

ó÷åíèöà 9 êë.

³êòîð³ÿ ÒÎÏÎË


Äæåì ¹8 (124) - 2010

Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

10

Âàëåðèÿ ØÀÐÀÏÎÂÀ, 15ëåò

Ïëàíåòà Çåìëÿ!

Âçãëÿíèòå íà íåå, äðóçüÿ! Íå âèäíî çäåñü äåðåâüåâ è öâåòîâ, Ïîðõàþùèõ â íåáå áàáî÷åê è ìîòûëüêîâ. Íå ñëûøíî ïåíüÿ ïòèö, Æóð÷àíèÿ ðó÷üåâ, Ïðîçðà÷íûõ, ñèíèõ ðåê È çåëåíè ëåñîâ. Ïðèðîäà ïîãèáàåò È êëè÷ íàì ïîñûëàåò: Àõ, ëþäè, ÷òî âû ñäåëàëè! Âçãëÿíèòå! Îòêðîéòå Êíèãó Êðàñíóþ. Ñìîòðèòå! Æèâîòíûå è ðàñòåíèÿ íà÷èíàþò âûìèðàòü, Ìû ñêîðî ïî íàçâàíèÿì èõ áóäåì óçíàâàòü. Äàâàéòå ìèð ñïàñàòü, ïðèðîäó î÷èùàòü, ×òîá âîçäóõ ÷èñòûì ñòàë, ×òîá ñìîã âîêðóã ïðîïàë. Îòõîäû ôàáðèê è çàâîäîâ Íå áóäåì ñáðàñûâàòü ìû â âîäó! Âçûâàþ: íå ñîðèòü, Êîñòðû ïîñëå ñåáÿ òóøèòü. Äåðåâüÿ íå ðóáèòü, Æèâîòíûé ìèð äëÿ íàñ âñåõ ñîõðàíèòü!

ÏÐÎÃÓËßÍÊÀ ÍÅ ÂIÄÁÓËÀÑß

Çíîâ çàñòóäà. Çàðàç ìàìà çìóñèòü ìåíå 甿ñòè êóïó ã³ðêèõ òàáëåòîê. Âîíà êàæå, ùî âñ³ íàø³ õâîðîáè – öå íàñë³äîê çàáðóäíåííÿ äîâê³ëëÿ. À ìåí³ òàê õî÷åòüñÿ âèéòè íà âóëèöþ òà ïîãðàòèñÿ íà äèòÿ÷îìó ìàéäàí÷èêó, òèì á³ëüøå ùî â³í ó íàñ òàêèé ãàðíèé, îáëàäíàíèé ãîéäàëêàìè, êàðóñåëëþ, ð³çíîìàí³òíèì ñïîðòèâíèì îáëàäíàííÿì. Ìàòóñÿ çãîäèëàñÿ, àëå íå ñêàçàëà, ùî ñòàëîñÿ ç ó÷îðàøíüîãî äíÿ... Òà ò³ëüêè-íî âèéøëè ³ç ï³ä’¿çäó, ÿê ÿ â³ä÷óëà íåïðèºìíèé çàïàõ ðîçïå÷åíîãî àñôàëüòó. À ùå á³ëüøå áóëà çäèâîâàíà, êîëè çàì³ñòü òîãî ìàéäàí÷èêà ïîáà÷èëà àâòîìîá³ëüíó ñòîÿíêó. - ßê ìîæíà áóëî òàêå çðîáèòè? Õòî ò³ çëî䳿? Õòî äîçâîëèâ? çâåðòàþñü ÿ äî ìàìè. - ª, äèòèíî ìîÿ, òàêå ïîíÿòòÿ ÿê «ñàìîâðÿäóâàííÿ». Òà, íà æàëü, ìè, ìåøêàíö³ áóäèíê³â òóò áåçñèëüí³, íå ìîæåìî í³÷îãî ïîä³ÿòè, à îñîáëèâî ÿêùî òàêèé äîçâ³ë ò³ çëî䳿 îòðèìàëè â³ä ìåðà ì³ñòà ÷è ùå â³ä âèùîãî ÷èíîâíèêà. - Òî âèõîäèòü, ùî ïðî íàø³ ïîäâ³ð’ÿ, äå ìàþòü áóòè äåðåâà, êâ³òè, àëüòàíêè, í³õòî íå äáàº? À ÿê æå íàøå çäîðîâ’ÿ? Äîðîñë³ êàæóòü, ùî ï³êëóþòüñÿ ïðî íàñ. - ßêáè äáàëè, òî íå áóëî á ö³º¿ ñòîÿíêè ó äâîð³, ÿêà ç’ÿâèëàñÿ çà îäíó í³÷. Ìåí³ õîò³ëîñÿ êóäèñü á³ãòè, êðè÷àòè, ïðîñèòè äîïîìîãè, òà ìàìà ñêàçàëà, ùî âæå í³÷îãî çì³íèòè íå ìîæíà. À ùå äîäàëà, ùî òàêå ÿâèùå ó íàøîìó ì³ñò³ ñòàëî çàêîíîì³ðí³ñòþ. Áàæàííÿ ïîäèõàòè ñâ³æèì ïîâ³òðÿì ïðîïàëî, íàñòð³é ç³ïñîâàíî, ³ ìè çíîâó ïîâåðíóëèñÿ äîäîìó...

Àíàñòàñ³ÿ ̲ÐײÍÀ


Äæåì ¹8 (124) - 2010

Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

11

ÎÁ’ªÄÍÀÉÌÎÑÜ, ÌÎËÎÄÜ, ÑÜÎÃÎÄͲ!

2009 ð³ê áóâ íàçâàíèé ðîêîì ìîëîä³. Àëå á³ëüø³ñòü ç íàñ íå â³ä÷óëî ôàêòè÷íîãî âòðó÷àííÿ, ÿêèõîñü êîíêðåòíèõ ä³é, íåîáõ³äíî¿ äîïîìîãè. Àäæå ñàìå ñåðåä íàñ íàéá³ëüø àêòóàëüí³ ïè-

òàííÿ îðãàí³çàö³¿ äîçâ³ëëÿ òà ï³äòðèìêè îäíå îäíîãî ó ºäèí³é ïðàö³. Òîìó ÿ ñïðîáóþ ïðèçâàòè äî ïî÷àòêó îáøèðíîãî ïðîåêòó ï³ä ãîëîñíîþ íàçâîþ «Îá*ºäíàºìî ìîëîäü».

Òàê îñü ùî ìàºòüñÿ ç öèì âïîðàòèñÿ íàâ³òü çðîñòàëè ó ïðàö³, ó íà óâàç³ òà ÷îìó ïîñòຠáàòüêàì. ¯ì âàæêî ëþáîâ³ äî ð³äíîãî íåîáõ³äí³ñòü ó öüîìó çíàéòè ï³äõ³ä, íàëàãî- êðàþ, äî çåìë³, íà ïèòàíí³? äèòè âçàºìîâ³äíîñè- ÿê³é æèâåìî. ÏîÇ â è ÷ à é í î , ³ ñ í ó º íè, òîìó âñå ÷àñò³øå òð³áíî ôîðìóâàòè é áåçë³÷ îðãàí³çàö³é ñàìî- âèíèêàþòü êîíôë³êòè. ï³äâèùóâàòè ð³âåíü óïðàâë³ííÿ, ïðèçíà÷åíèõ ìîëîä³. ×ëåíû êëóáà «ÞÍÏÐÅÑÑ» Àëå ÷è ðîáëÿòü âîíè ùîñü ñóòòº- ñîãëàñíû ñ àâòîðîì ñòàòüè âå, ÷è âïëèâàþòü íà íàñ, àáî ³ñíóþòü ò³ëüêè äëÿ ãàëî÷êè? ³äïîâ³äü î÷åâèäíà.. Íàñ í³õòî íå îá*ºäíóº, íå ñïðÿìîâóº äî ïðàöåëþáíîñò³, ìè íå íåñåìî í³ÿêîãî âêëàäó ó ùîäåííå æèòòÿ ëþäåé. Òîìó ùî ìè ñòàºìî ñëàáê³øèìè, ³ íàì âàæ÷å âïðàâëÿòèñü ç íåãàðàçäàìè. Òà òðåáà ðîçóì³òè, ùî ñâ³äîìîñò³, òîä³ áóäå À ùî ùå ã³ðøå - ïî- â³äïîâ³äàëüí³ñòü çà ãàðìîí³ÿ ó æèòò³: ÷èíຠâèíèêàòè äå äîçâ³ëëÿ ï³äë³òê³â çà- ëþäè ïî÷íóòü ïîá³ëüøå ð³çíîìàí³òíèõ ëåæèòü íå ò³ëüêè â³ä ñì³õàòèñÿ îäèí îäíîñóáêóëüòóð, ïðèõèëü- íàñòàâíèê³â, à é ïî- ìó, ïðîñòî ñèäÿ÷è â íèêè ÿêèõ ââàæàþòü, ïåðøó ÷åðãó â³ä ñâ àâòîáóñ³, ç*ÿâëÿòüñÿ ùî òàêèì ÷èíîì âîíè ñâ³äîìîñò³ é ðîçóì³í- ÿê³ñü ñï³ëüí³ ³íòåðåí³áèòî âèðàæàþòü ñåáå, íÿ. ñè ñåðåä àáñîëþòíî ïðîòèñòîÿòü ñó÷àñíîìó Òàê íå ìîæå áóòè. À ð³çíèõ ëþäåé, ÿê³, ëàäó òîùî. Àëå ö³ ñóä- ÷åðåç öå ìè ïîâèíí³ ìîæå, âæå ³ íå áóäóòü æåííÿ ïîìèëêîâ³. Ó îá*ºäíàòèñü, ùîá íå òàêèìè ÷óæèìè. ä³éñíîñò³, õëîïöÿì é áîÿòèñü æèòè, çðîñòàÒà ùî ðîáèòè? ßê ä³â÷àòàì í³÷èì çàéìà- òè, ùîá â³ä÷óâàòè äîáèòèñÿ ïîòð³áíî¿ òèñü - çðîñòຠð³âåíü êîìôîðò ó ñó÷àñíîìó çëàãîäæåíîñò³? çëî÷èíñòâà; íàé÷àñò³øå ñóñï³ëüñòâ³, ùîá âïåâß çâåðòàþñü íå ï³äë³òêè âèõîäÿòü íà âó- íåíî ñòóïàòè ó ñåðé- ò³ëüêè äî ìîëîä³, à é ëèöþ, ùîá ïîñèä³òè íà îçíèé äîðîñëèé ñâ³ò. äî îðãàí³â ñàìîâðÿëàâö³, âèïèòè ïèâà, ïà- Òîìó òðåáà ä³ÿòè, ³ äóâàííÿ, âèùèõ êåðëèòè, íàñîëîäæóâàòèñÿ ä³ÿòè âæå ñüîãîäí³! ³âíè÷èõ ³íñòàíö³é, áåçä³ëëÿì. Ùîá íàøà ìîëîäü òà ÿê³ äëÿ ïî÷àòêó ïî², íàæàëü, íå ìîæíà íàñòóïí³ ïîêîë³ííÿ âèíí³ îô³ö³éíî îãî-

ëîñèòè ïðî ñïëàíîâàíèé ïðîåêò. ϳñëÿ öüîãî ç³áðàòè êëè÷ õî÷à á ïðèìóñîâî, à âæå ïîñòóïîâî ââåñòè îðãàí³çàö³þ ïðàö³ ÿê çâè÷àé äîçâ³ëëÿ. Òðåáà ë³êâ³äóâàòè íóäüãó, ïîâåðíóòè ëþáîâ äî ïðàö³, âèõîâàòè ñïðàâæí³õ êð³ïêèõ ëþäåé, òîìó ùî íå ðàç ÷óòíî, ùî ìîëîäü – ìàéáóòíº êðà¿íè, à ñïðàâæíº ìàéáóòíº ïîâèííî áóòè íåïîðóøíèì òà ñò³éêèì äî óäàð³â äîë³. Òàê äàâàéòå ç*ºäíàéìîñü: çáåðåìî êîìàíäè, ïî÷íåìî ç ìàëîãî òà âñ³ìà ìîæëèâèìè ñïîñîáàìè î÷èñòèìî òðîòóàðè â³ä ñì³òòÿ, ïëîù³ çâ³ëüíèìî â³ä àìáðî糿, äîð³æêè â³ä áðóäíîãî ñí³ãó, ùîá ëåãøå áóëî äèõàòè, õîäèòè ÷èñòèìè âóëèöÿìè. Òîìó íå ïðîõîäüòå áàéäóæèìè, ïðîÿâëÿéòå ³í³ö³àòèâó, ïðîïîíóéòå ñâî¿ ñâ³æ³ ³äå¿, òîä³ ìè ðàçîì ï³ä³éìåìî íàøó äåðæàâó, ñôîðìóºìî ¿¿ ïîòåíö³àë äî æèòòÿ.

Þíà ÌÀÌÅÄÎÂÀ, 16 ðîê³â


Ýêîëîãèÿ ãðàíèö íå èìååò

12 Êîëëàæ ïîäãîòîâèëà Àííà ÊÎÂÀËÅÍÊÎ

Äæåì ¹8 (124) - 2010

ÑÏÅÖÂÛÏÓÑÊ

Ðåãèñòðàöèîííîå ñâèäåòåëüñòâî: ¹1127 îò 19.10.1996 ã., âûäàíî Äîíåöêèì îáëàñòíûì êîìèòåòîì èíôîðìàöèè. Ó÷ðåäèòåëü: îáëàñòíîé Äâîðåö äåòñêîãî è þíîøåñêîãî òâîð÷åñòâà. Øåô-ðåäàêòîð: Ìàéÿ Ñåðãèåíêî. Íàáîð, ôîòî, äèçàéí, âåðñòêà: Ðèòà Êóðáàíîâà, Àííà Êîâàëåíêî, Ìàðèÿ Ïðîêîïåíêî, Àðòåì Çâÿãèíöåâ, Þëèÿ Áàëêà, Âèêòîðèÿ Òîïîë, Êàòåðèíà Êèÿí. Àäðåñ ðåäàêöèè: 83086, ã. Äîíåöê, óë. Àðòåìà, 46 êëóá «Þíïðåññ» òåë.: (062)305-49-70

"Джем" №124  

Газета "Джем" (№124, №3 2010 г., спецвыпуск) клуба "Юнпресс" Донецкого областного Дворца детского и юношеского творчества

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you