Issuu on Google+


phap

am

Cd Quan Ngon LuQn GIÅO HQI flWo.T GIÅO Vlf:r NAM 'JH6NG NHAT NA UY phat hanh m6i niim 3 s6 va cac bii n tin d~c bi~ t Chu Tn.tdng

GIÅO HQI &CÅC CHI HQI PGVN ni6NG NHAT NA UY cJ:10 chi lien lgc Van PhOng Giao H(}i - ChUa Khuong Vi~t (khuongviettu.com) Blystadveien 2, 1479 Kurland, Norway tel : (47) 67.973033 fax: (47) 67.971905 Khuong Vi~t Lien Hoa Dl).o Trang Trondheimsvegen 205, 2050 Jessheim Chua Pbap Vil (www.phapvu.com) Leirvikveien 4, 5179 Godvik- Norge tel. (47) 53.500878

GIÅO HQI flWo.T GIÅO Vlf:r NAM TH6NG NHAT NA UY

ChUa Phi.J'{jc Hu~ (chuaphuochue.com) Sandnesvegen 17 4050 Sola- Norge tel. (47) 51 .220330

Chu nhi~m kh~m Chu but

ChUa Don H~u (ChuaDonHau.no) Djupmyra 1 7092 Tiller Norge tel. (47) 72.6021 19

Hoa Thli<;J ng Thich Tri Minh ThU'c;: Hi~n: Ban E>ieu Hanh Giåo H{>i

Cung sl,( d6ng g6p cua

Thich An Chi, Thich Nil' Chå n Li~ u , Quå ng Tå n, Quå ng Minh, Dan Ha , Ngo Minh Hå ng, Ph~ m Tln An Ninh, Song Chi, Tu ~ Nga, Xin IU'u

y

Bai vd d6 ng g6 p xin da nh may, ho? c gdi bå ng email v6 toa so~n Phap Åm (phapam @online.no). Ngoai but hi~ u xin vui long ghi the m te n th~ t, dia chi, email, di~ n tho~i d€ ti~n lie n l~c. Bai khong dii ng vl kho ng hQp chU trlidng cua Phap Åm, xin rni~ n hoan trå l~i .

Chi Ht}i PGVNTN Hordaland Dl). i Due Thich Vien Tanh Leirvikveien 4 5179 Godvik Norge tel. 53.500878

Chi hQi PGVNTN tC~-i Trondelag Dl). i Due Thieh Vie n Giae Djupmyra 1 7092 Tiller Norge tel. 72.602119

Chi Ht}i PGVNTN tC~-i Rogaland Minh H6a Triln Van Tie'n Heidrunveien 9 4028 Stavanger Norge tel. 51 .541237

Chi Ht}i PGVNTN Hedmark Tå rn Nguy~n Trtnh D6ng Fagerlundvegen 16, 2380 Brumunddal Norge tel. 468.45269

Chi Ht}i PGVNTN tC~-i Kristiansand Minh Phttde Vo Van Di~ u Møllevannsveien 83, 4617 Kristiansand Norge tel. 38.157423

Chi Ht}i PGVNTN tC~-i Porsgrunn Minh Due Nguy~ n Thanh H6ng Kalkveien 1 3931 Porsgrunn Norge tel. 35.554499

Chi Ht}i PGVNTN tC~-i Kongsvinger Quå ng Minh Nguy~ n Van D6ng Oie Smedstadvn. 26 2211 Kongsvinger Norge tel. 62.816297

Chi Ht}i PGVNTN tC~-i Oslo Minh Chung Nguy~ n Van Thuy Østensjøveien 164 0656 Oslo Norge tel. 22.786129

Chi Ht}i PGVNTN tC~-i Moss Thi~ n Mån Cao Huu Lu ~ n Åvangen Terrasse404 1536 Moss Norge tel. 69.277096

Chi Ht}i PGVNTN tC~-i Drammen Quång Khai Tril n Hoa Kobbervikdalen 118 3036 Drammen Norge tel. 32.817783

Ban HU'ong Dån Gia E>inh PhQt Tlt Vi~t Nam TQi Na Uy Tam

Nguy~n

Trjnh E>ong

Fagerlundvegen 16, 2380 Brumunddal, Norge- tel. (47) 62.343219

Khuong Vi~t Lien Hoa E>Qo Trang Trondheimsvegen 205, 2050 Jesshe_im _ _ _ ____,

Khuong Vi~t Lien Hoa E>Qo Trang


nhanmua Ph~t Dån,

PL. 2555 (2635) - 2011 Bon Dieu Hanh Giao HQi PGVNTN tQi No Uy, Bon Tri Sl! cac Chi HQi PGVNTN tQi No Uy va Bon Bien TQp Phap Åm

thanh tam klnh chuc Chlt Ton Ho a Thlt<Jng, Thlt<Jng TQa, E>~i E>ltc, Tang Ni

Phap th~ khinh an- Hu~ dang thu'Ong chie'u D~o qua vien thanh - Chung sanh di d{} d6ng kfnh chuc Quy Giao H(>i, Chi H(>i PhQt Giao, Ca c Gi a E>lnh Ph9t Tu , toan the dong ba o Ph9t tu, cung quy van thi sT va bQn dQC .

Than tam thltiJng l~c TUy tam man nguy~n -

Ph~t E>~o

vien thanh

dQC bi~t eau nguy~n cho dat nlloc Vi~t Nom du'Qc tll do da n chu- nhan dan Vi~t Nom som c6 nhan quyen sau 36 nom dlloi che dQ dQC tai COi tri CUO chinh quyen XO hQi chu nghia ...

va litng long c~u nguy~n

th~ gidi ho a blnh- chung sanh an l~c


Gioi thi~u: Informasjon, Chuc Mung Ph~t Dan pl. 2555 (l), M1,1c l1,1c (2), Thong Di~p Ph~t Dan pl. 2555 cua HT. Thich Quang D9 (VHE> va VIT) (3), Thong Di~p Ph~t Dan pl. 2555 cua T6ng Thu' Ky Lien Hi~p Qu6c Ban Kimoon (5), Thong Di~ p Ph~t Dan pl. 2555 cua T6ng Giam D6c UNESSCO, Ba Irina Bokova (6).

PhQt phap: Cam ni~m Ph~t Dan, Thfch Thai Hoa (7)- Bu'oc sen thu bay: qua v! Ph~t, TKN T.N. Chan Li~u (14) Lu~t nhan qua, Due D~t Lai L~t Ma, HT. Trf Chon d!ch (16)- Dau kh6, Due D~t Lai L~t Ma, HT. Trf Chon d!ch (18)- Cfiu nguy~n trong Ph~t giao, Hoang Nguyen (22)- nhung nh~n d!nh .. . v~ Due Ph~t, Thuy Lam Synh (27)- Gtti Mn ai du'<;ic nhi~u h~nh phuc, Due D~t Lai L~t Ma , HT. Trf Chon d!ch (30)- Th?1 Ph~t, L~ Ph~t, Cung Ph~t, Thich Thi~n Sieu (32) - Huy~n tho~i dan sanh, TKN T.N. T!nh Quang (35) - Nho Ph~t vao ngay l~ Vesak, TKN T.N. Gioi Huong (37)- Tram ngan muon kie'p khong d~ g~p, TKN T.N. Chan Li~u (38) - Thfiy va Tro, Cao Huy Thufin (40) - Nghi thuc tårn Ph~t, Thich Dong Thanh (44) -dem tu~ gi a c vo cung, TKN. T.N. T!nh Quang (50)- Ke ganh co kho tren du'dng thien ly, Hu~ Tran (52).

Van Hc;>c:

Ph6 nguy~n, Huynh Trung Chanh (53) - tie'ng keu, Nguy~n Ph~m Thy Hao (61)- nghl he <'1 Mallorca, phamtinanninh (65) - ta'm v~c giu'dng, Ti~u Tlt (70) - trai dau tien, Trfin Dan Ha (74) - rai tro theo gi6, Nguy~n Tu'dng Thuye't (78).

30.04:

nhung eau c hu y~n di tan cua nha van Ti~u Tlt, Tu'dng An RFA (82)- 36 nam dåt nu'oc th6ng nhilt, Le Di~n Due (85)- thang tu' den, thie'p k~ chang nghe vi sao milt nu'oc, Ly Trfi n Anh Thu' (89)- 30 thang tu' l~ i phai vie't v~ nhung di~u da eG, Song Chi (93).

Tieng Dan: gien S<;i, Nguy~n Thanh Tie'n (97)- n6i kinh S<;i va m9t eau hoi, Minh Lu~n (99)- h<;lp long quan, Nguy~n Quang qp (101) -la sinh vien toi ciim thily xilu h6 voi dåt nu'oc, Ph~m Nam Hu'ng (102) .

Sinh Hoc;Jt: Tam Thu' Keu G9i Ung H9 D~o Trang Lien Hoa Bao Thap, Ban Di~u Hanh GHPGVNTN Na Uy (104)Ph~t Ng9c

Thd:

Mn

Na Uy, Phap Åm (106)

Voi slf g6p m~t cua cac thi sT, nha tho: Co Phu, Dan Ha, Ngo Minh Hång, Nhu' Nguy~t, Trfin Trung D~o, Tu~ Nga .....

Dai . I! n..nn ~ OliemlmtN . gpc HOa Blnh ~ Gim va~I.! VuLanBåo Hi~u p12055-2011 se~ GHroVNINNa Uyt6 dtt qU. KhuOng Vi~I.ienHæ Båo 'Ihåp

'fiutdleimwegena>5, 2050Jessheim- gfut pn tnb1g Gardetmen

Tt:tngay ThuN'am 04.08 <.& ngay ThuN'am 11.08.2011

ti Khai~Omgiliem"*Ng9evao 16cæ.30 gi(fngayThftBåy~.æ.ant ~ti Vui..an pl2555 vao 16c 11.00 gi(fngay OIDN1$tm.æ.ant

ti DæJgE>en&~~ti Gmgiliem vao 16c a>.oo gi<1ngayThftnt to.æ.ant Phap Åm Ph~t Dån 2011

2


GIÅO HOI PHÅT GIÅO vffiT NAM THONG NHAT ·~N TÅNG THONG . Thanh Minh Thi~n vi~n. 90 Trån Huy Li~u , Phu'ong 15, Qu~n Phu Nhu~n, TP. Så i Gon Ph~t ijch 2554

TE>PE>NTI

A

?

PHA• T E>AN PL. 2555 åia~1åolbl ~Thl:h Qimga)

XitLy'IIililg Vp V~ Thng'I1illg

kiWI V~'IbitlgV~Hæ~GHIUVNIN Kinh~i:

- Chu ton Trudng Uio H()i E>6ng Ltfong Vi~n. chtf Hoa Thu'<;fng, Thu'<;fng T<;>a, E>~i E>uc Tang Ni. - Cung toan thci Ph~t ti't cac gidi trong va ngoai nu'dc. Nam Mo Bån SltThich Ca Mau Ni Ph~t. Kinh b~c h chu Ton E>~i due, Thu'a toan thci E>6ng bao Ph~t ti't', Thay m~t chtf Ton due Trudng lao H()i E>6ng Lu'ong Vi~n. toi tran tr<;>ng kinh gi't'i de'n chu Ton Hoa Thu'<;fng, chu Thu<;fng To~. E>~i E>uc, Tang Ni cung d6ng bao Ph~t ti'f trong va ngoai mfdc lOi chuc mung n6ng nhi~t nhan ngay Ph~t dån sinh, va bay to tam nguy~n phat huy s~f nghi~p hoång phap l<;fi sinh, chuycin v~n thoi cd, hoan man Ph~t s~. Ph~t E>ån nåm nay mang hai y nghTa ldn co tinh the' gidi va nhån lo~i. Hai y nghTa de'n ttf m()t di~n dan ldn r()ng cua ta't cå thanh vien qu6c gia tren dia du, do la LHQ. Thong di~p Ph~t E>ån cua ong T6ng thu' ky LHQ, Ban Ki-moon, gi't'i E>~i l~ Ph~t E>ån LHQ lån thu tam la'y chu d~ "Phat tricin xa h()i - kinh te'", t6 chuc t~i Thai Lan nåm nay, vie't rång:

"Quy vi da ch<;>n chu d~ hic%n d~i la Phat tricin xa h()i - kinh te', d~t tr<;>ng tam vao va'n n~n kh6 dau cua nhan lo~i rna E>uc C6 E>am Tå't E>~t E>a phat hic%n cach day hdn 2500 nåm khi Nga i roi bo cung dic%n, tu bo tu' huu the' gian M dån than va o the' s~. ( .. .) Loi d~y cua E>uc PMt cho'ng tam d{)c, tham, san, si, co thci lam s6ng d~y nhung cu()c h()i lu~n da phu'dng v~ n~n doi dang tac h~i gån m()t ti ngtfoi trong the' gidi sung man cua chung ta, Y~ n~n b~o l~fc hung ac dang gie't h~i hang tric%u ngu'oi m6i nåm, va S~f gay h~i moi tnfong m{)t cach YO nghTa må con nguoi ga y ra cho ndi cu' tru cua chung ta, la hanh tinh trai da't. Nhi~u t6 chuc Ph~t giao da dem giao ly cua E>uc Ph~t vao th~fc hanh. Toi YO cung bie't dn cac t6 chuc Ph~t giao h~u thuån nhung ho~t d()ng cua LHQ dci hoan man cac M~:~c tieu Phat tricin Thien nien ky, lake' ho~ch cua LHQ nhåm khåc ph~:~c cac thach thuc xa h()i- kinh te' quan tr<;>ng rna the' gidi phåi do'i dic%n".

y nghTa quan tr<;>ng thu nha't rna chung ta nMn tha'y, la trong CUQC khung hoå ng tu' tu'dng va chinh tri the' gidi, biciu hic%n qua cac n~n d()c ta i va khung bo' ngay cång ph6 bie'n, LHQ da nh~n ra chie'c phao cuu dl) nhan sinh chinh la giao ly tU bi, khoan hoa, an l~c cua Ph~t giao. khong kem phån quan tr<;>ng, d~c bi~t cho ngu'oi co tfn ngu'ong (1 Vi~t Nam, la nåm nay LHQ ky ni~m 30 nåm bån "Tuyen ngon v~ Xoa bo M<;>i hlnh thlfc Båt bao dung va Ky thi vlly do Ton giao va Tin nguo ng". Hdn ai he't tren dåt nu'dc nay , nguoi Ph~t ti't' Vi~t Nam la n~n nhan trifc tie'p cua sif måt t~ do ton giao va nhan quy~n qua 36 nåm dång dang.

Y nghTa thu hai

Phap Åm Ph~t Dan 2011

3


Trang qua khu hai nghln nam lich sti Vi~t. doi di~n voi bi lqch kh6 dau tråm thong, n~n xam htqc, va båt blnh dång xa h(>i, nguoi PMt tlf da chung dlf giåi quye't voi Slf hoa d6ng cua cac tri~u chinh sang suot bie't thtfdng dan. Nhung ngay nay, slf hoa d6ng da måt vi n~n tranh chåp y thuc h~ c6 tinh quoc te' xam lang vao dåu nao con nguoi Vi~t. Nen lån då u trang ljch slt, Ph~t giao Vi~t Nam moi phai c6 cu(>c dåu tranh xuong dtfong th~p nien 60 d~ bao V~ ly ttfdng d~o due Bong phtfdng trtfoc suc tån cong hung han cua cac y th(tc h~ ngo~i lai lam tha h6a xa h(>i va con nguoi. Cu(>c dåu tranh va v~n d(>ng åy tie'p dien de'n horn nay, dåu thien nien ky XXI, vl Slf ap d~t y thuc h~ ngo~i lai vfin hi~n hG'u tren que htfdng chung ta, Utm cho cot nhi,IC ly tan, kinh te' quån bach, xa h(>i dieu tinh. Ly ttfdng ton giao cua d~o PMt trong CUQC v~n d(>ng nay doi hoi cåi thi~n cac chinh sach chl hi~n huu tren giåy to, di~u lu~t tuy ti~n. chu thlfc te' khong mang l~i slf åm no, h~nh phuc, tlf do cho toan dan. Ly ttfdng ton giao cua d~o Ph~t la ti~n d~ cho ly ttfdng cong blnh xa h(>i bi~u hi~n qua van h6a, kinh te', chinh tri. Khong h~ c6 nhung ye'u to phi xa h(>i trong giao ly d~o Ph~t. vl the' ngttoi Ph~t tlf luon ton tn;mg va dttdng dåu bao V~ COn ngtfoi, chong l~i nhG'ng båt COng hay båt blnh dång Xa h(}i, VOn )a nguyen nhån cha d~p quy~n song cua ltfdng dan, ngan can h~nh nguy~n tu hQc d~ tie'n thu, ngan cån slf thlfc hanh Tu, Bi, Tri, L~fc, theo chi nguy~n B6 tat cuu doi, ngan cån tie'n trlnh Giac ng(> la cuu canh cua d~o Ph~t. Tu nguyen tåc chl d~o cuu kh6 åy, D~o Ph~t Vi~t Nam phat tri~n them nhi~u nhan to tich clfc trang cu(>c dån than båo v~ nhan dan va dåt nuoc. Ljch sti Ph~t giao Vi~t, 16ng trong ljch sti dan t(>c, tren hai nghln nam qua, da bao lån minh chung ding HO DÅN, HO QUOC va HO PHÅP hoa quy~n trang nhau lam kim chl nam cho ne'p song va hanh d(>ng cua nguoi Ph~t tlf Vi~t Nam. Ngoi nha Vi~t Nam sau m(>t tram nam bi ngo~i xam chie'm d6ng, sau mtfdi lam nam huynh d~ ttfdng tan r6i d(>c tai toan trj. Da de'n lue ngttoi Ph~t ti't khong th~ khoanh tay dltng ng6 hay than than trach ph~n. cho dqi kie'p sau, rna phai dltng len noi gttdng Ngai A o~,~c tu bo con dttong b~o llfc, md luqng tu bi, khai thong tri tu~. noi tie'p Con Duong Ph~t 2555 nam trtfoc. C6 nhu the', chung ta moi thanh kinh Nho Ph~t. trå dn Ph~t trong Mua Ph~t Dan nam nay. Nam Mo B6n SuThich Ca Måu Ni Ph~t. Thanh Minh Thi~ n Vi~ n, nga y PM t .E>a n 2554, Tå y ljch 20 Il

Xti Ly Thuong v~,~ Vi~n Tang Thong kiem Vi~n Trttdng Vi~n H6a .E>~o (ån ky) Sa Mon Thich Quang E>9

Phat . E>ån PL. 2555-2011 ciia Lien Hi~p Qu6c l)(tc Ph~t.

Slf dan sinh, thanh d~o va nh~p nie't ban cua Ngai dtfQC chung ta ky ni~m m&i nam vao ngay te Vesak, da d~ l~i cho nhån lo~i kho tang giao ly r(>ng sau va kho giao ly åy c6 th~ dinh httong cho nhung n& llfc giai quye't cac vånd~ nghi~m trQng rna chung ta dang phai doi m~t trong the' gioi ngay nay.

Ngay 12- 14/5/2011, D~i le Vesak Lien Hi~p Quoc lån thlt 8 se duqc t6 chltc t~i Thai Lan, T6ng thu ky Lien Hi~p Quoc, ong Ban Ki-moon, va Ba Irina Bokova, T6ng Giam Doc UNESCO da gdi Thong Di~p kinh mung Ngay Vesak de'n D~i Le, Phap Åm xin trich dang d~ b~n dQc cung chia se ...

Phap Åm Ph~t Dan 2011

4


Toi han hoan gdi ldi chuc mung n6ng Mu de'n toan thci quy v! tham dlf Dq.i l~ Vesak Lien Hi~p Quoc lffn thu 8 tq.i Thai Lan. Quy vi da ch<;>n chu d~ V~ Slf phat tricin kinh te' xa hoi, mot chu d~ CO tinh hi~n dq_i, nhu'ng COt l6i CUa no lq_i la va'n nq.n V~ kh6 dau cua nhan loq.i rna chinh DUe Ph~t Thich Ca da nhln tha'y va da nha'n mq.nh cach day hdn 2.500 nåm, khi Ngai tu gia hoang cung, tu bo nhung thu sd huu cua the' tl:IC dci xua't gia tårn dq.o. Due Ph~t, slf dan sinh, thanh dq.o va nh~p nie't ban cua Ngai du'<;lc chung ta ky ni~m m&i nåm vao ngay l~ Vesak, da dci lq.i cha nhan loq.i kho tang giao ly rong sau va kho giao ly a'y c6 thci d!nh httang cha nhung n& llfc giai quye't cac va'n d~ nghi~m tr<;>ng rna chung ta dang phai doi m~t trang the' gidi ngay nay. Loi hua'n th! cua Ngai chong lq.i ba th(t doc hq.i, d6 la tham lam, san Mn va si me. Loi hua'n th! a'y c6 thci khdi d~y nhung cuoc hoi dam da phttdng v~ slf d6i kem dang ånh httdng de'n gån mot ty ngttoi trang the' giai giau CO CUa chung ta, V~ Slf bq_o llfc dfty thu tinh cu'ap di sinh mq_ng CUa hang nghl n ngu'oi m&i nåm, va V~ Slf tan pha moi tru'ong mot cach vo toi vq. gay nguy hq.i cho ngoi nha duy nha't cua chung ta, trai da't rna chung ta dang song. Ra't nhi~u t6 chuc cua Ph~t giao dang thlfc hanh giao phap cua Due Ph~t. Toi vo cung cåm dn slf ting hQ cua h<;> doi vai nhung hoq.t dong ctia Lien Hi~ p Quoc nhåm dq.t du'<;lc Nhung M1:1c Tie u Phat Tricin Thien Nien Ky, doi vai ke' hoq_ch chi tie't nhåm giai quye't nhung thach thUC V~ kinh te' Xa hoi rna the' giai dang phai doi m~t. Nhån ngay Dq.i l~ Vesak, toi hy v<;>ng la ta't cå m<;>i nguoi c6 thci dlfa vao nhung loi d~y c6 gia trt ph6 quat trang dq.o Ph~t dci hanh dong trang tlnh doan ke't vai nhung ngttoi dang kh6 dau, dci g6p phån t~o nen mot the' giai nhi~u tlnh thu'dng yeu hdn, nhi~u slf tinh giac hdn cho ta't cå chung ta.

Minh Nguyen chuycin ngu

B.'IhOOgf.>iW:A$1E>ånPL. 2555-:!>11 c:Ua 'I&gGi3ma5c UNESCO-BalrinaBokova Nhan ngay dq.i l~ Vesak Lien Hi~p Quoc lån thlf 8 nay, toi muon bay to IOi chuc chan thanh va n6ng h~u nha't de'n ta't cå m<;>i Ph~t til' tren khåp the' giai. Nåm nay chung ta thci hi~n long ton kinh d~c bi~t doi vai d(fc vua Thai Lan, vua Bhumibol Adulyadej, nhan dip l~ sinh nh~t lån th(( 84 cua due vua . Cling nhan day, V~ phia ca nhan toi, to i kinh gdi de'n dlfc vua nhung loi chuc tot dyp nha't. Toi eling xin chuc mtfng Chinh phil hoang gia Thai Lan va Dq.i h<;>c Mahachulalongkornrajavidyalaya trang vi~c t6 chuc Dq.i l~ vai Hoi thåo quoc te' V~ chu d~ "Nhung chuffn mlfc dq.o dUe cua Ph~t giao d6i vai Slf phat tricin kinh te' xa hoi". Da y la mot chti d~ mang tinh thoi Slf. Nh!p do thay d6i dang tang nhanh. Nhan lo~i dang xoay vong hdn tru'ac nhi~u. th~m chi la nhung chuang ngq.i mai eling dang phat sinh. Cac cuoc noi chie'n dang giåm dån, trang khi d6 rna u thuån noi bo l~i tang cao. M<;>i nguoi c6 slf Uen h~ vai nhau nhi~u hdn, nhung nhung slf ba't d6ng mai lq.i nåy sinh. Con ngtfoi va van hoa khong tu'dng d6ng trang tinh can bång CUa Slf toan du hoa. Nhung gia tr! dq_o due, truy~n thong, phong t1:JC va n~n van hoa dang chuycin dån de'n tru'ac cac hoq.t dong chinh trt ctia quoc g ia va cac xu hu'ang toan du. Trang boi cånh nay, vi~c thuc då y Slf doi tho~i gili'a cac n~n van hoa, ton giao va giua m<;>i ngtfoi vai nhau trd nen quan tr<;>ng hdn bao gio he't. Chung ta phåi lam vi~c m&i ngay dci xoa di slf hiciu nhåm, dci nang cao kie'n thuc va thåt ch~t moi quan h~ cong tac vai nhau. T6 chlfc Van hoa, Khoa h<;>c va Giao d1:1c cua Lien Hi~p Qu6c (UNESCO) da du'<;lc thanh l~p nhåm g6p phån tq.o dlfng n~n hoa blnh lau dai, b~n vung th6ng qua s~t h<;lp tac v~ giao d1:Jc, khoa h<;>c, van hoa, giao tie'p va thong tin. Hie'n phap ctia chung ta c6 neu ro rång, ne'u chie'n tranh khdi då u tu trang tårn ctia nhung ngu'oi nam va ngu'oi nu thl chinh ttf trang nhung tam h6n a'y , nhung slf phong thu dci båo v~ hoa blnh phåi du'<;lc t~o ra. Bån than "nhung slf dan xe'p v~ chinh tri, kinh te'" khong du dci t~o ra n~n hoa blnh !au då i. Dci c6 du'<;lc n~n hoa blnh da i la u thl doi hoi phai CO Slf h<;lp nhfit V~ tri tu~ va dq_o dlfc. Phap Åm Ph~t Dan 2011

5


Slf do'i tho~i thie't l~ p n~n tang cho tlnh doan ke't. N6 dem de'n nhii'ng chla khoa cho slf phat tri~n b~n vii'ng va hoa blnh cua tat cå cac c(>ng d6ng xa h(>i. N6 phåi La tn;mg tam cua tat cå mQi chie'n ht<;fc phat tri~n . Tårn quan trQng cua h(>i thåo lån nay chinh lad da y. Cac nha lanh d~o ton giao va cac c(>ng d6ng ton giao d6ng vai tro quan trQng d~c bi~t trong vi~c d5y rn~nh cac CUQC do'i tho~i quo'c te' c6 tinh cdi md va bao quat V~ Slf phat tri~n. Nhii'ng gia tri c6t 16i cua d~o Ph~t la ffiQt gia san CO th~ du'QC chia Se trong CaC CUQC hQi dam V~ tat ca nhung van n~n ph((c t~p rna nhan lo~i dang dQ'j m~t ngay horn nay . Nhii'ng gia tri nay rat qua n trQng cho Slf thie't l~ p nhii'ng xa h(}i lanh m~nh rna d do cdi md do'i voi tinh da d~ng va t~o nen tinh ph((c h<;fp cao nhat. Van h6a, bao g6m cå ton giao va nhii'ng h~ tho'ng gia trj, la tai sån quy gia cho tat cå nMn lo~i c6 th~ chia se. N6 dem de'n y nghia trong vi~c t~o nen net rieng bi~t cua m8i ca nhan, m8i c(>ng d6ng, va n6 t~o ra nhii'ng cong Cl;l rna nho vao d6 chung ta dinh hlnh thlfc ti€n. N6 la s((c rn~nh hung Mu cho s~t gån ke't xa h<?i ben trong cac c<?ng d6ng va la kenh do'i tho~i giii'a cac c(>ng d6ng. La nang lu'<;fng c6 khå nang ta i t~o tuy~t do'i, van h6a eling phåi du'QC nhln nh~n V~ s((c m~nh cach tan cua n6. N6 phåi tlm thay du<;fc m<?t vi tri dung dån trong cac cu<?c h(>i dam v~ s~t phat tri~n b~n vii'ng. Khong c6 nhii'ng con du'ong t~o san cho Slf phat tri~n. Khong th~ c6 nhii'ng mo hlnh d6ng b(> . Slf phat tri~n la u da i chi c6 th~ du'QC t~O dtjng tren Slf tu'dng tac nang d(}ng va hoa h<;fp giua nhi~U nhan to', båt då u tU van hoa . Toi xin gdi nhii'ng loi chuc to't dyp nhat de'n tat cå mQi nguoi nhan ngay I€ Vesak thieng lieng nay. Cåu chuc quy vi ban thåo th~n trQng va hi~u quå V~ chu d~ quan trQng nay.

Hoang Lam chuy~n ngii'

... Thong Di~p ciia D1i'c Ph~t la m()t thong di~p v~ Hoa blnh va Tir bi, nhltng eling con la m()t thong di~p V~ Tinh th1i'c - nh~n bie't hån than mlnh, hanh d()ng ciia mlnh va nh~n bie't V~ the' gidi chung quanh mlnh. Day la Thong Di~p rna nhii'ng ai quan tam de'n hudng di va v~n m~nh ciia loai nglt<Yi c~n nghiem chinh d6n nh~n ... (Thong Di~p Ph~t

Dan LHQ-2003)

.. . Chling ta phåi dm bo cai th6i quen r~p khuon h6a, t6ng quat h6a va ca c djnh kie'n, va c'n trQng khong hoi nhQ cå m()t dan t()c, cå m()t vU.ng mi~n, hay cå m()t ton giao chl vl t()i låi ciia m()t vai ca nhan. Nhu d~o Ph~t da d~y, chling ta vira phåi 1i'ng xå cong blnh va khach quan vdi d6ng lo~i cua chung ta, vira phåi k:i.~m che' ac tam, ST/ hung han va y muo'n lam t6n h~i ngtt<Yi khac. LOng khoan dung thl c~n thie't nhltng vin chua dii. Chung ta phåi di xa hdn nil'a, phåi tinh ta'n nå IT/c tlm hi~u tha nhan va kham pha nhfi'ng di~U tich Cl/C nha't trong tin nglt{Jng va van h6a CUa hQ ... (Thong Di~p Ph~t

Dan LHQ-2004)

... Nhii'ng l<Yi ~y ciia D1i'c Ph~t V~ long tir bi, ST/ hoa h~p va d1i'c tinh t11 giac vin con vang vQng trong tam ttt ciia nhan the'. Cho nen, chung ta c6 quy~n hy vQng vao khå nang ciia Ph~t giao tntdc nhii'ng thach th1i'c to ldn rna nhan lo~i da va dang do'i ~t nhlt: chie'n tranh, ba't Cong xa hQi, ngheo d6i, Onhi~m moi Sinh, V.V.. . (Thong Di~p Ph~tDan 2552 (2008) cua LHQ)

Phap Åm Ph~t Diin 2011

6


Gåm niem fhit Dån - Thich Thai Hoa

NAM M6 BÅN SU OOCH CA MÅU NI PJI!T Kinh thu'a qui vi, Chung ta ky ni~m d~i l~ Ph~t Dån, tue la chung ta lam l~ ky ni~m ngay ra doi cua Dång Thich Ca Mau Ni, Due tu ph1,1 cua chung ta. Ngay ra doi cua Due Ph~t Thich Ca Mau Ni trong coi Diem Phu D€ nay c6 nhung y nghTa trQng d~i va sau xa nhu' sau:

a

Y nghia th(t nhi"t: Due Ph~t ra doi la d~ khdi md tu~ giac cho het thåy chung sinh:- Tåt cå chung sinh d€u c6 Ph~t tinh, ta't cå chung sinh d€u c6 tri tu~. nhtfng tri tu~ da bi chan vui bdi hang hang, lOp lOp va minh. Do d6 , S~( xua't hi~n Due Ph~t trong coi doi nay la d~ khdi md tri tu~ cho chung ta, cho het thåy chung sinh, pha tru ta't cå man håc am va minh d6, d~ cho het thåy chung ta nh~n ra du'<;fc Ph~t tinh d ndi chung ta, nh~n ra dtf<;fc tri tu~ d ndi m6i chung ta. Tåt cå chung ta d€u la d~ thu'dng, het thåy chung sinh d€u la d~ thu'dng. Nhung rna, chung ta c6 th~ lam cho chung ta xa'u di, mQi nguoi c6 th~ lam cho chinh hQ xa'u di do tam ich ky, tam hon gi~n. Tam ich ky , tam hon gi~n lam cho chinh chung ta xa'u di, lam cho chung ta khang con d~ thu'dng nffa. Tam ich ky, tam hon gi~n lam c ho het thåy chung sinh khang con la chung sinh d~ thtfdng nua. Do d6, sifra doi cua D(tc Ph~t la khdi d~y tinh d~ thu'dng cho chung ta, khdi dh tinh d~ thu'dng cho ta't cå chung sinh, rna trong thu~t ngu PMt giao, gQi s~t ra doi cua Due Ph~t voi chuc nang la khai Ph~t tri kien.

Phap

Åm Ph~ t E>an 2011

Ynghia th(t hai: Due Ph~t ra doi la d~ chi bay cho chung ta mot con duong h~nh phuc. Due Ph~t ra doi la chi bay cho chung ta mot con dtfong an l~c va nMn di~n du<;~c dau la con du'ong h~nh phuc, dau la con du'ong kh6 dau, da u la gia tri ca o quy , da u la kha ng co gi a tri d trong CUOC sO'ng CUa chung ta . Due Ph~t da chl cho chung ta thåy ding, mot doi sO'ng c6 th~ trd thanh cao quy khi loi n6i, hanh dong, vi~c lam cua hQ du'<;fc phat xua't tu mot tam h6n cao quy . D(tc Ph~t da chi ba y cho chung ta ci1ng nhtf ta't cå chung sinh tha'y ro ding, loi n6i tårn thuong, hanh dong tårn thuong, vi~c lam tårn thu'ong c6 gO'c r~ tu ndi mot tam h6n tårn thu'ong. Tam h6n tårn thuong la tam h6n gl? La tam h6n ich ky, dåy dåy tham lam, dåy dåy san si, dåy dåy cO' cha'p, dåy dåy kieu ng~o. Loi n6i nao phat xua't tu tam h6n kieu ng~o. tu tam h6n ich ky, h~p hoi ... le dudng nhien loi n6i d6 c6 khå nang tan ho~i het thåy h~nh phuc, an l~c cua chung ta, c6 khå nang tan pha het doi sO'ng cao quy cua chung ta. MuO'n båo toan h~nh phuc, muO'n båo toan an l~c. Due Ph~t da chi bay cho chung ta råt ro la phåi nuai duong tam h6n tu, bi, hy, xå. Chung ta muO'n h~nh phuc, an l~c rna khang biet nuai du'ong tam h6n tiY, bi, hy, xå thl h~nh phuc, an l~ c khang th~ nao c6 dtf<;fc. Chung ta muO'n sO'ng mot doi sO'ng cao thu'<;fng rna khang biet nuai du'ong va phat tri~n tam h6n tt(, bi, hy, xå thl chung ta khang th~ nao c6 doi sO'ng cao thu'<;fng dtf<;fc. Di€u d6, Dt'tc Ph~t da chi bay cho chung ta cach da y hdn hai mttdi lam the ky . Va hai mu'di lam the ky nhu' v~y. nhung nguoi nghe lOi Due Ph~t d~y. hQ 7


hanh trl, hQ thtfc t~p va chinh nhung ngtfoi d6 da c6 h:~mh phuc, an l~c, khong nhung h~nh phuc, an l~c (J doi sau rna h~nh phuc, an l~c ngay trang doi nay. Bdi v~y, trong Kinh n6i ding, Due Ph~t ra doi la d~ "Th! Ph~t Tri Kie'n" cho he't thåy ehung sinh. Th! Ph~t Tri Kie'n la chi ro bån chåt giae ngQ cho he't thåy chung sinh. Khi rna chung sinh nh~n ra, thåy ro bån chåt giac ng() d6 r6i, thl båt d~u xay dtfng doi song h~nh phuc, an l~c cho mlnh va cho he't thåy m<;>i ngttoi .

Ynghia th:Ct ba: Due Ph~t ra doi khie'n cho ehung sinh, d~y cho ehung sinh thanh ttfu dtf<;lc giae ng() ngay (J trong doi song eua chinh rnlnh. Giae ng() la giae ng() ngay trang doi song cua chinh rnlnh, ngoai doi song cua ehinh rnlnh ra khong c6 doi song giac ngQ nao d~ cho chung ta di tlm kie'm. Chung ta e6 th~ tlm kie'm la tlm kie'm giac ng() ngay (J than va tam cua chung ta. Chung ta c6 th~ di tlm giac ng() ngay trang doi song cua ehung ta, chung ta khong th~ vut bo cach di, cach dung, caeh nåm, cach ng6i, caeh tie'p xuc giao tie'p hång ngay cua chung ta rna e6 S~( giae ngQ . Do d6, Due PMt da ehi ro cho chung ta rång, doi song eua chung ta, du m()t ke t~m thtfong de'n m((c nao di nfta cung c6 khå nang giae ng() . M()t ngtfoi dau kh6 tQt cung cGng c6 th~ vttdn rnlnh di de'n doi song h~nh phuc, an l~c. Du m()t ke råt t~m thtfong eGng c6 th~ vtfdn rnlnh di de'n doi song thanh thi~n, cao thtf<;lng. Di€u d6, Due Ph~t da d~y cho chung ta, cho he't thåy chung sinh hdn hai mtfdi lam the' ky. Trang l!ch sti, eling nhtf trong doi song thtfc te', chung ta da thåy bao nhieu ke trong doi song t~m thtfong, hQ khong g~p Ph~t phap, hQ khong nghe dtt<;1c IOi giao huån eao quy eua nhftng B~e ph~m h~nh, nhttng khi hQ g~p dtf<;fc thl hQ c6 cd duyen trd thanh ngtt<'Ji eao quy. Bao nhieu ke båt hie'u vdi cha, båt hie'u vdi my, nhtfng khi g~p th~y hi€n, b~n tot, song trang m()t khung cånh d~ thtfdng, hQ trd thanh m()t con ngtfoi hie'u kinh, m()t con ngttoi thu~n thi~n. Di€u d6 da ehtfng to rång, chung ta c6 th~ giac ng() dtf<;le, nh~n ra dtf<;jc eai tinh chåt eao thtf<;lng cua chung ta ngay trang doi song cua chung ta. Ngay xtta, khi Vua A D~Je ehtta g~p Ph~t phap la m()t v! Vua he't s(fe tan ac, tan ac de'n n6i gie't cha, gie't chin mtfdi chin ngttoi anh d~ do~t ngoi. The' rna khi A D~Jc g~p dtt<;1c m9t v! Thanh tang giao h6a, thl Phap Åm Ph~t Dan 2011

bao nhieu di€u xåu ae cua ong da trd thanh con ngttoi hoan thi~n. N6i nhtf v~y M cho tåt cå chung ta thåy rång, cai ac, cai xåu (J giua doi khong dau la khong c6 va khong tue nao la khong c6 . Vh, chung ta khong s<;1 rång chung ta xåu , chung ta khong s<;1 rång chung ta ac, rna ehi s<;1 rång, ehung ta khong nh~n ra di€u ac d~ tranh, khong nh~n ra dtt<;1c di€u xåu d~ chung ta tu bo. Chung ta ehi s<;1 rång, chung ta b! vo rninh am chttdng, nh~n thuc sai l~m, d~ r6i bi d~u d()e rna khong nMn ra dtt<;1c gia tri cao quy trang doi song CUa chung ta, d~ chung ta Vtfdn rnlnh di tdi cai CaO quy, tot dyp. Ngay xtfa, c6 m()t v! T6 d~y rång: "Båt u y tham san khdi Duy khung tlf giac trl" NghTa la: "Khong s<;1 hai tham san khdi d~y , Ma ehl s<;1 mlnh giae ng() eh~m" . Ne'u rnlnh hi~u dtt<;1c d~o, giae ng() dtt<;1c d~o, thl bao nhieu xåu xa, bao nhieu cai t~m thuong (J trang doi song cuå rnlnh eling dtf<;lc chuy~n h6a thanh cai cao thtf<;fng, e6 y nghTa . Bdi v~y, rna trang Kinh di~n tå rång, D((c Ph~t ra doi vdi y nghTa la "Ng() Ph~t Tri Kie'n" eho he't thåy chung sinh, nghTa la lam cho he't thåy chung sinh giac ng() dtf<;lc nhung gl rna D(tc Ph~t da giac ng(), hi~u ro bån than rnlnh dung nhtf nhung gl rna tu~ giae da nMn ra, chtf khong phåi hi~u bån than mlnh bång vo minh ai nghi~p.

Ynghia thtl tlt: D((c Ph~t ra doi d~y d6, giao h6a, dlu dåt, hudng dån khie'n cho chung ta va he't thåy ehung sinh d€u song cu()e doi nhtf Due Ph~t da song. NghTa la, Dtfc Ph~t da song nhtf the' nao, Due Ph~t bie't nhtf the' nao thl Ngai song nhu the' d6, Ngai n6i nhtf the' nao, thl Ngai lam nhtf the' d6 . Ngai lam nhtf the' nao, thl Ngai n6i nhtf the' d6 . Ngai bilt rång tham la nguy hi~m, tham la måt nhan eaeh, tham la lam eho rnlnh ngheo di , Ngai bie't nhtf vh cho nen ngai khong tham. Con ai thåy tham lam cho rnlnh giau, lam cho rnlnh h~nh phuc thl ngttoi d6 eu tham. Nhttng cang tham lam thll~i cang dau kh6, cang tham thll~i cang måt nhan caeh .

8


Blfc Ph~t noi, cang tham thl l~i cang lam cho mlnh tårn thu'ong, cang tham thl lam cho mlnh cang nhO nhoi; cang tham thl l~i cang lam cho cha con xa nhau, cang tham thl l~i cang lam cho ve) ch6ng xa nhau, anh em xa nhau, b~n be xa nhau.

Vua Trån Nhan T6 ng la m()t vi Vua anh minh cua Vi~t Nam, da cåm nh~n du'ejc Ph~t phap råt sau xa. Cho nen, Vua da phat bi€u trude trieu dlnh cua nhan dan Vi~t Nam lue båy gio nhu the nay: "Cåm Bue tu bi mu6n kiep nguy~n cho than c~n!"

Blfc Ph~t da noi dieu do hon hai mu'oi lam the ky va nhung ke tri a trong doi, hQ da don nMn no va da sO'ng. Nhung nguoi nao sO'ng trong doi sO'ng vdi tam ly tham thl ngu'oi do dåy du nhan cach, ngu'oi do th~t stf h~nh phuc.

Sau khi Vua Trån Nhan Tong hQc Ph~t. tu Ph~t. thåy duCJc cai cao quy cua PMt, muO'n mlnh trd thanh nhu m()t vi Ph~t. Do do, Vua da chQn cho mlnh m()t Phap hi~u la : Bieu Ngtf Giac Hoang. Giac Hoang tlfc la nha Vua giac ng(). Bieu Ngtf la m()t trong nhung phfim tinh cua Ph~t. Phfim tinh do co khå nang thuån hoa het thåy chung sinh.

Nguoi do sO'ng trong gia dlnh hQ h~nh phuc, nguoi do di giua hQ hang hQ h~nh phuc, hQ di ra giua xa h()i hQ h~nh phuc, hQ dem du'ejc nhieu leji ich cho bån than, cho gia dlnh , cho xa h()i va nglfoi do kh6ng nhung h~nh phuc trong doi nay ' rna doi sau hQ eling h~nh phuc. Bdi v~y. Nhu Lai noi nhung gl Nhu Lai biet, Nhu lai da lam, Nhu lai da chlfng nghi~m. Nhu Lai da thåy ro, Nhu Lai da sO'ng. Nhu v~y. Blfc Ph~t ra doi vdi y nghia thlf tlf la nhung gl Ngai noi thl Ngai da lam va nhung gl Nga i da lam Ngai mdi noi. Con tåt cå chung ta chu'a lam rna da noi, chu'a lam du'ejc vi~c nao tO't d~p cå rna khoa tru'dng, låm lai ve Stf tO't d~p . Tåt cå chung ta chi noi len nhung IOi tO't d~p. rna kh6ng lam nhung dieu tO't d~p. Do do, cai xåu, cai kh6, cai thåt VQng vån luon luon theo ducSi chung ta nhu' bong vdi hlnh. Vdi y nghia thu tlf nay, trong Kinh di~n tå ffii,IC dich cua Ph~t ra doi la "Nh~p Ph~t Tri Kien" cho het thåy chung sinh. Nghia la, Bue Ph~t btfdc di la blide di bå ng tu~ giac. Ngai dung la cach dung cua tu~ giac. Ngai nåm la cach nåm cua tu~ giac. Ngai ng6i la cach ng6i cua tu~ giac. Ngai nhln la cach nhln cua tu~ giac. Ngai nghe la cach nghe cua tu~ giac. Ngai ngl'fi la cach ngl'fi cua tu~ giac. Ngai thd la cach thd cua tu~ giac. Bdi vl, tåt cå nhffng cai di, d(fng, nåm, ng6i, noi, cuoi, tiep xuc bång nang luejng tu~ giac do, nen trong doi sO'ng cua Blfc Ph~t khong con må y may sai låm. Con chung ta di, d(fng, nåm, ng6i bång vQng ni~m. Chung ta noi, nhln, nghe, ngtii, an bång dien dåo tudng. Chinh cai dien dåo tudng do thuc dffy chung ta di vao con duong kh6 dau, con dtfong båt 6n. Bdi v~y. suO't hon hai muoi lam the ky, bao nhieu b~c Thånh tri d trong doi sau khi nghe nhung lai Ph~t d<;ty, dem nhung lai Ph~t d<;ty do vao trong doi sO'ng cua mlnh d€ thtfc t~p. d€ sO'ng va bao nhieu b~c Thanh tri d trong doi da co h~nh phuc, da co an l~c.

Phap Åm Ph~t Dan 2011

Vua Trån Nhan T6ng chQn cho mlnh phfim hi~u la Bieu Ngtf Giac hoa ng. Nghia la, nha Vua giac ng() thuån hoa nhan da n Vi~t nam trong tinh thån Ph~t giao, trong tinh thån cua d<;to ly giac ng(). T~i sao Vua Trån Nhån T6ng phåi chQn Ph~t giao

lam m()t nen tang giao dyc dan chung sO'ng dung tinh thån Ph~t giao. VI, chi co tinh thån Ph~t giao la tinh thån bao dung, tinh thån hy xå. Chi co xay dtfng theo tinh thån Ph~t giao mdi lam cho gia dlnh blnh 6n, lam cho ta m h6n cua m6i con ngu'oi blnh 6n. Tu tam h6n cua m6i con nguoi duejc blnh 6n se dua den gia dlnh bl nh 6n, va m6i gia dlnh blnh 6n se dua den hQ hang blnh 6n. M6i gia dlnh blnh 6n se dua den xom la ng blnh 6n. Xom lang blnh 6n se dua den tiJng phuong, xa blnh 6n. Tung phuong xa blnh 6n se dua den qu~n huy~n blnh 6n. Nhieu qu~n. huy~n blnh 6n se dt(a den phO' thi blnh 6n, tinh thi blnh 6n. Nhieu tinh thi blnh 6n se dtfa den quO'c gia blnh 6n. Nhieu quO'c gia blnh 6n se dua den the gidi blnh 6n. M6i the gidi blnh 6n se dua den toan th€ vG tr1,1 sO'ng trong m()t quy lu~t tr~t tlf, h~nh phuc. Nhu' v~y. m()t tr~t tlf ldn lao co th€ blnh 6n du'ejc khi tam cua m6i chung sinh blnh 6n, nghia la phåi khoi md cho dtfCJc Ph~t tinh noi hQ. M6i nguoi phåi biet trd ve sO'ng vdi ca i d~ thu'dng ndi mlnh, cai d~ thtfdng noi mlnh chfnh la Ph~t tfnh, ca i quy gia nhåt noi mlnh chfnh la PMt tinh. Chung ta trd ve l~i vdi cai cao d~p nhåt noi chung ta la Ph~t tinh. Ph~t tinh nåm d dau? Ph~t tinh nåm trong tam h6n cua chung ta. Chung ta thåy rång, Blfc Ph~t ra doi d€ khoi md, chi cho chung ta rång trong tam chung ta co Ph~t tinh. Ngai chi trong tam quy vi co Ph~t tinh, quy vi da thåy chua?

Ai thåy r6i thl ng(), ai chua thå'y thl me. Quy vi thåy trong tam quy vi co Ph~t tfnh thl quy vi ng() , quy vi se di tren con duong sang. Quy vi kh6ng thåy trong tam quy vi co Ph~t tinh thl quy vime. Me thl quy vi 9


di vao con duong toi tam, mu ~t va du c6 hai måt rna vån toi thui, c6 hai chan rna vån que, c6 hai tay rna vån khong nåm dUQC gl, CO mui rna khong ngtti du<;Jc, c6 tai rna vån khong nghe du<;Jc.

rna g~p dUQC thåy hi~n, b(;ln tot, g~p nguoi cha d~ thudng, nguoi m~ d~ thudng, ngttoi anh, nguoi cht d~ thudng, thl nhat dtnh sdm mu<)n gl hQ cung d~ thudng thoi .

Nhung, neu ta thay trang tam ta c6 Ph~t tinh, ng<) du<;Jc PMt tinh d6 thl ta c6 cd h<)i di len, c6 cd h<)i di tdi vdi h<;1nh phuc, an l<;1c, vdi giåi thoat, vdi chan troi md r<)ng.

Chung sinh, tårn thttong nhu v~y la vl hQ sinh ra trang xa h()i g~p vt vua, quan khong d~ thudng, cha nen, lau ngay cai khong d~ thttdng cua ang vua, ang quan lam lam lem hQ .

Y ngbia thtt nam:

Neu hQ c6 phuc g~p du<;Jc vt vua d~ thudng, vt quan d~ thttdng, vt minh quan d~ thudng, vt minh chua ... thl nguoi dan d6 lau ngay cung trd thanh hi~n thic$n, quy bau.

Ng<) r6i chua du, phåi th~ nh~p vdi Ph~t tinh d6 va bi~u hic$n Ph~t tinh d6 trang doi song hång ngay cua chung ta. Nhu v~y ng<) r6i thl phåi nh~p. rna nh~p r6i thl phåi xuat, nh~p rna khong xuat thl nghia nh~p d6 khong thanh . Bdi vl, nh~p rna khong xuat thl bi, cha nen nh~p la phåi xuat. Trang va lu<;Jng kiep V~ trude, Due PMt Thlch Ca Mau Ni da tung hanh B6 Tat d<;1o. Tu ndi Dltc Ph~t Oai Åm Vudng cach day hang ti ti kiep, Due Ph~t Thich Ca Mau Ni da ti:tng hQc vdi Due PMt Oai Åm Vudng. Due Ph~t Oai Åm Vudng da tung khai, thi, ng<), nh~p, tri, kien cha Ph~t Thich Ca Mau Ni. Va sau khi Dltc Ph~t Thich Ca Mau Ni nh~p du<;Jc Ph~t tri kien r6i, Ngai båt dåu xuat d ndi the gidi Ta Ba nay. Xuat d ndi the gidi Ta Ba nay, Ngai vui vdi cai vui cua chung ta, bu6n vdi cai bu6n cua chung ta, Ngai nåm gai nem m~t vdi chung ta. Khi Dltc PMt Thich Ca Mau Ni xuat hic$n trang muoi phudng the gidi, xuat hic$n trang coi Ta Ba nay la Ngai båt dåu di con duong cua Thanh d<;1o, con duong B6 Tat d~ dua mlnh va het thåy chung sinh di v~ vdi con duong giac ng<). Ti~n than cua Ph~t Thlch Ca Mau Ni la ai? Ti~n

than cua Due Ph~t Thich Ca Mau Ni rna trang Kinh Phap Hoa da ghi l<;1i chinh la B6 Tat Thuong Bat Khinh. B6 tat Thuong Bat Khinh la m<)t vt B6 Tat khong dam khinh ai cå va la m<)t vt B6 tat chuyen thlfc hanh h<;1nh khong dam khinh ai cå . VI sao B6 Tat Thuong Bat Khinh la ti~n than cua Ph~t Thich Ca Mau Ni va Ngai khong dam khinh ai cå? Bdi vl, Ngai thay ro chung sinh du tårn thuong den mltc nao di nua, hQ cung c6 ca i cao quy cua hQ .

Sd di hQ tårn thuong la vl hQ khong

g~p dtt<;Jc thåy,

khong g~p du<;Jc b<;1n, khong g~p du<;Jc nguoi cha, ngttoi m~. nguoi anh, nguoi cht d~ thudng. Do d6, cai tårn thuong mdi lem o ra trang doi song cua hQ. Gia nhu nhung chung sinh tårn thuong d6 Phap Åm Ph~t Dan 2011

B6 Tat Thuong Bat Khinh thay ro nhu the va yeu doi nhu the. Cha nen, B6 Tat Thuong Bat Khinh thay m<)t ngttoi tårn thuong, Ngai cung khong that VQng. Ngai thay m()t nguoi tårn thuong Ngai cung dung d xa kinh l~ va Ngai n6i rang: "Toi khong dam khinh cac Nguoi , toi khong dam khinh cac Ngai, cac Ngai se di tren con duong Thanh d<;1o, cac Ngai se di tren con duong B6 Tat d<;1o, cac Ngai tudng lai se lam PMt". Toi khong dam khinh cac Ngai, IOi n6i cao d~p d6 du bt do i da, du bi nguy~n rua ... B6 Tat Thuong Bat Khinh vån khong h~ ndi cdn gi~n dft, vån khong h~ tr~ nåi n6i len nhung loi tot d~p d6 . Quy vt c6 biet, B6 Tat Thuong Bat Khinh a trang Kinh Phap Hoa la ai khong? La ti~n than cua Due Ph~t Thich Ca MauNi. Ngai th~ nh~p du<;jc Ph~t tinh r6i thl bay gio Ngai phåi xuat Ph~t tinh ra, phåi th~ hi~n Ph~t tinh ra cha mQi ngttoi. Ma th~ hic$n Ph~t tinh d6 la tinh khong gi~n du. D(tng trude m()t nghtch cånh, mlnh dem loi chuc tl}ng cha nguoi, the rna ngttoi khong nh~n l<;li con th6a ffi(;l, con vac da nem mlnh nua, nhung Ngai vån khong gi~n du. Ngai vån thudng nguoi vac da nem mlnh m()t cach chan tlnh: "Toi khong dam khinh Nguoi dau , Nguoi chtta biet thl vac da nem toi nhu vh d6, nhung mai mot Nguoi biet r6i, thl Nguoi het nem toi thoi. Toi khong dam khinh quy vt dau, toi khong dam gi~n quy vt dau. M~c dåu horn nay, t6i biet quy vt n6i xau toi do , tlm cach h<;li toi do, tlm cach nhl}C ffi(;l toi d6, nhung toi khong dam khinh quy vt dau, toi khong gi~n quy vt dau, toi rat thudng quy vt. Bdi vl, quy vt chua hi~u toi thl quy vt nguy~n rua toi la phåi; quy vt chua nh~n ra toi thl quy vt nguy~n rua toi la phåi, nhung, mai mot quy vt nh~n ra du<;Jc slf th~t r6i, khi d6 khong ai båo quy vt phåi thudng to i, rna quy vt vån thudng nhu thuong". lO


C6ng trlnh tu hQc d6 la c6ng trlnh rna Due Ph~t Thich Ca Mau Ni da thlfc hanh tråi da i hang the' ky. Bay gio day chung ta lam l~ ky ni~m Due PMt Thich Ca Mau Ni ra doi, c6 phai chung ta lam l~ ky nic$m su6ng kh6ng? C6 phai chung ta de'n ndi l~ dai d~ ll;ly Ph~t, nhu'ng xong r6i chung nao vån giu t~t nffy hay kh6ng? Ne'u chung ta de'n ndi m(>t l~ dai, d~ r6i chen nhau ll;ly, sau d6 v~ nha va chung nao vån giu t~t nffy, xem ngu'oi nhu' rdm rac, thl thie't l~p l~ dai d~ lam gl? Chung ta phai thie't l~p l~ dai ngay chinh trong tam h6n chung ta. Chung ta phai xay dlfng cho du'<;fc l~ dai ngay trong doi s6ng cua chung ta, cai l~ dai d6 moi th~t Slf quan trQng. Chung ta dung kho khl;lO g6p ti~n hang tri~u bl;lc, hang chl)c tri~u bl;lc d~ r6i lam c6ng vi~c da trang xe eat bi~n d6ng. Chung ta dung bo ra cå m(>t doi ngu'oi d~ lam m(>t c6ng vi~c nhu' v~y . Chung ta phai bie'n l~ dai thanh l~ dai ngay chinh trong tam h6n chung ta va l~ dai khi da dtf<;fc thie't tri trong tam h6n cua chung ta, thl le du'dng nhien chung ta di dau, (J dau, lue nao, ngu, thuc d~u c6 Ph~t cå. Thu'a quy vi! Tl;li sao Due Ph~t Thich Ca Mau Ni, khi th~fc hanh B6 Tat dl;lO, Ngai lam du'<;fc nhung vic$c d6? Bdi vl, Ngai ng(> dtf<;fc tri kie'n Ph~t, Ngai nh~p dtf<;fc tri kie'n Ph~t. Va khi ng(>, nh~p Ph~t tri kie'n r6i, Ngai thtfdng he't thay chung sinh. Cho nen, Nga i moi xufft hi~n trong c6i Diem Phu D~ nay voi chung ta. Nhtrng tl;li sao Ngai kh6ng xu!t hi~n tren loai hoa Su rna ll;li chQn hoa Send~ xu!t hic$n? Nga i xufft hi~n tren hoa Sen c6 y nghia gl? NghTa la khi m(>t Dffng giac ng(> da khdi md du'<;fc Ph~t tinh ndi chinh rnlnh, da thffy ro dtf<;fc Ph~t tinh ndi chinh rnlnh, da giac ng(> du'<;fc Ph~t tinh ndi chinh rnlnh va da th~ nh~p trQn v~n du'<;fc Ph~t tinh ndi chinh rnlnh qua doi s6ng hång ngay, thl vi d6 s6ng giua trån the' rna kh6ng bj 6 nhi~m .

coi doi, Ngai di tren bay hoa Sen la v~y d6. Hoa Sen la v6 nhi~m, la kh6ng con måc k~t bdi mfoc, bdi bun, ml!.c du hoa Sen tu bun, tu nu'oc rna lOn len va tru'dng thanh. Khi m(>t Ding tue$ giac rna thanh tlfu PMt tri kie'n r6i, Ph~t tri kie'n d6 tu chung sinh rna ra, nhtfng khi da thanh tlfu Ph~t tri kie'n thl kh6ng con måc k~t ca i tårn thu'ong cua chung sinh nua. Bdi v~y, Due Thich Ca Mau Ni tu cung troi Dau Suåt da h6a than thj hi~n trong c6i Diem Phil D~ nay va nåm trong bl)ng Ma Ya phu nhan. Ngai kh6ng phai nåm trong bl)ng m~ nhu' nhung thai nhi khac, Ngai nåm ndi d6 vl dl;li nguy~n, dl;li tri, dl;li bi. Con chung ta vl v6 nunh ai nghi~p, vl u me am chu'ong rna vao nåm trong bl)ng m~. Bdi v~y trong Kinh Hoa Nghiem dl;ly rang: "Khi B6 Tat Tåt Dl;lt Da nåm trong thai tl;lng hoang h~u Ma Ya, Ngai da thuye't phap cho hang B6 Tat khåp cå muoi phu'dng the' gioi". Chung ta dung cho rång day la m(>t ao tu'dng, rna day la m(>t tue$ giac, day la m(>t di~u khoa hQc c6 th~ chung nlinh du'<;fc. Due PMt khi nåm trong thai tl;lng hoang h~u Ma Ya, Ngai thuye't phap bång nang lu'<;fng cua tue$ giac, thuye't phap bång anh sang cua tu~ giac. Tu trong thai tl;lng rna toa ra v6 s6 anh sang, giao tie'p voi v6 s6 B6 Ta t khåp cå mu'oi phu'dng. Va B6 tat khåp cå mtfoi phu'dng vån ng6i (J the' gioi cua rnlnh rna tie'p nh~n anh sang tu~ giac d6 rna n6i chuy~n voi B6 Tat Tfft Dl;lt Da, t(tc la h6a than cua Due Ph~t Thich Ca Mau Ni. Di~u nay, trong vang khoang ba tram nåm nua

khoa hQC se phat hi~n du'<;fc. M(>t thai phl;l (J ben My, bång tia laser ta c6 th~ ng6i (J Vi~t Nam rna nhln du'<;fc thai nhi. Bay gio khoa hQC moi tlm toi, phat hic$n dtf<;fc tinh nam hay n[( cua thai nhi tu 5 de'n 6 thang bång sieu am.

Vi d6 di vao danh rna kh6ng bi danh lam cho 6 nhi~m. di vao trong l<;fi rna kh6ng bi l<;fi lam cho 6 nhi~m. Vi d6 di vao trong danh rna kh6ng bj danh tr6i bu(>c, di vao trong l<;fi rna kh6ng bi l<;fi tr6i bu(>c, di vao trong cai mui vi rna kh6ng bj cai an tr6i bu(>c, ml!.c ao rna kh6ng bj vai v6c, gffm ll)a tr6i bu()c, u6ng m(oc rna kh6ng bi ru'<;fu , bia, bo hue, tr6i bu(>c.

Cho nen, nhung gl Ph~t n6i, nhung gl Dac Ph~t dl;ly la nhung gl moi tinh cua khoa hQC va khoa hQC la m(>t hQC tro ffu tri cua Ph~t giao. T6i n6i khoa hQC la hQC tro åu tri, ngay ng6 cua PMt giao, cho nen , quy vj Ph~t tt( dung c6 ao tu'dng la duy khoa hQc! C6 d6i ngu'oi mu quang, tårn thu'ong, thffy khoa hQC thanh c6ng ffiQt vai Janh V\fC thl da ho hao duy khoa hoc, nhu'ng cai duy khoa hQC chi la cai ffu tri cua Ph~t giao rna th6i!

Tfft cå nhffng cai 6 nhi~m. kh6ng bi tr6i bu(>c d6 la bi~u tu'<;fng cho hoa Sen. Hoa Sen (J trong bun rna kh6ng bi 6 nhi~m. Bdi v~y, Due Ph~t xufft hic$n tren

Bdi v~y, Due Ph~ t xu!t hic$n trong c6i doi nay, Ngai di tren bay hoa Sen d~ chung to rång, Ngai xufft hic$n tren c6i doi nay voi tam v6 nhi~m. voi tri

Phap Åm Ph~t Dan 2011

Il


va nhi~m, vdi tu~ va nhi~m. Ngai thudng yeu rna va nhi~rn, con chung ta thu'dng la nhi~rn, chung ta khong thu'dng thl thoi, con thu'dng la nhi~m, thu'dng la kyt. B6 Tat thudng khong kyt, Ph~t thttdng khong kyt, eling nhu hoa Sen sinh ra tu bun rna khong kyt bun, n6 sinh ra tu nudc rna n6 khong kyt nudc, n6 sinh ra tu s~f tanh hoi rna n6 khong kyt bdi s~ tanh hoi d6 . Vl y nghia nay, rna Due Ph~t Thich Ca Mau Ni, Ngai xua't hi~n tren hoa sen, Ngai ng6i tren hoa Sen, Ngai dung tren hoa Sen.

y ngbia thtt sau: T~i sao Due Ph~t xua't hi~n tren coi doi nay, Ngai

di båy blide tren hoa Sen? M<?t di;ic ditim khac nii'a cua hoa Sen la Hoa nd Sen hi~n . Nghia la, Due Ph~t, d~y giao phap cua Ngai, ne'u chung ta quye't tam hanh tr1, thl se c6 an l~c ngay, d6 la "Hoa nd Sen hi~n"! Khong tu thl thoi, tu la tue khåc c6 an l~c ngay! Cho nen, nhii'ng ai tu t~p rna khong c6 an l~c thl phåi coi chung! Phåi tu l~i! Toi tu rn<)t gio la toi c6 h~nh phuc m<)t gio, khong c6 ly do gl rna tu rn<?t gio rna khong c6 h~nh phuc, an l~c m<?t gio. Ne'u tu m<)t gio rna khd dau thl dung tu, cho nen, toi tu m<?t gio la toi c6 h~nh phuc, an I~c m<?t gio, d6 la hoa nd Sen hi~n. Tu m<?t gio la c6 h~nh phuc, an I~c rn<?t gio. Tu hai gio la c6 h~nh phuc, an l~c hai gio. Tu rnuoi nam la c6 h~nh phuc, an l~c rnuoi narn. Tu m<?t tram nam la c6 h~nh phuc, an l~c rn<?t tram nam . Khong c6 ly do gl turna khd cå! Nhi~u ngttoi Ph~t tlf thuong di chua, nhung c6 nhii'ng lOi n6i thie'u y thuc. C6 nguoi con mu6n xufit gia nhung cha rny khong d6ng y, vl cho ding, di tu phåi thuc khuya, d~y sdm.

V~y thl ai thuc khuya dh sdrn dti bay gio d~y d~o, giång d~o cho rnlnh ? Quy vi nhln l~i v~ cach hitiu

khåc tuqng cua Ngai chi cuoi rnirn thoi, cu'oi nlta mi~ng thoi! Chi c6 cuoi rnim la cai cuoi trQn vyn. Toi nhåc l~i chi c6 cuoi rnim mdi la cai cuoi trQn Vyn. Cu'oi rnim la c:ii cu'oi cua trung d~o , con cai cuoi toe toet nhu ca i cuoi di d~ ti~c cudi la ca i cuoi mang tinh cha't tha't VQng, khd dau sau d6! Va eling khong phåi ca i mi;it meo m6 nhu di tham dam rna! Dam cu'di va dam rna la hai thai c~c cua CUQC s6ng. Chi c6 cu'oi rnim mdi la cai cu'oi d<)c dao cua CUQC s6ng. Chi khi nao c6 tu~ giac mdi cuoi rnim duqc. Thfiy ti~c cudi eling cuoi rnim, thfiy dam rna eling cuoi rnim, nguoi ta khen rnlnh eling cuoi rnim, nguoi ta che rnlnh eling cuoi rnirn. Nhu v~y cai cuoi rnim la c:ii cuoi d<)c dao nhfit rna chi c6 Due Ph~t mdi cuoi ndi vh! Vl sao chi c6 Due Ph~t mdi cuoi rnirn "'" ? no1. Vl, chi c6 Due PMt mdi thti nh~p duqc tu~ giac trong doi s6ng cua chinh Ngai.

Y ngbia thtt båy: M<?t di;ic ditim nii'a la, Due Ph~t xufit hi~n tren coi doi nay, tren hoa Sen la bdi vl, hoa Sen con c6 m<?t d~c ditim nii'a la " hoa rl;lng Sen thanh, Hoa nd thl Sen hi~n " . S~ xufit hi~n cua Dltc Ph~t tren hoa Sen

d<i

n6i cho chung ta thfiy rång, cai che't la båt d~u cua cai s6ng, cai s6ng day la båt d~u cua cai che't. s~ xua't hi~n eling c6 nghia la båt d~u cua m<?t s~ å'n khua't. Ngai å'n khufit d ndi the' gidi Lien Hoa Dai T~ng thl Ngai c6 mi;it ngay ndi the' gidi Ta Ba nay. Rl;lng la rl;lng tu the' gidi Lien Hoa Dai T~ng , rna thanh la thanh ndi the' gidi Ta Ba. Cho nen, d6i vdi ca i s6ng, cai che't d trong d~o Ph~t khong con la c:ii gl nii'a dti chung ta SQ hai , lo au. Chung ta vång mi;it d ndi nay thl ta c6 mi;it d ndi kia, chung ta vång rni;it d ndi gia dlnh chung ta thl chung ta c6 mi;it d ndi chua Phudc Duyen, chung ta vång mi;it d chua Phudc Duyen thl chung ta c6 mi;it d ndi gia dlnh chung ta.

Tu la c6 h~nh phuc, d6 la hoa nd Sen hi~n .

"Hoa rl;lng Sen thanh", B6 Tat Ta't D~t Da vang rni;it d the' gidi Lien Hoa Dai T~ng, thl Ngai c6 rni;it d ndi the' gidi Ta Ba nay. Due PMt vång mi;it d ndi coi Ta Ba nay, thl Ngai c6 mi;it d the' gidi Lien Hoa Dai T~ng, Dltc Ph~t xufit hi~n tren coi doi nay, Ngai khong di tren hoa Slt, Ngai khong di tren hoa Cuc. Mi;ic du, hoa Cuc duqc xem la bitiu tttqng cho nhii'ng nha å'n si, d~o si.

Vl v~y , Due Ph~t Thich Ca Måu Ni, Ngai vui vdi ca i vui ra't tn;>n Vyn. Do v~y rna cac ngh~ si da dieu

Nhung Dltc Ph~t khong xufit hi~n tren hoa Cuc, rna Ngai chi xufit hi~n tren hoa Sen thoi. Bdi vl, hoa

d~o, cach tu t~p cua rnlnh! Chi c6 nguoi khong bie't

tu t~p mdi khd rna thoi. Toi nhåc l~i vdi quy vi rång, chi c6 nguoi khong tu t~p mdi khd , con chung ta tu t~p m<?t ngay la h~nh phuc m<?t ngay, tu hai ngay la h~nh phuc hai ngay, tu cå doi la h~nh phuc cå doi, tu hång kie'p la h~nh phuc hång kie'p.

Phap Åm Ph~t Dån 2011

12


Cuc khong phai la VO nhiem, hoa Cuc khong phai la " hoa nd Cuc hi~n, hoa n,tng Cuc thanh" , rna chl c6 hoa Sen mai c6 nhG'ng d~c ditim nhu the'. Cho nen, Due Ph~t mai xuat hi~n tren hoa Sen va Ngai di bay buoc. T~i

sao Ngai di bay buoc rna khong di tam buoc hay m()t bttdc, mu'oi blide? Bdi vl, St! cåu h<;lp cua vii trl;l khong ra ngoai COn SO bay, Slf CO m~t cua tat cå chung ta khong ra ngoai con so bay: dia d~i, thuy d~i, hoa d~i. phong d~i. khong d~i, tårn d~i , thuc d~i . Toan thti vii trl;l hay St! hlnh thanh cua chung sinh khong ra ngoai bay ye'u to nay. St! c6 m~t cua chung ta la do St! c6 m~t cua ba y ye'u to tren. Va St! c6 m~t cua Due Ph~t Thich Ca Må u Ni la St! c6 m~t cua bay ye'u to d6. Chinh tu bay ye'u to d6, rna m()t vt thti nh ~p du<;lc cai "tri kie'n PMt" thl se thanh tlfu du<;Jc bay ye'u to giac ng(), gQi la that b6 d~ ph§n. Bay ye'u to: d~a, thuy, hoa, phong, khong, tårn, thuc t~o nen hlnh hai, tårn tr~ng, tinh th§n cua m6i chung sinh, thl bay ye'u to la "that b6 d~ ph§n" t~o nen cua Dang Giac Ng() . Cho nen bay ye'u to t~o nen chung sinh va bay ye'u to t~o nen Dang Giac Ng(). Bdi v~y, Due Ph ~t xuat hi~n tren c6i doi nay, Ngai khong di tam buoc rna Nga i di ba y buoc thoi! Ke'tlu~n:

The' thl, ngay horn nay chung ta lam le ky ni~m Due Ph~t ra doi, c6 phai ding chung ta chl bie't na u vai chen che, vai dia xoi d~t len ban Ph~t khong? Chung ta c6 thti nau vai dia xoi , vai chen che d~t tren ban PMt voi tårn h6n nao? Chung ta d~t tren ban Ph~t voi tårn tr~ng m()t lff khach dang thlfc t~p khai Ph~t tri kie'n, thi Ph~t tri kie'n , ng() Ph ~t tri kie'n, nh~p Ph~t tri kie'n thl che, xoi d6 ciing trd thanh phap l~c. ciing trd thanh d~ h6 . Trai l~i. chung ta d~t xoi, che len ban Ph~t voi u me, tham lam, ich k.Y' hy p hoi, t§m thtfong, hen m~t. thl xoi, che d6 trd thanh dat, da. Thu'a quy vi! Chung ta lam te k,Y ni~m ngay dan sinh cua D(tc Ph~t, chung ta phai lam the' nao d6 dti Due Ph~t trong chung ta phai ra doi m6i ngay . Chung ta lam le Due Ph~t Dån sinh, nghia la ehung ta e6 khå nang lam eho Due Ph ~t trang ta dan si nh m6i ngay va chung ta lam du'<;lc nhu' the' la chung ta rat giau!

Phap Åm Ph~ t Dan 2011

Chu chung ta khong d<;li 365 ngay mai de'n chua lam le dan Sinh, PMt til' då u rna ngheo na n de'n nhu the', tu han h dau rna t()i nghi~p nhu'the'! ChUng ta phåi lam nhu' the' nao d6 dti Due Ph~t trang chinh chung ta dan sinh m6i ngay va m6i ngay chung ta phai thay du<;lc Ph~t Da n sinh. Con ai rna khong c6 khå nang lam cho Due Ph~t cua rnlnh dan sin h hång ngay, thl c(( d<;li di! Lov~ ch<;l Dong Ba rna mua ban cho glit, toi cac cd

quan rna lam vi~c cho gåt, r6i d<;li 365 ngay de'n chu a Tu Dam rna lam le , de'n chua Phuoc Duyen rna lam le, de'n chua Tu Hie'u rna lam le va ne'u ru i ro, khong g~p ngay chu nh~t, rnlnh phåi di thi ho~c di cham thi ... thl coi nhu Due Ph~t tåt ngoi, he't ra doi luon! He't dån sinh luon! Con ne'u chung ta thong rninh , chung ta bie't lam cho D& Ph~t chung ta dån sinh m6i ngay, thl Ma vu'dng phåi kh6c, quy thfin phåi kh6c, nhffng ke manh tårn pha ho~i PMt giao phai kh6c, phåi giong tay dåu hang. Chung ta c6 khå nang lam cho Due Ph~t chung ta ra doi m6i ngay, thl chung ta khong dn phai xin phep ai dti t6 chuc d~i le cå. Nhtfng vl u me, chung ta khong lam cho Due Ph ~t trang chung ta dån sinh m6i ngay, nen chung ta phåi xin phep t6 chue le Ph~t Dan. Cho nen, chung toi n6i voi tat cå quy V~ la Ph~t til' thl chung ta phåi thong minh, lam cho Ph~t trang m6i chung ta dån sinh m6i ngay va m6i ngay chung ta du'<;lc dinh le Ph~t Dan si nh cua chung ta, d6 mai th~t St! la ngttoi d~ tt( cua Ph~t lam le ky ni~m dån sinh m()t cach thong rninh, m()t cach tai tlnh, m()t cach c6 tri tu~ va la m()t phu'dng ti~n thi~n xåo. Ta mai c6 khå nang di nhffng btfoc vffng chai tren nhffng hoa Sen, con ne'u khong thl chila hoa Sen ve tren giay rna thoi. Trude khi dut lOi , du n guy~n Tam Bao gia hQ cho tat cå quy vt sang mQt CUQC doi luon luon c6 Ph~t Dån Sinh.

Thich Thai Hoa Dli'c Ph~t ra d<Yi a de chl ba y cho chung ta mQt con dlt<Yng h~nh phuc. Dli'c Ph~t ra d<Yi a chl ba y cho chung ta mQt con dlt<Yng an ~c va nh~n di~n dlt<Jc dåu a con dlt<Yng h~nh phtic, då u a con dlt<Yng kh6 dau, dau a gia tQ cao quy, dau a khong c6 gia tri CJ trong CUQC s6ng etla chung ta. 13


bUCic sen thU båy: quå vi Ph~t TKN.Thich Nil Chan Li~u Mua PMt Dan dO'i voi nhftng nguoi con Ph~t la mua hoa sen nd, th~t kh6 c6 th~ di~n ta he't duqc ni~m hy l~c blnh an m()t cach vi di~u trong mua l~ h()i nåy. H~nh phuc thay, lanh thay b~c tri tu~ giåc ng9 ra doi. Cach nay 2635 nam, t~i vuon Lam Ty Ni, thanh Ca Ty La V~, Thai tit Tåt D~t Da chao doi , nhu bao hai nhi khac, la m()t con nguoi sO'ng tren the' gioi ta ba, th~t stf c6 cha m~ , c6 gia dlnh va than bång quye'n thu()c.

A. Theo truy~n thuye't, ngay khi dan sanh, Thai tit Tåt D~t Da di 7 buoc, c6 7 d6a sen do chan. Truy€n thuye't nåy mang nhi~u y nghia tham sau va ne'u hi~u theo tinh thån tu h<;>c, c6 råt nhi~u l<;1i ich cho nguoi tu. M()t vi Ph~t ra doi, hay m9t con ngu'oi d the' gian phat tam b6 d~, d~u c6 th~ tu giai thoat, d~t de'n dia vi Ton Qui TO'i Thu'<;1ng. St! dan sanh cua m()t vi B6 Tat hy sinh cå cu()c doi vl long d~i tu d~i bi vo t~n va da hanh B6 tat d~o nhi€u doi nhi€u kie'p, kie'p cuO'i (nhåt sanh b6 xå) tråi qua nhi€u kh6 h~nh va thi€n dinh, voi tam tårn d~o giai thoåt, cåu kh6 chung sinh.

l. Såu bltdc hoa sen: hanh B6 Tåt ~o Thåi tit Tåt D~t Da sau khi dit dåt m<;>i trån duyen rang bu()c, xuåt gia tu hanh chång tue m~ng rninh, thåy bie't nhi~u doi kie'p truoc, Ngai da tung sanh a dau , lam gl, trong ll,lc d~o; tåt cå nhung chuy~n qua khlt, du'<;1c chinh D(tc Ph~t thuye't va cac vi ty kheo ke't t~p l~i trong Kinh B6n Sanh B6n Slf. Nhu v~y, da nhi€u kie'p truoc khi thanh B~c Chanh Dång Chanh Giac, DU'c Ph~t eling da tråi qua sau neo du'ong sanh tlt luan h6i . Hlnh anh banh xe luan h6i di~n ta s~t troi Jan tlt sinh cua chung sanh trong ll,IC d~o, t(tc sau cånh

Phap Åm Ph~t Dån 2011

gioi : troi, nguoi, atula, dia ngl;Jc, ng~ qui va suc sanh. Giao ly d~o Ph~t chu tru'dng khong tin vao m()t thu'<;1ng de' sang t~o, toan nang, toan quy€n, thu'dng ph~t con nguoi tuy ti~n theo long thu'dng ghet. Giao ly d~o Ph~t giai lu~t nhan quå råt ro rang. Ni€m tin sau xa vao lu~t nhan quå blnh dång, giup con ngu'oi tam blnh an, du bao phi€n nao xay ra, bdi: tu than, khfru , y, nguoi t~o nghi~p thi~n hu'dng ke't quå, ngttoi t~o nghi~p ac chiu h~u quå; du la ngu'oi than yeu nhåt muO'n cåu hay thay the' eling khong du<;1c. Vi dl;l nhtt hon da n~ng tåt phai chlm trong nuoc, gi<;>t dåu nh~ tåt nhien n6i tren m~t nuoc, d6 la nhan qua khong sai. Ni€m tin sau lu~t nhan quå thi~n ac ånh hu'dng vao stf tai sanh 6 c6i luan h6i (thien, nhdn, atula, dia ng~:~c, ng~ qui va suc sanh) . C6i Thien: Sanh v€ c6i troi, ndi phuc l~c the' gian, hudng phuoc da t~o tac. C6i Nhdn: Sanh vao nhan gian lam nguoi, giau hay ngheo, c6 thi~n c6 ac. C6i TuLa: Sanh nha quy€n qui, phu'oc bao gia dlnh, cung chung c()ng nghi~p . C6i Dia Ng~:~c: Sanh vao ndi dau kh6, vl nghi~p ac sau dåy, thi~n nghi~p it. C6i Ng~ Qui: Sanh vao ndi båt tinh, vl nghi~p bon sen, tham lam ich ky o

C6i Suc Sanh: Sanh vao ndi dm thu, vl nghi~p sat, si me qua n~ng. Tuy sO'ng trong l~:~c d~o luan h6i, nhu'ng cac ti€n kie'p DU'c PMt la vi B6 Tat hång sO'ng voi Båt Chanh D~o (chanh kie'n, chanh tlf duy, chanh ngft, chanh nghi~p, chanh m~ng, chanh tinh tån, chanh ni~m, chånh dinh) va thuong hanh L~:~c D9 Ba La 14


M~t (b6 thi, trl gidi, nhån nh1,1c, tinh tå'n, thi~n d!nh

va tri

tu~ ).

St! nfi llfc tu t~p B6 tat h<;1nh, thlfc hanh B6 tat d<;1o ciia rieng tung ca nhån con nguoi trong the' gian, c6 th~ vu'<Jt thoat khoi l1,1c d<;1o sanh tit hay khong? Budc hoa sen thu 7 n6i len dng: di~u d6 c6 th~, di€u d6 khong do an hu~ troi ban cho, hay thån linh thu'qng de' danh phån rieng cho ai cå, rna chinh do ndi tårn d<;1i tu, d<;1i bi , d<;1i hfc, d<;1i tinh tå'n ciia nguoi tlf tu, tlf chung d<;it du'qc rna thoi.

2. B11<1c sen thtt båy: Quå vi Ph~t Sau budc sen tinh khie't duqc tich t1,1 tu B6 tat h<;1nh trong l1,1c d<;1o. Vdi tam tu bi, thanh t!nh, sang su6t, nhi€u doi nhi~u kie'p tu hanh, B6 Tat tung xå bo than m(;lng, cuu kh6 ban vui, chan råi anh sang tU bi va tri tu~ cho muon loai. nghia ciia 6 budc hoa sen dåu tien th~ hi~n stf luån h6i trong l1,1c d<;1o. Thai tit Tå't D<;1t Da dung l<;1i (J bu'dc sen thu 7, d6 chinh la kie'p cu6i cung, chung dåc quå v! Chanh Dång Chanh Giac, ngay trong c6i nhån gian nay.

Y

Due Ph~t khi dån sanh bu'dc di dtf<Jc de'n d6a sen thu båy, chung thtfc m()t stf th~t sau xa, th~t kh6 thffy kh6 hi~u, kh6 nghi ban. D6 la Nie't Ban t!ch t!nh ciia chinh con nguoi tu tu bi va tri tu~, tt! cåm nh~n duqc m()t cach ro rang, ch(tng di'ic quå v! Ph~t. D~ tit Ph~t mon, mu6n vu'<Jt thoat ra khoi stf kh6 n(;ln tro ng 6 c6i luån h6i sanh tit Va bu'dc VaO du'<JC

hoa sen thlt 7, d<;1t de'n Nie't Banan t!nh khong con dau kh6 n[fa, cån phåi tu hQC va th~fC hanh theo loi Dltc PMt d<;1y: "Con nguoi phåi chie'n då'u m(;lnh me vdi tårn tham lam, tårn sån h~n , tårn si me va phåi dung gtfdm tri tu~ ci'it dltt nhftng dam me di,IC VQng danh lqi rna ngu'oi the' gian cho la gul cån chie'm do (;l t va hu'dng thl,l " o

*** B. Theo truy~n thuye't, ngay khi dån sanh, Thai tlf Tå't D<;1t Da di 7 bu'dc, c6 7 d6a sen do chån. Khi dung l<;1i tren hoa sen thlt 7 , Thai tit Tå't D<;1t Da tay mi;it chilen troi, tay trai chi xu6ng då't, c6 y nghia la lam t6t th1 sanh len c6i tren (thien, nhdn, atula) , lam ac thl d<;>a xu6ng c6i dudi (d!a ng1,1c, ng(;l qui, suc sanh) va tuyen b6: "Thi~n thuqng thien h<;1 ,duy nga d()c ton". Trong cu()c doi nay, con ngu'oi thttong s6ng vdi v<;>ng tårn, v<;>ng nga, troi lån theo cånh trån d6i dai th! phi, thu'dng ghet, thay d6i tuy duyen t6t xå'u ben

Phap Åm Ph~t Dån 2011

ngoai, cho nen tårn luon luon bå't an, lo(;ln d()ng, phi~n nao, kh6 dau .

C6t tiiy ciia d<;1o Ph~t d<;1y la: con nguoi nen bie't s6ng vdi chån tam, chån nga, kh6ng dlnh måc, khong troi lån, du cånh trån doi v6 thuong, bie'n d6i, tårn vån an nhien tlf t(;li. D6 chlnh la y nghia thåm sau ciia thuye't vo nga, hay duy nga d()c ton. Dltc PMt d<;1y: "Ai con tham luye'n tltc con nga ai chffp dåy la ciia toi , nga ffi(;ln chå'p dåy la toi, nga kie'n chffp dåy la tt! nga cua toi, thoi c6 dao d()ng". Ai khong tham luye'n, thoi khong dao d()ng. Ai khong dao d()ng, thoi du'<Jc khinh an. Ai du'<Jc khinh an thoi khong con chffp. Ai khong con chffp, thoi khong c6 de'n va di. Ai khong c6 de'n va di, thoi khong c6 sanh di~ t. Ai khong con sanh di~t, thoi khong c6 doi nay doi sau, khong c6 giua hai doi. Day la stf do<;1n t~n kh6 dau. (Nie't Ban- Tudng Ung B() Kinh) Chffp nga, ham mu6n, di,IC VQng cang to, cang xa Nie't Ban. Dltc Ph~t la b~c d<;1i tu, d<;1i bi, d<;1i tri, d<;1i ltfc, xa roi tå't cå ac phap, sang su6t pha tan v6 rninh phi~n nao, vtf<Jt qua d6i dai (nh! nguyen), d<;1t du'<Jc Nie't Ban t!ch t!nh. Nguoi pham trån thu'ong chå'p dung sai, hdn thua, thu'dng ghet, t6t xå'u, khen che, th~t giå, nen b! chi ph6i, tr6i bu()c, me mo, v6 rninh luan h6i sanh tit mai, khong thoat ra duqc. Cling chlnh vl cai bån nga rang bu()c rna chung sanh chlm n6i trong bi~n kh6 Juan h6i . Dltc Ph~t d<;1y phap quan v6 nga, nhln cho thå'u dao tlt d<;1i d~u do duyen hqp thanh , chu'a di~t du'<Jc cai ta tlf ton t~f d<;1i , thl con dau kh6, con sanh tit. Chuy~n me khai ng(), ly kh6 di'ic l<;1c, budc ra khoi I~,~c d<;1o la giåi thoat sanh tit. Theo

"Ly duyen khdi" thl:

- Cai nåy c6, thl cai kia c6 (c6 ham mu6n ich ky, thl c6 dau kh6 tranh cha'p). - Cai nåy sanh, thl cai kia sanh (c6 tr6i bu()c tham ai, thl c6 thu oan sån h~n). - Cai nåy khong, thl cai kia eling khong (khong c6 tham d1,1c, khong c6 11u bi kh6 nao) . - Cai nåy di~t, thl cai kia eling di~t (bån nga di~t, vo rninh sanh tlf di~ t). V o rninh sanh tit di~t, d<;1t cltu canh Nie't Ban. Dltc Ph~t khong de'n tu m<?t c6i sieu nhien thån bl nao. Bån chå't m(>t con ngu'oi, Ngai luon cåm nh~n du'<JC ffiQt cach tr<;>n V~n nfli th6ng kh6 cua doi nguoi, tu lue sanh ra, gia, b!nh va che't. 15


Sau khi chung qua Va Thu<;1ng B6 B~. D(tc PMt lu'u l~i the' gian thuye't phap va giao h6a cho ta't ca chung sanh bång tam tu bi blnh dång tuy~t doi, chi ro con du'ong tu d€ d~t de'n Nie't Ban t!nh l~c . f)(tc Ph~t tuyen bo: "Ta la Ph~t da thanh, chung sanh la PMt se thanh". Phi~n nao bie't, phi~n nao do~n .

Tham san bie't, tham san dut. Vui bu6n bie't, bu6n vui dung. Thi~n ac bie't, thi~n ac b~t. Tung sat na bie't, con gl dinh måc. Tlf t~i vinh hång. Troi xanh may trång bay . Nam Mo B6n Sti Thich Ca Mau Ni Ph~t

TKN Thich Ntl Chan Li~u

luåt • nhån quå Illtc I>~t Lai 4t Ma - HT Thich Tri Chdn

Loa i v~t khong c6 kha nang thtfc hanh d~o due nhu' con ngu'oi vl chung dang song trong coi VO minh. Cho nen chung ta nen bie't quy trQng ca i than ngttoi nåy va co gång bång mQi cach tinh tån tu hanh d€ mong du'<;1c ta i sinh lam than ngu'oi d kie'p sau. M~c

du chung ta Juan mong u'dc d~t du<;1c stf giac ng9 hoan toan, chung ta nen bie't rång con du'ong tu hanh M thanh Ph~t la råt dai rna chung ta muon thanh ttfu dn phai tråi qua cac khoang thoi gian ngån M chuttn b! tu t~p .

Nhu chung ta da bie't d€ ba o dam du<;1c ta i sanh lam nguoi vdi dåy du kha nang c6 th€ theo du6i con du'ong tu t~p. hanh gia trude tien phai ap dl;lng thtfc hanh d~o due. Bi~u nay, theo giao ly Bue Ph~t, c6 nghia la con

ngu'oi dn tranh, khong lam mu'di di~u ac. St! kh6 gay ra do m8i vi~c lam ac nay, c6 nhi~u mue d9 khac nhau. ø€ du'a ra nhftng ly do cho chinh ban than rnlnh dn tranh cac hanh d9ng båt thi~n d6, chung ta phai hi€u ro V~ lu~t Nhan Qua. "Nghi~p"

hay "Karma" c6 nghia la "hanh d9ng" nhåm chi m9t vi~c lam chung ta tham dlf vao eling nhu' h~u qua cua n6 . Khi chung ta n6i hanh vi sat h~i thl chinh tac d9ng d6 se dån de'n vi~c cu'dp di m~ng song cua m9t ngu'oi. Ke't qua tai h~i hån cua hanh d9ng gie't ngu'oi nay la gay dau kh6 cho n~n nhan eling nhu' nhi~u ngu'oi than yeu cua hQ. Nghi~p

Ml;IC dich cuoi eling cua nhftng ngu'oi th~tc hanh theo Ph~t giao la d~t de'n qua v! hoan toan giac ng9 va tha'u suot mQi Stf v~t cua m9t Bue Ph~t. Phu'ång ti~n chung ta nu'ång vao d€ tu t~p la cai than ngu'oi nay vdi m9t tam h6n thanh tinh. Håu he't chung ta song m9t CUQC doi tu'ång doi nhu' nhftng con ngu'oi lanh m~nh. Th~t v~y. theo lai Bue Ph~t d~y trong cac kinh di€n c6 du<;1c than ngu'oi horn nay la m9t phudc duyen thu thång va va eling qui bau. f)6 la ke't qua cua VO lu'<;1ng cong due trå i qua nhi~u kie'p tu hanh cua chung ta. M8i ca nhan da n8 ltfc tinh tån tu hanh mdi c6 du'<;jc cai than ngttoi nay. T~i

sao n6 quy bau nhu' v~y? Bdi le than ngu'oi gi up chung ta c6 nhi~u thu~n duyen tu t~p phat tri€n doi song d~o due håu mttu tlm h~nh phuc cho chung ta va nhftng ngttoi khac.

Phap Åm Ph~ t Dan 2011

nhan cua vi~c lam ac d6 con gay anh hu'dng xa'u de'n ke sat nhan. Nhftng qua bao nay khong cht gidi h~n trong CUQC doi hi~n t~i rna thoi . Thtfc ra ke't qua cua m9t hanh vi båt thi~n se phat tri€n theo thoi gian, cho nen stf thie'u tu tam nåi ke sat nhan tan b~o huy di~t m~ng song con ngu'oi n6i tren dti<;fc khdi då u tlf CUQC doi qua khu CUa hån da tung xem nh~ m~ng song mQi ngu'oi eling nhu' loai v~t va con trung. M9t ten sat nhan khong chåc se du<;1c tai sinh lam ngu'oi d kie'p sau. Nhftng hoan canh dån de'n vi~c gie't ngu'oi se quye't d!nh qua bao khoc li~t rna ke sat nhan se phai ganh chiu. M9t ten gie't ngu'oi man r<;1, vui su'dng khi ph~m t9i ac, c6 le se du'<;1c tai sinh trong m9t the' gidi rna ta gQi la "Bia Ngl;lc". M9t tntong h<;1p kem tan ac hån- vi dl;! gie't ngu'oi vl tlf v~ - c6 th€ se du'<;1c tai sinh nåi "dia ngl;lc" ch!u it dau kh6 hån.

16


Nhung hanh d()ng thie'u d~;to due vdi h~u qua khong nghiem tn;mg låm c6 thli khie'n cho m()t nguoi b! tai sinh lam con v~t, thie'u kha nang tu t~p cåi thi~n tam h6n. Khi m()t nguoi du<Jc tai sinh lam ngtfoi, de h~u quå cua nh['fng hanh vi bfft thi~n trong kie'p trude se quye't d!nh hoan canh CUQC SOng mdi CUa nguoi do theo nhi€u cach. Sat sinh nhi€u trong doi trude thl kie'p nay th<;> m~;tng ke ffy se ngån ngui ho~c thuong hay bi om dau . N6 eling hudng dån nguoi d6 c6 khuynh hudng gie't ch6c va chåc chån h<;> se chiu qua bao g~p nhi€u kh6 dau trong nhung kie'p tudng lai. Tudng tlf, doi trude hay tr()m dp thl kie'p nay b! ngheo kh6 ho~c bi tr()m cudp. N6 eling hudng dån ke ffy tie'p t1:1c c6 y tudng tr()m dp trong nhi€u doi sau.

ta la ke't qua cua cai Nghi~p (Karma), vi~c lam qua khu cua chung ta. Hoan cånh tUdng lai, cac di€u ki~n rna trong d6 chung ta se tai sinh vao, nhung cd h()i rna chung ta se c6 hay khong thli c6 du<Jc dti t~;to dlfng m()t cu()c doi h~;tnh phuc tot dyp hdn se tuy thu()c vao nhung hanh d()ng va vi~c la m hi~n nay cua chung ta. M~c du hoan cånh h i~n t~;ti cua chung ta dUQC quye't

dinh bdi nhung hanh vi trong qua khu, nhung chung ta vån phåi chiu trach nhi~m v€ m<;>i hanh d()ng cua chung ta trong hi~n t~;ti . Chung ta c6 khå nang va trach nhi~m dti ch<;>n llfa phudng dch nhåm hudng dån m<;>i vi~c lam cua chung ta di theo con duong d~;to due. Khi chung ta can nhåc m()t hanh d()ng nao d6 xem xet c6 h<Jp vdi d~;to ly hay khong, chung ta nen tlm hiliu d()ng cd thuc diy cua hanh vi ffy o

Hanh d()ng ta dam hay ngo~;ti tlnh dån de'n h~u quå v<J ch6ng trong kie'p sau se khong tin c~y lån nhau va MP cånh kh6 vl CUQC song khong chung thuy hay b! phan b()i. Bay la nhung qua bao cua ba vi~c lam ac gay ra tiX ndi than cua chung ta. Trong bon hanh d()ng ac xufft phat tu khiu nghi~p ndi mi~ng thl nguoi hay n6i doi dån de'n ke't quå la song d doi thuong hay b! nguoi ta n6i xffu. V<;>ng ngu eling khie'n ke d6 c6 khuynh hudng tie'p t~:~c n6i doi <1 kie'p sau, eling nhu b! nguoi ta lua g~;tt ho~ c m<;>i nguoi se khong tin du b~;tn n6i slf th~t. H~u quå

d kie'p sau cua nguoi n6i loi gay chia re la

CUQC SOng CO dQC va khuynh htfdng tl;lO moi bfft hoa vdi m<;>i nguoi . Loi n6i CQC din tho 16 dån de'n sv lang m~;t, ngtf<Jc dai nguoi khac va khie'n h<;> sanh tam gi~n du. Nguoi c6 t~t ng6i le doi mach dua tdi h~u quå doi sau khi n6i se khong c6 ai nghe va thtfong hay n6i nhung eau chuy~n nham nhi. Cuoi cung, quå bao cua ba vi~c lam ac phat xufft tu y nghi~p la gl? Sau day la de tanh xffu bfft thi~n thong thuong nhfft cua chung ta . Long tham khie'n chung ta khong bao gio bie't du va luon luon bfit man. Ac tam va san gi~n mang l~;ti cho chung ta slf s<J hai va dån chung ta de'n hanh d()ng lam h~;ti nhung ke khac. Si me la d~t ni€m tin vao di€u trai vdi Slf th~t, dån de'n ke't quå la chung ta khong thli hiliu bie't, chffp nh~n le phai va ngoan c6 båo thu, cha'p cMt ta kie'n. Tren day la m()t va i vid~:~ cho thffy ke't quå cua cac hanh d()ng bfft thi~n. Cu()c s6ng hi~n t~;ti cua chung

Phap Åm Ph~t Dan 2011

M()t nguoi lffy quye't dinh khong tr()m dp, ne'u anh ta chi vl SQ b! båt hay trung ph~;tt bdi lu~t phap, v~y thl hanh d()ng khong tr()m dp cua anh ta khong phåi la m()t vi~c lam d~;to due bdi le nhung y tudng d~;to due khong tac d()ng len quye't dinh cua anh ta. M()t vid~:~ khac, m()t nguoi khong dam tr()m dp vl SQ du lu~n: "Ne'u mlnh tr()m cap thl b~;tn be hay hang x6m se nghi sao v€ mlnh? Chåc m<;>i nguoi se khinh bl va mlnh se bi xa h()i ru6ng bo". M~;tc du d6 du<Jc xem nhu m() t quye't dinh tich clfc nhung n6 vån khong phåi la m()t hanh vi d~;to due. Bay gio, m()t nguoi eling c6 quye't dinh la se khong tr()m cap vl anh ta suy nghi dtng: "Ne'u ta tr()m cap tue la ta da hanh d()ng chong ll;li lu~t cua troi dfft va trai vdi dl;lO Jam nguoi:". HOl;lC la: "Tr()m cap la m()t vi~c lam ac, n6 gay cho nhi€u nguoi khac bi t6n thfft va dau kh6". Vdi nhung d()ng cd suy nghi nhu v~y, quye't dinh cua anh ta du<Jc xem nhtf m()t hanh vi dl;lo due, h<Jp luan thtfong d~;to ly. Theo giao ly Dlfc Ph~t, khi b~;tn suy nghi can nhåc tranh khong lam cac hanh d()ng ac thl b~;tn se khåc ph~:~c du<Jc nhtfng phi€n nao kh6 dau. ki€m che' d6 cua bl;ln du<Jc xem nhu m()t vi~c lam dl;lo dlfc.

sv

Ne'u bl;ln hiliu ro m<;>i khia Cl;lnh chi tie't cua lu~t nhan quå thl b~;tn du<Jc g<;>i la ngtfoi c6 tri tu~ thong suot m<;>i vi~c. Kie'n thlfc thong thuong cua chung ta khong thti thffu tri~t då y du v€ lu~t nhan quå. Mu6n s6ng dung theo lu~t nhan quå rna D((c Ph~t da dl;ly , chung ta dn tin tudng vao giao ly cua Ngai. 17


Khi Ngai d:,ly sat sinh dån den chiu stf doån mc$nh, tr9m dp phåi g~p cånh ngheo tung, thtfc stf khang c6 cach nao d~ chung minh du'qc nhii'ng loi Ngai n6i la dung voi thtfc t:,li. Tuy nhien, nhii'ng di~u d6 chung ta eling khang nen tin tu'dng m{)t cach mu quang. Tnfoc tien chung ta dn phåi c6 m{)t ni~m tin m:,lnh me ndi Due Ph~t va giao ly cua Ngai. Chung ta nen dung ly tri, tlm hi~u tha'u dao tru'oc khi tin nhii'ng loi dl;ly cua Due The Tan. Bång cach nghien cuu nhii'ng d~ tai cua Ph~t Phap duqc thiet l~p bdi nhii'ng suy lu~n hqp ly - nhu' nhii'ng lOi dl;ly cua Due Ph~t V~ tanh khang va va thu'ong cua CUQC doi va nh~n thffy ding chung th~t Slf la chinh xac thl ni~m tin Cua chung ta ndi giao ly V~ lu~t nhan qua- se tlf nhien tang len. Khi chung ta muon tiep nh~n m{)t lOi khuyen, chung ta di tlm g~p m{)t ngu'oi nao d6 xung dang d~ hu'ong dån giup do chung ta. Loi khuyen cua hQ cang ro rang hqp ly, chung ta cang quy trQng tin tu'dng vao loi chi dån a'y. Nham phat tri~n: "due tin sang suot", doi voi nhung loi dl;ly cua Due PMt chung ta eling nen c6 stf tin tu'dng nhu' v~y. Tai tin rång chung ta dn phåi c6 m{)t it kinh nghi~m va pha'n khdi trong Slf thtfc hanh M c6 du'qc m{)t ni~m tin sau xa va thanh khffn trong lang. Hlnh nhu' c6 hai lo:,li kinh nghi~m khac nhau. Voi nhffng ngu'oi sung d:,lo hQ c6 nhung kinh nghi~m rna chung ta khang th~ c6 duqc. Va c6 nhftng kinh nghi~m the tt;~C rna chung ta d:,lt du'<;fC qua Slf tu t~p hång ngay. Chung ta c6 th~ phat tri~n nh~n thuc, hi~u biet v~ Slf ngcln ngui, t:,lm bq va va thu'ong cua CUQC doi. Chung ta c6 th~ nh~n tha'y bån cha't tan pha cua nhii'ng cåm xuc kh6 dau. Chung ta c6 th~ c6 dtf<Jc lang tu bi quång dl;li doi voi mQi ngu'oi ho~c nhi~u kien nhån hdn khi chung ta dung xep hang cho dqi . Nhii'ng kinh nghic$m thlfc te nhu' v~y mang ll;li cho chUng ta cåm giac cua ngu6n VUi va Slf man nguyc$n. Hdn nG'a, ni~m tin cua chung ta vao nhung loi giång dl;ly rna chung ta da duqc nghe eling tang len. Due tin cua chung ta vao b~c thåy cua rn1nh, ngu'oi da truy~n cho chung ta nhung kinh nghi~m nay eling du'qc phat tri~n: Lang tin vao hQC thuyet rna vi thåy cua chung ta dang theo du6i se du'qc cung co. Tu nhung kinh nghi~m xac th~fc d6, chung ta c6 th~ tien doan rång vic$c thu'ong xuyen tu t~p cua chung Phap Åm Ph~t Dan 2011

ta se giup chung ta thanh dl;lt nhung ket quå phi thu'ong nhtf cac Thanh Nhan da thlfc hi~n lu'u danh ngan doi trong qua khu. Ni~m tin sang suot nhu' v~y c6 duqc do tinh thån tu t~p cua hanh giå, se giup chung ta cung co lang tin

vao giao ly Nhan Quå cua Due Ph~t . Va di~u nay con giup chung ta quyet tam chua bo khang lam cac vic$c ac rna chung se gay dau kh6 cho chung ta. Ni~m tin d6 eling h6 trq chung ta co gclng t~p trung thi~n dinh, tha'u tri~t d~ mt;~c chung ta nghien cuu, va sau cung nMn biet rång chung ta c6 duqc tri tu~ nay eling nhu' hi~u ro tu~ giac d6 xua't phat tu dau.

Slf phån chieu a'y dtt<;fc xem nhu' m{)t phån trong qua trlnh tu t~p thi~n dinh cua chung ta. N6 giup chung ta cung co due tin vao ngoi Tam Båo Ph~t, Phap, Tang vå tinh ta'n trong vi~c tu t~p. N6 eling giup chung ta c6 them nghi llfc d~ tiep tt;~c dling tien tren duong dl;lo. Nguyen tac: Båe .E>~t Lai L~t Ma - ChuySn ngil: HT Thlch Tri Chdn- Ttich tir cu6n så:ch: "An Open Heart"

dau khå E>ttc E>~t Lai L~t Ma - HT Thlch Tn Chdn Chung tai da thuyet giång v~ nhung cåm xuc dau kh6 va cac tai hl;li rna chung se gay ra cho vi~c hanh trl tu t~p cua chung ta. Tuy nhien, di~u a'y khang c6 nghia la chung ta khang quan tam den nhung cåm xuc d6 . Tai biet rång tru'ong dl;ly Tam Ly HQc d Tay Phu'dng ngu'oi ta thu'ong khuyen khich vi~c bay to nhii'ng cåm giac va xuc cåm, ngay cå nhung cåm xuc ttl'c gi~n. Chåc han c6 nhi~u ngtfoi da g~p phåi nhung n6i dau bu6n trong qua khtl' cua hQ, neu nhii'ng cåm xuc nay bi d6n ep, chung CO th~ t:,lO nen Slf tac hl;li tam ly lau dai. Trong nhung tru'ong hqp nhu' v~y , n6i theo cach n6i cua nguoi Tay T:,lng: "khi vo so khep

18


kin, mu6n lam S<;leh se n6, caeh t6t nhåt la th6i vao n6" Do d6, toi nghi ding di~u quan tn;>ng eho nhi1ng ai mu6n tu t~p e6 ke't qua din tlf mlnh ki~m ehe' eh6ng trå l<;1i nhftng cåm xue tai h<;1i nhtt slf tue gi~n, long tham luye'n, va tinh ganh ghet. Thay vl theo du6i nhi1ng tlnh cåm tieu elfe, ehung ta nen e6 gång giam thi~u slf loi eu6n httong v~ ehung. Ne'u ehung ta tlf hoi ban than la khi n6ng gi~n, ehung ta se h<;1nh phue hon hay lue ehung ta di~m tinh thl eau trå IOi thlfe ro rang. Nhtt ehung ta da thao lu~n trttoe day, slf r6i lo<;1n tinh thån la do ke't qua gay nen bdi nhi1ng cåm xue dau kh6 khie'n n()i tam bi xao tr()n va ehung ta cåm thåy båt an eling nhtt phi~n nao. Mu6n h<;lnh phue, mt,~e tieu ehinh eua ehung ta la phai ehie'n dåu voi nhi1ng cåm xue kh6 dau nay. Chung ta eh1 e6 th~ d<;1t dttqe h<;1nh phue khi ehung ta quye't tam va n6 llfe tu t~p trong m()t thoi gian dai - va theo caeh n6i eua nhi1ng ngttoi PMt til' ehung ta la e6 th~ nhi~u kie'p trong tttong lai. Nhtt ehung ta da thåy, nhi1ng n6i kh6 dau tinh thån khong bao gio bie'n måt, ehung eling khong d~ dang tieu tan theo thoi gian. Chung ehl ehåm d((t khi tam ehung ta n6 llfe huy di~t, lam giam kha nang tae h<;li va eu6i eung hoan toan lo<;li bo ehung. Ne'u ehung ta mu6n thanh eong, ehung ta phai bie't ehie'n dåu eh6ng l<;1i nhi1ng cåm xue dau kh6 d6. Chung ta båt dåu thlfe hanh giao phap eua Dlfe PMt, bång eaeh tlm dQe kinh saeh va lång nghe Slf eh1 d<;ly eua eae b~e thåy kinh nghi~m .

Ba trlnh d() hi~u bie't tren råt din thie't trong vi~e lam thay d6i thlfe Slf eu()e s6ng eua ehung ta. Voi nhi1ng hi~u bie't qua nghien elfu h9e t~p ni~m tin eua ehung ta trd nen vi1ng ehife hdn, mang l<;1i Slf thåu tri~t thong su6t ve thien dinh. Ne'u ehung ta thie'u nhi1ng hi~u bie't e6 dttqe nho nghien elfu h9e t~p va suy ni~m thl du e6 ehuyen tam thi~n dinh, ehung ta eling se g~p phai nhi~u kh6 khan trong ehu d~ ehung ta dang thi~n dinh. D6 laban ehåt vong lå'n quå'n Slf kh6 dau eua ehung ta. Di~ u nay eling gi6ng nhtt la ehung ta bi ep bu()e phai MP m()t ngttoi rna ehung ta khong mu6n g~p. Do d6, di~u quan tr9ng la ehung ta din phai e6 gång thlfe hi~n dttqe ba trlnh d() hi~u bie't nay lien tt,Je VOi nhau. Roan cånh xung quanh anh httdng nhi~u de'n ehung ta. Chung ta din e6 m()t noi yen tinh d~ tu t~p. Dieu thie't ye'u nhåt la ehung ta nen hanh thien noi viing ve. Nho v~y, tam h6n ehung ta moi khong bi xao tr()n va phi~n nao.

Ke Thu Nguy HiSm Nhåt Vi~e th~te hanh Ph~t Phap eua ehung ta phai la m()t

slf tinh tån lau dai nhåm d<;1t mt,~e dich thoat khoi nhi1ng di~u dau kh6 . N6 khong don thuån la m()t hanh vi d<;1o dlfe nho d6 ehung ta tranh dttqe cae hanh d()ng tieu elfe va phat huy nhffng vi~e lam tieh elfe. Trong khi hanh trl tu t~p, ehung ta e6 gå:ng t1rn caeh vttqt qua hoan cånh rna tåt cå ehung ta deu nh~n thåy la n<;ln nhan eua nhftng dau kh6 tinh thån - ke thu eua Slf blnh an va thanh than.

khan trong vong lå'n quå'n kh6 dau eua doi s6ng va hi~u ro phtfdng phap tu hanh d~ vttqt thoat khoi cånh phi~n nao åy.

Nhi1ng kh6 dau nay - nhti la Slf luye'n ai, tlfe gi~n, tinh kieu ng<;1o va long tham v.v .. la nhi1ng tr<;1ng thai tinh thån khie'n ehung ta hanh d()ng t<;1o ra cae phien nao va dau kh6 eho ban than mlnh.

Qua vi~e nghien elfu h9e t~p nhtt vh ehung ta se e6 dttqe "nhi1ng hi~u bie't nho lang nghe". N6 eling la n~n tang din thie't eho slf phat tri~n tam linh. Sau d6, ehung ta nen tri~n khai nhi1ng di~u ehung ta da h9e hoi dttqe de'n m()t nh~n thlte sau så:e hon.

Vao lue tu t~p nhåm d<;1t de'n slf an l<;1e va h<;1nh phue trong tam h6n , ehung ta nen xern ehung nhtt la rna quy, bdi vl gi6ng nhtt rna quy , ehung e6 th~ am anh ehung ta va mang de'n eho ehung ta nhi1ng di~u kh6 dau.

Hanh d()ng nay mang l<;1i eho ehung ta e6 dttqe "nhi1ng hi~u bie't nho slf quan ehie'u". M()t khi ehung ta da eh9n llfa m()t ehu d~, ehung ta t~p trung thi€n quan vao d6 eho de'n lUe tam ehung ta hoa nh~p voi n6. Di~u nay se mang de'n eho ehung ta m()t kie'n thlfe kinh nghi~m g9i la "nhi1ng hi~u bie't nho thi~n d!nh"

Tr<;1ng thai vttqt ra khoi nhi1ng cåm xue va y nghT tieu elfe, eling nhtt m9i n6i bu6n phien au lo g9i la Nie't Ban (Nirvana).

Di~u nay giup ehung ta cåi thi~n hoan cånh kh6

Phap Åm Ph~t Dan 2011

Dåu tien, ehung ta khong th~ ehie'n dåu trlfe tie'p voi nhftng s((e rn<;lnh tieu elfe tren. Chung ta phai tlf tu de'n gån ehung. T rttoe he't ehung ta nen ap dt,~ng gioi lu~t, ehung ta kiem ehe' d~ khoi bi tran ng~p bdi nhi1ng y nghT va cåm xue tieu elfe nay . Chung 19


ta hanh d()ng nhu' v~y bång cach chQn m()t cu()c song d~o due.

v€ tlnh cåm . B6 la y thltc trach nhi~rn, slf quan tårn cua chung ta den mQi ngu'oi.

Theo Ph~t giao, di€u åy c6 nghia la chung ta nen co gång giu gln khang lam mu'oi di€u ac ndi thån g6m c6 sat sanh hay tr()m dp; khiu nghi~p (J rni~ng tue n6i doi va n6i IOi dåm thQC cung cac vi~c lam ac phat xuåt tu y nghi~p nhu Iong tham, slf t(tc gi~n va h~n thu.

Bci phat huy slf gån glii nhu v~y. chung ta cån bay tå tårn long d~o dltc muon thttdng yeu tåt cå mQi ngu'oi. Chung ta phåi nh~n thltc rång slf g~n glii se giup cho tam con nguoi an l~c va h~nh phuc. Chung ta eling hiciu mQi ngttoi se kinh trQng va men yeu chung ta biet bao khi chung ta doi xtl' tot voi hQ .

Khi nghi tu'dng den cac hanh vi båt thi~n tren, chung ta se nh~n thåy rång nhung cåm xuc nhu' long quyen Iuyen dåm say - d~ic bi~t la tanh n6ng gi~n va long thu h~n la nhung cåm xuc råt tai h~i khi chung xuåt hi~n ndi chung ta va nhi€u ke khac.

Chung ta cån suy nghi den nhung khuyet dicim cua tanh tlf cao tlf d~i, nh~n th(tc rång n6 gåy ånh hu'dng xåu den cac hanh d()ng va d~o dltc cua chung ta ra sao va s~t giau sang hi~n nay cua chung ta da tu'oc do~t nhi€u quy€n l<;Ji cua nhung ngu'oi kem rna y mån nhtt the nao.

Ngttoi ta c6 thci n6i ding nhftng xuc cåm nay la m()t suc m~nh thlfc slf pha ho~i tren the gian hi~n nay . Chung ta eling c6 thci båo rång ph~n ldn mQi phi€n nao va kh6 dau rna chung ta g~p phåi, can bån chung ta da tlf t~o. d€u hoan toan xuåt phat tu nhung cåm xuc tie u clfc n6i tren. Thlfc v~y tåt cå mQi n6i kh6 dau d€u la h~u quå trlfc tiep cua nhung cåm XUC tieu Cl/C nay nhu' Slf quyen luyen, long tharn, tanh ganh ghet, kieu ng~o. Slf tue gi~n va h~n thu. M~c du ngay tu d~u chung ta khang thci t~n di~t het

nhung cåm xuc tieu clfc, nhu'ng it ra eling khang hanh d()ng theo chung. Tu dåy, chung ta n6 I~tc phat tricin slf tu t~p thi€n djnh cua m1nh dci trlfc tiep chong l~i nhung kh6 dau n()i tårn va luy~n t~p sau såc due tinh tu bi cua chung ta . Sau cung, chung ta cån di~t tru het rnQi n6i kh6 dau, bång cach nh~n thltc ro CUQC doi VOn Ja khang.

LOngTirBi Long Tu Bi la gl? Long Tu Bi la di€u mong uoc mQi nguoi khåc khang con dau kh6. Nho thlfc hanh tam tu bi chung ta d~t den slf giac ng() . Lang tu bi khich l~ chung ta thlfc hanh nhung vi~c lam d~o dltc nhåm huong den quå vi thanh Ph~t. Do d6 , chung ta cån n6 llfc tinh tån phat tricin tam tu bi .

Slf Thong Cåm Buoc d~u tien dci c6 du'<Jc long tu bi la chung ta nen thang cårn x6t thtfdng ho~c song g~n glii voi ngu'oi khac. Chung ta eling phåi thåu hiciu nhung hoan cånh kh6 dau cua hQ . Cang song gån glii voi m()t nguoi nao d6, chung ta cang nh~n thåy Slf dau kh6 khang chju dlfng n6i CUa ke åy. S~t g~n glii rna tai n6i (J dåy khang phåi la s~t g~n glii v€ thci xac, eling khang phåi la slf g~n glii Phap Åm Ph~ t Dan 2011

Vi~c

quan trQng la chung ta nen bay tå long thu'dng yeu doi voi mQi ngttoi . Bi€u nay la ket quå cua hanh d()ng tu t~p dltc tinh hy xå va thang cåm. Chung ta cån nh~n biet rång tai så n cua chung ta tuy thUQC VaO Slf h<Jp tac va d6ng g6p CUa nhi€u ngu'oi khac. MQi khia c~nh phuc l<Ji hi~n nay cua chung ta la do Slf n6 llfc Jam vi~c cua ffiQi ngu'oi . Khi chung ta nhln xung quanh m1nh, ngai nha chung ta dang Ci , con duong rna chung ta di, qu~n ao chung ta m~c, thlfc phå:m rna chung ta an, chung ta phåi hiciu rång tåt cå cac thlt nay d€u do mQi nguoi lam ra . Khang c6 cai gl t6n t~i cho chung ta th~;~ hu'dng va sl't d~;~ng rna khang xuåt phat tu long tot cua nhi€u ngu'oi va danh da giup chung ta. Khi chung ta suy nghi~m theo cach nay, long cårn men cua chung ta doi voi mQi ngu'oi se pha t tricin, slf thang cårn va gån gli i voi hQ eling tang len. Chung ta phåi y thltc ro Sl/ nu'dng tlfa, tuy thu()c cua chung ta vao nhung ngu'oi rna chung ta cåm thåy thlidng yeu. Slf nh~n thltc nay giup chung ta gån gli i voi hQ hdn. N6 doi hoi slf quan tam den nhung nguoi khac hdn la nghi den bån than m1nh. Chung ta phåi nh~n thåy rång tac d()ng ånh hu'dng to ldn cua chung doi voi ngu6n phuc l<Ji h~nh phuc cua mQi ngu'oi. Khi chung ta chong trå l~i cai nhln the gidi voi tanh nga m~n kieu cang cua mlnh, chung ta c6 thci thay the vao d6 la m()t thai di) biet tan kinh mQi ngu'oi. Chung ta eling khang nen rnong cho slf thay d6i nhanh ch6ng cai nhln cua chung ta doi voi nhung ke khac. Nh~n Ra Slf Dau Khå CUa MQi Ngtt<'li

20


Sau khi phat tri~n s~t thong cåm va gån glii, hanh d()ng quan tn;>ng tie'p theo la tu t~p h;:tnh tu bi d~ hi~u ro bån chat cua Sif kh6 dau.

N6 eling khong phåi la di€u ngu'QC l;:ti cua Sif giau sang va danh v<;>ng nhu' chung ta tlm thay trong "dau kh6 cua Sif d6i thay" .

Lang tu bi cua chung ta do'i vdi m<;>i chung sinh phåi xuat phat tu nh~n thU'c n6i dau kh6 cua hQ.

Nhu'ng Sif dau kh6 toa khåp nay la lo;:ti kh6 dau sau såc nhat. N6 ng~p tran trong m<;>i khia qnh cua CUQC doi.

Di€ u d~c bi~t khi nghi tu'dng de'n sif kh6 d6 la n6 c6 khuynh hu'dng trd nen m;:tnh me va hi~u quå hdn ne'u chung ta t~p trung vao chinh dau kh6 cua chung ta r&i sau d6 md r()ng nghi de'n sif dau kh6 cua nhi1ng ngu'oi khac. Lang tu bi cua chung ta do'i vdi m<;>i ngu'oi se phat tri~n khi Sif nMn bie't cua chung ta v€ n6i dau kh6 cua hQ tang len. Tat cå chung ta hån nhien c6 thi~n cåm vdi nhi1ng ngu'oi dang chju difng sif kh6 dau v€ b~nh t~t ho~c bu&n kh6 khi g~p cånh mat mat ngttoi than. Lo~i dau kh6 nay theo Ph~t giao gQi la "kh6 kh6" hay n6i kh6 CUa Sif kh6 .

Ngu'oi c6 lang tu bi x6t thu'dng nhi1ng ke kh6 dau rna Ph~t giao gQi la "n6i dau kh6 cua Sif d6i thay" thl kh6 khan hdn. Bay la lo;:ti kh6 dau thli hai. Khi chung ta nhln thay m<;>i ngu'oi thich thu vdi nhung thanh cong trån t1,1c d6, thay vl cåm thay x6t thttdng vl chung ta bie't ding ni€m vui ay cuo'i cung r&i se cham dll't va bo !;:ti cho hQ vdi nhung n6i that VQng chan chu'ong, thu'ong thl p han tJ'ng CUa chu ng ta cåm thay ngu'ong ffiQ va doi khi la ganh ghet. Ne'u chung ta thifc s~t thau hi~u v€ n6i kh6 va bån chat cua n6, chung ta se nh~n bie't ding danh tie'ng eling nhu' cua cåi d€u la t;:tm bq va ni€m vui cuo'i cung se phåi tif nhien ke't thuc, d~ r6i gay kh6 dau cho con ngu'oi. C6 m()t lo;:ti dau kh6 thU' ba sau såc hdn va tinh vi nhat. Chung ta thu'ong xuyen chju difng sif dau kh6 nay, n6 la sån phffm cua ca i vang lffn quffn. Bån chat cua n6 la CUQC so'ng lffn quffn rna chung ta chju anh htfdng lien ti,IC CUa nhi1ng cåm XUC va y nghi tieu cifc. Va khi chung ta dttdi sif ki~m soat CUa no, CUQC so'ng CUa chung ta la ffiQt htnh thltc dau kh6. Lo;:ti dau kh6 nay ng~p tran CUQC so'ng cua chung ta, quay chung ta trong cai vang lffn quffn cua nhi1ng cåm xuc tieu qtc va cac hanh d()ng vo d~o dlfc. Tuy nhien, hlnh th(tc dau kh6 nay rat kh6 nh~n ra. N6 khong phåi la tr;:tng thai dau kh6 ro r~t rna chung ta g;:tp phåi d lo;:ti "dau kh6 trong kh6 dau". Pha p Åm Ph~ t Dan 2011

M()t khi chung ta trau gi6i dtt<Jc sif thau hi~u sau såc v€ ba mU'c d() dau kh6 nay qua chinh kinh nghi~m bån than cua chung ta, d~ dang cho chung ta t~p trung tlm hi~u va nh~n ra du'qc ba m(tc d() dau kh6 cua nhi€u ngu'oi. Tu d6, chung ta c6 th~ phat tri~n lang u'dc mong m<;>i ngu'oi thoat khoi sif kh6 dau. M()t khi chung ta ke't h<Jp dtt<Jc y nghi cåm thong vdi m<;>i ngu'oi vdi sif thau hi~u sau såc v€ n6i kh6 dau rna hQ chju difng, chung ta se c6 khå nang phat hu y lang tu bi chan thånh do'i vdi nhi€u ke khac. Chung ta phåi thifc hi~n di€u nay lien ti,IC, chung ta CO th~ SO sanh Sif ki~n nay vdi vi~c chung ta m6i llta bftng cach CQ xat hai vien da vdi nhau. f)~ CO th~ chay du'<Jc, chung ta bie't rång chung ta cån phåi lien ti,IC duy trl Sif mai xat lam tang nhi~t d{) len tdi m()t mll'c rna g6 c6 th~ ben lil'a chay du'qc. Tu'dng tif khi chung ta co' gång phat tri~n cac nang lifc tinh thån nhu' lang tu bi, chung ta phåi tinh tan ap dl,lng nhi1ng ky thu~t tam linh cån thie't d~ d;:tt de'n ke't quå mong muo'n. Ne'u mai dung de phttdng ph:ip may rui chung ta se khong bao gio thanh cong.

... Nhan mua Ph~t Dån nam nay, t6i thå'y e~n tie'p tl}e khing djnh rhng, GHPGVNTN, trong qua khtt, hi~n ~i va mai mai v~ sau eiing v~y, kh6ng tranh ehå'p vØi ba't ett quy~n blnh the' tl}e nao, hay ba't ett ai, rna ljeh så tirng ehttng kie'n qua eae th{Yi kY Ph~t giao elf.e thinh. GHPGVNTN tntØe sau ehlla m6i truy~n thira Sf/. nghi~p Giae ngQ Va Giåi thoa t eiia ehu Ph~t va li~t vi Tå slt eae th<Yi d~i; Tang si Ph~t giao Vi~t Nam la stt giå Nhu Lai, lam vi~e ciia Nhlt Lai eho ly tttång Tir bi, Tri tu~, D~i hung D~i llf.e ciia Dtte The'T6n ... (Thong Di~p Ph~t Dan 2553-2009 ciia VTT-VHD) 21


clu nguy@n trona fhlt Giao Hoang Nguyen Cfiu nguy~n Ut m9t ho:;tt d9ng tinh thfin ph6 bie'n cua con ngu'oi, c6 tu bu6i Så khai cua nMin lo:;ti. Ngay khi c6 y thli'c v~ slf båt llfc tru'oc sli'c m:;tnh CUa thien nhien, tru'OC Slf ttSn t:;ti båp benh va Slf che't ch6c khong th~ ki~m soat du'<;Jc, con ngu'oi båt dftu bay to Slf du xin, ng<;Ji ca va t:;t ån cac d6i tu'<;Jng hQ cho la thieng lieng, c6 sli'c m:;tnh chi ph6i cu9c s6ng cua hQ . Ngay nay trang cac ton giao, hlnh th((c båy to Slf du xin, ng<;Ji ca, va t:;t ån vån hi~n huu nhu' la nhu du tinh thån cua con ngu'oi, tuy nhien du nguy~n con la m9t hlnh thli'c thlfc t~p tårn linh . D6i voi cac ton giao huu thån, du nguy~n tuy c6 nhi~u cåp d9 y ngh"ia mang tinh thlfc t~p tårn linh, nhu'ng y ngh"ia din bån va truy~n th6ng nhåt la th~ hi~n due tin tuy~t d6i vao dång t:;to h6a toan nang c6 quy~n ban phu'oc giang hQa d~ du'<Jc nMn phuc lanh s6ng blnh an h:;tnh phuc trang c6i the' nay. Chung ta hay nghe loi cua m9t Linh m~:~c vie't v~ ngh"ia du nguy~n trong Cå D6c giao nhu' the' nay :

y

"Chung ta quy g6i trude m:;tt Thien Chua la m9t cå chi d~ tuyen xu'ng long tin , d~ ton vinh uy quy~n cua Thien Chua . Quy g6i, tli'c la chung ta da d~t rnlnh trude Dång T6i Cao, tlf nh~n rnlnh la nho be, quy g6i ton tho.

Phap Åm Ph~t Dan 2011

Cåu nguy~n trude tien la de'n voi Chua, rna de'n voi Chua nhu' m9t con ngu'oi nho be de'n trude Dång Toan Nang.

Cl't chi quy g6i la m9t cach bi~u 19 long tin , bi~u 19 slf nhln nh~n Thien Chua la Dång Toan Nang." Cfiu nguy~n trang PMt giao c6 m9t toan khac nhtf the'. Ph~t

y

ngh"ia hoan

tå eling quy g6i trude Due PMt va cac vi B6

tat thanh hi~n. eling to long ton kinh nhttng khong phåi d~ tuyen xtfng long tin hay ton vinh uy quy~n cua Ph~t va cac vi B6 tat thanh hi~n rna chi d~ quan chie'u cac due tinh hi~n thi~n cua chtf Ph~t va B6 tat thanh hi~n voi trai tim khat khao du'<;Jc hoan thi~n nhung dli'c tinh d6 trong chinh tlf thån cua rnlnh nhåm thanh tlfu nhan cach ca nhån va hanh d9ng xåy dlfng xa hQi toan thi~n. M6i lån quy g6i hay dli'ng tru'oc chu' Ph~t va B6 tat, tå eling cåm thåy rnlnh nhO be, nhung khong phåi nho be tnfoc m9t dång toan nang dåy quy~n uy thu'dng ph:;tt va sinh sat rna cåm thåy nho be trude cong h:;tnh cao cå va nhån cach hoan thi~n cua cac ngai. Ph~t

Nhtt m9t h~ quå tlf nhien, du nguy~n v6i trai tim khat khao hoan thi~n cac dli'c tinh cua chu' Ph~t va B6 tat thanh hi~n. ngttoi PMt tl't tlf d9ng quan chie'u l:;ti bån tårn rnlnh d~ tru khl't nhung xåu ac va lam phat khdi nhung dli'c tinh hi~n thi~n trong chinh tlf 22


than mlnh, vl thea PMt giao tåt cå nhung due tinh hi~n thic$n cua chu' Ph~t va B6 tat d~u hic$n huu trang con ngu'oi dudi d~ng ti~m nang. Do v~y . du nguyc$n trang Ph~t giao la tlm m()t phu'dng phap va sl} chi dån hanh trl d€ do~n tru cac båt thic$n phap va lam phat khdi ti~m nang trang chinh tlf than chu khong phåi tlm du slf giup da ben ngoai thay cho hanh d()ng cua mlnh. Hay n6i cach khac, du nguyc$n trang Ph~t giao khong phåi la nhung ngon tu du xin rna nhung loi chi dån tu t~p, chuy€n h6a tårn h6n. Tt,mg kinh, nic$m PMt, trl chu, thi~n djnh trang Ph~t giao la m()t hlnh thuc du nguyc$n, m~,~c dich la nhåm chuy€n d6i quan nic$m me låm xåu ac trd nen trang sang lu'dng thic$n. "Cåu nguyc$n vl the' chinh la phu'dng phap nhln l~i con ngu'oi th~t cua mlnh, quan sat tårn mlnh va trtf khil' khat vQng pham tlnh, ich ky, y l~i. ye'u duo'i. Cåu nguyc$n la m()t cach djnh tårn djnh y d€ chuy€n h6a long mlnh, long nguoi". Hay n6i bang ngon tu khac, "du nguyc$n la tie'n trlnh lam phat khdi tr~ng thai cao thtt<;lng nhåt la Ph~t tinh cua chung ta. M()t ti~m nang rna mQi ngu'oi d~u sd hftu blnh dång nhu' nhau . Ph~t tinh la nang lu'qng slf so'ng can bån va yeu

thttdng vo'n c6 trang vG tr1,1. Cåu nguyc$n la tie'n trlnh chuy€n h6a nhung xung llfc ham muo'n ich ky thanh tlnh thu'dng vj tha". Cåu nguyc$n trang Ph~t giao nhu' v~y hoan toan mang tinh tlf l~tc, khong c6 bong dang cua tha llfc, nghia la khong c6 slf giup da hay gia h() thea nghia ban phep lanh cua chu' Ph~t va cac vj thanh hi~n . Vh thl ngu'oi PMt til' thuong du nguyc$n chu' Ph~t va cac vj Thanh hi~n gia h() cho mlnh va ngu'oi khac mang y nghia gl?

St! gia h() d day c6 nghia la chtt Ph~t va cac vj Thanh hi~n truy~n suc m~nh ni~m tin va cåm xuc hung khdi cho ngttoi du nguyc$n hanh d()ng thanh thic$n trang cu()c doi. Båt cu khi nao ta nh~n dtfQC ni~m tin va cåm xuc hung khdi tu hanh d()ng va nhån cach cao thu'qng CUa ai d6 r6i hanh d(}ng thic$n lqi trang CUQC doi thl khi d6 ta c6 th€ n6i rång ngttoi d6 da gia h() cho ta . Martin Luther King, nha lanh d~o phong trao v~n d()ng quy~n cong dan t~i Hoa Ky rna ngay nay cå nudc My ton vinh, da chju anh hu'dng sau såc nguyen ly båt b~o llfc hay con gQi la båt h~i du'qc

Phap Åm Ph~t Dan 2011

nha lanh d~o d()c l~p nguoi An D() Mohandas Gandhi d~ xu'dng vdi ten gQi Chåp trl chån li trang cu()c khang chie'n cho'ng che' d() thlfc dan de' qu6c Anh. Ta c6 th€ n6i rång slf thanh cong trang phong trao dåu tranh båt b~o d()ng gianh quy~n cong dån cua Martin Luther King la nho slf gia h() cua Mohandas Gandhi. Khi ta t1;1ng dQC kinh sach tlm hi€u loi d~y, CUQC doi, cong h~nh va nhan cach cua PMt va cac vi thanh hi~n la ta du nguyc$n vdi cac vj d6. Va khi nhån cach, cong h~nh va nhung lOi d~y cua cac vi d6 t~o cho ta ni~m tin va cåm xuc hung khdi hanh d()ng thea le phåi, thånh thic$n thl cac vj d6 da gia h() cho ta v~y. Trang d~o PMt, CUQC doi, cong h~nh. nhån cach va lOi d~y cua Due Ph~t Thich Ca va cac vj B6 tat, cac vt t6 su' la ngu6n cåm hung vo t~n cho vo s6 nguoi tren the' gidi tu qua khu de'n hic$n t~i noi thea va hanh thea. Ngu6n cåm hung cua cac ngai cho chung sanh la VO t~n thl Slf gia hQ cua cac ngai cho chung sanh cGng la vo bien. Nhu'ng doi khi ta khong nMn du'qc St! gia h() cua cac ngai la vl khi ta du nguyc$n B6 tat Quan The' Åm, ta khong bie't Quan The' Åm la gl hay khi ta du nguyc$n Due Ph~ t Thich Ca, Due Ph~t A Di Da, ta khong bie't Due Ph~t Thich Ca, Due Ph~t A Di Da la ai, da c6 nhung cong h~nh gl. Cho nen khi du nguyc$n vdi Ph~t vdi B6 tat, ta phåi bie't CUQC doi, cong h~nh , nhan cach va bi€u tu'<;fng y nghia cua cac vj d6 nua. Vi d1,1 khi ta du nguyc$n vdi B6 tat Quan The' Åm, ta phåi bie't Quan The' Åm la vt B6 tat giau long bi mån, chuyen h~nh Iång nghe tie'ng kh6 cua the' gian d€ clfu kh6. Nhu'ng quan trQng hdn he't ta phåi hi€u B6 tat Quan The' Åm la hic$n than cua tU bi, la bi€u tu'<;lng cua tlr bi. Båt c(t ai giau long bi mån , rung cåm chan thanh tru'dc n6i dau cua CUQC doi va hanh d(}ng bång tåt cå khå nang cua mlnh d€ giup doi d~u la hic$n than cua B6 tat Quan The' Åm. Bay cGng chinh la y nghia thj hic$n ba mu'di hai than tu'dng cua B6 tat Quan The' Åm du'qc n6i trang kinh Phap Hoa, ph5m Ph6 Mon.

Dqc kinh chung ta c6 th€ khong tin c6 m()t vi Quan The' Åm dåy thån thong bie'n h6a, di may V~ gi6, nhung chung ta khong th€ khong tin slf hic$n than cua vj B6 tat nay, vl Slf thlfc trang CUQC doi CO råt

23


nhiSu nguoi voi tårn lang tu bi nhan ai dang giup do ngu'oi ho~n n~n. kh6 khan va dau kh6. Chinh nhung ngu'oi nay la ngudn cåm hung d~ ta phat khdi tlnh thu'dng va hanh d()ng bång tlnh tht(dng. Va ngang qua hanh d()ng bång tlnh thu'dng, chung ta se "cåm nghi~m du<;1c h~nh phuc va niSm h~nh phuc åy du'QC gQi la Slf gia hQ cua Bd tat Quan The' Åm" Tren day la du nguy~n mang tinh th~(c t~p tam linh, con du nguy~n theo nghia du xin thl the' nao? Cåu xin d~ thoa man mong u'oc nao d6 nht( suc khoe, giau c6, thanh cong, h~nh phuc, an blnh dSu la nhung nhu du chinh dang cua con ngu'oi. D~o Ph~t khong hS khu'oc tu nhung nhu du d6. Nht(ng du nguy~n trong d~o PMt phåi di doi voi hanh d()ng. Cåu nguy~n khong phåi la dip d~ chung ta lam bie'ng, dun dfiy cong vi~c cho cac dang Thanh hiSn . Cåu nguy~n chi la chåt xuc tac tinh thån t~o niSm tin va suc m~nh d~ ngu'oi du nguy~n h~nh d()ng rna thoi . Moi day, m()t nghien cuu cua cac nha khoa hQC t~i d~i hQC Graz, Åo va cac ddng nghi~p cua hQ d f)(i'c cho thåy du nguy~n tru'oc khi lam diSu gl d6 se mang l~ i ke't quå t6t dyp hdn. HQ tuy~n tam mu'di sinh vien chia thanh hai nh6m, m()t nh6m du<;1c yeu du du nguy~n va nghi vS t6 tien, nh6m khac nghi vS vi~c mua såm. Ke't quå khåo sat vS mue d9 tlf tin va lam m()t s6 bai ki~m tra vS tri tu~, nh6m du nguy~n vS t6 tien to ra tlf tin hdn va di~m trung blnh, di~m tuy~t d6i cua hQ cGng cao hdn nh6m nghi vS ho~t d()ng mua såm. Ly giåi cho diSu nay, tie'n si Peter Fischer n6i : "T6 tien chung ta da vu<;1t qua hang lo~t thii thach trong CUQC s6ng CUa hQ, nhu' b~nh t~t hi~m ngheo, chie'n tranh, n6i dau do måt ngu'oi than , suy thoai kinh te'. Vl the' khi nghi toi hQ, chung ta nh~n ra rång nhung con nguoi gi6ng h~t chung ta vS m~t di truySn c6 th~ Vl(Qt qua nghich cånh dang SQ nhåt. Nho d6 rna chung ta cåm thåy tlf tin hdn". Cåu nguy~n voi t6 tien da c6 suc m~nh niSm tin VUQt tr()i nhu vh, thl khi du nguy~n voi Ph~t. cac v! Bd tat, cac vi thanh hiSn chung ta se c6 nhiSu suc m~nh niSm tin hdn nua, nhåt la trong vi~c n6 llfc hoan thi~n nhan cach bån than va hanh d()ng

Phap Åm Ph~t Dån 2011

tlm kie'm h~nh phuc t6i h~u, vl Ph~t, Bd tat va cac vi thanh hiSn dSu la con ngu'oi nhu chung ta, tråi qua bao ren luy~n kh6 khan gian kh6, cu6i cung thanh tlfu du'QC nhan cach va d~t du'QC h~nh phuc t6i h~u. Tom l~i . du nguy~n se t~o nen suc m~nh niSm tin, rna h~nh d()ng voi mot niSm tin m~nh me co th~ mang l~ i nhf(ng thanh cong thån ky. Tren day chung ta moi ch1 n6i de'n phu'dng di~n tam ly trong du nguy~n. con khia qnh sieu hlnh cua du nguy~n, tue la ke't quå du nguy~n xåy ra m()t cach ky di~u rna ta hay gQi la Slf linh ung mffu nhi~m cua Ph~t. cac v! Bd tat thanh hiSn. Vid~;~ c6 nhung ngt(oi b~nh t~t chua hoai khong he't

ho~c bac si da "che ", thanh tam du nguy~n Due Ph~t

Du'<;1c Su, trong hai thang tlf nhien hQ khoe m~nh trd l~i. Ho~c c6 nhung nguoi g~p lue ho~n n~n. thanh tam du nguy~n Quan The' Åm Bd tat, hQ thoat n~n m()t cach thån ky .

Chung ta giåi thich nhu' the' nao vS khia c~nh sieu hlnh nay. Chung ta khong th~ cho rång ngu'oi du nguy~n d~t du<;1c nhung ke't quå thån ky nhu' v~y la do hQ thanh tam, vl ai g~p lue ho~n n~n . nguy bach de'n tinh m~ng dSu chi thanh du nguy~n cå, nhu'ng sao ngu'oi d~t du<;1c, ngt(oi thl khong. Cho nen chung ta chi c6 th~ ly giåi nhung hi~n tu<;1ng ky di~u d6 bång lu~t nghi~p bao. Thlfc ra cai rna ta gQi la Slf linh ung måu nhi~m khi du nguy~n khong thu()c tai sån cua rieng ton giao hay h~ th6ng tin ngt(ong nao. N6 xåy ra khåp mQi ndi trong mQi nSn van h6a va ton giao. Nhung eau chuy~n linh ung måu nhi~m trong Ph~t giao, Cd D6c giao hay Hdi giao la m()t rninh chung. Doi lue khong du nguy~n. slf ky di~u vån xåy ra nhu' tht(ong. Chång h~n dua be b6n thang tu6i b! cu6n khoi tay my khi cdn s6ng thån khung khie'p ~p de'n th! trån Ishimomaki ven bi~n Sendai trong thåm hQa d()ng dåt d Nh~t Bån ngay ll/3 vua qua nhung vån s6ng khoe m~nh duoi ngoi nha d6 nat la m9t diSu ky di~ u. Tåt cå nhung diSu nay chung minh cho m()t quy lu~t khach quan chi ph6i toan bQ nhan sinh va vG tr~;~. D6 la quy lu~t nhan quå nghi~p bao. Lu~t nhan quå nghi~p bao giåi thich cho ta vS nhung tru'ong h<;1p ky di~u trong cu()c s6ng.

24


T<;ii sao trang Yl:! tai n<;ln may bay kinh hoang xay ra ngay 12/5/2010 cuop di sinh ffi<;lng cua 103 nguoi, chi duy nhåt m<)t c~u be muoi tu6i thoat che't. Di~u nay lu~t nghi~p bao ly giai rang 103 nguoi tit

n<;ln leia trang cac kie'p sang qua khu hQ c6 th€ da cung th~tc hi~n m(it vi~c ac lOn nao d6 ho~c la vi~c ac rieng le tung nguoi nhung tinh chåt qua bao giong nhau va c6 mai nhan duyen voi nhau nen dua då y hQ cung di tren mQt chuye'n bay. Con c~u be chi c6 mai nhan duyen nao d6 voi hQ rna khong CO nghi~p ac lon t<;lO tac trang qua khu nen thoat che't m(it cach thfrn kY nhu v~y. Vai tro nghi~p bao quye't d!nh v~n m~nh an nguy CUa CUQC doi nhlf v~y thl vffn d~ cfiu an, cfiu sieu trang Ph~t giao c6 ta c d~:~ng nhu the' nao? Cfru an la mang uoc blnh an, suc khoe va h<;1nh phuc cho rnlnh va tha nhan, la nhu du du<;Jc an 6n tlf than, d6ng thoi th€ hi~n stf quan tam yeu thudng de'n nguoi khac. Khi du nguy~n rna trang ta c6 ni~m tin, tlnh yeu thlfdng, long chan th~t va Sl/ khiem tan thl chåc chån cåm ung du<;lc Ph~t ltfc gia hQ cho ta du<;lc an blnh. Cfru nguy~n voi nang lu<;Jng ni~m tin, tlnh yeu thudng, long chan th~t, tinh khiem tan la m(it hlnh thuc CUa tlf duy tich Cl/C, ye'u tO quan tr<;>ng dån de'n hanh dQng tich Cl/C, rna hanh dQng tich C~tc la chla kh6 a CUa thanh cong va h<;1nh phuc an l<;iC. Voi suc m<;1nh ni~m tin va nang ht<;lng tlnh thudng, ta huong tam de'n nguoi ta du nguy~n thl se c6 tac d~:~ng anh hudng len nguoi d6. Tam thuc cua ta c6 kha nang thie't l~p mai quan h~ tlfdng tac voi tam thuc ngtfoi khac, th~m chi la voi Joai V~t va th~(C v~t.

MQt thi nghi~m cua bac s1 Randolph Byrd cho ta hi€u them V~ tac d~:~ng cua du nguy~n nay. Ong chia 393 b~nh nhan dau tim thanh hai nh6m. M(it nh6m du<;Jc m(it so nguoi hång ngay du nguy~n cho mau lanh b~nh, nh6m leia thl khong nhung cå hai nh6m d~U dlf<;IC di~U trj cung ffiQt bac Sl Va thuoc men nhu nhau. Ke't qua la nh6m dtf<;lc du nguy~n b~nh t~t cåi thi~n tat hdn nåm lån so voi nh6m khong du<;lc du nguy~n. Thtfc ra tac d~:~ng c6 th~t cua du nguy~n khong phåi la di~u moi me doi voi CQng d(ing Ph~t giao, vl tu la u gioi Ph~t tl't d~u bie't de'n tac d~:~ng nay qua nhftng eau chuy~n trang kinh sach.

Phap Åm Ph~t Dan 2011

Vi

d~:~

trang leinh Angulimala, thu(ic Trung B9 Kinh,

thu~t l<;ii eau chuy~n ton giå Angulimala du nguy~n cho mQt sa n ph~:~ dau don vl kh6 sanh. Chuy~n k€ rång m(it horn tren duong di khat thtfc tan gia Angulimala g~p m<)t san ph~:~ kh6 sanh, dau don, nguy lqch, Ton gia cåm thlfdng trd V~ b<;iCh voi

Due

Ph~t.

Due Ph~t d<;1y ton gia de'n du nguy~n cho sån ph~:~ d6 bang nhii'ng lOi d u nguy~n the' nay: "Thua ch!, k€ tu khi toi tai sanh trang Thanh d<;1o de'n nay chua bao gio co y gie't h<;li ffi<;lng sang cua chung sinh, voi Sl/ thtfc ay toi nguy~n du chj dlf<;JC an toan va sanh de du<;lc an toan". Qua th~t sau khi du nguy~n xong, nguoi sån ph!J d6 du<;lc m~ tron con vuong! Qua loi du nguy~n rna Due Ph~t da chi d<;1y cho ton gia Angulimala, r6 rang ta thay nguoi du nguy~n dn phai c6 nang llf<;lng tich ctfc thl stf du nguy~n moi c6 hi~u nghi~m. C~:~m tu "k€ tu khi to i ta i sanh trang Thanh d<;1o de'n

nay chua bao gio co y gie't h<;li ffi<;lng sang cua chung sinh" n6i len Sl/ th~t rang ton gia AngulimaJa da c6 cong nang tu t~p va tich liiy cong dUe tu khi buoc va o doi sang xuat gia. V~y nen khi du nguy~n cho ai, ta phåi c6 nang

llf<;Jng tich Cl/C CUa tlf tha n, dlf<;le t<;lO ra bdi tlnh yeu thlfdng, long thanh thi~n va nhftng vi~c lam cong due. MQt eau chuy~n khac, dung hdn la m<)t Sl/ ki~n, du<;Jc ghi l<;1i trang Vinaya Pitaka, phfrn Cullavagga, m~:~c 26-27, n6i len rång tam thuc con ngtfoi c6 khå nang thie't l~ p mai tlfdng quan giao cåm voi cac loai d<)ng v~t. Nhan stf ki~n m<)t v! ty kheo tu t~p trang rung bi rån dn che't, Due Ph~t n6i rång ne'u v! ty kheo d6 quan ni~m tu tam doi voi cac loai rån thl chåc chån se khong bi rån dn che't va ngai d<;1y m(it bai k~ [*] d€ cac ty kheo thtfc ha nh råi tu tam de'n khong chi voi loai rån rna tat cå cac sinh v~t khac. Quå nhien , khi cac v! ty kheo t~:~ng d<;>c bai k~ d6 voi tam llf<;lng tu bi råi khåp cac loai d<)ng v~t thl khong COn bi rån, re't, bo C<;ip de'n quay nhi~U nf(a. Ne'u chung ta c6 ac tam, gay t6n h<;1i cho ke khac thl ke khac eling trd nen c6 ac tam va gåy t6n h<;li l<;1i chung ta. Cho nen trang the' gioi c<)ng t6n tudng Sinh nay, cach tat nhat d€ bao V~ chung ta khoi bi h<;1i la khong lam h~i ke khac. Moi nguy hi€m, ba t an lOn nhat de d<;>a CUQC sang chung ta chinh la chung ta khong c6 tu tam voi

25


nhau. Cho nen s6ng rna c6 tam yeu thlidng den tat cå chung sanh la cach t6t nhat de gift gin bån than, båo V~ bån than Va hQ tri bån than . Day ciing chinh la

y nghia du an trong Ph~t giao.

V~y du sieu thi nhtf the nao?

Cåu sieu eling la mong lide cho ngtfoi than cua mlnh dli<Jc an lanh h~nh phuc nhtfng khong phåi vdi ngtfoi con s6ng rna vdi nglioi da qua vang. Chinh vi d6i tli<;1ng du nguy~n la nhi1ng nglfoi qua vang nen danh tu sit d~;~ng la du sieu, sieu d{), sieu sanh, sieu thoat, vdi y nghia mong mu6n nguoi qua vang dli<Jc "sieu vli<Jt len tren", tue la tu nhi1ng cånh gidi t6i tam dau kh6 d<;>a day dli<Jc thoat sanh len cac the gidi an lanh sung slidng hdn. VI theo the gidi quan Ph~t giao, c6 rat nhi~u cånh gidi s6ng khac nhau, trong d6 c6 nhi1ng the gidi kh6 dau , thieu th6n, bue bach nhli dia ng~;~c , ng~ quy, suc sanh va nhi1ng the gidi c6 doi s6ng an vui sung slidng hdn nhli cac co i thien, d~c bi~t sung Stfdng Va an l~c nhat la the gidi clfc l~c cua Ph~t A Di Da . Gi6ng nhli hi~u nghi~m cua du an, du sieu eling c6 teie d~;~ng hi~u quå cua n6 . Bdi le con nguoi chet di nhtfng tam thuc vån t6n t~i . Tam thuc cua nglioi con s6ng va tam thuc cua nglioi da chet vån c6 khå nang thiet !~p slf tlidng teie ånh hlidng lån nhau, du chung d hai the gidi khac nhau. Bång nang lli<Jng tlnh thlidng, suc m~nh tam linh do ren luy~n d~o due va thi~n dinh c{)ng vdi nhi1ng vi~c lam cong due, chung ta hlidng toan b{) nang llfc nay den nhi1ng nglioi qua c6 nguy~n du h<;> dli<Jc sieu thoat v~ cac cånh gidi an lanh thi chåc chån c6 teie d~;~ng h8 tr<;1 tich c~fc. Kinh Vu Lan thu~t !~i trliong h<Jp ba Thanh D~ , m~ cua ngai M~;~c Ki~n Lien, nho oai llfc du nguy~n cua chli Tang thoat khoi cånh gidi dia ng~;~c, thac sanh len coi troi la m{)t thi d~;~ dien hinh. The nhling, trong kinh Tlidng Ung, ta båt g~p nhi1ng lOi d~y khac cua Due Ph~t. De trå lOi eau hoi li~u Due PMt c6 the du nguy~n cho nhi1ng ngtfoi da chet sanh vao cac thi~n xu va thien gidi, di~u rna cac d~o si Ba La Mon dlidng thoi tlf cho la h<;> c6 khå nang lam nhtf v~y, cua thon tnfdng Asibandakaputta (A Tlf La Thien), Due Ph~t hoi l~ i vi thon trlidng nay: Nay thon trlidng, ong nghi the nao, m{)t ngtfoi khi s6ng da t~o nhi~u eie nghi~p nhli sat sanh, tr{)m clidp, tham lam, d6i tra ... cho den s6ng theo ta kien, lue chet dli<Jc nhi~u nguoi chåp tay du Phap Åm Ph~t Dån 2011

nguy~n , mong rång nglioi nay dli<Jc sanh len thi~n thu, thien gidi va coi doi nay, thi c6 phåi do nhån du nguy~n ay rna nglioi do dtfQC sanh Jen thi~n thU, thien gidi khong?

Thon trlidng trå loi khong the c6 chuy~n nhu v~y dliQC. C6 ve nhtf de tang them tinh thuyet ph~;~c cho quan diem cua mlnh, Due Ph~t neu len m{)t vid~;~: Vi nhtf m{)t tång da ldn dtf<Jc nem xu6ng h6 mfdc r6i m<;>i nguoi dung tren bo chåp tay du nguy~n, van xin, mong rång tång d6 ay n6i len. Nay thon trlidng, ong nghi c6 phåi nho vao slf du nguy~n d6 rna ding da ay n6i len khong? Thon trlidng trå loi d6 la chuy~n khong tudng, khong the nao xåy ra dli<Jc. Den day Due Ph~t ket lu~n: Nay thon trlidng, m{)t nguoi s6ng theo ta kien, lam muoi eie nghi~p thi khi chet du du<;1c dong dåo quån chung cåu nguy~n sanh thien vån phåi sanh vao coi df'f, eie thu, d<;>a xu va dia ng~;~c. Dlfa vao loi d~y tren cua Due PMt, m{)t s6 nguoi cho rång du nguy~n trong du sieu la vo ich, khong c6 teie d~;~ng gl. Nhling neu nhli v~y thi giåi thich the nao V~ trliong h<Jp ba Thanh D~ nho nang llfc du nguy~n cua chli Tang rna thoat khoi cånh gidi kh6 dau, sanh len thien gidi. Phåi chang loi Ph~t mau thuån? Toi nghi kinh Ph~t khong h~ mau thuån neu ta xem xet trong b6i cånh rna bai kinh do dt(QC n6i ra. Nhan duyen dån thon trlidng Asibandakaputta den hoi Due Ph~t xem ngai c6 khå nang lam cho nhi1ng nglioi da chet sanh thien hay khong la vi cac d~o si Ba La Mon thoi d6 tuyen b6 h<;> c6 the du nguy~n cho nhi1ng nglioi da chet bång cach g<;>i ten va dån hQ vao thien gidi . Trong tham tam thon trlidng Asibandakaputta, ong cho rång du nguy~n nhli v~y d6ng nghia vdi suc m~nh quy~n nang, rna Due Ph~t thi chua bao gio tlf nMn mlnh la m{)t nglioi c6 quy~n nang. Cho nen y nghia du nguy~n mang tinh quy~n nang nhtf v~y khong dli<Jc Due Ph~t chap nMn. Ngai phu nh~n la phu nh~n chinh diem nay, chu khong phåi phu nh~n hoan toan vai tro du nguy~n trong tien trlnh sieu d{) vong linh . Nang llfc du nguy~n khong phåi la suc m~nh quy~n nang mu6n dåy ai xu6ng dia ng~;~c thi dåy, muo'n dua ai len thien dliong thi dua. Xuo'ng dia ng~;~c hay len thien dliong la tuy vao nghi~p llfc cua m8i ngtfoi . 26


Khi m(>t ngtfoi da che't mang thea nhi~u nghi~p båt thi~n. thl du nguy~n chi d6ng vai tro tr<J duyen, soi sang va thuc tinh tam thuc nguoi d6 d~ h<;> tV chuy~n h6a nghi~p duyen ciia mlnh må thang hoa len cac c6i lånh. Day chinh la y nghia du sieu trang Ph~t giao. Cåu nguy~h trang Ph~t giao, t6m l<;ti, du vdi mt;Jc dich nao, thVc t~p tam linh, thVc hi~n m(>t di~u udc, hoan thånh m(>t tam nguy~n. d<;tt du<;1c m(>t thånh tich hay gl gl di nua, thl tåt cå d~u phåi dtf<Jc d~t tren sv tV nei lVc bån than, d6i tu<Jng må ta du nguy~n chi d6ng vai tro danh thuc ni~m tin va truy~n cåm hung cha ta nei lVc hanh d(>ng må thoi.

Hoang Nguyen [*]Vdi cac loåi khong chan, toi c6 tam yeu thudng V di ca c loa i hai chan, to i c6 tam yeu thtfdng V di cac loai b6n chan, toi c6 tam yeu thudng V di cac loai nhi~u chan, toi c6 tam yeu thudng Xin cac loai khong chan dung lam h<;ti toi Xin cac loai hai chan dung lam h<;ti toi Xin cac loai b6n chan dung låm h<;ti toi Xin cac loai nhi~u chan dung lam h<;ti toi He't thåy chung sinh, tåt cå sinh v~t Va tåt cå sinh linh Nguy~n du tåt cå d~u dtf<Jc an lånh Nguy~n du tåt cå khong g~p di~u ac h<;ti.

l. Nhan eaeh vi ~i etla I>tte Ph~t : Due Ph~t la hi~n than ciia tåt cå cac due h<;tnh må Ngai thuye't giång. Trang thanh quå ciia su6t 45 nam dai hoång phap, Ngai da chuy~n tåt cå nhung loi n6i ciia Ngai thanh hanh d(>ng; khong ndi nao Ngai buong thå cai ye'u du6i ciia con ngtfoi hay dt;Jc v<;>ng thåp hen. Luan ly, d<;to due can bån ciia Due Ph~t la toan håa nhåt må the' gidi chua bao gio bie't de'n. [Giao su Max Miller, H<;>c giå nguoi Due]. [Tie'n SIS. Radhakrishnan] . Di~u dang chu y nhåt ndi Due Ph~t la sv ke't h<Jp

gån nhu d(>c nhåt ciia m(>t dåu 6c khoa h<;>c tråm tinh va thi~n cåm sau xa ciia long tu tam. The' gidi ngay nay ngay cång hudng v~ Due Ph~t, vl Ngai la nguoi duy nhåt tieu bi~u cha ltfdng tam ciia nhån lo<;ti. [Mani Bagghee , "Due Ph~t Ciia Chung Ta"]. Cac b<;tn thåy ro Ngai lå m(>t nhan v~t ddn giån, chan thanh, ddn d(>c, m(>t rnlnh tV llfc phån dåu cha anh sang, m(>t nhan v~t s6ng chu khong phåi la thån ky, toi cåm thåy c6 m(>t Nguoi, d6 la Ngai. Ngai da gii'i bue thong di~p cha nhan lo<;ti hoan viL C6 nhi~u ttf tudng tuy~t di~u hi~n d<;ti cua chung ta råt gån gui ttfdng d6ng vdi thong di~p ciia Ngai, tåt cå nhffng dau kh6, båt man trang cu(>c s6ng, thea Ngai d<;ty: la do long ich ky. Long ich ky c6 ba d<;tng: - M(>t la tham v<;>ng thoa man cåm giac; - Hai lå tham v<;>ng mu6n båt tii'; -Ba la tham v<;>ng thanh cong va trån tl;)C. Con nguoi trude khi c6 th~ trd nen thanh t~nh. nguoi d6 phåi ngung s6ng thea giac quan ho~ c cha rieng chinh rnlnh.

? "t so ~ cuamo •

R6i con nguoi d6 mdi trd thanh m(>t b~c d<;ti nhan. Due Ph~t, qua nhi~u ngon ngu khac nhau, nam tram nam trude Chua Christ, da d<;ty con nguoi due tinh v~ tha. Trang m(>t s6 chi~u htfdng Ngåi råt gån gui vdi chung ta hdn, va dap ung dtf<Jc nhu du ciia chung ta . Due Ph~t eling to ra sang su6t hdn Chua Christ trang sv qu a n tam pht;Jc Vt;J con nguoi va it md h6 d6i vdi vån d~ truong t6n båt tii' ciia kie'p nhan sinh. [H. G. Wells].

nhan vatten tu6i •

Toi cång ngåy cång cåm thåy Due Thich Ca Mau Ni gån gui nhåt trang tinh cach va ånh hudng cua Ngai, Ngai lå Duong 16i, lå Chan ly va la Le s6ng . [Due Giam mt;Jc Milman].

nhttng nhan . dinh .

v~OOcPhat • Thtly Lam Synh

Phap Åm Ph~t Dan 2011

2. Tri tu~ sieu vi~t etla I>tte Ph~t Lån dåu tien trang )ich sii' the' gidi, Due Ph~t tuyen bo' s~t giåi thoat, mei i con nguoi c6 th~ d<;tt dtt<Jc do chinh bån than rnlnh trang doi s6ng ciia rnlnh tren the' gidi må khong dn de'n s~ giup do ciia Thtf<Jng 27


thanh th5n nao. Ngai nhån m~nh V~ giao ly nhu' long t~( tin, thanh tlnh, nha nh~n, giac ng9, an l~c va long thlidng yeu nhan lo~i. Ngai eting nhån m~nh de'n dn thie't cua kie'n thuc, vl khong c6 tri tu~ thl sieu linh n9i tam khong xam nh~p trong dC1i song cua Ngai du'<;fc. [Giao Su Eliot, "Ph~t giao va An D9 giao"].

De' hay

sv

sv

Due Ph~t khong chi nh~n thuc du<;fc thvc toi cao, Ngai con bi~u 19 kie'n thuc cao cua Ngai, kie'n thuc cao hdn tåt cå kie'n thuc cua cac "Th5n Linh va NguC1i" . Kie'n thuc cua Ngai råt ro rang va d9c l~p khong lien can gl de'n thffn tho~i va hoang du'C1ng. Tuy nhien, ndi day l~i con cho thåy m9t hlnh thuc vung vang, tV no bi~U 19 dt(QC m9t cach ro rang Va hi~n nhien d~ cho con ngu'C1i c6 th~ theo Ngai. Vlly do d6, Due Ph~t khong doi hoi phåi tin nhung hua ht;n kie'n thuc. [George Grimm, "Giao Ly cua Due

ca

Ph~t"].

Lån dåu tien trong lich sti loai ngtfdi, Due Ph~t khuye'n d1,1, khån du va keu gQi con nguC1i khong nen lam h~i m9t sanh m~ng, khong nen dang Wi du nguy~n, IC1i ca t1,1ng, hay hy sinh (sanh m~ng) cho cac Thffn linh. Voi tåt cå tai hung bi~n trong thuye't giång cua Ngai, dång Vo Thli<;fng Su c6 lffn hung h6n tuyen bo la Thffn linh, n6i cho dung, eting dn de'n giåi thocit cho chinh hQ . [Giao Su Rhys Dadis].

sv

sv

Due Ph~t khong giåi thoat con nguC1i , nhung Ngai d~y con nguC1i phåi tv chinh rnlnh giåi thoat Iåy rnlnh, nhli chinh Ngai da tv giåi thoat låy Ngai. Con ngu'C1i chåp nh~n giao ly cua Ngai la chan ly, khong phåi giao ly nay de'n tu ndi Ngai, nhtfng vllong xac tin ca nhån, thuc tinh bdi nhung lC1i Ngai d~y , tr6i dh bdi anh sang tri tu~ cua chinh rnlnh. [Tie'n Si Oldenburg, M9t h<.>c giå Due] . DuC1ng nhtf nguoi thanh nien båt di~t, hi~n lanh, ng6i khoanh chan tren hoa sen thanh tinh voi ban tay phåi gid len nhu khuyen nhu, nhu trå lai : "Ne'u con muon thoat khoi SV dau kh6 Va SQ hai, COn hay luy~n t~p tri tu~ va tu bi". [Anatole France].

Sv

khac bi~t giua Due Ph~t va m9t nguC1i blnh thu'C1ng giong nhu khac bi~t giua m9t nguC1i blnh thu'dng va m9t ngudi måt tri. [khuye't danh].

sv

Ne'u chung ta hoi, chång h~n, c6 phåi vi tri m9t h~t nhan di~n ttl'Iuc nao eting giu nguyen khong thay d6i, chung ta phåi trå lC1i "khong"; ne'u chung ta hoi CO phåi Yl tri CUa m9t h~t nhån di~n ttl thay d6i theo thC1i gian, chung ta phåi trå loi "khong"; ne'u chung ta hoi c6 phåi h~t nhån d6 dang di d9ng, chung ta phåi trå IC1i "khong". Due Ph~t eting da giåi da p nhu Phap Åm Ph~t Bån 2011

v~y khi c6 ngu'di hoi tlnh tr~ng bån nga cua con

nguoi sau khi che't; nhung nhii'ng eau trå lC1i nhu' tren khong phåi la nhung eau trå Wi quen thu9c theo truy~n thong khoa hQC Cl the' ky 17 va 18. [J. Robert Oppenheimer]. Ne'u m9t vånd~ nao d6 dn du'<;fc d~ ra , vån d~ d6 phåi dt(QC giåi quye't trong hai hoa va dan chu theo du'C1ng loi d~y båo cua Due Ph~t. [Thu Tu'ong Nehru].

3. C6ng hie'"n cua Dltc Ph~t vØi nhan lo~i: Trong the' gioi giong to va xung d9t, h~n thU va b~o lvc, thong di~p cua Due Ph~t sang ch6i nhli vång thai dudng rvc ro. C6 le khong bao giC1 thong di~p cua Ngai l~i thie't ye'u hdn nhu' trong thC1i d~i cua the' gioi bom nguyen tl'f, khinh khi ngay nay. Hai ngan nåm tram nåm qua da tang them sanh khi va chan ly cua thong di~p nay. Chung ta hay nho l~i bltc thong di~p båt di~t nay va hay co gång thi tri~n tlf tu'dng va hanh d9ng cua chung ta trong anh sang giao ly cua Ngai. C6 th~ chung ta phåi blnh thån dttdng dåu cå de'n voi nhii'ng khung khie'p cua thoi d~i nguyen til' va g6p ph5n nho trong vi~c khuye'n khich nghi dung (Chanh tlf duy) va hanh d9ng dung (Chanh nghi~p). [Thu ttfong Nehru] . Tren quå dia du nay, Ngai dem y nghia nhung chan ly gia tri tru'dng cliu va thuc dåy d~o due tie'n b9 khong chi cho rieng An D9 rna cho cå nhan lo~i. Due PMt la m9t nha d~o due vi d~i ky tai chua tung thåy c6 tren hoan vti. [Albert Schweitzer] .

Sv thanh

tinh cua tam linh va long thlidng yeu tåt

cå sinh v~t da duc;rc d<!-Y d6 bCii Due Ph~t. Ngai khong n6i de'n t9i I6i rna chi n6i de'n VO minh va dien cu6ng c6 th~ chua khoi bCii giac ng9 va long thi~n d.m. [Tie'n Si Radhakrisnan , "Due Ph~t C6 Dam"]. Due Ph~t khong phåi la cua rieng ngu'C1i Ph~t tl'f, Ngai la cua toan th~ nhan lo~i . Giao ly cua Ngai thong d1,1ng cho tåt cå m<.>i nguoi. Tåt cå cac ton giao khai sang sau Ngai, d~u da mli<;fn råt nhi~u cac tlf tu'dng ha y cua Ngai. [M9t h<_>c giå H6i Giao]. Khi chung ta dQC nhii'ng bai thuye't giång cua Due Ph~t, chung ta d.m kich bdi tinh th5n h<;fp ly cua

Ngai. Con duC1ng d~o due cua Ngai ngay trong quan di~m dffu tien la m9t quan di~m thu5n ly . Ngai co gång quet s~ch tåt cå nhung mang nh~n giang måc lam ånh hu'dng de'n cai nhln va dinh m~nh cua nhan lo<j.i. [Tie'n Si S.Radhakrisnan, "Due Ph~t C6 Dam"].

28


Due Ph~t la nguoi cha nhln thåy dan con dang vui chdi trang ng<;>n hl'a the' t1,1c nguy hi~m, Ngai dung mQi phudng ti~n d~ cuu cac con ra khoi ngoi nha lti'a va hudng dån chung de'n ndi an lq.c cua Nie't ban. [Giao su Lakshirni Narasu, "Tinh Hoa Cua Ph~t giao"].

4. Giåo phåp cua D1tc Ph~t: DQC m()t chut V~ Ph~t giao la da bie't ding hai ngan nam tram trude dåy, ngttoi Ph~t giao da hi~u ro xa hdn va da du'QC thua nh~n V~ nhii'ng vånd~ tårn ly hi~n dq.i cua chung ta. HQ da nghien cuu nhii'ng vån d~ nay tu Hiu va da tlm thåy eau trå loi. [Tie'n ST Graham Howe] . Ph~t

giao chua bao gio ep ai thea du dudi hlnh thuc nao - ho;)c ep bu()c y tu'dng va ni~m tin d6i vdi nguo i khong thich, ho;)c bång båt cu m()t slf tang b6c nao, bång lua gq.t hay ve van, håu doq.t du'QC thång lqi d~ gia nh~p vao quan di~m rieng tu' cua rnlnh. Nhii'ng nha truy~n giao cua dq.o Ph~t khong bao gio thi dua M danh ngu'oi quy nq.p vao Dq.o nhu' ndi chq bua. [Tie'n sT G . P. Malasekara].

Chi n6i V~ Ph~t giao thoi, ta c6 th~ xac nMn la ton giao nay thoat khoi tåt cå cu6ng tin. Ph~t giao nhåm tq.o trang m6i ca nhån m()t slf chuy~n h6a n()i tam bång cach tlf chie'n thång Iåy rnlnh. Nho de'n SUC mq.nh Va ti~n bq.c hay ca de'n S\f chinh phi,IC d~ tac d()ng mQi nguoi vao dq.o thl sao? Due Ph~t chi ro m()t con duong giåi thoat duy nhåt M cha ca nhå n tlf quye't dinh ne'u mu6n thea ton giao nay. [Giao Su Lakshmi Nasaru , "Tinh Hoa cua Ph~t giao"] . Khong th~ cho rång Ph~t giao bi suy ye'u, ngay hi~n tq.i, vl Ph~t giao båt ngu6n tren nhii'ng nguyen tåc c6 diflh chu'a bao gio bi sita ddi. [Gertrude Garatt] . M;)c du nguoi ta c6 th~ duqc thu hut tu nguyen thuy bdi Slf khoang dq.t cua ton giao nay nhu'ng ngu'oi ta chi c6 th~ tan dudng gia tri thlfc slf cua Ph~t giao khi ngu'oi ta phan xet ke't quå tq.o ra cua ton giao nay thOng qua doi s6ng cua chinh rnlnh tlf ngay nay qua ngay khac. [Tie'n ST Edward Conze, m()t hQc giå PMt giao Tåy Phudng]. Ph~t giao la m()t ton giao

tV giac, it

l~ nghi. M()t

hanh d()ng duqc thlfc thi vdi chinh slf suy tu' thl tlf n6 da di~u ki~n h6a d~ khong con la m()t nghi l~. Ph~t giao nhln b~ ngoai c6 ve nhi~u nghi l~ nhu'ng thlfc ra khong phåi nhtt vh. [Tie'n sl W.F.Jayasuriya, "Tam ly va Trie't ly Ph~t giao"].

Pha p Åm Ph~t Dan 2011

La Ph~t tit hay khong phåi la PMt tit, toi da quan sat mQi h~ th6ng cua cac ton giao tren the' gidi, toi da kham pha ra khong m()t ton giao nao c6 th~ vu'qt qua du'QC V~ phu'dng di~n Ve d~p Va Slf quan tri~t, Bat chanh dq.o va Tu di~ u de' cua Due Ph~t. Toi råt man nguy~n dem ung d1,1ng cu()c doi toi thea con duong d6. [Giao su'Rhys Davids]. Tren nhii'ng giåi dåt menh mong cua the' gidi, v~n m~nh nhån loq.i vån con t6n tq.i. Råt c6 th~ trang slf tie'p xuc vdi khoa hQC Tåy phu'dng va cåm hung bdi tinh thån l~ch sit, giao ly can bån cua Due C6 Dam du'QC phl,lC hu'ng va thuån khie't, CO th~ chie'm mQt vi tri phån ldn trang httdng di cua v~n m~nh nhån loq.i . [H. G. Well]. Ly thuye't cua Ph~t phap vån dung vii'ng ngay nay khong bi ånh hu'dng bdi tie'n trlnh cua thoi gian va slf tang tru'dng kie'n thuc, vån giii' nguyen nhu lue ban dåu båy to. D u cho kie'n thuc khoa hQc tang tie'n de'n the' nao tren chån troi tri 6c cua con ngu'oi, trang phq.m vi Giao phap (Dhamma) ding vån c6 ch6 d~ thua nh~n va d6ng h6a cac kham pha xa hdn nii'a. V~ phu'dng di~n thu hut cua ly thuye't nåy khong dlfa vao cac khai ni~m gidi hq.n cua cac tu' tu'dng sd khai, v~ phu'dng di~n khå nang eling khong bi l~ thu()c vao nhii'ng phu djnh cua tu' tu'dng. [Francis Story, "Ph~t giao, M()t Ton Giao The' Gidi"]. PMt giao la m()t phtfdng thuc lam sao d~ dq.t duqc lqi lq.c cao nhåt tu cu()c s6ng. Ph~t giao la m()t ton giao cua tri tu~ rna d dåy kie'n thuc va thong minh chie'm tru the'. Due Ph~t khong thuye't giång d~ thåu nq.p tin d6 rna la d~ soi sang nguoi nghe. [M()t Van Hao Tay Phudng]. "Ne'u c6 m()t ton giao nao du'dng dåu vdi cac nhu du cua khoa hQc hi~n dq.i thl d6 la Ph~t giao. Ph~t giao khong dn xet lq.i quan di~m cua rnlnh d~ c~ p nh~t h6a vdi nhii'ng kham pha mdi CUa khoa hQC. Ph~t giao khong dn phåi tu bo quan di~m cua rnlnh M xu htfdng thea khoa hQc, vl Ph~t giao bao ham cå khoa hQc eling nhu' vtf<;ft qua khoa hQc". "Ton giao cua tu'dng lai se la m()t ton giao toan du , Vu'Qt len tren mQi thå n linh, giao di~u va thån hQC. Ton giao åy phåi bao quat cå phtfdng di~n tlf nhien lån sieu nhien, d;)t tren can bån cua y thuc dq.o ly, phat xuåt tu kinh nghi~m tdng th~ g6m mQi lTnh vlfc tren trang cai nhåt th~ dåy du y nghTa. Ph~t giao se da p ung du'QC cac di ~u ki~n d6" . [Albert Einstein] .

Thuy Lam Synh

29


Tenzin Gyatso

(D~t Lai

4,t Ma 14- Phttdng Ton <ijch)

Lai ngu'oi dtch: Nh~n du'<;fc to bao la cåi Bidzeitung, tha'y c6 dang bån tie'ng D(tc cua Albert Link V~ "Nhung lai khuyen cua ngai Tenzin Gyatso", bai dang ben q.nh nhung bue hlnh hd hang cua cac co gai tre d~p da khong lam toi kh6 chtu, ng<;tc nhien rna l<;ti lam tang them ni~m cåm ph1,1c la u nay toi da tung danh cho Ngai. Albert Link, m()t cay but ngu'oi Due thu'ong xuyen xua't hi~n tren nhung t<;tp chi hang dåu dung dån, eling nhtt tren nhung to nh~t ba o tin t<;ti Due, da vie't l<;ti nguyen bån b~tng tie'ng Due "Nhung lai khuyen cua ngai Tenzin Gyatso" . Khong c6 gl dang ng<;tc nhien khi Ngai ch9n to bao Bidzeitung d~ gil'i dang bai vie't cua m:inh. To bao nay VOn du'QC xem la bao "Ja cåi" Chl danh cho gi(J'i th<;1 thuy~n, Iao d()ng d9c. Ngu'oi "tri thuc" t<;ti day thu'ong it ai dQC to bao nay. Thich thu vl day m6'i chinh la "ki~u Tenzin Gyatso" khan ngoan, blnh dj, mang dåy tinh quån chung. Con cach nao khan ngoan hdn d~ xam nh~p sau r()ng vao quån chung håu c6 th~ truy~n ba nhung tu' tu'dng yeu ngu'oi bång cach trtfc tie'p di vao gi6'i lao d()ng? Nhu'ng xin eling dung hi~u låm, nhung lai khuyen cua Ngai khong nhung chi danh cho ngu'oi dan rna Ngai con rn<;tnh d<;tn khuyen can cac vt lanh d<;to chinh tri the' gi6'i hi~n nay nua . Khong eau n~ nhftng ga b6 du'<;fc di:it ra, nam ngoai t<;ti thu do Berlin, dang khi la khach danh d~t cua D<;ti h()i ngu'oi Thien Chua giao, Ngai da bo khan dai, xuong ngay ben du'ong pho, nåm tay ca hat, nhåy mua cung cac thanh nien thie'u nu de'n tham dlf D<;ti h()i. Hdn hai mu'di ngan thanh thie'u nien v6 tay tan thu'dng Ngai nhu' la ngoi sao thån tu'<;fng nh<;tc Rock cua h9 . Cac phu'dng ti~n truy~n thong t<;ti day da khong ng6't IOi ca t1,1ng va Phap Åm Ph~t Dii n 2011

dang tåi tin nay. Vh nay bai vie't cua Ngai l<;ti du'QC dang ben qnh hlnh ånh cua nhung co gai an rnl:ic th~t hd hang, thl c6 chi d~ cho m:inh kh6 chtu. Cau n~ chi nhftng chuy~n d6 , cai chinh la lam sao cho ngu'oi ta d€ d9c d~ nMn ra dau la le phåi rna thoi. Bai vie't cua Ngai d€ hi~u , d€ de'n n6i ngu'oi nhu' toi dQC rna COn hi~U du'QC huong chi ai. Khac v6'i hi~n tu'<;fng "chu'a tu rna xem nhu da h6a thanh PMt" cua m()t so ngttoi sinh chft nghia hi~n nay, h€ md rni~ng la "chu nghia Ph~t giao", Ngai dung chu th~t ddn giån, vie't rna nhu' n6i chuy~n tam tlnh cung b<;tn be, anh em. Ngai khong c6 nhu du chung rninh trlnh d9 tu chltng cua m:inh rna chl rnong ai d9c eling c6 th~ hi~u dtt<;fc d~ chuy~n h6a, håu giup cu()c doi tu'di vui hdn va the' gi6'i nhan ai them rna thoi. V6'i gi9ng n6i ch~m nh~, v6'i n1,1 cu'oi hi~n lanh a'm ap, va v6'i nhftng lai khuyen nhu mang l<;ti h<;tnh phuc cho bie't bao b<;tn huu, ngai Tezen Gyatso da lam cho hang v<;tn trai tim xuc d()ng, ngay cå v6'i nhung ngu'oi kh6 tinh nha't. Ngai Tezin Gyatso cao lm70, mang kinh c~n nl:ing 2 d(), con trai cua m()t ngu'oi nong dan t<;ti Tåy T<;tng, k~ tu nam 1959 Ngai song t<;ti ngoi lang Dharamsala thu()c An, Ngai du'<;fc xem lam m()t bi~ u tru'ng cua Ph~t giao, va Ngai eling la rn()t trong nhung nha van du'<;fc yeu chu()ng nha't tren the' gi6'i. Ngai chu'a bao gio bie't hut thuoc eling nhu' uong m()t gi9t bia ru'<;fu nhu'ng m6i lån Ngai xua't hi~n thl hang v<;tn trai tim eling giao cåm v6'i Ngai. T<;ti Central Park New York, Ngai da dtt<;fc bon rnu'di ngan ngu'oi chao d6n nhu' m()t ngoi sao trong lang nh<;tc Rock.

30


Ngai da lam sao de du<;1c the' gioi yeu thuong nhu the'? Ngai da giup cho chung ta c6 them can dåm de sO'ng, d~c bi~t trang giai dol:J.n kh6 khan hi~n nay. Thea Ngai, du la m<)t Ph~t tit hay khong, du giau c6 hay ngheo kh6, ai eling c6 mqt khå nang nhu' nhau de c6 du'<;1c mqt cuqc sO'ng h<:1nh phuc. Ngai cho chung ta mqt thOng di~p: cai yen tinh trang tam h6n c6 du'<;1c khong l~ thuqc vao m~t v~t chåt ben ngoåi. Ngai bie't ro nhung doi hoi dn thie't cua the' gioi ngay nay: "Hi~n chung ta dang thie'u stf yen tTnh trang tam h6n, thie'u blnh yen va thie'u nhii'ng cåm giac hå u c6 the lam cho the' gioi nay tu'di dt;p hon". Nga i c6 the cuoi khi MP kh6 khan eling nhu cuoi Iåy chinh mlnh: "Toi c6 cai t~t la an qua nhi~u m~t ong. Di~u nay c6 sinh ra mO'i nguy la vi Ll:lt Ma thu M<)t BO'n nay c6 the tai sinh lam m<)t con ong!", Nga i n6i v~ rnlnh nhu' v~y r6i om bl}ng cu'oi ngåt. Lo Uing la mqt trang nhii'ng di~u rna Tezin Gyatso da thoat bo du<;1c tu lau: "Cac b<:1n hay rang len, bo cho du'<;1c cai n6i lo Hing luon luon am ånh trang tam". Ngai bat dåu cong vi~c hang ngay vao lue 3g30, khong luong b6ng, nhung Ngai dn ti~n bl:J.c de lam gl khi nl} cu'oi cua Ngai da la vo gia! Sau day la nhii'ng loi khuyen cua Ngai Tezin Gyatso. (Dalai Lama 14)

G«i c:1e'n nhii'ng ai c:1tt<;1c nhi~u h~nh phuc Con ngtfoi ta c6 råt nhi~u cach de cåm thåy rnlnh hl:J.nh phuc. C6 nhffng nguoi luon luon c6 doi sO'ng th~t hl:J.nh phuc, bCii vi hQ, tåt cå la blnh thuong. Tuy nhien, hl:J.nh phuc nay khong phåi la ffil}C dich chung ta muO'n ban de'n horn nay. C6 råt nhi~u bl:J.n cho ding, hQ chi cåm thåy sung su'ong man nguy~n khi doi sO'ng v~t chåt phåi th~t dfry du du thua. Bl:ln dau c6 bie't ding d6 moi chinh la ca i kh6 nl:ln cua bl:ln va mqt khi doi sO'ng v~t chåt cua bl:ln vl mqt ly do nao d6 rna khong con nii'a, khi d6 bl:ln l<:1i dau kh6 gåp hai lån ngu'oi blnh thu'ong. Mqt s6 bl:ln khac da tlm hl:J.nh phuc th~t sif khi hQ cåm thåy CUQC sdng va nhii'ng vi~c lam CUa hQ phai phu h<;1p voi dl:J.O due xa hqi de ra. Day moi chinh la cai hl:J.nh phuc rna chung ta dn de'n. Va chl c6 hl:J.nh phuc nay moi an sau, ffiQC r~ trang tam h6n ta, cai hl:lnh phuc nay se t6n tl:li vii'ng b~n rna khong bi l~ thuqc vao nhffng bie'n dqng ben ngoai. De d<:1t du'<;1c mqt doi sO'ng c6 nhi~u hl:lnh phuc b~n vii'ng, dåu tien chung ta phåi nh~n ra ding, dau bu6n, tai hQa la mqt phfrn doi sO'ng cua chung ta. Phap

Åm Ph~t E>an 2011

Nghe qua nhii'ng di~u quå quye't nhu' tren, dfru tien chung ta cåm thåy th~t chan nån. V~ lau dai, khi chåp nh~n nhu' the' chung ta moi thåy doi sO'ng chung ta tMt nht; nhang, d~ dang buoc qua du<;1c nhii'ng kh6 å i rna chung ta se g~p. Khi g~p kh6 khan, bl:J.n c6 the dung rna tuy hay cach nao d6 de quen di bu6n phi~n chang nii'a thl chång qua chi c6 nhåt thoi, sau d6, kh6 dau dau l<:1i hoan dåy. Cai quan trQng la chung ta phåi nhln thång vao vån d~ d~ tlm cho du'<;1c tu dau rna cai phi~n nao nay ll:li de'n voi rnlnh. Chung ta phåi chåp nMn mqt thtfc te', khong ai tren doi nay ll:li c6 the hoan toan du<;1c vui thu, khong b~nh t~ t. khong g~p hol:ln, chi c6 the chung ta moi d~ dang chåp nh~n nhii'ng dau bu6n de'n voi chung ta. Khong bu6n phi~n . b~n tam than van, d~c bi~t la chung ta khong dn phåi so sanh d~ ganh ty eling ai, chinh lue d6, chung ta se c6 du<;1c hl:lnh phuc chan chinh cua CUQC doi nay.

Tenzin Gyatso CI>l:lt Lai Ll:lt Ma Thu 14- Phuong Ton dich) loi Due I>~ Tam Tang ThO'ng, Dl:li la o Hoa thu<;1ng Thich Don H~u.

« ... Hoa blnh chi c6 y nghia dfch thl!c khi båo dåm dlt<;fc quy~n 01 chii quo'c gia va nhii'ng quy~n tt1 do dan chii can bån ciia dan chung, trong sinh ho~t c()ng d~ng the' giOi. ( ... ) Chung ta phå i hi~n di~n nhlt m()t thl!c thE tieu biEu dich thl!c cho nguy~n ltOc Hoa blnh ciia Dan t()c dE n6i len tie'ng n6i phat xua't tir tham tam con nglt<Yi va ti~m Ille dan t()c. Chung ta khong c6 quy~n trao v~n m~nh dan t()c nay cho nhii'ng nglt<Yi phi dan t()c, ngtJy dan t()c, phån dan t()c. ( ... ) Chi c6 chung ta, nhii'ng nglt<Yi Vi~t dang so'ng tren de dltOi bua, dang bi tttOc do~t quy~n so'ng va bi pha ho~i mOi c6 dii ttt cach dE tt1 bi~n minh trong mQi quye't dinh v~n m~nh chung cho m()t thE che' quo'c gia dan t()c do chinh chung ta 01 ,., -!It th". quyet J.J.li:l, 01. . . ».

31


Thfch Thi~n Sieu Ph~t tit tho Ph~t vl nho cong dn cua Due Ph~t tu hanh bO' thi. Due Ph~t la nguoi ban dn cho chung ta nhi~u nhåt. Cho chung ta m()t giao Phap nu'dng theo. Chung ta trd l~i lam nguoi doi nay la vl doi tru'o c.

Thoi bu6i nay tuy Ph~t Phap con, ngt(oi de'n voi Ph~t Phap d~ tu råt hie'm. Da s6 nghe Ph~t Phap r6i V~.

Chung ta toi chua, vao chua thåy trong chua c6 tu'c;lng Ph~t C1 tren cao tue la c6 tho Ph~t, IS Ph~t, va cung Ph~t. D6 la nhung can bån ddn giån. Ne'u tu dung eling dua toi giåi thoat khong dn nhi~u phap mon cao sieu khac. Khi Ph~t tit de'n chua, vao chua dånh IS, l~y PMt truoc. Ph~t tit c6 th~ l~p ban tho Ph~t C1 nha d~ cung Ph~t, IS Ph~t. Ne'u lam dung, d6 la cach tu ph6 thong ai eling thlfc hi~n duc;Jc. Ngoai de phap mon nhu' chl tru, tl}ng kinh, ni~m Ph~t ne'u chi lS PMt thoi, eling c6 dåy du cong due. Ne'u bie't l~y Ph~t dung cach eling c6 phap mon thi~n trong d6. Trong nha c6 tu'c;Jng Ph~t, ban tho Ph~t, c6 khi nguoi ngo~i d~o di;it eau hoi sao l~ i tho PMt? Ph~t c6 phåi la dång t~o hoa , m()t ong troi khong? Sao tho Ph~t nhu' tho ong ba, tay phu'dng måu, ba chua? Tho Ph~t d~ du gi? Cåu s6ng la u? Cåu sieu thoat? Xin nhåc nhd D~o Ph~t la d~o giac ng() chu khong phåi la d~o du xin ban phu'oc. Ne'u du xin ban phuoc thl khong khac gl nhung d~o khac. Truoc he't D~o Ph~t la d~o giåi thoat, d~o giac ng(). Mu6n c6 giåi thoat phåi c6 giac ng(). Due Ph~t kh6

Phap Åm Ph~t Biin 2011

cong, tu hanh ba tang ky lde'p, pha tru phi~n nao moi d~t du'c;lc giac ng(). Nguoi tu hanh tho Ph~t, l~y Ph~t khong giO'ng nhu' nhf(ng ngt(oi ngo~i d~o. Vån d~ l~y Ph~t ddn giån, nht(ng hi~u khong c6 di doan nhåm lån.

y nghia

se

C6 nhung chua c6 Quan cong, Ph~t Ba . Da s6 Ph~t tit Trung Hoa toi chua låc sam d~ du xin Quan The' Åm lam an phat tai, con cai thi elt thanh d~t. H<;> khong du giåi thoat. The' nen ngu'oi ngoai nhln vao hQ n6i D~o Ph~t la d~o du xin. Nguoi Ph~t tl'( dung dån di xa hdn d~ lam gl khac chu khong phai chi du xin Due Ph~t nhf(ng chuy~n nho nhen. Tho Ph~t la d~ to long tri dn eling nhu' tho Ong Ba, Cha My. D((c Ph~t da tu bie't ba o nhieu Ide'p v~ li.} c d~o bO' thi, trl gioi nhån nhl}c ba la m~t. Due Ph~t cho di tåt cå vl h~nh b6 d~ tam, t~o cong d((c d~ tlm d~o giåi thoat luan h6i sinh tit. Ngai hy sinh M tlm m()t giao Phap toan håo eau d() chung sinh cho nen Ph~t ti't to long tri an va tho phu'c;lng D((c Ph~t. Vl Ph~t la nguoi cho mlnh nhi~u dn nhåt, nho Ngai khai thj rna mlnh hi~u lu~t nhan qua . T~o ac si nh ac. Ne'u t~o ac, mlnh chi loanh quanh trong ll}C d~o luan h6i. Nguoi ban dn cho mlnh khong phåi cho mlnh nhi~u ti~n b~c rna la d~y d~o cho mlnh. Trong khi voi ngu'oi doi Slf nghi~p ti~n b~c råt la quan tr<;>ng, Slf nghi~p cua ngu'oi tu la låy tri hu~ lam då u. C6 tri hu~ mai giåi thoat dt(QC. Thoi D((c Ph~t con la B6 Tat, Ngai di tlm m()t eau k~ eling khong c6. Nhung tau lau eling c6 rna vu'dng, qui d~ xoa, chung s6ng tau nen vån con nho m()t eau kinh, doi hoi Ngai phåi cung duong than 32


th~. Due Ph~t san sang hy sinh than mlnh d~ nghe m()t eau k~ eling dang. B6 Tat la ngttoi di du d<,lo, ton trQng phap gidi.

Ngai Matreya ra doi hQ se dtt<;le tai sinh thanh d~ til' cua Ngai.

D6 la Slf nghi~p eua ngttoi tu. D6 la Slf khae bi~t giffa ngttoi tu hanh va ngttoi doi. Ngttoi doi ton trQng tiSn b<;1e, danh vQng. Ngttoi tu bo het v~t ehåt tlm Phap, hQe D(,lO. Ngttoi giau hay ngheo eling ehi an m()t ngay ba bffa. Mu6n an them eling khong ich l<;li gl. Vl v~y khong nen tham lam qua trdn rna khong e6 thoi gio tu ni~m, dQe kinh, nghe Phap.

Khi vao chua mlnh thåy Ph~t (1 tren cao. d nha tho Ph~t phåi ltt<;1 ndi sa ng sua nhåt, thanh tinh nhåt. Nha c6 tfrng låu thll~p ban tho tren låu eao nhåt. G~p hoan cånh kh6 khan nen thu xep d~ eh6 tho Ph~t chi d~ kinh sach thoi. Ch6 ngu phåi xa ra ben phia ngoai xung quanh. Lue nao eling phåi d~ y kinh trQng Kinh sach khong vut bua bai, tren ghe, tren dåt, lam nhan trang giåy.

Ph~t til' tho Ph~t vl nhd eong dn eua Due Ph~t tu hanh bO" thL Due Ph~t la ngttoi ban dn eho ehung ta nhi~u nhåt. Cho ehung ta m()t giao Phap nttdng theo. Chung ta trd l<;1i lam ngttoi doi nay la vl doi trude mlnh khong t(,lO tQi ae.

Trong the gidi vo hlnh c6 nhffng vi chtt Thien H() Phap luon luon nghe Phap, d6n httdng tl,lng kinh cua Ph~t ttY va hQ h() trl eho slf tu hanh cua mlnh. HQ d~ y het mQi slf va c6 th~ khong tta neu khong e6 slf trang nghiem to n trQng Kinh di~n.

Tho Ph~t la d~ tri dn. V~y tho Ph~t nao bay gio? Ben nguyen thuy ehi tho Due Ph~t Thich Ca. Con ben D<;1i Thua c6 nhiSu Kinh, nhtt Kinh A Di Da do Ph~t gidi thi~u cho chung ta. Ngoai ra chung ta con c6 mttoi phttdng Ph~t. Vl chung ta khong tdi d6 dtt<;lc nen khong thåy khong biet cac vi Ph~t d6 thoi.

Khi den ndi tho Ph~t, khong dn s~:~p l<;1y ngay. Cling khong dn t~:~ng kinh ao ao liSn. Ph~t til' c6 th~ dung ngåm Ph ~t, to long tri an, nhd tdi Ph~t. Khi thåy PMt ng6i båt d()ng tam mlnh lång xu6ng, khOng con lang xang n[fa. PhiSn nao eling ra khoi tam.

Ph~t Thich Ca c6 khå nang Ph~t thong nen biet het

mQi phtfdng Ph~t va gidi thi~u cho chung sinh biet. Cling vi nhtt c6 nhiSu v~ Tdng th6ng tren hoan du rna mlnh khong biet tdi. Vl chi cac Tdng th6ng biet nhau. Nho qua thong tin bao chi dan chung mdi biet vS hQ. Ttfdng lai c6 Ph~t Di L~c la do Ph~t Thich Ca cho biet tnfdc. Da s6 Ph~t Til' tho Ph~t Thich Ca . T~nh d() tong tho them Ph~t A Di Da, cac b6 Tat, Ngai Dia T<;1ng, Van Thu Su L<;li B6 Tat... C6 hai h<;1ng tho

Ph~t:

M()t la h<;1ng tho PMt d~ du xin. Hai la h<;1ng tho Ph~t d~ to long tri dn va xin d() tri cho slf tu hanh d~ trd thanh Ph~t nhtt Ngai. Ph~t Quan The Åm la ttt<;lng tnfng cho long d<;1i bi, cuu kh6 chung sinh. Tho Ngai Quan Åm la d~ noi theo gttdng tang trttdng long tu bi , d~ mlnh cuu kh6 cuu si nh nhtt Ngai. Nhtt v~y la tho dung nghia cua ngttoi c6 tam d<;1i hanh. Con ngttoi c6 tam nho be chi du xin Ph~t cho l<;li chinh mlnh thoi.

Chinh vl Ph~t Thich Ca rna mlnh biet D~o Ph~t. Nen Ph~t til' tho Ph~t Thich Ca trude. Sau d6 e6 th~ tho Ph~t A Di Da neu theo Tjnh D() Tong. Ngttoi Tay T<;1ng con tho PMt Di L~c vl hQ mong den thoi

Phap Åm Ph~t Dan 2011

ThCJ Ph~t sao cho ctung?

Ngay xtta bao nhieu vi tl kheo di tu eling chi vl thåy ve thanh thoat cua Ph~t. Ngai A Nan di tu khong phåi vl Ph~t d~p trai rna vl thanh d() nh~ nhang bao dung cua Due Ph~t la m Ngai cåm xuc.

!Æ Ph~t: Phap mon quan ttf<;lng la quan tdi ttt<;lng Ph~t, lue nhåm måt eling nhtt lue md, ttfdng ve em diu thanh thoat va hao quang sang ch6i tren dåu Ph~t. Khi quan tttdng ttt<;lng Ph~t, nhd tdi long tu bi cua Ph~t xong mdi ehåp tay eui dfru l<;1y Ph~t. Thttong thttong c6 vai ki~u l<;1y Ph~t. Trong giao ly e6 n6i vS ngli th~ dåu dia c6 nghla la nam v6c cua than th~: då u, hai tay chan, dt,mg xu6ng dåt la dtt<;lc.

Vi~c l<;1y Ph~t båt ngu6n tu thoi An D() . Khi Due Ph~t thanh d<;1o va g~p l<;1i nam anh em Ki~u Trfrn Nhtf, hQ thåy Due Ph~t qua d~p thanh tao, hao quang sang r<;1ng ne n to long thanh kinh. HQ dem nttde rii'a chan Ph~t xong cui sat dåu xu6ng dåt hon mu chan Ngai. Ph~t til' khi l<;1y Ph~t ch~:~m hai ban tay l<;1i, bai Ph~t r6i quy xu6ng hai tay md ra ttt<;lng trttng hai ban chan Ph~t, då u eui sat vao hai tay nhtt quy hon mu ehan Ph~t v~y. Lam nhtf v~y la bo eai bån nga nho be cua mlnh trong slf thanh kinh Due Ph~t.

y

nghia cua l~y Ph~t. 33


C6 nhieu ki~u l~y le. Le sai, le dung. Hlnh thuc be ngoai khong quan trQng låm. Quan trQng la trong tam cua m:lnh. ~ sai hay c'u danh 1~: C6 nguoi lau lau moi di

chua, lue vao chua quy mQp xu6ng hay c6 khi cung va i lia l~a nhtl d~ to cho mQi ngtfoi tha'y ta l~ y Ph~t nhieu då'y.

Ngå ~n 1~: vl båt bu<;>c vao chua, da s6 la cac ong khong thich l~y . HQ l~y ba't dåc di trong lang kh6 ch~u nen chll~y cho xong va khong cui dåu xu6ng sat dfrt. D~o Ph~t

la D~o giåi thoat, nen phåi bo cai nga cua rrunh. M6i lån le Ph~t phåi to lang thanh kinh, dctp bån nga. Chung sinh vl nga nen taQ nghi~p. Troi n6i trang sinh tlf luan h6i. L~y Ph~t t<;>i di~t, phuoc sanh.

~ ctting: than tam cung kinh le . Tam he't lang he't d~ l~y xu6ng. Thå'y rrunh khong con la gl nua .

"To i" khong con la s6 m<;>t, chlla s6 khong. C6 nhu v~y moi t~o cong due. Ai moi ban dåu con ngll<;lng ngh~u khong quy mQp xu6ng dåt dtl<;lc la vl con cao nga . De'n khi nhln xung quanh khong tha'y ai quan tam toi rrunh, ttf tit quy sat dfrt rrunh se tha'y ke't quå cong due sinh tam hoan hl. Khong e de rna con cåm tha'y gån ndi chan Ph~t hdn nua. Tu d6 khi de'n chua l~y PMt m<;>t cach thanh thån, tlf nhien, khong c6 gl ngan cån nu a. Phån ly cua l~y PMt hdi råe r6i m<;>t it. Cach tu l~y Ph~t dung c6 th~ dåc d~o dtl<;lc. Trong kinh sach c6 neu ra 4 phep l~y : Phat tri thanh t~nh le; bie'n nh~p phap gioi le; chanh quan le; th~t tllong blnh dång

1e. Hi~u dtl<;lc nghia than tam cung kinh l~y Ph~t thl cong due se gåp len tram ngan lån. Phap gioi tuy tam sinh, tuy tam di~t. Tam md r<;>ng, cong due vo lu<;lng. Tam eo hctp cong due chång thåy dau. The' nen khi dånh le nen d~ he't tam vao d6.

Phat tri thanh t:inh 1~: Khi l~y xu6ng m<;>t l~y . khdi tam ni~m. l~y m<;>t l~y la l~y ta't cå muoi phlldng chll Ph~t. Khong sinh tam phan bi~t Ph~t nay, Ph~t khac. Bie'"n nh~p phap gidi 1~: Dung nhu eau t1,1ng: "Nang le sd le tanh khong t~ch, cåm ung d~o giao nan tll nghl, gia thlf d~o trang nhu de' chau" . Giao ly Hoa Nghiem n6i ding trong tam khong c6 chuong ng~i rna phåi d1,1ng tam, luy~n tam trd nen thuån tht,JC .

Phap Åm Ph~ t Da n 2011

Khi l~y Ph~t quan than tam bie'n nh~p Phap gioi. Keo tam quan tlldng anh em ba con co bac, b~n be sau lung m:lnh. Trude rrunh trung trung di~p di~p chu Ph~t. Lam sao quan tam bao trum ta't cå Phap gioi. L~y he't ta't cå chu Ph~t trong phap gioi. L~y nhtf vh dtl<;lc vo s6 lll<;lng cong due. Nguoi tu c6 tri hu~ thl tu m<;>t ke't quå gåp tram ngan lån.

Chanh quan 1~: C6 y thuc la khi l~y la l~y Ph~t trang tam cua rrunh . L~y tll<;lng Ph~t d ben ngoai nhllng l~i la l~y Ph~t ben trang cung m<;>t l~y. l~y d~ trd ve cåi tlf tanh cua mlnh. " Nang le sd Je tanh khong tich" Th~t trtØng blnh eting 1~: Le rna khong con tlf va tha , nang sd, blnh dång. Khi l~y Ph~t rna eling bie't rrunh eling c6 Ph~t tanh.

Nguoi Ph~t tlf vao chua phåi le Ph~t.

C6ng d1t<Jng Tam Båo: Ph~t, Phap, Ting. Theo truyen th6ng An D<;> , cung la cung cåp, cåp dtlong, xua't xu ttf chu b6 thi, Dhana . B6 thi c6 nhieu lo~ i. Cung PMt d~ gieo duyen voi Ph~t. Thoi XL(a cac vi A La Han trd l~i lam d~ tt( cua Ngai la vl c6 gieo duyen voi Due Ph~t. Phap cung dtlong la phap gieo duyen voi Dtlc Ph~t d~ khi Due Ph~t ra doi se lam d~ tlf theo Ngai.

C6ng Phap: In Kinh, fin t6ng. C6 cach hun tien in kinh di~n phat khong. Mua thlnh kinh di~n M vi~c in Kinh dtl<;lc tie'p tt,Jc. C6ng Ph~t: Hudng, hoa, quå, tra, mfoc, den dang. Cac chua c6 den truyen dang khong bao gio tåt. Ånh sang den tll<;lng trllng cho tri hu~. cho anh sang D~o Ph~t chie'u sang khåp muoi phtfdng. Khi thåp hudng, kh6i hlldng se chuy~n IOi khån cho chung sinh cung chu thien nghe. C6 5 di~u hudng cung dtfong Ph~t: nguy~n

Gi o i hudng: gi u gioi thanh t~nh. D~nh hudng: tam thanh t~nh. Hu~ htldng: trau d6i giao ly hQc hoi tu t~p. Giåi thoat hudng: tu t~p giåi nga cua rrunh. Giåi thoat chi kie'n hudng: vu<;Jt qua khoi chå'p phap. Xå bo cha'p kie'n. Nguoi eling Ph~t dang tie'n trlnh tu t~p cua rrunh len Ph~t se d~t nhieu cong d(fc. Ph~t tlf ngay nao eling phåi l~y Ph~t d~ nho dn t(;)i di~t, phtfoc sanh.

Ph~t. L~y Ph~t

Thich Thi~n Sieu

34


huy&i th~ dån sanh T.N. Tpm Quang M6i con nguoi la m(>t huy~n thot,ti. Chung ta ai ai eling c6 huy~n thot,ti khi con trang trung nuoc cha de'n khi mCJ måt chao doi; nhi1ng chuyc$n li ky v~ m6i nguoi khi sinh ra d~u dtt<;fc da'ng sinh thanh ghi nho va k~ lt,ti nhu' Ja ffiQt di~m Jt,t V~ Sl/ chao doi cua dti'a con than yeu du ra't nho nhoi, va d6i khi chung ta bang quen ma't khi doi s6ng qua u b~n r(>n mc$t nhoai .. . Cling the', cac vi nhan va thanh nhdn xuåt hic$n tren the' gian nay d~u c6 nhi1ng huy~n thot,ti vi dt,ti hdn chung ta, d~c tru'ng cua nhi1ng huy~n thot,ti hoac sinh hay til du<;fc luu truy~n tu doi nay sang doi khac, bång khåu truy~n, bång thien hung ca hay but ky .. . Nhung eau chuyc$n huy~n thot,ti xoay chung quanh CUQC doi CUa CaC Vi nhan nhu' la ffiQt Stf minh chung d6i VOi Sl/ hic$n huu tuyc$t voi cua hQ trang m(>t m6c son lich sti va du'<;fc truy~n tl)ng cha de'n bay gio. La m(>t con nguoi tren tåt cå con nguoi, la m(>t vi nhan tren ta't ca vi nhan, CUQC doi cua Dti'c Thkh Ca Mau Ni gån li~n voi m(>t huy~n thot,ti tuyc$t dyp, phi pham va dåy thi vi nhåt; khi vua moi mCJ måt chao doi Nguoi da nhy nhang buoc tren båy d6a hoa sen, tay phåi chi len troi, tay trai tro xu6ng dåt va d6ng dt,tc tuyen ng6n: "ta la D a'ng cao qui duy nha't trang thien ht,t" ( I alone am the WorldHonored One). Bie't bao the' ky tang thudng, cu(>c dau b~ dcSi doi, huy~n thot,ti V~ Sl/ ra doi cua Ngai nhu vång nghe moi h6m nao day ben nhi1ng trang kinh tu'CJng chung nht( cht(a ra o mtfc. Tudng truy~n. vao m(>t dem Hoang h~u Mahamaya m(>ng tha'y con voi trång sau nga tt( c6i troi bay xu6ng trang tie'ng nht,tc vang lUng, quy xu6ng ben chan Hoang h~u, con voi dang cha ba m(>t canh sen h6ng du'QC mang tu cai voi cua n6. Thti'c gia'c, Hoang h~u tha'y cåm giac d~ chiu va khoan khoai voi nhi1ng mui hu'dng lt,t thdm ngat can phong, va ba bie't rång mlnh da thl;l thai Thai tlf Siddhartha. Vao m(>t bucSi sang troi trang xanh, nång dyp, chim ch6c vui hot, Hoang h ~ u Mahamaya di dt,to chdi

Phap Åm Ph~t Dan 2011

trang vt(on Lumbini, m(>t khu vu'on xinh dyp thu(>c thanh Kapilavatthu, m(>t lue ba tha'y mc$t va vin tay phåi vao canh cay v6 u'U (ashok tree) dang nCJ dåy hoa thl ht,t sinh thai tlf. Thai tlf Siddhartha du'<;fc sinh ra tu hong ben phåi, ngay lue a'y ngai dti'ng d~y di båy buoc, duoi chan Ngai nCJ båy d6a sen, m(>t tay chi tro i m(>t ta y chi da't rna n6i rå ng : "Thien thu'<;fng thien ht,t duy nga d(>c t6n." Hdn hai mu'di lam the' kY tr6i qua, bie't bao gia'y mlfC lu~n ban V~ huy~n thot,ti nay; Sl/ dan sinh CUa Due Ph~t da trCJ thanh d~ tai mu6n thuCJ cha cac nha nghien cuu blnh lu~n, la chu d~ gay tranh cai nhi~u nha't tu xu'a toi nay; ben qnh d6 n6 eling la ti~n d~ gay hti'ng thu nhåt cha cac nha Ph~t hQC va thi nha n kim c6. Kh6ng it cac nha phan tich Ph~t hQC cha rång båy d6a sen kia la tu'<;fng tru'ng cha båy phån B6 d~ (hay Thåt giac chi) m(>t trang Ba mudi båy phåm tr<;f dt,to-la phudng phap t6i ye'u d~ giup cha nguoi hQc dt,to va tu dt,to th~ nh~p du'<;fc giac ng(>, ho~c la ye'u nghia cua Tam Thua Tti' Quå, va eling kh6ng it nguoi cha rång buoc sen thti' båy la stf giåi thoat hoan toan tu sau buoc sen truoc, nhu la stf vu<;ft thoat sau coi luan h6i. M(>t s6 nha blnh lu~n khac thl cha rång con s6 7 la con s6 trie't hQc thuån tuy cua An D(> , voi y nghTa kh6ng gian c6 b6n (d6ng, tay , nam, båe), thoi gian c6 ba (qua kh((, hic$n tt,ti va tu'ång lai) ; Thai til di tren båy d6a sen tu'<;fng tn(ng ChO Sl/ Vu'<;ft thoat V~ y nic$m CUa khong gian Va thoi gian. Ngai sinh tu hong phåi la bi~u thi cha bån th~ tuy~t d6i v6 nhi~m va eau tuyen ng6n: "Ta Ja Da'ng cao qui nha't trang thien ht,t" la stf xac tin v~ Ph~t tinh-v6n å n tang trang m6i chung sinh ... tåt ca khia ct,tnh ly giåi d~u c6 y nghTa nha't quan m~c du tren hlnh thlrc c6 doi chut di bic$t, d6 la stf giac ng(> v~ Chan tam Ph~t tinh xuyen qua truy~n thuye't Dån sinh nay. Tuy nhien cac HQc giå Bong Tay dung tren l~p tru'ong khach quan thl cha rång båy buoc hoa sen Ja stf dt,ti dic$n cha båy phttång hu'ong: D6ng, Tay, Nam, Båe, Tren, Duoi va T~i day (east, west, north , south, up, down and here). Va m(>t tay chi troi m(>t tay chi da't la m(>t di~m lanh bao hic$u stf hi~n hi1u cua m(>t vi C((u tinh cha c6i Thien Nhån-n6i ke't gii1a troi va da't, giua thien du'ong va trån gian bl;li bt,tm, va eau tuyen ng6n: "Ta Ja Da'ng tan quy nhåt trang thien ht,t " thea quan di~m PMt giao Phat tri~n la m9t cach noi khac d~ xac quye't v6 tinh giac hång huu trang kh6ng gian v6 cung va thoi gian v6 t~n ben trang m6i chung sinh.

35


Ben qnh d6 khong it cac blnh lu~n gia ngo~i d~o cho ding huy~n tho~i dån sinh cua Due Thich Ton du'QC vay mu'qn tu huy~n tho~i chao dCii cua Thån Indra-vi thån c6 cua An DQ giao von du'QC truy~n tl;Jng (J trong van h<;>c Rig Veda. Thån Indra cGng sinh ra tlt ben hong cua m~. va khi vi thån nay chao dCii thl c6 nhG'ng hi~n tu'qng l~ xåy ra nhu' la nh~t thlfc (l), tra i dåt vang d<)ng, nu i non trCii dåt lung lay (2), va tåt cå cac vi thån khac d~u SQ hai Slf phån n<) cua thån Indra ... (3), m<)t trong nhG'ng thi k~ cua Rig Vedic cGng ca ng<;fi vi thån nay: "O Indra, Slf kheo leo cua ngu'Cii giong nhlf b~c thåy cua de Thien chu va loa i ngu'Cii ... "(4). d~c bi~t khi vua ra dCii thån Indra n6i ding ong ta se la dång thua hanh nhftng slt m~nh vi d~i. CGng c6 m<)t so H<;>c giå khac cho ding truy~n thuye't Dån sinh cua Dltc Ph~t khong it thl nhi~u c6 anh hu'dng truy~n thuye't Hy L~p. khoang thCii gian sau khi D~i de' Alexander cai tri vung Dong Å vao nam 334 BCE, va c6 m9t s~t hoa nMp dang ke v~ ttt tttCing va ngh~ thu~t gifta Ph~t giao va Hy L~p. M<)t so khac thl dinh ninh ding eau chuy~n Dån sinh la dttqc " nang len" tu eau chuy~n ra dCii cua chua Jesu khi nhG'ng nha Thu'dng buon Ph~t giao trd v~ tu Trung Dang ... Tåt cå Slf tranh cai nay khang ngoai ffil;JC dich la danh tan thån tu'qng thån thcinh h6a D(tc Ph~t. Du v~y khang ai c6 the choi bo dLfQC hlnh tu'<;fng hoa sen-m<)t bieu tu'qng cho tri tu~ trong ngh~ thu~t PMt giao, hoa sen con d~i di~n cho Slf tinh khie't va thanh cao cua tam linh. Ben qnh d6 bay bu'dc hoa sen cua Dltc Ph~t ch1 cho bay hLfdng: Dong , Tay, Båe, Nam, Tren , Dttdi va T~i day thl khang tu'dng d6ng vdi båt ky huy~n tho~i nao khac. Due Ph~t ra dCii trong m<)t boi cånh xa h<)i An D9 dåy phltc t~p; m~c du trong giai do~n nay the' llfc chlnh thong cua Ba La Mon giao da de'n thCii ky suy ye'u; thay vao d6 sau phai Trie't hQC va bay mu'di hai ta kie'n vdi nhi~u l~p tru'Cing tri~t thuye't tranh nhau hung elt bon hu'dng dang, tay, nam, båe va khu vlfc thu'qng lu'u va h~ lu'u song Hång. S~t ra dCii cua Ngai nhu' de dan xe'p va thong nhåt de hQC thuye't tu' tu'dng bång Slf giac ngQ thlfc t~i duyen khdi, va ch1 c6 Due Thich Tan mdi lam du'qc cu<)c cach m~ng lich slf cua cac trao lu'u tu' tu'dng du'dng thCii. Va cho de'n horn nay, giao ly giåi thoat nay vån mai hi~n hG'u måu nhi~m giG'a long trCii dåt bao la, xuyen qua bon phu'dng dang, tay, nam va båe cua quå dia du nay. Ngoai bay bu'dc hoa sen, huy~n tho~i Dan sinh vdi eau tuyen ngan: "Ta la Dång cao qul nhåt trong thien h~" da lam chån d<)ng va gay xan xao cho tåt cå ngu'Cii nghe vdi tåt cå thanh phån trong xa h<)i . Phap Åm Ph~t Då n 2011

Cau tuyen ngan nay c6 mau thuån chang khi l~p tntCing cua Ph~t giao la Vo nga (anatma ho~c nontheism)? Chung ta khang the ly giai theo quan ni~m "tlf tan" vdi m<)t tre vua sd sinh chu'a c6 y thltc phan bi~t. Tåt cå de nha Phan tich d~u d6ng quan diem rang di "Ta" trong eau n6i tren nhu' la m<)t Slf xac tln y~ Chan nga-Ph~t tlnh von chi phoi va di~u d<)ng Slf hi~n hG'u cua the' gidi. Cai "Ta" nay bieu hi~n du'di hlnh thai con Ngu'Cii-chlnh la Thu'<;fng de' ton qul nhåt trong thien h~ . nhu'ng con ngu'Cii da bo quen de r6i lang thang tlm du m<)t Thu'<;fng de' xa xoi, va YQng va r6i tlf chuot them YQng tu'dng kh6 dau ! MQt dch khac, eau n6i nay cGng la lCii tuyen do rång ch1 c6 Dltc Ph~t mdi la Dång Thu'qng de' duy nhåt bao ham Tri tu~ va Tu bi vien man, Kokkali n6i: "Tri tu~ cua Dltc Ph~t r<)ng ldn nhu' bien khdi, va Thanh linh cua Ngai la dåy du dltc d~i tu bi . Dltc Ph~t khang c6 hlnh thai c1:1 the nhu'ng the hi~n chlnh rnlnh trong slf hoan thi~n va dån dåt chung ta bång cå tårn long tu bi cua ngai" (Buddha's Wisdom is broad as the ocean and His Spirit is full of great compassion. Buddha has no form but manifests Himself in Exquisiteness and leads us with His whole heart of Compassion) (5). Do d6 slf thi hi~n cua Dltc Ph~t khang ngoai ffil;JC dich t~o dlfng m<)t the' gidi cua tlnh yeu thu'dng va hoa blnh tren can ban cua tu~ giac YO nga vi tha. M6i Tan giao d~u gån li~n vdi huy~n tho~i cua Dång giao chu cua chlnh n6 de du'qc tråi dai theo thCii gian nhu' m<)t su' linh thieng va huy~n bl; cGng nhu' nhG'ng nhan v~t n6i tie'ng tren the' gidi d~u c6 huy~n tho~i cua rieng rnlnh, nhu' huy~n tho~i nha sang l~p De' che' Mong C6 Thanh Cat Tu' han, huy~n tho~i nha lanh d~o chlnh tri cu<)c dch m~ng Phap Napoleon, huy~n tho~i nu hoang Ai C~p Nefertiti, huy~n tho~i thien tai am nh~c Mozart, huy~n tho~i h<;>a sl n6i tie'ng Van Gogh, Huy~n tho~i thi sl Nguy~n Du, gån day chung ta c6 huy~n tho~i minh tinh di~n ånh Marilyn Monroe, huy~n tho~i bong da vdi chan sut "phu thuy" Maradona, huy~n tho~i vua nh~c Pop Michael Jackson . .. tåt cå hQ da di vao dong thCii gian båt tuy~t xuyen qua huy~n tho~i cua chlnh rnlnh. Cac b~c chl sl thanh nhan thl c6 nhG'ng huy~n tho~i phi pham lang tlf khang the suy lu'Cing, nhu' huy~n tho~i Trang Tlf nh~p vao bu'dm, Ly B~ch om trang rna che't, Dltc Jesus chiu d6ng dinh tren cay Th~p tlf, Dltc B6 D~ D~t Ma quay m<)t chie'c hai di v~ Thien True ... Tren tåt cå huy~n tho~i, huy~n tho~i cua Dltc PMt Thich Ca Mau Ni giau chåt thi ca va ngh~ thu~t nhåt: sinh giG'a rung hoa , thanh d~o du'di goc cay, thuye't phap giG'a rung cay va nh~p di~t cGng giG'a 36


nui rung tinh m~c; di~u nay da n6i len ding chi c6 Dång Di~ u Ngt! The' Ton mdi thoat khoi du'qc ngoi nha tam gidi, ng~c tu cua vo minh va åo tu'dng.

Nepal. Vua bttdc ra tu hong phåi cua måu h~u , ngai da ki~ng g6t tren båy d6a hoa sen vdi m()t tay chi trdi, m()t tay chi dåt th6t len loi n6i båt hu ding:

Khong hlnh ånh nao tuy~t d<fp va thi V~ hdn hlnh ånh dån sinh cua Due Thich Ton nh<f nhang bu'dc tren båy d6a hoa sen; khong CO lOi n6 i nao t(;\O nen stf sii'ng s6t va bang hoang muon thud nhu' tuyen ngon: "Ta la Dång Ton qui duy nhåt trang thien h(;l." Nhu la m()t cong an, eau n6i nåy la m()t loi thoi thuc cho m<;>i nguoi tlm hi~u h<;>c thuye't Ph~t Da , va "de'n d~ rna thåy". Huy~n tho(;li dån sinh nhu' la m~nh d~ dån nh~p ha y nhåt cho toan b() n()i dung chi tie't cua Giao phap Ph~t Da bang qua tren m<;>i ngon tu va ly luan giå t(;\0 cua trån gian.

Ta la b~c cao nhåt tre n doi, Ta la b~c quy nhåt tren do i, Ta la b~c chi ton tren doi. Stf sanh ra cua Ta, kie'p nay la kie'p cu6i cung. Nay Ta chång con ta i sanh nua .

TN. Tpm Quang Ghi chu: (1). Ibid, I. 130.9. (2). Ibid, 1.61.14 (3). Ibid, V.30.5 (4). Ibid, Ill. 34.2. (5). The Teaching of Buddha" , Bukkyo Dendo Kokkali (Buddhist Promotion Foundation)

nh<1Phat •

vao nghy l~ Vesak Thich Nil' Gi~i Ht:tdng Cach xa du måy nh~p du De'n ngay Ph~t Dån nam cha u eling gån. Du ai buon ban dau dau Nhd ngay PMt Dån ru nhau rna V~. Dung the'! La ngtfoi Ph~t tii' chung ta khong ai khong nhd ngay l~ Vesak phåi khong? Vesak la tie'ng Pali, ten cua m()t thang, thuong trung våo thang nam dtfdng ijch. Vesak eling la ten cua m()t ngay tue ngay Ph~t Dån hay ngay Giang sinh cua Due Ph~t. la m()t ngay c6 y nghia tr<;>ng dl;li nhåt d6i v<Ji hang Ph~t tl'f chung ta tren khåp the' gidi. Vang! chinh dung vao ngay nay cach day 26 the' ky, thai tii' SI-d(;lt-da thån thai tinh anh, khoi ngo tuån tu vdi ba mu'di hai ttfdng t6t va tam mu'di tu'dng ph~ da ra doi t(;li vuon thuqng uy~n Lam-tl-ni gån thanh Ca-tl-la-v~ , AnD() nay thu()c vu'dng qu6c Phap Åm Ph~ t Dan 2011

(Thien thu'qng thien hl;l duy nga d()c ton, Vo luqng sanh tii' u kim t~n hy). Chu 'Ta ' d day chung ta c6 th~ hi~u nhu Nie't ban cua dl;li thua, nghia la b6n due cua chan thuong, chan l(;lc, chan nga va chan t~nh. Due Ph~t ra do i chi vl mu6n khai th~ cho chung ta ng() nh~p Ph~t tri kie'n tue thåy du'qc b6n due tanh cua nie't ban nay, chl cho chung sanh bie't 'Ta la Ph~t da thanh, chung sanh la Ph~t se thånh ' . D6 la ly do trang kinh Phi p Hoa, phå'm 20, B6 tat Thu'ong Båt Khinh m6i khi g~p båt cu ai eling d~u cung kinh l~ bai thu'a rång: 'Toi khong bao gio dam khinh quy ngai, vl tudng lai quy ngai se thanh Ph~t' , nghia la tåt cå chung sanh cu6i cung va chåc chån se dl;lt Ph~t quå ne'u chung ta mu6n. Thanh Ph~ t la dl;lt nie't ban, la dl;lt ca i 'Ta' nay va chi c6 nie't ban va 'Ta' la hdn he't; chi c6 giac ng(), b~c Giac ng() la ton quy hdn he't. D6 la ch6 cuu canh t6i h~ u cua PMt giao. D6 la bån tuyen ngon dåu tien, la chan ly tuy~t d6i hång huu rna Due Ph~t sd sanh mu6n giao ph6, khai thi cha chung ta tu ngan xua cho de'n ngay nay va mai mai v~ sau. Nhåc de'n l~ Vesak, long chung ta nhu' tran dåy ni~m hoan hy va thanh kinh vo bien. Chung ta nhtf s6ng ll;li thoi xa xu'a cach da y hdn 26 the' ky, nhtf chiem ngtfong ll;li khung cånh thieng lieng khi thai tl'f SI-dl;lt-da sd sanh giang the' trang anh nång cua bu6i blnh minh låp la nh, trang khong khi vui tu'di tttng bung cua thien nh(;lc, chim h6t, tram hoa dua nd t(;li khu vuon thuqng uy~n Lam-tl-ni ... tåt cå nhu han hoan d6n chao B~c tu~ giac vo song, b~c dl;li vi nhan md dåu cho m()t ky nguyen cua an l(;lc va giåi thoat ra doi. Thanh tam kinh 1~ Ngai M()t d6a hoa d<fp nhåt va quy nhåt trong vu'on hoa nha n Lo(;li . Nam Mo Då'u Suå t Giang Trån, Lam Tl Ni Th! Hi~n. Ta Ba Giao Chu , B6n Su Thich Ca Mau Ni Ph~t.

(trich Sach "Hoa Tuye't Milwaukee", Thich Nil' Gi~i

H11dng) 37


~w@m rfil~rfil

f)

@Q

mWrn1 lk~ll®f> lk~IOOrn1~ @J® ~rP> TKN. Thfch Nu Cban Li~u

T6n t~i tren 2500 nam lich sl'f trong m()t the' gioi c6 råt nhi~u ton giao, di~u d6 n6i len tinh u'U vi~t cua d~o Ph~t, m()t ton giao khong c6 giao di~u rna chi tuy duyen truy~n d~t, xuyen qua kinh nghi~m bån than chung dåc giac ng() cua Due Ph~t B6n Sti Thich Ca Mau Ni va chti l!ch d~i T6 Sti dåc d~o . Due h~nh tu bi hy xå cao cå, cung cach thuye't giång va hanh xit cua Due Ph~t VtiQt ra ngoai mQi doi dai nh! bien, pha bo mQi chåp thu , giåi tåa mQi phi~n nao, che' nglf dt(QC tam ly SO i n6i va kich d()ng dåy sai låm cua con ngtiai . Lai giao huån cua Due Ph~t tlf bi lång d!u , tinh khie't, trong s~ch, k:hong CO tham ai O nhi~m, d~ di~u pht,JC va Juon tinh giac. V1 v~y d~o Ph~t se mai mai thang hoa, t6n t~i va tie'p tl;JC dtiQC SU m~nh h6a giåi kh6 dau cho nhan lo~ i cho nhi~u the' h~ sau ni1a . Due Ph~t dån sanh t~i vtian Lam Ty Ni ntioc An D(). Ph~t tl'f Vi~t Nam d xa xoi ngan d~m rna l~i c6 duyen h~nh ng() voi Ph~t Phap, con m()t so råt nhi~u con ngtiai sanh song ngay t~i An D(), nhtfng hoan toan k:hong bie't gl V~ Ph~t va eling khong nghe dtiQC lai giao huån cua Ngai . Hoang de' Vo Tåc Thien la v! nu hoang Trung Hoa da phåi thot len rang: "Ba Thien V~n Kie'p Nan Tao Ng()", tram ngan muon kie'p khong d~ gl rna g~p dtiQC. M()t St! ki~n chan th~t. vo cung hie'm hoi qui gia de'n blfc nao d~ c6 th~ giac ng() va hi~u dti<;1c lai Due Ph~t d~y. .E>~o Ph't Blnh .E>ång va

Tt1 Do

D~o Ph~t blnh dång va tlf do chQn llfa cac phap

mon tu, mi~n sao hQp voi can co, hoan cånh va khå nang hi~u bie't Cua tung ngtiai. Khong CO Slf Ctiong ep hay ap d~t hu dQa, ho~c phan bi~t giai cåp chung t()c trong PMt giao chan chanh. Trong d~o Ph~t c6 nhi~u phap mon tu , ba phap mon tu di~n hlnh va thlfc hanh nhi~u nhåt c6 th~ k~ la: Tu thi~n. ni~m Ph~t va tri chu. Tåt cå cac phap mon di tu nhi~u con dtiang, nhting d~u nhåm m1,1c dich cuu

Phap Åm Ph~t Dan 2011

canh Due Ph~t d~y la: Giac Ng() va Giåi Thoat. Giac Ng() Chan Ly va Giåi Thoat Sanh Tit.

l. Tu thi~n: Hanh giå tu thi~n thlfc t~p chanh ni~m, oai nghi trong s~f di, dung, nåm, ng6i, chung qui la tr1,1 tam noi hi~n t~i. lo~i bo vQng tam, thanh t!nh than khå'u y, phtfong ti~n cua gioi dinh tu~. Di~u ph1,1c tam blnh khi hoa, blnh thtiang tam la d~o. 2. Ni~m Ph,t: Hanh giå tu htfong tam theo Ph~t, ni~m Ph~t du vang sanh, di dung nåm ng6i Mu ni~m PMt, ni~m thi~n gioi, lo~i bo ni~m båt thi~n, ni~m rna, an t!nh than khå'u y, phtiong ti~n cua gioi d!nh tue$. Chanh tam bi~t ni~m, t!nh tam thl c6 t!nh d() . 3. Trl chli : Hanh giå tri chu, di dung nåm ng6i d~u tri chu , tr1,1 tam noi thån chu, lo~i bo tam lan xan VQng d{)ng, t~p trung vao Slf tinh thuc k:hong bi me lo~n. khong cån phåi de'm moi la tri, phtiong ti~n cua gioi d!nh tu~. Thanh t!nh than, tam sang tri thong. Ngtiai thåm nhuån chanh phap Thanh lQC than va tam Song trong ni~m h~nh phuc Thi~n dinh th~t an !~c Nhti ke tlm k:ho bau DtiQC lQi IOn cho mlnh Hi~n tri di~u ph1,1c tam Tham ai chång mong du Nhti tang da kien co Ba o to khong la y d()ng. .E>~o Ph't thlfc te' va chan th't

M()t Ph~t tit giac ng() Ph~t tam Ph~t tanh chan th~t sang suot, nh~n bie't gii1a dung sai, thi~n ac va khong b! me låm dien dåo chåp ch~t thanh kie'n, nh~n slf åo m()ng la th~t. D~o Ph~t lam bie'n d6i slf suy nghi vo minh cua

ngtiai kieu m~n. n6ng nåy, co chåp. Giao ly d~o Ph~t giup thåy ro bån chåt thlfc te' cua lu~t vo

38


thttong va lu~t nhfin quå chi ph6i con ngttoi trang nhiSu doi kie'p sanh Uio btnh tl't. Loi di;iy cua Due Ph~t thlfc te' va cung, thich h<;1p m<;>i hoan cånh m<;>i trlnh dQ va din Cd cua chung sinh . Than tam bot lo<;1n d<)ng, bot phiSn nao, dlit nghi~p chttong, thl diSu ph~:~c dtt<;1c tam tham, tam san, tam si, chu d{)ng dttQC "than khåu y". Gioi-Dtnh-Tu~. Giu gln ttnh gioi, t~p tu thiSn dtnh,

phat sanh tri tu~ . Nhung vi~c kho co nhtt rua mu n&i len m~t nttoc g~p b<;>ng cay, nhttng dtt<;1c than ngttoi l<;1i co nhiSu phttoc duyen nghe dtt<;1c giao hua'n Ph~t d<;1y qua kinh dien, c6 gång hanh tri thl ciing se thåp sang dtt<;1c ng<;>n du6c tri tue . 1. Hieu dtt<;1c kinh Ph~t la kho. 2. B~n cung beS thi la kho. 3. Bo danh såc ra't la kho. 4. Nh~:~c khong san la kho. 5. QuySn the' khong khinh ngttoi la kho. 6. Tam hanh blnh ding la kho. 7. Khong dinh cånh tht phi la kho. 8. G~p thi~n tri thuc la kho. 9. Chånh tin h<;>c d<;1o la kho. 10. Bo than hanh d<;1o la kho.

Hång ngay trang cu<)c s6ng, noi cong sd ne'u m<;>i ngttoi bie't ap d~:~ng Ph~t phap voi long bao dung, tam hy xå, khong nga m<;1n c6 cha'p, blnh tinh, ett xl't t6t voi d6ng nghi~p. bot ganh t! deS kY.. bot hon thua, thl bot phiSn nao va se cåi thi~n dtt<;1c mai tnfong s6ng, xung quanh trd nen than thi~n t6t dt;p hon Trang m<;>i tlnh cånh kho khan nao, ne'u thlfc hi~n slf chanh ni~m tinh thuc, tam dttoc an thl su. thonoo . minh sang su6t, nang llfc vS tinh th~n tang ga'p b<)i, c6ng nhan vien chlic se c6ng hie'n dtt<;1c nhiSu sang kie'n tie'n b{), vi~c lam bSn vung hoan håa, dem loi . ich nhiSu cha bån than, gia dlnh va cha xa h9i. Tom l~i . Ph~t giao khong hua ht;n la co the thoa man khat v<;>ng h<;1nh phuc v'inh cltu pham tue chua d~y nghi~p bao cha rieng ba't c(t ai . Nhttng ke't quå tlf giao ly th~tc te' va chan th~t cua di;iO Ph~t luon luon dem l<;1i hoa blnh h<;1nh phuc va an l<;1c cha m<;>i ngttoi. St! blnh an h<;1nh phuc bSn vung chi tlrn tha'y a tam thiSn djnh, thanh ttnh va tri tu~ sang su6t cua ngttoi da d<;1t dtt<;1c giac ng<). Ne'u nhtt xa h<)i co nhiSu ngttoi tu thea loi Ph~t di;iy, phat tam thi~n lanh, long tran d~y nhan ai cua bac thanh nhan Va b6 tat, c6i thien dang ClfC li;iC tl;li the' gian, ngay an lanh dem an lanh, giffc ngu dtt<;1c blnh yen, thanh thien.

Qu?a nhiSu nien ky va thoi d<;1i con ngttoi da co djp låem nghi~m vai tro tan giao cua di;iO Ph~t qua thtfc te' ap d~:~ng trang doi s6ng hång ngay. Nhung vj d~c quå A La Han sinh ra doi thoi Due Ph~t, bån than ciing tlf giac ng<) dtt<;1c nhung tri låe'n nhtt Ph~t, de l<;1i tam t<;1ng kinh dien d<;1y ngttoi doi sau dttong I6i tu chung. Khi li~u ngQ dttQC Slf nhi~m m~u vi di~u cua Ph~t Phap, con ngttoi di nhien da khong ngot IOi tan than Due The' Tan la b~c Th~y chi dttong cha ngttoi chtta CO phttdng httong trang CUQC scSng, dem den sang vao trang bong t6i. Noi m<)t cach khac, Due Ph~t la m<)t lttong y d<;1i tai , chua dtt<;1c hång v<;1n tam bjnh khac nhau cua chung sinh. Va thtt<;1ng th~m tham vi di~u phap Ba thien Vl;ln kie'p nan tao ng<) Nga kim kie'n van dåc th<;> trl Nguy~n giåi Nhtt Lai chan thi~t ngh'ia.

*** Phap Ph~t vi di~u l<;1i cao sau Tram ngan muon låe'p kho tlm du Con nay nghe tha'y, chuyen tu h<;>c Nguy~n hieu NhttLai ngh'ia nhi~m m~u. Nam Mo Bån SttThich Ca Mau Ni Ph~t

Thlch Nit Chan Li!u, Mua Ph~t Dån PL.2555

L1tdm . Hat . B6 I>~ Toi vS miSn an tru Ltt<;1m h<;1t Nång B6 DS Dai nam trang coi t<;1m Bl.! i h6ng tr~n le the To i vS mi€n an tru Chim li;i hot loi Kinh Åm vang trang tiSm thlfc Loi ai nhåc nhu rnlnh Tu nång som blnh minh Cha de'n chiSu cu6i Hi;i Nghe bttoc doi non nå Co tlm trang y Kinh Hieu nghi~p duyen buong xa La tlf d<;>n cha rnlnh Con dttong v~ be'n Giac Chim l<;1 hot loi Kinh Nghe chiSu di ra't nht; Nang trang h6n lung Iinh ... Tu~Nga

Phap Åm Ph~t Dån 2011

39


voi triing sau nga chui vao hong ba. Ba tinh d~y. k~ cho ch6ng nghe giåc md, cå hai ngttoi d~u vui mung cho la di~m lanh. Tu d6 hoang h~u mang thai. E>e'n ngay sinh nd, theo t1,1c l~. ba di v& nha cha m~ d~ sinh. E>e'n vtton Lam-ty-ni, thåy hoa Sala nd ra d~p qua, ba voi tay toan hai thl sinh Thai tti. Vua sinh ra, Ngai di bay bttoc, m6i bttoc d~u c6 hoa sen nd ra nang got chan. M()t tay chi troi, m()t tay chl dåt, Ngai n6i: "Ta la b~c cao nhåt tren doi, nay la doi song cuoi cung, khong con tai sinh nua". Rfii Ngai nåm xuong nhtf m9i tre sd sinh. R6ng phun nttoc tårn Ngai. Troi Ph~m thien rai hoa chuc t1,1 ng".

th&y va trO CaoHuyThuh

Tro: Thtta Thfry, nam nay con 19 tu6i. Lam qua kinh dang Thfry nhån ngay Ph~t E>an, khong gl bång m()t chut suy ttt. Tuy song trong xa h()i Åu chau, nhtfng tu nho con da theo Thfry len chua m6i dip l~ Ph~t E>an, quen nhln l~ dai voi hlnh ttt<;1ng E>uc Ph~t sd sinh dung tren bu p sen, m()t ta y chi troi, m()t tay chi dåt, tuyen bo: "Ta la b~c cao nhåt tren doi, nay la doi song cuoi cung, khong con tai sinh nua". Con nho dQC sach rna hi~u eau n6i tuyen dttdng con ngttoi, phu nh~n thfrn linh, thtt<;1ng de', nhu'ng dåu OC cang tru'dng thanh v& khoa hQC cang vdi dån nang khie'u tu'dng tu'<;1ng cua tu6i thd ngay. Nam nay, tron 24 tu6i, con muon hoi Thåy: gia sti con doi Thåy k~ l~i cho con nghe cu()c doi cua E>uc Ph~t. Thåy con k~ L~i chuy~n E>uc Ph~t vua sinh ra da di bay buoc tren hoa sen? Thåy se k~ l~i y h~t nhtt thåy da k~ cho con lån dåu. "E>em åy trang sang, hoang h~u dang ngu bång md thåy m()t con Phap Åm Ph~t Dan 2011

Thåy: Con cho d6 la chuy~n l~? Sau khi E>uc Ph~t måt, ne'u ngttoi doi sau khong k~ chuy~n v& Ngai nhtt v~y thl d6 moi la chuy~n l~! M()t b~c sieu pham nhtt the' lam sao khong di vao thån tho~i? Trån Httng E>~o con di vao thån tho~i. huong nua la E>uc Ph~t. Khong c6 thån tho~i. låy gl ngh~ nhan t~c ttt<;1ng? Låy gl dap ung khao khat tam linh cua ngttoi doi? Con muon nghi de'n E>uc Ph~t nhtt m()t con ngttoi, di~u d6 hoan toan dung. Nhttng con eling c6 th~ hi~u them rång doi voi nhung vi da ttfng thåy Ph~t, da tung song quanh Ph~t trong 45 nam, hlnh anh Ngai trttoc måt, di dung nåm ng6i, hlnh anh Ngai d~ J~i sau khi måt, huy~n nhi~m. linh thieng, khong phai chi la hlnh anh m()t con ngttoi, du la con ngtfoi tuy~t d~p. tuy~t cao, toan v~n. Khong ai nghi rång m()t b~c sieu nhan nhtf the' c6 th~ måt hån. Tro: Con eling nghi nhtt v~y. Nhttng d6 chila m()t cåm giac, du la m()t cåm giac ctfc ky linh d()ng. Cam giac d6 de'n voi con lån dåu khi con 16 tu6i. M()t sang som, vui chan len chua trong viing l~ng cua dfii nu i tinh Sl(dng, COn chåp tay cui dfru kinh l~ trttoc Ph~t dai nhtt m9i lån, khi ngång dåu len, bång m()t tia niing nh~ l9t qua khe cth, von tren m~t ttt<;1ng Ph~t. ndi n1,1 cttoi. M()t cåm giac l~ l~ de'n voi con lån dåu: m()t tia niing, nhttng khong phai chila tia niing. Ndi ngttoi khac, c6 th~ tia niing d6 d~n di råt xa, bie't dau vao the' giOi huy~n bi, nhtfng voi con, d tu6i thlch l u~ n ly, con khong muon d~ cho båt cu ai khac d~n di, du la m()t cåm giac ctfc ky linh d()ng, hie'm c6, lue d6. Thåy: Thl con cu ly lu~n! Vua sinh ra, Ngai di bay bttoc, m6i bttoc d~u c6 hoa sen nd ra nang got chan. M()t tay chi troi, m()t tay chi dåt, Ngai n6i: "Ta la b~c cao nhåt tren doi, nay la doi song cuoi cung, khong con tai sinh nua". Ta i sinh, luan h6i, la m()t quan ni~m can ban trong d~o Ph~t da di sau

40


vao dan gian. Nhung do khong phåi la giao di~u, tin di~u. Ai mu6n nghe thl nghe. Ai khong mu6n nghe thl bo ngoai tai. Nhung noi ding che't la he't thl khong khoa h<;>c, vl khoa h<;>c chu'a chung minh - va co le khong bao gio chung minh du'<;Jc ding che't la he't. Quå quye't che't la he't l~i cang nguy h~i y~ m~t d~o due, bai vl, nhu' Ph~t noi, "ke nao bac bo doi sau thl ke fly khong co di~u ac nao rna khong lam du'<;Jc" . Nhung eling dung tin luan h6i nhu' m()t giao di~u , c(( s6ng, c(( suy nghi, c(( tlf ch(fng nghi~m, ndi mlnh va chung quanh, xem thtl' phåi chang quan ni~m do co ich l<;Ji th~fc sg cho mlnh, lam cho chinh doi s6ng cua mlnh bay gio, ngay bay gio, co y nghia hdn , cao d~p hdn khong, r6i nghe hay khong nghe. Khi båt dåu mu6n nghe, hay ly lu~n tren lOi Ph~t noi. Ph~t noi: "Doi s6ng khong h~n che' (1 m()t coi nay va (1 m()t kie'p nay. Mu6n bie't kie'p sau cua mlnh nhu' the' nao thl c(( xem hanh d()ng cua mlnh (1 kie'p nay" . Cling v~y, kie'p nay cua mlnh la thanh tgu cua kie'p tru'oc, cua kie'p tru'oc nua, tru'oc nua, khong d(ft. Nhu v~y, Ph~t thanh Ph~t khong phåi do hanh d()ng cua mlnh trong m()t kie'p rna tlf YO s6 kie'p. Khong ai co th€ trong m()t kie'p rna thanh toan v~n. Ph~t eling la ngtfoi nhu' ta va da chiu luan h6i nhu' ta, nhung Ph~t la nguoi da toan v~n cho nen da ra khoi luan h6i va khong tai sinh nua. Nhu' v~y, khi Ph~t sinh ra, ndi be sd sinh da co Ph~t. Lam the' nao d€ di~n tå hai sg co m~t d6ng thoi xåy ra ndi cung m()t d((a be -sg co m~t cua ngu'oi blnh thu'ong va sg co m~t cua Ngtfoi khong tai sinh? Chl co cach di~n tå bång hlnh ånh, fin d1,1 , tu'<;lng tru'ng. Buoc chan tren hoa sen la buoc chan cua tinh Ph~t, la bi€u hi~u v~ sg hi~n di~n cua tinh Ph~t ndi con ngu'oi , ndi con ngu'oi vua ra doi. Ndi be sd sinh trong vu'on Lam-ty-ni, vua co hi~n t~i, vua co tu'dng lai, vua co qua kh((. Hi~n t~i la be sd sinh, tu'dng lai la be do se thanh Ph~ t, qua kh(( ta tinh Ph~t da co san, nghia la "thanh Ph~t" chlla trå v~ l~i nguyen quan. Ph~t sinh ra lam ngu'oi trong 80 nam d€ chlfng to rång do la con ngtfoi da trå v~ nguyen quan. Ai eling co th€ trå v~ nguyen quan nhu v~y . Va khi da tr<;>n v~n trå v~ nguyen quan, nguyen thuy, thl dung la khong co de'n eling khong co di. Ph~t la ngttoi khong di khong de'n . Tro: Khong di khong de'n tlfc la ra khoi thoi gian, ra khoi khong gian, sieu thoi gian, sieu khong gian. Sieu thoi gian, vl y ni~m thoi gian khong con nua khi hi~n tq.i, ttfdng lai, qua kh(f tr()n lån voi nhau lam m()t. Sieu khong gian, vl khong tai sinh tlfc la khong co doi s6ng h~n che' i'1 bflt c(( m()t ndi nao. D((ng v~ m~t lu~n ly , ra khoi thoi gian, ra khoi

Phap Åm Ph~t Da n 2011

khong gian tlfc la lue nao eling co, i'1 dau eling co, cung khåp. Va nhu' v ~y, lu~n ly båt g~p tin ngu'ong cua dan gian khi dan gian tin rång Ph~t dang i'1 dau do, rfit xa rna eling rfit gån. Gån de'n n6i h~ co Tfim khoc la PMt hi~n. Tuy v~y chuy~n co Tfim vån la chuy~n doi xu'a; trong chuy~n doi xu'a, tudng tu'<;lng tha h6 rong chdi, Ph~ t hoa phep hi~n ra thanh ngu'oi m()t cach CIJ th€ chång lam ai thåc måc, chi thfly hi€n nhien. Lu~n ly, trai l~i, co th€ di rfit sau vao t~n hang cung ng6 hem cua m<;>i khai ni~m, nhu'ng khai ni~m vån la truu ttf<;lng, khong co doi s6ng. Lu~n ly co th€ hi€u "Ph~t (1 cung khap", nhung CIJ th€ rna noi, "cung khap" la the' nao, la (1 dau ? Thåy: Ngay trtfoc m~t con! Dfiy, truoc måt con, n1,1 hoa vua nd, pho hu'dng såc voi con bu'om: PMt dfly ch(( ai dau! Ben qnh do thoi, eling hoa, nhung da vii'a canh r6i: thl eling D((c Ph~t! Con lang tai. .. co phåi Ph~t dang noi voi con khong: sinh lao b~nh tlf, vo nga, vo thuong .. . Ay, m()t canh hoa vua rdi, con l~i nghe, dung loi PMt noi, hdn hai mu'di lam the' ky: "Hoa lai rdi r1,1ng Nhung canh hoa tan Cling la nhu' v~y Cac vi ty kheo Ha y t~f rdi rtJ ng Tham lam gi~n du". Nghe dtt<;lc lOi Ph~ t tren canh hoa thl co khac gl thfiy Ph~t? Khac gl thfiy PMt dang (1 quanh ta? Khac gl noi Ph~t thi hi~n? Ndi hoa, con thfiy doi måt va n1,1 cuoi. N1,1 cuoi an vui, thån nhien. Doi måt khong må ra, eling khong khep kin, bai vl do la cai nhln soi vao ben trong, thåp sang u t6i trong t~n cung sau thåm. Nie't-ban rna con nghe noi, dau (1 ch6n nao xa xam: (1 ngay truoc m~t con, ndi doa hoa, ndi do i måt va niJ cuoi cua Ph~t tren do. Tro : Do la ly lu~n hay ttfdng tu'<;lng? Thåy : Ca hai. Tudng tu'<;lng rna khong co ly lu~n thl hoang du'ong, l~c trong tin di~u, ngl'fi hoa gifly c(( noi thdm. Ly lu~n rna thie'u tudng tu'<;lng thl thfly hoa d~p nhu'ng khong s6ng trong cai d~p cua hoa, hoa thanh vo tri. Tu'dng ttf<;Jng giup con ngtfoi thfiy du'<;lc cai " h6n" i'1 ben trong sg v~t, thfly got chan khong phåi chl ta got chan rna la got sen. Ph~t Iuon luon d~n chung ta phåi suy lu~n r6i mai tin, dung tin bflt c(( di~u gl, k€ cå kinh di€n, khi chu'a dtf<;lc suy lu~n ki€m ch(fng. Nhu'ng co ai chång bie't ding ndi canh clfa cu6i cung cua hi€u bie't, lu~n ly rna thoi khong du sac b~t ctl'a . Phåi chang vl v~y rna Ph~t ngån ng~i, khi roi c()i B6 d~ , khong bie't co 41


nen truy~n d~t chang chan ly rna Ngai vua chung: "D~o do Ta chung dt1<;1c sau kin, kho thåy, sieu ly lu~n , vi di~ u, chl co b~c tri moi hi~u thåu ... ". Va phåi chang eling vi vh rna co lån Ph~t ngåt m<)t mim la trang tay, hoi d~ ttt: "La trang tay Ta nhi~u hdn hay la tren eay nay nhi~u hdn?" Va khi d~ tlt trå loi: "Thlia Ngai, la tren cay nhi~u hdn", Ph~t noi: "Nhung di~u rna Ta da ch(fng dt1<;1c va khong noi ra eling v~y. T~i sao Ta khong noi? Bdi vl nhung di~u do khong dua de'n giåi thoat khoi kh6 dau" .... Nhu' v~y, co m<)t stf hi~u bie't rna ly lu~n co th~ voi toi va m<)t Stf hi~u bie't Vu'Qt tren ly lu~n. Lue do, ly lu~n phåi mtt<;1n doi canh cua ttfdng tt1<;1ng d~ bay vao giao cåm sieu ngon ngu. Tro: Nhung khong noi gl cå thl tlfdng tt1<;1ng dtfa vao daud~ bay len? Thåy: Dtfa vao cai khong noi trang cai noi. Thi~n tong bie't nhu' vh nen v~n dl;lng nhi~u khå nang trang do co thd, bdi VI sd tru'ong cua thd la noi cai khong noi. Thd nao eling v~y, chång rieng gl thd thi~n. Thlt låy bai thd ngay xlia cua Thanh Tjnh chång h~n, sau eau dåu cua bai "Mon mol" n6i tie'ng: Em di nh~ cuon bue rem td Tim thlt chan may khoi toa mo Co bong tlnh quan muon d~m ru6i Ngtfa h6ng tuon bl;li neo xa md

Xa nhln ben coi troi may Chi di em thåy m<)t eay liSu bu6n Cay liSu bu6n la cai noi ra. Noi ra nhu the' la cot d~ noi cai khong noi, cai khong th~ noi dt1<;1c: chang thåy tlnh quan dau cå. Do do, "thåy" eay liSu khong phåi la cai thåy thtfc; cai thåy thtfc la khong thåy , khong thåy bong nguoi. Noi nom na, cai thåy cua ly lu~n ta thåy eay liSu, dung l~i C1 ben nay cua eay liSu. Tudng tt1<;1ng xong vao ngay, cung mQt lue VOi ly lu~n, giup ly lu~n Vu'Qt qua cai thfry gia do O~ thfry Ou'QC cai thfry dich thtfc d ben kia eay tiSu, nghia la thåy cai khong thåy: bong tlnh quan. Noi tr~ch m<)t chUt qua chuy~n eay liSu nhu' v~y d~ dqc m<)t eau thd thi~n: Sdn cung thuy t~n nghi vol<) Mjch dåc mai hoa bi~t nhåt thon

ca

ly lu~n , ly lu~n cha de'n ch6 t~n cung, ch6 bi, ch6 nghen, ch6 sdn cung thuy t~n, ch6 khong co loi di nua, r6i lue do giao cåm se bung len nhtf m<)t Phap Åm Ph~t E>iin 2011

thOn xom hoa mai thot nhien hi~n ra (1 cuoi du'ong. khong C1 dau khac hdn la trang thon xom hoa mai cuoi dtfong lu~n ly

Ph~t

o

Tro: Do la y nghia cua Bat-nha tam kinh? Thon xom hoa mai la ye't de'? Tam kinh la cung t<)t cua tri tu~, ye't de la sieu ly lu~n , thoåt m<)t cai nem ta qua bo ben kia? Con nghi den Tam kinh va thu<)c long Tam kinh vi Åu My eling dua Tam kinh len hang dåu, dqc Tam kinh trang mlii bu6i IS thi~n . vudn toi chu khong voi tri tu~, nhung sieu vi~t tri tu~ voi gate, gate, paragate, parasamgate, bodhi, svaha! Khoa hqc va tam linh khong tttdng phån nhau? Thåy: Khong tttdng phån nhau trang d~o Ph~t. D~o Ph~t ly lu~n chinh xac, ch~t che, nhung khong phåi chila trie't ly suong, ly lu~n suong, bac bo Tht1<;1ng De' rna d6ng thoi eling bac bo quan ni~m cha ding the' gioi chi la v~t chåt. D~t trqng tam tren con nguoi, d~o Ph~t nhåm de'n giåi thoat. Ai muon tlm Slf giai thoat do d mue d<) thlfc dl;lng, trang doi song hang ngay, giua xa h<)i cang van rninh v~t chåt l~i cang låm b~nh ho~n tam ly nay, d~o Ph~t la phu'dng thuoc, Due Ph~t la ong thåy thuoc. Ai muon tlm Slf giai thoat do V~ m~t tam linh, d~O Ph~t la suoi mat. Trang xa h<)i tan tie'n nay, d~o Ph~t la chiec du båe qua giua trie't ly va ton giao, gitfa tinh thtfc nghi~m va tinh thieng lieng. Co cå hai trang ban tay cua PMt, va co le cå hai 19 ra trang eau noi gån cuoi cua PMt truoc khi nh~p di~t: "Nay, A-nan, Ta khong bao giO la v! D~o su' con nåm ban tay, giu l~i chut it m~t giao chua giång d~y. Ta da giång Chanh phap khong phan bi~t trang ngoai, m~t giao hay khong m~t giao". Ly lu~n dung l~i C1 ch6 thieng lieng "khong th~ nghi ban". Muon voi toi chon åy, chinh ly lu~n phåi bie't "em di nh~ cuon bue rem td" d~ trtfc cåm hi~n ra, t~f tu chung. Ca hai khong tlfdng phån nhau, hdn nua, dn den nhau, b6 tue cha nhau .

rv

Tro: Trd V~ l~i voi ngay Dån Sinh, dau la ngoai, dau la trang, dau la g~p go giao cåm giua trang va ngoai, lu~n ly va tu'dng tt1<;1ng, trån the va thieng lieng? Thåy: Con thlt tu'dng tt1<;1ng Due Ph~t ng6i nh~p djnh duoi c<)i B6-d~ sau khi an bat chao sua tu tay co gai chan cuu dang cung. Cha de'n lue do, Ngai la nguoi di tlm. Ngai khong thåy di~u Ngai tlm qua cung t<)t cua tri th&. Ngai eling khong thåy di~u Ngai tlm qua cung t<)t cua kh6 h~nh . Ngay cå trang cung t<)t cua thi~n d!nh, Ngai vån la nguoi di tlm. Suot 49 ngay di tlm trang cung t<)t nhu the', hot 42


nhien, Ngai thåy. Tia sang gl de'n lUe do voi Ngåi, chi m9t rnlnh Ngai bie't. Chung ta, ta chi co th~ noi ding lue do Ngai da he't lå ngttoi di tlm, bdi vlluc do ngu'oi di tlm va doi tu'<;lng tlm khong con lå hai nG'a må da nh~p voi nhau lam m9t. Ngttoi da g~p la ngttoi nh~p m9t voi chan ly. Trang suot 45 nåm sau do, Ngai la Chan ly di d(fng nåm ng6i. Co Dlic PMt hay khong co Due Ph~t ra doi, chan ly vån co dåy. Sinh la o b~nh tlf, va nga, va thttong ... vån nåm so so ndi m6i s~f v~t, khå nang giac ngQ vån ti~m tang ndi m6i con ngttoi. Nhttng phåi co Due Ph~t ra doi d~ tuyen dttdng chan ly bång chinh kinh nghi~m låm nguoi cua rnlnh. Dån sinh lå ngåy trung phung giG'a ngu'oi di tlm chan ly va chan ly di tlm ngu'oi d~ thi hi~n. Co gl d~p hdn d~ di~n ta y tttdng do bång hlnh ånh be sd sinh dung thång tren bup sen chi tay tuyen dttdng?

Tu troi Dau Suåt d9 sinh Ta-Ba Khai ben hong huu Maya Ba dem di~m m9ng k~ ra, vua mung L~ h9i t6 chuc tung btfng Co dtt<;lc Thai tlf Bong Cung ke' thua.

Truy~n thong An D9 khi xtfa Sinh con tru'dng tlf, phai thtta

v~ nha

De'n ngay nd nh1,1y khai hoa Lam Ty Ni thud, vesak, thang tu' Maya vjn doa va ttu Dån sinh Thai tlf, Chan nhu hi~n ba y Hao quang toa sang troi may Sen vang nang got, tron dåy båy hoa Nh~c troi tr6i khuc hoan ca

Nghenh don thai tlf Siddhartha ra doi Dån sinh chi båy ngå y thoi Maya måu h~u de'n thoi quy tien Ki~u Dåm Di måu phat nguy~n

Bdi Ba, em gai m~ hi~n Maya D~t ten la Tåt D~t Da.

Voi lai tien doan Tien A-Ttt-Da Thai Tl'f sau se xua't gia Ba hai tttong tot th~t la Thanh nhan Tam mu'di ve d~p ndi than Thong minh xua't chung, nhån tam sieu pham Sd h<;>c khong th~ nghi ban Thai tlf van, vo, tai na ng sang toan, Vua Cha ep bu9c ke't hon Da Du cong chua vuong tron lu'dng duyen Nang tMt ki~u di~m nhtf tien Con gai Thi~n Giac, m~ hi~n Amita Vudng quoc Ca u Li, thong gia Hai nu'oc la n c~ n, th~ t la tha m gi a o Vua Cha Tjnh Ph~n u'oc ao Co Ho ang tan quy, bie't ba o vui mung MQt ham, hy s~ hoang cung Da Du cong chua, ti n mung h~ sinh

milng Elllc Ph~t dån sanh

Ca-Ty-La-V~,

nguy nga Vua Cha Tjnh Ph~n. Maya m~ hi~n Hång ngay tich phttoc thi~n duyen Cåu con ke' nghi~p, bau thieng ngai vang. Maya nåm m9ng ngo ngang Sau nga voi tdng, Thien dang h~ sinh Ngai la B6 Tat HQ Minh

Phap Åm Ph~t Dån 2011

La-Håu-La th~t, lå xinh La ni~m h~nh phuc nhan tlnh the' gian Thai tl'f cåm tha'y båt an Ngai tau Vtfdng Ph!} , ra thånh d~o xem Song trang nhung gåm n~m em Ra ngoai thåy cånh, lang them u så u Sanh, lao, b~nh, tlf, kh6 dau Ngai tlm phttdng phap, thoat mau luan h6i Sau thoi cuu d9 m<;>i ngttoi Ra vang sinh tlf, cu9c doi nhi~u nhttdng 43


Xa Ba vq dyp co n thtfång Dem khuya l~y t~ Phl;l vuång sinh thanh Ngai gQi Sa N~c d6ng hanh Coi ngl}'a Ki~n Tråe vu{}t thanh xua't gia Vuqt qua song An Anoma Tlf tay xu6ng toe, thoat ra ao bao Vangb~cchiubaug6ivao

Dua cho Sa-N~c v~ trao Phl;l Hoang Gdi lOi tu bi~t vq con Dong cung Thai tit, khong con d~ tim Ngai vao nui Kh6 H~nh Lim Sau nam khåc kh6 , xac thin hao gå y Chuyen tu kh6 h~nh hång ngay Chua tlm anh D~o hi~n bay chin nhu Ngai roi kh6 h~nh khong tu Chia tay nh6m Ki~u-Trån-Nhu b~n hi~n Vtf{}t qua song Ni-Lien-Thuy~n Ngai nåm ki~t suc, chuThien h<? trl Sujata th~ hi~n Tu bi Ding Ngai bat sua, truoc khi D~o thanh U6ng xong m~nh khoe th~t nhanh Co dan lam tQa, d~ hanh thi~n tu B6 d~ c<?i g6c Chin nhu Ngai quan duyen khdi, di~t tru chuong rna R6i Ngai tuyen th~ th6t ra Ne'u khong chung D~o. chång xa ch6 nay Du cho bl;! i da trå ei y Quye't tlm Ånh D~o. thin nay tan xuång Blnh minh 16 d~ng anh dtfång Ngai dåc thanh qua, V o Thuqng B6 D~

Th6ng Diep Xuå n Canh Dh 2010 etla D~i lio Hba thltc;1ng Thich Quång Dl)

nghi thUc ,

D~o

Vang chin ly di~t me Khai ngu6n tu~ Giac trd v~ d<? sinh . B6 D~ Tim toa quang minh Ngai la Tu Phl;l chung sinh muon loai

TåmPhat •

Cuu nguoi ra khoi trån ai Kie'p nguoi l~n hl;! p song da i tit sinh Bdi vl d~i nguy~n hy sinh Do~n tuy~t the tit va tlnh Phl;l vuång

Thlch E>6ng Thanh

Ngai vl hai chu tlnh thuång Cuu chung sinh khoi dem truong kh6 dau Chung con nho mai in siu Ngai mang Ånh D~o nhi~m må u Tu bi Phap Ph~t bat kha tu nghl La ngu6n tu~ giac thoat ly luin h6i .

Thlch Tri Giåi

Phap Åm Ph~ t Då n 2011

. . . ~ th~ cua chinh sach sai l~m, khuynh loat chinh t:Q, l~m dv.ng da't mtØc va qu~n chung ~a dlt<;Jc m()t l~n nila tba'y ro trong nhfi'ng ngay ~a qua. Khi Nha nltØc Xa h()i chu nghia dlta ra toa an giå tra nhfi'ng ph~n tå 1tU tU tltdng lai cua da't nltØc. Nhfi'ng nglt<Yi tay khong ta'c s~t vØi ta'm long 1tu ttt tntØc n~n ngo~i xam va d<Yi s6ng khong c6 nhan quy~n dan chu, rna Nha nltØc va E>ång chång doai hoai. Giang xu6ng hQ nhii'ng hån an giam tU va quån thuc n~ng n~ ' khie'n dlt lu~n trong va ngoai nltØc cong ph~n, kbinb miet. E>ay la hån an cua Che' d() Thlfc dan d~u the' kY XX dang dlt<;Jc tai h~i cho toan th~ dan t()c vao d~u thien nien kY tht? ba ....

L~ tårn Ph~t la m<?t trong nhung nghi thuc ph6 bie'n cua l~ hqi Ph~t Dan hång nam trong nhi~u truy~n th6ng Ph~t giao khac nhau. Nghi thuc nay v6n da xua't hi~n kha liu t~i An D<?, Trung Å va Trung Hoa, va ngay nay duqc duy tri trong håu he't cac

c<?ng dqng PMt giao khåp nåi nhu la m<?t cit chi, m<?t hanh dqng d~ to long ton kinh, hin hoan cua nguoi con Ph~t d6i voi Slf xua't hi~n cua dang Giac Ng<? tren CUQC doi nay , cach diy hån 2600 nam.

44


Ngu6n g6c cua l~ tårn Ph~t xua't phat tlf stf ki~n dan sanh cua Thai til' Tåt-d~t-da t~i vuon Lam-tyni. Cac ban kinh thui)c hai truy~n th6ng Nam va Båe truy~n d~u ghi l~i ding khi hoang h~u Ma-da dan sanh Thai til', tlf tren khong trung c6 hai dong nuoc cua chu thien, mi)t a'm m(>t mat, ruoi xu6ng d~ tårn cho hoang h~u va Thai til'. St! ki~n nay du<;Jc ghi l~i trong kinh D~i b6n (Truong Bi) Il), kinh Hy huu vi ding huu phap (Trung B9 III), loi md dffu cua ban chu giai truy~n B6n Sanh (Nidanakatha) [ 1]. Theo bi) D~i stf (Maha vastu), khi Thai til' ra doi, hai dong nuoc a'm va l~nh thdm diu, trong lanh tlf tren khong trung ruoi xu6ng d~ tårn cho Thai tlf [2]. Tac phåm Ph~t sd hanh tan cua ngai Ma Minh eling ghi l~i nhu tren [3]. Rieng kinh Ph6 Di~u thl ghi l~i ding lue a'y tu tren hu khong c6 chin con r6ng phun nuoc xu6ng d~ tårn cho Thai ti't [4]. Can cu vao cac tac phåm nay, cac ngh~ nhan Ph~t giao da mo ta l~i cånh dan sanh cua Thai tlf voi r6ng phun nuoc trong nhi~u tac phåm dieu khåc t~i L9c Uy~n phia Båe An va Amaravati t~i Nam An. Mi)t tac phåm thui)c truong phai Gandhara du<;Jc lttu giu t~i bao tang Peshawar (Pakistan) mo tå cånh hai cung nu dung hffu ben Thai tlf, ben tren c6 troi De' Thich va Ph~m Thien ruoi nuoc tlf canh hoa sen d~ tårn cho Thai til', hai ben Thai tlf l~i c6 b6n vi chu thien dang cung klnh chiem nguong. Theo kinh Qua khu hi~n t~i nhan quå, khi Thai tlf ra doi c6 b6n vi Thien vtfdng dung våi quy c6i troi nang Thai til', Thich D~ Hoan Nhdn mang l<;mg bau cung D~i Ph~m Thien dung hffu hai ben. Lue d6 c6 hai vi Long vudng la Nan-da va Vu-ba-nan-da ti:r tren hu khong phun hai dong nuoc a'm va mat d~ tårn than Thai tlf [5]. C6 le chinh Stf cung klnh cua chu thien d6i voi stf ki~n dån sanh cua Thai tlf du<;Jc mo tå trong bån kinh nay da t~o ngu6n cåm h(tng M v~ sau trong mua Ph~t Dån, nguoi Ph~t til' thuong ton tri tu'<;Jng dån sanh trong mi)t b6n hay thau s~ch va quy, d~t trong di~n tho Ph~t ha y mi)t ndi nao d6 trang nghiem, dung nu'oc s~ch c6 uop cac loai hoa thdm d~ lam l~ tårn Ph~t nhåm tudng nho de'n an due cua Due Ph~t va bay to ni~m ton klnh sau xa d6i voi Ngai. Tuy chua th~ xac dinh duqc thoi di~m Cl} th~ cua stf xua't hi~n l~ tårn Ph~t t~i An D(>, nhung di~u chac chan la 1~ nghi nay vc>n phat xuåt tu An Di? tru'oc khi du<;Jc htu truy~n de'n cac qu6c gia Ph~t giao khac. Kinh D~i Båo Tich c6 ghi l~i chuy~n cong chua Vimaladatta con gai cua vua Ba-tu-n~c

Phap Åm Ph~t Dan 20LL

d thanh Xa-v~ cung voi nåm tram Ba-la-mon ra khoi thanh, mang the o nhung l9 dtfng dffy nuoc M dlf l~ tårn tu'<;Jng cua m9t vi troi. Doan nguoi vlfa ra khoi c6ng thanh thl g~p m9t s6 vi Ty-kheo. Cac Ba-la-mon nay cho rång vi~c g~p doan Ty-kheo nhu the' la di~m chång lanh nen ban nhau quay v~. Nhung khi a'y cong chua Vimaladatta bång cung cach ti:( ai va tri tu~ såc såo cua mlnh da giai thich cho cac Ba-la-mon, khie'n h9 khdi tam klnh tin d6i voi Ph~t phap. Cau chuy~n nay cho tha'y stf tudng h~ nao d6 giua l~ tårn Ph~t trong Ph~t giao va l~ tårn tu<;Jng cac vi thån trong Ba-la-mon giao. Tlf xa xua, tin d6 An giao xem song Hång nhu' mi)t vi nu thffn linh thieng va ding nuoc cua con song nay c6 khå nang rii'a s~ch t9i l&i cho nhung ai c6 nhan duyen du<;Jc tårn va du nguy~n ngay trong dong song a'y. Nhung trong kinh Tlf thuye't (Udana) Due Ph~t da khång dinh ding khong c6 nuoc cua song nao c6 th~ rlfa s~ch du<;Jc t9i l&i va lam cho con nguoi ta du<;Jc thanh tinh, du d6 la song Hång hay song Gia-da, rna chinh Stf thtfc hanh phap chan chinh mai giup cho con nguoi du<;Jc t!nh h6a. Tac phåm Nam Håi ky qui n(>i phap truy~n cua ngai Nghia Tinh (635-713), nguoi da roi Trung Hoa vao nam 671 va sa u d6 tu hQC t~i An Di) trong khoång thoi gian muoi nåm, la m9t trong nhung slf li~u quy ghi l~i chi tie't v~ nhung sinh ho~t tlf vi~n va ca c qui che' cua Tang doan Ph~t giao dlfdng thoi t~i An Di? . Quy~n thu tu cua ta c phåm nay co thu~t l~i cach thuc tårn nh cac ton tu<;Jng trong nhung tu vi~n Ph~t giao nhu sau: "T~i cac tu vi~n (J nhung nuoc phia Tay (An D9 va Trung Å), vao bu6i sang di~n ra l~ tam cac ton tu'<;Jng, vj ThQ Stf (Karmadana - vi su phi.} trach) gi6ng ki~n tru y, cho giang lQng bau qu a nh san chua, såp nhung blnh nuoc thdm thanh hang dQc theo di~n Ph~t, sau d6 d~t ton ttf<;Jng bång vang ho~c b~c. d6ng hay da vao b6n bång vang ho~ c d6ng, da , hay g6. Trong khi cac thie'u nu ta'u nh~c cung duong, cac vj su' dem dffu thdm (lam tlf chien dan, trffm hudng) boi khap tu'<;Jng r6i dung nuoc thdm ruoi tårn ton tu<;Jng. Sau khi tårn rii'a ttt<;Jng xong, cac vj su la'y våi trång s~ch lau kho ttt<;Jng r6i dem an tri l~i trong di~n Ph~t, dung nhi~u lo~i hoa trang hoang quanh ttf<;Jng. Nghi thuc nay do chung Tang trong chua th~rc hi~n theo s~t htfong dån cua vi Th9 Stf. T~i cac lieu phong trong tu vi~n, m&i ngay chu Tang theo cach thuc tren rna tårn rlfa cån trQng nhung ton tUc;fng trong phong m1nh [6] .. . d6i voi nhung ttt<;Jng d6ng, du la nho hay lon, d~u la'y tro ffiin hay b9t g~ch M lau cho b6ng, dung mtoc s~ch d~ tam rlfa cho de'n khi

45


tli<;fng dyp va trang nhu' gu'dng. DO'i voi tli<;fng lOn, d~i chung trang tu vic$n cung nhau lau tårn tlt<;fng trong m6i nl'ta thang hay m6i thang; con voi tu'<;fng nho, ne'u c6 th~. thl m6i vi !au tårn m6i ngay. Lam du'<;jc nhu' the' thl it hoang phi, rna l~i nhi~u phtfoc due. Ne'u H(y hai ng6n tay thåm vao nu'oc vlfa du'<;fc dung d~ tårn ttf<;fng rna nho len dåu, thl d6 gQi la nu'oc eat tu'ong."[7] T~i

Trung Hoa, sach Ngo thu' la m9t trang nhftng tlf lic$u dåu tien n6i de'n l~ tårn Ph~t vao thoi Tam qu6c. De'n TK IV, Th~ch L~c (tri vl 319-333) cua nha H~u Tric$u da t6 chuc l~ tårn Ph~t. Phån ti~u sl't ngai Ph~t D6 Trlfng trong Cao Tang truyc$n c6 ghi l~i ding Th~ch L~c thu'ong gdi con mlnh vao cac tu vic$n nho cac nha sU' nuoi dttOng va d~y d6 . M6i khi de'n ngay m6ng tam thang ttf, dich than Th~ch L~c de'n tu vic$n dlf l~ tårn Ph~t d~ du phltoc bau cho con mlnh [8] . PMt T6 th6ng kl eling ghi ding ngay m6ng tam thang tlf nam th(t sau nien hic$u D~i Minh (462), vua Hie'u V6 De' thie't l~ tårn Ph~t va l~ cung du'ong chlf Tang ngay trang hoang cung [9]. Nhu' the', de'n thoi Nam Båe Tri~u. l~ tårn Ph~t khong nhftng dtf<;fc t6 chuc trang cac tu vic$n Ph~t giao rna ngay cå trong hoang cung. Do ånh hltdng CUa Stf Jchac bic$t V~ quan di~m lich Slt CUa cac tong phai Ph~t giao t~i An D9 v~ ngay thang dån sanh cua Due Ph~t [10] va eling do nhii'ng tac dt)ng cua xa ht)i va van h6a Trung Hoa trong nhi~u giai do~n khac nhau , nen ngay l~ tårn PMt t~i qu6c gia nay dlt<;jc t6 chuc vao nhi~u thoi di~m trang cac thoi d~i khac nhau. Duoi thoi Nam Båe Tri~u (386-577), l~ tårn Ph~t du'<;fc t6 chuc vao ngay m6ng tam thang tlf. Tlf doi nha Lu'dng (502-557) cho de'n doi nha Lieu (916-1125), l~ nay l~i du'<;jc di~n ra vao ngay m6ng tam thang hai [11]. Song vao doi nha TO'ng (960-1279) l~ du<;1c t6 chuc vao ngay m6ng tam thang ch~p t~i rni~n Båe, nhung Cl mi~n Nam thlla ngay m6ng tam thang tu'. Sach Dong Kinh mt)ng hoa l1Jc ghi l~i l~ tårn Ph~t vao cu6i doi T6ng ding vao ngay m6ng tam thang ttf cu m6i m9t trong s6 mlfoi thi~n vic$n lOn t~i L~c Dudng d~u t6 chuc l~ tårn Ph~t va cung dltong chlf Tang [12]. Nghi th(tc l~ tårn Ph~t eling la m9t phån quan trQng trong b9 Bach Tru<;1ng thanh quy, du'<;fc ap dl,lng trong cac thi~n vic$n k~ tlf thoi ngai Bach Trlt<;fng (749-814). Trang cac doi nha Minh, Thanh, l~ tårn Ph~t d~u du'<;fc t6 chuc vao ngay m6ng tam thang tlf. Trang s6 nhftng bån kinh c6 ånh htfdng nhi~u de'n cach thuc t6 chuc va y nghia cua l~ tårn Ph~t t~i Trung Hoa, thl kinh Cong Due Tårn PMt la bån kinh dlt<;fc bie't de'n nhi~u nhåt.

Phap Åm Ph~t Dan 2011

Kinh C6ng Due Tårn Ph~t (Dl,lc Ph~t c6ng due kinh) du'<;fc ngai Nghia Tinh dich tlf nguyen bån Ph~n ngft sang Han ngft vao nam 710. Day la m9t bån kinh ngån va hic$n thoi chi con lU'U l~i trong d~i t~ng Trung Hoa. N9i dung cua bån kinh nay råt gi6ng voi kinh C6ng d(tc tårn tu'<;fng (Ph~t thuye't dl;lc tlt<;fng cong d(tc kinh) do ngai Bao Tlf Duy (Manicintana?) de'n tlf An D9 dich vao nam 705. Rieng bai kc$ n6i v~ ly duyen sinh trong kinh l~i gi6ng voi bai kc$ trong kinh C6ng due t~o thap (Ph~t thuye't t~o thap c6ng due kinh) eling do m9t nha su An D9 , ngai Dia-ba-ha-la (Divakara) dich vao nam 680. Kinh C6ng due tårn Ph~t du'<;1c md dåu voi hai eau hoi chinh cua B6-tat Thanh Tinh Hue$:

l. Do dau rna chtf Ph~t thanh ttfu såc than thanh tinh, då y du tuong t6t? 2. Nhung chung sanh sinh ra doi, g~p Ph~t va phat tam cung dltong thl dlt<;jc VO ]u'<;fng cong due , con sau khi Due Ph~t nh~p dic$t, chung sanh nen cung dttong gl, t~o cong d(tc gl d~ mau chung du'<;fc vo thtf<;fng B6-d~? Due Ph~t d~y ding Nhu Lai thanh ttfu såc than thanh tinh la do tu t~p nhftng dic$u phap cao thu'<;fng nhu' L~Jc D9, Tu V o Lu'<;fng Tam, cac phap v6 uy, tri tue$ ... Ne'u d6i voi ca c b~c giac ng9 nhu' the' rna dung tam thanh tinh d~ cung dltong hlfdng, hoa. ho~c d6i tru'oc t6n tu'<;fng cac Ngai rna trang hoang, nghiem suc, dung hlfdng quy , mfoc thdm theo nghi thuc rna tårn t6n tu'<;fng, danh tr6ng thinh chu6ng, xu'ng tan c6ng due cua Nhlt Lai, l~i phat nguyc$n thu thång, h6i huong chung dåc tri tue$ v6 thlf<;fng, thl hanh gia se du<;1c vo lu<;1ng vo bien c6ng due. Chtf Ph~t v6n c6 ba than la phap than, thQ d~Jng than va h6a than. Yl the' sau khi Due Ph~t nh~p dic$t, ne'u mu6n cung dltong ba than nay thl nen cung duong Xa-l<;1i. Song Xa-l<;1i l~i c6 hai lo~i la than c6t Xa-l<;1i va phap t~Jng Xa-l<;1i. Trang bay chung de$ ti't Ph~t, nhlf ai mu6n t~o tu'<;fng Ph~t. ne'u kh6ng du kha nang, dåu t~o m9t pho tlt<;fng råt nho , m<)t ng6i thap nho d~ t6n tho Xa l<ji nho nhu' h~t cåi, ho~c l~i c6 nguoi chl chep m9t bai kc$ t~Jng trong kinh r6i an tri trong thap thl eling gi6ng nhlt dang dang cung ffiQt vien ngQC bau vao thap, tuy theo kha nang rna chi thanh cung kinh cung dltong nhtf the' thl kh6ng khac chi nhu' dang cung dltong hic$n than cua Due Ph~t. o

o

Nhftng ai chi tam cung duong nhtf the' se c6 dlt<;fc muoi lam cong due thu thång sau:

46


l. thttong bie't tam quy; 2. phat khdi ni~m tin thanh t~nh; 3. tam ngay thång; 4 . du<;Jc g~n gli i b~n lanh; 5; chung hu~ vo l~u; 6. thuong g~p chu Ph~t; 7. luon hanh trl chanh phap; 8. lam dung voi lai n6i; 9. tuy y sanh va o qu6c d('> chu Ph~t; 10. ne'u sanh trong nhan gian thl sanh vao dong hQ tan quy' du<;fc nguoi khac tan kinh, khdi tam hoan hy; l l. ne'u sanh trong nhan gian thl tlf nhien bie't ni~m Ph~t;

12. 13. 14. 15.

khong bi rna quan gay t6n h~i; hay h('> trl chanh phap trong thoi m~t phap; du<;fc chu Ph~t trong muoi phudng gia h('>; mau thanh ttfu du<;Jc nam ph~n phap than.

Sau khi giång d~y nhu the', Due Ph~t li~n n6i k~ trung tuyen l~i nghia tren. Ph~n quan tr<;>ng thu hai ciia bån kinh la lOi giåi

dåp ciia Due Ph~t cho B6-tat Thanh Tinh Hue v~ dch thuc tårn tu<;fng Ph~t trong doi vi l;i. Due Ph~t d~y ding khi tårn tan tli<;fng nen dung de Jo~i hudng thdm nhu ngtru d~u chien dan, b~ch dan, tii' dan, tr~m hudng, uåt kim httdng, long nao, x~ hudng ... pha va o nuoc s~ch, dtfng trong blnh s~ch. Ch<;>n m('>t ndi thanh tinh, d~p de thie't l~p dan trang, ho~c vuong hay tron, kich thtfoc xung h<;Jp, tren dan d~t m('>t b~ tårn, d gifta b~ nay ton tri tu<;fng Ph~t. Khi tårn tu<;fng thl dung mtoc n6ng thdm, trong s~ch rudi tu tren xu6ng, sau d6 tie'p dung nuoc tinh khie't d~ tårn l~ i. Nuoc dung d~ tårn nay phåi du<Jc l<;>c cho th~t s~ch d~ khong lam t6n h~i de'n cac vi trung. Ne'u låy hai ng6n tay thåm vao nuoc vua du<;fc dung d~ tårn tu<;fng r6i nho len d~u. thl nuoc nay du<;fc gQi la nuoc eat tuong. Khong du<;Jc gifrm chan len dong nuoc tårn tu<;Jng dang chåy tren dåt s~ch. Sau khi tårn tu<;fng xong, dung khan m~m. min va s~ch lau kho ttf<;fng, xong cac lo~i hudng tr~m thdm quanh tu<;fng, r6i d~t tli<;fng V~ vi tri cli trong di~n Ph~t. Due Phat con d~y rång, nho vi~c tårn tu<;fng nhu the', chun~ sanh trong hi~n doi du<;Jc nhi~u phuoc bau thu thång, sd nguy~n thanh ttfu, quye'n thu('>c dli<;fc an 6n, mau ,thanh chanh giac. Sau khi an tri tu<;fng v~ ch8 cli, nen d6i tntoc tu<;fng dang hudng, chåp tay thanh kinh tl;lng bai k~ sau: "Con nay tam g('>i chu Nhu Lai Cong due trang nghiem t!nh tri d~y

Phap Åm Ph~t Dån 2011

Nguy~n cho chung sanh lla nam tru<;fc Mau chung Nhu Lai tinh ph ap than Gioi, dinh, tu~ ... nam ph~n hudng bau Toa ng~t ngao trong khåp muoi phudng Kh6i hudng nay xin hång lan mai Ph~t Stf lam va lu<;fng va bien Nguy~n kh6 n~n ba dttong b~t d(tt Nhi~t nao tru, an tru thanh ludng D6ng phat tam va thu<;fng B6-d~ Thoat bi~n ai len bo d~i giac."[13]

Nhu the' n('>i dung chinh ciia bån kinh tren n6i de'n cong due ciia nhftng vi~c xay thap tho Xa l<;Ji va t~o tu<;fng Ph~t. eling nhu nghi thU'c tårn Ph~t. Ngoai bao than, Due Ph~t con c6 hai than khac la phap than va ung h6a than. Do d6, du Ngai da thi hi~n nh~p di~t t~i thanh Cau-thi-na, nhung stf giao cåm ciia Ngai voi chung sanh trong nhi~u doi sau vån tie'p di~n bdi phap than Ngai sieu vi~t cå khong gian va thoi gian. Due Ph~t xuåt hi~n trong doi khong phåi nhu m('>t vi cuu tinh c6 d~y du uy quy~n d~ ban dn hay giang h<;>a, rna Ngai la m('>t nguoi nhu bao nhieu nguoi khac, m('>t chung sanh nhu bao chung sanh khac. Sau khi thanh dao duoi coi B6d~. Ngai du h6a khåp mi~n båe A~ voi vai t;o ciia m('>t v~ th~y tam linh, råt blnh di va eling råt thanh thi~n. Trong cudng vi ciia m('>t vi d~o su, m('>t dång giac ng('>, Ngai da trao truy~n nhftng kinh nghi~m s6ng, tu t~p va Stf th~ nghi~m hudng vj giai thoat cho hang d~ tl't rnlnh va nhftng ai hftu duyen. Trong d~o Ph~t, nhan t6 tr<;>ng tam khong phåi la Due Ph~t rna la giao phap, day chinh la di~m khac biet gifta Ph~t giao voi de truy~n th6ng tan giao kha~. Phap rna Due Ph~t da tuyen thuye't la vo gia, d6 Ja phudng ti~n M dua de'n Sl/ thanh tinh va an l~c vien man trong doi s6ng tam linh, rna Due Ph~t va de b~c thcinh Tang la nhftng minh chung ro net nhåt. Giao phap ciia DU'c Ph~t do v~y eling c6 gia tri tudng dudng voi Xa I<;Ji ciia Due Ph~t. Nhu trong bån kinh tren da d~ c~p. nguoi Ph~t tl't to long tan kinh va ni~m an Due Ph~t qua vi~c xay thap tho Xa l<;Ji, t~o tan tli<;fng d~ tho phl;lng, nhung stf tan kinh va bao an nhu the' se mang y nghia chan chinh va cao thu<;fng hdn ne'u hQ bie't gift gln, hanh trl va truy~n ba chanh phap. Nhu da trlnh bay, nghi th(tc tårn tu<;Jng Ph~t du<Jc mo tå trong bån kinh, tren la m('>t trong nhftng net sinh ho~t tlf vi~n t~i ÅnD('> rna ngai Nghia Tjnh da ghi l~i trong ky Stf cua m1nh. Cach thltc thtfc hanh nhu the' khong phåi chi thu~n tuy Ja m('>t nghi thuc truy~n th6ng ddn thu ~ n rna con la m('>t phap mon tu t~p cua chu Tang Ni va nguoi PMt tl't. Bao than 47


ciia Due Ph~t dåy du ba mlfdi hai tlfong tot va tam mlfdi ve dyp, tårn Ngai thanh tinh vo nhi~m va nhu nhuyen, phap thån Ngai thl båt sanh båt di~t. båt cåu båt tinh, cho nen vi~c tårn PMt la m()t cd h()i d~ hanh gia thlfc t~p nep song chanh ni~m. trau d6i lang khiem cung, httong tam nhi~t thanh den Due Ph~t, hay n6i cach khac, hlfong den slf vien man ciia due h~nh va tri tu~. Nhung dl}ng cong tren ciia m6i ngt(di tham dlf l~ se la nhung yeu to toi quan trQng d~ hQ tlf chuy~n, di~U phl}C va thang hoa tam thuc ciia rnlnh. Trong bi~n sanh til' ch~p chung, do vo minh sai sil', nen chung sanh t~o vo so oan nghi~p. tam thuc luon bi vån dl}c bdi nhung to chåt nhi~m o ciia phi~n nao, ta kien. Do v~y. m6i khi dlf<;lc tårn Ph~t, tårn hQ dlf<;lc lång dQng trong ni~m ton kinh thanh tinh. D6 la cd duyen hy huu d~ m6i nglfC1i g()i råa thån tam, sam hoi nhung l6i låm trong bao dC1i, d~ tu dåy hlfong dC1i rnlnh den slf tinh h6a ba nghi~p, tu bo nhung ni~m vui tårn thlfdng, mong manh the tl}c d~ tlm den ni~m an l~c dich th~(c ciia tårn h6n. Nhlfng di~u d()c dao C1 dåy la trong khung cånh ciia bu6i l~ tMt trang nghiem, thanh tinh d6, trong nang llfc thanh kinh ciia d~i chung trong phap h()i, hanh gia phat khC1i B6-d~ tam, d~i bi tam hlfong v~ phap gioi chung sanh voi m()t tårn h6n thanh khiet va thanh kinh. Dåy chinh la d()ng 11fc c6 m()t s((c m~nh ky di~u d~ giup hanh gia an tru vao chån tam ciia mlnh rna khdi len d~i nguy~n theo glfdng cac b~c hi~n nhån. Nhlf the, tu vi~c tårn ton tlf<;lng Ph~t, hanh gia l~i c6 nhån duyen lOn d~ g()i råa tam thuc ciia chinh rnlnh, håu trd V~ voi Ph~t tanh thanh tinh dang hi~n huu trong rnlnh. Ban v~ y nghia ciia vi~c tårn Ph~t, ngai Nghia Tinh da viet ding: c()i goc ciia slf ton kinh, khong gl bång tfJn kinh Tam bao, tu t~p quan tlfdng, khong gl bång quan tlfdng Tu de, nhlfng chån ly thl uyen ao rna pham tårn thl vlfong phåi nhi~u ngo~i duyen. Do v~y, nghi thuc tårn råa ton tlf<;lng th~t thiet thlfc va thich h<;lp. Dåu Due Ph~t da nh~p di~t nhlfng hlnh tlf<;lng Ngai vån con, nen phåi doi voi tlf<;lng khdi tårn kinh thanh nhlf th~ Ngai dang hi~n huu. Ho~c c6 nglfdi m6i ngay dung hlfdng hoa dång eling d~ khdi tårn thanh tinh, l~i c6 nglfdi sieng nang tårn råa tt(<;lng d~ tlf gQi råa nghi~p chlfong hon me, dl}ng tårn thlfc hanh nhlf the thl tlf thån dlf<;lc l<;li ich råt nhi~u. kh6 rna thåy biet dlf<;lc. Con nhlf khuyen h6a nglfC1i khac thlfc hanh theo thl bån thån cilng dlf<;lc nhi~u cong due va l<;li ich [14]. La m()t l~ nghi c6 tu låu dC1i va la phån thiet yeu ciia l~ h()i PMt Dån, l~ tårn PMt xuåt hi~n råt ph6 Phap Åm Ph~t Dån 2011

bien trong cac nlfoc Ph~t giao Nam truy~n va Båe truy~n. Rieng t~i Vi~t Nam l~ nghi nay thlfdng dlf<;lc t6 ch(tc vao cac ngay khac nhau, nhlfng ph6 bien nhåt la ngay m6ng tam thang tlf, trong dip l~ Ph~t Dån m6i nam. D~i vi~t sil' ky toan thlf va D~i vi~t sil' llf<;lc d~u ghi l~i dng vao ngay m6ng tam thang tlf nam Nhåm Ty (1072) vua Ly Nhån Tong da dlf xem l~ tårn Ph~t [15]. Cling theo D~i vi~t sil' ky toan thlf, cu m6i thang vao cac ngay råm, m6ng m()t, va d~c bi~t ngay m6ng tam thang tlf, nha vua thlfdng den chi:1a Dien Hlfu d~ lam l~ du phuc, thiet nghi tårn Ph~t [16]. Van bia thap Sung Thi~n Dien Linh eling n6i den vi~c nha vua t6 chuc 1~ du an va thiet nghi tårn Ph~t vao cac ngay m6ng m()t va vao mua xuån. Nhlf the, du d~ thåy dlfoi tri~ u Ly, d~c bi~t la dlfoi thdi vua Ly Nhån Tong, ngoai l~ Ph~t Dån, l~ tårn Ph~t eling dlf<;lc ph6 bien trong cac sinh ho~t cua PMt giao. L~ Ph~t Dån eling nhlf l~ tårn Ph~t ngay tu thdi Ly khong chi ddn thuån la m()t nghi l~ ciia c()ng d6ng Ph~t giao rna n6 da trd thanh nhung sinh ho~t van h6a chung trong dån gian. Di~u nay dlf<;lc ghi l~i trong Linh Nam trich quai nhlf sau: "Ngay m6ng tam thang tlf, Man nlfdng t~( nhien rna thac sinh len trdi, linh xac g6i chon trong chua. Nhån dån låy d6 lam ngay sinh cua Ph~t. Hang nam cu den ngay nay trai gai, gia tre bon phlfdng tl} t~p v~ chua d~ vui chdi, ca mua cac trO dan djch mai thanh tl;IC 1~, gQi la "h()i t:im Ph~t", den nay l~ vån con."[17] Sl! dung hoa giua van h6a Ph~t giao n6i chung va l~ tårn Ph~t n6i rieng trong xa h()i Vi~t Nam thdi xlfa da dlf<;lc Le Tac ghi l~i trong ml}c "Phong Tl;lc", phån n6i v~ phong tl}C dån gian ciia xa h()i An Nam trong tac phåm An nam chi llf<;lc nhlf sau: "M6ng tam thang tlf, mai tråm hlfdng va b~ch-dan-hlfdng, dåm nlfoc tårn nta tlf<;lng Ph~t va dung thu banh giåy rna eling Ph~t. Tiet Doan-Dttdng (m6ng nam thang nam), lam cai nha gac C1 giua song, vua ng6i coi dua thuy~n. Ngay Trung-Nguyen, l~p h()i Vu-Lan-B6n, d~ cung te, sieu d() cho nglfdi chet, ton hao bao nhieu eling khong tiec."[l8] Tac phåm nay cho thåy m()t di~u het suc d()c dao la ngay tu thdi LyTrån, vi~c dung cac lo~i hlfdng thdm dåm nlfoc d~ tårn tlf<;lng Ph~t, dung nhlf cach thuc dlf<;lc mo tå trong kinh Cong due tårn PMt nhlf tren da dlf<;lc thlfc hi~n ph6 bien trong dån gian. Di~u d6 eling du cho thåy Slf ph6 bien CUa nghi thuc nay trong cac sinh ho~t van h6a bån xu. Tråi dai theo dong lich sil' dån t()c, ngay l~ Ph~t Dån cung nghi thuc tårn Ph~t da trd thanh m()t net sinh ho~t tårn linh cao dyp trong xa h()i Vi~t Nam.

48


Doi voi nguoi PMt tlf, Slf ton kinh, long nhi~t thanh doi voi DU'c Ph~t tren n€n tang cua chanh kie'n moi thlfc Slf mang l~i cha hQ mQt ni€m tin trang sang va Slf an l~c dich thlfc, lau dai. M6i khi dang m<?t nen hudng, m<?t d6a hoa, m<?t phåm v~t len DU'c Ph~t, hay khi ruoi nhG'ng dong mfoc tinh khie't len ton M;1ng cua Ngai, d6 chinh la nhån duyen thu thång d~ m6i nguoi quay v€ voi chinh rn1nh, h§u tlf sach tån, tlf trang nghiem cha bån than bång hudng dU'c h~nh, bång hoa tri tU~, Va bång nUOC nhftn nhl;lC, tU ai, tuy thu~n thich U'ng voi mQi nhan duyen, ngay cå chuong duyen d~ huong de'n m<?t ne'p song huong thuc;lng, tlnh giac. Phåi chang chinh nhG'ng lue d6, m6i nguoi dang tlf tårn Ph~t trang tung satna cua doi rn1nh?

Thfch E>6ng Thanh (T~p san Phap Luan) [1]. H. Nakamura, Gotama Buddha, Tokyo: Kosei Publishing, 2000, p. 66. [2]. S. Khos1a, The Historical Evo1ution of the Buddha Legend, New Delhi: Intellectual, p. 17. [3]. Sdd. [4]. tr. 494a. Thea Thich Ca ph6, chi tie't v€ chin con r6ng nay duc;lc ghi 1~i trang D~i thi~n quy€n kinh, tr. 5b. [5]. tr.625a. [6]. tr.226b. [7]. Sdd. [8]. Cao Tang truy~n. T50n2059, tr.384c. [9]. tr. 346a. [10]. NhG'ng quan di~m dj bi~t nay da duc;lc ngai Huy€n Trang ghi l~i trang D~i duong tay vU'c ky, tr.916b. [11]. T1;1c cao tang truy~n. tr.616a. [12] . K. Chen, The Chinese Transformation of Buddhism, Princeton: Princeton University Press, 1973, tr.265-266. [13]. tr. 800b-c. [ 14] tr. 226b. [15]. D~i Vi~t sti' ky toan thu, Ha N<?i: Vi~n Khoa H<;>c Xa HQi Vi~t Nam, (bån di~n tlt: Vi~n Vi~t H<;>c, Westminster, 2001), tr. 109. D~i Vi~t sti' luc;lc, TP.HCM: NXBTPHCM, (bån di~n tl't: Vi~n Vi~t H<;>c, Westminster, 2001), tr. 53. [16]. D~i Vi~t sti' ky toan thtf, tr. 115. [17]. Le M~nh That, Ljch sti' Ph~t giao Vi~t Nam t~p l, Hue': Nxb Thu~n H6a, 1999, tr. 144. [18]. An Nam chi hfc;lc, Hue': Vi~n D~i h<;>c Hue', (bån di~n tlf: Vi~n Vi~t H<;>c, Westminster, 2001), tr. 16.

Thoång Hltdng Båt Nha Nhu may troi råt bd vd Nhtf bang khuang giG'a do i bo tl't sinh Nhu em e å p chuy~n tlnh Nhu to i thfim 1:)ng lai kinh dem v€. H6ng trfin m<]t coi nhieu khe Ti€n than l~c dåu 1oi v€ hoang lieu Dfiy khoang gi619ng håt hiu Lai Kinh Cåu Nguy~n trang chi€u tuye't bay. Tam thanh y VQng ngan may Nhan gian thoi he't d<;>a dåy trfim 1uan Nång chi~u nh~t canh phu van Thoång Hudng Bat Nha nghe tam hai hoa. Tri€n xanh nd trång Lan hoa Em d€m nång tråi bo xa diu dang.

Chitp Tay Ni~m Ph~t Lenh denh quan t~m 1enh denh Chåp tay ni~m Ph~t h6i sinh båt ngo Long vui båt gl) p 1~i thd Vån xanh chan cåm gi6 bo ly tao. Lang lang dong suoi ng<;>t ngao Di~u Vi Hudng ngat 1oi vao elta Khong Sen ttfdi chång nhuom b1;1i trån Lång h6n tinh th(fc chuong ngan nh~ nhang Sang ngoi chu6i chu6i Kim Cang D~o vang ph6 d9 han hoan vuon doi

Åm ba v<;>ng måy tång troi T~ dn B6 Tat cU'u ngtfoi gian nan. Nhi~m huy€n anh sang tu quang

Chåp tay ni~m Ph~t trut ngan kh6 dau Chåp tay ni~m Ph~t nhi~m m§u The' Ton an dU'c bi~n sau, bao doi.

o

Con thanh tam Kinh T~ Ngai Chåp tay ni~m Ph~t h6n tudi trang råm Nam Mo B6 Tat Quan Åm Chåp tay ni~m Ph~t tr1;1 tam an hoa. Nam Mo B6n Su Thich Ca Chåp Tay Ni~m Ph~t, Tam Hoa Cung Duong Chåp Tay Ni~m Ph~t muoi phudng D~o vang chan ly md duong dQ sinh. Chåp Tay Ni~m Ph~t Kinh Thanh Md tam h6i huong sinh linh muon loai Nam Mo B6n Su Thich Ca Nhu Lai. Tu~

Phap Åm Ph~ t Dan 2011

Nga 49


thu VO cung nhttng S\f c6ng hie'n Va am httCfng CUa hQ vån båt di~t de'n bay giCI va nghln sau nua. Trang tåt cå cac vi nhan rna nhan lo~i da mang an thl Due Ph~t Thich Ca la vj an nhan ldn nhåt cua nhan lo~i . Hdn hai nghln nam tram nam da troi qua, an sung tu~ giac va tlf bi rna D(tc Ph~t da su6t d(li phi}C VI} cha chung sinh vån COn r\fC sang va dttc;lc truy~n thlfa de'n horn nay k~ ttt sau dem thanh d~o-chung d~t tu~ giac vo thtic;lng dttdi CQi cay B6 d~ ben dong song Ni Lien Thi~n , nttdc Ma Ki~t Da thuC1 åy.

Vi long tlf bi vo lttc;lng, thai tl't SI D~t Ta da tlf bo danh VQng uy quy~n, cung vang di~n ngQc, vc;l dt;p con thd, m{)t rnlnh vao rlfng hQc d~o, sau sau nam kh6 h~nh rlfng gia va tråi qua b6n mttdi chin ngay dem tham thi~n nh~p djnh, chju dlfng cai n6ng bong hai hung cua ngay he va sttdng l~nh vo van khi dem xu6ng ... nhttng vdi y chi d~i hung d~i l\fe va tlnh yeu båt t~n d6i vdi chung sinh ngai da vttc;lt qua tåt cå, cu6i cung dem thu b6n chin lue anh sao mai vlfa 16 d~ng ngai da chling nghi~m dttc;lc chan ly t6i h~u va trd thanh m{)t vj "thien nhan stt", vj Ph~t-ngttCii da giac ng{) vien man, b~c Th5y cua TrCii va NgttCii.

St! chling ngQ cua Due

Oem tuf giac vOcUng Thich N\J Tinh Quang Dem t6i, tr5n gian le 16i nhung vl sao, nhung vl sao sang bang qua r6i v~;~t måt. .. v~n d~i ngoi sao låp lanh tren n~n trCii tinh hoa tlf tttC1ng, khoa hQc ... da dttc;lc thåp sang va truy~n thlfa båt t~n d~ dap ung nhu du can bån cha nhan the', tntdc he't la khoe m~nh, no cdm åm ao, cac phttdng ti~n thich thCii, xa hdn la nhu du xli the', va d~c bi~t la khat VQng tri thuc ... hang v~n vi nhan da hut måt trang co i thien Phap Åm Ph~t Dan 2011

Ph~t la slf chung ngQ ly

duyen sinh (th~p nhj duyen sinh) cua v~n huu, khC1i ngu6n tlf vo minh (slf hi~u bie't sai v~ v~n huu) da khie'n cha chung sinh luan h6i dau kh6 tri~n mien; giac ng{) dttc;lc thlfc t~i duyen sinh, ngai da kham pha ra chan tinh cua S\f V~t, cua VU tri} Va muon sinh, tåt cå d~u d trang the' sinh tri} dj di~t (sinh thanh, t6n t~i, bie'n ho~i va tan måt) , mQi v~t dttc;lc ke't cåu tlf nhi~u ye'u t6, khong c6 cai gl båt ngu6n va sang t~O tlf m{)t, tåt cå la Slf ttfdng hc;lp va VO nga . Vdi tu~ giac vo nga, ngay lue sao mai vCta he cua dem thu b6n mttdi chin Due Ph~t da trlfc ng{) dttc;lc chan tam thanh tjnh sang su6t va hång huu da Juan lttu trang dong chåy duyen sinh d6, ngai da kham pha ra rång trang dong duyen sinh huy€n ho~c, mQi v~t d~u blnh dång trude vo thttCing-kh6 va VO nga, vi khong nh~n th((c dtfc;IC thlfc t~i duyen sinh vo nga, vi vo minh cha nen chung sinh bj luan h6i trang sau neo kh6 dau : TrCii, ngttCii, A tu la , dja ng~;~c, ng~ qui, va suc sinh. K~ tlf dem thanh d~o d6, ngai da thanh l~p giao doan va di chu ctu khåp xu An D<? cung cac nttdc lan bang d~ rao giång tlnh thttdng, vdi slic m~nh cua tu~ giac va due tlf bi vo lttc;lng, ngai da giåi phong m 9 i tin di~ u va giai cåp rna truy~n th6ng An giao da cha fång tåt ca d~U la S\f såp d~t CUa y chi

50


Ph:;tm thien (Brahma) va da gay ra khong bie't bao nhieu kh6 dau h~ l~;~y cho con ngu'Cii. Tren can bån Tu di~u de' ngai da x6a tan mQi y thuc h~, y chi no l~ tu ben ngoai va cung c6 l:;ti ti~m nang tlf chu trong dong sinh di~t båt bie'n ciia con ngu'Cii. Giao phap tu~ giac trong dem thanh d:;to d6 cho de'n nay vin luon mdi me, va da trd thanh tieu d~ cho Slf sang t:;tO va nhung bu'dc dQt pha trong Slf phåt minh khoa hQC eling nhu' t:;tO cåm hung cho cac dong chay ciia van hQc, thi ca va ngh~ thu~t d:;tt de'n s~f vien man dlfa tren can ban khai ph6ng y thuc. Thua httdng tri tu~ va tu bi ciia Due Ph~t, ngttCii Ph~t tlf luon luon an tinh trude mQi s~f bie'n d9ng d€ c6ng hie'n chåt li~u tri tu~ tu slf thi~n djnh, kham pha nhffng djnh lu~t mdi, c6ng hie'n nhung nhu du can ban d€ phi;IC Vl;l S~( so'ng. va bie't cach k~m che' nhung d~;~c vQng ca nhan, giai quye't nhung slf xung d9t cua ban than va the' gidi, va dem de'n hoa blnh thlfc slf cho the' gidi xuyen qua vi~c nh~n thuc ding m8i vi~c d~u phai do t~f mlnh quye't dinh. Tren can ban tu bi, ngttCii PMt til' thua httdng due tu bi cua Due Ph~t bång nhung hanh vi båt b:;to d9ng vdi nhtfng lqi ich thie't th~fc cho tlf than, gia dlnh va xa hQi, d~c bi~t, d~ til' Ph~t khong bao giCI dttqc dm gu'dm dao gie't h:;ti chung sinh d€ an rna u thit, tåt cå d~u blnh dång trude Ph~t tanh, mQi loai d~u c6 quy~n dlfQC s6ng nhlf nhau, va dia du nay khong chi la danh rieng cho s~f s6ng con nguCii chung ta nhu'ng cå muon loai sinh v~t d~u c9ng hudng thai blnh. Ngu'Cii Ph~t til' thlfc hanh giao ly giac ngQ cua Due Ph~t da tin tlfdng vao long tu bi VO h:;tn ciia ngai bång hanh d9ng Cd bån båt sat M kie'n t:;to m9t the' gidi dung thOng dung nghia cua hoa blnh va tlnh yeu thlfc slf. Chinh vl the' hdn hai nghln nam tram nam lich sil', Ph~t giao da truy~n ba tu Dong sang Tay m9t cach hai hoa, khong gay t6n thtfdng de'n m9t giQt mau cua d6ng lo:;ti va cac chung sinh khac. Vdi tu~ giac vo ciing, sau dem thanh d:;to d6 muon loai d~u dt(QC thua htfdng an hu~ Clh Due Ph~t m9t cach blnh dång. Ånh sang giac ngQ va tu bi ciia ngai da soi chie'u khåp nhan gian, cac tu nhan cua S~( no l~ y thlfc dtfQC khai ph6ng, cac loai thu rung tlm de'n ngai d€ mong du slf che chd va yeu thu'dng thlfc slf . .. M9t blnh minh mdi xuåt hi~n tren y thuc t6n sinh cua nhan lo:;ti nhlf vung nh~t treo cao sau nhung dem dai u bu6n va l:;tnh c6ng. Ånh sang åy båt ngu6n tu din bån cua tu~ giac va tu bi, vl c6 tri tu~ cho nen ranh gidi sai bi~t da duqc thao go, con nglfCii mdi ton trQng nhau hdn , tåt cå mQi gia trj V~ truy~n th6ng, van h6a va dan tQC d€ phi;IC Phap Åm Ph~t Dan 2011

v~;~ cho quy~n lqi nhan sinh duqc Ph~t til' ton trong

m9t cach blnh dång, nhlf truy~n th6ng Thån m~it trCii sang t:;to vu tr~;~, truy~n th6ng Thien de' cai quån nhan gian, truy~n th6ng Thu'qng de' t:;to ra mQi loai, truy~n th6ng tram trlfng nd tram con ... tåt cå d~u la tinh hoa cao cå cua nhan lo:;ti, khong c6 slf cao thåp va hdn thua trong nhung b6i cånh khac bi~t. y thuc tlf chu sau dem thanh d:;to da x6a tan slf th6ng tri d9c quy~n va md ra m9t chan trCii mdi cho nhan lo:;ti tren can bån quy~n lqi cua con ngu'Cii, nhu' quy~n blnh dång, quy~n du'qc n6i, quy~n lam ngu'Cii, quy~n duqc s6ng, quy~n duqc yeu thlfdng ... khong ai c6 quy~n y m:;tnh hie'p ye'u, vang, trude ph~t tanh khong nhung con ngu'Cii rna con v~t vin dn phåi c6 quy~n (suc quy~n), muon loai vin c6 quy~n d€ s6ng va quy~n du'QC yeu thu'dng. Thua hlfdng suc m:;tnh tu tu~ giac VO thlfqng va long tu bi vo llfqng cua Due Ph~t, m8i ngay hang tri~u thu v~t duqc giai thoat khoi cånh dåu rdi mau chåy k€ tu dem tu~ giac VO cung. Dem thanh d:;to hang Ph~t til' chung ta tråm tu' trong an siing ciia Due Ph~t, chung ta nen ng6i xu6ng thi~n tlf, tjnh tu ba nghi~p, quan chie'u chan tam thlfc tu'dng; khong nen mua ban khoe trlfong, nhåy nh6t dan ca ... d€ thoa man d~;~c l:;tc. The' gidi dang nhi~u nhu'dng, cåm ni~m an due vo llfqng cua Due Ph~t chung ta hay th~t tråm tinh lång long chie'u kie'n nhung gl nen lam va nhung gl khong nen vl nhlfng n8i dau kh6 rna muon loai dang ganh chju: hång trieu nguCii dang d6i khat cd han, kh6 dau dai dång ciia cu9c chie'n tan dtf, quan nhan dang phdi thay tren chie'n tnfCing bom d:;tn, suc sinh dang bi ch:;tt bi håm ... vo luqng dau thttong th6ng thie't; Ph~t tlf chung ta khong c6 gl d€ thoa chi khi muon loai vin con ren xie't låm than ... ! Chung ta dn phåi lam gl d€ anh sang tu~ giac va tu bi ciia Dlfc Ph~t duqc trai da i tren nhan 19, tlnh yeu thuong båt di~t th~tc slf dtf<;lc thlfc thi tren hanh tinh xanh tuy~t d~p nay?

Ky ni~m Dem thanh d:;to, chung ta hay thåp len tu~ giac vo cung va long thlfdng yeu vo t~n cua Due Tu Phu bång slf thlfc t~p chanh ni~m trong m8i bu'dc chan trong tUng y ~u'dng va trao truy~n chåt li~u tri tu~ va tlnh yeu thlfdng cua Due Ph~t cho nhung ai dang con ngu vui trong quen lang. MQi loai dang chCI dqi long tu bi cua Ph~t til' chung ta, nhung nguCii con Ph~t da va se dem de'n anh sang cua tlnh yeu chan thlfc cho mu6n lo<;1i chung sinh cung quån clf tren quå dia du nay . Thich Ntl Tpm Quang

51


ra c()i r~ kh6 dau moi c6 th~ chi;it dåt chung d~ trd thanh con ngu'di tlf do, tlf t~i, vO'n så'n tiSm fin ndi m6i chung sanh . Nhu'ng d khong gian va thdi gian d6, Slf th~t nay l~ i kh6 tin de'n måc khie'n hdn nåm ngan vi Thanh Van Duyen Giac hO't hoang dång d~y. rdi Phap H()i, xuO'ng nui! Lam sao tin n6i la mQi chung sanh, bat k~ sang hen giåu ngheo, khi nh~n ra du'<;fc la trong hlnh hai pham phu nay, c6 m()t vi chan nhan, thl ke d6 dang la Ph~t! Va, ne'u chiu tin nhu' the' r6i, vi~c con l~i chi la an dn cham s6c va quan sat cai than tam pham phu nay, hang hai lau chui bl,li b~m di, tåy ril'a ue' nhi~m di, se thay du'<;fc vi chan nhan ben trong. Nhttng vi chan nhan d6, dung m~o ra sao, gia tre the' nao, d~ c6 th~ thay hay khong thay? Dung cai than tttong pham phu gia t~m. do ke't h<;1p tu dat, nu'oc, gi6, lt'ta, d~ di tlm cai khong hlnh khong tuong, khong bie't tu dau de'n va chång bie't se vS dau thl c6 d~ khong?

Con du'dng ay, khdi bu'oc, ngo khong may kh6 va chåc eling chång c6 chi dai, vl mtdng theo slf chl bao cua cac vi D~o Su', cac b~c thi~n tri thåc giang giai ldi Ph~t d~y. thl slf giai thoat, giac ng() c6 bao xa! Tuy can cd ngu'di nghe, ldi giang d~y chi gom vS m()t mO'i, la muon kinh, v~n k~, hång ha phap mon eling chi d~ giup ta nh~n ra, rång m6i chung sanh dSu c6 Ph~t Tanh sang ch6i nhu' nhau, nhu'ng ne'u khong thay, chi bdi vo minh che lap rna thoi. Nh~n ra, va x6a s~ch du'<;fc bl,li vo minh thl chung sanh "se thanh Ph~t" d6, l~p tåc la "Ph~t da thanh". Khong phai vo co rna Dåc Ph~t khai thi H()i Phap Hoa bång ldi xac dinh mQt Slf th~t moi me nhu' the'. St! tMt nay la kinh nghi~m cua chinh ban than Dåc Ph~t khi anh sao mai canh ba hi~n len rlfc ro, chie'u sang cå khu rung rna sa mon Gotama da ng6i thiSn dinh du'oi gO'c cay b6 dS suO't bO'n mu'di chin ngay dem. D6 la phut giay ky di~u cua Slf chång ng(). Cling khu rung d6, gO'c cay d6, con ngu'di, d6, anh sao d6, nhung tat dS u hoan toan moi me , vl con ngu'di d6 vua båt pha du'<;fc mQi gong cum xiSng xich phiSn nao bång thanh gttdm tri tu~. Phai nh~n

ca

Phap Åm Ph~t Dan 2011

Chåc la khong, vl c6i ta-ba, muon "Ph~t se thanh" vån n6i troi trong bi~n kh6, hoi;ic ph6 mi;ic tråm luan, hoi;ic nhQc nhån du hQc. Ke ph6 mi;ic tråm luan, vi nhu' da an ph~n theo dong sinh til', con ngu'di du hQC moi phai kh6 cong nhQC tri, bon ba tlm thåy, nu'dng phap M chi cho cach tlm ra cai "dang d trong ta". M()t vi giang su', m6i lån dang toa thuye't phap, dSu nhac nhd d~i chung: "Ngoai ddi-thu'dng, hQc vi nao, cong vi~c nao eling c6 lue hoan tat. D~t ke't qua r6i, ngu'di d6 c6 th~ nghl ngdi, hu'dng thl,l cong trlnh cua rnlnh, bång cach nay hay cach khac. Nhu'ng voi ngu'di du Slf giac ngQ giai thoat thl khong c6 phut nao duqc ngu'ng nghi, bdi phut nao giai dai, phut d6 mat ngay chanh ni~m; mat chanh ni~m thl than, tam, y, theo VQng rna hanh Xlt ngay!" Day la ldi nhåc nhd rat quan trQng cho nhii'ng ai thlfc tam du d~o . Ldi nhåc nay eling n6i len slf d~, hoi;ic kh6, trong vi~c lau bl,li vo minh, hi~n l() Ph~t Tanh. Lo~i bl,li nay chång phai chi barn vao m()t ndi, m()t chO'n, eling chång phai chd gi6, chd mua n6 moi di chuy~n, lay lan. D~ cho m()t y bat thi~n khdi len rna khong kip nh~n di~n. n6 c6 th~ bie'n thanh hanh d()ng, nhanh nhu' tia chop. Tac h~i hdn, ne'u n6 con mu'u lu'<;fc phac hQa chu'dng trlnh, r6i than tam y cung h6 tr<;f nhau tich ClfC hanh d(}ng thl chång bao lau, giQt nu'oc se bie'n thanh s6ng thån, thanh cu6ng phong bao tO'! Nhan v~t Hitler chi

52


khong ngan dttQC long khong Lfa ffiQt chung tQC, rna dftn de'n vi~c sat h<:ti hdn sau tri~u dan Do Thai vo t()i trong nhG'ng lo hdi ng<:tt! Lich sil' nhan lo(:li tung chung minh vo van Stf bi tham, rna Due Ph~t da cånh giac: "Khong tinh thuc nh~n di~n d~ kip ngan cMn nhG'ng båt thi~n y, thl eling nhu' coi thttong m()t con rån nho, c6 th~ khie'n ta måt m(:lng, coi thuong m()t d6m lli'a nho, c6 th~ thieu r~,~i thon lang". Suy ra tU' loi d<:ty nay, eling cho coi nht:; di~u thi~n nhO, rna khong lam, VI du Stf vi~c di~u thi~n d6 CO nho, nhu'ng khdi du'QC y-thi~n va hanh d{)ng theo ythi~n d6 thl ke't qua c6 th~ vo lu'<;fng. Trong sau can, Y la ke chi d<:to, r6i voi stf h<;fp l~tc va tuan theo cua nam can kia, y nao khdi len eling c6 th~ thanh hanh d()ng. Chinh vl the' rna chung ta tlm thåy trong T<:tp A Ham, rieng stf quan tn;>ng v~ Vi~c hQ tri sau Can da dtiQC l6ng VaO eau chuy~n V~ ty-kheo Vangisa, su6t mtfoi ba kinh. Cau chuy~n dån cho thåy nhG'ng tie'n trlnh nguy hi~m khi sau can du'<;fc tha long. Thfty Vangisa la vi ty-kheo xuåt sile trong nhi~u lanh vtfc ngh~ thu~t, tung dti<;fc Due The' Ton ng<;fi khen tai sang tac thi k~, nhung vl khong danh du Stf quan tam toi sau Can khie'n khi chung d6i tntoc Trftn, da dS nåy ra Thuc nga m(:ln, r6i måt chanh ni~m de'n n6i suyt bi ll,ly vl n[i såc. May nho c6 n()i ltfc tu t~p , thåy som nMn ra, ben tlm toi Ngai Ananda, xin giup do. Do vi~c nay, m()t lffn, Due The' Ton da nghiem tue d<:ty ding: - Nay cac thåy ty-kheo, sau can cua cac thffy, m6i can la m()t d<:ti du'dng menh mang, sau thåm. Trong m6i d<:ti du'dng d6 d~u c6 vo s6loai thuy quai s6ng giG'a nhG'ng dong xoay ngffm vo eling hung han. Cac thåy chi la nhftng chie'c thuy~n nan , b~p b~nh tren bi~n cå, ne'u khong cån trQng trong tung phut giay, thuy~n se bi sang ngåm va thuy quai nMn chlm, tieu di~t ngay! Qua la m()t thi d1,1 g<;fi hlnh, dåy linh d()ng, khie'n ke ld md nhu' to i rna qua loi cånh giac quy bau nay, toi da b~t nho ffiQt eau giang Sli tung vie't len bang, b~tng Han tlf, trong m()t lån giang phap: "Phu vi d<:to gia , nhu' thi can tha o, hoa lai tu ty" Nghia nom na , toi hi~u d<:ti y la "Nguoi du d<:to , vi nhu ke dang ganh co kho, thåy lli'a, phai tranh xa." LU'a d day, t~m nh~n di~n la nhG'ng tti duy va hanh d()ng sai låm, tu mu'oi sil' tieu bi~u, g6m tham, san, si, m(:ln, nghi, than kie'n, bien kie'n, ta kie'n, kie'n thu, gioi thu. Mtioi sil' nay khai tri~n thanh tam V(:ln Phap Åm Ph~t D an 2011

bO'n ngan trån lao, cu6n ta troi lan trong dong phi~n nao, sinh til' luan h6i. Lli'a tinh vi va menh mang vo hlnh vo tll'ong nhu' the', lue nao eling vay quanh doi s6ng, ån hi~n du'oi muon hlnh V~n tr(:lng, lam sao rna Stf ch~nh mang chång khie'n ta dS da ng bi d6t cha y! Vua ch<;ft nho l~i vi d1,1 nay, toi tlidng nhu' ganh co kho tren vai dang du'<;fc ai d6 chåt cho dåy hdn, n~ng hdn, vl n6 mang theo m()t thong di~p khong th~ khong bie't SQ : "Nay, than m(:lng dang vui trong co kho , ha y nhln cho ro , nhG'ng gl la lli'a nhe !" Tren du'ong thien ly horn åy, gi6 di theo, va eling cåt tie'ng hat voi doan ngll'oi ganh co: "Nho dn Thffy chl d~ y , Cam dn ganh co kho Vl co, ta tranh lli'a, Xa lli'a, gffn Chan Nhu' . . . " Hu~

Tron

Huynh Trung Chanh "Blnh bat cdm ngan nha Than chdi muon d~m xa. Måt xanh xem ngll'o i the'. May trang hoi duong qua" (l) Khac hån voi cånh non cao ngåt ngh~u, gi6 l<:tnh bu6t xu'dng cua dinh Thie'u Thåt, nåm trong day nui Ngli Nh~c trung trung di~p di~p, vung dåt Giang Nam bång phång, mang menh d6ng ru()ng, chång chit sang ngoi, khi h~u åm ap, cay co xanh tu'di thinh m~u . Khi sti de'n trån Lang H6, phu H6 Cha u, tlm lån v~ ngoi chu a Ph6 Nguy~n nam xu'a, thl bao ky ni~m åm em thud thie'u thoi, rna su' tu'dng chung nhll' da buong bo khong con dåu ve't, d()t ng()t hi~n v~ khie'n su' chao dao xuc d()ng. Phong thai dinh d<:tc uy nghi cua m()t vi d~i su' b6ng nhll'ong ch6 cho hlnh anh mQt dua be m6 COi kho kh(:lO , du du'QC SU ph~;~ nang niu nhu' tu måu, rna vin om åp m6i hoai nghi khan nguoi v~ hai dång sanh thanh viing bong. X6m lang vång ve dlu hiu nam xll'a, nay da san sat nha cli'a, dttong vao chua dtt<;fc trai da, s(:lch va r()ng 53


hån ra. Ngoi chua cung khang trang, khong con chut dffu ve't hlnh dang g~y go ngay trude, de'n n6i ne'u khong tha'y chu "Ph6 nguyl$n tlf" mau hoang kim rtfc ro tren c6ng tam quan, su nghi mlnh da l<;tc duong. E>~c bil$t nha't la cai d~m slnh I~y l()i sau chua da duqc cåi bie'n thanh m()t cai heS sen xinh xån bao quanh bdi m()t Vl(On cåy trai xanh um. E>ang bang khuång tnfdc cånh d6i thay, chqt nghe ba hcSi chuong trong bat nha vang ren, Sti VQi va rao blide nhanh vao chua. MQi nguoi dang r()n rip lo cho m()t d<;ti I~. khong ai d~ y gl de'n stf hjl$n di~n cua Sl(. Su len vao chanh dil$n , dung lue d<;ti chung dang nghiem trang thlnh su ba ban d<;to tu. "Th~y hi~n hi~n sang ngoi due tu bi va niem an l<;tc, nhung th~y da gia lam lam r6i", su th~m nhu. Su xuc d()ng muon ch<;ty ngay de'n trude m~t th~y. qul l<;ty r6i d~ cho giong nlidc måt m~c tlnh tuon chåy. Nghi the', nhung su dau con la dua tre con ch()n r()n nila, su chi hdi nh6n len m()t chut mong su ba nhln thffy m~t. nhung co gång n~y duong nhu vo hil$u. Su ba chåp tay xa th~t sau chao d<;ti chung, r6i tu

hoa len tie'ng: - E><;ti chung! Theo 11$ hång nåm, nhån l~ ky ni~m ngay khdi cong g~y d~fng ngoi chua Ph6 Nguyl$n, th~y thliong nhåc nhd quy vi ve h<;tnh nguyl$n cua B6 Tat Ph6 Hien. Horn nay, d~ thay d6i doi chut, th~y muon k~ cho d<;ti chung nhån duyen ky dil$u nam xua da dua th~y de'n quye't dinh t<;to dtfng ngoi gia lam n~y! Su ba tr~m ngåm giåy lat nhli Iång long ve vdi di vang, r6i mdi cMm ra i tie'p lai:

- Nhu d<;ti chung da ro, th~y von la dl$ tii' cua chua Nga Mi. Theo truyen thuye't, Nga Mi sdn la chon fin elt cua BeS Tat Ph6 Hien, va hlnh b6ng Ngai dang tQa thien vån thuong xu!t hil$n cho khach hanh hudng chiem nguong. Vao nhung bu6i sang dyp troi, dung tren dinh nui phia sau chua, khach hanh hl(dng c6 th~ thffy hi~n hil$n ro rang dudi thung IGng hlnh b6ng uy nghiem cua Ngai (2). Th~y da chung kie'n hil$n tli<;fng d6 hang tram l~n. va l~n nao th~y eling xuc d()ng chån tårn, thanh kinh qui xuong t1,1ng Ph6 Hien th~p nguyl$n (3) va phat nguyl$n noi gudng Ngai hanh muoi h<;tnh nguyl$n n~y d~ cuu d() chung sanh. Th~y d~c bil$t quan tårn de'n dl$ nha't nguyl$n "l~ kinh chli PMt", do d6 th~y da hång nhåc nhd chu dl$ tit khi l~ Ph~t phåi dem he't "thån tårn cung klnh" d~ 1~. nghia la phåi nghiem chinh chåp tay, dung thång, tlidng nhd de'n due h<;tnh cao cå cua Ph~t, nguyl$n noi gudng Ph~t tu t~p. r6i mdi gieo nåm v6c xuong sat dfft Phap Åm Ph~t E>iin 2011

phu ph1,1c trude Ph~t. Vdi th~y . thi ne'u nam v6c khong sat dfft, ho~c dang ng6i hay qul rna mQp xuong, thl trong vi~c I~ PMt da c6 ph~n giai dai, thie'u chån thanh. L~ Ph~t c6 chån thanh, thl hanh giå mdi c6 th~ tie'n len bon phep l~ v~ ly nhlf "phap ly thanh ttnh !~" . - nghia la th!u suot rång cå Phap gidi deu do tårn hi~n bay, l<;ty m()t vi Ph~t tt1c la l<;ty chlf Ph~t -, "bie'n nh~p phap gidi 1~". "chanh quan l~" va "th~t tlidng blnh dang l~" (4).

Thud th~y con la ni co tre tren Nga Mi, th~y thu()c thanh ph~n l~ Ph~t qua khich, ngay ngay th~y di vong quanh dinh nui, m6i m()t blide l~ m<?t l~ . say me khong nham chan. The' nhung th~y da l~ PMt vdi tam sung bai, chd chlfa hi~u l~ Ph~t la phap mon tu sii'a thån tam. C6 le, d6 la ly do khie'n su ph1,1 th~y khong hai long. M()t horn, su ph1,1 truy~n ll$nh cho th~y phåi xuong nui d~ "l~p h<;tnh", ne'u !~p h<;tnh chlia sang to thl tuyl$t doi khong dliqc l~ Ph~t. va eling khong dtiQC trd V~ Nga Mi sdn. Th~y bang hoang ra di vdi tårn tr<;tng ddn dau cung ctfc, VUa tui thån VUa dien d~u V~ Joi d<;ty bao quai di cua Sl( phl,l. Mlnh da l~p h<;tnh l~ Ph~t r6i con båo l~p h<;tnh gl nua dåy? Mlnh c6 t<?i tlnh gl rna bi du6i xuong nui, bi ngan dm l~ Ph~t m()t cach d()c doan nhlf v~y? Long d<;t hoang mang roi bai, th~y di lang thang vo dinh tu dja phlidng n~y sang chon khac cå nam troi, d~ t~n ltfc tlm Cd duyen l~ p h<;tnh rna chång thffy CO h<;tnh nao dang d~ !~p. E>a bao l~n th~y thoi tårn muon hoan tl,IC, nhlfng CO le nho chli thi~n th~n hQ phap y~m trq, nen du thån tårn da mai ml$t chan chuong, th~y vån gång guqng le le't tie'p noi con dliong da di. The' r6i, thåy vo tlnh de'n tr!n Lang H6, dung vao lue rna ndi nåy dang låm vao tlnh tr<;tng h<;tn han tr~m trQng, mua mang tha't bat, doi song kh6 khan. Horn d6, th~y om blnh bat dung t<;ti ChQ E>ong khfft thtfc lå u hång gio rna chlia g~p dtiQC thi chu håo tam nao cung dlfong; lao mu ng6i gån d6 dt giQng van xin thåm thie't tung h6i rna eling chua c6 ma'y ke d()ng long. Trong thoi gian n~y. di xin an, du dudi hlnh thuc nao eling låm kh6 khan cay dång. Con ch6 que qu~t. ghe lac tr1,1i long, g~y d6i trd Xlidng dang le le't trlidC m~t th~y cang bi dat hdn. Con v~t r6n ren de'n quan an, hau hau chtfc ho thtfc khach quang cho chut xlidng thua . Khong may, vua trong thffy con v~t dd day, nguoi chu quan v()i ch1,1p ngay cåy g~y. d~p con v~t ma'y heo, khie'n n6 dau ddn ren la an ång. Stf kil$n d6, c6 le da giup cho ma'y dua be trai dang hung h1,1c d!u vo vdi nhau, kham pha ra tro chdi mdi. Chung hua nhau du6i rli<;ft hanh h<;t con v~t khon kh6. Th~y 54


he, v~y rna co hi~u hfc khie'n dam tre ng8 nghich tuån lCii, tan l~c bo di. Con cho khon ngoan mon men de'n gån ngu'Cii vua che chd, nguc ngoåt duoi nhu' d€ chao mung. Thåy eling hie'u ky, bu'oc de'n gån d€ nhln ngu'Cii t6t b~;~ng. H6t nhien, vua thå'y nglfCli do, thåy kinh khie'p de'n mlfc sii'ng sCI, d<Jm bo ch~y ngay nhu' lU tre ac d()c kia. Do la m()t ngu'Cii b~nh phong hui, m~t may u nån ld loi , mlii tai bt;p di bie'n d~ng, ngon tay ngon chån bi khuye't c~;~t låy nhåy mau mil, bu quanh bdi dam ru6i them khat vi tanh hoi ... NhCim gom qua! thåy dlf dinh len len rut lui V~ hu'ong khac. Ch<Jt thå'y thåy ngu'Cii å'y vu6t ve con v~t, ngQt ngao an u i:

dau, ~n ben trang hlnh hai xa'u xa do la ngu6n su6i tu bi vo luqng san sang trao cho ffiQi loai chung sanh. NguCii da khuyen må'y dua tre tranh di~u ac, ban cho con V~t thlfc an va Slf che chd, an ui, noi khac, nguCii dii b6 thi phap, tai v~t va phep vo uy theo tinh thån ba la m~t (5): cho ta't cå voi tam blnh dång khong phån bi~t, khong mong cåu, khong tie'c nu6i, khong con tha'y ke cho nguCii nh~n. Thåy v6n phat nguy~n hanh h~nh tuy hl, le ra thåy nen than c~n len tie'ng tan than cong d((c nguCii l~. nhung lue do thåy clf ngån ngu khong md lCii. Th~t ra, du da hQc thu()c lau la u giao ly "sac ba't di khong", nh~n thlfc rang hlnh hai be n ngoai la "huy~n", la gia d6i t~m b<J, nhung khi d6i di~n voi hoan cånh thlfc, thåy moi bie't r6 la tU ch8 noi de'n hanh d()ng la m()t khoang cach nghln trung. NguCii co tam Ph~t, tam B6 Tat ne'u mang hlnh hai phong hui, thui tha, ghe tdm .... , thl må'y ke dam than m~t gån glii , hu6ng chi la l~ kinh, xung tan, cung duCing. Thåy con ng~n ngd, thl m~;~ an may b8ng nhln thå'y thåy , v()i dlfng len trang trQng chå'p tay vai chao, khie'n thåy eling b6i r6i xa dap 1~.

- T()i nghi~p con qua! chung lam con dau låm phai khong?

- Kinh cha o su thai! Co le su thai tlf phudng xa mo i de'n dia phlfdng nåy ?

Trai voi nhung ke s6ng dåu du'Cing xo ch<J noi nang thO 18, ngu'Cii dan ba nåy d6i voi loa i v~t l~i th6t lCii em ai diu dang nhlf ngu'Cii mt; hi~n trao cho d((a con yeu, qua la di~u l~ lung! Thåy phong doan co le ngu'Cii dan ba nåy dien lo~n. låm tlfdng con cho la dlfa con da che't, nen lCii noi moi tran ng~p yeu thudng nhu v~y! Do do, thåy min l~i d€ lång l~ng quan sat them chut nG'a.

Thåy hiinh di~n dap:

- Chåc con doi låm phai khong? Ta moi vua xin du'<Jc m()t bat cdm, chia cho con phån nii'a nhe!

- Kinh thua Slf thai! Con co m()t nguy~n VQng tha thie't dii om å'p hdn ba nam qua, la mong g~p vi tu si hanh h~nh Ph6 Hi~n. d€ dang cung chut tai v~t hen mQn. B6 Tat da p ang long thanh cho con h~nh ng() voi su thai, kinh xin su thai d~i tu d~i bi hoan hl chå'p nh~n cho con dlf<Jc hoan thanh tam nguy~n!

mu6n khuyen giai dam tre, nhu'ng chu'a Jqp md lCii thl chung da ch~y kha xa r6i. Thåy la tu si, phai giu b6n uy nghi, dau co th€ la di di hay phong ch~y theo chung du'<Jc. Thåy danh råo bu'oc theo sau, måt vån lom lom theo d6i con cho ch~y v~ hu'ong cu6i ch<J. Ch<Jt co tie'ng can thi~p nho nht;: - Xin ca c c~ u tha cho no di! T()i nghi~p låm! L~ th~t, lCii noi phat xua't tll' m~;~ an may ng6i d via

M~;~

a n xin sot cdm ra cham soc cho con cho an voi "a nh mat tu bi" di~u hi~n khon ta. Co le, thå'y con v~t qua doi , "dung thi~t tlnh, khong khach sao", m~;~ cåm båt cdm con l~i, ngån ngiX m()t chut, r6i trut he't cho no. Con cho an xong lå'y l~i hdi s(tc d€ bo di ndi khac. Ngu'Cii an xin nhln theo sung suong mlm cuCii, r6i b8ng nhien måt m~;~ sang len, m~;~ vet må'y h~t cdm con sot l~i trang bat, nhai nga'u nghie'n .

Thåy tlnh cCI chlfng kie'n r6 rang dih tie'n xay ra trude m~t, khong bo sot m()t chi tie't nho. Cang nhln, cang lång nghe, thåy cang cåm ph~;~c m~;~ an xin, va eling cåm tha'y h6 tht;n vudng va'n trang long. Oi! Thåy dii lå'y cai bt,mg nho nhen cua mlnh d€ phan doan nguCii co tam dia b6 tat, da thåm khinh thuCing m~;~ la thlf h~ ti~n khung dien, ngCI Phap Åm Ph ~t Dan 2011

- Dung v~y! bån ni la d~ til' chua Ph6 Hi~n. nu i NgaMi! NguCii an may b8ng quy xu6ng låm råm kh~n : "Cam t~ chu Ph~t, chu B6 Tat linh thieng, da dun rui cho con g~p duqc vi su thai hi~n d((c nåy!", do~n huong v~ thåy , m~;~ tie'p lCii:

Tai v~t cua m~;~ an may di nhien nho nhoi khong dang k€, nhung nha Ph~t chu trudng cua cung duCing quy la Iong thanh, hu6ng chi m~;~ da tan than thåy hi~n d(tc va van xin long d~i tu d~i bi cua thåy, thåy na long nao tu ch6i. Thåy vui ve da p:

a

- Lanh thay! Lanh thay! Long thanh cua cu si se dlf<Jc chu PMt muCii phlfdng chltng giam! - Cam t~ su thai! Xin Slf thai hoan hi di theo con de'n ch6 con då'u ta i v~t! D~ khong xa dau su thai! Tudng nh~n cung duCing la co th€ chia ta y ngay , ngCI dau thåy con phai dåy dua mai voi chuy~n 55


phi~n ha kh6 giai bay nåy. Du sao, lO håa kha r6i, thåy bu<)c long lea deo di thea ml;l, giii' khoang cach chlfng ba bu'åc, khong qua gån, ciing khong qua xa, dci tranh cha ml:l khoi tui thån. Dicim kh6 chju la ffil;l t~t nguy~n. bl;lng l~i bi c6 tru'dng nhLt bl;lng båu, di nga nghieng xieu vyo, rna thåy " tang lo" khOng dlu do, kei ra ciing håi kem tlf bi m<)t chut. Khong bao låu , ngu'oi åy dua thåy de'n cai mi~u hoang t~i m<)t vung slnh låy vång ve, lau s~y r~m r~p. nåi t~m tru cua ffil;l. Tu'dng lån nåy Vl;l dang hie'n se em xuoi, ngo dau vlfa tdi nåi thl ffil;l da ng6i v~t xu6ng, om bl;lng ren ri. Thåy Bing xang ch~y tåi ch~y lui, mu6n cåu giup rna khong dam dl;lng ch~m vao thån thci ffil;l, nen ciing chång giup gl du'<;fc. Om bl;lng tan l9n m<)t h6i, ffil;l mdi khai "to~t" ra la ml:l dau bl;lng de. Oi! Than thci b~nh ho~n rna phai sinh nd co dån ngoai bo ngoai bl;li, khong ffil;l ba, khong thu6c thang cui hia, qua la chuy~n hicim ngheo! Thåy t<)i nghi~p cha ngLtoi rna nghi ciing t<)i nghi~p cha chinh mlnh, b8ng du'ng mlnh phai lam vao hoan cånh trå treu kh6 nghi nåy. Thåy phån van chång bie't nen hanh d<)ng nhLt the' nao dåy? Thåy tlf d~ ra bao giai phap M v~n hoi chinh mlnh: lång l~ng bo di chang? Lu'ång tårn x6n xan båe råe!, xa thån cha ngu'oi chang? ghe tdm qua khong dam!, vao x6m tlm ngttoi t6t bl;lng giup do chang? Khong 6n ti nao, mlnh hanh d~o tlf bi rna ne tranh thl COn xui gil;IC ai lan vao d!a ngl;IC nåy! Hai chii' d!a ngl;lc 16e len trang tårn thåc nhåc nhd thåy lien tu'dng de'n tuyen ngon dån thån cua B6 Tat D!a T~ng: "Ta khong vao dia ngl;lc thl ai rna vao". Thong di~p nåy xuåt hi~n dung lue, giup thåy nåm vii'ng ni~m tin va såc m~nh dci san sang xa thån cha ngLtoi. Thåy blnh tinh k~ c~n cham lo cha ngu'oi dan ba dau kh6, khong con phan bi~t då s~ch, thåm hoi gl nii'a. Thlnh llnh, cån dau cua ngu'oi dan ba trd nen d6n d~p va quye't li~t hån. Cu6i cung, sau nhii'ng d<;ft v~n mlnh t~p trung håi såc v~n chuycin thai nhi, ngLtoi my dLta du'<;fc con ra doi. Thåy då hai tay don nh~n d(ta be. Vlfa khoi long my , th1 n6 da "oe oe", cff.t tie'ng kh6c chao doi. Thåy nång chau len, nhln ve khau khinh cua n6, r6i hån hoan len tie'ng: "Con trai chi åi! thang be d~ thu'ång qua !". The' nhung, ba my sau khi da v~n dl;lng he't håi såc cha con ra doi, du'ong nhu' da båt tinh, nen v~n l~ng yen. Thåy VQi d~t t~m dåa be len cai y h~u. r6i xoay qua lo lång nguoi my . May la thåy c6 mang thea chai dåu, thåy xoa dåu thoa b6p cha cå thci ba åm l~i. nho v~y ba tinh dån, sau d6 thåy måi dlu dua ba vao trang mi~u tranh gi6. Phån ngu'oi my vlfa t~m yen, thåy quynh quyu d~p bci cai to me, dung micing sanh cåt run cha Phap Åm Ph~t Dan 2011

thång be, xe vai y quån cMt, r6i d!nh b6ng vao x6m hy VQng tlm chut nu'dc åm tårn råa n6. Khi thåy di chlfng mLtoi bu'åc båu troi dang trang xanh quang dang, b8ng dLtng xuå't hi~n nhftng giQt mu'a låt phåt, min va tu'åi mat. Nu'åc mu'a vo tlnh g<)t rt'ta s~ch se thån thci thång be, trong n6 khau khinh d~ thLtång vo cung. Thång be hdn hd chu mi~ng ne'm hu'ång vj cam 16, va quå hai ta y nho xiu nhu' dci d6n nh~n nhii'ng giQt nu'dc thanh lu'ång måu nhi~m. Thåy trang trQng chiem ngu'ong cånh tu'<;fng tru'dc måt va b8ng du'ng thåy so sanh mu'a la nhii'ng canh hoa u'U dam rna chu' Thien ttt cac tång troi rai xu6ng cung du'ong v! PMt chao doi. Thåy d9t ng9t cu'oi vang: "Dung v~y! dåa be nåy qua la m9t vi Ph~t. m9t vj Ph~t tu'ång lai, va mlnh dang th~t Slf dich thån hanh l~ m<)c dl;lc, tårn Ph~t så sinh day! ". M6i nghi n~ng triu deo dång thåy ngay dem tlf ngay xu6ng nui Nga Mi nhy h6ng r6i bie'n må't, nhu'ong ch8 cha ni~m vui vo t~n tran ng~p khie'n thåy ran rl;la nu'dc måt. Th1 ra, h~nh nguy~n Ph6 Hi~n khong nhåt thie't chi c6 thci hanh trl h~n hyp qua hlnh th(tc l~ kinh hlnh tu'<;fng g8 da vo tri hay cho d<;fi de'n khi Dåc Ph~t Di L~c h~ sanh thl mai th~tc hi~n du'<;fc. Ne'u bie't trai tårn r<)ng ldn, hitnh gia c6 thci nh~n thåc du'<;fc ding d båt elt nåi nao, lue nao ciing c6 Ph~t thi hi~n. dci mlnh l~ kinh, xu'ng tan, cung du'ong ... Thåy hån hoan b6ng d((a be trd vao mi~u . trang trQng hu'dng V~ vi "PMt m~u " dang nam thiem thie'p len tie'ng: - Thi chu ~! Bån ni xin d~t vj Ph~t så sinh nå y ben qnh thi c hu nhe! - Xin su' thai dci cha u be tranh xa con keo låy b~nh thl kh6! Thu'a su' thai , sltc cua con da moi mon, con såp Ila doi r6i. Kinh xin sLt thai md lu'<;fng hai ha nh~n n6 lam du'ong tå, cha con du'<;fc yen tam nhåm måt! - D(ta be nå y sanh ra da du'<;fc quå n y, hån la da c6 nhån duyen ldn våi cåa Ph~t. Thi chu da c6 long u y thac, thl ta ciing san sang d6n nh~n!

-Va dåy la tårn nguy~n cu6i cung cua con. Con xin sLt thai cha con du'<;fc cung duong su' thai bao v~t nå y. Nguoi dan ba, n~y hai vien g~ch sat vach loi ra ffiQt cai bQC nho, trang d6 CO ffiQt quycin sach va tam vien minh chåu chie'u låp lanh, trao cha thåy. Thåy ngån ng~i chu'a dm v<)i vl chång bie't xuåt x(( cua bao v~t nhu' the' nao? M<)t ngLtoi an may lam sao c6 thci la sd hii'u chu nhii'ng thlt nåy! C6le doan du'<;fc thåm tam thåy , ch! len tie'ng giai thich:

56


- Tuy con la ke an may, nhttng tai san quy gia d6 chinh thtfc la cua con. Xin stt thai yen tårn! Con hQ Ly, v6n thu(>c m(>t giong hQ gi a u sang cJ H6 Båe, chuy~n thån con phai lttu !~c tham ch6n nffy dai dong låm! ... The' r6 i, chi ta tråm ngåm giåy låu, mo mang nhd L~i nhung ngay xtta xa xoi, r6i Låm båm kti tie'p:

*** "Toi ten la TttC1ng Vi, con duy nhå't cua m(>t gia dlnh giau sang t~i phil H6 Båe. M~ toi qua dC1i khi toi mdi len nam, khie'n cho cha toi, mot nho si v6n theo doi nghi~p but nghien, trd nen ye'm the'. Ngttdi s6ng lui thui m(>t mlnh, b~u b~n vdi trang hoa, va danh phån ldn thdi gid dti vui dua cham s6c "Titiu Vi" , rna thoi. Toi may man dtt<;lc ngttdi d:;ty d8 chu thanh hien, nen da sdm thich thi thd xttdng hQa . Vao lua tu6i trang tron, toi da n6i tie'ng la co titiu tho tai hoa, xinh d~p, d~c bi~t vdi lan da trång ffiin va doi go rna do håy håy tlf nhien khong cån trang ditim. Nhieu gia dlnh tram anh da nhC1 m6i mai do la d~m hoi, nhttng toi tha thie't mu6n dtt<;1c ke c~n vdi cha them vai nam nua, nen m(>t mtfc ch6i tlf. Vao nam mttC1i tam tu6i, m(>t horn soi gttdng toi thå'y c6 må'y ml}t do sån sui n6i tren hai go rna. Lue dåu , toi tho:;tt tttdng d6 chi la ml}n thttC1ng nen khong må'y lttu tårn, nhttng nhung ml}t nåy cu tang tnfdng dån va Iåy l(>i ra. Cha toi lo Iång dua toi di khåp ndi tlm thfry ch:;ty thu6c, nhttng b~nh tlnh ngay cang trfrm trQng, Va cu6i cung, toi mdi dtiQC m(>t y si c6 lttong tårn cho bie't toi bi phong hui . Vi trung b~nh nan y nåy da tiem ån låu ngay trang lan da trång mong, thao nao doi go rna cua toi luon h6ng hao xinh d~p. Chi trang vong c6 b6n nam rna hlnh dung toi tan t~ m(>t cach kinh khung. M~t toi bie'n d~ng, tay chån lcJ 16i tanh hoi, su6t ngay to i phai che m~t, bang b6 tay chån, va s6ng co don khong tie'p xuc vdi ai ngoai thån phi.} va ngttdi th! nu Nguy~t Ha thån tin. S6ng trang nhung ll}a rna toi dau kh6 cung ctfc. Cha toi, c6 le con dau kh6 hon toi b(>i phån, ngttC1i chi ttdc mo lo cho toi yen be gia thå't, dti c6 thti an tårn len non cao tu tien rna tieu dao ngay thang. M(>t horn, b8ng c6 ngttC1i nhC1 mai m6i d:;tm hoi toi ve lam då u t:;ti phil H6 Nam. Cha toi bi~t phai vien quån ly tårn phuc, c~u cua thj nft Nguy~t Ha, xuoi ve Nam do la gia the' nha trai. Theo bao cao, thl dan tra i tuy nha elta chl cJ mue trung blnh nhttng rå't c6 tLf cach, h<;> l:;ti d~c bi~t qua tr<;>ng d:;to due nhån nghia cua cha toi. Chinh vl vh, nen m~c du da dtiQC cha toi thanh th~t khai ro b~nh tlnh CUa con Phå p Åm Ph ~ t Dån 2011

gai , rna dang trai vån khong d6i y; hQ giai thich ding hQ chi quan tårn de'n d~o due va gia giao, chd khong man can nhå c hlnh dung. Du dang trai giåi thich the' nao, toi vån cåm thå'y chut nghi ng:;ti trang long, toi khong tin c6 ngttdi th~t tårn chiu gån giii ke b~nh ho~n nhtt to i. Trai l:;~ i, cha to i l:;~ i tuy~t d6i tin tttdng nen to ra hån hoan vui sttdng t(>t d(>, khie'n cho toi, tuy bå't d6ng y kie'n, rna khong no lam ngttC1i thå't v<;>ng. Lo lång cho h~nh phuc con gai, cha toi vi~n cd såp di tu chång cån tien b~c gl nua, nen da hua t~ng he't gia san mlnh cho rti lam cua h6i mon; ngttdi tin tttdng rång khi da nh~n lanh tai san nåy, thl con rti se phåi bao bQc cho v<:J n6 su6t dC1i. Chi må'y thång sau, m(>t hon l~ don giån da dtt<:Jc elt hanh. De'n phut ch6t trude l~ rttdc dau, cha toi trao cho m(>t cai tui nho xiu, dtfng tam vien minh chåu vo gia can d~n giu ky dti phong thån. Con dttC1ng rttdc dau ve phttong Nam xa xoi, dti tranh cånh chia ly nao ne, cha toi chi dua di m(>t quang ngån r6i quay ve, uy thac mQi vi~c cho vien quån ly tuy nghi thu xe'p. Nhung ngay di dttC1ng, toi ng6i ki~u rieng, m~ t trum kin , va chi tie'p xuc vdi th! ntf thån tin Nguy~t Ha, vl theo stf såp xe'p trude, thl khi ve de'n nha ch6ng mdi lam l~ d(>ng phong hoa chuc. Khi doan rttdc dau sang de'n dia ph~n phil H6 Nam, vien quan ly vll'a quay ve, thl dam hQ hang nha trai b8ng nhien chia tay m8i ngttC1i m6i ngå , phu khieng ki~u eling bie'n d:;tng. T6i dem d6, to i dang {j trang phong t:;ti m(>t quan trQ vång ve vdi Nguy~t Ha, thl ch6ng toi g6 elta bttdc vao. M~t hån do gay, ntfc n6ng mui fUQU. Hån nhln toi tr<;ln trll'ng, r6i hung du chl}p cai khan che m~t cua toi li~ng di : - HU'! cai thu cui hui thui tha rna dam doi lam VQ tao ha! Hån l~i d!nh tat tay toi , nhttng c6 le SQ dinh mau mu, nen d6i y dua nåm tay ra dQa , r6i ngoåt Nguy~t Ha d~n do : - Em l(>t

s~ch

n6 nhanh di em!

- Anh dll'ng lo! Em da tinh toan dau vao d6 cå r6i!, Nguy~t Ha au ye'm trå ldi. Nguy~t Ha nhanh nh~n l(>t b(> quån ao co dau cua

toi ra , l(>t luon cå cåy kieng vang, xåu chu6i h~t trai , doi bong ..., r6i quang cho toi b(> d6 rach ntdi, h~ l~nh :

-

M~c

nhanh len! Con cui!

The' r6i , hai dua dåy toi ra khoi elta, khoai tra Clfdi vang.

57


Di~n tie'n phu phang xåy ra d9t ng9t de'n n6i toi

die'ng cå ngu'oi, ngå'n ngd chång bie't n6i gl, nghi gl. Mai de'n khi bj tO'ng ra ngoai du'ong, bo le trong dem tam tO'i , toi mdi hi€u ro la hai c~u chau ngu'oi thj nu lau nam rna cha con toi thu'dng yeu nhu' c~t ru(it, da toa r~p vdi nh6m lu'u manh am mu'u dan cånh cu'di gå, d€ cu'dp do<;tt tai sån cua cha con toi. Nhd tdi cha, bao nhieu n6i hon cam, kh6 dau rna toi de nen kho cung trong long b6ng bie'n thanh tie'ng kh6c nuc nd . Thu'dng cha qua! ngu'oi cha da hy sinh ta't cå d€ mu'u du h<;tnh phuc cho con, dau c6 th€ ngo ding dua con yeu da phåi lam vao tr<;tng huO'ng ddn dau cung ctfc nhu' the' nåy. Toi lang thang le Ie't dem ngay, mong dtf<Jc che't cho xong doi rna chång bie't phu'dng cach d€ che't, d6i khat dien cu6ng rna chl bie't ng~m cåm chju dtfng chd khong bie't cach gl xoay sd. Toi da quen dtf<Jc cham s6c, chu'a tung tie'p xuc vdi ngu'oi l<;t , nay ra du'ong an m~c rach rudi, than th€ nhd nhuO'c gdm ghie't, khong ti~n khong b<;tc, thl lam sao dam md loi. CuO'i cung, m~t lå ngu'oi toi nga quj t<;ti via he m9t can nha phO' ch<J, ttfdng ding se che't t<;ti d6. Khong ngo ngtfoi nha lang xang cho toi thlfc an, nu'dc uO'ng, r6i "xua" toi di ndi khac. Toi ben kham pha ra m9t stf th~t. la mang b~nh phong hui nåy, than c~n vdi ngu'oi th~t kh6 nhu'ng xin xo thtfc phå'm thl qua d~ . ngu'oi ta tha " thi" chut cdm ca thua thai håu toi "xeo nhanh" ndi khac, hdn la d€ toi le le't gån hQ . Tu d6, toi danh an xin day d6 qua ngay. C6 nhung lue toi djnh hoi du'ong v~ que, nhu'ng cha toi chåc hån da di tu bi~t d<;tng r6i, toi mang than tan rna d<;ti nåy v~ thl chl nhl;lc nha vdi ba con lO'i x6m rna th6i. Toi cung c6 y djnh ban va i vien minh chau d€ c6 ti~n xoay sd, nhu'ng ma'y ai chju tin m9t ke an may c6 cua. Nghi cho ky, ne'u c6 ngtfoi tin toi c6 båo v~t, thl m<;tng sO'ng toi chtfa chåc da v~n toan. M9t horn , vo tlnh toi g~p m9t nha su' khå kinh khoan thai di tdi. Toi hång mong du'<Jc gidi tu si giång d<;ty giao ly nha Ph~t d€ vdi kh6, nen tie'n de'n vai chao. Nha su' vua nhln thåy toi, da luO'ng cuO'ng quay m~t blide nhanh nhtf trO'n ch<;ty, vo tlnh lam rdi m9t quy€n sach du'di du'ong. Toi vO'n quy trQng chu nghia thanh hi~n. nen ng6i Sl;Jp xuO'ng dm Ia'y, len tie'ng dang trå cho nha su'. Khong ngo, nha St( thfty ban tay CUi hui CUa toi cfrm sach l<;ti cang SQ hai, khoac tay khong nh~n l<;ti sach, r6i bo di m9t mfdc. To i l~t tung trang sach dQC ky' thl mdi bie't d6 la phå'm "Ph6 Hi~n H<;tnh Nguy~n", trich trong kinh D<;ti Phu'dng Quång Ph~t Hoa Nghiem. Loi kinh vua vi d<;ti, vtfa tham åo nhi~m måu, cang dQc tl;Jng toi Phap Åm Ph~t Dan 2011

cang ngu'CJng m9 h<;tnh nguy~n bao la cua B6 Tat PhtS Hi~n. va lide mong du'<Jc noi gu'dng Ngai rna tu t~p. Toi thich nha't la loi nguy~n thu tu': sam hO'i nghi~p chu'dng. Toi y thuc dtf<Jc rång cai quå kh6 dau ngay nay toi nh~n lanh, la do cai nghi~p ac doi trude rna ra , do d6 , toi chi thanh nguy~n xin sam hO'i, th~ khong bao gio tai ph<;tm di~u ac, luon giu tjnh gidi va lam vi~c lanh. Nho nhan duyen du'<Jc kinh, rna trong kh6 dau kie'p ngu'oi long toi vån thanh thån nh~n lanh, khong chut hon than oan trach. B~nh tlnh cua toi ngay cang tråm trQng. Dem gia

l<;tnh, dåu 16ng tay chan dau buO't thåu t~n xu'dng tuy, khie'n toi c6 cåm tu'dng rång dåu c6 dO't chay 16ng tay l6ng chan d6, chåc hån rnlnh se sung su'dng hdn nhi~u. M9t lån dang oån O<;li ren sie't, b6ng dtfng toi nghi, tren doi nåy con bie't bao ke bj phong cui nhu' toi, cung dang b~ ddn dau nhtf toi. T9i nghi~p hQ qua! To i nghi de'n Due Ph6 Hi~n va h<;tnh nguy~n d<;ti tu d<;1i bi bao la cua Ngai, r6i toi qul xuO'ng cu'dng quye't phat nguy~n: "Tre n the' gian nåy c6 bao ngu'oi bj b~nh cui hanh h<;1 nhuc nhO'i, con d~u xin chu' Ph~t, chu' B6 Tat chung giam con nh~n lanh he't nhffng nghi~p chtfdng cua hQ va cdn dau cua hQ". Di~u kh6 hi€u la khi long toi tran ng~p tlf bi, nghi de'n ke khac va quen rnlnh, thl toi l<;ti quen cå nhung cdn dau nhuc dang di~n ra trong cd th€ cua chinh toi. Chan thanh ngu'CJng m9 B6 Tat Ph6 Hi~n. toi tha thie't dlf djnh se hanh hu'dng nui Nga Mi, d€ cung du'ong nhffng vien minh chau gia båo, cho ml;Jc dich hoang du'dng giao phap "Ph6 Hi~n h<;tnh nguy~n ". Dem d6 , nåm ngu t<;1i mi~u hoang nåy , toi nåm m(ing thåy B6 Tat Ph6 Hi~n th~ hi~n. cCJi voi sau nga xoa dåu toi khuyen toi yen tam cho d<Ji m9t thoi gian se g~p ngu'oi huu duyen nMn lanh trach nhi~m phat huy va xay dtfng d<;to trang t<;ti dåy. Chin thang trude day, m9t horn vao gio ngQ , b6ng nhien c6 m9t vj tu si dåp y mau h6ng s~m. mu do theo IO'i L<;tt Ma Tay T<;tng (6), om blnh bat dung trude mi~u khåt thtfc. Bao nam troi, toi mong moi than c~n gidi tu si nhu'ng luon luon låm cånh be bang, lån nåy, vj tu si da khong tranh ne rna l<;li danh cho toi phuc duyen cung du'ong, quå la m9t d~p may hie'm c6. Toi vua xin du'<Jc ma'y trai chuO'i, ben cung kinh dang he't cho ngu'oi . Vj l<;1t rna ng6i ben hong mi~u. ung dung thQ thtfc. Toi thanh khå'n cho d<Ji cd hQi dånh I~. håu thinh du ngtfoi chåp nh~n cho toi cung du'ong ma'y h<;1t minh chau.

58


Trong khi toi con ngån ng~i cha d<Ji cd h(?i thu~n ti~n md lai, thl v~ l~t rna da tit hoa len tieng: - Thi chu lang d~ chi th~tnh, ta råt cåm men. Thi chu c6 tide md tham thiet gl cå th~mh th~t cho ta biet, ta san sang hoan thanh tam nguy~n cho thi chu! Tu thud lang thang b~;~i doi den nay, toi luon luon g~p cånh xo du6i va chii'i mång khinh thi, nen khi du'<Jc v~ tu si ban cho nhung lai d!u dång than m~t, toi cåm d(?ng nghyn ngao: - C6 nhung dem den co ddn bu6n thåm, tui than mlnh lam trQng b~nh b~ ngu'oi doi ha't hui khinh khi, con b6ng u'dc ao c6 ke thlfc d~ thttdng con, du chi ga nghia vdi con m9t ngay, thl con eling se sung su'dng trQn cå cu<?c doi . Khong hi~u t~i sao lue d6 toi quen ma't nguy~n VQng Cung du'ong rninh chau, rna l~i khung dien noi len cai tt<Jc md xång b~y nha't thoi thui'1 trude. V<Jc md d6 c6 th~ la m<?t thu ån uc hlnh thanh bdi n6i dau thu'dng trong Vl;l Cu'di hoi lu'ong dao, rna toi cef de nen cho chlm sau trang tiem thuc, nay g~p cd duyen c6 ngu'oi an cån tham hoi da d(?t ng(?t tuon trao. Lo IOi, thyn do m~t, toi lu6ng cu6ng: - L~y su'! Con xin l6i da n6i chuy~n nhåm nhi... - Khong c6 chi dau! Thi chu yen tam! Ta va thi chu da c6 do~n nhan duyen ut trude! Ta da hua hoan thanh tam nguy~n cho thi chu rna thi chu chi tide md du'<Jc lam v<J trong m<?t ngay, nguy~n VQng d6 khong c6 gl la qua dang, ta c6 th~ giu lai. V~ y. k~ tu gio phut nåy, cho den cu6i gio ngQ ngay mai thl chung ta la v<J ch6ng. - Chao oi! Con an n6i v~;~ng d~i 10 m~o ph~m den su', xin su' th(t tha va xin dung n6i gion nhu' v~y! t(?i nghi~p cho con. Th~t ra, than con cui hui de ti~n, vdi ke blnh thttong con con chång dam nghi chuy~n deo b6ng thllam sao l~ i dam w tttdng den cac v~ tu hånh ... - "Ti~u Vi"! em mang n~ng m~c cåm tlf ti qua! Trong St! s6ng rnien vi~n khong bao gio cung t~n nåy, than xac båt qua chl m<?t chiec ao må m6i chung sinh khoac vao cho m<?t kiep. Do tham, san, si che khua't, til kiep nfiy sang kiep khac chung sinh theo nghi~p hfc rna thay d6i ldp ao than m~ng cua mlnh . C6 ldp ao dyp de, sang trQng eling c6 ldp ao sfin sui, loang 16, xa'u xa ... , nhttng c6 ldp nao b€n da u? hdn thua gl thå d6! Khong hi~u t~i sao V~ L~t Ma !~i biet ca i ten "Ti~u Vi" nåy. Cai ten than m~t d6, chi danh cha my toi Phap Åm Ph~t Dån 201 L

gQi dua con gai cttng be bong ngay xtta. Tieng gQi nåy dua toi troi v€ v<Ji chu6i ngay thd d~i a'm em, trong tlnh thu'dng VO bo chd che dum bQC CUa ffiy cha. Toi run råy cåm d(?ng, khong con nghe tha'y suy nghi gl nua ... , toi nga qu~ vao lang ngu'oi nhu' dua con chui vao lang my ... - Khoan da! Mlnh ph å i lam l~ td h6ng chd!

Den cu6i gio ngQ horn sau, ngttoi l~i an v~n nhtt m<?t v~ l~t rna nhu' cii, va khan g6i len du'ong. H~nh phuc da den vdi toi th~t tuy~t voi, toi da du'<Jc eling yeu chi€u mu(?ng nhu' m(?t ngu'oi v<J chan chinh, ta't cå hi~n ra nhu' m<?t gia'c md thfrn tien, thanh tlfu bång phep 1~. khong th~ tu'<Jng tu'<Jng n6i. Toi biet du nen lang råt man nguy~n khi du'a ti~n ngu'oi di. Den lue nfiy, toi mdi nhd den ma'y h~t rninh chåu nen qul xu6ng dang cho ngu'oi d~ lam Ph~t slf, nhu'ng ngu'oi cu'dng quyet tu ch6i: - Ta la ke lang thang nhu' rna y n6i, v6n khong thich h<Jp vdi chuy~n xay chua l~p h{?i, vå chang ta chl hua m(?t dieu va da hoan thanh, sao thi chu con keo nai ta chi chuy~n khac. Theo ta dlf doan, thl khong bao lau thi chu se g~p du'<Jc v~ huu duyen dåm nh~n trach v~;~ nåy! Xin thi chu yen tam! Nho l6i d6i xii' nhan ai cua V~ l~t rna, toi båt dåu hQc nhln mQi loai chung sanh vdi tam blnh dång, toi hi~u rång ån hi~n ben trong cai than xac giå t~m mang ldp con trung, con kien, con trau, con ch6 ... , la Ph~t tanh sang ngoi, blnh dång nhtt nhau khong khac. Ta't cå deu c6 khå nang thanh Ph~t, d€u dang ton kinh, va la d6i tu'<Jng sinh d(?ng d~ hanh th~p nguy~n Ph6 Hien ... Nay nho duyen lånh, toi may mån h9i ng9 vdi su' thai nen tam nguy~n da c6 cd hoån man, toi ra't an lang khi nhåm måt.

*** - Ba thi chu hQ Ly k~ chuy~n den day thl hdi thd yeu dån. Thfry ch<Jt nhd den dua be, VQi b6ng den cho ba nhln va xin d~t ten nhu'ng ba låc då u 19 y M thåy tuy nghi. Khong kiP suy nghi, thåy len tieng: "Nha't Nguy~n! Ch~ nhe !". Ly thi chu g~t dfru, mlm cu'oi man nguy~n r6i tåt thd. Dieu l~ lung la gttdng m~t id 16i tru'dc kia cua ba b6ng bien thanh tu'di nhu~n an l~c. va tu trong bui t6c r6i, m<?t mui tråm httdng thoang thoång toa ra. Sang horn sau, thåy nho ba con 16i x6m giup do lam l~ thieu xac Ly thi chu, va båt dfru khdi cong xay dlfng ngoi gia lam nåy. Chuy~n xåy ra da tron b6n mttdi b6n nåm, v~y

59


rna thåy vån tu'dng nhu' mai rang rang ngay horn qua! Thoi gian troi tMt nhanh! Su ba ng~m ngui va d~i chung eling l~ng le bang khuang. Nglfng m()t lue lau su' ba b6ng nhln xuong hang nglfoi chen chuc C1 day nui cuoi cung ben trcii chanh di~n, len tie'ng: - Nhåt Nguy~n! Con da V~ thl hay len day vai thåy! Su Nhåt Nguy~n len loi tie'n len, kinh d'n l~ I~y Slf ba ba lån, nuac måt tran ng~p, cåm d()ng khong thot ra loi. Su' ba, hu'ang V~ d~i chung len tie'ng: - Day la Nhåt Nguy~n, con cua Ly thi chu va eling la duong til' cua thåy. Su Nhåt Nguy~n da da y cong tu h<;>c tren chua Thie'u Lam, va vlfa hoan thanh bQ sa giåi V~ Kinh Lang Gia Tam An råt cong phu. Quay sang Nhåt Nguy~n, su' ba tan than: - Thåy råt hanh di~n V~ con! Tac phå'm gia trj cua con la m()t d6ng g6p lOn cho stf nghi~p hoång phap! Cong due vo Iuqng vo bien! - Thua thåy! tru'ac day con nghi con eling c6 cong due, nhung nho thåy chi di~m, con mai kham pha rång con chång c6 cong due nao dang d~ tan than cå! Tåt cå nhii'ng di~ u con da vie't, chång qua la nhii'ng thau nMn tlf Ioi d~y cua chu Ph~t, chu B6 Tat, chu' t6 su', cua thåy cua b~n ... , khong c6 ca i gl thtfc stf la cua con cå, thl lam sao con dam tlf cho rnlnh c6 cong due. Huong chi, suy cho cung, lam sao con c6 th~ tlf lam dlfQc vi~c gl, ne'u khong c6 Slf y~m trQ cua xa hQi , rna xa hQi lam sao t6n t~i ne'u khong c6 stf d6ng g6p cua m<;>i loai chung sinh. Nhu v~y, tråi tam cang r()ng lOn, con cang thåy cå phap giai chung sinh trung trung lap lap chång chjt tlfdng ung nhau nang do con va y~m tr<;1 con lam Ph~t stf, v~y thl, tåt cå cong due du'dng nhien la cong due cua cå phap giai chung sanh! Con chång h~ thåy thu cong due nao la cong due cua rieng con cå! - Lanh thay! Lanh thay! Bie't cong dlfc la cong dlfc cua cå phap giai chung sanh, thl h~nh nguy~n h6i hu'ang mai thenh thang vo chu'ang ng~i! Su ba trang tr<;>ng chåp tay l~ i. D~i chung, khong ai båo ai, eling d6ng chåp tay va d6ng tl;lng theo su' ba: "Nguy~n dem cong dlfc nåy H6i huang v~ tåt cå Khåp phap giai chung sanh D~u tr<;>n thanh Ph~t d~o".

Huynh Trung Chanh Phap Åm Ph~t Dan 2011

Ghichu: l. K~ cua Bo D~i hoa thu'qng.

2. Nga Mi sdn la m()t dinh nu i thieng lieng, rna theo stf tin tu'dng cua Ph~t giao Trung Hoa thl d6 la ndi cu' ng1:1 c1h B6 Tat Ph6 Hi~n. Vao nhii'ng bu6i blnh minh, dung C1 phia sau ngoi chua tren dinh nui, khach hanh hu'dng se thåy hlnh ånh to lOn cua m()t nguoi dang ng6i thi~n duai thung Iling, rna nguoi ta tin tu'dng la bong cua Dlfc B6 Tat Ph6 Hi~n. C6 nglfoi cho rång hi~n tl1<;1ng d6 chi cai b6ng phån chie'u cua r~ng nui lue r~ng dong. Khong ai choi cai di~u d6, nhung theo nhii'ng nglfoi hanh hudng thl tot hdn m6i ngLfoi nen tlf de'n d6, tlf quan sat, tlf don nMn suoi ngu6n an l~c, va se tlf co ke't Iu~n cho rieng rnlnh . 3. Ph6 Hi~n th~p nguy~n: M()t la L~ kinh chu Ph~t Hai la Xung tan Nhu Lai Ba la Quång tu cung duong Bon la Sam hoi nghi~p chuang Nam la Tuy hy cong dU'c Sau la Thinh chuy~n phap luan Bay la Thinh Ph~t tr1:1 the' Tam la Thuong tuy Ph~t h<;>c Chin la Hång thu~n chung sanh Muoi la Ph6 giai h6i huang

4. Bon phep l~y thu()c v~ ly: - Phap tri thanh tjnh l~ : nguoi hanh l~ thåu suot rång cånh giai cua chu' Ph~t, d~u tuy tam hi~n bay , nen l~ y m()t Dlfc PMt tlfc la l~ y tåt cå chu' Ph~t... - Bie'n nh~p phap giai 1~: nguoi hanh l~ tlf quan than tam cung cac phap, tlf thud gio vån khong roi phap giai. - Chanh quan 1~: nguoi hanh l~ l~y Dlfc Ph~t ngay ndi tlf tam, cha khong duyen vao Due Ph~t nao khac. - Th~t tuang blnh ding l~: ngLfoi hanh l~ khong thåy c6 tlf c6 tha; nglfoi va rnlnh la m()t, pham va thanh nhlft nhu'; th~ va dl;lng khong hai . (theo Ph~t H<;>c Ph6 Thong quy~n l , Thu'qng T<;>a Thien Hoa)

5. Bo thi ba la m~t: nghia la m()t phap mon tu c6 cong nang dua qua bo ben kia, thtfc hanh bång cach cho cung khåp, cho tåt cå m<;>i nguoi , m<;>i v~t, m<;>i ndi . C6 ba lo~i bo thi ba la m~t: - ta i thi - phap thi, va - vo u y thi (bo thi stf khong s<;1 hai)

60


6. L;:tt Ma giao: la m{)t tang phai thu{)c PMt Giao D;:ti Thua, phat xuat tu Tay T;:tng tu the ky thu 7, va lan truy~n den Mang C6, Man Chau, L;:tt Ma giao c6 hai phai: - H6ng m;:to phai: tUe thfty tu d{)i mu do, la phai co clju, dung boa voi ttt tttdng blnh dan, chuyen luy~n cac phep thu~t thftn bi, gioi h;:tnh long h~o ..., va c6 chu trtfdng rat r{)ng rai V~ tlnh di,IC, Vi~C giao hQp nam nu doi khi l;:ti dtt<;1c ca ng<;1i la m{)t phttdng ti~n hftu hi~u cho vi~c tu t~p ... - Hoang m;:to phai: tue thfty tu d{)i mG vang, la phai cåi cach do due Tsong-khapa lanh d;:to tu the ky XIV. Phai nfty n6i tieng v€ gioi h;:tnh thanh t~nh va la phai chanh thuc lanh d;:to quoc gia. (ghi chti V~ L;:tt Ma ghi tren rat sd sai, xin dQC voi tat slf de d~t)

ca

ti~ngkeu Toi dang ng6i an uong va chuy~n tro voi ngttoi b;:tn cung di chua voi rnlnh thl b6ng c6 ai b6p vai toi va m{)t giQng n6i quen thu{)c eat len: -Cha! Hen lau h6ng g~p hen! Sao lau nay chi l~n dau bi~t tam rna h6ng thay di chua v~y? Toi quay l;:ti va båt g~p n~;~ Ctfoi hi~n lanh tren khuon m~t cua chi Nga, m{)t ngttoi b;:tn da tung quen biet tu h6i con song chung t;:ti tr;:ti ty n;:tn Singapore. Toi cung vui mttng khong kem, dung b~t d~y M om lay chi : - Oil Lau qua r6i hå chi! Anh chi m;:tnh gioi cho? nho con d(ta nao d nha voi ba rna khong vh?

T~;~i

- Bay khoi t6 het r6i chi di! TrQng trQng cai la giong ra d rieng, cho dua nao them d nha voi rnlnh dau chi! T~;~i n6 chån may ang ba gia kh6 tanh kh6 net, båt phåi lam nhtt vfty, h6ng dtt<;jc lam nhtf nQ, cho nen dtt<;jc ra ngoai doi bay nhay voi thien h;:t la mung het lOn r6i, d~ gl chiu d nha! Con may d(ta nho nha chj, chåc c6 cong vi~c lam het r6i hen? C6 d(ta nao d gån anh chj khong?

Phap Åm Ph~ t Da n 2011

- Thl cung y chang ben anh chi v~y thoi! T~;~i n6 d het tren day, rna may anh em cung song t;:ti Oslo cho dau ch~u d chung voi nhau cho do ton ti~n mtton nha! Con nit qua da y chåc dua nao cung giong nhau thOi chi di, ca me m{)t lua het! Ta n6i Troi khong ch~u Dat thl Dat phåi chiu Troi la v~y d6 . Thoi gian troi th~t nhanh! Tham thoat rna da gån ch~;~c nam chting toi khong g~p l;:ti nhau . Chi Nga cho biet chi rat sieng nang di l~ Chua. Mua Ph~t Dan, Vu Lan, hay Tet nhltt nao chi cung rang di, tMm chi cå nhftng ngay dim va mung m{)t hång thång cung d~u c6 m~t chi t;:ti Chua Khuong Vi~t. Chi Nga khong biet lai xe, v~y rna h~ c6 bu6i l~ nao tren Chua chi ciing let toi, du c6 ong ch6ng chd gium hay phai di bång xe cong c{)ng. Toi thl khong th~ nhtt chi dttQC VI gia dlnh chj song ngay t;:ti Oslo, phttdng ti~n giao thong cong c{)ng rat ti~n l<;1i voi du lo<;ti: Xe di~n, xe di~n ngftm ho~c xe buss, m6i chuyen xe chi cach nhau chung 10 phtit, va l;:ti chi da nghi lam tU lau r6i. Con toi thl moi nghi vai nam nay, nha toi d kha xa rna gån nhtt thang nao gia dlnh toi ciing c6 dam gi6, nhut la gån nhtt lftn nao ciing nhåm nhftng ngay l~ Chua. Ong ch6ng toi vån nho loi d~n do cua ba n{)i cac chåu trttoc khi nhåm må t la rnlnh cang xa que httdng cang phai rang nho ngay khuat ntii cua cåc Cl,l d~ gia dlnh c6 dip hQp m~t, g~p go nhau thttong xuyen. Vl v~y toi rat it djp di Chua vao nhftng ngay l~ trQng d;:ti. Ngay mai, nha to i ciing c6 dam gi6 d6 chu! Nhttng ngay mai la ngay mai, chi~u nay toi se trd v~ rna. M6i lån c6 djp len Chua, toi l;:ti mang cai cåm giac cåm d{)ng mang mang th~t kh6 ta . Khong khi kh6i httdng trong Chua th~t thieng lieng, khien ngttoi ta nhtt cåm thay tat cå nhftng b~;~i b~m h6ng trån dang dån dftn dtt<;1c rii s;:tch khoi h6n rnlnh. Nhat la ngay horn nay, khi dtt<;1c m{)t chau trong Gia Dlnh Ph~t Tå gai cho d6a h6ng trång tren ng~tc ao, la bi~u hi~u cho Slf mat ffiy thl toi l;:ti cang xtic cåm qua d6i, den n6i phai rdi giQt l~ bu6n. G~p l;:ti chi Nga, toi cåm thay tMt vui mung. Tanh

tlnh chi hi~n lanh, d~ men. H6i con d gån nhau ben tr;:ti ty n<;tn, chting toi c6 thoi gian di lam chung t;:ti m{)t xttdng lanh sdn chong set cho nhftng cåy såt da id~ xuat cång qu a Nhlft, chång biet ben d6 hQ så d~;~ng vao vi~c gl. Thoi gian lam vi~c khoang chung m{)t thang, tuy cljc kh6 vl phåi suot ngay ngoai nång, nhttng eling vui vl c6 djp lam quen voi m{)t s6 ngttoi dia phttdng, va cå m{)t so ngttoi tu Malaysia tron qua lam l~u . T;:t i cai xttdng sdn nho be d6, c6 m{)t ong gia ngttoi Sri Lanka la sep cua chting toi, 61


ten la Edie. Ong n6i da gån toi tu6i v~ hu'U, tuy toi khong bie't dan Singapore bao nhieu tu6i thl v~ hu'U , nhttng coi ang khong dttoi 60. Khuon m~t ong rån roi , ctfdng nghi voi c~p måt sang, thong minh. 6ng rat tot voi dam th<;J xl cuc chung toi, sot sång giup da m6i khi chung toi co vi~c toi nho va. 6ng cu than phi~n la dam th<;1 ngttoi Vi~t bi lanh lttdng it qua! Khong cong bång chut nao. Nhttng c6 le ong khong bie't rång chung toi dtt<;1c Cao Uy Ty N<;tn lo cho tat cå mQi thu trong thoi gian tru ngl} t<;ti day, cho nen tuy lanh it nhttng th~tc ra chung toi khong phai lo du thu xay xai nhtt dan ban dia . rna tuy gia sinh ho<;tt re m<;tt, nhttng ti~n mtfon nha måc khung khie'p. Con chung toi thl tuy an (J ch~t ch()i, nhttng c6 h~ gl? Chung toi chi (J t<;tm b<;1 m()t thoi gian thoi rna! Yl v~y. ti~n lam vi~c (l~ u) nhtt våy dtt<;Jc chung toi dung d~ mua slim va di chdi thoai mai. K~ eling l<;t la chi c6 m()t mlnh ong lam vi~c (J cai xttdng nay trong khi dan goc Sri Lanka song t<;ti day rat dong. HQ eling voi dan Trung Hoa la m()t trong hai nh6m ngttoi chinh d~ t<;to nen m()t dat nttoc Singapore nho be nhung rat hung m<;tnh cå v~ kinh te' lån chinh tri . C6 lån toi neu thåc måc nay voi Aka, m()t ten Tau xln, c6 ve nhtf tre nhut trong ca i xtfdng d6 nen hå u nhtt ai eling coi n6 nhtt m()t dua em. N6 giai thlch rång dan ba con gai Sri Lanka phån IOn lam chu ho~c lam vi~c trong cac ti~m vai , ti~m may ho~c van phong, bång khong thl (J nha lo vi~c gia dlnh chu hQ khong bao gio di lam nhtf the' nay, con dan ong thl håu he't lam vi~c t<;ti cac hang xtfdng voi mue lttdng can ban, con cong nhån goc Ba Tau t<;ti cai xttdng nay thl da so la tlf Malaysia qua, thl ra hQ eling di lam l~u nhtt chung toi thoi. So voi doi song cua ngttoi dan hai nttoc thl dan Malaysia ngheo nan hdn rat nhi~u . Cai ten Aka eling la ngttoi Malaysia. Ten nay rat hi~n lanh, d~ chiu, nho vi~c gl la n6 mau mån lam ngay khong quan ng<;ti , nhttng toi l<;ti ghet n6 vl n6 c6 cai ten rat ca chon la .. . Aka! C6 lån vao gio nghi an trua , toi co gång dung he't von tie'ng Anh ba rQi cua mlnh d~ n6i voi n6 ding may hen d6 , chu ne'u may rna (J ntfoc tao, rna mang cai ten nay thl may chi c6 nttoc di ban muoi. N6 th~t tha hoi b() Vi~t Nam c6 nhi~u muoi låm ha ? Lam dam cong nhan ngttoi Vi~t chung toi Ctfoi ng~t ngheo. C6 le chi Nga than voi toi tlf horn d6 , khi tat cå mQi nguoi cttoi thoai mai voi nhau, cho tanh chi e de, ft n6i va chilåm llii lam vi~c m()t mlnh .

Pha p Åm Ph~ t Da n 2011

Toi bo chi Kim Anh , ngttoi eling di l~ Chua dang loay hoay voi hai thång cha u n()i sanh doi trong bua an chay rat ngon mi~ng d~ di tlm ch6 ng6i tam tlnh voi ngttoi b<;tn eG , m~c du toi moi dtt<;1c an chut dinh rna nguyen hai day ban dai bay ban du mQi m6n rat hap dån tlf thuc an toi d6 ngQt trang mi~ng eling nttoc uong, khong thie'u thu gl. M()t so PMt Tit da sot sång ung hQ quy nha chua bång cach tv bo ti~n ra mua thVc phåm d~ bie'n che' thanh du nhung m6n an chay, ban cho khach th~p phttdng vie'ng Chua va dung ti~n thau dtt<;Jc bo vo quy nha chua, nhut la hi~n nay Chua Khuong Vi~t dang dn ti~n d~ rao rie't xay eat them Cd SCJ mai gån phi trtfong Gardemoen, (ThVc ra dia di~m dang dung d~ t6 chuc l~ Vu Lan chi la m()t H()i trtfong cua m()t t6 chuc Tin Lanh Na Uy vl Chua Khuong Vi~t khong du suc chua qua nhi~u ngttoi nhtt the' nay. Nhttng ndi nao c6 Ph~t. c6 chtt vi Tang, Ni thl ndi d6 rat xltng dang dtt<;Jc gQi la Chua, vl da t<;tm thoi khoac len mlnh hlnh anh cua Chua phai khong quy vi?). M6n an ngon tuy~t voi , cho nen ngoai nhung ngttoi Ph~t tit, toi con nh~n ra ra t nhi~u gttdng m~t nhung ngttoi theo d<;to khac eling tlm de'n d~ thttdng thuc. Xin hoan nghinh tinh thån va ban tay kheo leo cua nhung ngttoi trong ban åm thVc . Toi loi chi Nga trCJ vo h()i trttong, ndi vlfa di~n ra bu6i l~ va nghe thåy Tri Minh thuye't phap. Gio nay la nghi giai lao cua mQi ngttoi trtfoc khi trCJ l<;ti d~ coi chttdng trlnh van ngh~ . vi v~y nen ra t viing ve va yen l~ng, chi c6 m()t so ngttoi råi rac ng6i !<;ti, phån IOn la do nhu du n6i chuy~n giong nhtt hai dlta chung toi. Hai chi em n6i du thlt chuy~n. nhltt la on l<;ti quang thoi gian song trong tr<;ti ty n<;tn, tMt la vui. C6 lån chung toi h~n nhau di ch<;1 Sambawang chQn mua vai, r6i di kie'm ti~m nMn may ao dai Vi~t Nam. Khong bie't nhung ngttoi th<;1 may d6 da hQc cach may do ao dai h6i nao rna dttong kim mui chi eling rat kheo leo, Yt(a v~n . May cai ao dai dem qua day chtta c6 cd h()i b~n thl da ch~t vl (J cai xu l<;tnh c6ng r6ng nåy sao rna d~ s6 sua ghe a . Cung c6 bua di lam v~ . hai dlta di chung voi nhau , ghe qua n Cha Va mua m6i dua m()t mie'ng so co la, lo<;ti so co la tron va d~p giong y nhtf lo<;ti trong may cai thung thVc phåm PS cua My ngay xtta. Toi n6i rång tl}i mlnh dang an bd thlfa, sua c~n cua My day cho gl lam cho chi Nga måc cttoi , toi n6 i bi måc ngh~n m~t do rån va ho lien h6i lau thi~t !au moi dltt! Nhåc toi ky ni~m xtta, toi nho thoi gian d6 hai dlta toi Mu con rat tre , di lam quån qu~t tlf sang toi chi~u rna chång bie't m~t la gl. Cuoi tuån dtl<;JC lanh 62


lttdng tha'y doi len httdng lam sao! LC).i lo quftn quftn ao ao d~ ngay chu nh~t dtt<;1c nghi, v<:J ch6ng con cai ra d6n xe buss len thanh pho ril'a måt cho bo cong ClfC nh<;>c. Con bay gio ... Gio moi c6 dip nhln ky lC).i chi, toi nMn tha'y ch! c6 ve xanh xao, gåy go cho khong con khoe mC).nh nhtt xtta. Cung nhtt toi thoi! Toi thl kha khoe mC).nh ngoai nhung lftn che't len che't xuong vl nhung cdn bC).O btnh. Chu con cåi gia thl khong th~ nao tranh khoi mlnh bi n6 s6ng s()c du6i theo sau. Toi hoi ch! c6 dau ye'u gl khong va dtt<;1c ch! trå loi la chi c6 ma'y cai binh l~t v~t, khong dang k~ . thi d~;~ nhu' dau lu'ng nhuc cot, nhut la chung nhuc dåu kinh nien n6 hanh lam chi kh6 ngu qua! Tha'y ch! c6 ve nhu' ray rut chuy~n gl d6, c6 lue n6i chuy~n th~t sot sång rna cung c6 lue nhu' lo ra, trftm ngam, tu' llf, toi to mo: - Ho i thi~t chi nha! Chi c6 chuy~n gl bu6n phi€n khong rna m~t rna y iu xlu nhu' cåi banh trang nhung nu'oc vh?

que nhau chut chut cho vui. Chi c6 ch! la chi l~ng le an va lång nghe m<;>i ngu'oi phat ngon, lau lau lC).i he nd n1,1 cttoi g<;>i la hoa nMp voi khong khi vui nhQn chung quanh. Chting toi khong la'y d6 lam kh6 ch!u, va cu vi~c tie'p t1,1c tro chuy~n tha gian. N6i nao ngay la u lau ch! cung g6p chuy~n chtit dinh r6i lC).i rut lui v€ the' gioi cua rieng mlnh . NghT lC).i cung tha'y 1().! Chting to i quen nhau da la u, c6 th~ n6i la ra't me'n nhau. V~y rna ngay cå thoi gian d TrC).i Ty NC).n di b() c6 vai phtit la c6 th~ toi nhau, cho toi ba y gio vi~c di lC).i khong c6 gl la kh6 khan, tU' Oslo toi Noettoey ma't c6 chung hdn m()t tie'ng lai xe . V~y rna chung toi cung chtta bao gio nghT toi vi~c de'n tham nhau, m~c dåu m8i khi g~p lC).i nhau lC).i cam tha'y th~t mung ro, lC).i ru nhau de'n m()t ndi vång ve nao do d~ hoi han, tam Slf lam nhu' nho nhung nhau låm v~y . Nghe toi neu thåc må c, ch! Nga låm båm nhtt n6i m()t mlnh:

- Dau c6 gl dau! Bu6n hay phi€n la tlf mlnh thoi, cho gia dlnh, con kie'n gl cung ngoan ngoan he't, t~;~i n6 h6ng c6 lam chi khie'n cho mlnh bu6n he't a!

- Phai chi 6ng lam v~y thl do kh& bie't ma'y. Nhi€u khi tui du troi cho 6ng di dttong 6ng cho r6i d~ng mlnh con rånh rang tam tri.

- Nhttng tlf nhien sao lC).i bu6n? Chi nfty n6i 1().. Phai c6 chuy~n gl moi khie'n mlnh bu6n cho? V~y cho phai anh b!nh hoC).n chi khong.

Nhung lOi n6i md h6 cua chi lam tri to mo trang toi cang mC).nh me them. Toi ng~p ngung hoi nho:

- Hu ! Ong rna binh t~t gl dau . Ong m~p phe phe, mC).nh cui c~;~i con ga'p ma'y lftn tui cho binh t~t chi dau na! - B() 6ng v€ Vi~t Nam kie'm b6 nhi hay sao rna khi nhåc toi 6ng, ch! coi b() khong dtt<;jc vui v~y? Toi bu()t rni~ng hoi nhu' v~y la vl tu khi ngttoi Vi~t ben ma'y xu nfty l~;~c d~;~c keo nhau v€ tham nha thl cung xay ra chuy~n nhi€u ong gia måc d!ch len di tlm cua IC). r6i VQ ch6ng dam ra xao xao, chia ly. Khi nghe eau hoi ca chon cua toi, ch! Nga thd dai nhe nh~. Cht ngttoc nhln v€ phia san kha'u lue d6 dang c6 ma'y Ph~t Til' dang lang xang lam vi~c. Nhttng theo doi anh måt cua chi thl nhtt ch! khong nhln ai he't! Ånh måt d6 nhtt d6i v€ m()t httong xa xam, rna cung c6 th~ la anh m��t vo h6n. Chi Nga von la m()t ngttoi it n6i, c6 le phai di~n ta chj la m()t ngttoi tråm tinh. H6i con lam chung d Singapore, m8i ngttoi lam rieng le voi thanh såt mlnh dang sdn ho~c dam thanh nien thl lam vi~c VOi cåi may cha SC).Ch lOp sfrn SUi CUa nhung thanh slit trttoc khi dam th<:J dan ba toi quet sC).ch d~ sdn. Nhttng vao gio giai lao thl cåi nh6m th<;1 ngttoi Vi~t chung toi hay ng6i turn nåm t1,1m ba lC).i m()t ch8 , n6i du thu chuy~n troi trang rna y mtoc ho~c la ch<;>c Phap Åm Ph~t Dan 2011

- Sao ch! n6i chi l(). v~y? B() giua anh ch! xay ra chuy~n gl khong vui sao? Thd håt ra, chi lam m~t rftu rftu: - Ma'y ngttoi quen bie't gia dlnh tui , ai cung n6i tui c6 phttoc. Ma'y dua nho ngoan ngoan låm chi a. Con ong ch6ng! Ong gioi dån, sieng nang, chuy~n chi cung lam dtt<:Jc he't. Ma 6ng khong c6 nhtt ngttoi ta nt<;ju che, co bC).c. Dtt<;ic ngttoi ch6ng nhtt vh, tui con muon gl nua hen ch!? Cang nghe chi n6i , toi cang cåm tha'y hoang mang them! Chinh chi cung bie't chj may mån c6 m()t gia dlnh hC).nh phuc va m()t ngttoi ch6ng th~t ly tu'dng. V~y tC).i sao chj c6 ve chan doi du v~y? LC).i thd håt them ca i nua, chi cu i då u xuong va n6i tMt nho. - V~ y rna c6 lUe tui muon gie't 6ng che't cho r6i ... R6i cung c6 khi tui dot ca i nha cua tui qua! Ma tui SQ di d tu , t1,1i nho no rna c Cd voi ngu'oi ta ... Gi~tt mlnh danh th6t, toi tro måt nhln chj. Chåc ba

nay dien r6i qua! N6i chuy~n sao rna rna u thuån d~ s<;j! Ma cung c6 th~ la ba dien thi~t, vl khi n6i eau d6, c~p måt cua chi Nga b8ng long len c6 ve nhtt ra't gi~n du. To i gid gi<;>ng d1,1 khi:

63


- No i thi~t di! Tui nghi ba co vån d~ r6i do nghen. Lop thl ba noi gia dlnh ba h<:~nh phuc, lOp ba l<:~i tinh chuy~n gie't ch6ng? Coi chung tui keu cånh sat chd ba vo nha thu'dng Lier (Ten cua m{)t nha thudng dien thu{)c vung dong Na Uy) bi gio do nha! Noi dåy noi dua m{)t h6i, rut Cl;JC toi eling moi ra du'QC tam S~( cua chi Nga. Thl ra chi eling dang måc phåi m{)t chung bjnh nan y kho tri , do la binh viem gan C man tinh da toi thoi ky n~ng , co th~ chj con ra di tnfoc toi nua. Nhung ne'u g~p th~y g~p thu6c bie't dau chj l<:~i thoat che't? Nhung di~u do dLfong nhu chi khong quan tam cho låm, chi no i toi s6 che't thl ch<:~y troi eling khong khoi nång, t<:~i sao rnlnh cu phåi lo r~u lam chi. V~y ra chj eling d6ng y voi toi la chåp nh~n s6 m~nh. Nhung rna ... - V~y thl chi con tue tudi chuy~n gl cho? - Toi trd l<:~i voi thåc måc cua rnlnh - Cai ba n~y mau thuån d~ SQ luon a! Co chuy~n gl k~ ra cho nh~ bl}ng di! Cho måc gi6ng gl rna låp lting hoai v~y? Chi Nga co ve dam chieu: - Di~u tui ao u'oc lam tnfoc khi tui che't la du<;1c di da y di kia cho thoa man tanh hie'u ky . H6i rnlnh con tre thl dm d~u lo cho con, l<:~i hcSng co ti~n. H6i nao toi gio tui cu nghT thoi thl rnlnh rang cifc khcS kie'm ti~n d~ng v~ gia VQ ch6ng eling hu'dng nhan. Ma keu bång hudng nhan v~y thoi cho hcSng le ng6i nha dom nhau? Dom qua dom l<;1i rie't r6i eling chan ... Co chuy~n gl dau rna no i hoai cho d~ng! R6i mai day V~ voi ong ba ong våi r6i thl dau CO ng6i d~y d~ rna di du'QC cho! - Thl hai ong ba mua ve may bay hay la du thuy~n di chdi d~u n~y d~u kia? Cu ra måy cai hang ban ve may bay rna hoi, thie'u gl ch6? Hdi dau ng6i d trong nha dom nhau r6i ngua måt, gay l{)n vang troi rie't r6i con cai tl}i no chan he't mu6n v~ nha do nha. - Noi nhu' chj thl d~ qua r6i, co di~u noi thl du'Qc rna lam dau co d~. K~t m{)t n6i la rnlnh d6t nat, tie'ng Tay tie'ng u gl bu tråt, dau dam tif di m<;>t rnlnh? Ma lau lau tren Chua, måy th~y eling t6 chuc di hanh hudng. Tui eling mu6n di, ng~t cai la di m{)t mlnh thl rnlnh eling ay nay, khi khong bo ch6ng ng6i nha choc ngoc m{)t rnlnh d~ng di chdi, nhung ru hoai rna 6ng ha? ong khi nao eling co cong chuy~n d~ lam, bång khong thl eling rang kie'm cho ra chuy~n gl. H6i thåy tui måc bjnh nha! Ong to ra lo lång, dau bu6n du låm do cho, coi 6ng Iu xlu, ng6i bo g6i, toi n6i ne'u co con ru6i toi d~u tren måt 6ng eling hong them xua ducSi nua, t{)i ghe Phap Åm Ph~t EHn 2011

v~y. Nhu'ng ha rna tui vua tinh tao trd l<;1i la cSng

cån nhån la I6i om som m6i khi tui hong lam cong chuy~n. Tif ai låm cho chj! Ong dau dn bie't la dom såc voc tui v~y. cho m~n chi eling nhu' trai bong bong xl hdi v~y. tay chu'n bai hoai, l<;>ng c<;>ng m{)t h6i la thåy m~t. Ma bie't tui ra di chung nao? Lue do 6ng co h6i eling khong kjp nua! Ma 6ng thåy chuy~n truoc måt thoi ha! Toi thåy ba nay noi chuy~n mau thuån qua , khi v~y khi khac lam nhu' mu6n nhi~u thu qua rna lung tung lang tang khong ro ra la thifc sif ba dien n~y ba mu6n cai gl! Bay gio nhln ky ll;li, quå th~t l~n g~p nay toi tha'y chj Nga xu6ng såc nhi~u hdn toi tu'dng, nhut la c~ p måt chj co ve gl nhu' h6t hoang, tuy~t VQng. Toi eling vfin vd nghT toi thifc tr(;lng cua rnlnh , khong bie't giua hai chj em, ai se di tru'oc da y? Toi ch<;1t hi~u ra s~f vi~c ben trong da la tam tlnh u ufin cua chi Nga, do la chj s6ng ben m{)t nguoi ch6ng vo tam. Anh råt thu'dng yeu VQ, san sang giang tay don nMn nguoi v<;f xa'u s6, nhung cai nhu du cu6i doi cua chj anh ll;li khong nhln tha'y. Nhung ngu'oi mang chung bjnh tr~m kha khong bie't rnlnh se ra di khi nao, hQ co cåm tu'dng nhu' dang dung tren bo vifc thåm, co th~ bj rdi xu6ng vifc ba't CU khi nao nen cai khat khao du'QC s6ng no th~t Ja manh li~t vo eling. Nhung "s6ng" d day khong co nghTa la s6ng m{)t rnlnh . HQ dn sif se chia cua nhung ngLfoi ben C(;lnh, nhut la ngu'oi b(;ln doi . Toi quang tay qua vai chj, noi vai eau an ui. Chj Nga nga nh~ d~u len vai toi, th6n thuc. Nhung toi hi~u rång bo vai rna chj dn ngay lue nay , la bo vai che chd cua ngu'oi ch6ng thu'dng yeu da tung chia sot bie't bao ng<;>t dång, thang tr~m trong g~n su6t cu{)c do i. Lue nay dang co nhi~u nguoi trd ll;li tlm ch6 ng6i d~ thu'dng thuc ph~n van ngh~ do cac em, cac chau trong Gia D'inh Ph~t Tti cua cac Chua trlnh di~n. Tif nhien toi ao u'oc mu6n trd v~ nha, ng6i ben ch6ng toi va noi voi anh nhung di~u chu'a kjp noi , vl bie't dau m{)t ngay nao do ... Oi! Con bie't bao di~u chung toi vån giåu trong lang rna chu'a noi voi nhau ... Nguy~n Ph~m Thy Håo

64


nghihe å Mallorca Ph~m T'm

An Ninh

Ph~m

Tin An Ninh: Sinh ra va lon len t~i Khanh Hoa, Tu6i Quy Mui. Måt m~ lue 3 tu6i, nen song voi ong ba n(ii. Lue nho, theo hQc t~i tnJ'dng Trung hQc Van Hoa va V6 Tanh Nha Trang. Nh~p ngu: Khoa 18 SQ Tru Bi Thu D(tc. Pht,Jc Vt,J t~i Su' Doan 23 BB. Sau thang 4/75: Di tu t~i cac tr~i tu Nam va Båe Vi~t Nam. (Thån sinh cung bi di tu va che't trong tu cåi t~o vao thang 611976). Vu<;Jt bien, dinh cu' t~i Vu'dng Quoc Na-Uy tu nam 1984. Di hQc va lam vi~c trong nganh Ngån Hang Bu'u Di~n. V~ hu'u tu dgu nam 2008. Tac phå'm: d Cuoi Hai Con Du'dng (2008), Rung Khoc Giua Mua Xuån (se xuåt bån)

l. Mallorca, m(it hon dåo du lich n6i tie'ng cua Tåy Ban Nha, nåm trong quån dåo Balearic. Tntoc khi de'n dåy, vl nghi la dåo, nen toi tu'dng chi co rung nui va bi~n cung m(it vai lang m~c hay khu pho nho. Nhu'ng toi råt ng~c nhien khi phi cd da p xuong phi tru'dng Pal rna r(ing lOn, kie'n true tan ky, sang trQng con hdn nhi~u phi tntdng quoc te' khac rna to i da tung di qua. Palma la thu phu trang l~ cua Mallorca, nåm tren m(it day d6i cao nhln xuong bi~n xanh. D~c bi~t khu nha thd Cathedral nåm ben c~nh giao du'dng Mussulman, g6m nhung kie'n true d(ic dao, n6i tie'ng theo ki~u Mediterranean Gothic tu the' ky thu 13. Chie'c xe bus cua cong ty du lich dua chung toi di qua vai thanh pho cång, sang trQng va sgm uåt, nåm dQc theo bd bi~n. d~ de'n Alcudia, khu nghi mat nåm phia dong båe Palma chung ba gid xe. Chung toi chQn ndi nay, vl bd bi~n d~p. m(it cai vinh nho, nåm khuåt sau day nui Victoria, nen khong co song va kha an toan cho tre em. Nhung em be nam, sau tu6i co th~ l(ii ra cach bd 50-60 roet. Thtfc ra ky nghi he nay chi la mon n<;J rna VQ ch6ng toi phåi trå cho con be chau n(ii. Tru'oc dåy hai nam toi hua voi co be la se thu'dng m(it ky nghi he hai tuån te (J Mallorca ne'u no dQC va vie't du'QC tie'ng Phap Åm Ph~t Dan 2011

Vi~t.

Chung toi (J trong m(it khach s~n. di b(i ra

bi~n chung vai phut. (Da so khach s~n (J vung nay

giong nhu' nhung khu apartment, m6i phong trQ, ngoai cac phong ngu, con co phong khach va be'p voi dgy du dt,Jng Cl,! nåu an). (j Båe Åu thdi tie't l~nh de'n båy, tam thang, khong co nhi~u dip du'<;Jc ra bi~n tårn, nen con be chau n(ii råt me bi~n. Sang nao, moi VUa thuc d~y, COn be c\lng git,JC ong ba n(ii ra bi~n, mai de'n chi~u, khi trdi såp tåt nång moi chiu trd V~. Da v~y khi V~ de'n khach s~n. co be COn Xin du'QC tie'p tt,JC bdi l(ii trong h6 tårn cua khach s~n de'n toi mit moi chiu vao phong. Trong khi ba xa lam thuc an, toi co nhi~m vt,J ng6i tren bd h6 trong chung con be.

d dåy,

håu he't khach du lich de'n tu Åu Chau, da sola ngu'di Båe Åu va Due. Suot tugn Je då u tien, toi khong g~p ngu'di Å chau nao, ngo~i tru gia dlnh ngttdi Tau lam chu m(it nha hang buffet, sinh song d dåy da låu nam. M(it horn, khi nåm tren chie'c ghe' dtfa ben h6 tårn nhln trdi, båt ngd nghe co be chau n(ii noi chuy~n bång tie'ng Vi~t voi m(it ngu'di nao do. Nhln xuong h6 toi nh~n ra m(it co gai toe den dang tårn va dua giOn voi con be. Thåy toi nhln, co gai l~ dua tay våy, va nd m(it nt,J cu'di chao toi. Giua m(it ndi xa l~, ngttdi d6ng hu'dng de quen nhau. Trua horn sau, trong lue v<;J ch6ng toi nåm tron nång dttoi cay du lOn ngoai bai tårn, con be chau n(ii dåt tay co gai de'n chao chung toi. Co gai t~t gioi thi~u ten mlnh la Lam Khe, khoång chi'tng 19, 20 tu6i, khuon m~t kha xinh va doi måt that . to ' tu'. nhien de me'n. Nhung di~u lam toi chu y chinh la cai ten Lam Khe, trung h<;Jp voi m(it dia danh vån COn d~m trong ky UC, cho du CUQC ddi thang trgm dåy do cua toi con co bie't bao nhieu cai ten d~ nho. Bu6i chi~u, khi v<;J ch6ng toi va co be chau n(ii dang an toi trong nha hang buffet cua m(it ngtfdi chu goc Tau, thl båt ngd thåy Lam Khe di vao cung voi m(it ngu'di dan ba Vi~t Nam va m(it ngu'di dan ong ngo~i quoc. Co le Lam Khe da k~ v~ chung toi, nen cå hai ngu'di de'n chao va båt tay chung toi. Khi dung len båt tay ba m~. toi båt ngd de'n gi~t mlnh khi nh~n ra ngu'di dan ba nay chinh la ngu'di rna toi vua nghi toi sang nay khi g~p Lam Khe. Trong khi toi dang ng~c nhien vS nhii'ng cu<;>c h~nh ng(i båt ngd trong ddi mlnh, thl ba nd nt,J cu'di gioi thi~u ngttdi dan ong ngo~i quoc di ben qnh: - Day la ong xa em. Anh ngu'di Due. Chung em song (J thanh pho Hamburg. 65


Toi dua tay båt tay va g~t d~u chao nguoi dan ong, nhu'ng l~i hoi ba: - Xin 16i, ten ba co phai la Ha Giang? - Sao ong ba bie't ten toi? Nguoi dan ba tro måt nhln chung toi ng~c nhien. - Khong ngo toi l~i g~p ba (J dåy - Toi vua n6i vua keo ghe' moi cå ba ngtfoi - H6a ra chung ta da tung g~p nhau. Chung toi xin du<Jc moi ong ba va chau Lam Khe . Ba ng6i xuong ben qnh VQ toi, net ng~c nhien vfin con nguyen tren m~t. D~ danh tan khong khi cang thång, toi giai thich: - Toi bie't ba khi toi dang (J tu ngoai rni~n Båe. Sang nay khi g~p va bie't ten chau Lam Khe, toi da nghi ngay de'n ba. Bdi cai ten Lam Khe, toi va dam b~n tu khong th~ nao quen. Khong ngo båy gio l~i MP ba (J dåy. Xin cam dn tlnh cåm va long tat cua ba da danh cho chung toi trong nhung ngay sa cd khan kho. Ba nhln toi do xet. Suot bua an, chung toi nhåc l~i nhung ngay vui bu6n (J vung nui xa xam a'y. Trong khung cånh vui ve, nhtfng nhln khuon m~t va fil} cuoi khong tn;>n, toi co cåm giac ba ta dang uu tlf m<?t di~ u gl d6 . Lam Khe, cai ten kha dyp d6 l~i la m<?t khu nui rung Thanh H6a, tieu di~u hoang vång, nåm sat bien gioi Lao-Vi~t, rna b<;>n tu "cåi t~o" chung toi bj dua de'n dåy d~ phat rtfng tr6ng cåy, xåy dlfng m<?t låm tru'ong, trong m<?t mua he nång va gi6 Lao muon cha y cå thjt da. Ngay dåu moi de'n, giua m<?t khu nui rung xa xoi heo lanh, chung toi chl tha'y co hai can nha la cQ vua moi dlfng len, trong d6 chl c6 vai nguoi d. HQ du'QC gioi thi~u la "nhung bao V~ Va can bQ lam tnfong". Di~u lam chung toi vua ng~c nhien vua thich thu la Slf CO m~t CUa ffiQt CO con gai tre , trong dang då'p e å'p thu' sinh, rna l~ i la "thu trtfdng" toan b9 låm trtfong nay. Toi nho m<?t eau vi von cua nguoi nao d6: "Hoa l~c giua rung gudm"! Ca d9i tu chung toi tren sau mudi ngtfoi du'<Jc l~nh ng6i tren m<?t bai co ben bla rung, d~ "nghe nu d6ng chi giam doc lam truong len IOp". M~c m<?t b<? d6 cong nhån mau xanh, r9ng thung thlnh, khuon m~t khong m()t chut phå'n son, nhu'ng trong kha xinh voi doi måt th~t to va bu6n. Co chao chung toi bång m()t fil} cu'oi, n6i nang tu tan, tlf gioi thi~u ten la Ha Giang, trtfoc khi n6i v~ dja the', d~c tinh khu rung, cach thuc phat hoang va phu'dng Phap Åm Ph~t Dån 2011

phap an toan. Co gQi chung toi la cac chu va xung rnlnh la em. St! ki~n chu'a tung tha'y trong nhung nam tu. Cuoi cung co nho anh d()i trtfdng dt cil' cho co nam nguoi d~ co huong dån vi~c do d~c. ca'm c<;>c, cang giåy. Toi duqc may mån nåm trong nam thång du'<Jc ch<;>n. Dttong nhu tu ngay c6 chung toi, doi måt cua co trong bot bu6n hdn. Nhi~u lue co dua giOn ra't thån t1nh. M6i ngay nam dua chung toi theo co vao rung d~ do d~c. Nhung lue a'y co thuong ng6i tam t1nh. Co k~ V~ doi rnlnh va thu'ong hoi m6i ngu'oi chung toi v~ hoan cånh cha my, v<J con (J que nha . Nghe chung toi k~ Slf gian truån cua gia dlnh cung n6i nho thtfdng vo v<;>ng, nhi~u lån co da lau nuoc måt. Thå'y m()t anh deo tren c6 ta'm anh cua VQ l6ng trong manh g6 mun nho , co xin du'<Jc xem r6i bao nho "cac chu th~t chung tlnh". Ha Giang la m()t sinh vien gioi, du<Jc gil'i sang Dong Due h<;>c v~ Lam Nghi~p. Sau khi tat nghi~p trd V~ dung vao lue dang C()ng San phat d<?ng phong trao "tri thuc di thlfc te'", co duqc dua len Lao Cai, hu'ong dån nhtfng ngtfoi dån t()c tr6ng va bao V~ rung. Moi de'n Lao Cai vai thang, chu'a quen voi khi h~u khåc nghi~t va t~p quan dja phudng, thl gi~c " banh truong" Trung Quoc tran qua bien gioi. Rå't may mån, lue a'y co dang v~ h<;>c m()t lop chinh trj (J Ha N()i , nen thoat n~n va du'c:;fc B() di~u vao Thanh H6a d~ thanh l~p låm tru'ong moi. f)6 chinh la låm tru'ong rna chung toi dang c6 m~t. Thlfc ra dåy chi la m()t vung nui rung hoang vång, voi ban di~u hanh g6m nam ngtfoi, do co lam giam doc, cd sd chi la hai can nha la, cong nhån la 60 thång tu kh6 sai b<;>n toi, va dl}ng Cl} chl co toan dao phat rung va va i ca i cuoc chim! M()t horn, thå'y thå'p thoang m()t nguoi dan ong 1~. chung toi hoi co. Ng~p ngttng m()t lue thl co moi bu6n ba tam Slf. Ngu'oi dan ong å'y la m()t cong nhån may keo tien tie'n, dang phl}C Yl} d ffiQt lam trtfong khac, cach ndi nay hdn hai mu'di cåy so, c6 nhi~u tu6i dang, du'<Jc dang b<? såp xe'p d~ låp gia dlnh voi co, lam gtfdng cho ke' ho~ch "tri thuc cung chung sang voi cong nhån" cua dang moi d~ ra. Ml}C dich lam cho dam cong nhån it hQC, pha'n khdi tru'OC Slf u'u ai CUa dang, dem he't SUC llfc ra phl}C Yl} va trung thanh voi dang. Dåy cilng la "phån thu'dng" d~ CO du'QC b6 nh~m V~ låm trtfong moi nay voi chuc danh giam doc! Chung toi ng~c nhien, VI ga cong nhån tien tie'n nay trong IOn hdn co nhi~u tu6i, r6 m~t, den dui , cl}c rnjch. Khong c6 di~u nao h<Jp voi co con gai co 66


hQC vad~ thtfdng nay . Co con båo la trang trai tim co, khong h€ c6 m()t ngan nho nao danh cho anh ta, nhung khong dam lam tnii y dång, se bi ky lu~t n~ng, vl v~y co phåi g~t dåu, nhung tlm cach trl hoan dam cuoi duqc ngay nao hay ngay a'y. Co n6i la co dang trang thoi ky " nin thd qua song"! M~c

du c6 cåm tlnh va t()i nghi~p co, nhung chung toi luon "d€ cao cånh giac" khong dam n6i di€u gl. Yl kinh nghi~m cho chung toi bie't, C()ng San luon gai nhi€u cai båy chung quanh, va chuy~n "my nhan ke'" khong phåi bay gio moi c6. M()t horn, trang lue ng6i nghi trua, co låy ra tu chie'c bao nho, moi chung toi m6i nguoi m()t cu khoai lang luoc, r6i bu()t mi~ng hoi :

- Nghe n6i cac anh (1 trang h~ du Uim phåi khong?

tr~i

bi bQn cong an hanh

- BQn toi la nhung nguoi thua tr~n, thl chuy~n bi tu day, hanh h~ eling la le thuong tlnh - M()t anh b~n tu trang bQn to i trå lai . Co tråm ngam giay lac r6i len tie'ng: - Theo em thl trang cu()c chie'n å y, tåt cå chung ta, mi€n Båe va mi€n Nam, chång c6 ai chie'n thång. Chi c6 nhung ke ngu mu()i, luon cui då u lam tay sai ngo~ i bang, rna cu tlfdng la rnlnh d~i thång, d~ dm tu va hanh h~ lån nhau thoi. Chi trang cac nuoc C()ng San moi c6 chuy~n l~ doi: m()t lii ngu d6t l~i du<;1c giao trach nhi~m "giao dvc, cåi t~o" nhung nguoi tri thuc, rna doi Mi ngttoi ta phåi tie'n b() t6t! Khoi hai th~t! BQn toi chi im l~ng . Nhung lån n6i chuy~n sau d6 co thttong båo la co råt ghe tdm ca i dång C()ng sån, nhung mu6n ch6ng l~i hay thoat ra, phåi trå bång m~ng s6ng, c6 khi lam kh6n kh6 cho cå gia dlnh. Di€u lam chung toi vui la dtf<;1c lao d()ng thoåi mai, khong cån phåi d~t m()t chi tieu nao, va thuong du<;1c co cho b6i duong bång khoai, c6 khi ml s<;1i. Anh em nao c6 ao quån dan stf hay khan tårn mang theo, Co nMn mang di d6i låy g~o . dttong hay vai lo~i thtfc phåm khac. Lam truong moi khdi cong vua dtf<;1c hdn ba tuån thl tr~i tu c6 l~nh bien che'. Toi bi chuy~n sang m()t tr~i moi, tie'c nu6i nhung ngay lao d()ng tt(dng d6i thoåi mai, hie'm hoi trang gån båy nåm tu .

2. Chi~u bom sau, khi dåt con be chau n()i ra h6 U\m trang khach s~n, toi båt ngo g~p Ha Giang va co con gai Lam Khe. Hai mt; con dang nåm tren ghe' dQc sach. Thåy toi, Ha Giang ng6i d~y , moi toi ng6i vao ghe' ben c~nh va vui ve båo Lam Khe Phap Åm Ph~t Da n 2011

xu6ng h6 bdi va chdi dua voi con be chau n()i cua toi, d~n do trong chung con be, va c6 nha y mu6n de'n phong trQ tham ba xa cua tOi. Chung toi moi cdm, nhung ba tu ch6i, chi xin u6ng tra. Khi tach tra vua qn, ba d€ nghi chung toi cu gQi ba bång co va d()t ng()t hoi toi: - Anh con nho anh Don khong? Thåy toi chau rna y, ba n6i them nhu d~ xac dinh: - Trån Chanh Don! To i hoi l~ i: - Don pilot, cung tmin do voi co d lam truong ?

d~c

voi toi lue lam

vi~c

Ha Giang g~t då u, khong n6i. M()t lue, toi thåy ba dua khan tay lau mfoc måt. Va sau d6, v<;1 ch6ng toi ng6i nghe tam Stf cua ba : - Anh Don da che't r6i! Tåt cå la do l6i cua em. Chinh em da cung cåp cho anh Don thtfc phåm, thu6c men, tårn bån d6 va m()t chie'c la ban, em låy cua lam tntong khi a'y, va chl ve cho anh cach thuc tr6n khoi lam truong cung voi ba nguoi b~n tu khac. Voi tårn bån d6, cai la ban va stf huong dån tuong t~n cua em, em tin chåc la cac anh åy da d~ dang tr6n duqc qua khoi bien giOi. Khong ngo sau hdn ba tuån, khi em dang kha'p khdi mung thåm thl dtt<;1c tin tåt cå d€u bi båt t~i Lao. Em nhu mu6n quY. xu6ng, måt an måt ngu, nhung eling c6 gift blnh tinh tlm cach hoi m()t s6 can b() cong an tr~i giam. HQ cho bie't la tåt cå b6n anh d€u bi cong an bån che't tren duong dån d() ttf Lao v€ tr~i, bdi cac anh da ch6ng ctf d~ tlm cach thoat than. M~c du tin tudng vao thai d() kien cuong va tlf cach cua cac anh, du c6 tra tån the' nao cac anh eling se khong khai ra s~( tie'p tay tr<;1 giup cua em, nhung em vin lo s<;1 bi lien lvy, ne'u hQ phat hi~n tårn bån d6 va cai la ban cua lam truong thl h~u quå khon luong, nen em da khån trttdng ch~y v€ B(), nan ni va h6i l() tåt cå s6 ti€n danh dvm d~ ong Thu Trttdng cho em dtt<;1c trd l~i Dong Due hai tuån, d~ trlnh cho truong d~i hQc cli m()t s6 nghien cuu rna em vtfa vie't xong, sau hdn m()t nåm t6t nghi~p va ra thtfc te' ngoai lam truong. May mån em dtt<;1c ong ta g~t dåu, va lien l~c can thi~p ben toa d~i su Due cåp visa som. Chi hdn muoi ngay la em roi khoi mfoc. Tåt nhien d6 chi la cai co. Sau khi sang Due, em tr6n l~i d nha v<J ch6ng nguoi b~n Due rna em quen thån lue con hQC dåy . Ong ch6ng em rna anh chi g~p t6i horn qua trang quan an, la anh ru()t cua co

a

67


b~n than nay. Anh åy da he't long lo Hing va chd che em.

Rai khoi Vi~t Nam, ngoai que hudng va gia dlnh, em con mang theo hlnh ånh cua anh Don. Xin anh ch~ dlfng ng~c nhien, em yeu anh åy! Ngoai stf hi<iu bie't, d~p trai vdi nl} ctfai d<? lu<;1ng, em con nhln thåy ben trong cua anh Don la Stf thuy chung va long t~( trqng, c6 cå m<?t chut ngh~ si lang m~n ni1a. Thai gian lam vi~c ben nhau , trong khu nui rlfng Lam Khe åy, em da hqc dtf<Jc d anh råt nhi~u di~u hay, nghe anh hat nhi1ng bån tlnh ca, dqc nhi1ng bai thd lang m~n. tuy~t vai. Trai tim em Hin dåu tien bie't rung d()ng. T<?i nghi~p. em yeu anh Don trong m<?t hoan cånh qua nghi~t nga . Di~u duy nhåt rna em CO th<i lam dUQC cho nguai yeu CUa rnlnh la giup anh tr6n tr~i. vu<Jt ra khoi khung cånh day åi man r<J, d<i anh åy luon du<Jc xung dang vdi nhi1ng di~u anh dang c6. Yl chlnh nhung di~u åy da lam cho trai tim em rung d()ng, d<i em bie't the' nao la m<?t tlnh yeu, rna ne'u khong g~p anh åy, c6 le su6t cå dai em khong c6 du<Jc. Quan trqng hdn, d6 l~i la thu vii khl t6t nhåt, hi~u quå nhåt giup em du can dåm va ngh~ ltfc d<i cho'ng l~i s6 ph~n. rna trude d6 em nghi la se tdi m<?t ngay em se phåi dåu hang, buong xuoi, båt ltfc. Ha Giang ngung l~i. lau tie'p nhi1ng giqt nudc måt chåy dai tren go må. Toi rot them tra mai co. Ba xa toi hoi : -Co c6 gi u tårn ånh nao cua anh Don? - Tie'c la khi åy anh Don khong c6 tårn ånh nao he't. Anh c6 cho em d~a chi cua bo' m~ anh C1 thanh ph6 Nha Trang, nhung em gdi måy ca i thu v~ d~a chl åy d~u bi trå l~i. vdi ly do: nguai nh~n khong con d t~i d~a chi nay. Nghe n6i bo' m~ anh d~u la thåy giao, khong bie't c6 bi di vling kinh te' mdi ha y khong? Toi dua tay ngån IOi co: -Co con nhd dia chi åy khong? Chung toi ciing d~u la nguai g6c Nha Trang. To i c6 th<i hoi thåm tin tue cho co. Nhan ti~n chung toi ciing mu6n bie'u cha m~ anh It ti~n. vl Don ciing la b~n tli cua toi. Ha Giang chau rna y: - Lau qua, nen em quen, nhung c6 th<i em con giu C1 nha. Em xin d~a chi e-mail d<i gdi de'n anh ch~. ne'u em tlm l~i du<Jc. Em thie't tha mu6n g~p bo' m~ anh Don, ne'u cac ngtfai con so'ng. Thtfc ra chuy~n Ha Giang yeu Don, ciing chång lam toi ng~c nhien nhi~u låm. Dung nhtf Ha Giang

Phap Åm Ph~t Dan 2011

n6i: Don la m<?t phi cong tre. Bao nhieu nåm trong cånh kho'n eling, da khong lam måt di net d~p trai, tinh ngh~ si va tu cach cua Don. B~n tU ai ciing qui me'n. Chuy~n Don eling ba nguai b~n tli khac tr6n tr~i. khi toi da bi chuy<in di tr~i khac hdn tam thang, sau nay ra håi ngo~i. toi c6 nghe dam b~n be k<i l~i. nhung moi nguai moi cach. Chi hdn m<?t tuån v~ l~i nha, sau ky nghi he kha thu v~. nhåt la båt nga g~p l~ i Ha Gi ang, hdi tudng l~i mQt thai tli day, toi nh~n dt(QC e-mail cua Ha Giang gdi thåm, c6 ghi d~a chi cua ong ba Trån Chanh Ngh~. cha m~ Don, C1 Nha Trang. Toi vie't thtf nha ngtfai b~n than con C1 l~i Nha Trang, tlm de'n dia chi nha Don rna Ha Giang viJa mdi cho. Toi ciing cho anh b~n bie't la gia dlnh Don da dqn di ndi khac, nhung tlf d6 hoi thåm bie't dau c6 th<i tlm ra manh mo'i. Sau gån hai thang, toi nh~n dt(QC thu hdi am cua ngtfai b~n cii. M<?t do~n trong thu lam toi båt nga, nhtfng sang len hy vqng: "Dung nhu may vie't, gia dlnh nguai nay da dqn di kha !au rdi. Nhung c6 nguai lang gi~ng cho bie't la ong ba chu nha da qua dai hdn hai mudi nåm nay. Ong ba chi c6 nguai con trai duy nhåt b~ tan t~t. hlnh nhtf la dang di tu C1 m<?t ngoi chlia nao d6. Tao do tlm khåp ndi theo lai k<i kha md hd cua nhi1ng nguai hang x6m, de'n nay vån chua g~p du<Jc ... " Toi dqc di dqc l~i dong chu "O ng ba chl c6 nguai con trai duy nhåt", rdi ch~y ra ngan hang gdi m<?t It ti~n cho nguai b~n. kem theo lai nhån: May co' gång mqi cach tlm g~p nguai con trai nay, va hoi c6 phåi ten la Trån Chanh Don. C6 gl ra buu di~n gqi di~n tho~i cho tao bie't. Toi non nao cha d<Ji, bong m()t horn, lue mta dem, di~n tho~i reo. B6c 6ng nghe len, toi vui mlfng va hdi hqp khi nghe tie'ng cua nguai b~n tlf Vi~t Nam: "Tao da tlm du<Jc anh ta. Dung la Trån Chanh Don . Bay gia la d~i due Thlch Thi~n Hoa. Anh dang tu C1 m<?t ngoi chlia nho, nåm dudi tri~n nui, phia tren deo Ngo~n Ml}c, deo BeUevue d6, thu()c qu~n Ddn Dudng, cach Da L~t gån bo'n mudi cåy s6. Chlia do ngttai bac ru()t xay dtfng va lam trl} trl. T<?i nghi~p. ong Thi~n Hoa b~ mli mQt con måt va que cå hai chan, nhung khuon m~t trong d~p va phuc h~u låm. Tao nghi la ong khong bao gia rai khoi chlia, vl tlf dudi chan nui di len, tao de'm hdn nåm mudi b~c tamcffp."

68


Toi vie't e-mail cha Ha Giang, bao cha co cai tin bilt ngo nay. E>ån do mai, cu6i cung mai quye't dinh n6i th~t m<;>i di€u. Nho l<;ti nhi€u lån co lau mtoc måt khi kS v€ E>on voi ve) ch6ng toi (J Mallorca, toi nghi la co se dau long låm khi nh~n duejc tin nay. Sang horn sau toi nh~n e-mail h6i am cua Ha Gi ang: "Anh Chi di. Em da kh6c he't mtoc måt khi nh~n dtfc)c tin anh E>on. Su6t cå dem horn qua em khong thS nao chCJp måt. Em phåi xin nghi lam horn nay, va bay gio long d<;t cu thfrn tho. Khong thS ngo la anh E>on vfrn con s6ng. Em vua mung nhung eling vua dau long låm, khi bie't anh da bi mu m<)t måt va tan ph€ cå doi chan. Suy nghi mai, em mai dam n6i ra di€u nay voi anh ch!, vl anh eling la b<;tn cua anh E>on va voi em nhu la m<)t nguoi anh, nguoi c hu. -Cha u Lam Khe, dua con gai rna anh chi da g~p (J Mallorca, chinh la giQt mau cua anh E>on. Tnfoc ngay chia tay, d~ anh ra di, chung em c6 doi ngay h<;tnh phuc ngån ngui trang rung, em t\f nguy~n dang hie'n cha anh, thay cha lOi hyn uoc, la du g6c bi~n chan troi nao, du c6 phåi tråi qua bao nhieu giong bao, chung em eling se tlm g~p d~ doan vien . Nhung ro i ang troi da h<;ti em, vl em cu dinh ninh la anh ily da che't. E>~ tang cha anh de'n sau nam, em mai lily ang chong nay, d€n dap long yeu thudng va CU'u mang dtlm bQC cua ang khi em than CO troi d<;tt xu ngttoi. Bay gio bie't duc)c anh E>on con s6ng, nhung da trd thanh mQt v! d<;ti due, em vua h6i h~n vua ban khoan, khong bie't phåi lam sao. Em tha thie't xin anh chi cha em m<)t lOi khuyen, dS em bie't ~nh se phåi lam gl. Bay gio chåc anh ty ching can mQt S\f giup do v~t chilt nao, nhung con Lam Khe, du sao n6 eling mQt giQt mau cua anh. Lam the' nao dS cha con nh~n ra nhau? Lam Khe eling nghi la ba n6 da che't. Thinh thoång cha u hoi em v€ ba n6. Chåu thuång va hanh di~n v€ ba chau l<im." 3. Cu6i cung, ve) chong to i ban tinh mai nhtfng eling khong tlm ra m<)t lOi khuyen nao d~ giup Ha Giang, ngoai vi~c hoi co ne'u mu6n g~p E>on, ve) toi c6 thS giup co, cung v€ Vi~t Nam, vl ve) toi s6ng (J Nha Trang kha lau, l<;ti c6 thång b<;tn than (J d6, bie't r6 duong di de'n vung nui E>ån Dudng, E>a L<;tt, ndi c6 ngoi chua.

Khong ngo Ha Giang mung ro d6n nh~n d€ ngh! nay, va xin vCJ toi v€ Vi~t Nam ngay trang tuån dS d6n gium my con co t<;ti phi truong Tan Sdn Nhilt. Pha p Åm Ph~ t Dan 2011

E>ay la lån dåu tien co buoc chan de'n rni€n Nam Vi~t Nam. S6 chuye'n bay va gio de'n phi truong, co se cha bie't som. Va duoi day la loi kS cua ve) toi, vS CUQC trung ph ung: ... HQ g~p nhau va nMn ra nhau. Moi dåu , Ha Giang om chåm lily E>on rna kh6c nuc nd. Co quen milt anh dang la mQt v! thåy tu. Xuc d<)ng nhilt la khi Ha Giang cha anh bie't Lam Khe chinh la con cua anh. Hai cha con hQ om lffy nhau th~t lau va cå hai dåm dla nuoc måt. Thåy dem cå trie't ly doi va d<;to d~ an u i, khuye'n khich va huong dån Lam Khe buoc di trang cu()c s6ng c6 qua nhi€u mu()n phi€n va bilt tråe. Thåy n6i th~t hay va cåm d()ng. Thåy k~ l<;ti chuy~n tr6n tu, ly do vl sao bi båt, chuy~n thåy b! danh vo m()t con måt va b! bån nat hai ban chan chi vl thåy nhfft d!nh khong khai nguoi nao da giup thåy cung ba nguoi b<;tn tu tr6n tr<;ti mQt cach tai tlnh rna chung nghi ngo, m~c du thåy da lqp giilu ta'm bån do va cai laban duoi m()t tang da trude khi bi båt. HQ khong dua vS tr<;ti cli rna giao cha m()t tr<;ti tu khac. B! bi~t giam (J day de'n ma'y nam rna thåy ching bie't vl sao khong che't. Ha Giang ngoi kh6c n(tc nd. Sau khi m<;>i ngtfoi tlm l<;ti duCJc s\f blnh tinh, Ha Giang xin cung duong cha chua mot s6 hien kim nhung thay Thi~n Hoa tu ch6i, bå.o la nh.a chu~ khong dn m()t s6 tiSn lon nhtf v~y. Ha Giang tha thie't xin duc)c dua thåy di sang E>uc lam doi chan giå va thay con måt mu loa, thåy eling ch6i tu, båo thåy da quen roi voi nhii'ng milt mat ty, hån nii'a bay gio thåy da tu ha nh, nam thang chi quanh quå'n trang chua, khong dn thie't phåi di d6 di da y. Thåy c6 md m()t ldp hQc d<;ty cac em h<;>c sinh ngheo hie'u hQC trang VUng, nhung phong hQC la gian nha tr6ng vach ngay phia sau chua. Dem cu6i cung (J Nha Trang, Ha Giang quye't dinh d6i ve may bay, (J l<;ti m()t thoi gian nua. Co cha bie't la my con co se c6 gång thuye't ph~:~c E>on, dS mua cha anh cai xe lan, xin duc)c xay l<;ti ngoi chua mai, thay nhftng b~ c tam cffp bång con duong lat da, d~c bi~t phia sau chua, tu gian phong Thåy d<;ty hQC nhln ra , da CO San khu rung voi it hoa da quy , co, se cha sii'a sang l<;ti thanh m()t khu vuon dyp de, trang them hoa, lam su6i mtoc, va xin d~t ten la Lam Khe Vien, vl chu Lam nghe eling hCJp voi khung cånh chua chiSn .. . Khi ngoi vie't nhung dong nay, toi khong bie't la nhii'ng diSu mang tfoc cua Ha Giang c6 duejc thåy

69


Thich Thic$n Hoa chåp nh~n hay khong, va CUQC tlnh dyp va bi trang nay c6 con s6ng mai trong long m6i nguoi cho de'n thien thu.

-Tam t~m vai bua r6i tao cho dam thång Hai Lua d tr~i horn qua cåt cho m~y ca i choi nho c6 thap canh cao phia tren, dE c6 ch6 cho m~y d1,1t mua d1,1t nång. C6 le thåy to i con ... ngo ngo nen 6ng n6i tie'p : -Tren thap canh se c6 cai 6ng tre lon lam cai mo . H~ m~y thåy c6 bong nguoi vo ru()ng thl m~y cu go mo lien h6i la n6 ch~y. HiEu chua?

tOm

. v9c gnsøng "'

V~y la it lau sau, toi c6 cai choi tranh vach la, c6 ch6 dE treo vong, c6 ch6 dE nåu cclm, phia truoc c6 eay du van chom ra song dE tam g()i ...

. . .Qua mua lua d6 , ong Ca Bay keu to i, n6i : - Tao thåy m~y tuy coi cut m()t than m()t mlnh rna lam vic$c sieng nang nen tao thuong. Tao cho m~y m()t mie'ng dåt ben ru()ng dE m~y cåt nha r()ng r()ng, con lo cuoi v(j nffa cha ! V~y r6i ma'y horn sau, 6ng dån nh6m chu Hai Ltfa tr~i horn qua ru()ng cua 6ng, do d~c c~m nQC dE

H6i d6 , toi lam mtfon cho ong Ca Bay. Måy ngay d~u , ngay nao eling cheo xu6ng qua ben kia song dE giu ru()ng cho 6ng. H6i 6ng keu toi lam vic$c cho 6ng, 6ng n6i : «H6ng c6 gl, nhung c6 m~t m~y d bEn t1,1i n6 khong dam phå lua !» . Ong n6i 'pha ' dE tranh n6i 'a n cap' nghe ... n~ng 16 tai ! Ma thic$t ! Cong vic$c h6ng c6 gl gQi la n~ng nhQc. Toi treo vong giua hai cåy gao lon qnh bo song, r6i nåm ton ten tren d6 ca toi ca lui måy eau vQng c6, lau lau treo len eay gao ng6i nhln ru()ng lua minh mong keo dai toi rung tram nåm phia trong xa, xa ca doi ba d~m hu. D6 la chi~u sau. Con chi~u ngang la nåm dai theo con song Cai, c6 con r~ch No lam ranh phia tren, ch6 toi treo cai vong, va con r~ch Bu Xu lam ranh phia duoi. Tu r~ch No mu6n nhln thåy ro r~ch Bu Xu phåi xe ban tay dua len ngang may che bot anh sang ! N6i nhu v~y, dE thåy ru()ng ong Ca Bay lon bie't ng~n nao ... L~n d~u tien di voi ong Ca Bay qua ru()ng dE 'nMn vic$c', thåy minh mong thien dia nhu v~y, to i he't h6n, n6i :

- Troi dåt ! Mut chi nhu vh, mlnh con coi sao thåu Ong Ca Bay cuoi khl khl: - Tao chi dn m~y qua bEn cho c6 m~t hång ngay cha dau c6 biEu m~y di danh l()n voi t1,1i ltiu manh dau ! Cai lu d6 hE thåy c6 ngtfoi canh ru()ng la t1,1i n6 rut di ch6 khac he !

cho toi mie'ng da't nåm qnh vam r~ch No, con chi ch6 cho chu Hai Lua cåt cho toi cai nha n~n da't n6c ton vach van nua ! Toi cåm d()ng nghyn loi, å'p ung n6i ma'y tie'ng cåm on rna eling khong tron chu tron eau . . . 6ng Ca cuoi cuoi : - M~y lo d6n eay lam rao d~u, tr6ng tria cho thanh khoånh di, r6i tao kie'm cho m~y m()t con v(j ! N6i xong, 6ng cuoi ha hå, khoai chi ! ... Ong Cå Bay c6 hai nguoi con trai di hQc ben Ta y r6i d luon d bEn. Tlf ngay ba Ca nåm xu6ng, 6ng vån s6ng cu ky m()t mlnh trong cai nha sang t6 chang nåm qnh tr~i horn va tr~i cua cua 6ng. ong thoi lam cå trong ban h()i t~ tu lau nhung trong lang vån gQi 6ng la Cå. Nghe n6i 6ng 'quen IOn' du låm, tha'y ma'y ong Qu~n ong Tinh thuong ghe nha 6ng choi hay cung di bån le-le ... H6i toi toi tu6i di quan djch, 6ng n6i : « M~y yen tam lo canh ru()ng, con VI,! n~y, dE tao lo». V~y r6i muoi horn sau, 6ng trao cho toi to hoan djch ! .. . Cåt nha xong, chu Hai Lua v6 vai to i, n6i: - Tao c6 m()t cai giuong doi bång g6 khong xai, dE tao chd qua cho m~y. C6 di~u la n6 khong c6 tårn v~c giuong, t~i måy thång con tao n6 låy cua ra lam s~p cho ghe cua t1,1i n6 . M~y chju kh6 d~p xe vo X6m Moi n6i thång Ba Kien duong cho cai v~c bång tre, re hein cai v~c g6 rna nåm l~i em hein gåp b()i. Ngung m()t chut r6i 6ng vo d~u toi, n6i:

Ngung m()t chut dE suy nghi r6i 6ng n6i : Phap Åm Ph~t Dan 2011

70


- Chung cuåi v(j, nhå cho tao

nh~u

våi nghen !

To i n6i 'Cam on chu', li nhi nghe chung khong ro låm! ... Ca i gubng d6 rap vo r&i thåy rong rinh. Minh to i ngu thl dn gl de'n tårn v~c? V~y lå toi thå len hai tårn van du cho toi nåm, sung suång vl nghe thång lung hon nåm vong! Toi ngu khong c6 tårn v~c giubng nhu v~y cho de'n he't mua lua nam d6 thl to i g~p 'Nå og' ... CGng do Trbi xui Båt khie'n !

*** Nång ten lå Hu~, m6 coi cha, con cua ba Nam Cang x6m Lo G~ch. Nång låm cong cho lo g~ch ong Tam Tie'u. Nhb di cha g~ch d~ ong Cå cho sti'a l~i ca i dåu bb ke truåc nhå neo toi g~p nång. G~p lå toi h~p nhan li~n ! Trbi ! Con gai nhå que gl må nuåc da trång b6c, con than hlnh thl can di'ii thon thå kem theo tuång di lu(jng lå cu båt ngubi ta phåi nhln theo !

a

... V~y r&i nång va to i quen nhau . V~ y r&i, ngåy mot ngåy hai, toi d~p xe de'n lo g~ch . Khong c6 gl: chi do g~p nång d~ n6i doi ba eau khong dåu khong duoi, r&i cheo xu&ng v~ nhå ben kia song, treo len VQng gac ng&i ngån ngd sueit bu6i ! . .. V~ y r&i, to i nghi de'o tårn v~c giubng ! Vh r&i, toi d~p xe vo X6m Måi d~t chu Ba Kien duong cho tårn v~c gitfbng bång tre. Tuån l~ sau , toi cui'in tron tårn v~c cha v~ nhå trai len cai gittbng g6, nhln n6 må nghe lang phoi phåi. Bai vl d6 lå lån då u tien toi så m mot m6n d6 tuy khong c6 gia tr~ gl nhi~u nhung l~ i mang då y y nghia .. . l)~ tranh tai måt, toi va nång thtfbng hyn g~p nhau dtfbng len chua vl dubng d6 vång ngubi va c6 måy bl} i tre Ido giao tan che nång. Hai dua dltng n6i chuy~n 'tren trbi duåi dåt' cå canh, nång hay dm låy cånh tre non dåy la vudn ra qnh ch6 nång dltng, låc qua låc l~i nhu d~ danh nhip khi nång n6i , måt nång nhln bl}i tre , nhln con di'ic len chua chå it khi nhln toi. V~y må sao toi vån nghe lang phoi phåi nhtf dtf(jc nång nhln thång våo måt ! 000

a

Nång b6ng quay sang nhln toi, tay vån con vin cånh tre non, hoi bång mot giQng nhy nhu tie'ng gi6 trong lum tre truåc m~t : -

V~y

sao?

Chi c6 hai tie'ng nghe ngd ngå ky ky nhu v~y må toi l<,ti thåy nhu lå mot sl}' chåp nh~n ! Toi buåc l~i gån nång, nång vån nhln våo måt toi, c~p moi måp rna y nhu mui'in n6i gl må hai vånh tai ti'ng do. Dung lue d6 , toi hti'i du(jc mui con gai cua nång låm toi choang vang ngåy ng~t. Trbi di ! Toi muein om d~i nång d~ sie't ch~t l~i trong toi, bai vl chi c6 låm nhu v~y toi måi n6i du(jc toi thuong nång bie't ngån nåo ... Nhung to i ]~i SQ låm ftu, ru i nå og khong hi~ u r6i gi~ o r&i vung vang bo di tueit thl chac to i che't qua ! Toi rang k~m toi l~i, nui'it nuåc rnie'ng måy lån måi n6i du(jc: o o

-Hu~

o

å .. .

Nång 'd~' , tie'ng 'd~' nghe nhu chb dcji. Nång khong con nhln toi må quay v~ våi cånh tre non. Lån nåy, nång but tung chie'c la tre r&i bo roi xui'ing dåt, gii'ing nhu nång de'm Ja ! - Hu~ å ! Anh mui'in xin cuåi Hu~ ... N6i tåi d6 toi b6ng nghe ... hl}t hoi ! Nång im l~ og bltt tung chie'c la ... Mot lue, to i hoi : -Må

Hu~

c6 ung khong?

- Bie't dau nå ! Toi rang sltc n6i mot hoi : - Anh låm cong cho ong Cå Båy. Anh c6 nhå c6 dåt khong phåi di linh. Anh se nhb ong Cå danh tie'ng qua rna cua Hu~ d~ xin ctfåi. Må Hu~ phai cho anh bie't coi Hu~ c6 ung hay khong, cai da !

a ben kia song. Anh dtfQC hoan dich

-O ... Thl v~y! R6i, c6 le thåy eau trå lbi khong måy ro neo nång n6i them: - Tinh sa o eG og du(jc !

.. . Ba y gib thl ro rang to i da thuong nång, cång ngåy cång thudng d~m ! Må gii1 rie't trong lang thl åm (fe qua di ! Chåc phåi n6i ra cho nång bie't, r&i ra sao thl ra ! V~y r&i mot horn dung c<,tnh bl}i tre da thånh quen thuoc, toi låm gan n6i :

Toi mung qua, nåm d~i bån tay nång v(fa låc vua cam on ri'ii rit ! Nång b6ng quay qua nhln toi, rnim cubi. Trbi ! Cai cubi cua nång sao må dyp he't n6i ! Toi nhu bi heit hdn, dm chåt bån tay cua nång rna tuang chung nhu dang dm ca y sa o dm xui'ing lang r<,tch d~ gii1 cho xu&ng dung theo con nuåc rna bo bb

-Hu~ å ! Anh n6i thi~t, Hu~ dung thuong Hu~ qua r&i Hu~ å !

Dem d6, tråi chie'c chie'u tren tårn v<,tc giubng, toi nåm len rna nghe mat ru(ji. Toi nghi : rdi day, hai

Phap Åm Ph~t D a n 2011

gi~n

nghen ! Anh

o o o

71


dua se nåm chung m9t v~c giudng. Chi bao nhieu d6 thoi eling du lam toi sung suong di vao gia'c ngu. Cu9c ddi sao d~ thlfdng qua h6ng bie't ?

*** Chuy~n cua nang va toi chua ai bie't he't thl xåy ra v~:~ thang tlf 1975. Lue d6, nghe tin dan miSn Trung ch~y rån rån vo Nam, ong Cå Bay keu toi, n6i :

- Chuye'n nåy, måy di gium tao xu6ng Cån Thd. Tao c6 con em ma'y ch~:~c nam nay theo ch6ng d duoi. D!a chi n6 day . Ong dua toi mie'ng gia'y c6 ghi ten hQ, dudng:

s6

nha, ten

- Tao nhd måy om m9t s6 tiSn xu6ng dua cho t1,1i n6, bi€u t~:~i n6 lo ch~y vs day Ci voi tao som som cho c6 anh c6 em. C6 gl eling con c6 nhau con hdn la dua m9t ndi ngudi m9t ngå, lo~n l~c nåy khong bie't dau rna rd. Tao c6 bi€u t1,1i thång Hai tr~i horn qua (J nha måy, vua giu gium nha vua coi ru9ng luon. Dung lo ! ... V~y la toi l~n 19i xu6ng Cån Thd tlm ngudi em gai cua ong Cå. Ba nåy c6 s~p våi (J ch<;1 Cån Thd, ong ch6ng la thie'u ta hai quan. Khi toi tlm ra dtt<;jc bå thl c6 tin thien h~ (J Sai Gon dang ch~y di tan, lam dan chung Cån Thd eling r6i ren h6i hå xu6ng ghe xu6ng xu6ng tranh nhau di. Ong thje'u ta hai quan h6t he't gia dlnh dem len tau chie'n, keo toi theo luon ! Dung tren tau, toi nhln d6ng ruQng ch~y lui vS phia sau rna che't die'ng (J trong long, khong bie't lam sao bao tin cho ang Cå Bay va nhut la cho Hu~ ... ... V~y r6i sau thdi gian nam tren då o cua quan dQi d6ng minh, to i d!nh ett (J My, ti€ u bang Cali . To i lam cong cho mQt ti~m an Vi~t Nam (J khu Sa i Gon Nhå , nia chen quet dQn la u nha ... Ludng l~ u khong bao nhieu nhung du<;1c ba chu cho Ci trong m9t phong nho nåm c~nh nha be'p, (J d€ lam gacdan cho bå luon ! Thdi gian sau, khi da 6n dinh ddi s6ng, toi c6 gCii thd vS nhung khong tha'y h6i am. Toi bie't lang toi nho be l~i nåm tu6t tren vung NgQn- gQi la 'NgQ n' bdi vl nåm tren ngQn sang Vam Co - giap ranh voi da't Cao Mien. H 6i thdi truoc, trong lang khong c6 nha bttu di~n nen m6i tuån mQt lån ong Sau lam bi~n trong lang phåi d~p xe xu6ng qu~n cåch d6 mudi ma'y cåy s6 d€ la'y thd (J nha bttu di~n dem vS d€ trong nha lang. Dan chung cu tlf d9ng de'n coi trong d6ng thd, cåi nao mang ten mlnh thl la'y, c6 khi la'y gium hang x6m hay hQ hang b~n be nua !

Phap Åm Ph~t Dan 2011

Toi nghT chåc bay gid eling v~y thoi, thd toi gCii khong de'n tay Hu~ thllam gl c6 h6i am du<;jc ? Då u v~y, toi v~n tin tudng rång nang khong bao gid quen toi, eling nhu toi lue nao eling nghi toi nang. Toi hay nghe ma'y ngudi c6 dQc sach n6i 'Ldi thS tram nam'. Nang va to i dau c6 th~ th6t gl dau, nhung eau n6i 'Tinh sao eling du<;jc ' va cåi rnim clfdi tie'p theo sau d6 cua nang d dudng len chua h6i to i ngo y xin cuoi ... to i da khac ghi va o long. Nhu v~y. chång phåi la m9t 'Ldi thS tram nam' hay sao? Nhut d!nh toi se trd v~ Vi~t Nam d€ cuoi Hu~. D€ hai dua cung nåm chung mQt v~c gilfdng, cai v~c gilfdng dudng bång thanh tre gia chu6t giyp giyp, nåm vua em vua mat. D€ tha'y cai rna ma'y ngudi bie't dQC sach gQi la 'H~nh phuc lUa doi' d6i voi toi , no Chl VOn Vyn la Slf sung SUOng dlf<;jC chia doi voi ngudi mlnh thudng m9t ta'm v~c giudng .. . Ma mu6n du<;1c v~y, toi phåi c6 tiSn. V~y la toi d€ danh ti~n. de ca de cum!

*** Nhd hoi tham ma'y ngudi c6 v~ Vi~t Nam nen toi da uoc lu<;1ng du<;1c s6 ti~n dn thie't d€ lam dam cuoi va d€ hai v<;j ch6ng toi c6 mQt s6 v6n lam an. V~y rna phåi nam nam sau toi moi c6 tam t~m du ! Chung d6, toi moi dam ' len ke' ho~ch' : nhd ong Cå Bay lam chu hOn ben dang trai, ruoc dau vS nha cua 6ng, dai dång hai hQ d d6, xong r6i toi cheo xu6ng dua co dau vS nha ben kia sang d€ toi khoe voi nang ta'm v~c giudng rna toi såm cho hai dua, tu hdn sau nam n6 v~n nam chd ... Ng6i tren may bay vS Vi~t Nam, trong dåu toi såp xe'p. Truoc tien la vS nha toi d€ nghi ngdi cho tinh rninh. Sang horn sau se di tham ong Cå Bay, con xe' chiSu thl qua nha nang VI gid d6 nang moi tu lo g~ch vS nha, toi se ba't thån bttoc vo n6i lon : « Hu~ di ! Hu~ ! Anh vS r6i ne !». TuCing tu<;1ng de'n d6, toi b6ng ua mtoc måt ! Dåu 6c toi tlf nhien sao mu md. Lam nhu bao nhieu nam nay to i chi chd c6 nhu v~y ! Toi tha'y tQi nghi~p toi, tQi nghi~p nang : ne'u khong c6 cai ngay nghi~t nga 30 thang tlf 1975 thl lam gl hai dua phåi dn rang ch!u dlfng khåc khe co nåy? ... Lang to i ba y gid l~ hoac. Khong phåi c6 them dudng ngang neo dQC rna tha'y dåy Cd XI bi€u ngu, loa tren loa dttoi 6n ao khOng gi6ng cåi gl he't ! Toi xu6ng x6m ch<;1 nhd m9t ch! cheo xu6ng muon dua toi sang sang.

72


Khi xu6ng vlfa c~p vo cay du van thl c6 con ch6 ch~y ra sua rang, r6i hai ong ba gia tlf trang nha buoc ra dom. Te ra la chu thim Hai Lua h6i xua thu tr~i horn ciia ong Ca Bay ! Chu Hai nhln ra toi ngay. Ong la len: - Trdi dåt ! Måy con song ha ? (j dau rna V~ v~y ?

- D~ (J My. - Cha ... xa on ha ! R6i chu l~t d~t vlfa la ch6 vlfa buoc xuong du ph1,1 toi dem hanh ly len. Tntoc nha thåy c6 phdi chie'c chie'u voi hai ba cai goi. Trang nha vån nhu xua, cai gitfdng g6 vån nguyen ch6 cu voi tårn v~c giudng toi dem v~ tlf trang X6m Moi. Chi c6 them la hai cai vong nåm sang sang gån d6 , con thl ban ghe' tii, v.v ... khong c6 gl thay d6i. Toi xuc d()ng de'n ngh~n ldi. Chu Hai n6i : - Måy uong mie'ng tra r6i nåm vong nghi lung. Trang lang tudng må y che't r6i cho, dau de ... Dti tao kti må y nghe .. . V~y r6i chu nåm tren vong c~nh toi, vlfa hut thuoc

vlfa kti: -Horn måy di Cån Thd, cha con tao theo ldi ong Ca bitiu, thay phien nhau qua day gii1 nha gii1 ru()ng. Ke' d6 , tl}i n6- tl}i cach m~ng o ! -tran volang, båt he't hQi d6ng xa, båt luon ong Ca Bay tr6i bång kem gai thanh m()t d<;>c, chCJ di måt. R6i t1,1i n6 chie'm he't, nha elta dåt dai ru()ng vudn, du6i tl}i tao ra dti låy tr~i horn. Nhd c6 cai nha cua måy rna tl}i nåy d<;>n qua (J t~m. Tao va hai thång con tao cå't them cho cai choi gift ru()ng r()ng ra dti dti d6 d~c ciia tl}i tao va dti hai thång con tao c6 ch6 hanh ngh~ th<;l m()c ciia t1,1i n6 . Hai thång nåy coi v~y rna gan ! Tl}i n6 vlf<;lt bien r6i djnh cu (J Uc. Bay gid, t1,1i n6 c6 xudng m()c (J btin, coi b() lam an kha ! Thåy lau lau gCJi ti~n v~ nhd thång b~n tl}i n6 CJ thanh pho ch~y Handa len dua ! ... Å ! Må y bie't hong ? Tl}i c6c dn cach m~ng c6 keu tao v~ tr~i horn lam cho tl}i n6, tao dåm them ! Måy nghi coi : tr~i horn rna cung bay d~t trudng bitiu ngi1 d~ 'H~ quye't tam hoan thanh tot ke' ho~ch cua Nha Nuoc '. M~ ! ... Horn chon ngudi che't rna cung vo ke' ho~ch ni1a thl khung he't nuoc n6i ! Con chuy~n nåy chåc måy chua bie't : con Hu~ , con ba Nam Cang ... Hai tie'ng 'Con Hu~· lam toi gi~t m1nh. Toi nhom d~y. lång tai nghe. Chu n6i tie'p : - Måy thang sau giai ph6ng, khong bie't n6 nghe ldi ai rna om g6i xuong thanh pho n6i kie'm vi~c lam Phap Åm Ph~t Dan 20 11

r6i l~n måt luon cho de'n nam ngoai day, n6 trCJ v~ rna di bång xe hdi nha c6 tai xe', tren bang sau c6 ngudi dan ong c6 ve ong chu. Måy bie't, trang lang chi c6 thång C6i gia nhan cua ong Ca Bay la du<;lc 6ng såm cho chie'c Handa dti dua 6ng di day di d6, cho dau c6 ai c6 xe hdi. Vl vh, khi con Hu~ di xe hdi thing vo x6m Lo G~ch la thien h~ dti y. Ba Nam Cang kti l~i n6i ba nhln n6 khong ra, tudng la m()t ba nha giau nao d6 di låm nha ! Chlfng n6 xung ten, m~ con n6 va båy em n6 om nhau kh6c lam hang x6m ch~y qua mlfng cung rot nuoc måt. N6 dem cho rna n6 hai bao d6 r6i nhet trang tui ao rna n6 m()t c()c ti~n. Sau d6, n6 chi n6i du<;lc c6 måy tie'ng 'Con l~y rna ! Con l~y rna !' R6i vlfa kh6c vtfa ch~y v()i ra xe len ng6i c~nh ong ngudi adong (J bang sau, tai xe' r6 may ch~y ao di gåp. Tlf d6 toi gid khong c6 tin tue gl he't !. Con d6 n6 cho rna n6 toan la td ll,la måc ti~n nåm kin trang tung bao ni-long c6 in nhi~u chi1 tau. Thåy Ba tren chua dQC r6i n6i d6 la san phffm cao cå'p cua Thlf<;lng Hai ... Toi ngå ngudi nåm xuong vong rna nghe lung bung hai 16 tai, che't die'ng (J trang long. Chu Hai Lua hoi - Måy con nho con Hu~ hong? Toi ' d~ ', tie'ng d~ bi nuoc mat trao len cMn ngang. T6i nuot xuong rna nghe mi~ng m6m dång chac. Kh6ng k~m du<;lc ni1a, toi dtta hai tay len b1,1m m~t. Chåc chu Hai Lua thåy, hitiu, nen nghe chu tång hång m()t tie'ng r6i lam thinh ...

*** Tren may bay trCJ V~ My, t6i nhln qua elta s6 thåy nha elta ru()ng d6ng cay coi mdlån mdlån r6i måt hut ... rna t6i nghe bu6n rudi rlf<;li. (j tuot duoi d6 , trang m()t lang que nåm xa mut tren vung dåt Ng<;>n, t6i da bo l~i m()t tårn v~c giudng, tårn v~c gittdng tudng dti nåm chung voi ngttdi con gai nha que rna t6i thttdng, dau ngd chuy~n hai dua chtta Iqp thanh duyen tha nh n<;l thl nang da nhtf chie'c xu6ng bo bd rna tr6i theo mtoc, danh do~n tr6i theo nuoc ... Moi tlnh danh rieng cho nang rna t6i gii1 mie't (J trang long tlf bao nhieu nam, gid nghi l~i sao thåy qua khu khd ! Dåu v~y, t6i vån muon g~p nang, MP m()t lån th6i, dti chi hoi c6 m()t eau : «T~i sao? ... T~i sao? ... T~i sao? ... » Nghi de'n d6, tt! nhien to i trao nuoc mat ...

TiSuT« 73


tråi dåu tien Trong lang toi, chi O~ u la m()t thon nft hi~n th~:~c va gioi dang, nhung l~i kem may mån. Chi sinh ra trong m()t gia dlnh ngheo, cha mt; l~i mat som. May nho ong ba Hudng Lam mang V~ nuoi duong, nen cht eting con co m()t mai am gia dlnh. Cht don nh~n vi~c cham soc cua ong ba Httdng Lam nhu cong dn mt; cha da sinh thanh duong d~:~c. Cht dm thay day la bong mat cua m()t cay c6 th~:~, che nång che mua cho CUQC doi cua cht. Chj thuong nghi, d hi~n thl g~p lanh, nhtt nguoi xua da noi, d€ an ui! Ngu<Jc l~i, ong ba Hudng lam la m()t gia dlnh kha gia, c6 ru(}ng Vtfon hudng hoa CUa ong cha d€ l~i, nhtfng khong c6 con cai d€ thua hudng, nen ong ba xem chi O~ u nhu con ru()t, nhtf m()t v~t quy bau rna Troi da ban cho. Ngay tntoc, dttoi thoi Phap thu()c, ong Hudng Lam c6 giup vi~c trong lang xa, nen dan lang gQi ong la ong Hudng. M~c dåu ong la nguoi co chuc såc, nhung v6n xuat than trong hang dan da, l~i co chut it kie'n thuc v~ d~o lam nguoi quan til'. Chut v6n lie'ng ay do ong ba truy~n l~i, nen ong d6i xii' voi dan lang rat blnh dång, xem mQi nguoi nhu anh em trong m()t gia dinh. Vl the' rna khong ai ng~c nhien khi thay ong ba Hudng Lam d6i dai voi chi D~u t6t nhu v~y. Va l~i. thay chj D~u la m()t thie'u nu dam dang, l~i la nguoi bie't de'n an nghia, nen ong ba dm thay St! hi~n di~n cua chj D~u trong gia dlnh rnlnh nhtf m()t ni~m vui, m()t ngu6n an u i cho ong ba, khi tu6i V~ gia do bot qu~nh hiu ! Vao dåu th~p nien nam mudi, que toi dang nåm trong gi ai do~n chie'n tranh giua Phap- Vi~t chua ke't thuc. MQi trai trang trong lang xa phai di b() d()i Vi~t minh. Ne'u khong di thl se mang t()i phan qu6c, khong bie't tr6n tranh vao dau, cha mt; hQ hang eting chtu v~ lay. Nhu g~o tren sang, chi co tam cam nho nhoi moi may lQt xu6ng duoi. Vl the' rna tat thanh nien trong lang khi de'n tu6i trudng thanh, d~u phai di theo tie'ng gQi non song! M~c dåu tie'ng gQi ay khong bie't co t~o thanh m()t ly tudng nao hay khong? Cho du co nghe theo loi tuyen truy~n cua can b() Vi~t minh, nao la gi~c Tay

ca

Phap Åm Ph~t Dan 2011

chung no ac låm, chung no båt dan ta phai chju sttu cao thue' n~ng, nao la chung no ham hie'p dan ba, gie't h~i con nit. Nhu m()t bai hat du<Jc ph6 bie'n de'n hang cung ng6 hem: Nho nhung ngay gi~c len Tay Båe. No bon tung dån khoai mo thoc. N6 båt VQ ch~t tay con. Anh cam hon b~n gan du kich ... Nghe thl vh, nhu m()t m6i thu lam sung s~:~c tim gan. The' nhttng thtfc te' l~i khac, vl trai trang trong lang hQ nhtf kie'n trong mi~ng chen, nghi'a la hQ eling khong bie't co gi~c Tay hay khong, va gi~c Tay nhu the' nao? M~t thång Tay den hay do ra sao, hQ eling chtta tung trong thay! Nhtfng r6i hQ eling phai len dtfong, M l~i sau lung nhung m()ng uoc chua thanh, nhung tlnh duyen dang dd va m()t tudng lai cua md uoc muon doi! Ra di la bi~n bi~t, nhtfng trong tlnh cånh ay thl bie't lam sao hdn? Lam trai trong thoi ly lo~n. phai chap nh~n da danh, nhung ph~n gai thuy~n quyen eling phai chtu cånh be bang vl the' cu()c, nghi' eling x6t thudng! Chj D~u la m()t trong nhung thon nu håm hiu ay. Nam nay chj da hai mudi lam tu6i r6i rna vån phong khong g6i chie'c, di v~ m()t than! R6i m()t bie'n chuy€n rat quan trQng da de'n, khoang dåu nam 54 mQi nguoi hay tin da ky ke't hi~p djnh Rd-neo-vd, de'n ngay 20 thang 7 nam nåy, nuoc Vi~t Nam phai chia do i, lay vi tuye'n 17 la con song Be'n Hai lam gioi tuye'n. Sau hai nam se di de'n t6ng tuy€n cii' d€ th6ng nhat hai mi~n Nam, Båe. Tat nhung can b() va b() d()i cua Vi~t minh chuån bi d€ t~p ke't ra Båe. Truoc do khoang nii'a nam, hQ dua can bQ va bQ d(}i nguoi dja phtfdng trd V~ lang xa, r6i keu gQi dan chung d6n nh~n hQ nhu nhung con em chie'n si. M&i gia dlnh nuoi hai nguoi b() d()i Va CO nhi~m VI:J gioi thi~u hon nhan d€ l~p gia dlnh cho hQ.

ca

Gia dlnh ong Hudng Lam eling nh~n hai nguoi con chie'n si, do la anh D~u va anh Thln. Hai anh eling la nguoi trong xa, di b() d()i hdn vai nam, nay trd v~ du<Jc nguoi trong xa nha chie'u c6, thudng yeu giup

74


do nhu' the' n~y thl con gl vinh hl;lnh cho bång. Du chi d<;li cho m9t thoi gian r6i phai t~p ke't ra Båe. Nhu'ng he;> vån tin tu'dng vao nhung loi tuyen truy~n cua can b9, sau hai nam, thl nu'oc nha se thang nhat va c6 t6ng tuy€n ett. Lue d6 chung ta se du'<;lc trd V~ lang xa M lam an sinh sang. Quan ni~m ciia hQ ciing chi ddn thu~n nhu' v~y. cho nen he;> thay rat an tam trong thoi gian cho d<;li d€ di t~p ke't. Quang thoi gian tuy bie't la ngån ngui, nhung da dem ll;li cho he;> nhi~u tin yeu va hy vqng. Hy v<;>ng sau hai nam, khi trd V~ thl doi sang CUa hQ se CO nhi~u thay d6i va kha quan hdn. ft nhat la kh6ng con thay cånh bom dl;ln tan pha que hu'dng nhu' trude, khong thay cånh che't chac, cha xa con m~ mat ch6ng. R6i day, XOffi lang se la ndi dum bQC cho doi sang cua hQ , gia dl nh se d~m am c6 con c6 chau d~y dan, ru9ng vtion hoang vu se m<;>c len tung nhanh lua d€ duong nu6i suc sang. D€ cung dlu nhau di V~ tu'dng lai bång nhung md lide.

T6 chuc dam cu'oi xong, ang ba Hu'dng Lam ll;li phai chuån bi eat cho v<;l ch6ng anh chi D~u m9t tup l~u tranh nho nhO. Can nha du'<;lc dtfng len tren vu'on nha eG cua cha m~ chi D~u d€ l~i. Voi stf giup suc ciia anh em b9 d9i trong ddn vi anh D~u . Manh dat ay, ndi ngay xu'a chi D~u du'<;lc sinh ra, ciing duoi tup l~u tra nh nho nho nhling da bi bom dl;ln cua gi~c thieu r~;~i. Vu'on tu'<;lc bo hoang tli khi chj v~ chung sang voi ang ba Hu'dng Lam. Horn nay dung tru'oc cånh eG, lang chi kh6ng sao tranh khoi nhung bui ngui thu'dng cåm. Thlidng cho cha m~ chi vl chie'n tranh rna phai lla doi ; thlidng cho than ph~n chi voi m9 t ngay vui d~u doi, rna kh6ng c6 s~i hi~n di~n cu a nguoi than! Chl;lnh nghi de'n m9t ngay g~n day, ch6ng chi se len du'ong t~p ke't ra Båe, chi ll;li phai co ddn vo v6! Nghi de'n hi~n t~i nhti m9t tam cånh vua hl;lnh phuc, vua kh6 dau dang tr9n lån, dang dång xe khie'n cho lang chi qu~n thåt, muan lia nu'oc måt !

Nhung thang ngay sang du'oi mai am cua gia dlnh ang Hu'dng Lam, la chu6i ngay th~n tien nhat ciia anh D~u va anh Thln. Ban ngay hai anh di lam giup vi~c d6ng ang cho gia dlnh 6ng Hu'dng Lam. Ban dem hQ de'n sinh ho(;l.t voi ddn vi du'oi hlnh thuc ltta tr(;l.i, nghe nhung chi thi cua cap tren, hay ca hat d€ giup vui cho dan chung t(;l.i dia phtidng. Vl m6i l~n sinh ho(;l.t cua he;> d~u du'<;lc moi gia dlnh m~ chie'n si de'n tha m dlf. Kh6ng bao lau thl co con gai ciia ang ba Hudng Lam phai lang anh D~u. Gia dlnh ciing c6 y thu~n theo, vl thay anh D~u la m9t chang trai hi~n la nh chat phac, c[lng la ngtioi cung m9t xa voi nhau. Hai gia dlnh da bie't nhau tu lau, them nua ang ba Htidng Lam da lam tron b6n ph~n cua m9t gia dlnh "Ba M~ Chie'n si" dai voi dat nu'oc.

Sang chung voi nhau chlia d~y ba thang, manh vu'on hoang phe' ngay xu'a do ban tay chi D~u cung voi Slf giup SUC cua ch6ng rnlnh, da vu'dn len nhung bong cåi, n~l ca, tren gian da leo nhung giay b~u giay bi mdn mon. Nhung chuy~n phai de'n da de'n, anh D~u vua nh~n du'<;lc l~nh ngay mai se len du'ong t~p ke't ra Båe! Dem nay , hai v<;l ch6ng tam stf de'n khuya, anh D~u cu lu6n m6m voi mQt eau n6i da cii: Anh di, ha i nåm anh se trd v~. em d nha nho gift gln suc khoe. Chi ciing khong quen lam cdm boi cdm dum cho ch6ng. Ngay chi dua ti~n ch6ng de'n ndi t~p trung cua ddn vi, d€ cung len du'ong di t~p ke't, lang chi kh6ng bu6n ciing kh6ng vui, vl da bie't trude sau gl cGng phai de'n. Nhting dung tru'oc cånh chia ly, rna dang lue tlnh chlia n6ng, nghia chu'a m~n thl lam sao lang chi vui cho du'<;! c?

Thang sau la de'n ngay t6 chuc dam cu'oi t~p th€ cho nhung "dua con chie'n si", rna gia dlnh do d~u cho he;> c6 b6n pMn phåi lo li~u. Ngay dam cu'oi ciing chi ddn gian, du'<;lc t6 chuc trong khu6n vien san tru'oc ciia Uy ban Nhan dan xa. C6 Stf hi~n di~n cua toan ddn vi bQ d9i cung gia dlnh nh[ing ba m~ chie'n si. Dtidi Stf chu trl ciia ang chii tich xa cung toan th€ nhan vien hanh chanh. Md d~u la tat cå cac co dau chu r€ tie'n vao san, tren tay cac co dau d~u dm m9t b6 hoa nhu' nhau. Tie'p de'n la gia dlnh cac ba m~ chie'n si, ddn vi b9 d9i såp hai hang hai ben . Sau khi ang chu tich xa dqc di~n van chao mung, va n6i y nghia cua bu6i l~ dam cu'oi t~p th€ ngay horn nay. Tie'p de'n loi phåt bi€u cåm tu'dng cua cac vi d~i di~n ph~l huynh, sau cung la loi cåm dn cua ddn vi tnidng bQ d9i.

Phap Åm Ph~t Dån 2011

Ndi månh vu'on da cho nhung hoa trai, tup l~u tranh da nga mau mu'a nång, va kh6ng bie't thoi gian dang tr6i nhanh hay dung l~i, de'n ham nay chi D~u ciing da quen voi n&i co ddn, nhu' chi dang quen voi ru9ng vu'on nlidng råy! Nhfing bu6i chi~u rånh r6i , chi thtiong len c6n Ke the;> d€ coi t~;~i thång M~o chdi d6ng roi; nghe trau bo vua an co, vua khua mo låc de cGng vui tai. Nhat la nhung lUe thay may dua nho, ch~;~m d~u l~ i d€ khan d6ng, m9t dua ng6i xe'p bang tay dm cay roi, m9t dua khac thåp cay httdng va khan: D6ng roi di hoi d6ng roi. Nghe tie'ng thay doi phai ch~y cho mau ... Khi d6ng roi da len, cåy roi mua may quay cu6ng, ai ch~y khong kjp thl bi quat vao mang dit. Chi D~u rat thu'dng hai

75


anh em thång M~to, vl tha'y chung n6 nha ngheo, rna l~i hi€n lanh ttY te'. M<?t horn, chi dån hai anh em thång Mtto Len xa tren d~ xem ma'y ong thåy cung, dang dlfng dan trang d~ chieu h6n nh~p m<? cho con trai ong Ca Hdn. Nguyen trude day, ong c6 m<?t dua con trai, de'n tu6i phai di b<? d<?i khong may che't tr~n, hai ong ba an khong ngon, ngu khong yen, dem dem cu tha'y con mlnh v€ keu than d6i khat. Va L~i gia dlnh ong cijng con c6 cai an cai d~, sau khi nghe thåy coi b6i n6i trung nhG'ng di~u ong nåm m<?ng, nen ong quye't dinh moi cho du'<;Jc ma'y ong thåy cung danh tie'ng d tren huy~n v~ chieu h6n cho con. Hai anh em thång M~to ra't say me theo doi, loi xudng khi tråm khi b6ng etla måy ong thåy cung, ch6c ch6c l~i hoa chan hoa tay , hoa lån tie'ng ken tQ te ti toe nghe th~t bi ai nao nung.

cii'a. Canh cii'a vua md ra, chi D~u thåy anh Thln dang nga quY. trude th€m nha , chi v<?i vang dlu anh d~y. Khi ch~m tay vao ngu'oi dan ba, anh Thin dm thåy nhu c6 m<?t nang llfc chuy€n qua than th~ mlnh, dm giac råt em d€m lam tang them suc llfc sau nhftng c6 gång. Trang tup I€u tranh åm cung, du'di ngQn den dåu pht,mg lung linh qua hlnh ånh etla chi D~u, båt ch<;Jt anh Thln nhu' ngay ngu'oi trude khung cånh dang cam d6 thu tinh bi de nen la u ngay. Bay gio dang tr6i d~y nhtf m<?t tr~n cu6ng phong, cu6n troi tåt d man su'dng mu tham u da nh6t kin n6i khao khat etla con nguoi. Mu6n d6t chay tåt d d~ du'<;Jc dm nMn nhG'ng gl da t~o nen slf them mu6n etla gi6ng hG'u tlnh. Thln dang l~c va o m<?t thlfc t~i nhtf m<?t giåc md hoang duong, rna trang su6t cu<?c doi etla chang chtfa bao gio g~p c6 th~ tudng tuqng de'n.

Thåm thoat the' rna da hdn m<?t nåm, tu khi anh D~u tu gia v<;J d~ di t~p ke't. Chi d nha khong nghe tin tue gl etla ch6ng d, thinh thoang chi nåm md thåy anh D~u v€ tham, tay dm m<?t chum dau tien trao cho chi va n6i: Em an di , anh eling nho dau nåy d~ s6ng! Khi tinh d~y, chi cho d6 la chiem bao m<?ng mi rna thoi , nen chi eling chång quan tam måy. Them vao d6 chj eling bie't la vung rung nui Tan Lam cach Cam L<? khoång mudi cåy s6, c6 råt nhi€u lo~i dau nåy, lo~i dau rna trai nho, deo tung chum dua ng6n tay bung m<?t ca i thl vo vang ra, chi con l~i tlfa an råt ngQt. Ngoai ra vung nåy eling c6 nhi€u ca y an trai khac, nhu budi b6ng, cam khe', mit chu6i. Nghe dau ngay xua c6 dan chung sinh s6ng d vung nåy, nhu'ng vl chie'n tranh lo~n l~c thåt tan tu phudng, nen d~ l~i Vtfon tu'QC vdi nhG'ng cay an trai. Vung nåy di ra hudng Båe La dåu ngu6n etla con song Be'n Hai, dåu song chi la m<?t con su6i c~n, nen qua l~i råt d~ dang, eling la con duong chinh cho b<? d<?i Vi~t rninh t~p ke't ra Båe.

Thoang ch6c, Thln c6 y nghi mu6n thoat ly khoi slf rang bu<?c etla t6 ch(fc c<?ng sån dua nguoi vao Nam d~ ho~t d<?ng. V1 tU ngay t~p ke't de'n nay, Thln da chju nhi€u gian kh6 , dem ngay chui rue trang rung thieng nudc d<?c, nhung vån chua thåy c6 m<?t chut gl an ui cho CUQC doi. Nen horn nay day, Thln duqc s6ng trang khung dnh åm cung nåy, lam sao khong c6 nhG'ng tfdc md thåm kin. Nhung bång cach nao d~ th~fc hi~n ni~m tfdc md åy? V1 m~c du dang lam m<?t can b<?, nhung Thln vån phåi chiu Slf ki~m soat etla cac d6ng chi etla mlnh trang ddn vj. Thln nhd l~i trude day, nhG'ng d6ng chi etla Thln chi vo y n6i nhG'ng eau khong dung l~p tru'ong, hay ld la cong tac da bi thi hanh ky lu~t m<?t cach råt nghiem khåc. C6 nguoi phåi lam bån tlf ki~m, c6 ngu'oi bi tra tån de'n phat dien. Chua k~ de'n nhG'ng nguoi tråm trQng bi thu tieu, hay day ai. Nghi l~i Thln dm thåy rung mlnh vdi nhG'ng cånh da trong thåy, rna khong dam nghi de'n vi~c thoat ly! Bang lue ngu6n suy tu' tuon trao nhu' khong mu6n dut, båt giac cdn d6i trd nen c6n cao Lam Thln nhu choang vang. Hdn m<?t tuån nay , anh chi an la cay va u6ng nudc su6i tren duong len Loi trd l~i d~ lam m<?t can b<? nåm vung. Cong vi~c etla Thln la tlm de'n nhG'ng gia dlnh dia phudng, moe n6i vdi hQ V~n dQng Slf ung h<? ludng thlfc cung cåp cho d6ng d<?i, nhu chi thi etla cåp tren da giao ph6.

R6i m<?t horn, dem th~t t6i va yen ång, vua ch~p chon giåc ngu, chi D~u ch<;Jt nghe tie'ng ai gQi de'n ten mlnh. Tie'ng gQi nho nhu s<;J ai nghe de'n. Chi ng6i dh va hoi l~i m<?t lån nl'fa. Ch<;Jt nghe tie'ng trå lai ye'u dt: To i la Thln da y, chi md cii'a cho to i va o. Chi he't d6i mung ra khi bie't Thln la b~n cung chung s6ng vdi ch6ng mlnh, nen chi v<?i vang ra md

Vua ng6i xu6ng thl anh Thln ch<;Jt hoi: Chi c6 gl an khong, to i d6i qua! Chi trå loi chi con måy cu khoai lu<?c, r6i chi bu'ng ra khoai xu6ng trao cho Thln. Chi ng6i nhln Thln an råt ngon lanh. Ån xong Thln ng6i im l~ng , nhln chi D~u nhu mu6n bie't de'n nhG'ng eau hoi nao d~ anh tlm cach trå IOi. V1 trå IOi nhG'ng eau hoi etla chi D~u bay gio la m<?t su m~ng rna båt

Khi v€ nha, thång Mtto sai em etla n6 hai La chu6i quå'n l~i lam ken d~ th6i. Con n6 thl hQC måy ong thåy cung tren huy~n, t~p len giQng, xu6ng giQng xudng cho chi D~u nghe. Thåy thång M~to mdi xem c6 m<?t lån, rna n6 c6 ca i giQng cung te' y nhu thi~t, chi D~u eling dm thåy vui lay vdi chung n6.

Phap Åm Ph~t Dan 2011

76


bu()c Thln phai ... Dudi anh sang ch~p chon cua cay den d~u phl)ng, ånh hi~n lung linh nhu thtfc nhu m()ng, chi D~u eling ng6i im l~ng, cho d<;1i ... E>em da khuya, nhung lan gi6 nhy th6i qua khua d()ng canh la kho xao x~c, hoa lån vdi tie'ng con trung rå rit. Hdi n6ng hanh hao cua bu6i dem he nhu dang dfit chay Stf r~o r~(C CUa da thjt, tren tran låm tårn m6 hoi. Nhln anh Thln nhu con b6i r6i m()t di€u gl, nen chua dam tam St! cung chi! Chi D~u danh phai len tie'ng hoi: Anh Thln trd v€ lang tu bao gio? Sao anh D~u khong v€ theo? Anh åy c6 khoe khong? Thln vån bie't trude sau gl r6i eling phai trlnh bay cho chi D~u ro, nhung hi~n t~i thl phåi dåu kin m()t di€u, vl sd m~ng cua anh dn phåi hoan tat. Thln ltfa loi va nho nhy : Toi du<;1c t6 chdc di€u v€ cong tac t~i xa nha, con anh D~u l~i phai di cong tac m()t tinh khac. Thoi gian ba thang se hoan d6i, hy VQng mai day anh D~u se du<;1c v€ l~i que ta, anh å y vån khoe! Cong ta c cua chung to i la v~n d()ng qu~n chung giu vung l~p truong, hudng dng phong trao cho ngay t6ng tuy~n elt, d~ dåt nudc chung ta du<Jc sdm de'n ngay th6ng nhåt! Toi mdi chan udt chan rao v€ day cong tac, nen chua c6 cd sd . V~y xin nho chi giup cho, sau n~y cach m~ng se ghi nhd de'n cong cua chj. Vua nghe anh Thln trlnh bay xong, chi D~u mdi cåm thåy yen long! Chi eling nghi vai thang nua anh D~u se trd v€ cong tac t~i xa rnlnh. Lue ay chinh tay cua chi se san s6c cho ch6ng rnlnh, d~ bu l~i nhffng ngay anh D~u våt va, thie'u th6n va bo nhung ngay thudng nhd, cho mang ... Thoi gian thåm thoat troi qua, the' rna da hdn ba thang, chi D~u vån tie'p te' cho Thln d€u d~n , khi thl nam ba lon g~o, khi thl nam bay cu khoai. Va r6i eling l~i m()t dem t6i troi, anh Thln de'n tlm chi D~u d~ tu gia. Anh n6i se chuy~n de'n cong tac t~i m()t dia phttdng khac. Anh eling khong quen cam dn chi da giup do cha anh trong thoi gian cong tac t~i da y. Vi~c n~y anh se trlnh len cåp trend~ ghi cong chj. Thln mu6n dau chi D~u m()t chuy~n, rna dang le anh phai n6i vdi chi tu lue anh mdi v€ . Vl anh ta c6 h~u y sau n~y ne'u c6 dip trd v€ day cong tac, anh se con cd h()i d~ nho va de'n chj. Nhung anh thåy chi D~u la nguoi c6 tlnh nghia, l~i la nguoi tMt tha chåt phac nen anh khong nd! Va l~i trude sau gl r6i chi D~u eling bie't, nen anh on t6n n6i: Chi D~u a, toi mu6n n6i voi chj m()t chuy~n, rna dangle da n6i tu lau, nhung toi ng~i chj se bu6n nen toi l~i dåu di . Bay gio toi såp ttf gia chi, nen eling cha chi bie't luon th~. Vi~c la , k~ ta khi anh em chung toi len Pha p Åm Ph~ t Dan 201 1

duong di t~p ke't, khi de'n vung rung nui Khe Sanh, thl anh D~u bi b~nh s6t ret nga nudc. Anh em chung toi da t~n ltfc san s6c, nhung thu6c men thie'u th6n, an u6ng khong d~y du nen anh D~u da qua doi sau d6! Thi th~ cua anh chung toi da chon cåt dudi g6c m()t cay dau tien, hy VQng sau n~y ne'u c6 cd h()i chung toi se b6c ffiQ cua anh åy v€ an tang t~i que. Chi D~u che't die'ng cå nguoi, hai tay chi bun run, rni~ng ha h6c, båt giac chi than len m()t tie'ng Troi! R6i chi ngat xiu, anh Thln v()i va dlu chi nam len chie'c ch6ng tre c~nh d6 ...

*** Måy ngay sau, chi cho hai anh em thång Myo bie't va ng6 y mu6n nho chung n6 lam l~ chieu h6n cho anh D~u. Chi mua såm cac phåm v~t nhu hudng den, vang b~c gia , g~o c6m, ne'p d~u ... Chi eling khong quen may cho thång Myo m()t chie'c ao th~y cung. Chi nho thåy coi ngay t6t d~ t6 chdc. Cong vi~c xong xuoi, chj cho moi ong ba Hudng Lam cung vdi m()t vai nguoi quen than trong lang de'n chdng kie'n. Ba con x6m gi€ng råt d6i ng~c nhien, khi trang thay thång Myo m~c ao th~y cung, quy trude ban tho råt thanh khån. N6 khong phåi la thåy cung chinh hi~u, nen bie't låy gl lam bai bån cho vi~c cung kie'n day? Suy di nghi l~i n6 mdi nåy ra m()t sang kie'n mdi, la låy loi cua måy bai d6ng dao rna n6 thuong hat, d~ khån nguy~n! N6 thåp hudng va cung kinh quy trude ban tho anh D~u va dQc xudng: He ha he hudng. Ca cuong bay cao. Ch6c mao bay thåp. Con cu dang ap. Trd mo v€ troi. Nghe tie'ng thåy moi. V€ an xoi ne'p ... GiQng xuong cua thå ng Myo hoa theo tie'ng ken o, oe quån bång la chu6i cua em n6, nghe ra eling ai oan lam sao! MQi nguoi nghe ai eling bui ngui, rdm rdm nudc måt. Chi D~u thl m~c ao tang quy phia sau, khuon m~t U ru, Sl)t sui trang eling råt thudng cåm! Nghi m()t lat, thång Myo l~i xudng tie'p: Chåp beo lam quan. Chang lang lam x~. Cu chim lam linh. Ql)a ql;Ja lam xau. Tåt cå v€ ch~u. Vang h6n du<;1ng D~u ... MQi ngtfoi d(tng phia sau tr~m tr6 khen ng<;1i thång Myo khong tie'c loi! M()t nguoi trong dam dong n6i ldn: Thi~t c6 ai ngo thång Myo lang mlnh n6 trd thanh thåy cung khi mo khong hay, khong bie't n6 hQC ai rna cung kie'n nghe ra eling bai bån låm chd! Thi~t la phudc ddc ba doi, may nho c6 n6 rna vang h6n tnt<;1ng D~u moi du<Jc sieu thoat ...

Tr!n i>anHa

77


bu6i sang mua thu mi~n Ta y Båe nu'oc My, to i vie't doi dong v~ anh rna long khong khoi g<Jn chut nuo'i tie'c: bai vie't cua toi vl the' se khong ghi l;;ti m(it måu do'i tho;;ti nåo, du ngån, d~ låm ky ni~m giii'a anh va toi. Må nao gifta chung toi dau c6 phåi ngttoi xa l;;t gl cho cam? Anh la nguoi råt than c~n trong d;;ti gia dlnh NguySn Tttong chung toi, la chdng cua ngu'oi em hQ toi, tru'dng nii' cua nhå van Th;;tch Lam.

(Blnh Ngo I>~i Cåo - Nguy~n Tråi)

råitro theo gi6 Nguy~n TltCJng Thie't

T;;tng Nhung, "dua con dåu lcmg" cua nhå van Th;;tch Lam .

oOo Toi g~p anh tåt cå bo'n lån. Bo'n lån d6 tråi dai hdn ba th~p nien . Khong nhi~u. Da the' du'ong nhu' trong cå bo'n lan d6 ngoai cai g~t dåu chao chung toi khong h~ trao d6i voi nhau låy m(it tie'ng. Anh vo'n it loi . Con toi thl e de. Toi vo'n c6 tinh råt ng;;ti båt chuy~n voi m(it ngu'oi n6i tie'ng, d~c bi~t ne'u ngu'oi åy l;;ti la ngu'oi c6 quy~n the'. Trong tham tam toi bie't ne'u toi md chuy~n thl anh eling se vui ve båt chuy~n ngay . Dång sau gu'dng m~t låm ll it n6i åy anh la ngu'oi råt blnh di. Nhung lan nao eling the' sau cai g~t dåu chao, toi khong bao gio cåt tie'ng. D~ de'n bay gio ngdi tru'oc ban may vi tinh m(it Phap

Åm Ph~ t E>an 2011

Toi nho l;;ti hlnh ånh anh trong bo'n lån g~p åy. Bo'n lån thl c6 de'n ba anh hi~n len tru'oc ly ru'<Ju. D6 eling la hlnh ånh cha toi thu'ong thoang hi~n m6i lån toi nho v~ 6ng. Tru'oc ly ru'<Ju anh tråm ngam yen l~ng. Cha toi eling the'. Va bao gio eling v~y m6i lån nghi v~ anh long toi khong khoi c6 ngåm m(it stf hanh di~n thåm kin rång dong h<;> toi c6 du'<Jc m(it ngu'oi r~ nhtt anh n6i tie'ng lå ngll'oi thanh liem. Cach day sau nam khi tai bån cuo'n truy~n cua cha toi, cuo'n Giong Song Thanh Thuy, toi da vie't loi d~ t~ng anh tren trang dåu cuo'n sach nhii'ng loi th~t long: "T;;tng anh Ngo Quang Tru'dng, voi cå tårn long qui me'n va ngll'Bng m(i". Cd duyen nåo må m(it vi tu'ong h1ng danh cua quan l~rc mi~n Nam Vi~t Nam l;;ti ke't duyen voi co con gai IOn cua nhå van tai hoa nhåt Ttf Ltfc Van Doan? Toi khong bie't nhi~u d~ trå lOi tMt dung cho eau hoi nay. Nguoi c6 thåm quy~n trå loi la ba Tru'dng. Mang dong mau cua nha van Th;;tch Lam toi nghi Nhung ne'u muo'n vie't eling se dS thoi. Toi eling khong c6 y dinh vie't h6i ky v~ anh vi th~t tlnh toi khong bie't nhi~u. Chi xin ghi l;;ti day doi chut ky ni~m voi anh trong dam lan g~p gB hie'm hoi.

Tntoc khi MP anh lån då u tien vao nam 1962 toi da nghe Jan truy~n eau chuy~n v~ m(it mo'i tlnh tay ba cua hai si quan tre thu(ic hai binh chung khac nhau cua QL VNCH, m(it khong quan va m(it nhåy du, voi co con gai lOn cua m(it nha van n6i tie'ng. Hai quan nhan cung yeu m(it co gai. D6 la chuy~n thu'ong tlnh trong cu(ic chie'n. Di~m d~c bi~t h<;> l;;ti la doi b;;tn råt than nhau. Tntoc cåi che't c6 th~ de'n båt cu khi nao, hQ giao u'oc voi nhau trong tlnh b;;tn la ne'u ngu'oi nao nåm xuo'ng tru'oc thl ngu'oi kia nguy~n se suo't doi cham lo cho co gai kia. Ngu'oi phi cong sau d6 tå n;;tn may bay va dinh m~nh da dåy co em h<;> toi gån li~n cu(ic doi voi anh Tntdng. Sau nay nhi~u lån g~p Nhung toi toan hoi Nhung V~ eau chuy~n tlnh nay CO dung Stf thtfc hay khong, nhtfng toi l~i thoi khong hoi. Voi toi d6 la m(it huy~n tho~i dyp, hay cu d~ nguyen Vyn nhu' the' trong tri tu'dng tu'<Jng cua toi.

78


Nåm 1962 toi d SaiGon va d~y hQc t~i tntdng trung hoc Minh Tan C1 Bien Hoa. M9t bua anh Tri~u toi, hieu tntdng tntC1ng Minh Tan, chd toi tll' Bien Hoa vi Sai Gon tren chie'c xe lambretta cua anh. De'n Thu Dll'c anh toi d~ nght ghe thåm Nhung lue nay dang (1 do. Trong lue noi chuy~n vdi Nhung thl co tie'ng xe d6 d ngoai cii'a. Toi nhln ra. Tlf tren xe jeep m9t si quan b~n d6 du nhåy xu6ng. Hai bong mai tren ve ao tr~n. Anh Tnidng lue fiy cffp b~c Trung uy giu chll'c Yl;) Ti~u doan pho Ti~u doan 5 Nhåy Du. Anh ngu'C1i tårn thu'dc, nu'dc da ngam den, khuon m~t sån sui khåc kh6. Cåm tu'dng dåu tien cua toi la anh khong nhung khong dyp trai, l~i khong co cai "tu'dng" hong cua m9t quan nhan. Tri toi lue ffy thoang hi~n eau chuy~n tlnh tay ba va toi hlnh dung khuon m~t anh chang phi cong tit tr~n chåc La phåi hao hoa va dyp trai hdn anh Tru'dng. Nam 1967 toi g~p anh Tru'dng lån thll' nhl d Hue' thl tren ve ao tr~n cua anh hai bong mai da thay the' bång m9t ngoi sao. Anh da len tu'dng! Ngudi si quan toi trong khong co "tudng" a'y, nam nam sau da dtiQC thang tu'dng trong m9t thdi gian ngån ky lt;~c. Trong hQ toi båt dåu co lai d6n dai la tu khi anh Tru'dng la'y Nhung thl nhu' di~u g~p gio dtidng binh nghi~p cua anh len vun Vl;Jt. Tl!' m9t Trung uy Ti~u doan pho Ti~u doan 5 Nhåy Du anh bay gid la Chuån tu'dng Su doan tru'dng Su' doan l B9 Binh. Nam å'y tu SaiGon toi bay ra Hue' hai tuån l~ va ta tue tai dai hoc xa Nam Giao, ndi rna hai nam tntdc toi d~ t~ng ia sinh vien n9i tru d~ theo hQc C1 D~i Hoc Khoa Hoc Hue'. Tu Nam Giao toi di b9 de'n thåm co em h~, Lue nay da kho g~p vl d m9t ndi ra't "k:in c6ng cao tu'dng". Tu dinh cua tu'dng Trlidng la m9t bi~t thtf tren duC1ng Le Thanh Ton gån nha bu'u dien Hue'. Chung quanh toa nha giay the p gai giang då.y, C1 b6n goc la b6n 16 c6t thie't l~p bång nhung bao eat vdi nhung hQng sung chia ra tu 16 cha u mai. Ngttdi U:nh gac c6ng vao trong nha bao va Nhung da ra t~n c6ng d~ tie'p toi. Chung toi dang noi chuy~n C1 sa lang thl anh Tru'dng v~. Trong anh m~t nhQc nhling oai phong hdn hån lån toi MP anh 5 nam trude. Thud fiy toi chlia nh~p ngu, vån con la sinh vien, du v~y trang anh toi cung co cåm giac hdi khdp. Khong bie't co phåi vl ngoi sao tren ve ao anh khie'n toi thffy anh oai v~ hdn khong. Toi dll'ng d~y chao anh trong lue Nhung noi vdi anh Trlidng: "Anh Thie't, con bac Tam dffy!". Anh khong noi gl, chi khe g~t dau, r&i lång l~ng ra ch6 quay ru<;1u ndi co d~t mfiy chai Martell co ngam nhung cu sam ben trong, anh rot rliQU vao ly r6i cfrm ly rliQU tren tay khong u6ng, anh ch~m rai blide tdi blide lui trong

Phap Åm Ph~t Dan 2011

phong khach, dau cui nhln san nha ve m~t dam chieu suy nghi. Nam 1970 khi toi MP l~i anh lån thll' ba thl toi da la m9t quan nhan. Sau bie'n c6 Te't M~u Than toi nMp ngu khoa 2/68 Thu Dll'c. Ra truC1ng toi pht;~c vt;~ nganh Chie'n Tranh Chinh Trt t~i T6ng Ct;~c CTCT d SaiGon. Nam a'y khoång gån te't thim Sau toi tll'c la ba Thach Lam mfit toi di vie'ng thim trong b9 quan pht;~c ..Quan tai thim d~t t~i tu' dinh tlidng Tru'dng trong cu' xa si quan Chi Hoa. HQ hang chung toi dll'ng ch~t hai ben quan tai d~t chinh giua phong khach. Xe jeep d~u trude cii'a. Anh Trlidng blide vao. Bo chie'c mu luoi trai c~p tay - chie'c mu gån hai ngoi sao den- anh dll'ng yen l~ng trude quan ta i me vd cui dau. Dung d ben nay quan tai, d6i m~t anh l~n dau trong tu' the' m9t quan nhan, m9t Thie'u uy trude m9t Thie'u tudng, toi cåm nh~n tå't cå cai trQng trach ldn lao cua vt tlidng Tlf L~nh Qu~n Doan IV, quan khu IV, hån tren gudng m~t khac kh6 cua anh. Hai phut sau anh d9i mu len dåu r&i v9i va bLide ra xe di måt. Nam 1972 sau "mua he do lii'a" toi la m9t trong ba si quan cua Kh6i Ke' Ho~ch/ T6ng Ct;~c CTCT di thanh tra vung gidi tuye'n. Ba nguC1i ffy la Trung ta Vinh Huy~n, Thie'u ta Nguy~n Cong Lu~n va toi vdi c~p b~c Trung uy. Phai doan bay ra Hue' tru dong hai tuån l~ C1 Mang Ca trong c6 thanh D~i N9i. Khong khi ndi day du<;1m mui chie'n tranh. Lån dåu tien k~ ti:t ngay ra truC1ng toi trtfc di~n vdi cu9c chie'n. C9ng quan lue nay thinh thoång vån tie'p tt;~c na phao vao c6 thanh Hue'. M6i lån nghe tie'ng d~n rit tren khong trung toi qud non såt cht;~p len dåu nhao xu6ng giao thong hao ndi hang tram binh si thuoc du loai binh chung va cfip btfc cung nhao xu6ng tru phao. Theo bån nang tlf nhien m6i lån nghe tie'ng d~n phao rit tren cao la toi l~i chui dåu xu6ng dfft m~c du toi bie't rång nghe du'Qc tie'ng d~n rit t(tc la mlnh da thoat che't vl d~n da bay qua khoi dåu. Chinh trong lue tru phåo nay rna toi hi~u du'QC n6i kinh hoang rna anh VQ toi Trung uy Nguy~n Thai Hoa va nhung chie'n si sti doan 5 B9 Binh tl'i thu An L9c da phåi h((ng chiu trude nhung tr~n mua phao du d9i hdn gffp cå ngan lån. Trude khi ra Hue' lån nay toi da di chon anh Hoa t~i nghia trang Quan Doi Bien Hoa. Anh ttY tr~n ngay 7-7-1972 dung ng.ay T6ng th6ng Nguy~n Van Thi~u bay xu6ng An L9c gan lon D~i u y cho anh va ngay dem do anh bi phao che't. N9i trong 24 tie'ng d6ng h6 ang anh v<;1 toi da len chli'c hai lån, tu Trung u y len c6 Thie'u ta. Va cung chinh trong lån ra Hue' nay rna toi du'QC nghe du'QC rfit nhi~u giai tho~i v~ anh Trlidng, 79


"nguoi hung tai chie'm Quång Tri" lue nay da du<;1c vinh thang Trung tuong voi ba sao tren ve ao va gift chuc v~:~ Tu L<$nh Quån Doan I, Quån khu I. Tit cå nhung giai tho~i d6 ne'u du<;1c ghi l~i dåy du toi nghi c6 th~ vie't thanh m<;>t quy~n sach. Giai tho~i v~ slf thanh liem trong s~ch cua anh eling c6. Giai tho~i v~ tac phong chi huy cua anh eling c6. Giai tho~i v~ long thudng Hnh duoi quy~n cua anh eling c6. Toi nho la trong giao thong hao giua hai d<;1t phao kich m<;>t vi sl quan c~nh toi sau khi bie't slf lien h<$ råt gån giffa toi voi anh Trudng hoi toi c6 di tham tuong Trudng trong lån ra Hue' nay khong. Toi trå lai khong. R6i toi n6i them: "Mlnh cha d~i. Dang ngon lanh trong nganh CTCT l~i d h~u cu, g~p dng nho dng l~i ky giåy t6ng mlnh ra ti€n tuye'n thl m~t låm. Ma khong phåi toi n6i gion dau. M(;)t nguoi anh hQ toi cung khoa voi toi 2/68 da bi lanh bua r6i. Ong tuong hanh di~n di khoe voi cO" vån My la c6 nguoi anh hQ dang chie'n dåu d ngay tuye'n då u! " Lån thu tu toi g~p anh Trudng la vao thang 7 nam 1993 t~i Virginia, ti~u bang em d€m cua mfoc My. NhLf m<;>t khuc phim du<;1c quay nhanh, hai mudi ba nam sau ngay toi g~p anh lån ch6t d Vi~t Nam toi l~i tham anh Trudng t~i tu gia, m<;>t can nha khiem nhLfong t~i vung thu do Hoa Ky. Cu<;>c chie'n Vi~t Nam nhu m<;>t giåc md hai hung nhung khong thlfc lue nay da trd thanh dl vang. Nam d6 vao thang 7 chung toi bay qua rnien Dong nhån ngay gi8 thu 30 cua cha toi du<Jc t6 chuc t~i nha anh cå toi, anh Vi~t, d Virginia. Lån då u tien g~p anh Trudng trong b<;> thLfong ph~:~c, trong anh la 1~. Anh b~n chie'c ao mong-ta-gu mau do trong anh m~p ra , tre trung va khoe m~nh . Lån dåu tien toi nhln thåy d anh ve an blnh hi~n tren gudng m~t. Nhung d6 chåc chi la be ngoai. Ben trong chåc hån anh mang n~ng n8i dau va ni€m cay dång cua m<;>t vi tuong b~i tr~n se mang theo anh cho de'n t~n cu6i doi. Anh dich thån r6t ru<;1u va ån dn mai tå't cå mQi nguoi. Toi toan tie'n l~i gån anh, n6i voi anh va i lai , d~c bi~t la båy to tårn long cua toi d6i voi anh, nhung toi l~i thoi . Toi nghl trong b~:~ng anh c6 th~ da nghe nhung lai båy to tudng tlf nhu the' råt nhieu lån r6i, n6i ra l~i thanh khach sao, vå l~i chung toi la nguoi nha, con thie'u gl nhung djp khac d~ g~p anh tårn tlnh. Nhung toi da låm. Djp khac d~ g~p anh da khong bao gio de'n, cho de'n khi anh ra di vlnh vi~n vao ngay 22 thang l nam 2007. Toi khong th~ ngo lån thu tLf toi g~p anh d Virginia d6 eling la lån ch6t. Va chung toi vån chua bao gio trao ddi voi nhau du<;1c Iåy m<;>t lai. Toi chi con cach tlf an ui la ba nam trude khi anh måt anh da dQc nhung lai chån tlnh cua toi vie't Phap Åm Ph~t Dån 2011

v€ anh tren trang dåu eu6n saeh Giong Song Thanh Thuy toi gii'i t~ng . *

*** Trua horn nay toi lai xe de'n tham anh Ph~m H~u. Nha anh H~u d Bothell, each Shoreline ch8 chung toi C1 khoång 20 phut lai xe. Tu må'y nam nay chung toi e6 m<;>t giao uoe. Cu cach khoång hai thang la hai dua phåi oi eho nhau m<;>t tie'ng, hyn nhau t~i m<;>t quan an, an trua r6i ng6i han huyen . Luån phien chung toi trå tien. Nhung d~o nay anh hdi lån, ng~i lai xe, nen toi thuong de'n nha anh chd anh di. Tlf trong nha buoe ra anh n6i ngay:

- Toi quen måt roi. Khong bie't lån nay ai trå tien, ong hay toi? - Toi eling khong nho. Nhung nhåm*nhO gl. D~ toi trå cho. Anh cu " vo tu" di eho to i nho! - Nay nay! Ong dung c6 l<;1i d~:~ng eai b~nh Alzheimer eua toi nhe! Cai gl eling phåi cho n6 ' ? ... song p hang Trong lue lai xe toi nghi de'n slf tlnh co hi hffu da khie'n ehung toi g~p l~i nhau va d gån nhau tren nuoe My. B6n mudi nam trude ehung to i e6 m<;>t thoi gian cung ph~:~c Vl,J t~i KhO"i Ke' Ho~ch/T6ng C~:~e CTCT. Anh H~u lue åy la Thie'u ta nhung anh ch1 t~m tru d T6ng C~:~c vai thang trude khi cha bi~t phai sang Phil T6ng Th6ng. H6i d6 toi nghe don anh e6 "g6e" IOn Jam . Sau nay k~ anh chuy~n åy anh cuoi n6i: "G6c my gl! Toan la d6n nhåm khong a!". To i eling nhO la sau khi bie't to i la con cua ong c~:~, anh H~u. tac giå t~p thd Chuy~n Chung Mlnh, e6 dQC cho toi ngay eau thd rna anh da lam truoe d6 muoi nam: "Yeu Nhåt Linh toi chQn ten Nhå t Tuån". Cung sang My nam 1975 va cung chQn ti~u bang rni€n Tåy Båe nuoc My d~ djnh eu, ehung toi da e6 djp g~p nhau thLfong xuyen tu hdn ba mudi nam nay. An trua xong, ben tach trå n6ng, ehung toi ng6i on chuy~n cli. Lån trong eau ehuy~n hlnh ånh eua nhung nguoi rna ehung toi da tung quen bie't nam xua, nguoi måt ke con, lån hf<;1t hi~n ra. T()i nghi~p Trung ta Ngo Van Hung, Trudng kh6i Ke' Ho~ch/T6ng C~:~c CTCT, xe'p cua chung toi, da ehe't vi ng()p thd tren chuye'n tau hoa chd nhung til nhån cåi t~o ra Båe. Trung ta Nguy~n Dlnh Båo, Trudng phong Nghien Cuu Ke' Ho~ch , xe'p tr~fe tie'p eua to i, eling da ra di t~i ti~u bang New Jersey rni€n Dong nuoe My. Trung ta VInh Huy€n, Ti~ u doan trudng ti~u doan 50 CTCT, ngLfoi rna anh H~u vån khen la 80


co gudng m~t va tac phong ra't bånh, da tu Hiu toi ma't lien lC;J.c, khong bie't con d Calgary ben Canada hay khong. Va Thie'u ta Nguy~n Cong Lu~n nua, khong bie't anh con (J San Jose hay khong, suc khoe anh hi~n ra sao ... Ben ngoai luot qua khung kinh cua nha hang mua nhy bay bay. Bai d~u xe la vang phil uot nhyp. Bay gio la cuO'i thu, nhung chie'c la cua hang cay phong tr6ng tren bai d~u xe da båt dåu ch uy~n tu mau vang ong sang mau do tia. M8i lån cdn gio mC;J.nh th6i la n,mg lå tå bay d~u tren mui tren kinh nhung chie'c xe hdi nåm tren bai. Toi nhln anh PhC;J.m H~u ngåm hang rau mep cua anh va b8ng tha'y anh eling bånh y nhu Trung ta VInh Huy~n trong hlnh ånh ky uc toi nam xua. Chi khac la bay gio rau toe cua nha thd nay da chuy~n sang rna u muO'i tieu. Nho de'n Trung ta VInh Huy~n toi lC;J.i lien tudng de'n lån chung toi ra Hue' nam 1972 va toi noi voi anh H~u : - To i dang vie't gid m()t bai v~ tuong Ngo Quang Trudng, nghe noi anh co lam bai thd v~ ong Trudng hay låm, anh co th~ dQc cho toi duqc khong? Nam ngoai eling trong m()t lån di an trua nhu horn nay toi da k~ cho anh H~u nghe v~ uoc muO'n sau cung cua anh Trttdng la sau khi anh che't tro cua anh dtt<;fc thå tren deo Håi Van. Vao mua hC;J. nam 2008, m()t nam sau khi anh che't, y ng u y~n do da duqc gia dlnh thlfc hi~n. Theo loi Nhung k~ cho toi trong m()t lån di~n dam thl anh Trudng co m()t nguoi tai xe' sO'ng (J Vi~t Nam rna Nhung v~n thuong xuyen lien lC;J.C va giup do tu nhi~u nam nay . Chinh chu tai xe' a'y da don Nhung va cac con Nhung tC;J.i phi tntong Tan Sdn Nha't khi Nhung mang blnh tro anh Trudng v~ Vi~t Nam. Tu phi tnrong chu tai xe' chd mQi ngttoi v~ nha chu tC;J.i ngoC;J.i o thanh phO' Sai Gon. TMt la m()t di~u lC;J. lung la nha chu tai xe' do lC;J.i d tren duong ThC;J.ch Lam, m()t con duong mai md sau nay kha lon va dai (J sau trong Ch<;1 Lon. Toi co hoi Nhung la chu a'y co bie't Nhung la con cua ThC;J.ch Lam hay khong Nhung trå loi la chu a'y khong bie't va Nh ung eling khong noi. R6i sau do ta't cå bay ra Hue' thue xe len deo Håi Van. De'n gån dinh deo ndi m()t khuc ngo~t nguy hi~m co m()t cai mie'u nho tho nhung nguoi bi tai nC;J.n che't d do Nhung quye't dinh chQn ch8 nay d~ råi tro. SuO't ngay horn do troi am u giong gi6. Ma'y my con va chu ta i xe' kha'n nguy~n trude mie'u. M()t lat låu sau kha'n xong ngil'ng len thl troi da't b8ng dttng quang dang hån len may tan va troi trong xanh. V<;1 con anh Trudng tung nguoi m()t k~

Phap

Åm Ph~t Dan 20LL

cå nguoi tai xe' trung thanh lån luqt råi tro theo gio, tro cua vi tttong lung danh cua quan sil' VNCH bay tren ngQn deo hung vi Håi Van ndi rna chu tai xe' kia da nhi~u lån chd vi tuong ba sao qua lC;J.i tren tr1,1c 19 Hue'-Da W1ng, ngQn deo da dtta vi tuong cha'n linh vung dia då u len dinh vinh quang va eling la ngQn deo da ke o vi ttfong a'y xuO'ng chO'n cung thåm bC;J.i. Rai tro theo gi6 .. . tren dinh deo Håi Van ... y ngu y~n cua nguoi da khua't gqi len trong toi hlnh anh vua bi hung lC;J.i vua lang ffiC;J.n, nhu la Slf kSt h<;fp tuy~t voi giua mO'i tlnh cua vien dling tuong voi co con ga i då u long etl a nha van Tt! Llfc Van Doan. Ng~m ngui toi lång nghe anh PhC;J.m H~u dQc bO'n

eau thd sau day cua anh: L~n h sang gift, l~nh chi~u bo Hue'! Bao chie'n cong ... eling the' rna thoi Hå i Van ... tro nic bO'n troi HC;J.t tro nao ... lC;J.C va o ndi c6 thanh?

Nbi't Tui'n, Ti~u doan 5 Nha3y Du VN (311954911954). Nguy~n Ttt<Jng Thie't

lång Id chi~u l~ng Bao nhieu sang bao nhieu chi~u Nhung gl con lC;J.i nhung di~u di qua Bu6i trua rC;J.O rt!c n6ng na M()t dem triin trQC ngttoi ta ngu vui Chuy~n bu6n gO'i n~ng chuy~n vui N8i ni~m cha'p choi troi xuoi dem da i Nång len nfc chie'u ban mai Gio qua gi1,1c gia trån ai giua troi Vuqt len tU' d!nh chdi vdi Lii'ng ld chi~u l~ng sudng rdi tren dåu.

CdPhu

Sl


nhUng eau chuy~n di tån

ciia nha van Ti~u TU 1\t~ng

An, thong tin vien RFA Trong tårn tu' nguoi Vi~t hai ngo~i, cu()c vu'<;Jt bien danh dau m()t do~n doi khong th~ quen, tuy nhien nha van Ti~u Tlf muefn nhåc cho mQi ngu'oi nho l~i m()t m()t cu()c hanh trlnh khac khong kem phån bi tham da xay ra tren chinh que hu'dng cua mlnh tru'oc ngay 30 thang 4 nam 75 .

Trang tårn tu' ngu'oi Vi~t hai ngo~i, cu()c vu'<;lt bien danh dau m()t do~n doi khong th~ quen. Hanh trlnh vu'<;Jt bien du'<;lc n6i nhi~u , vie't nhi~u bdi nhung ngoi but hai ngo~i, nhu'ng ben c~nh cu()c vu'<;lt bien vi d~i d6, nhffng hlnh anh CUa CUQC di tan eling khong kt~m phån dau thu'dng cua ngu'oi dån Vi~t Nam hå u nhu' b! bo quen. Nha van Ti~u Tlf - hi~n dang dinh cu' t~i Phap - la m()t trang sef rat it nhung nha van da ghi l~i nhung hlnh anh nay M nho l~i m()t giai do~n bi tham trang hånh trlnh tlm tlf do. Thong tin vien Tu'ong An tro chuy~n voi nhå van Ti~u Tlf va gioi thi~u m()t vai doan van cua ong V~ CUQC di tan tru'oc ngay 30 thang 4 nåm 1975. Moi quy v! cung nghe: Voi lefi hanh van m()c m~c cua ngu'oi Nam B(), nhung truy~n ngån cua nhå van Ti~u Tlf luon luon gåy XUC d{)ng cho ngtfoi dQC bång nhung hlnh anh rat ddn gian trong CUQC sefng hang ngåy : ffiQt chie'c non la, m()t to chao huye't, m()t cai quån rach, m()t ban VQng co . ?

"'

Nhung hlnh anh rat doi thu'ong d6, qua giQng van cua ong da bie'n thanh nhung am di~u que hu'dng khdi d~y nhi~u dong nu'oc måt. Cu~c

di tån kinh ho~ng

Phap Åm Ph~t Dan 2011

Do la cu()c di tan tu mi~n Trung vao mi~n Nam, tu lang nåy sang lang khac cua ngu'oi dån d~ trefn chie'n tranh. Ong cho bie't ly do ong chQn d~ tai nåy: "M6i m()t hlnh anh c6 m()t cai dau thu'dng rieng cua n6 . Hlnh anh di tan lå di dåu tien he't rna rnlnh thay, thånh ra n6 gåy xuc d()ng m~nh hdn cai hlnh anh CUa CUQC hånh trinh t! n~n . M~c du rång hanh trlnh ti n~n c6 nhi~u di vi d~;~

nhu' che't d duoi bi~n, b! Thai lan n6 ham hie'p r6i n6 ch~t dåu .... nå y kia . .. Ca i d6 la cai rnlnh thay sau nay. Tue la khong phai eling m()t lUe rna rnlnh c6 ngån day hanh trinh ti n~n, nghTa la, n6 roi r~c . Trang lue d6, thl cu()c di tan n6 6 ~t, n6 nhi~u, n6 dong va cung m()t lue. Thånh ra nhung cai dau thu'dng CUa CUQC di tan bi di 6 ~t d6 che lap di rnlnh khong thay. Ne'u rna rnlnh thay du'<;lc, vie't ra du'QC tat nhung cai dau thu'dng kh6 CtfC trang lue di tan. Mlnh se thay c6 nhi~u hdn nhi~u låm. Bdi vl, n6 dong, di sef ngtfoi di di tan eling m()t lUe, dong låm."

ca

82


Xin moi quy thinh giå eung nghe l do~n tå l~i m()t hlnh ånh trong eu()e di tan: Giii'a du thang, m()t ba gia, ba m~e quån den ao tui trång dåu e()t khan din, ba dang bo n~ng nhQe len tung nåe thang. Ba khong dao dae nhln tntde ng6 sau hay c6 dt ch1 tlm kie'm ai, c6 nghia la ba gia d6 di m()t rnlnh . Phia sau ba thien h~ d6n len, bi cån trd nen la 6! Thåy v~y . m()t thanh nien tlf d()ng lon htng dttdi ngttoi ba gia c6ng ba len, x6c vai cai cho thang bång r6i treo tie'p. Chuy~n chi c6 v~y. nhttng hlnh ånh d6 da deo theo nha van Ticiu Tli' tu bao nhieu nam, ong thåc måc:

"Ba gia d6 sc;J gl rna phåi di di tan? Con chau ba dau rna dci ba di m()t rnlnh? R6i eu()c doi etla ba trong chu6i ngay con l~i tren xti' dinh ett ra sao? Con c~u thanh nien da lam m()t cli' eh1 dyp - qua dyp- bay gio <1 dau? ... Toi mu6n gdi de'n ngttoi d6 loi cam dn chan thanh etla toi, anh ta da cho toi thåy cai tlnh ngttoi tren que hu'dng toi n6 vån la nhu' vh d6, cho du d trong m()t hoan cånh xo b6 h6n t~p nhtt nhii'ng ngay cu6i cung etla thang tlf 1975 . . . "

Nhitng han tay nhan ai Dan ba, tre con luon luon la nhii'ng månh doi lau s~y. ye'u du6i trong cdn 16c etla ehie'n tranh, truy~n etla Ticiu Tli' hå u nhu' luon c6 nhii'ng ban ta y nhån ai dtta ra ganh vae nhii'ng månh doi lau s~y nay : Trong lu6ng ngttoi di nhtt ch~y. m()t ngttoi dan ba con tre mang hai ca i xåc tren vai, tay b6ng m()t dti'a nho. Chåc du6i sti'c nen co ta qui xu6ng. Dti'a nho trong tay co ta 6m nhom, dang lå ngttoi v~ m()t ben, tay chan Xl;li ld. Ngttoi my - chåc la ngttoi my , bdi vl ch1 e6 ngttoi my mdi om dti'a con qu~t quyo xåu xi nhtt v~y dci cung di di tan, va ch1 c6 ngu'oi ffiy mdi båt chåp cai nhln bang quan etla thien h~ rna kh6c than th6ng thie't nhtt vh- ngttoi my tie'p tl,lc van l~ y du khå'n. B6ng, c6 hai thanh nien mang ba lo di tdi, m()t anh ro dåu ro tay v~ch måt dti'a nho . Anh nåy b6ng d(fa nho up vao nglfc rnlnh r6i ven ao dua lttng dti'a nho cho anh kia xem. Thång nho 6m de'n n6i cai xttdng s6ng I6i len m()t dttong da i . . . Anh thti' hai da Iåy trong tui ra chai dåu , r6i c~o gi6 bång mie'ng the bai etla quan d()i. HQ b6ng d(ta nho, VUa ch~ y V~ phia dU thang VUa C~O gi6! Ngttoi my c6 sti'c dti'ng len, xieu xieu mu6n qui xu6ng, VUa kh6c VUa du'a tay våy V~ hu'dng dti'a con. M()t anh Hnh My chc;Jt di qua, v() i va ch~y l~i Pha p Åm Ph~ t Da n 2011

do ngttoi my, b6ng x6e len di nhanh nhanh theo hai chang thanh nien, cåy sung anh mang cheo tren lttng la c la la c ltt theo tung nhip bttdc . .. . Hlnh ånh ngttoi My lup xup ch~y theo dti'a con såp ehe't etla rnlnh trong tay m()t ngttoi xa l~. Hlnh ånh åy, m~c du da hdn ba mttdi nam, nhttng khi vie't l~i eau chuy~n nay, nha van Ticiu Tli' vån: "Cåu nguy~n cho my con thång nhO dttc;Jc tai qua n~n khoi, du nguy~n cho hai anh thanh nien c6 m()t cu()c s6ng an vui tu'dng xti'ng vdi nghia eli' eao dyp rna hai anh da lam. Bay gio, toi nhln måy anh Hnh My vdi cai nhln c6 thi~n cåm!"

Que hltdng xa r6i Cai n6n hi, hlnh ånh m()c m~c, than quen de'n d() ngttoi ta khong con nhd de'n n6, khong dci y de'n n6 . Nhttng trong gio phut chia lla, n6 b6ng trd thanh m()t cai gl gån b6, m()t cai gl than thu()c rna ne'u roi xa, ngttoi ta tttdng chung nhtt xa cå que httdng: CGng tren chie'c du thang dån len tau, m()t ngttoi dan ong tay om bao d6 to trude nglfc, c6ng m()t ba gia t6e b~e phe'u låt phåt bay theo tung cdn gi6 song. Ba gia 6m nhom, m~ c quån den ao ba ba mau c6t trå u, ta y trai om c6 ngu'oi dan ong, ta y m~t dm ca i n6n la . Ba nep rna trai len vai ngttoi dan ong, net m~t råt blnh thån etla ba, trai ngttc;Jc hån vdi s~t thåt thanh sc;J hai d chung quanh! Len gån de'n bong ta u, b6ng ba gia vu()t ta y lam rdi cai n6n la . Ba ch6m ngttoi ra , h6t hoång nhln theo cai non dang lQn qua chao l~i tru'dC khi måt hut V~ phi a dttdi . R6i ba b~t kh6c thåm thie't. . . Ba gia d6 chåc da quye't dinh bo he't dci ra di. Yen chi ra di, vl ba mang theo m()t v~t rna ba xem la qui gia nh(tt, bdi n6 qua gån gui vdi cu()c doi etla ba: "D6 la ca i n6n la! De'n khi måt n6 , c6 le ba mdi cåm nh~n dttc;Jc rång ba th~t slf måt tåt cå. Cai n6n la da chti'a dlfng cå båu troi que httdng etla ba , hoi sao ba khong x6t xa dau kh6? Toi hy vQng, v~ sau tren xti' sd t~m dung, ba mua dttc;Jc m()t cai n6n la dci m6i lån d()i len ba s6ng l~i vdi vai ba ky ni~m nao d6 , (J m()t g6c tro i nao d6 etla que httdng . oo"

Nhitng CUQC chia tay Xe lc)ng Ngoi but etla ong trå i dai qua nhi~u do~n doi bi thåm etla cu()c di ta n, nhttng hlnh ånh thttdng tam nhåt da (J l~i mai trong tam h6n ong la cånh chia tay xe long etla hai cha con tren m()t be'n tau, cu()c chia tay khong c6 tie'ng coi tau hu dai , cGng khong

83


ca

ca

c6 mQt lai tu bi~t rna cha Lån con d~u bie't la se khong c6 ngay g~p l~ i, nha van Ti~u Tii' chia se: "Cai hlnh anh lam toi xuc dQng nhåt c6 le la cai hlnh anh rna thång nho rna Cha n6 dån di ra be'n tau . Cåu tau keo len r6i Cha n6 l~y ll;lc nhung ngttoi tren tau . Nhttng ngttoi tren tau thong xuong cai sqi day. Ngttoi Cha nåm dttqc cai sqi day CQt ngang eo e'ch ciia thång con, r6i ra dåu cho d tren keo thång con len. Ben c~nh ang la mQt thång nho co chin mttoi tu6i , nep vao chan ciia ang, m~t may ngd ngac. Ngttoi dan ang chåp tay httdng len tren xa xa nhi~u lån nhtt van l~y ngttoi tren tau . B6ng tren tau thong xuong mQt sqi thung, dåu day dong dua . Måy ngttoi ben dttdi tranh nhau chl;Jp. Ngttoi dan ong nåm dttqc, vQi va CQt ngang eo e'ch thång nho. Thång nho dttqc tu tu keo len, ton teng dQc theo hong tau, hai tay nåm cMt sqi day, rang nghieng ngtloi qua ffiQt ben d~ cui dåu nhln xuong. Ngttoi dan ang ngttdc nhln theo, dua tay ra dåu nhtt muon n6i: "Di, di! Di, di!". R6i, m~t ang b6ng nhan nhum l~i, ang up m~t vao hai tay kh6c ngåt! Khong c6 tie'ng coi tau hl;l bu6n the thie't khi na be'n, nhttng sao toi eling nghe lia nttdc måt! Khong bie't thång nho d6 - ba y gio eling da tren bon mttdi tu6i -- (J dau? Cha con n6 c6 g~p l~i nhau khong? Ne'u n6 con m~nh gioi , toi xin On Tren xui khie'n cho n6 dQc dttqc måy dong nåy." Ben qnh ngh~ chinh la mQt ky stt h6a hQc. Nha van Ti~u Tii', vdi tren dttdi 30 truy~n ngån d hai ngo~i da cung vdi Le Xuyen, Blnh Nguyen LQc, Nguy~n NgQc Tlf dua van hQc rni~n Nam de'n vdi ngtloi dQC bång ngon ngu blnh dj rna thåm thie't, låt le o rna ba o d ung, ddn sd nhttng c han ho a tlnh m./-

ca

cauchuy~n

v~baithd

''Ngttm linh om vua Ch~t Bern Qua'' Trin Trung I>~o Pha p Åm Ph~t Dan 2011

Toi khong nhd chinh xac ngay thang nhttng khoang cuoi nam 1993. MQt bu6i chi~u , b~n toi , lUe d6 dang sinh ho~t trong T6ng HQi Sinh Vien Båe California gQi tham. C~u ta k~ toi nghe mQt eau chuy~n dm dQng vua xay ra (J San Jose. MQt anh HO bj xe can che't khi VO tlnh tlm cach bang qua freeway 101. Anh de'n My chtta dttqc bao lau va tttdng xa IQ iJ My giong nhtt quoc lQ iJ Vi~t Nam. Canh sat dua xac anh vao nha kham nghi~m va sau d6 tlm cach thong bao than nhan. Anh khong c6 than nhån. Anh sang My mQt rnlnh theo di~n HO. Vai ngttoi quen ciia anh de'n nha xac M xin dtt<;1c nh~n V~ chon ca't. Tåt d~u bj tu choi vl khong ai c6 du th~m q uy~n trlfc h~ . Gån mQt thang sau, vq ciia anh tu Vi~t Nam ky giåy iiy quy~n cho mQt ngttoi b~n ciia anh d San Jose. Xac ciia ngttoi linh gia d6 CUOi cung mdi dtfQC dem ra va an tang.

ca

M6i ngay tren nttdc My nay c6 hang tram ngttoi bi xe can che't. Chi rieng trong nam 2009, gån 34 ngan ngttoi che't c6 lien h~ de'n tai n~n xe hdi. Anh ra di nhtt mQt chie'c la rdi , råt VQi vang nhtt anh da de'n. Xac anh nåm chd vd nhtt mQt con s6c nho che't ben dttong. Khong ai dung I~i. Khong ai tie'c thttdng. Nhttng vdi toi, anh la hlnh anh cua dån tQC Vi~t Nam, ffiQt dan tQC co ddn va chju dlfng, mQt dan tQC c6 nhi~u cach che't hdn cach song. Toi kh6c cho anh biJi vl se khong ai kh6c cho ngttoi Vi~t ngoai ngttoi Vi~t va eling se khong ai cltu vdt dån tQc Vi~t Nam ngoai chinh dån tQC Vi~t Nam . Va toi tin slf song se nåy måm tu n6i dau thttdng, eling nhtt hy VQng se Jdn len tu t~n cung thong kh6 rna dån tQC chung ta da va dang phai tråi qua.

ngttCJi I1nh gia

vira che't dem qua Ngttoi linh gia Vi~t Nam Vua mdi che't dem qua Tren dttong pho San Jose bl;li b~m Anh da di bao nhieu nghln d~m De'n ndi da y chl d~ che't am thåm Khong mQt phat sung chao Khong mQt ngttoi thån Khong ai n6i vdi anh mQt !Oi ti~n bi~t. Ngttoi linh gia Vi~t Nam Nhtt con thu hoang l~c loa i Tren freeway nhQn nhjp MQt tie'ng ren thang thot cha y trong mua MQt chie'c la cuon di theo cdn gi6 cuoi mua MQt tie'ng nåe ra roi trong dem vång. Vq anh dau?

ca

84


Sao khong v~ day vuo't måt Con anh dau? Sao khong de'n viln khan tang Anh ra di nhli anh de'n Rilt VQi vang Chång con ai tren doi d~ kh6c. Nhan lo~ i van minh c6 nhi~u cach so'ng Nhttng d6ng bao toi c6 nhung ki~u che't rilt l~ doi Ngttoi vq mang thai Om lily ch6ng cung nhay xuo'ng bi~n khdi D~ khoi phai rdi vao tay gi~c Thai Cho s6ng bi~n Dong nghln nam con ru mai M<)t bai ca chung thuy VQng v~ Nam D~ m6i som chi~u khi thuy tri~u dang T6 quo'c se dli<;lc b6i them Bå ng rna u anh thit c hi. C6 nhung ba m~ nil'a dem thuc d~y Di ban mau mlnh mua g~o nuoi con Duong v~ chua toi då u thon Ba g~:~c che't khong lqp nhln m~t con lån cuo'i Dua con ut cilng che't dån trong cdn d6i Mi~ng con thl thao hai tie'ng "M~ di !" Nhung giQt rna u tudi da gie't che't hai nguoi Se dQng l~i trong nghln trang lich st't Cho mtoc song H6ng bao gio eling do Nhu rna u rna u M~ Vi~t Nam. Dem qua them m<)t dua con Vua moi che't tren duong pho' San Jose nh<)n nhip Anh khong che't (j H~ Lao, Blnh Long, Cil'a Vi~t Anh khong che't ?J Ham Tan, Suo'i Mau, Hoang Lien Sdn Che't ?J day dilt 1~ se them bu6n Tren m<) bia anh them m<)t dong chu My . M<)t nglioi Vi~t Nam sinh nhåm the' ky Va che't eling nhåm ndi Dem nay ben kia bo trai dilt xa xoi Que hudng anh vån con chlm trong lt'ta do. Toi g?Ji anh doi dong thd Tu trai tim cua m<)t thång em nho Cling l~c loai luu l~c nhli anh Chung ta, hai chie'c la chung canh Bay phd philt trlioc tUng cdn bao to' Ngu di anh blnh yen ndi chin suo'i Dau thttdng nå y em se vie't thay anh. Tr~n Trung E>~o

36nam ~tmt& th6ng ~t, mOt . tOi . danh bi.dånh tmo'

nen bu& rieng va chung U Di~nE>tlc

Suo't 36 nam qua, m6i lån toi ngay 30 thang 4 la m6i lån toi trd V~ VOi mi~n ky UC. Toi vo'n khong thich "bi" phong viln va phong viln c6 stf chufin bi truoc, phai h~n ho, cho dqi. Thuong hoi v~ nhung stf ki~n lien quan toi Ba Lan, b~n huu cua da i quo'c te' Phap RFI bie't tinh toi v~y, nen khi gQi di~n tho~i cho toi chl trao d6i ngån gQn v~ chu d~, gioi h~n thoi gian, r6i th~tc hi~n ngay. Nam 2007, anh Nguyen Khanh cua "Radio Free Asia" tu Washington DC gQi di~n qua Ba Lan c6 nha y phong viln nhan dip 32 nam ngay tho'ng nhilt dilt nlioc, toi eling d~ nghi lam luon. Khi trå loi rång, ngay nay 32 nam v~ trlioc toi dang nåm ?J nha tu Hoa Lo, anh Khanh da rilt ng~c nhien. V~ mi~n k:y "Ile

Sau hdn m<)t nam troi bi bi~t giam, khong dttqc gia dlnh tham vie'ng, chiu d6i ret, ghe id, cung voi cac CUQC thfim viln lien mien, toi nh~n banan 2 nåm tu giam cua Toa an Nhån dån Thanh pho' Ha N<)i voi t<)i danh la "Tro'n ?J l~i nlioc ngoai". Toi bi an ninh c<)ng sån Ba Lan båt giu, giao n<)p cho phia Vi~t Nam va bi ap tai V~ nlioc sau chuye'n tro'n qua Thuy Di~n khong thanh, phå i quay trd l~i. th(tc phån khang l~i cac d~o ly giao di~u, bilt COng, phi nhan ban CUa che' dQ CQng San Va CUQC hanh trlnh m~o hi~m di tlm t~( do cua toi da xay ra rilt SOffi, trliOC ca Ca i mo'c Jjch Slt CUa CUQC "exodus" chtta tttng c6 cua nguoi Vi~t sau 30 thang 4 nam 1975.

y

Cling muo'n n6i them d~ cac b~n tre bie't rång, cho de'n cuo'i th~p nien 70, då u 80 cua the' ky trlioc, sinh vien Vi~t Nam tu mi~n Båe du hQc CJ cac nlioc c<)ng san (cli) ch~y sang cac nlioc tlf ban bi quy ke't t()i rilt nghiem trQng. Ån ph~t danh cho toi c6 le duqc Phap Åm Ph~t Diin 2011

85


giam nhy sau khi C~;~c Chåp phap B<? N<?i v~;~ ke't lu~n toi trO'n qua Nam Tlf, ThuY. Di~n chi vl muO'n d l<;ti vdi ngttoi rnlnh yeu, chu khong c6 h~mh d<)ng lam gian di~p hay phan b<?i t6 quO'c. ft ai gio day tin ding, ngay t<;ti chau Åu, h6i d6 chung toi bi cåm yeu, gifta sinh vien Vi~t Nam vdi nhau, chu dung sd rd tdi ngttoi ngo<;ti quO'c. Tuy nhien, de'n ca Adam va Eva tren Vtton Dia dang con quen loi ran cua Thtt<;lng de', khong klm n6i to mo, dam an ca trai cåm, huO'ng chi chung toi, nhung chang trai, co gai dang d tu6i doi mttdi bång xlidng bång thit ndi tr~n t~;~c. Chung toi v~n yeu nhau nhling len lut, kin dao va khan ngoan dO'i ph6 vdi nhung con måt cu v9 så'n sang bfim bao vdi trlidng doan låy di~m. Ngttoi yeu cua toi la m<?t co gai Ba Lan xinh dyp, ten Bozena, h9c khoa Phap van, cung Wroslaw University. SC) Sinh vien "vti<;Jt rao" bi phat hi~n va du6i V~ nttdc båy gio khong it. H~u he't bi tra v~ dia phlidng, quay l<;ti vdi "kie'p trau cay ch<;ty bua dut hdi". H9 khong th~ ngfing m<;tt len lam m<?t con ngttoi blnh thttong dtt<;lc nua , vl bi hang x6m, th~m chi gia dlnh, khinh thj, håt hui. (j thanh ph6', tårn ly lich den tO'i khong cho h9 cd h<?i tlm dti<;lc vi~c lam tlt te' nao ngoai lao d<)ng chan tay. Toi bie't T. ngttoi Thanh Hoa, h9c d Warsaw Polytechnic, da che't tren bi~n khi di danh ca, con K. toi g~p trong tu, ngttoi Quang Blnh, da che't vi rnln n6 khi di lam ru<?ng ... Tuy da phai ng6i tu nhttng toi g~p nhi~u may mån hdn. Sau 14 nam v~t l<?n, xoay xd va rna manh qua m~t chinh quy~n vdi nhi~u tro c6 th~ vie't thanh m<?t cuO'n ti~u thuye't bi hai, toi da quay trd l<;ti Ba Lan, dung lue che' dl) c<)ng san Ba Lan s~;~p d6 va d l<;ti luon cho de'n nay. Toi khong bao gio quen cam nghi cua rnlnh khi may bay cua hang Hang khong Lien Xo Aeroflot dut khoi dttong bang san bay Tan Sdn Nhåt vlidn len b~u troi vao ngay 9 thang lO nam 1989: "The' la ta da chie'n thang!". Quy dinh cåm yeu dtt<;lc chåm dut sau stf ki~n Le VG Oanh, con gai cua cO' T6ng Bi thli Dang C<?ng san Vi~t Nam Le Dufin, båt chåp can ngan cua D<;ti su quan, da nhåt quye't låy ch6ng ngttoi Nga, gay nen lan s6ng phan dO'i cua sinh vien. H9 doi hoi quy~n dti<;lc blnh dång. M<?t se> da vie't thtt t~p th~ bång mau glti len D<;ti su quan Vi~t Nam. Nho "cong" cua con gai vi lanh d<;tO cao nhåt cua Dang rna chinh sach dti<;lc thay d6i! Sau nay Le VG Oanh che't do bang huye't trong lue sinh con, nhi~u sinh vien thlidng cam n6i c6 le nen due tli<;lng d6ng " Nu Phap Åm Ph~t Dan 2011

th~n Tlnh yeu" cho co! Dung the', Le VG Oanh da lam ffiQt CUQC cach m<;tng.

Vao m<?t dem khong ngu trong tr<;ti t<;tm giam d ngo<;ti thanh Ha N<?i (sau nay toi dti<;lc bie't c6 ten g9i la B 15), to i vie't: ... Tie'ng de' keu thtta thdt, hoang sd Tie'ng la cåy xao X<;lC gi6 khua Tie'ng e'ch ngoai d6ng sau cdn mua Tie'ng ga ga y g9i troi trd sang Tie'ng ch6 sua lang ben vang VQng ... Chi the' thoi, chång c6 gl hdn Ban nh<;tc troi khuya r~u ri l<;t thttong! ( ... )St! th~t ndi nao tren khap the' gian C6 bao giO tlnh yeu trd thanh t<?i J6i Khi d6 day nhftng vanh dai bien gidi Khep mQi con dtiong, giam ca lua doi? Ho~c

trude d6 , tren nhung neo dtiong di tlm m~t troi va s6ng bi~n : ... Tu tren cao, Bozena em di, ha y cung anh nhln xuO'ng dja du The' gidi dQC ngang nhffng dtfong chia xe Bien gidi chång rieng la nhung ng9n nui, dong sang ha y hang c9c blnh thttong Bdi chinh ndi day, chan ly va tlnh yeu chång c6 phut giay nao khoi bi do<;t d~y. dn xe!

Ca i xåu xa, chua chat cua CUQC doi d<;ty anh bai hQC yeu em Giup anh tra IOi the' nao la Tlnh yeu va Cu<?c sO'ng Quen gong såt, nha tu Jåy em Jam hy vQng Xay nen CUQC doi!. .. CO' Thu tlidng Vo Van Ki~t. m<?t l~n trong cu<?c phong vån cua BBC da tung n6i ding, trong ngay 30 thang Tlf nam 1975, c6 tri~u ngttoi vui nhling eling c6 ca tri~u ngtfoi bu6n. Toi thu<?c ve' sau. Ca phong giam horn åy huyen nao khi giam thi loan bao tin chie'n thång. Toi eling phai cttoi n6i hoa vao dam dong, nhting long qu~n dau nghi tdi vi~n canh den tO'i va cung dtiong cua rnlnh. Hy VQng le 16i cua to i sau khi ra tu se tlm cach va o Nam v1,1t tåt! T~i

danh bi &nh trao

36 nam troi qua. C6 th~ la m<?t nlta doi ngttoi . Vi~t Nam da trai qua va van bie'n d<)ng va thay d6i ch6ng m~t. Nhttng c6 m<?t thlf båt bie'n: Dang C<)ng san Vi~t Nam v~n gift d<)c quy~n cai tri dåt nlidc, v~n cung m<?t tri~u d<;ti phong kie'n mdi vdi nhung khuon m~t cua cac ang Vua mdi ke' vi nhau.

86


Toi da nhieu lue nghi de'n t()i danh "tr6n (J l~i m.tdc ngoai" rna toi da phåi chiu ginh chju. Cling m()t b9 miy åy, eling dång dm quyen åy, t()i danh nay dudi lang kinh horn nay se dtt<;1c quan sit ra sao? Khong c6 BQ Lu~t hlnh stf ciia CHXHCN Vi~t Nam trang tay, eling chång ham mu6n truy c~p tren m~ng d~ tlm hi~u. toi cho rang, tQi danh "tr6n (J l~i mtdc ngoai" da bi lo~ i bo khoi doi s6ng phi p ly ciia che' d9 hi~n hanh. BCJi vl ne'u c6, nhå tit Vi~t Nam se khong th~ nao xay lcip! Hang ch~:~c ngan, ne'u khong n6i tdi con s6 hang tram ngan, cong nhan Vi~t Nam lao d()ng trang khuon khcS hqp tie kinh te' t~i Nga, Bulgaria, Ti~p Khiic (cli), Bong Due (cli) sau khi Bue tu'ong Berlin s~:~p deS da khong trd ve nu'dc rna (J l~i mu'u ke lam an ho~c xin ti n~n. Toi eling la nhan chung lien tie'p su6t hai th~p nien qua trude dong nguoi Vi~t bay sang Nga r6i kh6n khcS Vu'Qt bien båt h<;1p phip vao Ba Lan va eie nu'dc khic. Hang tran ngan cong nhan duqc xuåt khåu lao d()ng trang nhG'ng nam gån day, bi b6c l()t tMm t~, bi lua g~t, bi bo rdi, khong th~ trCJ ve ntfdc VI mon nQ de len vai, da phåi (J l~i v~t l()n vdi cu()c s6ng cd ctfc, th~m chi phåi hanh nghe tr()m dp, di die'm (nhu (J Malaysia) .. . R6i sau ngay 30 thing 4 nam 1975, gån cå tri~u nguoi mien Nam chåp nh~n m()t s6ng, hai che't, da tr6n ch~y khoi che d(). Neu bi xl't til nhtt toi ve t()i "tr6n (J l~ i nudc ngoai", chung ta hlnh dung m()t bue tranh xa h()i se khiing khie'p nhu' the' nao.

d day, chung ta

thåy ding, citng m()t hanh vi, ngay horn trude duqc xem la c6 t()i, ngay horn sau m~c nhien thanh chuy~n blnh thttong, th~m chi con duqc nha nu'dc khuyen khich. V~y thl, trang stf oan uc ciia toi chi c6 th~ duqc dt nghia bång hai cach. Thu nhåt, tOi thu()c nhG'ng ngu'oi "dåu thai nhåm the' ky", gi6ng nhu eie van ngh~ sl trang phong trao Nhan van Giai phåm da n6i ve rnlnh. Thu nhl, s~t å u tri va sai låm ciia Dång C()ng sån Vi~t Nam da dåy vo van con ngttoi lu'dng thi~n xu6ng v~tc thåm ciia båt h~nh va dau thu'dng. Dudi ban tay cai tri ciia Dång c()ng sån Vi~t Nam, ro rang eie khai ni~m da du'QC danh trio trd tren va nhanh ch6ng. Gio day, ltfc luqng dong dåo nhG'ng nguoi "tr6n (J l~ i nu'dc ngoai" (nhu' to i) m6i nam gtii ve nlfdc nhieu ty dola, mang tien ve nu'dc dåu tlf, Nha nudc ra Nghi quye't 36 g<;>i h<;> la b9 ph~n khong Phap Åm Ph~t Dan 2011

th~ tach roi khoi CQng dcSng dan tQC, la "khuc fUQt

ngan d~m", c6 th~ xenh xang "io gåm ve lang": "Ngay di, Dång g<;>i Vi~t gian Ngay ve thl Bang chuy~n sang Vi~t kieu Chtta di: phån d()ng tram chieu Di r6i thanh khuc ru()t yeu ngan tritng!" (Thd dan gian) Song song vdi cac khii ni~m bi dinh trio, eie t()i danh eling duqc phil phep bien hoa them cho lcip vdi hoan cånh mdi, nhåm ph~:~c v~:~ m~:~c dich dan ap tlf do. Dieu 88 ciia B9 lu~t hlnh stf xic djnh t()i "truyen truyen ch6ng phi nha nudc CHXHCN Vi~t Nam", du'QC cac lu~t gia va tcS chuc qu6c te' cho la råt mit mo, c6 th~ d~n de'n quy ke't tuy ti~n. Toi vie't nhftng dong cåm xuc nay sau khi v~:~ in xlt Tie'n sl Cil Huy Ha Vli trang ngay 4 thang 4 vua r6i da ga y xon xao du' lu~n trang va ngoai nu'dc. 10 tai li~u rna Toa an Nhan dan thånh ph6 Ha N()i låy cd sd quy ke't t()i cho Tie'n si Cil Huy Ha Vli, ne'u d~t du'di anh sang ciia quyen phat bi~u chinh kie'n va g6p y cho nhå nudc duqc båo h9 bCJi Rien phap va cac cong udc qu6c te' rna Vi~t Nam da ky va cam ket, thl Tie'n sl Cil Huy Ha Vli phåi du'QC xem la vo tQi. Tie'ng n6i ciia anh kh6 nghe vdi chinh quyen, nhttng thtfc ra anh chi n6i thay nhG'ng ngttoi cilng c6 y nghT nhu' anh nhttng chu'a ho~c khong dim n6i ra (y ciia Thieu tttdng Nguy~n Tr<;>ng VTnh). V~y rna Tie'n sl Cil Huy Ha Vli da bj ke't an n~ng

ne vdi 7 nam tit giam, 3 nam quån che, trang "m()t phien toa trd tren", "lam måt th~ di~n qu6c gia", th~m chi "lu'u manh va o nh~:~c". Trude Tie'n sl Cil Huy Ha Vli, råt nhieu nha båt dcSng chinh kien khac eling da chung m()t s6 ph~n . La m()t cong dan c6 kie'n th(tc t6i thi~u ve lu~t phip, c6 ludng tri, khong ai khong hi~u m()t thtfc te phli phang: "CJ Vi~t Nam ta da c6 cå m()t rung lu~t nhu'ng khi xet xlt l~i ditng lu~t rung!" (nh~n djnh ciia ba Ngo Ba Thanh, m()t lu~t su' n6i tie'ng trude va sau nam 1975). La m()t cong dan c6 trach nhi~m vdi xa h()i, khao khit cong ly va cong bång xa h()i, khong ai c6 th~ m~c nhien cui dåu chåp nh~n tro chdi lu~t phap ciia Dång C<?ng sån Vi~t Nam: "CJ nu'dc ta xlt dung c li ng duqc, xlt sa i c li ng duqc, xl't ho a c li ng duqc, xlt thang eling duqc" (phit bi~u trude Qu6c hQi ciia

87


ong Trjnh H6ng Dttdng, Chanh an Toa an to'i cao, nhi~m ky 1997- 2002).

UYi ke't Ngang nhien cha d~p len cå lu~t phap do chinh mlnh thie't l~p. len cac gia tri nhan d~o vån dtt<;lc rao giang, Bang C(>ng san Vi~t Nam da ba't nhan khi nem hang tri~u sinh linh vao ho' tlf thån, vao b~ kh6 CUa ngl}C tu va Sl/ day ai tinh thån, eling nhtt v~t cha't k~ tu Ca i cach Ru(>ng da't cho de'n ngay 30 thang Ttt nam 1975 va suo't 36 nam qua, chua tha'y c6 tin hi~u cåi thi~n nao. Ha he tren chie'n thång, ngong cu6ng tren b~o ltfc, ng~o m~n tren stf giau sang phu quy do tham nhling rna c6, nhung ngttoi dm can can cong ly cua Bang C(>ng san Vi~t Nam c6 le chua bao gio nh~n thuc dt(QC sai låm CUa cac the' h~ ti€n nhi~m chang? Khong nhung the', hQ con tie'p tl}c m~nh tay hdn, tan nhån hdn, dua nhtfng ngttoi vo t(>i vao vong lao ly ho~c cai che't tue tttdi bdi ban tay cua cong an, doi khi chi vl di xe gån rna y quen d(>i mli bao hi~m! Cho nen, d~ nh~n ra ding, t~i sao sau 36 nåm da't nuoc tho'ng nha't, mQi thu khåu hi~u ho hao hoa h<;Jp, hoa giai dan t(>c, quen qua khu, huong toi tttdng lai cua Bang C(>ng san Vi~t Nam vån khong mang l~i y nghia thuye't phl}c nao. Nguoi ta vån tha'y d~m mau såc gia do'i phia sau san kha'u tuyen truy€n s~c sa va åm I Trong long ngtfoi Vi~t muon phttdng vån n~ng triu nhung ky uc oan han, tui h~n. Ve't thttdng long vån ri mau vi chua bao gio dtf<;lc giai toa ho~c den bu, chi it m(>t lai xin l&i thanh tam eling khong. M~c du phai trai qua sa' ph~n nghi~t nga cua då't

nttoc bj chia cåt va CUQC chie'n huynh d~ tttdng tan vl y thuc h~. toi cho ding, nhung nguoi con cua da't Vi~t. trong hay ngoai nuoc, khåp ba mi€n, khong c6 ly do gl l~i khong c6 th~ ett xlt voi nhau trong tlnh nhan ai, bao dung, cao thtt<;Jng vl Sl/ phat tri~n cua då't nuoc. Nhung thai d(> nay chi c6 th~ t6n t~i va th~ hi~n trong m(>t xa h(>i cdi md, dan chu, tlf do, mQi nguoi blnh dång truoc phap lu~t va nhung quy~n tlf do cd ban nha't cua cong dan dtt<;Jc Hie'n phap thtfc stf che chd. M(>t nha nuoc t~o ra dtt<;Jc moi truong nhu the' se khong dn phai to'n cong suc keu gQi tlnh doan ke't dan t(>c.•

© 2010 Le Di~nD-ltc - RFA Blog

c6 cmnli1tbang trf! Em di r6i c6 nho thang Tlf? V(>i va ra di chång Iqp chao Ta v€ co qu~nh bu6n tran tra Chång dtf<;lc nhln em, ti~n dua em Ta v€ nho l~i ngay thang cli Bai cun loanh quanh m~t nhoai ngttoi Tro' måt ng~c nhien, nhln bie'n d6i Cui då u cam ph~n. so'ng ddn coi Em di ma't bi~t chdi vdi nho d l~i dång cay, tay trång tay Mo mit tttdng lai, doi tam to'i Hi~n t~i ro'i bai, khong ngay mai Lam sao da y em, ta tha't chi Lam dtt<;Jc gl da y, doi tui bu6n. Em di r6i con nho thang Ttt? Thang Ttt den ta kh6c am thåm Tr<;ln måt nhln do i, tim nho rna u Ha ho'c ng~c nhien cu(>c d6i doi Ta i ba cho låm eling bång thoi Bao nhieu m(>ng d~p bay bie'n ma't Må't em d l~i bu6n menh mong Em ra di, em nho gl khong? Thang Tu bu6n, thang Tu tuy~t vQng Em quen ma't r6i, em dau con nho toi D~i gl rna nho, thang Ttt den NhttNguy~t

Phap Åm Ph~t Dan 2011

88


thång 4 den, thiq, k~ cbang nghe

vl sao dt nUdc? Anh yeu, låu qua em khong nh~n tin. Chåc anh khoe? Em eling thttong, vån ngay ba bua, ta ta vac o de'n sd. d Meo nay chan che't dttqc. N6i ta ta chu, ch~y y nhtt . .. cttdp du6i L Xa h(>i gl cu ch~y nhtt gi~c. cha ai con Iqp thd. Mai m6t em rna dttqc båu thanh nu t6ng th6ng, vi~c tntdc tien la se ra chie'u chi cho muon dån ngay lam nam tie'ng thoi, ba gio con l~i d~ danh dån vq con di chdi (ky r6i nho c6 them phie'u cua em rna xem ti nua la ba Co-LinhTong thanh t6ng th6ng Hue Ky dåy). Chi~u v~. horn nao sieng thl ghe gym t~p th~ dl;lc (thon tha cho chang me), horn nao lam bie'ng nåm nha d<;>c sach, va ... nhd anh (dung nd mlii sang nha!). Anh Cu{)i, ten b~n be d~t cho thoi, con ten tMt la gl nhi, ngttoi b~n dang vien tre cua anh d~o nay c6 con ghe nha chdi khong? Nghe Hång, b~n gai Cu<)i gil'i di~n thtt cho em n6i la bl'ta trude hai chang cai nhau chi til'? N6 bao gån 30 thang 4, nen doi ben tranh lu~n de'n khuya vl ai måt nttdc, ke n6i do Qu6c, ngttoi bao do C<)ng? Gdm, bo rånh roi låm sao rna lo chuy~n bao d6ng? Em gil'i ti~n v~ cho anh mua måy måu ru<)ng lam, c6 lo canh lua keo trau xu6ng an khong rna rånh roi di cai nhau vdi ngttoi ta the'? D~o nay anh sinh doang, hay ... tam chuy~n hi. Khong hi~u . nhtt nha nttdc n6i, m~t bang . .. dån tri cua anh da cao de'n då u l~ i thich tan phet, chinh chi chinh em ra phe't å y nua, hil'?!?! N6i v~y chu nghe Hång cho bie't, em v<)i ch~y di tlm trong huy~n sl't nl.fdc nha, thåy c6 eau chuy~n måt nttdc cua An Dttdng Vttdng råt hay, va råt gi6ng vdi giai do~n hi~n thoi, nen thie'p xin k~ va di~n giai håu chang nghe. Tu chuy~n måt nttdc, dån de'n kSt lu~n V~ thu~t giu mtdc tMt tuy~t voi cua cha ong ta tu vai ngan nam V~ trude. Chuy~n nay quan tr<;>ng låm, chang rang nghe ky, dung c6 ba xi de' vao r6i gi6 hiu hiu th6i l~ i ngu kho rna lan dung xu6ng ruong båy gio. Chang nghe nha. Chuy~n xtta k~ rång: Phap Åm Ph~t Da n 2011

"Vao cu6i thoi cåc vua Hung, c6 Tri~u Da dem quån xåm H(n nl.fdc ta. Vl v~y An Dttdng Vttdng xåy thanh d~ phong thu, nhttng thanh cu s~p d6 mai. Sau nho thån Kim Qui tdi giup mdi xåy dttqc Loa Thanh. Thån Kim Qui con d~ l~i mot cåi m6ng lam lå y no , bån mot pha t la gie't cå v~n ngttoi. Thåy v~y. Tri~u Da cho con la Tr<;>ng Thuy kSt hon vdi cong chua My Chåu . Trong thoi gian (J t~i Loa Thanh, Tr<;>ng Thuy dttqc My Chåu cho coi chie'c no thån, va chang da trao cai låy no. Låy dttqc låy no thån, Tr<;>ng Thuy li~n v~ nl.fdc va cung Tri~u Da dem quån danh Loa Thanh . Khi bie't no thån he't linh nghi~m, An Dttdng Vttdng dem My Chåu len ngtfa ch~y tr6n. D<;>c dttong, My Chåu nh6 long ngong ndi chie'c ao dang m~c d~ lam dåu cho Tr<;>ng Thuy tlm theo. Thåy the', An Dttdng Vttdng rut gttdm chem My Chåu. Mau nang chåy xu6ng bi~n h6a thanh ng<;>c trai. Tr<;>ng Thuy chie'm dttqc Loa Thanh, nhttng nhd vq nen nhay xu6ng gie'ng rna che't. Tu d6, låy nl.fdc gie'ng åy rna ril'a thl ngQc trai thanh sang d~p hdn." Anh yeu, chuy~n An Dttdng Vttdng va My Chåu lam måt nl.fdc da la d~ tai suy tlf cua nhi~u ngttoi, nhi~u doi va trd thanh bai hQc giu mtdc d6 anh . Trude he't, em mu6n anh bie't chut xiu v~ An Dttdng Vttdng (ADV). Ong la ai? Ti~u sil' cua ADV dttqc ban cai nhi~u. Sil' Tau g<;>i

ong la Thl;IC Phan. Theo truy~n My Chåu (MC) chåc chån t6 tien ta coi ADV thuoc dong gi6ng tien r6ng. Trong Thån Pha, tue cu6n ghi ti~u sil' t~i d~n tho ngai (J C6 Loa, ADV thu<)c dong vua Hung, nam trong "Hung gia chi phai." Tuy nhien, khong nhung da khong t~o ich cho dån rna con lam måt nttdc, nen du la dong Hung, An Dttdng Vttdng eling nhtt nhi~u vi vua trude d6, khong dttqc k~ vao s6

89


Muoi Tam Vi Thanh Vudng duqc dan t()c ta ton kinh (khong phai chl c6 " 18 doi" Hung Vudng nhu vin hiciu sai L~c). Trong tinh thån van hoa Vi~t, An Du'dng Vu'dng va My Chau biciu tu'qng cho R6ng va Tien trong vi~c giu nuoc. Phån TrQng Thuy (TT), chang la con Tri~u Da (TD), biciu tru'ng cho cå m()t chu6i da i lich sil' xam Lang tu phu'dng Båe, cå V~ lanh th6 lån van hoa. Dci ch6ng l~i TD, ADV khdi cong xay Loa Thånh. Dicim d~c bi~t d day la trong su6t dong lich sil' etla dan t()c , chu'a bao gio c6 vi~c xay thanh kien c6 cho vua chua. Tu ngay l~p qu6c trong gån ba ngan nam, cac vua Hung khong h~ xay thanh. Cac ngai luon s6ng gån dan va cung dån chia se mQi trach nhi~m. Vi v~y, vi~c xay Loa Thanh n6i len quan ni~m giu nu'oc rieng bi~t etla ADV. Anh c6 thåy quan dicim nay di ngu'qc l~i truy~n th6ng tu ngan xu'a etla dan t()c va xa l~ voi cach s6ng etla ngu'oi dån trong nu'oc khong anh? Ngoai ra, slf ki~n thanh s~p nhi~u lån neu ro hoan cånh dåt nu'oc lue d6, khong du cung ung cho vi~c xay thanh, tu v~t li~ u. ky thu~t, de'n nhan slf ... Nhu v~y. chång nhung ADV da tu bo tinh thån dan t()c, rna con xa roi quån chung, xa hoan cånh thlfc te', di ngu'qc l~i bai hQc an dan thinh nu'oc etla Tie't Lieu trong truy~n Banh Day Banh Chtfng rna thie'p da kei chang nghe dip Te't vua r6i . Chang con nho c hu? Khi ADV nho tai tri etla thån Kim Qui dci xåy thanh, tue ong da VQng ngo~i. Thanh s~p nhi~u lån, dang ly phai tlm hiciu r6i thay d6i ke' ho~ch va t~n d~:~ng suc m~nh dan t()c cho thich hqp voi hoan cånh, ong l~ i di nho c~ y nguoi ngoai! Thån Kim Qui dci l~i m6ng chan dung lam no thån , bån m()t phat gie't v~n ngu'oi . Du c6 no thån, tai thi~n X~ etla dan L~c Vi~t eling trd thanh vo d~:~ng. Anh bie't t~i sao khong? Vi ong da xa roi quån chung, huy bo tai tri xuåt chung etla toan dan dci chl trang c~y vao m()t rnlnh Kim Qui, vi thån xa l~ voi dan. Ong xu'ng la Thanh Giang su gia, su etla dong Song Xanh, mang såc trång (kim) va xanh, khong phai do. Ong la Rua , chu khong phai R6ng. Ong chl la su gia, khong tlf rnlnh c6 uy quy~n. Ong eling khong thlfc slf giup ADV giu nu'oc, rna cho khi da måt nu'oc, mai hi~n len chi n()i tuye'n! Da xa roi muon dan, ADV con dem nang tien My Chau, biciu tuqng tinh thån Vi~t ga cho TT, con etla gi~c TD! Dang la m()t ten xam lang khie'n ADV Phap Åm Ph~t Ban 2011

phai xåy thanh va xin no ch6ng clf, TrQng Thuy b6ng ngang nhien bu'oc vao tung hoanh t~n thåm cung etla Loa Thanh. Dang la ten gi~c nguy hicim, TT da trd thanh ngu'oi dåu g6i tay åp etla nang tien My Chau! Anh c6 thåy ... giong gi6ng nuoc ta ba y gio khong? Nhu v~y. tu ch6 vQng ngo~i. ADV buoc toi giai do~n ru'oc gi~c vao nha . Va nang MC, biciu tttqng tinh thån Vi~t, eling chåp nh~n va om åp gi~c! Co Slf da v~y. nang con chi~u TT de'n d() dua cå no thån, vu khi giu nu'oc cu6i cung, cho chang xem! Nang da coi y gi~c hdn slf an toan etla dan nu'oc; nang yeu gi~c hdn d6ng bao va que hu'dng! Nhung nang vin chua cho the' la du, tren lung nglfa cung cha ch~y tr6n, MC con nh6 lOng ng6ng ndi chie'c ao dang m~c, di tich cu6i cung etla ban chåt Tien, eling nhån tam rut bo dci ghi dåu , dån duong cho gi~c! Anh coi, con hlnh anh nao phu phang, chua x6t hdn chang? Oi, thån ph~n etla nhung ke xa lla tinh thån dan t()c, ch6i bo c()i ngu6n. Chung quen rnlnh vl gi~c. dem chinh ban than chung, dåt nuoc, mau thit etla t6 tien lam phu'dng ti~n 16t duong cho gi~c cu'op mfoc! Long da nh6, lop ao tien mong manh ben ngoai eling khong con, nen nang g~:~c che't. Lau nay, tuy tam h6n d6i thay, nhu'ng con gi u du'qc chie'c ao tien. Gio day, da bi 19 nguyen hlnh : Nang chinh la gi~c! Gi~c n()i xam dåy! Anh di, An Du'dng Vudng va My Chau da dci måt d~c tinh Tien R6ng va dån dån trd thanh gi~c. Ca hai da ld la, coi thu'ong va khinh re tinh thån dan t()c, bi quye'n ru bdi ngtfoi ngoai, n6i theo ngon ngu ba y gi o, bdi nhung tlf tu'dng, ta thuye't ngo~i lai! H6n nu'oc da måt, gii1 sao n6i dåt-dai-bicin-dao cha ong phai khong anh? Nhtf v~y. lam the' nao cuu nu'oc da y? Khi cåp lanh d~o VQng ngo~i va y vao ngu'oi ngoai, nhan dan du'dng nhien bi re rung khinh khi, va bi coi la phu'dng ti~n dci ph~:~c v~:~ quy~n lqi rieng etla nha dm quy~n. St! ki~n ADV quye't dinh xay thanh da t6 cao ong bo quen trach nhi~m cham s6c doi s6ng muon dån trong nu'oc. HQ bi ph6 m~c cho båt tråe va rui may. The' rna thanh con hu s~p nhi~u lån, ganh n~ng l~i d6 xu6ng qu6c dan. HQ phai chiu them su'u cao thue' n~ng, gia dlnh ly tan, ru()ng dåt bo hoang ... Voi no thån , suc dan, Slf d6ng g6p etla dan khong con dn thie't nua. Qu6c dan da trd thanh thua thai. Ong coi dan nhu gi~c! Thoi nay, dan la ...

90


di~n bie'n hoa blnh? Nghi cGng l<;t th~t, hoa blnh thl

t6t chu sao l<;ti ngan dim? Khi gå MC cho IT, m<)t hoang tu ngo<;ti bang, t<;to ra sui gia giua hai dong vua, trd thanh mQt giai ca'p d~c quy~n. 6ng mu6n gia dlnh va dong h9 phåi la nh6m ngu'oi d~c bi~t, khong lien h~ gl de'n muon dan nua! 6ng chi con MY. Chau la nguoi dan cu6i cung va giao cho nang tnich nhi~m ca't giu bau v~t tra'n qu6c, suc m<;tnh b~o ltfc etla ong, la chie'c no thfin. 6ng t~p trung quy~n ltfc vao gia dlnh, nhung nguoi than c~n (khong bie't h6i d6 da c6 giai dtp cong nhan chu'a nhi?) va khong mu6n chia se quy~n hanh vdi qu6c dan. Vdi vi~c t~p trung quy~n ltfc, ngu'oi dan trd thanh rnie'ng m6i ngon cho tham VQng khong day etla nh6m nay. Ai lam chtl no thån, nåm giu quy~n ltfc, nguoi d6 c6 toan quy~n tren sinh m~ng va tai sån toan dan. Vl vh, Tri~u Da am mu'u cu'dp no thffn khoi tay ADV, va IT do<;tt lay no khoi tay MC. Ke't quå etla tranh cha'p quy~n l~fc la tai ho<;t giang xuo'ng dåu muon dan. Qu6c dan da trd thanh mo'i l<;1i, m6n hang, tai sån rieng etla bQn ngu'oi chi bie't quy~n ltfc, cha d<;tp nhan nghia va khong con tlnh ngu'oi. Khi bo trach nhi~m cham s6c rna hanh h~ dan, coi dan nhu' thu dich, nhln dau cung tha'y ke thu, d~ chl dtfa vao thanh lGy, vao dam gia no, vao no thffn, vao d~c quy~n d~c l<;1i, thl nhi~m VI.J gift nu'dc chila nhffng mu'u mo tranh cha'p chie'm do~t quy~n l<;1i, va nhan dan trC1 thanh m1.;1c tieu cho tho'ng tri, b6c 19t va b~o hanh! Nhln dudi khia c<;tnh giu nu'dc, khi ADV tu bo ne'p s6ng truy~n tho'ng rna di xay thanh, r6i gå nang tien cho gi~c, coi nhtt cho'i bo c<)i ngu6n, ong da lam bang ho~ i tinh thffn dan t<)c, htly ho~ i van hoa Vi~t. Vi~c xay thanh lam hao cong t6n etla, con bj s~p

nhi~u lån, kinh te' ngay cang l1.;1n b~i, suy SI.JP hdn.

Khi du'QC no thffn, ong khong cffn muon dan nG'a. Nguoi dan trC1 thanh ke ngo~i cu<)c. HQ tha'y rnlnh thil'a thai. Ong bj ma't dan, ma't stf v~n d<)ng chinh tri toan dan vao vi~c gitt nu'dc. Sau khi t6n bao cong etla xay thanh, ADV l~i long trQng ru'dc gi~c vao t~n tham cung, tha't b<;ti tren m~t tr~n ngo~i giao. Chinh ong da lo<;ti bo cong d1.;1ng suc m~nh phong thtl etla rnlnh. Låy no

bi la'y, ong danh ma't suc m~nh ky

Phap Åm Ph~t Dan 2011

thu~t.

Thanh bj pha ltlng, no thån bj danh trao vl con r~ la IT, MY. Chau trd tha nh n<)i tuye'n, tie't 19 bi m~t qu6c phong. Ong thua luon tren m~t tr~n gian di~p. Loa thanh va no thån chinh la suc m~nh quan stf, ong cGng bi ma't no't. Nen khi Tri~u Da xua quan tdi, ADV chång con gl d~ ma't, v<)i len ngtfa ch<;ty tr6n. Ngay cå dua con ng6i sau lu'ng cGng thu<)c v~ gi~c, da la gi~c! Ong khong con la ngu'oi gift nu'dc, rna trd thanh ten gi~c cu'dp mtdc. Ong trC1 thanh Tri~u Da! Anh c6 tha'y til' ch8 danh ma't tinh thån dan t<)c, se d~ dang keo theo stf SI.JP d6 til' kinh te', ky thu~t, de'n ngo~i giao, chinh trj, r6i quan stf nua. Dan ma't trude, nu'dc se ma't sau thoi. Trude khi xay Loa Thanh, ADV da d~ tam cham s6c toan th~ da't nu'dc. Nhung khi lo xay thanh, ong chi con giu l~i månh da't trong thanh. Da't nu'dc khong con tråi r<)ng ra khåp bo c6i rna thu hyp vao trong hao lGy. Khi gå ch6ng cho MC va ru'dc IT vao n<)i cung, ADV l~i vl tlnh nha rna htly bo luon stf phong thtl etla mlnh. Ong chi con tha'y cai cung di~n etla ong (ngay nay la dång d6 anh). Khi giao MC va no thffn vao tay gi~c, ong cung chång giu n6i mfiy Chl;lC thu'dc dfit con l~i (mfiy cai ghe' lanh d~o da'y). 6ng hoan toan khong con da't s6ng. The' la he't. ADV da d~ ma't h6n nu'dc, dan nu'dc, suc nu'dc, va cGng da ma't mtdc. Tuy v~y ong vin khong ngo, tu'dng dang giu nu'dc. Vl dåu h6n mtdc c6 ma't, cGng chi c6 nghia ong da thtfc hi~n du'<Jc quan ni~m yeu nu'dc etla rieng ong. Dffu muon dan da bi lo~i ra khoi vi~c giu nu'dc, nhu'ng nho d6 ong cang d~ tho'ng tri hdn . Du IT la con gi~c, nhtfng da thanh con ong. Du MC nåm trong tay gi~c, nhttng nang vån con chie'c ao lang ng8ng. Du gi~c c6 tung hoanh C1 tham cung, nhttng vong thanh ben ngoai vån kien co' vo song. Va dåu lay thån c6 bj trao, chie'c no vin con nguyen hlnh d~ng eG! Ta't cå d~u cho ADV åo tttdng da't nu'dc vin an toan va ong dang hoan thanh nhi~m VI.J gitt nu'dc m<)t cach tuy~t håo! SC1 di thanh con va nu'dc con, ong vån nhtf dang giu mfdc, khong phåi vl ong phong thtl huu hi~u, rna vl gi~c chu'a xua quan tie'n danh rna thoi. Day la nhung bai hQc v~ Tinh Nha - N<;1 Nudc ra't hay, thie'p se rang phan tich cho chang nghe tie'p nha.

l. I>~n t()i h~i mtdc: Bi kich Loa Thanh tha't thtl dtta tdi vi~c MY. CMiu bj che't du'di lu'oi gu'dm etla ADV. MY. Chau da c6 phån trach nhi~m trong vi~c lam ma't nu'dc. Neo dffu la con m<)t, nang eling phåi 91


che't. So di ADV cho nang len ngtfa ch~y tr6n vi chie'c ao Iong ng6ng, con chut h6n dan tQC trang do. Nhung khi da IQ nguyen hlnh la gi~c khong con la tien, nang ching co ly do gl d~ s6ng sot.

2. Khen thttång tlnh nha: T6 tien ta thudng ph~t rå't phan rninh. Co t{)i lam h~i nuoc thl phai che't. Nhung nang da s6ng tr<;>n tlnh nha, thl thudng cho ph~n tlnh nha. Tlnh cua MC duqc phong thudng bång cach cho mau nang chay xu6ng bi~n va gi6ng trai nu6t vao rna hoa thanh ng<;>c. Cach tudng thtidng nay rå't blnh thtiong, no nåm trang h~ th6ng gia trt van hoa Vi~t. Nhftng ke trQn tlnh nha nhu nguoi em trang truy~n Tr~u Cau, nguoi vq trang truy~n V<;>ng Phu (thie'p xin k~ chang nghe sau nha), trai tim cua Trudng Chi, va d day, mau cua My Chau, tå't cå d~u hoa thanh ng<;>c, nghia la tntong t6n voi thoi gian, duqc quy tr<;>ng va lam n~n tang xay dtfng tau dai. 3. E>~n tQi h~i nha : V~ ph~n Tr<;>ng Thuy, d~u thanh cong trang am mtiu chie'm nuoc, nhung chang nho vq va nhay xu6ng gie'ng d~ che't. Chang da vi quy~n ltfc th6ng tq, vi y d6 xam lang rna phi.} nghia vq ch6ng nen eling phai che't, phai nhay xu6ng gie'ng ndi vq chang thuong soi bong, rna che't. VI danh lqi rna khong tr<;>n nghia VQ ch6ng thl doi khong dang s6ng va khong co quy~n s6ng. 4. Vira nha vira mtc1c: VI tlnh nha rna h~i nuoc thl ph a i che't. VI tlnh nuoc rna h:~li nha c li ng ph a i che't. E>ay la Stf tuy~t dinh V~ bai hQC Jam ngtioi do anh. Bai h<;>c nay theo em, so ra hay hdn chu tntdng cua nhi~u n~n van hoa khac. Voi cai che't cua MC, t6 tien ta da xlt-tlt-hlnh cac chu thuye't ca nhan vt ky. Ciing v~y. vi~c TT nhay xu6ng gie'ng, cac chu nghia t~p th~ ba quy~n eling bt nh~n che't theo. Con nguoi chi co th~ s6ng xung dang, tr<;>n v~n va h~nh phuc khi thtfc hi~n d~y du cac d~c tinh bfrm sinh, vua ca th~ . vua t~p th~ cua mlnh. Anh yeu, tMt la m{)t bai h<;>c må't nuoc thå'm thia cho m6i con dan Vi~t suy tti trang thang Tti den nay. Theo nhftng gl em phan tich trang truy~n Tr<;>ng Thuy -My Chau tren day , mu6n cuu nuoc, cong vi~c thie't ye'u trtioc he't va tren he't, la phai xoa bo chu thuye't ngo~i lai, bao t6n va xi~n dtidng van hoa dan tQC. Khi da trd V~ VOi CQi ngu6n , thtfc tam hoa hqp hoa giai cung nhan dan, nhftng chuy~n khac se nhanh chong dtiQC phl}C h6i Va giai quye't. Anh rang nhån nhu må'y b~n. nhå't la cåc b~n dang vien CUa anh hay båt d~u ffiQt CUQC chuy~n d6i tam thuc lOn lao quay v~. s6ng va phat huy tinh th~n

dan t{)c nha anh. No i h<;> bo quach ba ... cåi Le , cai Mac gl do di! La pMn gai, em chi mu6n gqi y cho cac anh thao lu~n rång, c6t loi cua chu nghia c{)ng san la c6 suy va c6 gång thtfc hi~n cong bång xa h{)i. No chi co gia trt bi~u kie'n, ho hao r6i tlm cach cho bot chenh l~ch gi~ u ngheo thoi, chu khong co gia tri thtfc ti~n. Lam sao t~o duqc cong bång tuy~t d6i trang xa h{)i? Chi co vo-san-hoa nhan dan dttoi the', ho~c vonhu-du tren thien dtiong, ho~ may moi co cong bång ki~u Mac cho con nguoi. Co the' thoi rna phan nlta nhan lo~i cac anh nhln khong ra , danh nhau chi tlf cå the' ky vua qua! Co thl gio, chang hay bot nghi them nha.

nh~u nh~t

rna rang suy

Thie'p thtidng va nho chang ghe låm. Hon chang. © Ly-Tdn Anh Thtt (ngu6n ©Dan Chim Vi~t Online)

(Vie't va phong theo Kinh Vi~t, Nam Thien, Hoa Tien R6ng ph6 bie'n)

ma'y ong b~n ciia toi Cung m{)t lua ben troi l~n d~n C1 da y co lue la ca tren Internet doi khi lang vang m~ng Facebook ng6i lai rai suy nghi toi l~ i nho de'n l~n v~ tham dam b~n hi~n. M{)t ong d~U CUi ben mam Cdm VQ VUa dQn con gai lOn r1,1t re xin ba: «CO b~n con de'n chdi» toe hoa ram, am th~m ong khong noi chi g~t d~u, nu6t ch~m rai rnie'ng cdm nhln th~t lau bong chi~u dang hanh nång ... L~n qua m{)t ong b~n nfta

thå'y ong dung tren thtta ru{)ng sau nha, ngon chan ca i di di xu6ng då't r6i ong nhe rang cuoi: «doi tao canh nong vi ban» 6ng th~y. ong thq, ong nuoi tom, ong lam nha nuoc ... nghe hoai di~p khuc: bo tay (.) com loay hoay lam sao voi chuy~n va troi mua bl} i rai tro, nång råt dat nau d6ng phang phå't tren cung m{)t khuon m~t toi thå'y d ong nhftng thay d6i bu6n r~u ...

CdPhu Phap Åm Ph~t Ban 2011

92


30thångtlt h~n

~ phåi vi~t V~

thang ttt

(Thån me'n gdi D6ng Ngay Quoc H~n)

mw

va Que Httdng toi nhån

L~ i thang Ttt r6i c6 phåi khong?

SongChi

Thang Ttt ??? Chtta nhåc da dau long !! ! Thang Ttt! Hai chii' soi ni~m h~n Cd nghi~p bao doi cua nui sang ... Rdi trc;m vao tay ke b~o cttong Nen gio chlm dåm m<)t que httdng Nen tan nat cå h6n dån t<)c Dau x6t, tro i di .... Nhii'ng ma u xttdng !! ! Xttdng mau vi ai, hoi L~c H6ng Da cao nhtt nu i, cha y nhtt sang Ma sao xttdng mau thanh vo nghia ??? Dån nttdc gio dåy l~i khan cung? Quoc h~n, rieng vinh m<)t so ngttoi Thang Ttt, b~o chua nhåy len ngoi Thang Ttt, dång nåm quy~n sinh sat D~ cå giang sdn phåi ng~m ngui ! Ta hay cung nhau kh6c Thang Ttt Kh6c thttdng T6 Quoc da dau nhu R6i lau nttdc måt, ta vung dh D~p nat xi~ng gong, pha ng~;~c tu Kla, hia Tay Nguyen da nfc troi Nguy~t Bi~u chuong gi6ng tie'ng ngan khdi An Giang duoc chay, thån ngttoi g~;~c Bån Gioc, Nam Quan kh6c ngh~n lOi.. .. H~n

Thang Ttt nao chita trå xong Nam Quan them nhuc ve't thttdng long Tay dd, ntfdc rl'ta tay ta s~ch Rita ntfdc bång gl cho ntfdc trong ??? (

*)

Hoi nhii'ng con dån Vi~t qu~t cttong Da cung non nttdc ganh dau thttdng Xin dem tim, 6c, dem hung khi Rita s~ch oan hon cho co httdng!

Ngo Minh H~ng

( * ) Loi

Vua Duy Tan hoi c~n thån "Tay dd, la'y nttdc ma rl'ta. Nttdc dd, lå'y gl må rl'ta ?"

Phap Åm Ph ~ t Dån 2011

nhltng di~u da cii... 30.4.1975-30.4.2011. Ne'u toi con d VN, ngay nay chåc dttong pho l~ i ng~p tran co do, bang ran, khfiu hi~u ky ni~m 36 nam "giåi ph6ng mi~n Nam, thong nha't då't nttdc". Tren TV l~i chie'u nhii'ng hlnh ånh xe tang hue s~p canh c6ng dinh D<)c L~p, ngttoi ngttoi våy chao co hoa chie'n thång va nhii'ng bai hat, di~u mua cach m~ng l~i dttc;Jc dem ra trlnh di~n. Bao chi l~i phong va'n ang A ang B V~ ngay 30.4.1975. Nhftng to bao Dång nhån d~p nay 1~i nhåc nhd ngttoi dån dung quen chie'n thång vi d~i, cong 1ao thong nhfft dfft ntfdC va nhung thanh tlfU to ldn trong 36 nam qua rna dång c<)ng sån da dem l~i cho då't nttdc, dån t<)c, d6ng thoi khång d~nh vi~c kien tri di theo con dttong xa h<)i chu nghia dttdi anh sang cua ttf ttfdng Mac Lenin va Sl/ 1anh d~o duy nha't cua dång, chong l~i ffiQi am mttu di~n bie'n hOa blnh CUa ca c the' llfC thu d~ch V.V . .. Nghia la vån nhii'ng bai ca cu. Du da la the' h~ lanh d~o thu må'y cua dång va nha mtdc c<)ng sån VN, vån chång c6 gl thay d6i tu trong ttt duy, nh~n thuc cho de'n hanh d<)ng CUa hQ V~ cai ngay nay, eling nhtf V~ qua khu, hi~n t~i hay ttfdng lai CUa dfft ntfdC. C6 khac chang la trong thai d<) cua ngttoi dån. Cho de'n ngay ham nay, sau 36 nam, toi tin rång chång con bao nhieu phån tram ngttoi VN trong mtdc con quan tam de'n cai ngay nay. N6i b~n tam ldn nhå't CUa hfiu he't mQi ngtfoi bay gio la Cdm ao g~o ti~n, v~t gia 1eo thang, la bao nhieu slf ba'p benh, ba't tråe trong doi sang hang ngay. Toi con nhd nam ngoai khi nMn vie't t~p chi di~m blog cho dai RFA, hang tuån toi phåi dQc cac blog trong va ngoai ntfdc d~ xem d~ tai nao, va'n d~ gl cua xa h(ji VN dtfc;Jc cac bloggers quan tam nhå't hay n6i cach khac, mQi ngttoi nghi gl, vie't v~ di~u gl nhi~u nhå't trong tuån d6. Va trong tuån l~ cuoi

93


cung cua thang Tu' nam ngoai, chu d~ dtt<;lc nhåc de'n rfft nhi~u la slf hoa giai, hoa h<Jp dan t()c. Kh6ng chi tren cac trang blog ca nhan tu nhii'ng nguoi thu()c the' hl$ U90, hdn m()t ntta doi nguoi di theo dang tru'oc khi nh~n ra sai låm nhu' nh~c si To Hai, nha bao Bui Tin; van nght$ si, tri thuc thu()c the' hl$ sinh ra va lOn len trang chie'n tranh (j cå hai phia nhtt nha ba o Ng6 Nhan Dt,~ng, nha phe blnh ly lu~n van hQc Nguy~n Hu'ng Quoc, nha thd Trån Trung D~o ... dang song d nu'oc ngoai, nha thd Nguy~n TrQng T~o, nha van D~ Ngan, nha van Nguy~n Quang Than ... dang song d trang nuoc, va ca nhii'ng blogger moi ngoai 30, 20 Chl bie't V~ CUQC chie'n tranh nay qua sach vd nhu Mr. Do, mt:; Nffm, Ng6 Minh Tri. .. Ma tu ca c di~n dan d()c l~ p nhu' Talawas, Dan Chim Vit$t, Dan Lu~n, X-cafe, Doi Tho~i ... , bao chi d ben ngoai nuoc nhu BBC, RFA, RFI, VOA ... cho de'n ngay cå ba o chi cua nha nu'oc nhu VietnamNet eling thlfc hit$n cå m()t lo~t bai v~ chu d~ nay. "Roa giai hoa h<Jp"- m()t khai nit$m th~t ra da du<Jc d~ c~p de'n tu lau. Nhttng vit$c du<Jc t~p trung nhåc de'n nhu' v~y chung to d6 la ni~m mong moi cua rfft nhi~u nguoi eling nhtt slf tran trd vl sao nhi~u dan t()c khac da lam du'<;lc di~u nay, nhu' nguoi My sau cu()c n()i chie'n Nam Båe vao nam 1865, nhu' nguoi Due va cac nu'oc D6ng Åu khac sau khi che' dQ c()ng san b! St,~ p d6 va o th~p nien 80 ... nhu'ng VN l~i v~n chua lam du'<Jc. Tfft nhien, m()t vffn d~ bao gio eling nen du'<Jc nhln nh~n tu cå hai phia-ngttoi thång, ngu'oi thua; trang eau chuyt$n cua VN eling v~y. Nhung d day, ro rang trach nhit$m lon hdn thu()c v~ nha nu'oc VN khi hQ kh6ng chi da c6 rfft nhi~u chinh sach sai låm trang cach hanh xtt voi phe thfft tr~n va nhan dan mi~n Nam eling nhu' cach di~u hanh dfft nu'oc sau khi gianh dtt<Jc chie'n thång, rna bay gio ngay cå sau hdn ba th~p nien hQ eling v~n chu'a c6 du'<;lc slf thay d6i th~t slf trang tu' duy cho de'n nhii'ng vit$c lam et,~ thci dci hoa giai, hoa h<Jp, doan ke't toan dan. Thang Tu nam nay c6 ve nhu' mQi ngu'oi chång muOn n6i nhi~U V~ cai chuyt$n "hoa giai, hoa h<Jp" cli mem. S~t tran trd, suy tu' nhi~u la hit$n tlnh dfft nu'oc sau 36 nam, nhii'ng du'<Jc, mfft, h~u qua cua ngay 30 thang Tu, vit$c nh'in l~i bai hQc thong nhfft dfft nltOC, V. V... Va theo thoi gian, khi ca i nhln V~ qua khu trd nen ro rang, khach quan hdn thl n6i bu6n dau doi voi nhii'ng ngttoi Vit$t Nam con c6 long voi dfft nu'oc, du dang song (j dau, dang dung (j vi tri nao, l~ i cang trd nen n~ng n~, ray rut hdn.

Phap Åm Ph~t Dan 2011

Theo thoi gian, cung voi nhii'ng sil' lit$u du'<;lc c6ng bo tu My va cå tu phia Lien X6, Trung Quoc, nhi~u ngttoi VN, tru'oc day chi du'<Jc nghe th6ng tin m()t chi~u tlt phla dang va nha nu'OC CQng san, moi hiciu ra vai tro CUa cac nt(OC lon trang CUQC chie'n tranh VN, nhftng am mttu , toan tinh cua tung mtoc tren lu'ng dan tQC Vit$t, y nghia th~t S~( cua CUQC chie'n, cua cac khai nit$m "thang" va "thua" ... VI s~t thicin c~n, thie'u hiciu bie't, thie'u vång mQt tu' duy chinh trj sau r(}ng, Va ca VI Slf 11$ thUQC n~ng n~ vao vit$n tr<;l cua Lien X6, Trung Quoc, cac the' ht$ lanh d~o dang c()ng san VN khi d6 da dci cho cac 6ng anh Lien X6, Trung Quoc gi~t day. V~ phia Lien X6 la y d6 muon VN la ti~n d6n cua phe xa h()i chu nghia d D6ng Nam Å, con y d6 cua Trung Qu6c la "da nh My bang nguoi VN" - vua dci lam suy ye'u My vua nhåm t~o ra m()t vung dt$m, kh6ng c6 My ngay sat c~nh Trung Quoc, md dttong cho am rmtu banh tru'ong lau dai d khu vlfc bicin D6ng rna bay gio chung ta da thffy. Chinh vl nhii'ng toan tinh d6 rna Lien X6 va Trung Quoc da kh6ng bo rdi mi~n Båe VN, ngu'<;lc l~i , da chi vit$n de'n cung trang khi My, von la m()t nu'oc dan chu, do ap llfc cua truy~n th6ng quoc te' va cua chinh nhan dan hQ, da phai roi bo VN. Ne'u bie't nhln xa tr6ng r()ng, va tru'oc he't la c6 trach nhit$m, CO lu'dng tri voi chinh dan tQC m'inh, nhii'ng ngttoi lanh d~o dang c()ng san VN da kh6ng ch<;>n con duong thong nhfft dfft nuoc bång m<;>i gia . Ngay cå khi Hit$p djnh Paris 1973 du'<;lc ky ke't, My chffp nh~n rut khoi VN, le ra hQ da c6 thci dung l~i, va hai mi~n v~n tie'p tt,~c con du'ong phat tricin rieng cua m'inh theo nhu' Hit$p djnh, nhung hQ da kh6ng lam nhtt v~y. Nhåc l~ i tfft cå nhftng chuyt$n cli chi dci m()t lån cho nhii'ng ai COn chu'a hiciu ro V~ y nghia th~t Slf CUa cu()c chie'n, khai nit$m "thang", "thua". C6 rfft nhi~u ngu'oi VN, nhfft la ne'u hoan toan song d mi~n Båe, hay cac the' hl$ sinh ra va lOn len sau chie'n tranh, kh6ng chi da hiciu sai rfft nhi~u v~ cu()c chie'n, rna cå V~ che' dQ VNCH, V~ nhii'ng nam thang cua ngu'oi mi~n Nam sau thang Tu nam 1975 d~n de'n vit$c vl sao c6 hang trit$u ngu'oi phai bo nu'oc ra di. Va cai Slf hiciu sai ffy con keo dai de'n t~n bay gio, trang cai nhln nghi kY., thie'u thit$n cåm doi voi c()ng d6ng ngu'oi Vit$t d hai ngo~i. T6i la ngu'oi goc Hue' nhttng song chu ye'u t~i Sai Gon. Du khi chie'n tranh ke't thuc, t6i chi la m()t dua tre con nhu'ng gia dlnh, hQ hang bao doi song (j mi~n Nam. Va vl la m()t nguoi lam van h6a nght$ 94


thu~t, toi phai tim hiSu it nhi~u v~ tinh hlnh van

h6a, van ngh~ cua cå hai mi~n. Ch1 so sanh V~ kinh te', xa hQi, giao dl;IC, van h6a, ngh~ thu~t cho de'n ho~t d(>ng ba o chi, xuåt ban ... va o thoi diSm 1975, phai n6i th~t, mi~n Nam hdn hån mi~n Båe trong cac lTnh vlfc nay. Vi~c tlm hiSu di~u nay dung hay sai thl eling khong c6 gl la qua kh6, tu' li~u. hlnh anh, sach vC1, ta c phå'm ... vån con kha nhi~u . TMm chi 36 nam sau, nhi~u m~t cua xa h(>i VN bay gid nhu' giao dl;IC ha y lu~t phap, tlnh tr~ng tlf do bao chi, tlf do ngon lu~n. xuåt ban cho de'n d~o due xa hQi ... vån t~ hdn. V~ mo hlnh thS che' chinh tri, mi~n Nam truoc day c6 mo hlnh thS che' chinh tri gi6ng voi My va phån lon cac mtoc phat triSn khac tren the' gioi: dan chu phap tri, da dang, tam quy~n phan l~p. Cho de'n hi~n nay tren toan the' gioi, day vån la mo hlnh h<;lp ly nhåt, giup cho m(>t qu6c gia phat triSn t6t nhåt. Bång chung la hang lo~t cac qu6c gia giau m~nh, tie'n b(> da va dang llfa ch<;>n con du'ong nay. KS tu nam 1986, dang va nha nu'oc c(>ng san VN ch1 moi "l~ng le" thua nMn slf sai låm trong con du'ong phat triSn V~ kinh te', hQ da bu(>c phåi "d6i moi hay Ja che't" va Slf d6i moi d6, thlfc chåt Ja di theo con du'ong phat triSn kinh te' thi tru'ong, ttt ban chu nghia cua mi~n Nam tru'oc day va cua cac nu'oc tu' ban tren the' gioi. Nhttng d6 ch1 moi la kinh te'.

M(>t h~n che' nua v~ m~t quan diSm, nh~n thuc chinh tri thttong g~p la c6 nhi~u ngttoi, du khong bång long voi che' d(> hi~n nay C1 VN nhu'ng chl mu6n g6p y dS dang va nha mtoc sl'ta sai håu t6t dyp hdn chu khong mu6n thay d6i thS che' chinh tri. Nhttng vån d~ la C1 ch6 chinh cai mo hlnh thS che' chinh tri d6 la sai låm. Ba cai sai låm lOn nhåt da du'<;lc v~ch ra tu lå u:

l. Ch<;>n chu nghia Mac U Nin lam "n~ n tang tu' tu'dng va kim chi nam cho hanh d(>ng cua Bang va nhan dan" la m(>t sai låm khi chinh cai dåt nu'oc de ra ong Lenin eling nhtt bao nhieu qu6c gia khac da VUt ca i chu nghia nay vao SQt rac. 2. F>E <1ång cQng sån <1i~u hanh, lanh d~o dåt mtoc la m(>t sai låm. C6 bao nhieu qu6c gia du'oi slf lanh d~o cua m(>t dang c(>ng san da phai thåt b~i va tlf chuySn d6i? Con !~i bao nhieu qu6c gia vån dang nåm du'oi Slf Janh d~o cua dang c(>ng San, va thlfc tr~ng cua cac qu6c gia d6 ra sao, tru Trung Qu6c la mQt tru'ong h<;lp CO du'<;IC Slf thanh cong lOn V~ kinh te' nhu'ng cac m~t khac, ne'u cån, !~i phai c6 bai phån tich rieng. Cac eau hoi nay eling khong c6 gl kho trå loi . Phap Åm Ph~t Bån 2011

mo

3. MQt hlnh <1QC <1ång lånh <4o voi m(>t nha nu'oc "tam quy~n nhåt l~ p" la sai låm . Toan b(> m<;>i båt cong, t6i t~ trong xa h(>i la tu då y rna ra. HiSu nhu' the' r6i thl vi~c ch1 såa d6i rna khong thay d6i toan b(> thg che' chinh tri la di~u ngay thd. Thlfc tr~ng xa hQi VN hi~n nay khong phai ch1la m(>t vai vån d~ nhu' n~n tham nhling, khoang cach giau ngheo ha y l~m phat. Ma la toan b(> cac m~t tu kinh te', )u~t phap, giao dl;IC, van h6a, d~o due xa h(>i ... d~u na t nhu' tu'dng. Cling khong con la vån d~ cua m(>t vai hi~n tu'<;lng, ca nhan. Vi dl;! nhu' n~n tham nhling, khong con la vånd~ cua m(>t vai ong A ong B, m(>t vai cong ty , t6 chuc rna la tu tren xuO'ng dttoi, cå xa h(>i d~u dang phai s6ng chung voi n~n tham nhling va nhung bie'n tu'ong cua n6. Tu th6i quen h6i 1(>, n~n " bao bl", mua quan ban chuc, gian l~n trong thi elt, b~1.ng cåp, g~ tlnh låy diSm ... tåt cå dSu la nhung "di~n m~o" khac nhau cua n~n tham nhling. Trong m(>t xa h(>i nhu' v~y m(>t ca nhan mu6n s6ng trong s~ch eling råt kh6 . Slf trong cho, hy v<;>ng vao Slf thay d6i cua dang va nha nu'oc VN la di~u ngay thd khac. T~i sao h<;> l~i phai thay d6i, phai chiu måt mat khi dang (1 the' d(>c quy~n lanh d~o dåt nu'oc, c6 tåt cå m<;>i thu trong tay, mu6n lam gl thllam, muO'n d6i xli' voi nhan dan ra sao eling du'<;lc? Va l~i . cu gia så rllng c6 m(>t vi minh quan nao d6 cung voi m(>t s6 ca nhån mu6n såa d6i thl voi cå m(>t thS che', gu6ng rna y nhu hi~n nay, h<;> eling danh båt llfc. Bdi, nhtf nhi~u ngttoi hay n6i , da la "16i h~ th6ng" thl phai thay d6i cai h~ thO'ng d6, khong con cach nao khac. C6 thay m(>t ong Nong Due M~nh , Nguy~n Tån Dling nay bång m(>t ong Nong Due M~nh, Nguy~n Tån Dling khac eling vo kh. M(>t nhåm lån cu6i cung, eling tu s~t h~n che' trong nh~n th(tc, c(>ng them bao nhieu nam bi dang va nha nu'oc tuyen truy~n m(>t chi~u, nen m(>t s6 ngttoi c6 cai nhln nghi ky, chia re voi c(>ng d6ng ngu'oi Vi~t C1 hai ngo~i. cu nhtt s<;l mai nay dåt nu'oc thay d6i h<;> se v~ chia phån mie'ng banh quy~n llfc v~y. M(>t s6 khac, tuy eling chi trkh nhung du'ong l6i, chinh sach cua nha nu'oc nhtfng l~i to ra "di ung" voi khai ni~m dan chu va tåt tån t~t "b<;>n dan chu" - tue nhung ngu'oi le n tie'ng ho~c dåu tranh doi tlf do, dan chu. Tlf do dan chu la nhung gia tri mang tinh ph6 quat cua toan nhån lo~i. la khat vqng chung va lOn nhåt cua mqi con ngttoi båt kS mau da, qu6c tich, ngon ngu ... Chl c6 nhung qu6c gia d(>c ta i moi xem nhung khai ni~m tlf do dan chu nhu' la nhung chu d~

95


"nh;;ty cåm", mdi xem khat VQng do CUa ngudi dan nhula m()t doi hoi khong thci cha'p nh~n, va bång mQi cach phai d~p tåt. VS phia ngudi dan eting the', khi phai s6ng qua lau trong m()t thci che' d<)c tai, ngud i ta khong con nh~n ra la mlnh da bi tudc di nh[(ng quy~n l<;1i gl, va do v~y, eting dam ra "nh;;ty cåm" vdi nh[(ng khai ni~m nay. Th~t ra, ne'u cu s6ng mai trong m()t moi trudng chinh tri xa hQi kiciu nhtf a VN su6t mffy chl}C nam qua, con ngudi ra't d~ bi "o nhi~m" v~ m;;tt tinh thån Va b! anh huang trang quan dicim, nh~n thuc V~ ffiQi vi~c rna khong tlf y thuc dtiQC . Cai di h;;ti cua m()t thci che' chinh tri d()c tai gay ra cho ngudi dan v~ m~t tinh thån, nhan cach tMt n~ng n~ rna toi da tung vie't m()t phån nao trang bai "Nh[(ng can b~nh dang huy ho;;ti xa hQi VN" trude day .

Va d6 chinh la cai t()i ldn nha't cua dang c()ng san VN d6i vdi da't nudc, dan t()c sau 66 nam dm quy~n a rni~n Båe va 36 nam d()c quy~n lanh d;;to tren toan lanh th6 VN. Khong phai chila stf tl}t h~u V~ kinh te', l ;;te h~u V~ ky thu~t, cong nghi~p ... SO Vdi CaC nudc khac, rna la Sl/ tan h;;ti V~ m~t van h6a, con ngudi, tinh thån cua m()t dan tQC. Them vao d6 la nguy cd l~ thu()c n~ng n~ th~m chi ma't nudc, do stf hen nhat cua cac the' h~ lanh d;;to dang va nha nudc c()ng sån VN, luon luon d~t quy~n l<;1i cua dang, cua m()t nh6m l<;ji ich len tren quy~n 1<;1i CUa dfft nUdC, dan tQC.

ca

Khong ai khac, chinh nhan dan VN, va la nh[(ng ngudi dang s6ng trong nudc se phai thtfc hi~n stf thay d6i dci cuu la'y v~n m~nh da't nudc, rna trude he't la cuu rnlnh, con chau rnlnh, la quy~n l<;1i cua chinh rnlnh. Bao gid thl se c6 m()t ngay chung ta khong phai vie't mai V~ nh[(ng di~ u da cti mem nay?

SongChi

.. ."Ngoi nha Vi~t Nam sau m()t tram nåm bj ngo~i xam chie'm d6ng, sau mltdi lam nåm huynh d~ tltdng tan r~i d()c tai toan trj. F>a de'n lue ng11CJi Ph~t tå khong th6 khoanh ta y dllng ng6 hay than than trach ph~n. ch<J d<;1i kie'p sau, rna phåi dlblg len noi gltdng Ngai A Ove tir bo con dlt<Jng b~o 111c, md l11<;1ng tir bi, khai thong tri tu~. no'i tie'p Con F>lt<Jng Ph~t 2555 nåm tr11dc" ... Thong Di~p Ph~t Dån PL.2555-2011 cua VTT.GHPGVNTN

Phap Åm Ph~t Dan 2011

thang ttt, tr<Ji mua khong dltt Hai c hin thang Tu tren khang tuye'n Ngan gi~c tran v~ cl'fa Mi~n Dong Ba mudi thang Tul~nh ngung chie'n Mua chan c6i bd, mua khåp non song. Ba mudi thang Tu Dan bo vao thanh ph6 Tr~n mua trai mua mua giang måc tung cdn "Mua tren ph6 phudng, mua tren cd do " Gi6 u bu6n ch;;ty khåp neo Trudng Sdn Ba mudi thang Tu NO'i vong tay ldn Nli'a vong tron do 6i tlf Kem Linh Canh sao vang u me Ha N()i Nh[(ng con thuy~n lenh denh Mau do Mac Le r<;1n khåp que rnlnh Ne'u la'y cay rung lam but La'y bicin khdi lam mtfc Khong du vie't tron hai ch[( "die u linh" Yeu quai tu day hi~n nguyen hlnh! Mung m()t thang Nam thea xa 19 G~p ngudi v<;1 tre hoi tin ch6ng Lac dac ven dudng xanh m() co Sung dm ngu<;1c då u ngd ngac thinh khong. Hoi ngudi Hnh tre chua tron m()ng V~ long da't M~ tu6i son h6ng M()t que hudng b~t kh6c Ba mudi thang Tu nuc na muon long Tu da y . Tri~u ngudi con bi~t xu Tri~u ngtfdi con lang dong Lt.tu dåy ndi que cti Thang Tu mua , mua vån bu6n menh mong Tu da y, M~t trdi khong bao gid tåt Tren be'n lt.tu vang M~t trdi khong bao gid l~n B6n bicin nam chau con cha u L;;tc H6ng Di, mang thea trai tim n6ng Que hudng ,vån m()t ni~m mang tr<;>n ddi .

Y-Yen (Tie'ng V<;>ng Ngan Thudng)

96


'IiENG DÅN TRONG NU'Oc- 'flENG DÅN TRONG NU'Oc moi troi chåy va tra nh du'QC nhii'ng råe r6i khong dn thie't.

gien s(j Blogger Nguy~n Thanh Ti6n Ngay nay, voi vi~c giåi ma b9 gien, con ngu'oi c6 thci d€ dang phan bi~t ngttoi nay voi ngu'oi khac, dan tQC nay VOi dan tQC khac, bdi m6i ngu'oi, m6i dan tQC d~U CO nhii'ng gien d~c tru'ng rieng cua mlnh ma kh6ng thci nao Lån du'QC voi ngu'oi khac, dan t9c khac. La m9t ngu'oi Vi~t Nam, t6i tlf hoi , the' gien nao La d~c thu cua ngu'oi Vi~t chung ta?

Vi kh6ng c6 trlnh d9 v~ sinh hQc nen t6i kh6ng thci phan tich gien dci chi ra dau La gien d~c tru'ng cua ngu'oi Vi~t. T6i chQn m9t phu'dng phap khac, phu'dng phap sil' dt,mg thuye't tie'n h6a. Ta bie't rång tie'n h6a La slf da'u tranh giua t6n t~i va khong t6n t~i, VI V~ Y dci di tlm gien d~c tru'ng CUa mQt dan tQC thl phåi tlm ra gien nao c6 ånh hu'dng nhi~u nha't de'n Cd hQi t6n t~i cua nhG'ng con ngu'oi trang dan tQC dffy.

"Gien s<;1" nay khong phåi moi xuåt hi~n trang con ngu'oi Vi~t Nam, ma c6 thci n6i n6 då cung dan tQc ta di suot chi~u dai ijch sil'. Bdi lich sil' ciia chung ta: "1000 nåm do h9 gi~c Tau, LOO nåm do h9 gi~c Tay", tlfc la ijch slt cua m9t dan tQC no l~, rna då la no L~ thl bie't SQ chinh la chan ly dci t6n t~i. Nhu'ng eling c6 y kie'n cha rång trang ijch sil' chung ta då nhi~u lån "anh dling" chie'n thång ngo~i xam, va chång phåi "ngu'oi Vi~t Nam dling cåm kien cu'ong" hay sao. Dci tranh lu~n ve va'n d~ nay t6i xin trich m9t eau cua tac giå Nguy€n Lu'dng Hai Khoi då dang tren Tuån Vi~t Nam [l] : Nu'oc ta suot nghln nåm, m6i khi Trung Quoc xam Lang thl ngoan cu'ong tuyen bo "Nam quoc sdn ha Nam de' cu'", nhttng thllng hQ r6i thl I<J.i deu d~n tri~u cong, cac Vua m6i khi len ng6i thl lu6n xin "thien trieu" phong tu'oc, tlf coi mlnh la nu'oc nåm trang vang ånh hu'dng cua Trung Quoc.

C6 thci tha'y "gien s<;1" cua chung ta t6n t~i (J khåp mQi ndi. Khi (J nha , con cåi phåi bie't s<;1 ngu'oi Lon, va chi nhii'ng d((a tre nao bie't SQ ngu'oi Ldn thl dt(QC gQi la tre ngoan. Khi de'n tru'ong, hQc sinh phåi bie't SQ thåy CO giao, va chi CO nhii'ng d((a tre bie't SQ moi du'QC gQi la tro ngoan . Lon hdn nii'a khi di lam, nhan vien phåi bie't sq cåp tren, va chi nhung nguoi bie't s<;1 moi la nhung nhan vien gtfdng måu va con du'ong thang quan tie'n ch((c eling d€ dang hdn. Con khi ra du'ong chung ta phå i bie't s<;1 nhung ke li~u m~ng, nhii'ng ten etiop ho~c xa h9i den , bdi chi c6 bie't SQ, chung ta moi tn\nh du'<jc nhtfng Slf "hy sinh"

Vang, ne'u dan t9c ta thlfc slf dling cåm kien cu'ong, t<J.i sao da chie'n thång r6i l<J.i phåi quay l<J.i quy goi xu'ng thån vdi gi~c phu'dng Båe, ho~c th~m chi con cha xay cå den tho tu'ong gi~c [2], ke då mang quan sang gie't h~i d6ng bao ta, ngay t<J.i kinh thanh cua mlnh. Vån d~ nay c6 ngu'oi da giåi thich rång bdi nhan dan ta c6 slf khoan dung va lang nhan tt( cao cå. Hay toi då nhåm, gien d~c tru'ng cua dan tQC ta khong phai la "gien SQ" mala "gien nhan ttf''. Nhu'ng kh6ng, ra't nhi~u lån toi khong tha'y cai gien nhan ttf da'y du'<;1c thci hi~n. Vi dl} nhu': nhung ngtfoi thea che' d9 mi~n Na m cli khong dtf{jc sil' dl}ng sau khi dåt nu'oc thong nhåt, ho~c tlm cå nu'oc kh6 g~p du'QC cai dai ttfdng ni~m nao danh cha nhii'ng ngtfoi thu9c phia rnien Nam hy sinh trang chie'n tranh , xa hdn m9t chut, trang cu9c Cåi cach Ru9ng dåt, nhi~u ngu'oi da bi doi XL( tan nhån (H6 Chu tjch da nh~n L6i). The' dåy , ne'u nhan tu la gien d~c tru'ng ciia ngu'oi Vi~t thl n6 khong thci chi du'QC dung voi nhung ke ngo<j.i xam, ma khong c6 tac dl}ng voi ngay chinh nhung ngu'oi La d6ng bao ru9t thit voi mlnh , nhffng ngtfoi cung do my Åu Cd sinh ra. Ta't cå cht giai thfch bCJi n6i SQ, COn cac loi giåi thfch

khong cån thie't. Ho~c doi khi con vi~c phåi dinh toi phap lu~t hay hanh chinh chung ta con phåi bie't s<;1 nhung ngu'oi c6 ch((c c6 quyen bai chi c6 sq va lam thea "yeu du" cua hQ thl cong vi~c cua b~n

"co canh" khac nen ke't CJ mQt eau "llfa lOi ma noi cha vua long nhau", the' dåy vua då quye't r6i thl t<)i gl khong khen ng<;1i cha vua thl vui ve, ma nhan dan l<J.i tlf ha o.

Sau khi xem xet nhieu lfng elt vien, cuoi cung toi kha chåc chån khi cha rång gien d~c tru'ng nha't cua ngtfoi Vi~t chung ta dåy chinh La "gien s<;1". C6 thci n6i hie'm CO mQt dan tQC nao ma vi~c bie't SQ CO ånh hu'dng Slf song con nhu' da n tQC Vi~t Nam.

Gien se~ c6 thå tha'y

Phap Åm Ph~t Dan 2011

ot!åu?

97


"Gien s<;l" khong chi t6n t;:ti trong doi so'ng hang ngay, trong ijch sti' rna n6 con xuit hi~n cå trong doi so'ng tinh thån nguoi dan Vi~t. Di€m qua cac eau chuy~n dan gian, ta thiy rit nhi~u trong d6 c6 chu d~ la cham bie'm quan l;:ti hay nhtr ngay nay gQi lå "n6i xiu can b(}", "n6i xiu che' d()". Chuy~n "Tr;:tng Quynh" c6 th€ coi la m()t thf dl} di€n hlnh V~ th€ lo;:ti nay. Voi Tr;:tng Quynh ngtroi dan ta vui, bdi nhung ke b! n6i xiu, b! chti'i , b! chdi xo trong chuy~n la nhung ke ngay dem ap bac b6c l()t hQ, nhung ke rna thuong ngay khi MP hQ phåi d;:t vang, th~m chf quy go'i vai !;:ty, nhung ke rna thuong trtfc mang l;:ti n6i s<;l hai cho hQ . Nhung dang bu6n thay, ngay cå trong uoc md dan ta vån s<;l, vl the' du d€ th€ hi~n khat khao cho'ng l;:ti Stf ap bac b6c J(}t nhung n6 l;:ti khong th€ dua tri ttfdng tu<;lng nhan dan vu<;lt ra ngoai cai khuon kh6 rna chfnh quy~n ap d~t len hQ [3]. T;:ti sao "gien s<;l" l;:ti xuit hi~n nhi~u de'n v~y? Ngay nay , con rit it ndi rna vi~c dao t;:to "gien s<;l" ph6 bie'n va to't nhu d Vi~t Nam. N6 tråi r()ng tu trong gia dlnh, nha tnrong cho de'n toan xa h()i. Do'i voi nguoi Vi~t Nam, thl chuy~n bo' m~ mång con cai c6 th€ coi la chuy~n blnh thuong, th~m chi doi khi bo' m~ cho ding phåi danh thl chung moi nen nguoi du<;lc, the' nen chung ta moi c6 eau "yeu cho roi cho vQt". Vl v~y ngay tu nho , khi båt dåu c6 nh~n thac tre con da du<;lc bie't the' nao la "s<;l" va tit nhien nhung daa nao chua bie't s<;l se du<;lc "d;:ty båo" thuong xuyen hdn cho de'n khi bie't s<;l. Bdi cha m~ nåo cGng nh~n thac ding ne'u khong gån du<;lc cai "gien s<;l" cho con mlnh thl sau nay chung se b! thua thi~t, se hang ch!u nhi~U ru i ro cua CUQC so'ng. Ben c~nh mai tnrong tie'n h6a "gien s<;l" d gia dlnh, phån lOn tre con se du<;lc "dao t;:to" m9t cach chinh quy hdn d m()t mai truong khac c6 ten la nha trtfong. CJ day Jo;:ti gien nay se du<;IC phan io;:ti bång cai ngtroi ta thuong gQi la di€m d;:to dac. Tit nhien nhung em nao bie't s<;l se la hQc sinh ngoan ngoan, con ai khong bie't s<;l, dam cai l;:ti y kie'n etla thåy co giao se nh~n du<;lc hlnh thac ky lu~t tudng xang. Doi khi vi~c phan lo;:ti "gien s<;l" con di xa hdn m()t buoc, d6 la phan lo;:ti dtfa tren gien s<;l etla phl;l huynh hQc sinh: nhung v! phl;l huynh nao khong bie't "s<;l" giao vien, d~c bi~t la trong nhung d!p l~ te't ,thl con etla hQ cGng se b! xe'p vao nh6m khong to't. Chfnh vl chung ta c6 m()t mai truong giao dl}c hoan håo nhu the' nen khi nhung daa tre lOn len chung ta c6 cå m()t xa hQi toan nhung cong dan ngoan hi~n d~ båo, mQi nguoi d~u bie't tuy~t do'i tuan theo chu Phap Åm Ph~ t Då n 2011

truong duong lo'i etla cåp tren. Du v~y thinh thoång vån "nåy noi" ra nhung ke khong bie't s<;l, the' nhung nhung "ke" nay nhanh ch6ng bdi c()ng d6ng xa lanh co l~p . b! cho la "dd hdi" ho~c "c6 vin d~". bdi cGng gio'ng nhu eau chuy~n "d xa mu thl nguoi sang måt chinh la ke d! t~t". Truong h<;lp thåy giao D6 Vi~t Khoa "dam" cho'ng tieu c~rc la m()t vi dl} nhtr the'. Con ne'u nhung ke "khong bie't s<;l" rna c()ng d6ng cGng khong xa lanh, khong co l~p rna doi khi con c6 phån ung hQ , thl nhung ke diy du<;lc coi nhung ke d~c bi~t nguy hi€m. HQ phåi l~p tac b! cach ly, b! båt giam, th~m chi b! tieu di~t d€ cho cai "gien khong s<;1" etla hQ khong c6 cd h9i phat tan ra ben ngoai, ho~c cånh bao cho nhung nguoi c6 måm mo'ng "khong s<;l" phåi bie't duong rna di "chua b~nh" . C6 th€ k€ ra di€n hlnh la cac van ngh~ sl trong "Vl;l an Nhan van- Giai phffm" [4], phån lon hQ dt(<;IC dua di ca i t;:tO, treo but va giam cåm. C6 th€ n6i chung ta c6 m()t mai truong hoan håo M tie'n h6a ra nht"rng con ngtroi bie't s<;l, n6 hoan håo de'n n6i cå nhung ke chi t6n t;:ti trong tri tudng tt(<;lng, trong van hQc, nhung l;:ti mang trong mlnh ca i gien khong s<;l nhu Chi Pheo hay Tr;:tng Quynh, thl ke't Cl}C cuo'i cung vfrn phåi [a cai che't. Nhung ånh hudng tieu ctfc etla "gien s<;l"? Voi m()t nguoi , vi~c bie't s<;l khong c6 gl la sai cå , rna th~m chf con c6 th€ n6i diy la m9t hanh d()ng khan ngoan m~c du doi khi c6 th€ gQi la ich ky. Nhung ne'u liy "dl hoa vi quf' la phudng cham hanh d()ng etla cå m()t dan t()c thl n6 mang l;:ti h~u quå vo cung to lon. H~u quå då u tien c6 th€ thiy la vl chung ta dao t;:to

ra nhung con nguoi bie't s<;l, luon lam theo nhung gl c6 san (cho an toan) nen chung ta c6 m()t dan t()c thie'u sang t;:to, d~p khuon, may m6c. CGng chinh vl "s<;l" nen chung ta d~u d~t tieu chi an toan cho bån than len tren tieu chi stf th~t, d~t stf hai long etla cåp tren lam thtroc do etla stf thanh cong thay vl chit lu<;lng thtfc Stf. Di~u nay da dån de'n b~nh thanh tich !an tran, cach lam an gian do'i, stf th~t b! che d~y . m()t xa h9i bi khung hoång ni~m tin bdi ai cGng "n6i dz~y rna khong phåi dz~y" . M()t h~u quå nua d~ thiy d6 la tr()m cuop, xa h9i den ngay cång ngang nhien ho;:tt d()ng. Vi~c sit dl}ng vG ltfc d€ giåi quye't bit hoa ngay cång tang. Da nhi~u lån bao chi dua tin cånh cuop gi~t hanh hung giua duong rna khong ai dam can thi~p . hay la hlnh ånh hQc sinh danh nhau ngay cang thiy 98


xuat hi~n nhi€u tren cac phuong ti~n thong tin d~i chung. Khi rna m(>t vai ten cuop ngang nguqc gifta duong rna chång c6 ai dam can thi~p, thl tat nhien d6i voi nhG'ng nguoi c6 chuc c6 quy€n du hQ c6 lam sai thl phån lOn mQi nguoi eling chång dam len tie'ng. The' nen tlnh tr~ng tham nhling lan tran , hlnh ånh mu6n duqc vi~c phåi c6 ti€n "boi tron" ngay cang ph6 bie'n. Cung voi d6 la n~n lqi dt,mg ch(tc quy€n, vi ph~m phap lu~t etla quan chuc da trd thanh chuy~n thuong ngay rna chång ai bu6n ch6ng l~i. Nhung nguy h~i nhat chinh la n6 da keo lui stf tie'n b9 etla cå m(>t dan t(>c, bie'n dan t(>c ta thanh m(>t dan t(>c l~c Mu so voi the' gioi. Bdi chung ta c6 m(>t xa h(>i khong phån bi~n, ffiQi nguoi d€u khong dam len tie'ng n6i v€ chinh tri bdi chi dn dQa "s~c mui chinh tri" la ai eling co he't cå l~i (khong hi~u cai mui day la mui gl?). Chinh vl khong ai dam len tie'ng, khong c6 phån bi~n nen chung ta khong t~n dt,m g duqc "tri tu~ dan t(>c" [5] trong vi~c phat tri~n , hi~n d~i h6a dat nuoc. D~ cho d~ hi~u, c6 th~ hlnh dung cå dan t(>c nhu m(>t doan nguoi l~c trong rung, d~ tlm duqc duong ra thl cach nhanh nhat la phåi t~n dl)ng duqc con måt, b(> nho, tri tu~ etla tat cå mQi nguoi. Nhung vl sq hai nen cå doan ngttoi chi bie't cui xu6ng nhln mong ngttoi dång tntoc d~ xac dinh huong di cho mlnh. Thanh ra cå m(>t doan nguoi dai rna chi sl't dl)ng m6i con måt, b(> nao etla m(>t ke dung dåu , nen di l~c. di long vong c6 le eling la di€u d~ hi~u.

Ghi chti: [l] Bai: Trung Qu6c trong måt Nh~t Bån, cach nhln t~o ra

s6 ph~n.

[2] Tuong gi~c Såm Nghi DO'ng. [3] Do~n nay c6 sii' dl)ng y tudng trong bai "Tr~ng Quynh - Tr~ng Lqn, hai net tam ly nguoi Vi~t cuoi" etla D6 Lai Thuy . [4] Phong Trao Nhån van - Giai phåm. [5] Tri tu~ dan t(>c la tri tu~ dam dong etla m(>t dan t()c. Trong tri tu~ dam dong c6 hai d~c tinh: m()t la tri tu~ dam dong etla m()t nh6m nguoi ttt duy d()c l~ p c6 th~ vuqt qua duqc tri tu~ etla ngttoi gioi nhat trong nh6m d6, hai la nh6m cang dong nguoi thl tri tu~ dam dong etla nh6m d6 cang cao. Do v~y c6 th~ suy ra tri tu~ CaO nhat CUa mQt dan tQC d6 la tri tu~ dam dong cua tat cå thanh vien thu()c dan t(>c d6.

n~ikinhsd•

va mot eau hoi •

MinhLu~n

Khong it nguoi da tung du Troi khan Ph~t rång de'n khi nao hQ phåi ra di khoi doi s6ng nay thl xin Troi Ph~t cho hQ duqc di ngay, xin dung båt hQ phåi vao nam vi~n .. . Cach day c6 le de'n dam nam, bao chi dua tin ong B(> trudng B() Y te' Nguy~n Qu6c Tri~u vua nMn chuc da h(ta voi nhan dan la chi sau 3 nam se giåi quye't van d€ giuong nåm etla b~nh nhan tu 3 b~nh nhan m()t giuong xu6ng di~u thong thuong nhat la l b~nh nhan l giuong. The' nhung giac mo v~ m()t chie'c giuong nho be etla nhG'ng ngttoi b~nh nhu cang ngay cang lui v€ phia chan troi . Nhung moi day, ong Nguy~n Qu6c Tri~u da cåi chinh la ong khong h(ta nhu the' rna chång qua canh bao chi nghe nhåm rna thoi. Nha bao rna tac nghi~p the' thl che't ngttoi ta chu con gl va dang bi treo but. Nhung du khong c6 lOi hua etla m(>t ong B(> tntdng B() Y te' Cl) th~ nao d6 thl nhG'ng nguoi quån ly it nhat lå quån ly h~ thO'ng cham s6c suc khoe nhan dan eling phåi hi~n ra d~ trå lai nhan dan vl sao tlnh tr~ng cac b~nh vi~n l~i the thåm de'n the' nay. M()t nguoi anh etla toi vua vao nåm vi~n. Ngay l~p t(tc, b~nh vi~n da trd thånh con ac m()ng d6i voi ong va d6i voi cå gia dlnh chung toi . 3 b~nh nhan phåi nåm chung m(>t chie'c giuong. St! yen tam etla b~nh nhan va etla gia dlnh hQ trong ky uc xa xoi trUOC kia khi dUQC dtta våo vi~n va thay Stf hi~n di~n etla nhftng Thie n thån m~c bo-lu trång da bi b6p che't va thay vao d6 la n6i SQ hai. Lam the' nao d~ 3 nguoi khoe m~nh c6 th~ "khoe m~nh" khi nåm chung tren m()t chie'c giuong. Th~t lå kinh hai. V~y chuy~n gl se xåy ra d6i voi nhG'ng b~nh nhan khi 3 hay 2 b~nh nhan nam chung tren m(>t chie'c giuong ??? Khong khi a y, tam ly a y ... chinh la m(>t lo~i b~nh vo hlnh h~ gl}c b~nh nhån .

Nguy~n Thanh Tie'n- Ngu6n : nttien .multiply .com Pha p Åm Ph~t Da n 2011

99


Va kinh hoang hdn nua, co b~nh vien vao m()t thoi di~m nao do b~nh nhån con phåi nåm du'oi san nha ho~c nåm tren hanh lang b~nh vien. Hlnh ånh do gio'ng nhtf cånh d cac b~nh vi~n da chie'n trang E><;ti chie'n the' gioi n. Vi sao l<;ti co thåm cånh nay va vl sao cho de'n båy gio ngu'oi ta vån chu'a nhln thåy m()t tia hy VQng nao chi cho m()t trang nhi~u vånd~ d de b~nh vi~n lag gu'ong nåm? Co phåi vl chung ta khang con dåt d~ md r()ng de b~nh vi~n cii va xåy cac b~nh vi~n moi ? hay vl chung ta khang co ti~n M Jam di~u do? Hay vl chung ta khang h~ thå y thåm cånh cua de b~nh nhån khi nåm vi~n ? Hay vl vi~c dau 6m va nåm chung giu'ong la cua de ngu'di con vi~c khang nåm chung giu'ong va du'QC cham SOC nhu' ang Thanh la cua cac toa? Voi nhung nguoi co lu'dng tårn Mu nh~n thåy : tu ngay dåt nu'oc md cil'a de'n nay, m6i nam chung ta chung kie'n tren bao, tren tivi cånh dt bang khanh thanh råm r9 cd man sån golf, khach s<;tn, resort .. . r6i de tr1,1 sd tu cåp xa trd nen .. . nhu'ng chung ta tlm mai rna khang thåy cånh dt bang khanh thanh cac b~nh vi~n ho~c ne'u co thl ciing chi chie'm l/1000 rna thai. M()t tn,J sd UBND xa co dn xåy to lOn nhu' the' khang trang khi de tr<;tm xa xa gån nhu' chila m()t cai nha hoang. M()t tr1,1 sd UBND huy~n co cån qua to lon va dåt ti~n nhu' the' khang khi m()t b~nh vi~n huy~n cii ky, b~n thiu, thie'u th6n phu'dng ti~n de'n the thåm. Cai gl dat nu'oc dn nhån dån ciing san sang hie'n dång. Cån dåt lam sån golf, lam khach s<;tn, lam chung cu' cao cåp hay bi~t tht! li~n k~ ... nhån dån ciing phåi dång dåt cay tr6ng cua mlnh cho dlf an. The' rna nhån dån chi dn du'qc nåm tren m()t chie'c giuong (co trå ti~n dang hoang) khi dau 6m thl ciing khang du'qc. Vi sao l<;ti nhu'the'??? Khang ai co th~ noi Cuba giau co va phat tri~n hdn Vi~t Nam. Nhu'ng h~ tho'ng cham soc suc khoe cua nhån dån thl nhG'ng ngu'oi chung kie'n chi co th~ noi : xuåt såc. T<;ti sao Cuba lam dt1<;1c di~u do rna chung ta khang lam duqc?

ca

cho nhung eau hoi cua tai va vån d~ tai dang d~t ra dåy la cua m()t ke it hi~u bie't va kem trach nhi~m trang vi~c xåy dtfng hlnh ånh dåt nu'oc thang qua chie'n lu'qc cham soc suc khoe nhån dån thl xin cac ngai co b9 oc thang tu~ trang quån ly va co trach nhi~m hay giåi thich ranh rQt va hqp ly d~ dåu OC CUa ke it hi~u bie't nay du'QC sang ra mQt chut. Minh Luan

Phap Åm Ph~t Då n 2011

th6i BuiChåt - Cac ang cho chUng tai dt1<;1c bie't stf th~t nhe! - Cac ang cho chung tai du'QC ngu voi vq/ch6ng chung tai nhe! - Cac ang cho chung ta i du'QC thd nhe! - Cac ang cho chung tai du'QC blnh dång tru'oc phap lu~t nhe! - Cac ang cho chung tai du'qc suy nghT khac voi cac ang nhe! - Cac ang cho chung tai du'qc cho'ng tham nhiing nhe! - Cac ang cho chung tai dt1<;1c tlf do ngan lu~n nhe! - Ca c ang c ho c hu ng ta i du'QC l~ p h()i via he nhe! - Cac ang cho chung tai dt(QC vie't bai thd nay nhe! - Cac ang cho chung tai du'QC ghet cac ang, ch6ng d6i de ang nhe! -Ca c ang cho chung ta i duqc tlf do bi~u tlnh nhe! - Ca c ang cho chung ta i duqc båu cil' tlf do nhe! - Cac ang cho chung tai du'qc båo V~ t6 qu6c nhe! - Ca c ang cho chung ta i du'qc hQc ngo<;ti ngu nhe! - Cac ang cho chung tai du'qc phån d6i Trung Qu6c chie'm Hoa ng Sa - Tru'ong Sa nhe! -Ca c ang cho chung ta i du'QC gioi hdn de ang nhe! - Cac ang cho chung tai dt(QC di chua di nha tho nhe! - Cac ang cho chung tai du'QC dQC bån Tuyen ngan Nhån quy~n nhe! - Cac ang cho chung tai dt1<;1c sd huu månh dåt t6 tien chung tai M l<;ti nhe! - Cac ang cho chung ta i du'qc t6 do cac ang nhe! - Cac ang cho chung tai du'qc la ngu'oi Vi~t Nam nhe! - Cac ang cho chung tai du'QC giG' gln truy~n tho'ng nhe! - Cac ang cho chung tai dt(QC yeu them gia dlnh b<;tn be ngoai de ong nhe! - Cac ang cho chung tai dt1<;1c xåy dtfng dåt nuoc nhe! 100


- C<ic ong cho chung toi duqc bie't di~n tich m~t dåt va bicin da o cua chung to i nhe! - Cac ong cho chung toi duqc bie't ten cua dåt nudc chung toi 20 nam nG'a nhe! - Cac ong cho chung toi duqc khong theo cac ong nhe! - Cac ong cho chung toi duqc sO'ng rieng tlf khong bi dom ng6 nhe! -Ca c ong cho chung to i duqc da dit ca c ong nhe! -Ca c ong cho chung to i du<;1c yeu nudc nhe! - Cac ong cho chung toi duqc di bång doi chån cua chung toi nhe! - Cac ong cho chung toi duqc xuåt ban bai thd nay sau khi vie't xong nhe! - Cac ong cho chung toi duqc cho cac ong de'n båt nhe! -Ca c ong cho chung toi duqc tu chO'i cac ong nhe! - Cac ong cho chung toi duqc tide gl chung toi chång lide diSu gl nhe! - Cac ong cho chung toi du<;1c mu'u du h~nh phuc va mu'u du khong h~nh phuc nhe! (rut tu t~p "Bai thd m()t vån", NXB Giåy Yl,ln, 2010)

hWlOngquan Nguy~n Quang L~p

Quan la dåy td cua dån, dån d6i rna dåy td cua dån lo såm xe doi mdi, d6i xe doi eG lam sao duqc. Lam gl cGng phai ng6 trude ngudc sau xem c6 h<;1p long dan khong r6i hang lam. MGm Mim di lam vS, tV nhien lan dung ra giuong nåm im nhu' che't. Ngu Ngd thåy l~ mdi mon men tdi gån, n6i MGm Mim em di, lam sao the'. MGm Mim uci oai ng6i d~y, n6i chan, chan låm anh ~- Ngu Ngd n6i em chan gl, chan an a, hay la O'm nghen.

måy chuy~n linh tinh. Ngu Ngd cttoi khl, n6i the' thl lam sao. Mum Mim thd håt ra, n6i dang vui ve tlf nhien dQc cai tin B() Tai chinh dlf thao quy che' quan ly va slt d1,1ng xe o to cho Uinh d~o rna bu6n thO'i ru()t. Bang khi l~m phat åm åm, gia tang hdn nglfa phi nu'dc d~i, cac quan l~i du<;1c tang tiSn mua o to. Ro chan.

ca

Ngu Ngd v8 vai Mlim Mim, n6i tu'dng chuy~n gl chu chuy~n d6 c6 gl rna chan. Gia tang thl gia o to cho lanh d~o eling phai tang chu sao. Thåy cac quan c6 o to sang khong mung thl thoi, sao l~i chan?

ca

Em dung c6 keu ca keo nguoi ta l~ i bao mlnh ghen an tue d, trau c()t ghet trau an. Mlim Mim vån måt len, n6i anh n6i gl the', ghen ti vdi ai l~i di ghen ti vdi cac quan, c6 rna dd hdi. Båt nuoc dang kh6 khan, xe c() cac quan dau phai lo~i xe t6i, tu nam sau tram tri~u de'n bay tam tram tri~ u chu c6 it oi gl dau, sao tV dung l~ i doi mua xe dåt tiSn hdn? L~i nG'a, xe cli con ch~y ngon lanh, them cai dlf thao nay the' nao cac quan cGng såm them xe mai. Bang khi ph6 ch~t nguoi dong, tung d6 xe da tåc duong lung tung chua c6 cåch nao giai quye't, båy gio l~i them m()t dO'ng xe mdi nG'a c6 phai khO'n khong. Ngu Ngd låc dåu xua tay, n6i em dung c6 lo bo trång rang. Såp tdi se c6 lu~t vao thanh ph6 ngay chan phai di xe s6 chan, ngay le di xe sO'le. Nhåt dinh lu<;1ng xe tham gia giao thong se giam di m()t nlta. Mlim Mim chåp tay vai Ngu Ngd, n6i Ngd di la Ngd, Ngd dung la ngd. "Luqng xe tham gia giao thong se giam di m(>t nt1a", hoang duong. Bi~n s6 gia tang len gåp do i thl c6. Vdi lu~t chan le d6 khuye'n khich cac quan cac quan dua nhau såm hai xe, xe s6 chan va xe sO'le, the' la xe tham gia giao thong tang ha y giam, hå hå?

ca

Mlim Mim cang n6i cang gi~n. Ngu Ngd cu'oi to, n6i anh chQc chdi anh v~y thoi chu anh dang chan de'n t~n c6 dåy nay. Bang khi bao chi dtfa tin d Thanh H6a c6 240 ngan ngtfoi dang d6i. 240 ngan nguoi nhe chu khong phai 24 ngtfoi dau. Cå nudc dang lo cho dån Thanh H6a, Nha nu'dc eling ra st'k cuu d6i cho dån thl B() Tai chinh l~i lo chuy~n såm xe cho lanh d~o. Giå dl;! vi~c d6 la dn thie't la

dung dån thl cung phåi biet thoi digm nåo mlnh lam, thoi dicim nao thl khong.

MGm Mim luom Ngu Ngd, n6i nghen vdi cha ngheo, dåu 6c anh tO'i mo, lue nao nghi ldn vdn Phap Åm Ph~t Dan 2011

101


Nha hang x6m c6 tang, mlnh eling phai lo tåt nh~c di. Hang x6m thie'u bua mlnh muon an gan hu'du ye'n sao eling phåi kin kin, tot nhåt la d<;li hang x6m kha len r6i mlnh muon an gl thl an. Chu cu ngong ngao, th~ nao khong bi cu d~u bay eling bi an chi'fi. Mlim MTm g~t dfiu cai n,1p, n6i phai låm phai låm. Quan la dåy to cua dan , dan d6i rna dfiy to cua dan lo såm xe dai mai, d6i xe dai cli lam sao du'<;Jc . Lam gl eling phåi ng6 tru'oc ngu'oc sau xem c6 h<;lp long dan khong r6i hang lam. Ngu Ngd cuai hi hi hi, n6i d<;li h<;lp long dan thl de'n m6ng thåt eling khong c6 xe mai. Chl dn h<;lp long quan la quye't. Quye't quye't quye't! Nguy~n Quang L~p

tDicåmOOy ~u h6 v6i MtnUdc Ph~m Nam Hltng

[Vie't tir trong mtdc] Toi sinh ra va lon len trong m()t gia dlnh cha m~ d~u tung la giao vien, cac båe cac c~u la cong an va råt nhi~u nguai than lam cho cd quan nha nuoc. Tu nho toi da thåm nhuån tlf tudng c()ng sån khi du'<;lc nhung ngu'ai than k~ cho nghe nhung eau chuy~n v~ chinh tr!, toi råt thich nghe. Cha toi n6i H6 Chi Minh la m()t nguai c6 tai danh gi~C toi th~t Slf khong bie't cai ong rna ngu'ai ta gQi la båe H6 c6 cai tai nay khong va eling chång bie't danh gi~c rna gi~c C1 day la ai -la Nh~t, Phap hay My. Nam ngoai to i hoi cha to i: "cha nghT sa o khi Nguy~n Phu TrQng len lam t6ng bi thu" b6ng nhien ngll'ai b~n cua cha toi trå lai : "d6 la m()t di~u tot,

Phap Åm Ph~t E>iin 2011

ong ta la nguai c6 tai". Toi hoi ong ta c6 tai gl thl cai chu d6 khong n6i du'<;lc. Lue nao toi eling du'<;lc ngu'ai than d~y la phai yeu nuoc. La sinh vien toi bie't toi phåi c6 trach nhi~m d6 va th~t slf toi råt yeu nu'oc nhu'ng khong bie't yeu nu'oc la nhu' the' nao! Toi th~t Slf thåy xåu h6 vl di~u d6. Toi hoi nhung ngtfai b~n cua toi mQi nguai nghT sao V~ hanh d()ng eling nhu' nhung lai phat bi~u cua Bs. Nguy~n Dan Que' va Ts. Cu Huy Ha Vli. Toi nh~n du<;Jc nhung eau trå lai nhu nhau: "hQ la nhung nguai phån d()ng" . Toi l~i hoi ne'u hQ la nhffng nguai phan d()ng thl ai la ngu'ai yeu nu'oc thl nh~n du'<;lc eau trå lai kha båt nga: " khong ai yeu nuoc he't". Toi hoi t~i sao thl m()t nguai b~n n6i : "vl nguai ta chi bie't lao dfiu vao kie'm ti~n lo cho gia dlnh va bån thån khi rna kinh te' cang ngay kh6 khan hdn va dai song con ngu'ai ngay cang giam xuong rna hfdng l~i khong tang nen khong c6 thai gian yeu nu'oc". Toi quay qua hoi nguai b~n hQc quån tri kinh doanh : "t~i sao kinh te' l<;li di xuong khi rna nha nu'oc l<;li cong bo GDP tang trll'dng va kinh te' tang tru'C1ng hdn 6% m6i nam". Nguai b<;ln cua toi n6i la qua kh6 d~ hi~u nhu'ng chåc khong ai c6 th~ trå lai du'<;lc eau hoi nay. M()t nguai b~n theo d~o Thien Chua keu toi thil' trå lai nhung eau hoi rna mlnh vua dua ra. Toi n6i: "d6 la m()t chinh sach ngu dan hoan håo danh cho nguai Vi~t". MQi nguai nhln toi cuai va hoi: "chinh sach ngu dan (mi dan) c6 nghTa la gl? ". Toi thån nhien trå lai : "la lam cho n~n kinh te' giåm di lue d6 nguai Vi~t chl bie't t~p trung vao kie'm ti~n song qua ngay khong ai quan tam toi chinh tri; la khi dåy dang se t~( tung tlf tac hoanh hanh; dan ap dan chu, ton giao, båt giu tong giam nhung nguai dam dung len doi quy~n tlf do dan chu cho con nguai; la bung bit thong tin, ngan ch~n nhung trang web, blog dan chu di~n hlnh la facebook, dua nhung thong tin trai chi~u v~ Ai c~ p, Lybia". "V~y CSVN lam v~y M lam gl?". Toi trå lai : "M tham nhling, d~ giu chuc cho mlnh cho con cua hQ". Nguai b<;ln theo d<;lo n6i toi: " nti n6i dung nhung mi la con chau cua c()ng sån, mi n6i nhu' v~y la nti c6 16i voi nhung ngu'ai than".

Ca u n6i d6 lam toi suy nghT råt nhi~u, to i yeu tlf do dan chu va toi tMt Slf c6 16i voi gia dlnh khi mang theo m()t tlf tu'dng khac. Toi cåm thåy xåu h6 voi dåt nu'oc khi mang theo dong mau c()ng sån, cåm 102


thfiy cåm cåm cåm dien

ngu dC).i khi thu()c la u nhi1ng tu' tu'dng c()ng sån, thfiy vo dt,mg khi thfiy stf d()c tai hoanh hanh, thfiy khong xung dang vdi dan t()c. Nhu'ng toi thfiy mlnh yeu tlf do dan chu, yeu m()t cach dC).i.

Xin m()t lån du'<Jc mQi ngu'Cii tha thu d~ du'<Jc m()t lån cfit len tie'ng noi dan chu.

suy nghi Xe toC).c båu trCii Xanh xanh, do do Nhu' c6 tlnh xe tOC).C ve't thu'dng nhi~U nam dang khep da He't cd hQi r6i ti? Sao c(( phåi ngay nay Ca i ngay rna hang VC).n ngu'Cii di Hang VC).n ngu'Cii nåm xu6ng Bao nhieu ngu'Cii bo xa Bao nhieu ngu'Cii chung than? Tren bao nhieu nu'dc måt, tren bao nhieu n~;~ cu'Cii Tren tie'ng thet hå he, tren ca i nhln phach l6i Vong hao quang åm dC).m. Mfiy ai chCi Sao khong md long m()t chut bao dung Sao c(( phåi håm he nhau mai the' Ve't thu'dng c(( xe hoai thllanh dau co d~ Lam sao trach du'<Jc nguCii Chång chiu ng6i chung Khong phåi hang tri~u ni~m vu1, hang tri~u n6i bu6n Ma n6i dau trum len tfit cå Mau khong mau ngu'Cii dtfng, Xl(dng khong xu'dng ngu'Cii lC). Ke chie'n thång ng~m n6i dau gåp cå tram lån Chie'm du<Jc thanh khong chie'm du'<Jc long dan Lung linh chi d tren trCii Ma ca i doi thl dån xu6ng chie'u Ke ng6i tren cao lam sao hi~u Mai ngli'a len dau cui xu6ng m~t duCing Hay nhln xem, con khong Con khong nhung dau thu'dng Hay hdm gl chuy~n xanh xanh, do do Ke an xin khong con tren duCing ph6 Ke an xin t6n tC).i m6i con ngu'Cii Tren trCii vån chdp loe Vång trang che't co lieu Måt ngu'Cii nhu' t6i IC).i Dem nay suong xu6ng nhi~u.

cåmdnti.. "Cam dn dCii ... m6i sdm mai thlfc d~y ta co them ngay mdi d~ yeu thu'dng"(*) co vu'Cin ca y xanh bong mat que hudng dang r~;~ng xu6ng h6n toi hoa trai ngQt. Cam Cln dCii .. . nhi1ng lån nghe tie'ng hat trong vu'Cin xua chim VQng lC).i oanh ca thåp blnh minh sang ngh'Ia my tlnh cha dang soi budc cho con tlm ngu6n s6ng. Cam dn dCii .. . nhung nu i cao bi~n r()ng nhtf tårn long tråi khiip ch6n bao dung mui lua thdm ngao ngC).t gio bay tung trao truy~n de'n cho dCii nhi~u sinh ltfc. Cam dn dCii b~c sanh thanh du'ong d~;~c con vudn len phdi phdi m()t canh xuan khong mong nhi~u chi md udc m()t lån du'<Jc d~n dap tlnh song cung ngh'Ia bi~n. Cam dn dCii ... m6i ph ut giay hi~n di~n dtf<Jc lam nguCii la hC).nh phUc vo bien g~p b~c thi~n nhan s6ng m()t dCii hi~n la chung l6i tren du'Cing chan thi~n my. Cam dn dCii ... vdi tlnh thåy ngh'Ia bC).n da cho ta nhung tlnh cåm khon ltfCing dåu mai nåy con tren btfdc tha hu'dng vån cåm thfiy bong dCii dang su'di fim. Cam dn dCii ... nhu canh hoa to i ngam se tang them ngu6n cåm th~t me'n yeu du tu6i dang nhu' bong r~:~ng theo chi~u nhu'ng long vån muon dCii con tha thie't. Cam dn dCii ... dång ca o minh hi~n trie't dang chd che cho nhi1ng ke lC).c dtfCing vdi n6i bu6n theo ngay thang Ly hu'dng va du'<Jc thfiy con day ngu6n s6ng mdi. (*)hai eau thcJ tren m()t b((c thi hQa.

H~ Minh (C~tu

Phap Åm Ph~ t Diin 2011

hQc sinh TntCing DG)

Tr~n .E>an Ha

103


Giao H~i Ph~t Giao Vi~t Nam Tho'ng Nhi't Na U y Chua Khuong Vi~t Blystadveien 2, 1479 Kurland, Norway- di~n thoq.i (47) 67.973033 Khuong

Vi~t,

Ph~t

ngay 01.01.2011

L!ch 2554

Kinh thu'a quy d6ng hu'dng va quy Ph~t til' xa gån, Qua cac Dq.i L~ gån day, Hoa thu'<;Jng Chi Dq.o va luon cå chung toi th~t ai ngq.i khi mu6n d~ c~p de'n ngoi Lien Hoa Båo Thap, m<)t cong trlnh da i d~c vdi vo van tråe trd nhieu khe, d~ bao dq.o tam phåi hoang mang thåc må c va chu' Tang thlluon khåc khoåi mu<)n phi~n . Nay thay m~t Giao H<)i, chung to i c6 !Oi cåm tq. chung nhung t!m long da hu'dng V~ Båo Thap, d6ng thoi trlnh bay mqi di~n tie'n cua v!n d~, nhåm khai thong mqi gut måc va keu gQi Stf hoan hy chung hoa vao hi~n trq.ng CUa ngay horn nay. Thu'a quy vi, Trong d~ an trude day eling nhu' bay gio, n6i la xay dtfng Lien Hoa Båo Thap nhu'ng thtfc ra thl Båo Thap chi la m<)t phån, phån khac la md r<)ng ngoi Chua d~ dap lfng nhu du sinh hoq.t ngay cang ldn mq.nh cua Giao H<)i. M<)t d~t an hai cong trlnh tren khoånh d!t v6n ch~t hyp rna chinh quy~n khong cho phep md r<)ng tren b~ m~t va chi~u cao thl Giao H<)i phåi t~n d~;~ng chi~u sau vdi di~u ki~n la ke't c!u cua hai cong trlnh phåi lien hoan va an khdp nhau v~ kie'n true eling nhu' sU' d~;~ng. Du d6i da'u vdi då y da y nguyen tåc, nhu'ng Giao H<)i eling c6 gång lam sao M c6 m<)t d6 an tu'dng d6i hoan håo. Do v~y, phåi bao lån hQp ban, bao lån bån ve, bao lån xin phep ... Moi lån cha duy~t xet phåi mong ng6ng cå 5, 7 thang troi, c(( the' rna keo da i su6t båy nam qua vån khong du'<;Jc cha'p thu~n. D6 an gån day nhfft CO cå Stf phan lfng CUa nha tho d6i di~n va do eling la ye'u t6 quan tr<;>ng trong vi~c tu ch6i CUa chinh quy~n dia phu'dng. C6 n6i len stf lung bung, ray rlfc va tran trd cua chu'Tang thl quy vi mdi md long th6ng cåm du'<;Jc "stf vi~c" n6i mai rna khong lam.

c((

Thua cach nay thl bay cach khac, d6 la y chi b!t khå ly cho vi~c hoång du'dng dq.o phap, nen quy Thåy da chuy~n hu'dng bång cach tlm m<)t khu d!t khac d b!t clf hudng nao, mi~n sao cach Chua Khuong Vi~t khong xa hdn 50 ca y s6 d~ thtfc hi~n nhung dtf trlnh da hoq.ch d!nh. Va qua thoi gi an tru y tårn, Chu' Tang da då c y m<)t ndi vua r<)ng rai vua khoang dang vdi di~n tich la 2 hecta (20.000 m2) trong vung Jessheim cach phi tru'ong Gardemoen chung vai cay s6. Bay la c6ng thd cua nha nu'dc c6 sån cd ngdi an du'ong cho nhung ngu'oi gia, m~c du ngu'ng hoq.t d<)ng gån 20 nåm nhttng khong de'n ndi hoang phe' låm. Cd ngdi g6m m<)t toa nhå ldn 3 tång va tång håm, di~n tich Sl( di,Jng tren 1.100 m2 g6m 20 phong ldn nho. Chung quanh toa nha ldn c6 bai d~u xe, c6 san co r<)ng va va i nha nho d~ ph~;~c v~;~ nhung gl lien quan de'n toa nha ldn. N6i chung t!t cå d~u eG ky nhu'ng c6 th~ ta i thie't du'<;Jc. Do tam då c vdi sd d!t, chu' Tang da tie'n hanh da'u gia va ke't quå Giao H<)i da dq.t du'<;Jc vdi tdng s6 ti~n (cå d!t va thu t~;~c) khoång tam tri~ u ba tram ngan kroner (8.300.000,- kr.), nhu' v~y Giao H<)i da la sd huu chu cua khu d!t va cd ngdi n6i tren du'<;Jc gQi la Khuong Vi~t Lien Hoa Dq.o Trang. Dt! tinh cua chu'Tang la: ngoai vi~c tai thie't toa nha (c6 cå chanh di~n, giång du'ong, va nhi~u phong 6c) thl ben ngoai se xay dtfng Lien Hoa Båo Thap, H<)i Tru'ong ldn, ton tri bi~ u tu'<;Jng Tlf D<)ng Tam va vai bi~u tu'<;fng van h6a Vi~t. Tu dåu he nam 2010 da c6 nhi~u dq.o huu, Ph~t tii' khåp ndi v~ lam c6ng quå, nen de'n nay vi~c trung tu tai thie't tu'dng d6i hoan thanh. V~ ta i chanh trong thoi gian tien khdi cho cd Phap Åm Ph~t Dan 2011

sd Il nay du'<;Jc sd ke't nhu' sau: 104


- So ti~n tich liiy cua G iao H()i du<;lc: 7 .300.000,- kro ner. - Ph~t tlf cung duang va cho mu'<;ln h()i thi ~n khong lai: 2.000.000,- kroner. Tdng c~ng khoång 9.300.000,- kroner Giao H()i da chi trå du cho ti~n mua cd sd, phån con h,li dung vao chi phi ta i thie't toa nha. Cac cong trlnh Lien Hoa Båo Thap, H()i Truang, bi€ u tu<;lng Tu D()ng Tam, v.v ... qua nåm tdi se d u'<;lc ho~ch djnh tang phån theo khå nang tai chanh. V~ phep tåc cho cåc cong trlnh chåc la se d~ dang vl day la cong th6 va cach bit$t vC1i khu dan cu. Thtfa quy vi, Phåi chang, trong cai xiu c6 ti~m ån cai tot??? Tlt lau nay , vl muon m9i sinh ho~t cua Giao H()i t~p trung m()t ch6 nen ta cu loa y hoay mai trong khoå nh dit Chua. Ma khi md r()ng theo chi~u sau phåi do i hoi nhi~u ky thu~t va ton kem. De'n khi b! tlt choi d6 an sau cung thl ta mdi bung ra va tlm du<;lc cd sd nhu ngay nay . Tnfdc måt, n6i theo the' gian, ta du'<;lc cai l<;li nhan ti~n la c6 them 2 må u dit phång phiu vuong vuc va c6 san cd ngdi tren m~t dit (rna sau khi mua da c6 vai xi nghi~p de'n xin thue ho~c mua l~ i), n6i v~ d~o Phap ta c6 du<;lc toa nha d6 s() trong nhu d u md r()ng Chua, eling nhtt c6 thci xay dl;fng nhi~u d~o tra ng, phap xa trong phån dit r()ng d tu'dng lai. Qua cåc trang giiy nay, m9i St! d~u du'<;lc tach b~ch. Theo d6, m()t phån ta da du'<;lc thoa nguy~n con phån khac thl du mong vao St! gia hQ cua Long Thien Thanh cung St! chie'u co cua chu' Ph~t tlf khåp ndi. Såp tdi chung ta c6 nhu du cffp thie't rna chuTang va Giao H()i dang lo lång la : D~i !Æ Cung Ngbinh Ph~t NgQc Hoa Blnh ~i Na Uy do Giao H~i tlf chttc tir ngay Thtt N!m 04.08 <te'n ngay Thtt N!m 11.08.2011.

Day la vind~ quan trQng V~ khong gian va d!a dicim phåi r()ng rai, to n nghiem tu'dng xung vdi gia tri thieng lieng rna tit cå PMt giao o6 mong muon. Thu da da i va de'n lUe phåi n6i nhii'ng lai muon n6i: D6 la vC1i tam tlnh thie't tha va chan thanh nhit, m()t lån nii'a Giao H()i keu gQi them St! vun b6i phu'dc due cua quy vj qua t!nh tai cung dtfang va cho mu'<;ln khong lai a.i g6p phån thu~n duyen cho nhffng dlf an ke' tie'p. Giao H()i luon ghi nh~n va sit dt,tng nhii'ng t!nh tai chåt chiu cua quy v! m()t cach chinh dang va tran trQng, dci m&i d~( an du'<;lc hoan thanh d~u hicin hi~n ni~m tt! hao, hanh di~n va dåy phuC1c bau cho m6i nguai con Ph~t. Xin lien l~c vdi chtfton due Tang Ni Chua Khuong Vi~t dci vun tr6ng c() i phuc ne u tren. Cuoi cung, kinh chuc toan th€ chu' li~t quy v! va gia quye'n Ol(QC hu'dng VO lu'<;lng an lanh trong suoi ngu6n Due Di L~c Ton Ph~t md h()i Long Hoa va d~t sd du nhu y trong nåm mdi Tan Mao . Nay kinh Tm. Ban Di~u Hanh 'cy khe o Thich An Chi

... Trong qua khtl hai nghln nam ljch Vi~t, <t6i di~n vdi bi k:jch khå <tau tr~m tho'ng, n~n xam ltt<;1c, va ba't blnh <ting xa hQi, ngttCJi Ph~t t« da chung dl! giåi quye't vdi sf! hoa <t6ng ciia cac tri~u chfnh sang su6t bie't thudng dan ..... Nhltng ngay nay, sl! ho a <t6ng da ma't vi n~n tranh cha'p y thtlc h~ c6 tlnh qu6c te' xam lang va o <l~ u nao con ngttCJi Vi~t. .. ... CuQC da'u tranh va v~n dQng a'y tie'p di~n <te'n horn nay, <t~u thien nien kj XXI, vi sf! ap <t~t y thtlc h~ ngo~i lai vin hi~n hftu tren que bttdng chung ta, lam cho c6t nhl}c ly tan, kinh te' quln bach, xa hQi <tieu linh. Ly tttång ton giao ciia <t~o Ph~t trong CUQC v~n <1Qng nay <toi hoi cåi thi~n cac chfnh sach chi hi~n hftu tren gia'y t<Y, <ti~ u lu~t tUy ti~n, chtl thl!c te' khong mang l~i sf! a'm no, h~nh phuc, tf! do cho toan dan ... (trich Th6ng Di~ p Ph~t Dan PL. 2555cua YTT- GHPGVNTN)

Phap Åm Ph~ t D an 2011

105


~tNgQC

va~otrang KhuongVi~t

NaUy Trang Kinh A Ham co ghi nh~n ding vao mua An Cu thu 7 (nåm 583 trude TL) Due Ph~t Thfch Ca v~n th~n thong de'n cung troi Dao L<;Ji d~ giang phap d<) måu than, chlnh vl the' rna D(tc Ph~t da viing m~it t<;1i An Do ba thang. Vua Vu Di€n (Udayana) tr~ vl kinh do Kosambi, khong g~p dtf<;fc Ph~t trong m<)t thoi gian dai nhu' the', nen thtfdng nhd bu6n kh6 rna sinh bc$nh. Cac quan d<;ii th~n li€n tric$ u t~p cac dieu khiic gia llfng danh du'dng thoi, dung g6 chien dan (J nui Ngu'u D~u khiic m<)t pho tu'qng th~t gio'ng nhu' Due Ph~t, cao nåm thu'dc, dang len due vua. Nha vua nhln tha'y pho tu'<;Jng Ph~t, tu'dng nhu' g~p l~i Ph~t, li€n danh l~ chiem bai, va nha vua tha'y mlnh he't bc$nh ho<;1n. Pho tu'<;Jng Ph~t rna nha vua Vu Di€n co du'qc chlnh la pho ttf<;Jng Ph~t Thfch-Ca Mau-Ni dåu tien trong l~ch sil' cua Ph~t Giao the' gidi, tu hdn hai ngan nåm tram nam mtfdi nåm qua. Tu do hang de$ til' Ph~t tren khiip nåm cha u bo'n bi~n da ton t~o khong bie't bao nhieu pho tu'qng d~ ton vinh, chiem ngu'ong, cung kinh va l~ bai Ngai trong qua trlnh tu t~p cua mlnh. Sau khi Due Ph~t nh~p Nie't Ban, nguoi Ph~t til' cung klnh Due PMt bång cach xay dtfng nhi€u ngoi chua, tho PMt (tuqng Ph~t) va B6 tat o giii'a dic$n d~ chiem bai va nguyc$n du. Giao H<)i Ph~t Giao Vic$t Nam Tho'ng Nha't t<;1i Na Uy vdi Chua Khuong Vic$t, Phap VG, Phudc Hue$, Don H~u, ... cung co nhi€u ton tu'qng Ph~t, B6 tat ldn nho, cha't lic$u khac nhau ... Tuy khac nhau nhu'ng Ph~t til' ai ai cung tha'y Iong lång d<;mg, yen t~nh m6i khi dung trude ton tu'<;Jng chiem nguong .. .

Phap Åm Ph~t Dan 2011

Ca nhan nguoi Ph~t tt'f Vic$t Nam thu'ong hay deo tu'<;Jng Ph~t Thfch Ca, Due Ph~t Quan Åm bång vang (18, 24), bång ngQc nhu' la m<)t ph~n trong cu<)c so'ng vl tam ta dm nh~n du'qc stf an blnh. Do la nhii'ng tu'<;Jng nho, nhu'ng gån day qua nett, tin tue, b<;1n be .... PMt til' Vic$t Nam noi rieng duqc bie't hic$n co m<)t Ton Tuqng Ph~t to ldn va n~ng hang Ch~,JC tffn, bång ngQC dang vong quanh the' gidi vdi nhii'ng u'dc nguyc$n hoa blnh cho the' gidi ... Vdi Stf ao u'dc cua Ph~t tlf cung nhtf t<;!O them ni€m tin de'n mQi ngu'oi PMt tt'f d~nh cu' t<;1i Na Uy, Giao H<)i Ph~t Giao Vic$t Nam Tho'ng Nhåt t<;1i Na Uy da trao d6i va t<;!O du'qc Cd h<)i don ru'dc ton tu'<;Jng PMt nay de'n Na Uy vao d~u thang 8 dtfdng l~ch nhåm ngay mua V u Lan ba o hie'u Tan Mao ... Nhan dip nay, Phap Åm da co' gång thu th~p tai lic$u, bai vie't ... tom gQn l<;! i m<)t doi di€u d~ co'ng hie'n dQc gia va Ph~t ttf Vic$t Nam t<;1i Na Uy nhu' m<)t ph~n nho gop them vao kie'n thuc san co cua quy PMt til' v€ ton tuqng nay.

Tienkhoi. .. Ph~t NgQc Cho Hoa Blnh The' Gidi hic$n dang du'qc

tri~n lam vong quanh the' gidi du'qc xem la pho tu'<;fng Vl d~i va trang nghiem nhfft du'QC dieu khifc tlf m<)t kho'i ngQC th<;!Ch tinh khiet, khong tl vet. ..

Ton tu'<;Jng cao 2,7 met va du'qc d~t tren phap toa cao 1,4 m vdi trQng lu'qng tren 4 ta'n du'<;Jc dieu khiic theo måu hlnh cua tu'qng Ph~t d B6 D€ D<;io Trang An DQ, vl day la hlnh anh quen thu<)c cua D(tc Ph~t trong long tln d6 Ph~t Giao (J khiip ndi . Vdi chi€u kich va ve d~p cua ton tu'<;fng, Ph~t NgQC du'QC vinh danh la ky quan cua the' gidi hic$n nay. Ngu'oi ta da kham pha ra mo ngQC th<;!Ch nåm sau trong long dåt phla Båe Gia Na D~i (Canada), dudi r~ng nui British Columbian vao d~u th~p nien 60, 70 va du'QC xem la mQt trang nhii'ng mo ngQC Jdn nhåt the gid i ... Nhu'ng va o cuo'i th~p ni en 90, nguoi ta da ba't ngo phat hic$n phla Nam bien gidi Yokon m<)t n€n ngQc th<;1ch vdi mau xanh rtfc ro sang d~p rna trang nhii'ng thoi gian khai pha trude day ngu'oi ta chu'a du'<;Jc nhln thåy. Tu bo'i dnh thd m<)ng d vung Båe CtfC cung mau siic rtfc ro, quy gia rna n~n ngQC nay du'QC gQi la "NgQC Bac Ctfc" (Polar Jade) d~ phiin bic$t khac vdi cac lo~i ngQc khac duqc khai thac do da y tren the gi8i . Cac nha nghien cuu khoa hQc cho bie't lo<;1i ngQc nay eling chiic hdn båt cu lo<;ii ngQC th~ch Nephrite nao khac. Mau ngQC sang bong, chåt lu'qng du'QC danh gia la lo<;1i ngQc qul dung lam nu trang. Trong 106


the' gidi tam linh, ngtfoi ta thtfong tin rang ngQC th<;1ch chua dlfng ngu6n nang llfc linh thieng phi thuong, c6 th~ giup chua lanh b<$nh va khie'n cho ta rna yeu quai lanh xa. Nhii'ng tac phim dieu khåc bång ngQc th<;1ch thuong duqc the' gidi danh gia cao. TMt St! NgQC Båe Clfc da thay d6i cach nhln etla cå the' gidi v~ ngQc th<;1ch Nephrite. De'n nam 2000 m<)t kh6i ngQc vi d<;1i, khong tl ve't, phim luqng quy gia va ni;ing khoang 18 ta'n duqc phat hi<$n da khie'n cho ngtfoi ta phai k:inh ng<;lC Va kho'i ngQc duqc gQi ten la "Ni~m Kieu Hanh etla Bac Clfc" (Polar Pride). Kho'i ngQc nay duqc ong Fred Ward, m<)t nha nghien cuu da quy !ung danh the' gidi danh gia la "kham pha etla thien nien kf' . Ong Kirk Makepeace, giam d6c cong ty khi duqc hoi se c6 dlf dinh gl V~ kho'i ngQC nay ... Ong trå lai: "Toi se d~ the' gidi quye't dinh" va "toi se khong xe them chut nao vao kho'i ngQc nay nii'a . Toi se M nguyen nhu v~y rna dfiu gia, VI day la m<)t ky quan etla thien nhien. Toi eling mong udc kh6i da nay se trd thanh m<)t mon v~t quy' th~t quy gia di;it trong m<)t vi<$n bao tang, m<)t cong trlnh ldn, n6 se la m<)t bi~u tuqng, la kh6i ngQc th<;1ch vdi mau xanh sang d~p chua tung tha'y tren toan the' gidi d~ mQi nguoi eling c6 cd hQi chiem ngam ... "

D6 la cd duyen thien nhien, bay gio ta thl't budc va o cd duyen Ph~t slf. ... M<)t dem nQ eling vao nam 2000, m<)t vi Th~y lanh d<;1o H<)i Bao T6n Ph~t Giao D<;ii Thua - L<;it Ma Zopa Rinpoche thung Hing Kathmandu, Nepal da nåm m<)ng nhln tha'y kh6i ngQc th<;1ch t<;1i Gia Na D<;ii, gi~t rnlnh thuc gia'c va gQi di<$n cho m<)t nguoi d<$ tli' nguoi Uc ten la Ian Green - m<)t ngttoi Ph~t tli' hdn 35 nam vdi nhi~u nam cong qua Ph~t slf, nhttng cong vi<$c hang ngay etla ong la Giam d6c m<)t cong ty quang do, va hi<$n dang n6 llfc v~n d<)ng xay dlfng ngoi Bao Th:ip D<;ii Tu Bi t<;1i vling Bendigo, bang Victoria. L<;it Ma Zopa Rinpoche khuye'n ta'n ong Ian Green nen tlm de'n ndi va thinh cho duqc kh6i ngQC fiy va t<;lO dlfng tuqng Ph~t, vdi nguy<$n udc anh sang etla Ph~t ngqc se mang ni~m an l<;1c, h<;1nh phuc de'n cho chung sanh va eling la mlJc dich ngan cMn nhftng hi~m h<;>a tan pha etla o nhi~m moi truong va chie'n tranh d6 mang l<;1i hoa blnh cho cå the' gidi. Ong Ian Green da phai bo ngang c6ng vi~c xay cfit d~ len duong de'n Gia Na D<;ii, t<;1i day ong da thudng luqng dttqc vdi ong Kirk Makepeace d~ thinh duqc kho'i ngQC nay . s6 ti~n trao d6i vån la m<)t con s6 bi m~t, nhttng c6 le vao khoang l tri<$u My kim. Chuy<$n mdi d~u khong ai

tu

tu

Phap Åm Ph~ t Dan 2011

ngo duqc nhung th~ t slf vdi thanh qua d<;1t duqc, ong Ian Green da t<;lO m<)t tich !Gy can cd Ph~t St! to ldn khong nhung cho ong rna cå Ph~t tli' c6 duyen g<;ip trong cu<)c s6ng hi<$n d<;1i va mai v~ sau ...

Tu d6 kho'i ng<;>c da båt d~u m<)t

hanh trlnh v~n chuy~n tlf hai cång Vancouver de'n thtl do Bangkok, Thai Lan vao thang 12 nam 2006. CUQC

Sau nhi~u thang phan van va chqn llfa, cu6i eling tuqng PMt t<;1i Bao thap D<;1i Giac Ng9 B6 D~ D<;1o Trang, ndi Due Ph~t thanh d<;1o t<;1i An D9 duqc chQn lam ki~u må u, vl hang V<;in d<$ tli' PMt da quen vdi dang ng6i, net mf:it, nlJ Ctfoi etla pho ttfc;Jng nay.

a

tu

T<;1i da y L<;1t Ma Lama Zopa Rinpoche Nepal qua dich than di~u hqp vi~c t<;1c tuqng eling vdi cac chuyen vien Uc Chau, Tay T<;1ng qua lam vi<$c vdi dan thq Thai Lan.

tu

Cong trlnh khåc tuqng båt d~u do cong ty Jade Thongtavee dam nh~n . Bay la m<)t cong ty Thai Lan lam vi<$c lau nam va uy tin trong gidi khåc ngqc, cd sd t<;>a l<;1c g~n Chiangrai phia Båe Thai Lan. Cong Ty Jade Thongtavee do ong Boonthong Yotharvut thanh !~p. Sau nhi~u nam kinh nghi~m khåc ng<;>c d Thai, ong Yotharvut da sang Trung Hoa tu h<;>c ky thu~t ch<;1m ng<;>c tren hdn m<)t nam . Khi trd l<;1i Thai Lan, ong thanh l~p cong ty Jade Thongtavee vao nam 1973. Jade Thongtavee nay c6 hdn 30 tay thq khåc ng<;>c lao luy~n, t<;10 ra nhi~u san phåm my thu~t n6i tie'ng c6 gia tri ngh ~ thu~t cao, dtfc;Jc de nha sttu t~p va chlia chi~n d khåp ndi ua chu<)ng. Cong trlnh dieu khåc Ph~t NgQc nay la do ong Vanit Yotharvut, con trai etla nha sang l~p cong ty va eling la giam d6c dudng thoi etla cong ty Thongtavee, trlfc tie'p giam sat va theo d6i tlf lue khdi cong cho de'n lue hoan man Trude khi vao vi~c, cong ty nay da th~tc hi~n hai mo hlnh: m<)t mo hlnh thu nho va m<)t mo hlnh dung kich thudc. Cac mo hlnh khåc tuqng duqc lanh d<;iO tinh th~n etla cong trlnh khåc ttfc;Jng nay la L<;it Ma Zopa Rinpoche dich than ki~m soat va phe chuån.

Tie'n trlnh kh{c tttqng: Mo hlnh d~u tien dtfc;Jc L<;1t Ma Zopa Rinpoche di~u chinh vao thang 05 nam 2007; Mo hlnh thu hai duqc L<;it Ma Zopa Rinpoche di~u chinh vao cu6i nam 2007; Mo hlnh thu ba duqc ong Jonathon Partridge di~u chinh vao cu6i nam 2007; Va Mo hlnh th(f tt( dtfc;Jc cha'p thu~n vao d~u nam 2008.

107


Sau khi mo hlnh thU' tli dtiqc cha'p thu~n, ang Jade Thongtavee båt dåu khåc tliqng de'n thang 06 nam 2008 thl cong trinh khåc tliqng hoan ta't; va vao thang 07 nam 2008 thl cong trlnh danh bong tliqng hoan ta't; Cuoi cung thi Nghi 18 chu nguy~n hoan ta't vao thang 12 nam 2008; va kS tu då u nam 2009 chudng trinh triSn lam Ph~t Ng<;>c båt då u.

Hanh trlnh: Pho tliqng da hoan ta't va ne'u dem

V~

an vi tan tho t~i Båo Thap D~i Tu Bi d Bendigo, Victoria, Uc Chau thl slf vi~c qua ddn giån nhling se khong c6 y nghTa kS cå v~ lanh vlfc hoång dtidng d~o phap, rao giång hoa blnh va quyen g6p phlioc slidng. Tu d6 cong ty dtta ra sang kie'n he't sU'c thlfc te' La t6 chU'c cac CUQC triSn lam luu d{)ng tren toan the' gioi M m<;>i PMt til' c6 cd duyen chiem ngtfong va g6p phån cong dU'c kie'n t~o ngoi Båo Thap dang dang dd ... Sang kie'n thlidng m~i dåu tien la khi xe doi khoi ng<;>c, la'y phån chinh t~c tliqng thi da c6 gån m{)t nil'a khoi ng<;>c dS dung lam cac pho tliqng nho . NhG'ng månh v1,1n ciia ng<;>c lam thanh d6 trang sU'c vua dyp de, y nghTa va c6 duyen Ph~t. Chuye'n vi8n du ciia pho tliqng tren khåp neo dtiong the' gioi, da c6 sån nhG'ng ngoi chua nghenh d6n va tan tliqng de'n dau eling chi dem y nghTa rao truy~n hoa blnh, md r{)ng dta chua cha Ph~t til' va m<;>i nguoi . Thea chlidng trinh he't sU'c quy mo va ch~t che, Ph~t Ng<;>c tu d6 len dtiong. Ai eling hiSu rång, tren the' gioi da c6 bie't bao nhieu la tliqng Ph~t vT d~i hdn Ph~t Ng<;>c. Ton kem hdn Ph~t Ng<;>c. C6 thS huy~n di~u va mang b~ day lich sil' rna Ph~t Ng<;>c khong thS sanh dtiqc. Ta't cå d~u la nhG'ng pho tliqng danh tie'ng nhling ba't d{)ng. Voi m{)t the' gioi chuySn d{)ng va di~n til' ciia the' ky 21, Ph~t Ng<;>c tuy nho be hdn, tre trung hdn, nhling lam bång ng<;>c va la tliqng ngQC duy nhfft, dåu tien tren the' gioi da chuySn d{)ng. Hlnh ånh DU'c Ph~t Thich Ca Mau Ni trang dang ng6i Thi~n tTnh t~f t~i mang biSu thi tam blnh voi net d~i hung, d~i llfc, d~i tu bi. Pho tliqng ciia khoi da Ni~m Hanh Di~n Båe Clfc, ciia mau hlnh tu d~o trang An D{), ciia ban tay ngh~ nhan Thai Lan, ciia chii nhan tie'p thi Uc Chau va ciia linh h6n co va'n tu quy Thåy L~t Ma Tay T~ng. Chinh pho tliqng d6 da båt dåu cong vi~c chinh ph1,1c Ph~t tlf Vi~t Nam, ngay tu que hlidng va dån sang cac mtoc c6 ngttoi Vi~t dinh cli... Vi~t Nam la quoc gia dåu tien tren the' gioi triSn

lam m{)t tliqng Ph~t bång da quy vT d~i va eling la nuoc dåu tien tren the' gioi c6 thång duyen duqc Phap Åm Ph~t Dån 2011

triSn lam Ph~t Ng<;>c. Chua Quan Åm (Non Nuoc, Da Nång) la ngoi Chua dåu tien Ph~t Ng<;>c de'n vao ngay 13/3/2009. Sau d6 tuån tlf Ph~t Ng<;>c hi~n di~n cå Nam lan Båe Vi~t Nam trude khi vong quanh nlioc Uc nhG'ng thang cuoi nam 2009. Va vung Båe My g6m Gia Na D~i, Hoa Ky .. . trang nam 2010 Ph~t Ng<;>c. Va tu dåu nam 2011, Ph~t Ng<;>c l~i båt dåu m{)t vong quanh Åu chau tu DU'c, Anh, Na U y, Th1,1y DiSn ... Vi~c triSn lam Ph~t Ng<;>c nhåm m1,1c dich t~o cd du yen cha hang Ph~t til' chiem bai, dånh 18 ... nhtfng d6ng hlidng khac tin ngliong eling c6 cd h{)i nhln xem .. . va ta't cå trang cung m{)t tide nguy~n

la du nguy~n cha the' gioi hoa blnh, chung sanh an l~c, rieng hang Ph~t til' va d6ng hlidng Vi~t Nam t~i Na Uy vao dåu thang 8 nay c6 them cd h{)i quay quån V~ m{)t ch6 - m{)t cd sd moi rna Giao H{)i va toan thS Tang tin d6 Ph~t Giao Vi~t Nam vua kie'n t~o dti'QC t~i vung ngo~i o Oslo .. . m{)t Cd sd rna dlf kie'n tlidng lai ngoai chU'c nang la ngoi nha Tam Båo con la ch6 nglioi Vi~t voi nhi~u 18 h{)i van h6a, ndi trao d6i, g~p go . . .. va eling khong it m6i khi di xa l~i c6 cd duyen ghe qua ta tue qua dem trang khung cånh yen tinh, dåy net ve van h6a Vi~t, trang m{)t mo i trliong Vi~t. .. Va eling nhan dip nay chung ta cung du nguy~n thea nghi thU'c thåm l~ng ciia rieng tan giao, tin ngliong rnlnh dS t~ dn, cam dn da't mfoc, nhån dan va chinh phii Na Uy da t~o cd duyen chung ta sinh t6n, con chau, cha my, anh em chung ta dtiqc hlidng phån lqi l~c .. . va eling chung ta - c{)ng d6ng nglioi Vi~t voi suc m~nh ciia hang ngan nglioi, m{)t suc m~nh thieng lieng, tam linh . .. chung ta cung du nguy~n cha da't nlioc Vi~t Nam chung ta th~t slf dtiqc an blnh, dan t{)c chung ta th~t slf c6 du m<;>i quy~n tlf do ca nhan , xa hQi, . .. . va chinh quy~n C{)ng sån som dut bo d{)c quy~n dång tri, som cung voi trao Iuu phat triSn cua the' gioi tlf do dan chu rna cung voi nglioi dan Vi~t th~t Slf dU'ng len båo V~ chii quy~n da't nlioc, lam cha dan giau nlioc m~nh, xa h{)i luon tan tr<;>ng gia tri d~o due ca nhan rna trang d6 ni~m tin tan giao g6p phån khong nho ...

f>8i net V~ nhii'ng ngltiYi Ji8n quan de'n vi~c phåt tam t8n ~o pho t1t<;1ng NgQc Ph~t Ian Green: Nhli da n6i, voi loi khuye'n khich ciia L~t Ma Zopa Rinpoche, d~o hG'u Ian Green da phat tam ton t~o pho tliqng Ng<;>c Ph~t nay. D~o hG'u Ian Green da la m{)t Ph~t til' hdn 35 nam qua. Nam 1970, sau khi tot nghi~p D~i H<;>c, ang Ian Green da len dttong hanh htfdng sang AnD{). T~i day , giong

108


nhu' nhieu Ph~t tlf Tay phu'dng khac, ong da xuc d()ng th~t St! khi phat hi~n ra neo d~o hQC Dong phu'dng huyen bi, ong cho bie't ong ra't thich thu khi hi~u ding ddi s6ng tam linh d6ng vai tro ra't quan tr<;>ng trong neo van hoa A Dong, dieu d6 da giup ong tha'y ro xa h()i phu'dng Tay quå la thien ve v~t cha't. D~o huu Ian Green da de'n chiem bai thanh Ba La N~i, nåm d<;>c theo song Hang va de'n t~n gån vu'dn L()c Uy~n, ndi Due Ph~t Thich Ca lan chuy~n banh xe Phap dåu tien. Ong van con nho mai ve tTnh l~ng khong eling (1 ndi nay, trai ngu'<;lc vdi cå nhffng gl nao nhi~t, 6n ao (1 cac thanh ph6 khac cua xu An. Ian Green ciing tha'y tam cua ong hoan toan an tinh t~i vu'dn L()c Uy~n, nhu' th~ la ong da ve de'n nha cua nlinh. 6ng eling ng~p tran cåm xuc khi chiem nguong nhung bue phu dieu ch~m trd t~i Thanh tich nay, vl day m()t cong trlnh t~c khåc tu da C1 vu'dn L()c Uy~n rna theo ong "dudng nhu' c6 m()t nang ltfc kh6 tin toa ngdi tuben trong". D~o

huu Ian Green da chiem ngu'ong D~i Thap C1 vu'dn L()c Uy~n ndi du'<;Jc danh da'u la Due Ph~t giång bai phap dåu tien sau khi Ngai chung ng() , eling la m()t trong b6n Thanh tich quan tr<;>ng cua PMt giao. Sau khi vie'ng tham Vu'dn L()c Uy~n, ong mua m()t cu6n sach, de ta i "PMt giao la gl?" d~ t1m hi~u nhftng y ni~m cua Ph~t giao nhu' Nhan Quå, Nghi~p Ba o, Ta i Sanh .. .. Ong n6i ong c6 cåm tu'dng ong da bie't ta't cå nhung dieu nay, du rång ong chtfa tung tha'y nhung !di d~y nay trude d6. Ian Green bay gid eling cåm nh~n rång bån than cua ong da c6 cd duyen tie'p c~n voi Ph~t giao ti:t nhung kie'p qua khu .... Va c6 nhien ong da "khong c6 m()t ch<;>n l~ta nao khac hdn rna tlf xem nlinh la m()t Ph~t tlf" . Tie'p d6 , ong c6 duyen g~p du<;lc hai vj L~t Ma Tay T~ng t~i Tu Vi~n Kopan nåm trong thung lling Kathmandu C1 Nepal vao nam 1975 va khi d6 ong tham dlf kh6a tu m()t thang eling voi nhieu b~n tre ngudi Tay phtfdng khac, dttdi s~t dan dåt cua hai vj Thåy, d6 la L~t Ma Yeshe va L~t Ma Zopa. Nam 1981, Ian Green da cung thinh hai vi Thåy de'n tham gia dlnh ong C1 Bendigo. Trong djp nay, than pht,~ cua ong da phat tam cung dudng 50 mau da't cho L~t Ma Yeshe d~ kie'n l~p m()t trung tam Ph~t giao. L~t Ma Yeshe sau d6 da dich than phat h<;>a sd d6 chinh tren khu da't menh mong nay, Ngai quye't djnh khu nao xay dtfng cai gl, vi dt,~ khu da't cao nha't, ngai cho xay dtfng Båo Thap D~i Bi va xung quanh khu da't nay la Chanh Di~n Atisha, Thien Dudng Thubten Shredrup Ling, Thu Vi~n ... . Phap Åm Ph~ t D a n 2011

Ra't tie'c L~t Ma Yeshe da khong nhln tha'y du<;Jc nhung thanh quå nhu' ngay horn nay, vl Ngai da vien tich vao nam 1984, va m<;>i cong trlnh PMt Stf dang dd cua H()i da du'<;lc L~t Ma Zopa Rinpoche thua ke' cho de'n t~n ngay horn nay.

L,t Ma Thubten Yeshe (1935-1984): Ngai la m()t phap su' ndi tie'ng, la Su Pht,~ cua d~o huu Ian Green, Ngai la nguoi g6p suc san bång cac chuong ng~i dia du va n6i lien nhung phan cach van h6a va chung t()c d~ dong tu~ giac m~t trdi dåu ngu6n Tay T~ng chåy xu6ng vung da't l~ Tay phu'dng. Ngai sinh vao thang 5 nam 1935 t~i ngo~i o thU do Lhasa, Tay T~ng . Len 6 tudi Ngai xua't gia va tråi qua 20 nam tu luyen t~i tu vien Sera C1 Lhasa. Day la thdi gian tuy~t vdi, thanh thi~n va cao khie't nha't trong ddi cua Ngai, Ngai nho l~i : "Toi va khoång 10.000 Tang si khac da vui ve khep nlinh trong ddi s6ng gioi lu~t. M()t bong hoa eling khong du<;Jc phep nd ne'u n6 lam ta xao lang vi~c dieu tam djnh y". Nam 1959, C1 tudi 25, Ngai de'n tY. n~n t~i vung Dong Båe An D9; t~i day Ngai båt dåu h<;>c Anh van d~ chuån bj cho m()t cu()c s6ng moi. Nam 1961, Ngai thu nh~n ngudi d~ tlf Tay phudng dåu tien ta qu~n chua Zina Rachevsky, m()t cong nudng xinh d~p voi mai t6c mau b~ch kim, thu()c dong d6i quy t()c Nga. Sau ngay de' che' Nga st,~p dd gia dlnh cua Zina sang lanh n~n C1 California, Hoa Ky. M~ co la ngtfdi thi:fa htfdng m()t gia tai khdng 16, va la m()t trong nhung ngtfdi dan ba giau nha't nu'oc My. Zina lOn len trong slf giau c6 d6 va trd nen htt hong vl tlnh dt,~c va rna tuy. Dåu tMp nien 60, Zina rdi bo mtoc My d~ theo s6ng voi nh6m ngh~ si C1 Hy L~p, r6i ]~i tlm de'n vung da't thanh Hippy An D(). Lue co g~p du<;lc Lama Yeshe th1 co da tan phai va kho cån vl rna tuy, ru<;Ju m~nh va 16i s6ng buong thå. Qua 9 thang h<;> c gi a o ly, Zina quye't djnh xua't gia trd thanh Su co. Sau d6, Zina dtf<;lc Lama Yeshe dua de'n Nepal d~ tu h<;>c. T~i day, Zina da mua dltt m()t vung da't r()ng tren ng<;>n d6i nhln xu6ng thu phu Kathmadu d~ xay dlfng tu vien Kopan. Su' co Zina nh~p tha't tu h<;>c du<;lc 3 nam thl qua ddi C1 tu6i 42. Vao thang 11 nam 1971, Lama Yeshe båt dåu md kh6a tu Lam Rim (Tiem D~o) cho 250 nguoi Tay phtfdng de'n dlf tu kh6a nay. M~c du v6n lie'ng Anh van gioi h~n nhung Ngai giång phap ra't hay. Ngai n6i : "Toi tin rång Ph~t giao c6 nhung die u quy gia d~ t~ng cho ngu'di Tay phtfdng nhung ngudi thie'u hi~u bie't ve chltc nang cua tam thltc. Xuyen qua tam th(tc, ta c6 th~ d~t du<;lc nhftng tr~ng thai h~nh phuc khong th~ ngd du<;Jc". Sau kh6a tu c6 co Max 109


Mathews (nguoi MY) va ong Nick Ribush (mot bac sT ngu'oi U c) xin xuåt gi a. . Nam 1974, Lama Yeshe cung vdi Lama Zopa va su' co Max Mathews de'n bang Indiana (My) d~ tham nh6m thi~n sinh cua ~ois-Bod Wood, nhung ngu'oi tung de'n tu hQc t~i Ån D(). Sau khi roi My doan de'n Uc d~ di~n thuye't va thanh !~p Vi~n Quan Åm (J bang Queensland, day la Trung tam Ph~t giao (TTPG) dåu tien cua m()t chu6i råt dai nhffng TTPG ffiQC len (J Uc, Åu va My chau sau nay . M()t nam sau, L~t Ma Yeshe theo loi moi nen t6 chtk chuye'n hoång phap vang quanh the' gidi thu hai g6m My , U c va b6n nudc khac (J cha u Åu. De'n thang 11 nam 1975, t~i bang California, Lat Ma Yeshe tuyen b6 thanh !~p H()i Bao T6n Phåt Giao D~i Thua (Foundation for The Preservation ~f The Mahayana Teachings, vie't tåt la FPMT), t6 chuc nay phat tri~n råt nhanh, de'n nay c6 tren 100 ~i nhanh (J 20 qu6c gia khac nhau bao g6m Nepal, AnD(), Anh, My, Uc, Phap, Due, Y, Tay Ban Nha, Ha Lan, Brasil, Hy L~p, Nh~t Ban, Dai Loan ... Ngoai cac chi nhanh nay con c6 m()t nha xuåt ban råt thanh cong la Wisdom Publications (J bang Massachusetts va m()t Ph~t hQc vi~n Nalanda gån Toulouse, Phap qu6c, da c6 th~ cung cåp m()t chu'dn~ trlnh tu hQc da di~n cho Tang si phu'dng Ta y moi ngay cang dong. De'n ngay 3/03/1984, Ngai dau n~ng vl b~nh tim, va da vien tich (J tu6i 49 t~i Los Angeles, bang C,.alifomia, d~ l~i phfa sau mlnh m()t t6 chuc kh6ng lo do nguoi d~ tlf L~t Ma Zopa Rinpoche dang ganh vac. Hai nam sau (tu ngay måt), ngLfoi ta da phat hi~n ra Ngai trang m()t dang hlnh khac, d6 la Ose! Hita Torres, sinh ngay 12/02/1985, Ngai da tai sinh trd !~i Bubion, Tay Ban Nha.

4t

Ma Zopa Rinpoche: sinh nam 1946 tai Khumbu, Nepal, dudi r~ng nui Everest. Ngai du~c xem la h~u than cua c6 L~t Ma Lawudo. Nam 1957, Ngai xuåt gia t~i Tu Vi~n Dungkar, sau d6 theo hQc t~i Ph~t HQc Vi~n Sere cho de'n nam 195~, sau d6 cung vdi Thåy cua mlnh de'n tY. n~n t~i AnD() . Tu nam 1984, Ngai la ngLfoi thua ke' va lanh d~o H()i Bao T6n Ph~t Giao D~i Thua, van phong trung udng cua H()i d~t t~i California, Hoa Ky. L~t Ma Zopa la nguoi chi d~o va thåm dinh mQi vi~c, tu lUe khdi nguyen cho de'n lue h~an thanh dlf an ton t~o Ph~t NgQc nay.

Trd l~i vdi phån d6ng g6p cua d~o huu Ian Green, c6 th~ n6i Bao Thap D~i Tu Bi t~i Bendigo da trd thanh cong trlnh cua cå CUQC doi d~o huu Ian Phap Åm Ph~t Dån 2011

Green. Lue chua khdi cong, Ian Green chi dam udc md la mlnh chi thtfc hi~n phån n~n m6ng va dan så_t, nay udc md d6 thanh ttfu, ong da hoan tåt phån nen m6ng va dan såt kien c6 vdi chi phi tren hai tri~u do la uc, d~( an con l~i la xay dtfng 9 tång, vdi t6ng chi phi khoang 20 tri~u do la (tinh trang thoi di~m 2009 nay). Xin cåu nguy~n va tha thie't keu gQi quy PMt tlf xa gån ung h() va tie'p tay giup cho Ian Green va Ph~t Giao Tay T~ng som thanh ttfu cong trlnh xay dtjng nay . Bao Thap D~i Tu Bi nay da khdi ngu6n tu ni~m md udc cua L~t Ma Yeshe, vl Ngai mu6n ta i tao lai D~i Thap Gyantse (J ben ngoai xu sd Tay T~n~. Do v~y rna Ian Green c6 gång th~fc hi~n hoai bao cua Su Phl} bång cach cho ve hQa d6 Båo Thap D~i Tu Bi d Bendigo c6 cung kich thudc va kie'n true gi6ng nhLf Bao Thap Gyantse (J Ta y T~ng (xay d~fng hoan thanh vao the' ky thu 15, cao 48 met, g6m c6 9 tång, 108 ct(a vao, ben trang c6 75 dien tho khac nh_a u, va trung bay tren 100,000 hlnh tu<jng Ph~t, Bo Tat khåp ndi trong Bao Thåp). DU'c Dat Lai Lat Ma da n6i them v~ Bao Thap D~i Tu-B.i nhu s~u "Ngay d thoi di~m nay, khi nhung di sån van h6a Tay T~ng dang dån bi tieu di~t, ki~u m~u Thap theo phudng cach Tay T~ng mang !~i nhi~u y nghTa cho doi s6ng tam linh cua Ph~t til' va cho van h6a Ph~t giao Tay T~ng. H6 tr<J cho d~f an cao quy nay la phap h~nh t6t d~ t~o thi~n nghi~p. " D~o huu Ian Green la Trudng Ban Di~u Hanh cong

trlnh Phap Gidi Tu Bi D~i Båo Thap kiem Giam d6c Dt! an Ph~t NgQC Th~ch . Ong eling la Chu tich cua Hi~p H()i Dalai Lama in Australia Ltd, m()t. t6 chuc chuyen V~ nhung chuye'n cong du cua Due D~t Lai L~t Ma t~i U c. D~o huu Ian va phu nhan la Judy thuong h<Jp tac trong cong vi~c phat tri~n Trung Tam Atisha va D~i-Bao-Thap. Ngoai ra ba Judy con la Quan ly Dt! an Ph~t NgQc Th~ch.

Phv. Chu: Tu khi Ph~t NgQc båt då u tri~n lam vang quanh the' gidi thl m()t t6 chuc di~u hanh cong vi~c nay du<Jc hlnh thanh vdi ten: Jade Buddha Organisasion (H()i Ph~t NgQc Cho Hoa Blnh The' Gi di)

Ban E>i~u Hanh HQi g6m c6: - Lanh D~o Tinh Thån: Kyabje Lama Zopa Rinpoche. - Chu Tich H()i: Ong Ian Green . - Thanh vien H()i D6ng Quan Tri: g6m Ba Judy Green (v<J ong Ian Green), ong Tom Castles, ong

IlO


Salim Lee, ong Brian Ashen, ong Wayna Thomson, ong Jon Breukel, va ong Garrey Foulkes .... - Quån Ly Di~u Hanh Tri~n Uim: Co My Linh

NgttCJi HAnh Kha't Vi~t Nam

Nguy~n .

- Di~u Ph6i Vien Tri~n Uim: Co Serene Loy. - Trach nhi~m Tour tri~n lam: Co Linh Tran, ong Jowan Do. - Nhan vien Quån Ly Hanh Chanh Van Phong. G6m Ba Jessica Benmassaud va Ong Dee Nissanke . - Quån Tr~ M<;tng: Co Quinn Pham. -Lo Vi~c V~n Chuy~n: Ong Phuoc Ngo, Ty kheo Thich Linh Tuong va Ong Cuong Ho.

I>ia chi lien ~c: The Great Stupa of Universal Compassion Ltd Sandhurst Town Road Myers Flat l Eaglehawk, Victoria 3556- Australia

I>ia chi HQp thiC:

To i khong xin cå cu()c doi Chi mang m()t chut tlnh ngudi Vi~t Nam Doi toi niing dai mua dåm Om thudng nhd dung g<;>i thåm ten nhau Con toi lttu l<;tc phudng nao Dua ra rni~n Biic, dua vao rni~n Nam Dua V~ thea nui thea song Che't trang Tr<;ti Cåm, che't long bi~n sau Nha toi d()t nat da lå u B6n ngh1n nam d~ m()t rna u khan tang To i ngudi hanh khåt Vi~t Nam Ng6i nghe rna u nho xu6ng ban ta y kho To i khong gianh gitft cd d6 Chi xin m() t chut tlf do lam ngudi . Tr~n Trung E>~o

POBox 869, Maiden Gully VIC.3551 -Australia Trang Nha ciia H()i: http://jadebuddha.org.au/ (vdi 3 thu tie'ng: Anh, Tau, va Vi~t) s6 lt(<;fng ngudi tham vie'ng, quang chiem dånh l~ PMt Ng<;>c su6t tu dåu nam 2009 de'n horn nay då u thang 5.2011 la: 4.845.000 ngudi. Na Uy - m()t dåt nudc xa xoi vung Biic q(c, s6 lu<;1ng ngt(di Vi~t dtnh cu khong nhi~u nhung xin thanh tam du nguy~n nhan mua Due Ph~t dån sanh la m<;>i nguoi khong phan bi~t ton giao, tin nguong ... eling c6 du thdi gian de'n Khuong Vi~t Lien Hoa D<;to Trang trang tinh thån va ni~m khao khat lon lao la Ton Tu<;1ng "Ph~t Ng<;>c Cho Hoa Blnh The' Gid i" se mang l<;t i ho a blnh cho m<;>i gid i chung sanh ... va mang l<;ti cho m<;>i ngudi hi~n di~n cung than quye'n xa gån ni~m an l<;tc vo bien. Xin chffp tay nguy~n du cho cong CUQC tri~n lam Ph~t Ng<;>c t<;ti Khuong Vi~t Lien Hoa Bao Thap Na Uy va vong quanh the' gidi dtt<;fc thanh ttfu vien man trude khi Ph~t Ng<;>c du<;fc thinh V~ ton thd t<;ti Ba o Thap D<;ti Ti:( Bi (J Bendigo, Victoria, Uc cha u. N amMo A Dii>a

Ph~t

Tai li~u trich dån: Bai du<;1c so<;tn vie't phån ldn trich tU ngu6n tlf li~ u "Ph~t NgQc va udc nguy~n hoa blnh the' gidi" ciia Thåy Thich Nguyen T<;tng, Trang nha Quang Due, Uc cha u cung tu Trang Nha ciia H()i Ph~t Ng<;>c va m()t s6 du ki~n so sanh khac tiY nett. Xin m()t !di chån thanh cåm dn.

Phap Åm Ph~t Diin 2011

tuluy~n

tamxå D~ bay to long thttdng chan th~t d6i vdi m<;>i nguoi, chu ng ta phai XOå bo Slf thien vt trang thai dQ cua chung ta d6i vdi hQ. Y nghT b1nh thudng ciia chung ta d6i vdi k<~ khac luon bi kh6ng che' anh hudng b(Ji nhung cåm xuc phån bi~t va dao d()ng.

Chung ta c6 cåm giac gån giii vdi ngt(di chung ta thucfng. D6i vdi nhung nguoi l~ hay kh6ng quen chung ta cåm thåy xa cach . Va d6i vdi nhung ke chung ta thu ghet, khong than thi~n hay cach bi~t, chung ta cåm thåy ac cåm hay khinh rni~t.

Ill


Tieu ehuffn rna ehung ta phan lo~i m<;>i nguC1i thanh ke thu hay b~n be ra't ro rang. Ne'u m()t ngudi gån gui hay til' te' t6t b1,1ng vdi ta, ngttdi d6 la b~n eua ta. Ne'u m()t nguC1i lam h~i ho~e gay kh6 khan eho ta, nglidi d6 la ke thu eua ta. Kem vdi slf lia thieh rna ehung ta danh eho cae nguC1i than thudng la nhung tlnh cåm nhu long quye'n luye'n va slf mong lide dtt<;je gån gui me'n yeu. Tudng tlf, ehung ta danh eho nhf(ng nguC1i ehung ta khong thieh vdi nhung cåm xue tieu elfe nhu tue gi~n hay min thu . Do d6 , long tlf bi eua ehung ta danh eho m<;>i ngt(di luon e6 gidi h~n . thien vj, thanh kie'n va vdi di~u ki~n la li~u ehung ta cåm thffy e6 gån gui du<;je vdi h<;> hay khong. Long tu bi ehan th~t phåi la vo di~ u ki~n.

Chung ta nen thlfe hanh tam xå d~ vu<;jt qua nhftng cåm xue phan bi~t va thien vi. Phudng caeh d~ tu luy~n tam xå la ehung ta suy nghi~m v~ tinh khong b~n ehåe eua tlnh b~n. Trude he't ehung ta dn suy xet d~ nh~n thffy khong e6 gl båo dåm rång nglidi b~n than eua ehung ta horn nay se mai mai la b~n than su6t dC1i . Tudng tlf ehung ta e6 th~ tlidng tli<;Jng rång nguC1i rna ehung ta khong ua thich khong hån se mai mai nhu v~y . Oie suy ngh1 d6 khue'eh tan nhung cåm xue m~nh me eua Slf thien vi va huy di~t tinh bfft bie'n eua tlnh cåm lliu luye'n trong ehung ta. Chung ta eung e6 th~ suy ni~m v~ nhung Mu quå tieu elfe eua long quye'n luye'n rna ehung ta danh eho b~n be va ae cåm d6i vdi ke thu . Nhung cåm giae eua ehung ta d6i vdi b~n be va ngttdi yeu doi khi lam eho ehung ta mu quang. Chung ta ph6ng d~i nhung phffm ehfft rna rnlnh khao khat ndi nguC1i d6 va tin ehåe la rnlnh khong h~ sai låm. Sau d6, khi ehung ta nh~n thay slf vi~e khong dung vdi nhung gl rna ehung ta ph6ng d~i r6i ehung ta ehoang vang. Chung ta du dua rdi tlf dinh eao t()t eung eua tlnh yeu va mong lide xu6ng de'n Slf thfft v<;>ng, ehan ghet va th~m ehi la tue gi~n . Ngay cå cåm giae hai long va thoå man trong m6i lien h~ vdi m()t ngudi nao d6 rna ehung ta yeu thudng e6 th~ dån de'n slf thfit v<;>ng, ehan nån va eam thu. Phap Åm Ph~t B å n 201 L

Cae phån tt( e6 cåm xue m~nh me nhu nhung nguC1i e6 tlnh yeu lang m~n va long eam thu ehinh trlfe thlidng bi loi eu6n bdi nhung eåm xue nay va ni~m vui eua h<;> ehi thoang qua. Theo quan di~m Ph~t giao, t6t hdn he't ehung ta khong nen nåm giu nhftng cåm xue nhu v~y ngay tt( lue dåu. Nhung h~u quå khi bi ehe' nglf bdi long h~n thu la gl? Danh tlf "Shedang" hay "ciim thu" eua Tay T~ng e6 ngh1a la slf thu nghjeh tlf ndi sau thåm trong long. C6 m()t di~u gl d6 khong h<;1p ly khi ehung ta phån ung l~i nhung di~u ba't eong ho~e gay t6n h~i bång tam thu Mn. Long cam thu eua ehung ta ehång gay ånh hudng de'n than xae ke thu eua ehung ta, n6 khong lam t6n h~i eho h<;>. Dung hdn , ehinh ehung ta lanh ehju nhung h~u quå xau , dång eay do long h~n thu eua ehung ta gay ra. N6 d1,1e khoet ehung ta tlf ben trong. Khi tue gi~n. ehung ta an ehång bie't ngon. Chung ta khong th~ ngu thång giae, nåm lan qua trd l~i su6t dem rna khong caeh nao eh<;1p måt du<;je. N6 ånh hudng sau xa de'n ehung ta trong khi d6 ke thu eua ehung ta tie'p t1,1e s6ng vui ve h~nh phue khong bie't gl de'n tlnh tr~ng phi~n mu()n eua ehung ta. Vu<;1t thoat ra khoi long Mn thu va tue gi~n. ehung ta e6 th~ xil' ly m<;>i tlnh huo'ng e6 ke't quå t6t hdn nhi~u. Ne'u ehung ta tie'p xue m<;>i vi~e vdi tam xå ehung ta se nhln thay vand~ m()t eaeh ro rang hdn va tt( d6 giup ehung ta ap dl,lng pht(dng phap t6t nhat d~ giåi quye't va'n d~. Vi d1,1, ne'u m()t daa be dang lam m()t hanh d()ng gl d6 gay nguy hi~m eho ehinh n6 va m<;>i nguC1i nhu la ehdi vdi nhf(ng que diem, ehung ta e6 th~ trlfng ph~t n6 . Khi ehung ta d6i xil' m()t caeh thång thån nhu v~y . m()t di~ u rat e6 th~ xåy ra la d((a be se khong phån ((ng Slf t((e gi~n eua ehung ta rna dap l~i y thue khffn ca'p va lo ng~i eua ehung ta . Day la eaeh giup ehung ta nh~n bie't rång ke thu dich thlfe hi~n dang nåm trong long ehung ta . 86 la tinh ich ky' long quye'n luye'n va slf tue gi~n eua ehung ta. Chung ta nen bie't khå nang ke thu gay h~i eho ehung ta rat h~n h~p. Ne'u m()t ngttC1i nao d6 thaeh thue kieh d()ng ehung ta , ehung ta nen ki~m ehe' bån than mlnh khong trå

112


dua l~i. thl du cho nguoi d6 c6 Utm gl di nua hQ cung kh6ng th~ gay h~i cho chung ta. Trai l~i. khi nhung cåm xuc m~nh me nhu' v6 eling tue gi~n. ciim thu hay long ham mu6n xuåt hi~n, chung t~o nen Sl;l' r6i lO(;ln trong tam h6n chung ta. Ngay l~p tue chung pha ho~i s~t an l~c trong tam chung ta cung nhu' t~O nen Sl;l' bu6n phi~n, dau khcS va huy di~t c6ng due tu hanh cua chung ta. Khi chung ta hanh trl tam xa , chung ta c6 th~ nh~n thuc du'QC rang nhftng khai ni~m V~ "ke thu " va "b~n be" c6 th~ thay dcSi va tuy thu(>c vao nhi~u yeu t6 khac. Kh6ng c6 ai vua moi sinh ra da la b~n be hay la ke thu cua chung ta va cung kh6ng c6 gl båo dåm ding cac than huu mai mai se la b~n be cua chung ta. "B~n be" va "ke thu" du'<Jc phan chia tuy thu(>c vao thai d(> cu' xil' cua hQ d6i voi chung ta. Nhung nguoi rna chung ta tin ding hQ yeu thu'dng va cham s6c chung ta, chung ta thu'ong xem hQ nhtf nhung ngu'oi b~n than va thu'dng men cua mlnh. Nhung nguoi rna chung ta tin ding hQ c6 nhung y nghi xåu va mu6n lam h~i chung ta la nhung ke thu cua chung ta. Cho nen, chung ta xem m<;>i nguoi la b~n be hay ke thu d~U dl;l'a tren nh~n thlfc V~ nhftng y tu'dng va cåm xuc rna hQ danh cho chung ta . V~y thl, kh6ng CO ai th~fc S~( la b~n be hay ke thu cua chung ta. Chung ta thuong nhåm lån gifta hanh d(>ng cua m(>t ngtfoi va con ngu'oi thl;l'c S~( cua hQ. Th6i quen nay khien chung ta quyet dinh ding bdi vl m(>t hanh vi hay lOi n6i nao d6 , ngtfoi åy trd thanh ke thu cua chung ta. Tuy nhien, thl;l'c ra nguoi d6 kh6ng hån la b~n va cung kh6ng phåi la thu. HQ kh6ng phai la Ph~t til' hay Thien Chua giao; kh6ng phai la nguoi Trung Hoa; cung kh6ng phai la nguoi Tay T~ng. Trong nhi~u tntong h<Jp, m(>t ngtfoi rna chung ta lien h~ lau dai c6 th~ thay dcSi va trd thanh ngu'oi b~n than nhåt cua mlnh. Cho nen, chång c6 gli~ khi chung ta nghi rang: "O! B~n da tung la ke thu cua t6i trong qua kh(t, nhung hi~n t~i chung ta la nhung nguoi b~n t6t". Phudng phap khac d~ tu t~p tam xa, cung nhu vu'<Jt qua cåm xuc thien vi va phan bi~t la chung ta nen suy nghi rang ffiQi ngu'oi d~u blnh dång va khao khat dtf<Jc c6 hl;lnh phuc eling kh6ng thich khcS dau . Them nfta, tåt cå chung ta d~u cåm thåy ding mlnh c6 quy~n hoan thanh khat v<;>ng nay. Lam sao Phap Åm Ph~t Dan 2011

chung ta bi~n h(> cho di~u åy? Råt ddn gian, n6 la m(>t phån trong bån chåt can ban cua con nguoi. Toi kh6ng phai la nguoi duy nhåt, b~n cung kh6ng c6 m(>t d~c quy~n nao cå. Khao khat cua t6i mu6n dtfQC h~nh phuc va Vu'Qt qua dau khcS la m(>t phån trong ban tinh cua t6i; d6 cung la m(>t phån trong ban tinh cua b~n. Nhu v~y, tåt cå m<;>i ngttoi d~u c6 quy~n hu'dng h~nh phuc va tranh khcS dau, ddn giån vl m<;>i nguoi c6 chung ban tinh can ban nay. Dl;l'a tren n~n tang cua Sl! blnh dång nay, chung ta nen phat tri~n tam xå d6i voi m<;>i nguoi. Trong lue thi~n dinh, chung ta dn luy~n t~p tu' tu'dng "Chinh ban than t6i mu6n s6ng c6 h~nh phuc va kh6ng thich khcS dau, m<;>i ngu'oi khac cung vh; chinh ban than mlnh du'dng nhien c6 quy~n thoå man khat VQng nay va ffiQi ngu'oi eling co". Chung ta nen l~p l~ i y tu'dng nay vao lUe chung ta thi~n dinh va cå trong cu(>c s6ng hang ngay cho den khi n6 thffm nhuån vao tam h6n chung ta. Con m(>t di~u quan tr<;>ng cu6i eling, la con nguoi, h~nh phuc cua chung ta tuy thu(>c råt nhi~u vao doi s6ng cua ffiQi ngu'oi va chinh Sl;l' s6ng cua chung ta Ja ket quå CUa Sl;l' dong gop CUa nhi~u ngu'oi khac. Sl! ra doi cua chung ta ph1,1 thu(>c vao cha mt; chung ta. Sau d6, chung ta dn sl! cham s6c va tlnh thtfdng cua cha mt; chung ta trong nhi~u nåm. Sinh ke, ndi d va phudng ti~n sinh s6ng cua chung ta; ngay cå Sl;l' thanh cong va danh tieng cua chung ta cung la ket quå cua nhi~u d6ng g6p cua v6 s6 nguoi khac. Trl;l'c tie p hay gian tiep, nhi~u nguoi lien h~ den Sl;l' t6n t~ i CUa chung ta - chu'a k~ den h~nh phuc cua chung ta. Neu chung ta md r(>ng sl! suy lu~n vtf<Jt khoi gioi h~n cua m(>t doi nguoi, chung ta co th~ nMn thåy rang tråi qua nhi~u kiep tru'oc cua chung ta - th~tc ra, k~ tu lue khdi thuy khai thien l~p dia, råt nhi~u ngu'oi da d6ng g6p v6 s6 k~ vao h~nh phuc cua chung ta. Chung ta c6 th~ ket lu~n: "Ta dl;l'a vao dau d~ rna d6i xl't phan bi~t? T~i sao mlnh c6 th~ bay to than thi~n voi m()t s6 ngu'oi va thu nghich voi m()t s6 nguoi khac? Ta phåi vu'<Jt qua m<;>i cåm xuc phan bi~t va thien vi. Mlnh phåi giup do cho m<;>i nguoi m()t cach blnh dång nhu' nhau". Nguyen t:ic: Due D~t Lai L~t Ma Chuy~n ngt1: HT Thich Tri Chdn Trich tlf cu6n s:ich: "An Open Heart"

113


DAILECUNGCHffiMPHÅTNGOCHOABffiH . . . tir nga y Thå Nam 04.08.2011 c:te'n nga y Thå Nam 11.08.2011

Giao H()i Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhåt Na Uy se t6 chuc D~i L~ Cung Nghinh va Chiem Bai PMt Ng9c Hoa Blnh (trung phung voi D<;ti l~ Vu Lan Bao Hie'u PMt 4ch 2555- 2011). Ph~t

NgQc Hoa Blnh se c:1lt<;Jc ton tri ~i Khuong Vi~t Lien Hoa f)~o Trang Trondheimsvegen. 205,2050 Jessheim

~ Cung Nghinh Due Ph~t Ng9c Quang Uim Lien Hoa D~o Trang ngay Thu Nam 04.08.2011 ~ Khai M~c se t6 chuc va o lue 09.30 gi~ ngay Thå Båy 06.08.2011. ~ Hoa Bang Cåu Nguy~n Ho a Blnh The' Gioi va o lue 21.00 gi~ ngay Thå Båy 06.08.2011. f)~i ~ Vu Lan Bao Hie'u PL 2555-2011 va o lUe 11.00 gi~ ngay Chii Nh~t 07.08.2011. Ch~n Te' Co H6n vao lue 15.00 gi~ ngay Chii Nh~t 07.08.2011. ~ D!ng Ben Cung Ph~t Be' M<;tc D<;ti L~ Cung Chiem Ph~t Ng9c Hoa Blnh The' Gioi vao lue

20.00 gi~ ngay Thå Tlt 10.08.2011.

CHU'ONG TRlNH D~I LE Cungiliem~Ng9eHOOBlnh ~Gili va~I.l VuLanBåolf6IPL2555 Thå Nam, ngay 04.08.2011 (ngay 05.07 T!n Mao) L~

Cung Nghinh Due Ph~t Ng9c Quang Låm Lien Hoa D~o Trang.

Thå Sau, ngay 05.08.2011 (ngay 06.07 T!n Mao) 05.00-22.30 gio: Tt,mg Lang Nghiem Thån Chu, L~ Thuqng D~i Phang, L~ Khai Kinh, Thinh Tie u Di~ u. Thinh Chu' Hu'ong Linh, T~:~ng Kinh, Thuye't Phap Giåi Oan B~t D() Chu' Huong Linh.

Thå Båy, ngay 06.08.2011 (ngay 07.07 T!n Mao) 05.30 giO: Tt,mg Lang Nghiem Thån Chu. 09.30 gio: L~ Khai M<;tc (c6 chu'ong trlnh rieng) 11.30 gio: Cung Du'ong Trai Tang, Thuye't Phap. 16.00 gio : Van ngh~ mung D~i L~. voi slf g6p m~t cua ca si Gia Huy va H~ Vy cung slf ph~:~ di~n cua cac tai ttr van ngh~ ngu'oi Vi~t t~i Na Uy. 21.00 gio: L~ Hoa Dang Cåu Nguy~n Hoa Blnh The' Gioi. Chii Nh~t. ngay 07.08.2011 (ngay 08.07 T!n Mao) 05.30 gio: T~:~ng Lang Nghiem Thån Chu, Thuye't Phap, 11.00 gio: D~i L~ Vu Lan Bao Hie'u PL 2555 - 2011. 15.00 gio: Dang Dan Ch~n Te' Co H6n. Tir Thå Hai 08.08.2011 c:te'n Thå Tlt 10.08.2011 (tir ngay 09.07 c:te'n ngay 11.07 T!n Mao) 05.30-22.30 gio: Thuc chung, T~:~ng Lang Nghiem Thån Chu, Thuye't phap, .. . D~c Bi~t vao lue 20.00 gio ngay Thu Tu' (10.08.2011) se elt hanh L~ Dång Den Cung Ph~t Be'· M~c D~i L~ Cung Chiem PMt NgQc Hoa Blnh The' Gioi.

Thå Nam 11.08.2010 (ngay 12.07 T!n Mao) CUNG ~N PJI!T NGQC Phap Åm Ph~t D an 2011

114


IDnh 책nh sinh ho~t GH.PGVN1N Na Uy

'Fet T'an Mao 2011 ~ Chlla Khuong Vi~t va~ H(>i Tntcmg


phapam

1Ø2l P.O.Box 224 ~

3051 Mjøndalen- Norway epost: phapam@online.no

P~t NgQC Roa Blnh Th6 Gi6i


Phap Am 2011 - Phat Dan