Issuu on Google+


phap

am

Cd Quan Ngon Lu~n GL\O HOI PHAT GIAO VIET NAM THONG NHAT NA UY

GlAo HOI & cAc CHI

HOI PH~T

GlAo VI~T NAM THONG NHAT NA UY

dia chi lien l~c Van Phong Gilio HQi - Chua Khuong

Vi~t

Blystadveien 2 , 2006 Løvenstad , Norway - Fax: (47) 67 .971905 Tel: (47) 67.973033 - Di~n tholJi cong cQng: (47) 67 971905

phal hanh moi nam 4 so vao cac lhang 2. 5. 8 va 12 va cac ban lin dac bi~t

ChiJa Don H~u Sivert Thonstadv . 10-A , 7080 Heimdal - Norge - tel. 90.723559 ChiIa Phap Vii Leirvikveien 4 , 5179 Godvik - Norge - tel. (47) 55 . 937183

Chu Tnidng GI..\O HOI PHATGIAO VIETNAM THONG NHATNA UY

Chu nhi~m kiem Chu bUt Thu'<;1ng TQa Thieh Tri Minh

Thu' Ky Toa

So~n

Quang Khai Trån Hoa

Dia Chi Toa So~n P .O. Box 224 3051 Mjøndalen , Norway epost: phapam@online .no tel : (47) 32.801522 - fax : (47) 32.880312

Trinh Bay NgQC - Nhan

Thl!e

Hi~n

Quang Tan. Quang Minh, Di~ll Phuc

Cimg sI! dong gop eua Phll. Di~ll Thuån, Dan Ha, Ho Dinh, HllY Giang, NgQc Tuy6n. Nglly~n Thu'ong Que, TlIy Anh, Tll~ Nga, Tli Di~m, Th<ii Van Ki€m, Trån Trllng Dao, Van Nuong, ViJ Hoi, ... eli

Chi HQi PGVN Thllng Nhåt tlJi Oslo va phI} c~n Minh Cha nh Nguy~n Nam (Granstangen 28-A , 1051 Oslo - tel. (47) 22.326034) Chi HQi PGVNTN Hedmark & phI} c~n Tam Nguy~n Trjnh E>ong Berger Langmoensvn. 43, 2380 Brumunddal Norge tel. 62 .343219

Chi hQi PGVNTN tlJi Drammen Quang Khai Tran Hoa Kobbervikdalen 118, 3036 Drammen Norge tel. 32.801522

Chi HQi PGVNTN tlJi Moss & Rygge Thien Mån Cao Hliu Luan Avangen Terrasse 404 , 1536 Moss Norge tel. 69 .277096

Chi HQi PG VNTN tlJi Arendal Minh Tli LLfu Kim Thoan Asheimveien 160, 1476 Rasta Norge tel. 67 .918884

Chi HQi PGVNTN tlJi Kristiansand

Chi HQi PGVNTN tlJi Stavanger

& phI} c~n Minh PhLf(Jc Va Van E>i€u Møllevannsvn . 83 , 4617 Kristiansand tel. 38.157423 Norge

& phI} c~n Minh Hoa Triln Van Tien Heidrunvn. 9, 4028 Stavanger Norge tel. 51 .541237

Chi HQi PG VNTN tlJi Bergen Nguyen Tich Nguy~n Van Thung Postboks . 557 . 5884 Bergen Norge tel. 55.930439

Chi HQi PG VNTN tlJi Porsgrunn & Skien Nguyen Hy Nguy~n HLfng Yen Njålsvn . 16, 3917 Porsgrunn Norge tel. 35.512601

Chi HQi PG VNTN tlJi Kongsvinger

Chi HQi PG VNTN tlJi Trondheim

& phI} c~n Quang Minh Nguy~n Van E>6ng Ole Smedstadvn . 26, 2211 Kongsvinger tel. 62.816297 Norge

& phI} c~n Minh E>ai Nguy~n Van Hai Ole Ryningsvn . 7, 7224 Melhus Norge tel. 72 .872879

& phI}

c~n

Ban Hu'dng Dån Gia Dinh Ph~t Tlf Vi~t Nam TlJi Na Uy Tam Nguy~n Trjnh E>ong Berger Langmoensvn . 43, 2380 Brumunddal , Norge - tel. (47) 62 .343119 GDPT Thi~n Hoa: Minh Dung Tran Van E>Qng Damsveien 13 , 2380 Brumunddal , Norge - tel. (47) 62.351898 GDPT Thi~n Minh Nh~t Quang Caa Thj Bay Mågeveien 49, 4847 Arendal Norge tel. 37025529 Thi~n

Fredheimvn . 5, 2013 Skjetten Norge - email :nlphuong76@hotmail.com

GDPT Duc Minh Minh Tri DLfdng Minh Quy€n Veumvn . 50 , 4016 Stavanger Norge tel. 51 .881036

GDPT Chanh Tri Thien Miln Caa Hliu Luan Avangen Terrasse 404 , . tel. 69 .277096 Norge

GDPT Chanh DlJo Nguy~n Thanh HLfong 1536 Moss Ole Ryningsvn. 7, tel. 72 .872879 Norge

GDPT Thi~n HlJnh Quang Minh Nguy~n Van E>6ng Ole Smedstadvn . 26 2211 Kongsvinger Norge tel. 62.816297

Doan TNSV PMt Tlf Oslo

GDPT

Tårn

Nguy~n Thj Lan PhLfdng

Xin lu'u

Y

Ti6n bac ung hO - Thu' tlt va Bai vd xin gdi v6 toa so~n Phap Am Bai vd d6ng g6p xin danh may, ho~c gdi bång email (du'oi bat eli d~ng ehu nao). Ngoai but hi~u xin vui lo ng ghi them ten th~t, OIa chi, so oi~n tho~i M ti~n lien lae khi dn. Bai kh6ng dang VI kh6ng h<;1p ehu tru'ong eua Phap Am, xin mi~n hoa n tra lai

GDPT Duc Dl}c Minh San Hua Baa Lam 5183 Olsvik Olsvikåsen 35, Norge tel. 90 .642364

Minh HlIy€n Ngllyen Ngyc Thuy Vy

email : tnsvpt@yahoo.co Norge tel. 918.04315


nhån mua A

?

PIlAT DAN - PL. 2547 · 2003 • Bon Dieu Hanh Gi60 HQi PGVNTN tQi No Uy, Bon Tri

Sv e6e Chi HQi PGVNTN tQi No Uy va Bon Bien TQp Ph6p

Am

thanh tam kinh chuc ehu Ton Hoa Thu«;tng, Thu«;tng TQa, D~i Duc, Tang Ni ?

"

Phåp the khinh an - Hu~ deng thuong chieu f)Qo quo vien thånh - Chung sanh di dQ

d6ng kinh chuc Quy Giao Hoi, Chi Hoi

Ph~t

Cac Gia Dlnh

Giao,

Ph~t

Til,

toan thti d6ng bao Ph~t til', cling quy van thi Sl va

b~n

dQC.

Thån tåm thl/ang IQc - DQo nghi~p tinh can

cung nguy~n cåu the gidi hoa binh - chung sanh an l~c va d~c bi~t cåu nguy~n cho Giao HQi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhåt t~i que nha sdm thoat qua cdn phap n~n va sdm dUQc ph~c ho~t


trong så nåY Gidi thi,u:

Informasjon, M\,Ic l\,lc (2), Thong Bi~p Ph~t Bån cua Vi~n Tang ThO'ng (3);

PhQt ph6p:

- buc thong

di~p tlf con ngU'oi Buc Ph~t, Ht. Thich Tri Chdn (4) -

Y nghIa thi

hi~n cua Ph~t Bån, La

H6 (7) - y nghIa ngay Ph~t Bån, Tu~ Minh Bi).o (10) - Mt nd hoa dam, Tt. Thich Thai Hoa (13) - sU' VI di).i cua Buc Ph~t, Tk. Thich Vien Giac (19) - ngU'oi ti).i gia tu hQc, Ht. Thich Thi~n Sieu (22) - nhån nhl,lc la hfC lu'<;1ng, Ht. Hu' Van (38) - nhan cach cua Ph~t, Ht. Thich Quång Bo (42) - PMt trong Tam hay ngoai Tam, Tinh Lien Nghiem Xuan H6ng (46) - v~ ngay Ph~t Bån, Vien Hi).nh (47) - tlnh thu'dng trong di).o Ph~t, Tk. Thich Nhu~n Håi (49) - nhan cach thang b!1ng, Robert Bogoda (65); Khao clJu & Vån hc;>c: - mot ni~m mong lung, Huynh Trung Chanh (28) - du' hu'dng mua Ph~t Bån, Thi~n Anh Li).c (35) - mu'oi d6a sen dang PMt, Thien Hu'dng (41) - trang mua PMt Bån, Tk. Thich Huy~n Lan (44) - giå"c mong dåu, VInh Håo (5 1) - ngt!a con hao da, Huy Giang (57) - hoa khe' Iling d6i, Va H6ng (61) - ty d~ ttr, Ti~u Khue (67) - mot dem d Geneve, VG Nam (69); Tin TUc, Tai Li,u: - Tin tuc lien quan Mn Giao Hoi PGVN ThO'ng Nhå"t ti).i Vi~t Nam, Hoa Thu'<;1ng Thich Huy~n Quang, .... (76) - Cung ti(;n giac ]jnh cO' Hoa ThU'<;1ng Thich Buc Ni~m. Thich Trung Quan ..... (91)

- Qua tdnh nghien CUu Kinh Phap Hoa, Tk. Vien Duy (97) - sang mot ni~m tin, Tri Håi (100) - Ph~t Giao Chiem Thanh, H6 Binh (102);

Thd:

Voi st! g6p mat cua cac thi

Sl,

nha thd:

- Cd Phu - Ban Ha - Thien Hu'dng - Hi).t Cat - Huy~n Ton - Huy Giang - NgQc Tuy~n - Nguy(;n Thu'dng Que - Thi~n Hau - Tu~ Nga - NHii NhU' My"':'

de

Phap Am 50 3.2003 - chu Vu Lan Bao Hieu se phat hanh vao dftu thang 8.2003 bai va d6ng g6p xin vui lang gai tntde ngay 15.06.2003

Phap Am 50 4.2003 - chu

de Thanh eQo

se phat hanh VaG trung tuftn thang 11.2003 bai va d6ng g6p xin vui lang gai trude ngay 15.08.2003

Phap Am 56 1.2004 - chu

de Xuen Giap Then

se phat hanh VaG trung tuftn thang 01.2004 bai va d6ng g6p xin vui lang gai trude ngay 01.11.2003


Giao HQi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't Vi~n Tang Th6ng

Phq.T L!ch 254756' 03N7TIXLTV

THONG DIEP . "

?

PHAT DAN 2547 • NAM

MO BON

SU THicH CA MAu NI PHAT

Phat Dån l<;li v€:.. ngay trån gi an ehao d6n Due The' To n. ngay hoan lae eua Ph~t tll' tren nam ehau bon bi~n . Du song nai thanh blnh. an l<;le. ha y bi thang tråm. bi Il;!Y. clua Ila de'n dau ehang nua. thl Ph~t Bån dn la ngay doan tl;! sum vay eua mQi nguoi con Ph~t. Trong tinh thån ay. tai than a i gil'i tai chu tan Hoa Thu<;1ng, ThU<;1ng TQa . B<;li Bue Tang, NI. qui Nam Nu Cu Sl Ph~t Tti trong va ngoai nuae lai du ehue an vui trong due Tu Bi va Tri Tu~ . Due Ph~t då trao tang ehon trån gian daa Giae NgO Giåi Thoat. ma eung la d<;lo Tri Tu~ thu thllng. Chung ta phåi bie't dltng Tri Tue Båt Nha a'y xua tan va minh. euong tin.l a nguon goe kheS dau. tranh ehap.lam phan h6a nhan loai. The' glai ngay nay da sue dnh qua cUQe gQi moi tri thue. eung nhu ap dl;!ng tri thue tren mQi Ilnh vlfe eua doi song. tu khoa hoe Mn kinh te'. M di hoan mot nhan loai bå n han. bi bue Ill e'p thanh nhan IO<;li. no am. tu do, tien tie'n. Nhu the'. la 2:1-l7 nam sau n ga~ Due Ph~t tuyen dudng daa Tri Tue thll thllng. loai nguoi bllt dåu tha'y ehla khoa c(fu ngu y nhan loa l ra khoi eae te doan. tranh ehap. thu Mn. la Tri Tue ehu kha ng gl khae. Nhu the'. la khang co n vu khi nao khae ngoal Tri Tue. M giili ph6ng con nguoi xå hai va giili thoat tam hnh nhan the'. Nhu du tri thUe ma nhan loai phat hien van d5u the' k5 XXI Tay lieh. eang lam eho nguai con Phat)' thue de'n vai tro trong ual Du)' Tu0 Till Nglu~p M holing du'ang dao Tri Tue thu thllng eua Ph~t Giao. Hdn baG gio d. thue Illen euoe hl1ang du'ang trong moi tåm tU. tren aat nuae que hudng. ra de'n toan the' giai la nhiem vu hang dåu eua Ph~t Giao \ 'lt:t Nam trong Slt menh euu mang va e(fu do ehung sinh. Tu~ nhlcn. khong phill mu on la dU(le. Litm sao thue hJen euoe holing du'dng Chanh Phap truae muan nghln trd lue. chltc'lng duycn. de doa '? Phill c6 tinh th5n Vo Uy Thi c1f sti dung tat dde phudng tien bo thi lam eho ehung sinh he't III sei truck mOl hi~m nguy va bie'n co . Giåi ph6ng con nguoi ra khoi Su S9 hai truy~n kie'p. thl daa Tri Tue moi phat hu~ het hdn sile eua n€:.n Ph~t Giao Dån T6e. ma heh sti va con nguoi han hoan tie'p nh~n suot 2000 nam qua tren dili L1iit VIet Nam. V6 Vy Thi la e(fu dnh eua Hi thi va Phap thi. lam nen tinh chat Dai Hung. Dai Lue. Dai Ti:( Bi eua hanh B6 Thi Phåt Giao. Ola di. edm ao. thu6c men dem bo thi cho ke bån han. dau ye'u la nghJa eil' cap euu nguoi L1(lng loai . Nhltng nan tham sanh uy tti. kllle'n eho con nguoi mo mllt. vi k)'. ehi thay e6 mlnh rna khang thay ehung ~mh dau kh6. hue bach khllp . di. thl phåi e6 tinh thån thu<;1ng diing Va Vy moi e6 th~ e(fu dan toe va nhan lo<)i ra khl'li nhung tal nan khung kllle'p eua sinh ttt luan hoi.

Khl chung ta chåp tay truae l~ dai. thanh kinh tung len Nam Mo B6n Su Thich Ca Mau Ni Ph~t. lå lue ehung ta tie'p nhiin \'ito tårn can sU'c m<)nh plll thltong eua tinh thån V6 Uy. M giåi thoat con nguoi ra khoi 59 håi eua va minh. hoan thanh Bon Lai Nguyen Rong Lon eua nguai con Pha!. Trong tmh th5n d6. tai yeu du de cap Giao HOi va toan th~ Ph~t Tti trong va ngoai nuae håy dem tam Va Vy ma phue \'u chung smh de eung du'ang DU'c Phåt nhan Mua Ph~t Dan nam na)'. Qudng Ngåi. Mlla PMt Dan nam QU)' Mlli Phat Ijeh 2:1-l7 Xtil)' Thuong vu Vien Tang Thong

Ty kheo THtCH HUYEN QUANG ... Hdn bao gid rå, thl1c hi~n cUQC hoång dtidng trong m6i tam tti, tren dat ntioc que htidng, ra de'n toan the' gioi la nhi~m VI) hang dåu cua Ph~t Giao Vi~t Nam trong su m~nh ctiu mang va CUu dQ chting sinh .... Phap ÅIll Phål Elan :1003

3


bue thong di~p tit eon ngtioi etla Due Ph~t Thieh Tri Chdn

--- 000 --A. Uti noi dåu Cuoc dai hoiing phap eua Duc Thich Ca du'Qc nhan loai ehiem ngu'ong. khao nghi~m dttoi nhi~u g6c dO: giai thoa t h<;>c. tan giao h<;>c. khoa h<;>c. trie't h<;>c. slt h<;>c ... Song. tat d. d~u c6 chung mot måu riing: "Suot 25 rhe' ki' Cjua. DL(C Phc;ir, ngLtoi sang Ic;ip ra d(lo PluJr, lu on daqc coi la II1Qr rrong nln7ng nho TL( utdng \'/ dai nhat CLia nhan loqi".

sa

Bting tu~ giac sieu vi~t dat du'Qc trong dem hanh dao. Due PMt trai g6t khiip xu An Bo. dem hat giac ngo gieo khelp "dat ram ". muan tat chung sanh Mu du'Qc giac

ca

ngi) nhLf chinh Ngai. Va chiing baD lau. hoa tnii giac ngo ro nd khelp noi. taD thanh vu'an dqo I)' hi~n huu sinh d{)ng giua cuoc dai va lien tl,lC phat trien tren khiip nåm ehau eho den nga) na) .

B. N(li dung kh:ii qu3t v~ Due Ph~t S6ng glam mlnh trong nguc tha't vang ngoc. va bi rang hu(k bdi tlnh ai the nhi . Thai tlt Siddhattha (Si DQt Da) van khong c6 dLfQe ehut thanh thoi. an lac, CUQe sang lu6 n bi dnh r~p bdi giå. benh. che't. sa u. bi. kh6. u'u nao: ehang quye't dinh tu bo vinh hoa phu qU)'. låm VI Sa mon \'<') gia cu M tIm du'ang giai thoat. cuu mlnh va chung

thuQng Chanh diing giae (Anuttara samma samboddhi). du'Qe trai. ngu'ai eung kinh voi 10 ton rueu: eng Cung. Chanh Bie'n Tri. Minh Hanh Tik. Thien The. The' Gian Giai. Vo Thu'Qng ST. Bi~u Nglt Tru'Qng Phu. Thlen Nhan SLf. PMt. The' T6n. Nhan lOi thinh du eua Pham Thien Sahampati (TLl Tai Thien). The'T6n rai eoi bo M. belt dau euoe hanh trlnh dili.+5 nam. truy~n bå dao giåe ng(l . Hlnh anh m(\t Thai tti s6ng trong nhung lua \'di \li uer. con xinh. nhan thuc dUQe su that eUQe lld!. v Lflit thil11h xuat gia lam Sa mon. kh6 hanh. euoi eling tLr tLI. ILr ehung ngo. nelm du'(je quy lu~t v~n hanh eLia vi:' tru-nhiin sinh. da trd thanh thien slt k5 dieu vo tien khoån hiiu trong lich sU' to n giao eua nhan loa i. Thien Slr ii'~ la han hung ca. la khue khai hoa n tråe tuyet vang vong lrong su sang ,uat gan :I thien k5 na) vdl nhung eung hiie da) am dieu. vua nhan the'. \'ua "1\~U the qua de uie'm dudl da) .

I.

Y nghia thanh d~o

Gan mot nam thea hoc voi hal dqo sT Alara Kalarna. lanh dao phai Samkhya d thånh Vesali (Ph$ Xc Ly) vå voi Uddaka Ramaputta. lanh tu phai Yoga (Du gic) tai kinh do Rajagaha (VLlCing Xc). Sa mon Gotarna da quan tri~t tat nhung gl hai dao sT dat åttQc. nhung Ngåi khong thoa man: vi cho riing chung ehu'a phai la qua V! giac ngo tai thuQng. Ngåi quye't dinh tu bo hai dao Sl. sau d6 cung voi 5 de tlt eua Uddaka lå Kondanna. Bhaddya. Vappa . Mahanama va AssaJi xuoi v~ Nam. de'n Uruvela (Uu L6u Tan Loa) I~p cu tu hanh, Cuoc tIm kiem chan ly tren åttang kh6 hi)nh keo dai sau nam. ke't qua cung chii.ng c6 gi ngoai nhung cam giac don dau. kiGt suc. ngat xIu .... Ngai mot Hin nua chai bo phap tu (kh6 hQnh) vo nghJa va "ra minh rfdp dUDe len mo di ".

L The T o n - b4e Thånh khal sång dao Pllat - la ml'\! ngu'ai nhu' bao nhieu con nguai. tLf glae ngo chan I~ . ro i dem SLr giae ngo a'y day l;il eho eon ngu'ol. Ngai khClng phåi la Thuong M. Thien su hay Thrtn Imh c'i mOL the gioi xa xam nao xua't hH~n glua euoe l1Oi, Due Ph~1 day. ne'u al rueu mot caeh ehån ehinh ve Ngal thi ha~ hH:U ding. Ngai la vi huu tinh khong c6 SI am. smh ra li dal vi hanh phue cho muan loai. vi lang thu'ong tu'c'ing eho ual. vi IQi leh. vi hanh phue. vi an l;le cho ehu Thien va loai ngu'ai (Trung B6 l, kinh 56 4, tr ,53). Chån I)' dLroe The T6n chung ngo. do d6. cung d ngay trong the' gla I (hon 6 t~ ngu'ai) nily . Chan ly d6 la nhung quy luat van hilnh eua vu trl,l-nhan sinh (dinh ly Duyen khOI Paticcasamuppada). No ton tai khach quan trong ,Lr sang. Duc Philt du xuat hien hay khong xuat ruen c'i udi. n6 vån luon v~n hanh nhu' va)' (TLlCing Ung B6 klnh Il , ChLlong I. pham 2, tr5l) , E>inh ly na) thiit lå sau kino kho thay. kM chung. neh tinh. eao thuong. sieu I) lu~n . VI di~u: chi c6 nguai tri moi hi~u thau (ki nh TrLl6'ng Bo 1,56 13, tr486).

Sau 49 ngay dem tu' duy thi~n quan dttoi coi dy Assatha. va mot dem. khi saG mai vua 16 di)ng. tu~ giac sieu vi~t bung sang noi tam. Sa mon Gotarna chung VO

2. Voi y nghJa d6. Buc Phat lå ngu'ai "rlu.'(\" duoe chan ly rna khong phai tao dung ra chan I)'. Ngai eltc Iltc phan dai nhung luan die U cho riing Ngåi lå ngu'ai sang

~anh,

ca

.

Ph,ip ÅI1\ Pha! f)an 2(~n


t'!-o ra mQt hQe thuye't. Ty kheo Sunakkhatta la nguoi mae phai sai l§m nghiem trQng nay khi phat biSu giao ly da Båe PMt dU(Je hinh thanh la do qua tinh suy tu, phan doan, suy lu~n, muong tU(Jng nSi sau d6 kiSm nghiem, ph6 bie'n va thuye't giang. Va tat nhien, Båe Ph~t da di ehinh sI! hiSu bie't sai leeh nay (Trung BQ I, kinh s6 22 , tr.161).

3. S6ng trong sI! hudng thl,l dl,le l'!-e (khi con o cung) khong e6 h,!-nh phue ehan th~t, nhu'ng ep sat kh6 h,!-nh (lue tu voi 5 anh em Kondanna) eong ehling dU(Je an vui. Tu bo hai el!e doan nay, thue hanh bat ehanh d,!-o, The' Ton tim dU(Je an l~e tren con duong nay. Va day eong la Trung d'!-o dua Mn sI! ehång ngQ t6i thu(Jng (Trung BQ I, kinh s6 9, tr , 111 : TUC1ng Ung 4, chUC1ng 8, tr,518).

4. Tu bo hai d'!-o Sl thoi danh va 5 nguoi b'!-n d5ng tu M "tlf minh thiip du&: len mil di", la bai phap than giao sinh dQng, thS hien su tI! tu , tI! ehång ngQ eua b~e B'!-o Su, eho ehung ta dang tie'n buac tren IQ trinh giai thoat giae ngQ . Ngai luon d'!-y dung giao ph6 than m'!-ng, tu tUClng, ly tUClng, ml,le dieh s6ng eho bat eå ai, ehu thuye't nao, y he nao dli ehilng da trCl thanh truy~n th6ng, t~p tue ; VI eru e6 minh la ehu nhan tae nghiep, t'!-o nen kh6 dau hay h,!-nh phue. Tu kinh nghiem tu ehång ban than, Båe PMt d'!-y cae de tlt hay tI! minh la ngQn den eho erunh minh, hay tu minh nUe/ng tl!a ne/i erunh minh, cM nue/ng tua mQt gi khae. Dling ehanh phap lam ngQn den, dling ehanh phap lam eho nue/ng tua , cM e6 nue/ng tl!a mQt gl khae (Truang BQ I, kinh s6 15, tr , 584: kinh TUcmg Ung Ill , chUC1ng I, ph am 5, tr.83) .

5. M~t khae, "tlf minh thiip duo(; Len mO. di" eong e6 nghla la tu ben trong moi con nguoi , vi ding "/(11 cd chung sinh d~u co Plu;it t[nh" (Nh6t thiet chung sinh giai hOu PhQt tfnh - kinh Phåp Hoa). råe la ai eling e6 kha na~g thanh Phåt. Tie'n trinh d,!-t Mn qua vi Ph~t la tie'n trinh ehie'n dau voi tI! than, ehie'n dilu voi vo minh (avijja) va ai due (tanha). Båe Ph~t tuyen bo': BiSn e6 thS ean, nui e6 thS sup d6, qua dilt e6 thS bang ho,!-i, nhung kh6 dau khong bao gio eh1lm dU'! d6i voi nguoi con vo minh va ai dl,le (TUC1ng Ung Ill, chUC1ng l, pham 5, tr. 267), Ngai da do'!-n tru M<;1e vo minh va ai dl,le, nen Ngai la båe t6i ton Cl doi; Ngai than dli Cl trong muon loh tam da eao thu(Jng tren tat ca muon loh 6. MQt ye'u to' t6i trQng anh hUClng Mn viee thånh d'!-o eua The' Ton: Chanh tinh tan. B6n mue/i erun ngay dem rong ra tinh tQa duoi eQi b5 d~ la biSu hien da sI! kien tri, tinh tan, nho tinh tan rna The' Ton ehång dU(Je daa qua, Canh gioi Nie't ban khong e6 b6ng dang eua ke bie'ng luoi, eanh elta giai thoat eling khong he mCl eho nguoi khong e6 såe m'!-nh tinh tan . 7. Tu g6e dQ lieh slt, sI! ki~n thanh dao eua The' Ton la diSm son trong ljeh slt ton giao eua nhan loai, md ra mQt ky nguyen mai, ky nguyen eua nhan ban, blnh dling, vo nga va tu bi. Båe th§y vI d,!-i eua nhan lo,!-i xuat hi~n tu

Phåp

Am Ph~l Ehln 2003

day, d'!-o Phåt - d'!-o giai thoat VI h,!-nh phue eho muon loai - eling bat d§u tu day.

Il. Thanb h~nb vi d~i eua Due Ph~t Voi thanh caeh vo thu(Jng va thanh h,!-nh vo song, The' Ton da du hanh qua nhi~u qu6e gia, dm h6a dU(Je nhi~u thanh ph~n trong xa hQi . Tu vua, quan, quy tQe, thåe gia, ty phil Mn gioi thue/ng gia, nong gia, no le, tuong euop, ky nu, cho Mn ngo,!-i d,!-o, tat d d~u dU(Je Ngai thau nhån lam d~ tlt tu hanh thanh tinh trong hQi ehung eua Ngai. SI! t6ng h(Jp da thanh ph§n trong xa hQi hon tap thanh doan thS hOa h<;1p thanh tinh la di~u ky di~u, ne'u khong phai The' Ton se khong thl!e hi~n dU(Je di~u nay. Ke't qua ky di~u nay la do dåe ehieu dm cua båe giac ngQ, nhu'ng ph~n lOn nho vao nhung lOi day nhi~m m§u eling voi nhii'ng phue/ng thåc giao h6a vi di~u eua The' Ton . Trong ph~n nay, ta khong låt lai nhung trang giao ly , rna eru tIm hiSu nhung thanh h,!-nh, thanh caeh va mQt vai con duong hoiing phap eua Ngai .

1. Sau kili hanh d,!-o, The' Ton nghI ngay Mn vi~e giae ngo eho hai vi d'!-o SI Alara Kalarna va Uddaka Ramaputta. Tuy khong phai la hai vi th§y d6i thu(Jng. hai vi nay la nhung vi th~y d§u tien huong dån The' To n tu tåp rna Ngai da d,!-t dU(Je nhung qua vi nhat dinh. Khong do dU(Je VI hQ da qua doi, nhung lang tlidng nho eua The' Ton vån g(Ji len trong ta tinh th§n d,!-i nghIa eua Ngai, Sau d6 , Ngai nghI ngay de'n nam anh em Kondanna va khdi hanh de'n Baranasi, cam h6a hQ thanh nhung d~ tlt d~u tien . Ngai eling khong quen cam h6a nhung than ehu nam xlia : Sujata - co thon nu eung Ngai bat sua , danh Mu su tu bo kh6 hanh vo nghIa: Svastika - eåu thie'u nien eung 8 b6 co min dS 16 t ng5 i thi~n rna sau d6 Ngai ehång Vo thli(Jng Chanh dilng giae. Hinh anh b~e Bao Su nho Mn nhung vi thily da the o hQe lue ehua thanh d,!-o , nhung nguoi ban d5 ng ru, nhung than ehu nam xlia , eho ta mQt eai nhln dily lae quan, tin tudng vao tlnh nguoi eua Ngai, 2. Tin - mQt Y nghIa vo eling quan trQng trong mQi lInh vl!c giua con nglioi voi con nguai. Båe Phåt, dli d6i voi vua ehua , quy tQe hay thå dan, d~u tran trQng ehu tin . Vua Bimbisara , lue The' Ton ehua thanh d,!-o, e6 d~ nghi ne'u tlm du<;1e daa thl hay nM h6a dQ vua; VI vua vua mu6n e6 båe B'!-o Su nue/ng tl!a tinh th§n, vua mu6n giao hao voi The' Ton dS eho xå Magadha c6 m6i quan h~ t6t voi Kapilavatthu. B5ng thoi , ne'u The' Ton trd thanh båe Th§y VI d,!-i thl vua Bimbisara se anh hlidng dU(Je Ngai v~ mat quiln ehung , Båe The' Ton thua hiSu viee nay, vån giu lai håa nam nao, den Magadha cam h6a vua Bimbisara, eu6i eling vua da trd thanh vi d~ tlt nhiet thanh. MQt I§n khae, trong lue dang d Vesali, Båe Phåt nhån lOi moi eua ky nu Ambapali Mn thQ thlie t,!-i nha co ta vao ngay horn sau. Cling lUe ay , nh6m quy toe Lieehavi eong trunh Ngai thQ thl!C t,!-i nha eua hQ, dung vao ngay Ambapali moi. Båe Ph~t tu eh6i trong sI! thåt riing, Ngai 5


da: nMn lOi moi eua Ambapali tnide r6i nen phai giu ehu tin (TrLlong BQ I. kinh 5615 . tr o579). Khi a tu6i 80. sap vao Niet ban, Due PMt gi ang bai phap v~ 4 thån tue eua b~e giae ngo, e6 kha nang keo dai tu6i thQ . Ton gia A Nan nghe nhu'ng khong thinh The Ton tru than d doi mot thoi gian trong khi ae rna trunh Ngai nen sdm VaD Niet ban. Den khi The Ton sap nMp diet. A Nan khån nai Ngai tru them mot thOi gian, Ngai da tu eh6i vi da: "hlia" vdi ae rna . 3. Khong it ngu'oi da: dung lang kinh "nhiln giCli" d~ tim ehil' hieu trong "Philt giCli" nen da khong tlm thay, r6i vo i ket lu~n DU'c Ph~t bo gia dlnh, tr6n cha me xuat gia la bat hieu. Cai hieu eua b~e hi~n tri khong phai la "qw;u n6ng ap [(mh" hay "såa gOl dang (ra". rna la cam h6 a phu m~u v~ vdi ehanh dao. Mu6n v~y , phai tu theo ehanh d?o va dat du'<;1e ehanh d?o. Tinh thån hie'u eua E>ue PM t la C<l.i åai hieu eua ngu'oi di phu'ong xa d~ tim "mon (hu oc " tru'ong sinh bat tl1 v~ M eUu cha m~. rna kho ng ehiu a quanh cha m~ lo bat com. taeh nu'de. Do d6 . ta thay sau khi thanh d?o va då e6 du'<;1e mot s6 dong c1e tu. E>ue Ph~t trd v~ que hu'ong Kapilavatthu d~ h6a dO than ph\) va cae than toe hQ Thieh-ea (Sakya). Kinh eo n k~. E>ue Ph~t v~n thån thong len eoi troi Dau suat M giao h6a than m~u Maya ehung qua A La Han. Nhu' the. ro ding Due Ph~t la b~e d?i hieu. Long hieu eua Ngai thoat khoi ehu hieu thu'ong tinh, khong nhu6m rna u ai due . D6 la tinh thån hie'u d<;lo xua t the' eua b~e giae ngo. Ill. MQt vai d~c tioh hoåog phap cua Due Ph~t Vd i tri tue sieu pham . Due Ph~t da h6a do vo s6 thanh phan trong xå hQi vdi vo s6 phu'ong thue khae nhau . Nhil'ng phu'ong thU'c nay tuy vao b6i canh. d6i tu'<;1ng rna Ngai tuy co giao h6a. Ngai khong bao gio dat ra nhung bai hoc hay eong thue eho vi~e truy~n phap. å day e6 th~ rut ra mo t vai phu'ång thue du'<;1e tim thay trong eUQe doi hoång phap eua Ngai.

1. Tinh oh åt quan: Nu'de trong b6n b~ vo IU<;1ng, nhung eru e6 mot vi duy nhat - vi mij.n. Cung v~y, giao ly eua E>U'c Ph~t nhi~u vo s6, nhu'ng ehi e6 mot vi duy nhat - vi giai thoat. B6n mu'åi lam nam truy~n d<;lo eua Ngai la 45 nam khai md d?o m?eh giai thoat d~ tudi nhuån eho muon loai. giai thoat khoi tham, san. si; giai thoat khoi sanh. gia, b~nh. ehe't, såu. bi, kh6, tru nåo. Du'di eij.p mat eua b~e Dai Giae. the gid i nay la vo thu'ong, euoe s6ng nay la vui it kh6 nhi~u. con ngu'oi nay la vo nga . Day la ba delu an d~ thåm dinh lOi d?y eua Due Ph~t. Mot ban kinh, mot bai k~ thieu nhung delu an nay du'<;1e xem la khong phai lai PMt thuye't. Nhung ai ehap nMn rång the' gidi nay la thu'ong con. euoe s6ng nay la hanh phue, con nguoi nay la tMt ngå, thi khong bao gio dij.t du'<;1e ehan len bo giåi thoat. Cho nen, du kinh di~n e6 nhi~u , phap mo n tu e6 nhi~u . nhu'ng ehi e6 mot m\)e dieh duy nhat la du'a ta den st! giai thoat t6i thu'<;1ng.

2. Tinh anh d" thtlc ti~n: C6 le day la phu'ång thue ph6 bien nhat tren du'ong hoång phap eua E>ue Phat. Hå u nhu eae bo kinh DU'c PMt thuyet d~u it nhi~u mang da c tinh nay. Cho den ngay ca eae ten kinh d~ula bi~u hi~n eua tinh anh d\) , ehiing h?n nhu: kinh Vi dl,l tam vai. kinh M~t hoan, kinh Go m6i, kinh Vi dl,l eai eua , kinh DI,l delu ehan voi, kinh Vi dl,l lai dy .. . Nhung bQ kinh nay, Ngai du'a ra nhung anh du tht!e ti~n, el,l th~ d~ lam sang to lai d?y eua Ngai. Chiing h?n nhu' kinh Vi dl,l con ran. s6 22 trong Trung Bo l, Ngai d<;ly eae due vi nhu' dåu ran; nguoi hQe giao ly ap dung eho vi~e tu hanh rna khong nam du'<;1e nhung phap mon can ban, eung nhu bat rAn rna khong biet caeh bAt se bi ran dn.

3. Tinh båt bie'o-tuy duyen: Tinh bat bie'n-tuy duyen d<;ly ta e6 th~ uy~n ehuy~n trong mQi tinh hu6ng d~ lam vi~e d<;lo, nhung khong danh mat tinh chat th~t eua minh. Nho phuång thue nay rna giao ly eua Due Ph~t d~ dang e6 mij.t d mQi nåi, mQi eh6n. mQi hoan canh. di Mn dau eung d~ thieh nghi. phu h<;1p vdi nåi d6 . Due Ph~t. vdi tinh thån nay. rat linh ho?t trong mQi hoan canh d~ tht!e hi~n vi~e truy~n ba ehanh phap. Nho VaD tinh thån nay rna Ph~t giao mang nhi~u mau, nhi~u ve nhung khong danh mat chat PMt - ban th~ eua d?o. Ph~t giao Vi~t Nam khong gi6ng Ph~t giao NMt Ban. Ph~t gia o Trung Hoa khong gi6ng Phat giao Thai Lan (tu y duyen). nhu'ng tat ca cae hinh thU'c PMt giao d~u th~ hi~ n tinh thån tu bi. binh diing, giai thoat eua DU'c Thieh Ca (bat bien) . 4. Tinh khe' Iy-khe' cd: Day la mot trong nhung ye'u to' quan tro ng rna Due Ph~t ung dung trong vi~ e hoång phap dO sinh. Tinh khe' ly d?y ta phai nam vung ehan ly, quy lu~t v~n hanh eua the' gidi nhan sinh. Tinh khe eå d?y ta phai bie't ap d\)ng ehan ly s6ng dung thoi, dung lue, dung Mi tu'<;1ng; dij.e bi~t hi~u du'<;1e can eå. trinh do va tu tuang eua Mi tu<;1ng d~ theo d6 su dung nhil'ng "kM co" trinh do va tu' tu'dng eua Mi tu<;1ng d~ theo d6 su dl,lng nhil'ng "khe' co" thieh h<;1p ap dung eho Mi tu'<;1ng. Tinh khe' Iy-khe eå khi mdi khao sat, n6 gån gi6ng vdi tinh bat bien-tuy duyen. nhung nghien eUu ky thi hai phu'ång thU'c nay khae nhau . Tinh tuy duyen-bat bien dung d~ ap dl,lng trong b6i canh khong gian-thoi gian: trong khi d6. tinh khe ly-khe eå dung ung dl,lng eho Mi tu'<;1ng la con ngu'oi . Cling la giao ly vo thu'ong (bat bien). nhu'ng e6 lue Due PMt xem n6 nhu' mQt dong ehay, e6 khi Ngai nhin n6 nhu' st! b6e ehay (tuy duyen). vo thuong la ehan ly t6n tai khaeh quan trong euoe s6ng (khe ly), Due PMt xet thay eå ban, trinh dO eua 3 anh em ong Uruvela Kassapa - nhung Ba La Mon tho lua e6 th~ thieh h<;1p vdi giao ly nay, Ngai då thuyet giang eho hQ mot bai phap rat vo thu'ong, rat tam ly (khe ca): tat ca d~u dang b6e ehay , dang thieu huy. Sau bai phap nay, 3 anh em Kassapa va 1.000 d~ tu eua hQ d~u quy y Ph~t. Nhu v~y ap dl,lng tinh khe ly-khe eå doi ho i hanh gia phai e6 tu~ nhån sau sAe hån M tuy d6 i tu'<;1ng tri , ngu rna ung dung gia o ly eao thap M h6a dO .

Phap

Am Ph~ t Elan 2003


C. Ke't lu~ n Due Ph~t, mot con nguoi hung VI xuat hi~n trong the giai thuong nhan. vai tri tu~ sieu xuat thtS hi~n qua ngon ngu. van ni thuong tinh da gay am vang chan dong trong hch sU' ton giao va triet hQC. Giln ba thien ruen ky troi qua, tien trlnh phat tritSn clIa con nguoi da bao liln thay da d6i thit, vo s6 bai di~ n van dUQc chep vao trang d<ii sU'; trong d6, cuoc doi hoiing phap clIa Duc Ph~t la bUc thong di~p muon thud cho con nguoi khåo nghi~m, nghien cUu, thl,fC hanh. Duc Ph~t cru la mot con nguai, nhung la con nguoi ket tinh clIa vo

van tinh hoa tuy~t my clIa nhan loai. Vi the, dung d g6e do nao, nguoi ta viln thay du<;1C hi~n than clIa Ngai. D6 la hi~n than ctla chan ly, ctla tri tu~ va tlf bi. Th~t vh, khong phåi thay dU<;1C xac than b6n d<ii elia han 2.000 nam truae moi gQi la thay Ph~t. Ngai d<iY, nhung ai thay dU<;1e ly Duyen khdi -- lu~t v~n ha nh ctla nhan sinh-vii tru -- nguoi ay thay du'<;1C Phap; nhung ai thay dU<;1C Phap, nguoi ay thay dUQc Nhu Lai (Trung BQ I. kinh 56 28). Vang, tat Gå nhan 10<ii dang tim v€ chan ly, huang v€ chan ly, dang mo uae du'<;1C di~ n kien Nhu Lai ....

y nghia thi hi~n eua Phåt Dan • Lt1H6 Nen hi~u mi)t dch don gian: "Phij.t ld giac IIgQ" thi ngay Ph~ t dan chin h la thoi d iim ctla a nh sang giac ngi) ra doi. SI,f hi€n hi~n elia con nguoi xuat the t<ii vuon Uim-t)'-ni vao mot ngay trang tron cach day 2592 nam (tfnh theo thai diem 1968) la hinh ånh clIa Chan ly vien dung. Ngay PMt Dån cho tai nay da dUQc cac nha bae hQc. van ngh~. truy€n giao thu~t lai vai nhi€u ve linh dOng. nhi€u du ki~n huy€n bi. C6 sach n6i Ngai da tu trong eanh tay vuång milu buae ra. buae båy buae tren hii y hoa sen nd tuoi duai g6t. mi~ng n6i "rhien r/nrqng ,hien h(l duy ngo ape ron ". C6 nguoi theo khuynh huang khoa hQe lai cu doan chåe Duc Ph~t ra doi khong khae mQi nguoi triln t~e. Nhung gi la quå dat rung chuytSn. hoa Dam mua xu6ng, huong thom sl,fe nue d€u la nhung di€u to ditSm elia nguoi sau. Chung quy, mot dang coi Dlic Ph~t nhu mot b~e tien thanh thiln thong, mot dang nhin Ngai duai lang kinh elia giae quan the tl)e. Nhung di€u quan M khong phai d d6. Di€u chinh yeu la vai Chan ly. Ph~t vai Giae ngo la mol. Su dan sanh elia PMt la su xuat hi~n clIa Giae ngo. Ph~t

C6 nguoi be l<ii ding: Neu thai tlt Tat D<it Da da giae ngo tu phut sa sinh thi: - Tai sao Ngai phåi du ngo<in b6n cU'a thanh r6i moi ehung du<;1C h~ lu~n thu nhat: "DiJi la bi k/u5" qua thuc te "sinh. 100, b~nh. Il}"?

Phap A111 Phat E)an 2003

- Tai sao. sau khi cuai v<;1. sinh con, nSi d<;1i mot dem trang tron thang hai, Ngai moi Ha xa eung vang d i ~n ngQe, d6i [hay trang phue vuong gia M lay tam ao chan ehien. di tim chan ly? - T<ii sao, Ngai phåi di qua con duong kh6 h<inh. phai suy tu sau nam d nui tuyet, nSi mot som ngay trang tron thang ch<iP moi chung ngo dUQc Chan ly Giai thoat? Xem the. con duong tilm d<io ctla Due Ph~t. tudng eling khong khae vai con duong khåo nghi~m. phat minh eua cae triet gia, khoa hQc. Suy ra, nhung van n<in tren khong vu<;1t ra ngoai y ni~m can bån: Duc Ph~t cru la mot con nguoi nhu mQi con nguai. Va n6i the o lu~n ly thl nhung kham pha clIa Due Ph~t. du thuoe pham vi sieu hinh hay bitSu tU<;1ng, cling eru la ket quå etla mot chuoi suy lu~n lau dai ehu khong phåi la mot true kien sieu vi~t nhu nguoi ta hång ca tung. Dlic Ph~t la mot sieu nhan ehu khong phåi la dång sieu nhien. Th~t ra, neu dung tren quan ditSm thuongnghi~m nhu vh, ta se khong bao gio hitSu dU<;1e y nghla nhan bån ctla D<io Ph~t, ctla Philt Dan, ctla cae Dlic PMt. Di€u truac tien, ai cling thay r6, Chan ly c6 th€ aen trong tri tu~ nhan 10<ii biing hai duong: THAY va TIM. Thay du<;1e Chan ly la con duong trl,fe kien. Tim Chan ly la con duong suy nghi~m. Nhung chan ly trong nhung 7


liinh Vtre khoa hoc . tl1 tl1ang deu phat sinh tu suy nghi~m . Bi~u ay då hi~n nhien. Nhung kham pha cua khoa hoc, friet hoc ngay mot tien tdi. Ly thuyet sau thay the ly thuyet trude. Nguyen ly no d~p d6 nguyen ly kia. Qua trinh phat tri~n cua khoa hoc, friet hoc, la mot chu6i ehan ly ke t~le thay the nhau, chen lan nhau khien eho nhan lo~i cU' di mai v~ eai dei tl1<;1ng "c!ILta tim (hd"," a dång trl1de . Chl1a tim thay thi chl1a e6 th~ tin. Chl1a bien thånh dU'e Tin thi con phåi quanh quin a phe phan. Nho tim thay måi. eae nhå khoa hoc, triet hoc då c6 mot åo giae lå di våo quang ph6 Chan ly lung linh mau såc rna cång ngay cång dm thay bel vel' eie triet gia eho yeu tinh eua triet hoc la hoåi nghi. Khong hoai nghi cai "hi~n co" thi khong con ai di tim cai "chua co" nua. Nhl1 v~y. nhung di~u kham pha dl1<;1C m~nh danh lå ehan ly trong khoa hoc. [riet hoc. då khong c6 gia tri tuy~t de i. Bå tl1e1ng Mi thi phåi Mi dåi. phåi so sanh vå dl1e1ng nhien khong thoat khoi thang tråm . BU'c tin cet yeu cua nhå khoa hoc, triet hoc la phåi cong nh~n nhung kham pha cua minh khong c6 gia tri vInh citu du rat ph6 quat va tat yeu. Ph6 quat vi ap dung rat dung vdi Str v~t. Tat yeu, vi d6 lå nhung b~e thang eua ly tri khong th~ thieu M ho~t dong. Tin mlnh khong tin nhl1 the la tl1 thu mot mac dm, xae nh~n mot trlnh do. Miie dm ve khå nang tl1e1ng dei eua suy nghi~m, thu nh~n sl1 bat 1l1c cua nhung eong tdnh nhan tao . Ngl1<;1e lai, "(ha~'" Chan ly lå trl1c giac ngo~i ly sieu vi~t cua oang xuat the. Thay Chan ly la trtre kien dl1<;1e quy lu~t sau xa chi phei moi hi~n tl1<;1ng huu hinh. moi dinh m~nh ehi phoi than ph~n con ngl1oi . Bå lå trtre kien thi khong th~ bi~n giåi dl1<;1e. Bai the. con ngl10i dao hoc trong khi suy nghi~m Chan ly giåi thoat la M thay r6 cai tha'y vi di~u cua chl1 Ph~t chU' khong phåi di lim. Theo Ph~t må di tIm Ph~t thi c6 khac chi ng6i vdj ehu nha l~i di lim chu nha. MOi Str bi~n giåi deu la phl1e1ng ti~n M thau hi~u chU' khong phåi M bai bac, bi~n giåi. Muen bi~n giåi thl phåi nho tdi suy nghi~m, rna phl1e1ng ti~n nåy khong th~ d~t dl1<;1e cai tuy~t Mi. thi du c6 ml1<;1n cling khong dung dl1<;1C va neu gl1<;1ng ep thi lai låm cho Chan ly bi phan h6a di. Trl1de nay, då c6 nhieu ngl10i co' gång bi~n giåi d~o Ph~t qua lang kinh tri et hoc, khoa hoc . Ta phåi nh~n ding, nho hO rna anh sang Cheln ly tra thånh lung linh nhl1ng ho cling lam cho ta choa måt va khong vl1<;1t n6i hinh thU'c, giao dieu. Biet dao chl1a phåi lå hi€u dao. Hi€u d~o chl1a phåi la hånh d~o. Hånh d~o eling ehl1a phåi lå heu d~o . Chan ly giåi thoat cua Ph~t då tuy~t dOi. khong th~ bi~n giåi dl1e1e . Bå khong bi~n giåi dl1<;1e thl lam san må truy~n ba cho quån sanh? Trong mllc dich nay , chl1 Ph~t då dung mot phl1e1ng d~ dm thong: B6 lå thi hi~n.

ti~n

Til; Ilifll Id gi? Tac la dem cai vo hlnh 16ng van cai hii'u hlnh. Lå Cll th€ h6a cac y ni~m trtru tl1<;1ng. Lå dem nhung gl a lInh vl1c

x

kha tri gan lien vdi hi~n tl1<;1ng kha giae. Ph~t dån. XUal gia. Thånh Bao deu la nhung bi~u thi chan chinh cua d~o Ph~t. Mot triet gia hi~n d~i e6 n6i: "Cha du Thuqng

de' co tCfO ra con nguili ehdng nila, thi sl! hi~n hilu da Thuqng de' eling phdi biiu hi~n qua sl! hi~n hilu etla con nguili". Quå v~y, Y ni~m Thl1<;1ng ae ehi c6 th€ t6n tai qua nhung chU'ng tich cua con ngl1oi. Ai chiing biet Thl1<;1ng ae chi la mot y ni~m sel khai . y ni~m ay dl1e1e eae ngl10i hii'u thån gan cho eai khå nang sang t~o muon v~t. nhl1ng neu khong e6 Str hi~n huu cua muan v~t thi lay ai d~ cho biet la c6 Thl1<;1ng ae day? Ton giao nao eling e6 tl1<;1ng ånh, nghi le. kinh saeh, gid i lu~t, van ehl1e1ng ... tU'e la då vay ml1<;1n cae cong tdnh sang t~o eua con ngl1Oi. Bå e6 tl1<;1ng hinh lå då vay ml1<;1n eai hinh lh~ con ngl1oi. C6 thO phllng lå e6 ml1<;1n eong ldnh kien true. xay dtrng eua con ngl1oi. C6 kinh sach la co ml1<;1n ngon ngu. van ttr. Va . gioi lu~t lå gi? neu khong phåi lå nhung hlnh thU'c, khuon kh6 ghep con ngl10i vao phl1e1ng ti~n M di van cU'u canh? Cho nen. du con ngl10i du e6 thap hen, ngu det, van la trong tam eua moi hi~n hil'u cua the gian. Yl d6, ta c6 th~ nghI ding: "ne'u kh ong co con nguili (hi la)' ai di ehltng minh cha Sif hi~n di~n da Thuqng de'?" Ay v~y. låm nha thuyet giao v~n khong ehiu xac nh~n Str hi~n hii'u nhan bån, sl1 hi~n huu eua con ngl1Oi . BU'e Ph~t da khong våo doi voi con dl10ng ay. BU'c Ph~t khong phu nh~n Str hi~n hii'u nhan th~. Trl10e tien. Ngåi la mot nhan v~t e6 dl1<;1e ph ll m~u sinh dl10ng theo quy lu~t sinh til' cua con ngl10i ph6 bien. Hoang h~u Magia eling hoai thai nhl1 muon ngan thieu phu khae . Bung ngåy sinh na. Thai tlf Tat B~t Ba cling ehåo doi qua lang me nhl1 moi tre khae. Co di~u. Ngai la mot b~e vl1e1ng giå, sinh trong gia dlnh quy t(le, phong kien, giua thoi dai da th~n thi tat nhien cae quan thai sl! chång ngån ng~i gi rna khong them bot m(lt vai huy~n lho~i cho vi Hoang ae tl1e1ng lai! Ben khi Ph~t giao truyen qua Trung Hoa. the gioi eua truy~n rna quai. thi ti~u sl! eua Ngai I~i dl1<;1C nhu(lm them m(lt phån hoang dl10ng huyen bi nua. Rat d6i. Ngåi Huyen Trang chi la m(lt vi Cao Tang e6 tri ldn, trea non, l(li suei qua An B(l thinh kinh rna cac van Sl Trung Hoa cling ghep van may ehu T~ thien, Bat gidi, Sa tang voi 72 ehua yeu. muen eho Ngåi muen giip BU'c Quan The Am lue nåo thi giip, huong nua la BU'e B6n su'? Cling may la cae nhå van ay ehl1a dam ti€u thuyet h6a doi Ngai nhl1 m(lt ong van Sl nl10c ta bay gio. Du v~y, cac khuynh hl1dng thån ly trong tl1 tl1ang hoc thu~l Trung Hoa eling då lUng do~n Chan ly khong phåi it l Lon len. Thai tlf cling biet nong aen phåi a eung mua he . cling ret den (j eung mua dong va cling se e6 v<;1 con nhlr nghin tri~u con ngl10i khac . Tuy nhien. nhung du ki~n dåy nhan tinh ay khong chU'ng to BU'c PMt trong tl1e1ng lai chi la mot ke nhan giå tårn thl10ng rna ehinh Ph~t då thi hi~n nhan bån d€ gay nen cai y thU'e ttr eU'u neli m6i con ngl1Oi . B~o Ph~t khong truyen ba sl1 cU'u r6i , khong Phåp

Am Ph~t Elan 2003


ai cttu ai du'åc. M6i ca nhan du'c;1C chu' Ph~t clll cho sI! u me, vach d~C1ng Chan ly thl phåi tI! mlnh tu t~p dIS tI! cttu. Cung mQt le d6, neu Duc Ph~t giang trån nhu' mQt bå tien cho phep 1<01 thl c6 ngay hai cai h<o1i: MQt lå, con ngu'oi nåy ra tinh y lai. Hai lå, khong tin mlnh c6 theS tu' cttu låy than ph~n rnlnh. Vi v~y, Duc PMt da låy dC1i nguC1i låm xuåt phat dieSm. Dån sanh, xuåt gia, thånh <1<010, nh~p di~t. B6n giai dO<o1n, b6n buoc tai Chan ly tu thåp Mn cao. TMt r6 rång vå thl!C te biet bao nhieu? Dltc Phat da khong ch6i bo con nguC1i. Ngåi lai cung khong quen su rång bUQc don dau cua hoån dnh. S6ng trong mot hoån dnh kieu xa nhu Thai til' Tåt D<o1t Da må n6i toi su "ho /(11 cd di duqc Tal cd" khong phåi lå mot di~u gian di. NgUC1i ta clll ch6i bo hi~n t<o1i khi bi dau kh6, nghich ly ap buc. Chinh Thai til' da khong chiu duc;1C su th6ng kh6 d6. Neu clll c6 nhung ngu'C1i cung hoån c,lnh moi thuång men nhau, thl phai n6i Thai til' Tåt D<o1t Da lå con nguC1i le loi nhåt tMi d6 vå trong xa Mi nhi~u giai dp nhu An Do, khOng ai c6 duc;1C hoån dnh quyen ru nhu Ngåi. Cån phai c6 sI! giao tiep voi tha nhan. voi ngoai canh. The nSi, nhan cuoc du ngo<o1n, Ngåi dm d~å~ su dau kh6 cua nhung con nguC1i khong cung chung gia'i cip, tu6i tac, hoån dnh. SI! thong dm åy dUång nhien kh6 må c6 a thuC1ng nhan. Dltc Ph~t khOng phai nho hoc nhi~u sach, nghe nhi~u thåy må nh~n dinh duc;1C "D&i ia hi k!u;'''. C6 bao giC1 ph\l vuång Tinh Ph<o1n l<o1i dam deS cho Ngåi bu6n dau ? TI! Ngåi da thåy, da trl!e kien, da ehåp nhan su dau kh6 cua tha nhan vå cung lå eua tu than, tltc cai than pMn con nguC1i. Vå r6i, Ngåi Hin tranh moi phi~n truc;1c deS di lim Chan ly. Chinh day moi lå vån nan lon nhåt cua nhung nguC1i chlta dl!ng 6c thl!C nghi~m. HQ cho ding: "PhqT phdi Tu !uy~n, phdi suy Tu r6i moi Tha:\' duqc Chan l.v"? Ngåi lå mot triet gia nhu moi triet gia. Vå, VI Ngåi xuåt chung qu~ nen B~ertrand R~ssel da suy ton lå D<o1i tu tuang, D~i giao due. v.v ... D~ hi6u dUc;1C y nghTa tham di~u cua giai d0<o1n nåy , ta

dn luu y linh cach lien I\lC su6t d hånh trang cua dC1i Ngåi, mot chu6i thi hi~n thuån nhåt råt phu hc;1P voi quy thue Tlt de sau nåy. Tu giai doan dan sanh lå mot bieSu thi nhan ban den vi~e du ngoan chung kien dnh sinh, la~. b~nh, til' lå y tMc tI! giac, Mn giai doan nåy lå giai doan tlm Chan ly , vån c6 mot tien tdnh di~u hoa vi di~u. Thve vaY , Truc kien Chan ly lå di~u nång cua chu Pha!. The con chung sanh thl c6 trl!e kien åy khong? VaY thl, nhan biet chung sanh khong theS c6 truc kien deS thåy dUøe tuy~t 06i, sau nåm suy tuang cua Ngåi a Tuyet sån lå båi hoc cho thåy: con duC1ng suy nghi~m du chl c6 gia tri tUån~ 06i, khong giup chung sanh thåy duc;1C Chan ly vi clll v~ån c6 theS nM d6 må lim toi Chan ly do DU'c Ph~t da truc kien må thoi. Cong vi~c nåy c6 khac chi nhå triet

hoc ~au khi tlm ra tu tuang da: phåi dung tu tu'dng M gi'up cho mQi nguC1i hieSu duc;1C tu tudng cua mlnh.Cao hån nua , Dltc Phat lai cho ding Chan ly khong a ngoåi con nguC1i. "Ta la PhqT da Thanh, eining sanh la PhqT se Phåp

ÅIll Phåt Elan 2003

thanh ". Cai y thuc til' giac d6t len trong tam h6n cua tung ca nhan. Vå y nghT cua ehuoi ngåy suy tu duoi g6e B6 D~ clll bao håm mot y dl,l lå båt clt mot ehung sanh nåo, neu ehiu y elt våo giao phap thl d~u c6 theS ehltng ngO duc;1e Chan ly giai thoat do Ngåi da trl!c kien du'c;1C. Ky ni~m Ph~t Dan, eån elt våo nhung du ki~n da trlnh båya tren, ta e6 theS rut ra nhung M lu~n sau day, n6i v~ sI! thi hien cua Phat giao:

1. Due Ph~t ehåp nh~n nban ban Hnh Due Phat khong bao giC1 tI! xung lå dång sang the må chi båy to thi~n ni~m ettu the. C6 nguoi n6i: "Tai khang elu:tp nhqn Sl! hi~n hilu cua ong sang The; vi o?ng da håv daT ra ldm tro rdc ro1. cM lam kM?cha eining sin!!. Ong cdng ca lc.li cang lam them rdc ro,' cha nhan sin!l. Toi chr Thil phi,mg dang du the' mO. thOi. Ai cuu Toi, cuu cUQc dili quanh toi k!u3i kho' dau la Toi Thi! phuqng ". Y nghT åy keS eung e6 phån ehua chat dåy nhung vån tham tråm låm . Th~t vay, DU'c Ph~t da khong tI! phong cho rnlnh chlte vu sang the må clll mu6n hoån thånh nhi~m vu cttu the. Thi~n nguy~n cua Ngåi da di truoe thC1i d<o1i hång ba mu'oi the ky vå deS hoån thånh thi~n nguy~n ay. Ngåi eung khong tao ra nhung phep thuat måu nhiem de phat toi, de dQa hay tha tQi cho ai nhu mot våi ton giao da ehu truång. Ngåi da dan sanh trong nhan th6, nhan caeh eua con nguoi. Ngåi gc;1i ra eai y thlte tu ettu eua ca nhan. S6ng trong mot xa hOi phong kien, trong khi nhan 10',li con dåm trong hoang dUC1ng, thån ly , må Dt1c Phat l<o1i de ra mot phuång tht1c tu giae nhu v~y thl qua lå tao bao vå tien bo. Tåo bao VI se khong thoat tay bQn phu thuy Ba la mo~. Tien bo vl khong ehiu m~e låy bo ao hoang dUC1ng. Thuan the o qua tdnh tien trieSn eua tu tuang nhan 10<01 i thl trong trang thai thån ly (etat theologique) nhu Auguste Comte n6i: "can ngllili chl elu;{p nhqn nhilng gi !wang dllilng hu-,,~n hi, ma phu nhqn nhilng gi hi~n Thl!c". Dt1c Ph~t da di nguc;1e l<o1i. NguC1i di våo con dUC1ng cua khoa hQe hi~n tai . Neu co ai da dQc eu6n kinh "Ba a ph!./ maLi an" tlte thay Ngåi di~n ta sI! bien h6a cua cai båo thai trong b\lng m~ rat ky dng khong khac gl khoa phoi sinh hQe ngay nay. Hån nua, Dlte Phat båt dåu vi~e truy~n giåo tu y tht1c tI! cltu tltc la Ngai "tim Sl! gidc ngQ cha minh" r6i moi "dem mllcJi cMn nam di gidc Tha" cho nhan 10<o1i.

bOn

2. Due PMt låy nhan ban

M

hu'ong len sieu vi~t

6 tren, eån clt eae du ki~n, ai cung thay Dt1c Pha t di våo lang nguC1i dIS cltu r6i con nguC1i. Du vaY, nhung ehåt nguC1i trong dC1i Ngåi elll e6 tinh caeh bieSu thi må thoi. Chltng co, sau b6n muåi ehin nåm thuyet phap, Ngåi da tuyen bo' lå "chua tung nai mQt lili gi" ho~e "gicia l.v la ngan ta)' tro, CMn ly la m(it triing". Khong nen barn vao ng6n tay (phuang ti$n bi~u hi$n) må quen Chan ly. Ngåi da: dung eåi "Cl! t!d" (hinh hai. ng6n ngu. hanh trQng) M bieSu hi~n eai "truu Tuqng" lå Chan ly. Ngåi da dan sanh vå hånh d<o1o qua nhan theS lå dem cai kha tri gil'i våo bieSu tuc;1ng kha giae eho mQi ehung sinh tu så eå toi


thuc;1ng tri d~u e6 the hieu dUc;1e. bat ehuoe må låm thea dUc;1e? Du v~y, voi he lu~n "thånh. tru, hoai, kh6ng". Ngåi lu6n lu6n nhan nhu eho nhan loai thay mQi bieu tUc;1ng d~u giå tra. t~m bc;1. D6 ehi lå "bQt trang bi kh6~ b(w dAu be'n me". Thuyet tuc1ng Mi eua Einstein hien d~i då låm eho anh sang Chan ly eua Due Ph~t them hien tht!e. Cae euoe du hånh kh6ng gian hien t~i nåo e6 thoat ra khoi "ba ngim dc,zi thien the' gicJi" do Due PMt phat kien? Nhung kham pha eua khoa hQe. triet hQe hien t~i ehi lå nhung dån ehung CI,J the cho giao ly vi dieu eua f)U'c Ph~t. Cling VI dUc;1m nhi~u nhan bån tinh, d~o Ph~t da kh6ng mau thuifn voi khoa hQe, triet hQe. Nho a vi~n kien eua Ngåi må Phat giao då kh6ng vap phåi mot tr~n thanh ehien nåo. du trong lånh vt!e tu tuang. Nhå khoa hQe ehu truc1ng da pha thån quy~n. Dao Ph~ t kh6ng de eao thån quy~n thi låm sao tra thånh d6i tuc;1ng då pha eua hQ dUc;1e. Triet hQe ehu trI hoåi nghi nhung låm sao nghi ngo dUc;1e Chan ly Ph~t giao khi må hQ chua d~t c1L1Qe ca ba d6i tuc;1ng Chan. Thien, My? Nhå ehinh tri eling kh6ng phu nh~n gia tri d~o Ph~t VI trong e6ng euoe hien dai h6a eua dao Ph~t e6 ehu nghia nåo tien bo hc1n phep Il,Je hoa. tu nhiep eua dao Ph~t ehua')

K)' niem ngåy Dån Sanh. ehung ta d6n nh~n lu6ng tu tuang giac ngo eh6i r~ng tam h6n. Kh6ng nen eoi day lå st! xuat hien eua mot con nguoi må phåi ehiem nghiem W ban b6 eua Chan ly. Chan ly giae ngo ay kh6ng a ngoåi ta. Due Ph~t dån sanh a trong ta. trong su dau kh6 hi~n thue eua ta. eua nhung con nguoi. Due Ph~t vi su dau kh6 eua con nguoi må tim phuc1ng giåi kh6 eho con nguai. Ngåi khang phåi lå mot nhå khoa hQe vi Ngåi khang dem di tri tue minh mån eua rrunh de ehe ngt! tluen nhien bång tu tuang. Ngåi khang phåi lå mot nhå khoa hQe vi Ngåi khang bit$n giåi nhung tu tuang hoåi nghi. Xuat than lå mot vi vuc1ng giå, då nghieng rrunh xu6ng. hoa minh voi ke bån eung, dau kh6. Giao ly Ngåi t6n tai trong tim 6e nguoi bi ap bU'c, dåy dQa. Xua nay, giao ly eua Ngåi ehua bao gio bi bQn th6ng tri dung låm khi el,J M kh6ng ehe nhan lo~i. Cae vi tang m, du hii'u hånh hay va hånh, d~u ehi e6 hai duong 16i: ho~e lå nh~p the do sanh, ho~e lå ly the nMp dinh ehu khang h~ e6 mot vi nåo tra thånh mot phån tlt cua dAng cap th6ng tri. Cho nen, håy nghi dng Due PMt då VI ta må dån sanh. DU'c Ph~t då VI ehung sanh må thi hien. V~y trong eUc1ng vi ehung sanh, tuang ehung ta ehi e6 mot nhan sanh quan rat nhan bån lå: Nh~n dinh: Doi lå be kh6. Giai phap: Tt! giae M giae tha.

Anh sang Chan ly då ehieu rQi, ta ehi dn phat trien eho rue ro len. D6 eung lå tam nit$m lon nhat eho con nguoi Viet Nam dang dau kh6 VI ehien tranh vå b~o lt!e./. (trich trong tQP chfTU Quang, 56185-186, theng 1& 2 nåm 1968)

10

ynghia ngayPh~t Dån --=-=-=-=-=-Co Si, Nguy~n Due Can Tu~ Minh D~o

I.

y Nghia Ngåy Ph~t Dån

Mua Ph~t Dån nam nay l~i v~ trong ni~m vui eua mQi nguoi dan Vit$t dang s6ng 1t1U vong nc1i Mt khaeh que nguoi, deh xa que nhå eå nlta vong trai-dat. Hc1n hai trit$u nguoi Vit$t hit$n a t~m dung tren eae nuoe thuoe Åu-Chau, Ue-Chau, My Chau dang n6 lt!e t6 ehue ngåy D~i L~ Ph~t Dån PMt lieh nam 2547 de hoa nhip voi ni~m vui ehung eua nhan lo~i trong mua Ph~t f)ån nam Qui Mui, 2003. Nhan dip ngåy D~i L~ nam nay, tai eling xin ghi l~i M e6ng hien quy d6ng-båo Ph~t Tlt b6n phuc1ng eung tlm hieu v~ "Chiin I.v va ngut5n ngay Dan Sinh da Dac Ph(it" håu lt1U l~i eho cae the M mai sau, n6i g6t cae b~e ti~n nhan, duy tri vå phat huy D~o ly eao sieu eua Due The Tan, trong anh d~o vång den vc1i mQi nguoi tren the-gian.

goc

PMt Dån con gQi lå Quan Ph~t HOi (hoi tam PhOt), Giang Dan hoi (hoi gieng sinh) d6 lå nghi thue tilrn Ph~t. Ngåy Ph~t Dan tue lå ngåy Due Ph~t Thieh Ca ra doi. Ngåy Ph~t Dån hay ngåy Giang sanh eua Due Ph~t, tieng Pali gQi lå Vesak. Vesak lå ten eua mot thang, thuong trung våo thang nam dUc1ng lieh. Ve sak eung lå ten eua mot ngåy e6 y nghia trQng d~i nhat d6i voi hång Ph~t tlt khilp the gioi. Due Ph~t sinh nhåm ngåy råm, thang Vesak. våo bu6i sang, trong thånh Kapilavatthu (Ca-ty-Ia-v$) gån bien thuy giua Dang Bile An Do vå Nepan. AY lå Thai tlt Siddatha Gotarna. Cha eua Ngåi lå Hoång De Tinh Ph~n (Cuddhodana) hQ C6 Dåm (Gotarna). vå m~ eua Ngåi lå hoång h~u Ma Gia (Mayadevi). Ngåi ten lå Siddhartha Gautarna. Ngåi mat Phap Åm Ph~t f)an 2003


me rat som. Sau khi h(,l sanh Hoang Til' dUQc 7 ngay tru hoang h~u thang ha. Thai til' sanh ra la mot d(,li hanh, dai phuc, cho tat d chung sanh. DI nhien, da la Hoang til', Ngai sang mot cuoc dai va cung sung suong trong cung di~n ngu y nga, nao bie't gi Mn dnh thl.!'C ngoai dai. Nhung ngay qua thang l(,li l1in lån trong tam Ngai tl.!' phat gia c su th~ t. Kh.i Ngai giae ngo dU<;Ie ding v(,ln v~t la va thuang, e6 r6i khang. thanh r6i bai, c6 sinh c6 til', e6 gia e6 b~nh. Rang baD nhieu vinh hoa . phu quy , khoai l(,le viit chat day då)' truoe måt eh~ng qua la mot ba hu va, Ngai moi nhat dinh xuat gia. bo h~n the' sl.!', d~ di tim da u la Sl.!' th~t. dau la tinh lae. Nam ay dU<;Ie 29 tu6i , Ngai tu bo eung di~n nguy nga va nhung xa hoa viit chat eua mot vi Hoang til', khang phai VI thåe-måe ban khoan rieng eho Ngai, ma erunh VI dnh dau kh6 tråm luan eua ke khac. uin tu biet ra di eua Ngai da du s(,leh nQ tdn, dE di tIm mOl con duang giai thmlt cho nhan-loai. Suot sau nam trai. Ngai ham than vaD euoe dai kh6 hanh, hy sinh. ehiu dLrng muan ngan dau kh6 Vell mot tam lang såt da, k.ien trI. voi mot ni~m tin va bien va luan luan xa than d~ phung s~t. Day la eUQe Mi phan Mu ma sue pham kh6 lang ehiu n6i. R6i mot ham tTnh toa tren mo co kha duoi eoi b6-d~, t(,li B6-D~ Dao-Trang (Buddhogoyo), Ngai tu nguy~n: "Du

r6ng Ihil la ph di nal ..n/ang phdi lan. hai phdi-man, mau phdi cQn. la qu\'er ngc3i nai na." aen khi auC!c hocm loan dde q/ld \'0 IhuC!ng". Vao ngay ram. thang Vesak. Ngai

l1Je qua Chanh D~ng, Chanh Giae. Qua nay la ke't-tinh cuoi eung eua mot lang tl.!' tin, tu ll.!'e, tl.!' giae, cha khang phai nho d mot quy~n lue sieu nhien nao giup do. Ngai da di~t dUQe baD di~u ehi phoi eua ngoai dnh Mi voi lhan tam d~ trd thanh thanh tinh ehung phap, lanh hQi r6 rang ehan tanh eua mot su v~t: Ngai da la Toan Giae, Ngai da thanh Ph~t. Lue bay gia Ngai 35 tu6i. Tu day nguoi ta gOi Ngai la Due Phiit C6 Dam (Gotomo), mot vi Phiit trong truang ehi va lUQng Ph~t qua khu va vi lai. Nhu vh tru le Vesak khang nhung la ky ni~m ngay giang sinh rna eung la ngay dåe d(,lo cua Duc Ph~t. Khi da dUQe hoan toan sang suot va dac qua Chanh D~ng, Chanh Giac r6i , Ngai gia tam di hoang hoa phap måu d~ roi sang dan dåt ke khae . DU<;Ie hoan toan giai thoat, Ngai gia tam giai thoat ehung sanh bang mot lai duang Trung D(,lo. "Må rQng Clla chan-l.v cha nhilng ai muon lim chan /.,.; raf flufng niim fin fuång vao fai nhilng ai muon fim fin u(ång." D6 la eau bat hu rna Ngai da thot ra

sil' nhan 10(,li. Khi rai cae d~ til' di hoang hoa Giao Phap trong thien h(,l, Ngai gil'i lOi khuyen nhu ehu Tang nhu sau: "Hai chu Ty-Kheo, cac con hi(v mqnh dqn ra di, di 1'i [ch lC!i cha chung sanh, ai vi hqnh-phuc an vul cha nMn quan, xå hQi, di vi thuang xot nMn lOCi-I. Cac con hå)' di khiip chan, ban bO' giång dQ)' Phap nay la dieu Phap hoan toan. Cac con håy neu cao dili song Thanh Duc khie't thanh, luon luon hocm foan va frong sCi-ch."

Rieng phftn Ngai. la hoa than eua DU'c Do eao sieu. tri tu~ luan luan sang suot, dåy lang nhan dao, tu bi. bae ai, hy sinh khang bo be'n. dem ngru ehi mot gio. Trong nam muoi hai thang, he't tam thang Ngai dai dåu phong sUelng khåp ehon, khang quan gi than. Ngai te' do ehung sanh nhu viiy suot bon mUeli lam nam truang. Mot ham, khi dm thay sue da k.i~t, ngay lam ehung såp Mn. Ngai gOi tat d d~-til' v~ va noi: "Kle'p song fhQt la ngdn ngui; Thdy nay fuo'i då gia. Thdy sap xa lia caccon.' Tu lau van nuang tua nai Tlu1:. .·. Cac con hå." co' gdng chuyen dn finh fan . hå.\' kv cang fMn IrQng l'a luon luon giL? mQf lang dc;o duc cao cd, l'oi nhilng fU fuång frong sQch sleu man. cac con hå.\' glil gin hån fam cha chll aao. Nhif lon chl va k.V IUQf nay. voi InQf aill song rich q{C

hoc;t dQng ac;o auc. cac con se auC!c fhoaf klu3i vang

sinh tå, fil - sanh va cMln dUf auC!c phlin nao, aall kh d Vc;n vQt cau fC;O la nhlir dan. la \'0 fhuilng . Cac con hå\' co' gang lenl"

Nam ay Due Phiit tam mUeli tu6i tho. Ngai trd v~ Kusinara, la mot lang nho be xa xai. neli day em ai va an tinh. Ngai tieh di~t. than nam giua hai eay long thO (Sala), ham ay dung ngay ram vaD thang Vesak. Nhu the' Vesak la ngay ky ni~m g6m ba: Giang Sanh, Thanh D(,lo, va Tich Di~t eua Due Ph~t. Ngay nay Ph~t til' khåp hoan du eil' hanh euoe le g6m ba ay voi mot ni~m tin tuy~t vai va mot daa tam eheln thanh. Ngay nay khoa hoc va van minh cång tie'n bo thl Dao Phiit cång dUQe phat tri~n, VI håu he't nhung kham pha trong khoa hoc hi~n nay tru Due The' Tan da n6i ra eaeh day tu 2546 nam v~ truoe, cae k.inh saeh eua Due Ph~t da d~ l(,l i eho nhan 10(,li mot kho tang quy bau. Tat ca d~u dua tren cai Tam va Tri eua thue th~ con nguai. khang ao-tudng, khang thån thoai . eung khang e6 eai gl la sieu hlnh, me tin. H .G. Wells, la mOl hoc gia nguoi Anh da vie't: "D~(c PhQt la mQI nhan I'Qt \'0 nlng gian dl. co Tam DQo nhi~f fhanh, fl! (I!C InQf minh pMn aail cha anh sang fuai-a~p, mQI con nguili song, chu khong pllåi la mQI nlu1n I'Qf cLia

lån dåu tien, khi båt dåu su-m(,lng hoang dUelng d(,lo phap eua Ngai.

than thoc;i, huyin bi, ben sau cai bi ngoai hai fr k5' tMn fhoc;i Ina nguili aifi ha)' gan cha Ngai. toi eld fM:\' r6 InQf

D~u tien Ngai låp ra Giao Hoi Tang Gia eru g6m co

con nguill nhu boa nhleu vi Gloa ChLi klule. Ngai cung

nam vi Thanh Tinh Phap Su, d6 la 5 anh em K.i~u Trån Nhu. Day la hot giong dåu tien he't sue nho be ma Ngai da gieo, dE r6i v~ sau nay nd muan ngan dåy khåp bon phUelng: Lå Giao HOi Tang Gia ngay nay, khåp the' gioi, mot M thong t6 ehue th~t sl.!' dan ehu xua nhat trong lieh Phap

Am Phåt Nn 2003

lruyin lqi mQt fuyen ngon, mQf he thOng giao

I.v

rQng rai

khd di thich hC!p cha klllip loal nguill. Bao nhieu

.1' nieln

vån-minh nla ta ngay no." cung hoa hC!p auC!c voi gloa l,' a)'. Ngai dQY rdng far cd cai b6r-hc;nh va phiin nåo da fa la do lang ich

kv Ina ra,

Ngai då nMt ainh khOng song I1


rieng cha Ngai ma phai song cha ke kluk fli do Ngai sij'ng mqT cuqc dai sieu nhan Tren Tar ca moi nguai. Xu\"en qua Tram, ngim ngon ngil khde nhau . ..

Thuc v~y. Due Ph~t da n6i: "Ta la Phq.t da thanh, Cde nguai la Phq.t se thanh". V~y mQi ngu'oi tren the' gian nay. ne'u co tam d<).o, co y ehi guye't tam, tu than. tkh duc. lQai tru cai tham. san, si rna di theo con du'ong Due Ph~t då v<).eh ra. thl eung se thanh PMt. khong phai nhu' de huy~n thoai khac lay ton giao th~n thanh hoa ca nhan d€ me ho~c con nguoi di tlm mot ao tUdng vo hlnh. 8uc Ph~t n6i dung. VI ehinh Ph~t eung la mot nguoi nhu' ta. nhu'ng Ngai da vu<;Jt ra ngoai cai khuon kh6 eua loai nguoi M di lim lay mot ehan ly t6i thu'<;Jng h~u truy~n l<).i eho con nguoi di thea con du'ong Chan. Thi~n, My dE tieu di~t cai "Tam dqc de, edi Trf ngu muqi". tren tr~n gian. dem de'n cho mQi nguoi du'<;Je than tam an l<).c. thanh nlnh. thinh vu<;Jng. h<).nh phue va c6 tri sang t<).o. Ong Bertrand RusselI. mot hQc gia trie't gia hi~n kim nguoi Anh co n6i: "DL(c Ph(it ro la mqt nhdn \'q.T elUI Tnrang Thln'er phi thien edell eaa tham nhar tLl e6 ellf kim \'(i." ". Tl,l'll thea giao ly eua Due Ph~t. Dng Thomas Paine. mot hQe gia uyen tham khae da vie't thea lOi PMt d~y: "The' giai la nha Ta, nhan loc;i la anh em ruqt gia Ta, \'a \'i Thien la dc;o ta". Tu hdn hai ngan nam tram nam v~ trude Duc Ph~t ha ehang n6i: "Cha nen lam de, luiy lam lå/l/z, co' gdng len, co' gdng lam cha Tam ngå\' cang Trang sQch". D6 la di~u ma Due Ph~t day ehung ta phai lam. (hl e6 bay nhieu. Va ehi nho co bay nhieu rna ta se di~t GUdc ba n~n la: tham-ai. san h~n, va si me. 8E k)' ni~m ngay Dlic Ph~t giang tr~n va eung la ngåy 8åc 8~0 sau sau nam kh6 hanh va 49 ngay tinh toa tren md co kho dU'di coi B6 D~ tai B6 D~ Dao Trang (Buddogoyo). Hang nam cu g~n de'n ngay dim thang tu im-lieh lå toan thE cac tin d6 Ph~t giao thuoc cac giao hoi tren khåp the' gidi nao nue t6 ehue ky ni~m ngay dan sanh. Tai Hoa Ky cae Chua, Vi~n thuoe Båe Tong, Nam Tong hay D"i thua va TiEu thua. M~t Tong. hay Thi~n Tong Mu t6 ehlic trQng thE va trang nghiem. DE nhåe nhd nguoi con Ph~t on l"i nhung ran day tinh hoa eua 8ue The' Ton, lam kim ehi nam eho doi s6ng hi~n t"i eho moi ngu'oi tren trån gian. Milt khac. tUdng eung nen nhln lai lieh sU' ta thay baD nhieu bao lue dQc ac cua eac M gu6c tan b"o M no l~ h6a con nguai. nhU'ng tat da l~n IU<;Jt tieu tan thea thoi gian ngån ngui. Chi e6 giao ly eua Duc-Ph~t la con t6n tai mai mai, bat di~t neli tam h6n eua hang tri~u, tri~u nguoi Ph~t TU' noi rieng va nhan lo"i noi ehung moi ngay mot phat triEn tren khåp nam ehau. Toi tin dng giao ly cua Due The' Ton da va se dU<;Je phat triEn tot Glnh trong lang cae dan toc van minh Tay Phuelng./-

ca

Il. Ngay Nao

La Ngay Phi.lt Dan Sanh

Nhan dip D"i Le Ph~t Dan nam Qui Mui 2003, tai xin gU'i Mn gui doe gia b6n phUelng, nhat la Ph~t TU'. hay 12

eung toi nm hiEu va xae djnh ngay nao la ngay D<).i U Ph~t Dan. t"i saG tai l"i trd l"i van d~ nåy. VI e6 mot s6 nguoi hoi toi. bång thel. di~n tho"i. E-Mail va yeu du tai giai thieh. thl!e ra tai khong du trlnh d6 M xae dinh ngay nao la ngay D"i Le Philt Dan ehinh thue va dung. nhU'ng toi eung co' gång su'u t~m bien so<).n ra tu li~u nay e6ng hie'n gui vi Philt TU' hiEu r6. Ne'u gui Chu Ton Duc Tang, Ni va cac vi thi~n tri thue eao minh nao e6 eac du ki~n khac kinh xin ehi giao. Day la mot sI! ki~n lieh sU'. la mot nghi le trQng dai nhat trong dao. Mi vdi ngay giang the' eua Duc The' Ton. ngay le nay da dU<;Je lu'u truy~n tu ngan xua. ngay tu khi dao Ph~t d An Do mdi truy~n sang cae nudc phUelng Dang. nhung bO kinh Philt phien djeh tu Phan van ra Han van. d doi Dong Han (Trung quoc). bo nao n6i v~ lich sU' PMt T6. ngay giang sinh cua Duc Ph~t Thieh Ca da xuat hi~n la ngay 8 thang 4 am lieh. åieu nåy nhieu nhat thay d cae kinh sach Ph~t Giao Båe Tang. Nhung Båe Tong eung e6 bo n6i sinh ngay IS (trang tron) å6 la bo Tay Vl!e Ky åoi nha Duong. Trude kia nude ta eung nhu cae nude Idn trong khu v~(e Chau Å nhu Trung Qu6e. Nh~t Ban. Tri~u Tien ..... Mu lam le Ph~t Dan vao ngay 8 thang 4 am lich. Ten gQi eung nhu vi~e lam ngay Ph~t Dan. "ngå\' Tdm Thdng nr " åå lu'u truy~n hang bao the' ky d nhi~u nude tren the' gidi. åå trd thanh phong tue t~p guan c6 truy~n. a'n tu<;Jng an sau vao d~u 6e mQi nguai. kE nguoi theo hay khang thea åao Ph~t eung Mu nhd nhu v~y.

ca

"Caeh xa du may nhip du. 8e'n ngåy Ph~l 8an nam ehau eung g~n." "Du ai buan ban dau dau. Nhd nga)' Ph~t Dan ru nhau ma ve" Nhung kE tu d~u th~p nien nam sau mueli thl ngiiy Ph~t 8an lai la ngay IS thang 4 am lieh va eu tie'p noi tu d6 de'n nay hang nam eu de'n ngay trang tron thang 4 la ngay 8an Sanh eua Due The' Tan ma h~u he't cae nude (j Chau Å va nhung nguoi con Ph~t tren khåp nam chau d~u nhon nhip t6 ehue ky ni~m eua 8ue Philt giang tr~n . Vh ta thU' tlm hiEu xem t"i sao?

d nhung nude e6 Ph~t giao nhung khong e6 Am Lieh thl nguoi ta theo dUelng lieh ma n6i: "Ph(if gidng sinh ngay Trang Tron" trong thang nam dUelng lieh hång nam eu luan luon xe dieh: trong 100 nam chi eo 4 nam la ngay IS thang 5 trang tron ma thoi. Mae d~u v~y, nhU'ng ngay trang tron eua thang tu' Am Ljeh lue nao eung reli VaD thang 5 du'elng ljeh. Nu'de ta va nhung nude the o Am Lieh thl xua nay van tinh nam. Ph~t sinh nam nao thl kE ngay nam ay la mot. Muon xae djnh du'<;Je ngay dai le Ph~t Dan trude he't phai tim nhung di~u ghi trong cae kinh saeh n6i ve lieh sU' PMt t6 Båe Tong lan Nam Tong (ve ngay PhQt Dan

ca

kinh sach Nom Tong noi rat dan gian chl qui gan mot cau "ngay trang tron" mo thoi). Dem dQ vdi giua 2 thu lieh Phap

Am Phal E>an 2003


An Di? va Trung qu6e (Om lich) rna tra eUu thl moi d~ t du'c;1e yeu du mong mu6n. An Di? tu xu'a vån co 4 thU' lieh: ljeh Soe vQng, lieh Mi).t trai, lieh Dja du, ljeh Ngoi sao. Trung qu6e eling co 4 thU' lieh: ljeh nhå H~ (chfnh kien Dan), ljeh nha Thu'c;1ng hay nha An (chinh kien Suu), 4eh nha ehu (chfnh kien TY), lieh nha Tån (chfnh kien Hoi). B6n thU' ljeh nay d~u la Am lieh. Lieh nha H~ vån hi~n hanh tu xu'a den nay, co th~ gQi la am du'ång ljeh, VI ni?i dung d6i ehieu cae ngay thang v~ du'ång ljeh.

ca

dåt

Nay eru dn dung 2 thU' ljeh: Soe vQng etla An Di? va Ha lieh (ta thLlang gQi la n6ng lich) etla Trung qu6e rna xae djnh ngay l~ Ph~t Dan, VI 2 ljeh nay d~u tinh theo di? s6 ehu toan etla sao Thai Am xoay quanh trai dåt rna lam lieh. M6i nguy~t ehu la 19 nam, eling m6i nam 12 thang, co Lhang dtl, co thang thieu va thang nhu~n bu tru vao nhau, mae du ngay thang såp dat co ehenh l~eh m6i nam d~u khae nhau. M6i thang elia Ijeh An DQ d~u mui?n hån ljeh Trung qu6e mi?t thang ru'Bi. Ngay trang tron etla ljeh An Di? thl dat vao ngay eu6i eung etla m6i thang, ehU' khong phai giua thang nhu' ljeh Trung qu6e. Ole ngay 30 trong m6i thang etla lieh An Di? d~u trung hc;1P voi ngay 15 trong 1116i thang etla lieh Trung qu6e, nhu' the ngay trang tron elh lieh An Di? tU'e la ngay trang tron elia Ijeh Trung qu6e v~y. Chl co 111i?t di~u khae nhau giua 2 ljeh nhu'ng kh6ng anh hltdng sai trai voi ngay trang tron. Nghla la lieh Trung qu6e mi?t nam ehia thanh 4 mua: Xuan, Ha, Thu, Dong, låy 12 con giap Ty, Stiu, Dån, Mao ..... dat ten eho 12 thang. Lieh An Di? thl ehia mi?t nam lam 3 mua: Xuan, Ha, Dong (moi mua 4 thang) khong co mua Thu, låy ten 12 ngoi sao di).t eho 12 thang. Can eU' eae du ki~n neu tren nen trong D~i Hi?i Ph~t Giao The Gioi t~i Tkh Lan nam 1956 da quyet djnh låy ngay trang tron 15 thang 4 am lieh lam ngay Ky Ni~m DU'e Ph~t Giang Sinh eho ca toan du. Co th~ day ehlla su' hiEu biel ehu'a thåu dao, kinh mong ehu' ton dU'e Tang Ni va quy ti~n tri thU'e b6 khuyel va thU' 16i ... 0

Cli Si, Tu~ Minh 0<;10, Nguyen Due Can

...... Due Ph~t da trao tl}ng ch6n trån gian d~o Giac NgQ Giåi Thoat, rna eting la d~o Tri Tu~ thiI thång. Chung ta phåi biet dung Tri Tu~ Bat Nha .ly xua tan vo minh, cu6ng tin, la ngu6n g6c kh6 dau, tranh chåp, lam phan hoa nhan lo~i. ..... Trieh Th6ng Di~p PhQt Dan Pl. 2547-2003 eua Vi~n Tang Thong Phap

Am

Ph~t 8iin 2003

hoa

dam Thich Th3i Hila

NAM MO BON

sU THICH CA MAU NI PHA T

Kinh thu'a qUI vi, Chung ta ky ni~m dai l~ Ph~t Dan, tU'e la ehung la lam l~ ky ni~m ngay ra dai da Dång Trueh Ca Mau Ni, DU'c Tu Phl;1 etla ehung ta. Ngay ra dai etla DU'e Ph~l Trueh Ca Mau Ni d trong eoi Diem Phu D~ nay co nhung y nghla trQng dai va sau xa nhu' sau:

y nghia thli' nhåt: DU'c PMt ra dai la dE khåi md LU~ giac eho hel thay ehung sinh: Tål ehung sinh Mu co Ph~t tllnh, tål ehung sinh d~u co tri tu~, nhu'ng tri lue da bi ehon vui bdi hang hang, !Op !Op vo minh. Do do , SI1 xuål hi~n DU'c Ph~t trong eDi doi nay la dE khåi mdtrl tue eho ehung ta. eho het thay ehung sinh, pha tru tål man håe am vo minh do. dE eho het thay ehung ta nhan ra du'c;1e Ph~l llnh d nåi chung ta. nh~n ra du'c;1C lri IU~ (j nåi 1116i ehung La. Tåt ehung ta dfu la d~ thu'ång, het thay ehung sinh Mu la d~ thu'ång. Nhu'ng rna, ehung ta co thE lam eho ehung la xåu di, mQi ngu'oi co thE lam eho ehinh hQ xau di do lam leh kY. tam han gi~n. Tam kh ky, tam han gi~n låm eho erunh ehLing ta xau di, låm eho ehung la khong con d~ thu'ång nua. Tam kh ky, lam han gi~n låm eho het thay ehung sinh khong con lå ehung sinh d~ thu'ång nua.

ca

ca

ca

ca

Do d6, su' ra doi etla DU'e Phat la khåi day tinh d~ thu'ång eho ehung ta, khåi day tinh d~ thu'ång eho laI ehung sanh, rna trong thu~t ngu Ph~t giao, gQi su' ra doi elia DU'c Ph~t voi ehU'c nang la khai Ph~l tri kien.

ca


y

nghia thti' hai: Buc Ph~t ra doi la dtS chI bay cho

chung ta mot con du'ong hlolnh phuc. Buc Ph~t ra dC1i la chI bay cho chung ta mot con du'C1ng an llolC va nh~n di~n du'<;IC dau la con du'C1ng hlolnh phUe, dau la eon du'C1ng kh6 dau, dau la gia tri cao quy, dau la khong eo gia tri d trong cuoe s6ng eua chung ta. Bue Ph~t dli chI cho ehung ta thåy ding, mot dC1i s6ng co thtS trd thanh cao quy khi lC1i noL hanh dong, vic$c lam cua hQ du'<;IC phat xuåt tu mot tam hon cao quy . Buc PMt dli chI bay cho chung ta cung nhu' tåt ca chung sinh thåy r6 ding, lC1i noi dm thu'C1ng, hanh dong tårn thu'C1ng, vic$e lam tårn thu'ong co g6c r~ tu noi mot tam hon tårn thu'C1ng. Tam hon tårn thu'C1ng la tam hon gl? Lå tam hon Ich ky, dny d~y tham lam, dåy d~y san si, dåy d~y cO' chåp, dåy d5.y kieu ng~o. LC1i noi nao phat xuåt tu tam hon kieu ng~o, tu tam hon leh ky , hep hoi ... le Mang nhien lC1i noi do co khå nang tan hOloii he't thåy hanh phuc, an llole cua chung ta. co khå nang tan pha he't dC1i s6ng cao quy eua ehung ta. Mu6n båo toan hlolnh phue. mu6n båo toan an l~e. Bue Ph~t da ehI bay cho ehung ta råt r6 la phåi nuoi dlfong tam hon tu, bi, hy, xå. Chung ta mu6n hlolnh phuc, an llolC rna khong bie't nuoi du'ong tam hon tu, bi, hy, xå tru hlolnh phue, an llolC khong thtS nao co du'<;Ic. Chung ta mu6n s6ng mot dC1i s6ng cao thu'<;Ing rna khong bie't nuoi du'ong va phat tritSn tam hon tu, bi, hy, xå tru chung ta khong thtS nao co doi s6ng cao thu'<;Ing du'<;Ie. Bi~u do. Bue PMt dli chi bay cho chung ta cach day han hai mu'oi låm thE kY. Va hai mu'oi låm thE ky nhu' vh, nhii'ng ngu'C1i nghe lC1i Bue Ph~t dlolY. hQ hanh trI. hQ thl!C t~p va chinh nhii'ng ngu'C1i do dli co h~nh phuc, an l~c, khong nhii'ng hlolnh phuc. an lae d dC1i sau rna hanh phuc, an lae ngay trong dC1i nay. Bdi v~y. trong Kinh noi riing, E)U'c PMt ra dC1i la dtS "Thi PMt Tri Kie'n" cho hEt thay chung sinh. Thi Ph~t Tri KiEn la chI r6 bån chåt giac ngo eho he't thåy chung sinh. Khi rna chung sinh nh~n ra, thåy r6 ban chåt giac ngo do roi, tru båt dåu xay dl!ng dC1i s6ng h~nh phUc, an lac eho mlnh va cho hEt thåy mQi ngu'C1i .

y

nghia thti' ba: Buc PMt ra dC1i khiEn cho chung sinh, day cho ehung sinh thanh tJ!u du'<;IC giac ngo ngay d trong dC1i s6ng eua chinh mlnh. Giac ngo la giae ngo ngay trong dC1i s6ng eua chinh mlnh, ngoai doi s6ng cua chinh mlnh ra khong co dC1i s6ng giac ngo nao dtS eho chung ta di tlm kiEm . Chung ta co thtS rim kiEm la rim kiEm giac ngo ngay d than va tam eua chung ta . Chung ta co thtS di tim giae ngo ngay trong dC1i s6ng cua chung ta , chung ta khong thtS vUt bo cach di. cach dung, cach niim, cach ngoi, cach tiEp xue giao tiEp hiing ngay cua chung ta rna co sI! giac ngo . Do do, Buc Ph~t dli chI r6 cho chung ta ding, dC1i s6ng cua chung ta , du mot ke tårn thu'ong Mn mue nao di nii'a cung co khå nång giac ngo. Mot ngu'C1i dau kh6 tot eung cung co thtS vu'on mlnh di Mn dC1i s6ng hanh phuc, an llolC . Du mot ke råt tårn thu'C1ng cung co thtS vu'on mlnh di Mn doi s6ng thanh thi~n, cao thu'<;Ing. I ..

Bi~u do, Buc Ph~t dli dlolY cho chung ta, eho he't thåy chung sinh han hai mu'oi låm thE kY. Trong 4ch sil', cung nhu' trong dC1i s6ng thl!e tE, chung ta dli thåy bao nhieu ke trong dC1i s6ng tårn thu'C1ng, hQ khong gij.p PMt phap, hQ khong nghe du'<;Ic lC1i giao huån cao quy cua nhii'ng b~c phlolm hlolnh, nhu'ng khi hQ g~p du'<;Ic thl hQ co co duyen trd thanh ngu'C1i cao quy . Bao nhieu ke båt hiEu voi cha, båt hiEu voi my , nhu'ng khi g~p thåy hi~n, b~n t6t, s6ng trong mot khung canh d~ thu'ong, hQ trd thanh mot con ngu'oi hiEu kinh, mot con ngu'C1i thuån thi~n . Bi~u do dli chung to riing, chung ta co thtS giae ngo du'<;Ie, nMn ra du'<;IC cai tinh chåt eao thu'<;Ing cua chung ta ngay trong dC1i s6ng cua chung ta .

Ngay xu'a, khi Vua A Dllc chu'a g~p PMt phap la mot vi Vua he't sue tan ac, tan ae Mn n6i gie't cha, giEt chin mu'oi ehin ngu'C1i anh dtS dOlolt ngoi. ThE rna khi A Duc gii,p du'<;Ie mot vj Thanh Tang giao hoa , tru bao nhieu di~u xåu ae cua ong dli trd thanh con ngu'C1i hoan thic$n. Noi nhu' v~y dtS cho tåt eå chung ta thåy ding, cai a.c, cai xåu d giii'a dC1i khong dau la khong co va khong luc nao la khong co. V~y, chung ta khong S<;l rhg chung ta xåu, chung ta khong S<;l riing chung ta ac, rna chI s<;l ding, chung ta khong nh~n ra di~u ac M tranh, khong nMn ra du'<;Ie di~u xåu dtS chung ta tu bo . Chung ta chI S<;l ding, chung ta bi vo rninh am chu'ong, nh~n thuc sai låm, M rai bi dåu doc rna khong nhiin ra du'<;Ic gia tri cao quy trong dC1i s6ng cua chung ta, dtS chung ta vu'on mlnh di toi cai eao quy, t6t dyp. Ngay xu'a, co mot vi T6 dlolY rhg:

Bar Li)' tham san kMi Duy khung tI! gidc tri NghIa la:

KhOng sq hiii tham san khJi dcJy, MiI chl sq minh gidc ngQ cMm. NEu mlnh hitSu du'<;Ic dlolO, giac ngo du'<;Ic dlolO, tru bao nhieu xåu xa, bao nhieu cai tårn thu'ong d trong dC1i s6ng cuå mlnh cung du'<;Ic chuytSn hoa thanh cai cao thu'<;Ing, eo y nghIa. Bdi vh, rna trong Kinh di~n tå riing, Buc PMt ra dC1i voi y nghIa la "NgQ PMt Tri Kie'n" cho hEt thåy chung sinh, nghIa la lam cho hEt thåy chung sinh giac ngo du'<;Ic nhii'ng gl rna Bue Ph~t dli giac ngo, hitSu r6 bån than mlnh dung nhu' nhii'ng -gl rna tuc$ giac dli nMn ra, ehU' khong phåi hitSu bån than mlnh biing va rninh ai nghi~p .

y nghia thti' hi: Buc Ph~t ra doi dlolY do, giao hoa , dlu dåt, hu'ong d~n khie'n cho ehung ta va he't thåy chung sinh Mu s6ng cuoc doi nhu' Bue Ph~t dli s6ng. NghIa la, Bue Phiit dli s6ng nhu' thE nao, Bue PMt biEt nhu' the' nao tru Ngai s6ng nhu' the' do, Ngai noi nhu' the' nao, thl Ngai lam nhu' the' do. Ngai lam nhu' thE nao, thl Ngai noi nhu' the' do. Ngai bie't ding tham la nguy hitSm, tham la måt nhan cach, tham la lam eho mlnh ngheo di, Ngai bie't nhu' v~y cho nen ngai khong tham. Con ai thåy tham Phap

Am Ph~t f)an 2003


lam cho minh giau, lam cho minh h~nh phuc thl nguoi d6 eu tham. Nhung dng tham lam thl lai dng dau kho, dng tham thl lai dng milt nhan dch. DU'c Ph~t n6i. dng tham thl lai dng lam cho minh tårn thuong, cang tham thl lam cho minh dng nho nhoi; cang tham thl I~i dng lam cho cha con xa nhau, cang tham thl lai dng lam cho vQ ch6ng xa nhau, anh em xa nhau, ban be xa nhau.

mlnh mOI Phap hi~u la: Di~u Ngl]' Giac Hoang. Giae Hoang tue la nha Vua giae ngQ. Di~u Ngu la mQt trong nhung phåm tinh eua Ph~t. Phåm linh d6 e6 khå nang thuån h6a het thay chung sinh. Vua Trån Nhån Tang chQn cho mlnh phåm hi~u lå Di~u Ngli Giac Hoang. Nghia la, nha Vua giac ngQ thuån h6a nhan dån Viet nam trong tinh thån Ph~t giao, trong tinh thån cua c1~o ly giac ngQ.

DU'c Ph~t da n6i di~u d6 hdn hai mudi lam the ky' va nhung ke tri a trong dOi. hQ da d6n nh~n n6 va da song. Nhl(ng nguoi nao song trong doi song vdi tam ly tham thl nguoi d6 dåy du nhan cach. nguoi d6 th~t sl]' h~nh phuc. Nguoi d6 song trong gia dinh hQ h~nh phuc. nguoi d6 di giua hQ hang hQ hanh phuc, hQ di ra giG'a xå. hOi hQ h~nh phUc. hQ dem dUQc nhi~u IQi kh cha bån than, cha gia dinh, cho xa hoi va nguoi d6 khang nhung hanh phuc trong doi nay . rna doi sau hQ ciing h~nh phuc. Bai v~y. Nhu Lai n6i nhung gi Nhu Lai biet. Nhu lai da lam. Nht( lai då chung nghi~m, Nhu Lai då. thily r6. Nhu Lai då. song

T~i sao Vua Trån Nhån Tang phåi chQn Ph~t giao lam

Nhl( v~y. Due Ph~t ra doi vdi )' nghia thu tu la nhung gi Ngai n6i thl Ngai då lam va nhung gl Ngai då lam Ngai mdi n6i. Con tilt cå chung ta chua lam ma då n6i, chua lam dUQe vi~e nao tot d~p cå ma khoa trudng, låm lOi v~ Sl( tot d~p. Tilt d chung ta chl n6i len nhung lOi tot d~p. ma khang lam nhung di~u tot d~p. Do d6, cai xilu. cai kho. eai thilt vQng v§n luan luan theo duoi ehung ta nhu h6ng vdi hlnh. Vdi y nghIa thu tu nay. trong Kinh di~n tå mue dieh eib Ph~ t ra doi la "NIII'jp Phr'jr Tri Kiel?" cho het thay ehung sinh. Nghia la. Due Ph~1 bude di la bude di b~ng IU~ giac. Ngai dung la caeh dung eua tu~ giae. Ngai n~m la each nåm cua tu~ giae. Ngai ng6i la caeh ng6i eua tu~ giae. Ngai nhin la cach nhin cua tu~ giac. Ngai nghe la each nghe eua IU~ giac. Ngai ngtti la eaeh ngL(i eua tu~ giae. Ngai tha la cach tha cua tu~ giae. Bai \1. tå't ca nhung cai di. dung. n~m, ng6i. n6i. Cl(oi, tiep xue h~ng nang luc;!ng tu~ giae d6. nen trong doi song eua Due Ph~t khang con måy may sai låm. Con chung ta di, dung. n~m, ng6i b~ng vQng ni~m. Chung la n6i. nhln. nghe. ngtti. an b~ng dien dåo tudng. Chinh di dien dåo tuang d6 thuc dåy chung ta di vao con dl(ong kho dau. con duong bill on. Bai v~y. suot hdn hai mUdi lam the k)' . bao nhieu b~e Thanh lri a trong doi sa u khi nghe nhung lOi Ph~ t da y. dem nhung lOi Ph~ I day d6 vao lrong doi song cua mlnh M thuc t~p. d~ song va bao nhleU b~e Thanh tri a trong doi då. c6 hanh phue. c1å c6 an lae. Vua Tnln Nhan Tang lå mot vi Vua anh minh cua Vi~1 Nam. c1ii dm nh~n c1uc;!c Ph~1 phap rilt siiu xa. Cho nen. Vua då phal bi~u trude tri~u dinh cua nhan dan Vi~1 Nam lue bay gio nhu Ihe nåy: "Cam Dlic 1L~ bi muon kie'p Ilgl/\"en cha rlllln cQn!" Sau khi Vua Trån Nhan Tang hQe PMt. lu PMt, thily duc;!e cai cao quy cua Ph~t, muon mlnh tra thanh nhu mot vi Ph~t. Do d6. Vua da chQn cho Phåp ÅJll Ph~l EHn 20m

mQt n~n tang giao due dån chung song c1ung tinh thån Phat giao. VI, chl c6 tinh thån PMt giao la tinh Ihån bao dung. tinh Ihån h)' xå. Chl c6 xay dung the o linh thån Ph~t giao mdi lam eho gia dinh binh on, lam eho tårn hAn cua m6i con nguoi blnh 6n. Tlr tam h6n eua m6i con nguoi c1uc;!e blnh on se c1ua Mn gia dlnh blnh on, va m6i gia dinh binh 6n se dua Mn hQ hang binh 6n. M6i gia dlnh blnh on se dua Mn x6m lang blnh on. X6m lang blnh 6n se dua Mn tung phuong. xå blnh on. Tung phuong xå blnh 6n se dua Mn qu~n huy~n blnh 6n . Nhi~u qu~n, huy~n blnh 6n se dua Mn pho thi blnh on. tlnh thi blnh on. Nhi~u dnh t~ blnh 6n se dua Mn quoe gia binh 6n. Nhi~u quoc gia blnh on se dua Mn Ihe gidi blnh 6n. M6i the gidi binh 6n se dua Mn toan Ih~ vii tru song trang mot quy lu~t tr~t tu, hanh phue. Nhu v~y. mQt tr~t tu ldn lao c6 th~ blnh 6n c1uc;!e khi tårn cua m6i chung sinh binh on, nghla la phai khdi ma eho duc;!e Ph~t linh ndi hQ. M6i nguoi phai biel tra v~ song vdi cai d~ thudng ndi mlnh, cai d~ thudng ndi mlnh crunh la Ph~t tinh. di qU)' gia nhilt ndi minh erunh la Ph~1 linh . Chung ta Ira v~ lai vdi di eao d~p nhat ndi ehung ta la Ph~t linh. Phal tinh n~m a dau') Ph~t tinh n~m trong tam h6n eua ehung ta. Chung ta thily dng. Dt.'(c Ph~t ra doi M khcri rna. ehl eho chung ta r~ng trong tam ehung ta c6 Ph~ t tinh. Ngai chl trong tam quy vi e6 Ph~1 tinh, qU)' vi då Ihil)' chua') Ai Ihily r6i thl ngQ. ai chua Ihay Ihl me. QU)' vi thily trang tam quy vi e6 Ph~1 tinh thi quy vi ngQ, qU)' vi se di Iren con duong sang. Quy vi khang thily trong tam quy vi c6 Ph~t tinh thl quy vi me. Me thl qU)1 vi di vao con duong toi tam, mu mit va du c6 hai måt rna v§n toi thui. c6 hai chan ma v§n que. c6 hai lay rna v§n khang nåm dUQc gl, c6 mOi ma khang ngtti duc;!c, e6 ta i ma v§n khang nghe duc;!c. Nhung, neu ta thay trong lam la c6 Ph~1 tinh. ngQ dl(Qe Ph~1 tinh d6 thl ta e6 cd hQi di len. c6 cd hQi di tdi vdi h~nh phue. an lac. vdi giåi thoat. vdi chan troi ma rQng.

\' nghia thti' nam: NgO r6i chua du, phåi th~ nh~p vd i Ph~t tinh d6 va bi~u hi~n Ph~t tinh d6 trang c10i song h~ng ngay cua chung la. Nhu v~y ngo r6i thl phåi nh~p. rna nh~p r6i thl phåi xuilt. nh~p rna khong xuat thl nghla nh~p d6 khong thanh. Bai vl. nh~p rna khong xuat thl bi, eho nen nMp la phåi xuii'l.

Trang va luc;!ng kiep v~ trudc. Dt.'rc Ph~ I Thich Ca Ma u Ni c1å tung hanh B6 Tal d~o. Tu ndi Due Ph~t Oai Am t5


Vu'ong cach day hång ti ti kiep. Duc Phiit Thich Ca Mau Ni da tung hQe voi Duc Philt Oai Am Vu'ong. Duc Philt Oai Am Vu'ong da tung khai, thi, ngo, nhiip, tri, kien cho Philt Thich Ca Mau Ni. Vå sau khi Duc Philt Thich Ca Mau Ni nhilp du'Qc Philt tri kien roi, Ngåi båt dåu xuåt a noi the gioi Ta Bå nåy. Xuåt a ndi the gioi Ta Bå nåy. Ngåi vui voi di vui cua chung ta, buon voi di buon cua chung ta. Ngåi nåm gai nem milt voi chung ta . Khi Duc Philt Thich Ca Mau Ni xuåt hi~n trong mu'oi phu'dng the giOi. xuåt hi~n trong c6i Ta Bå nåy lå Ngåi båt dåu di con du'ong cua Thanh dl!.o, con du'ong Bo Tat d€ du'a minh vå het thay chung sinh di v~ voi con du'ong giac ngo.

viin khong giiin du. Ngai viin thu'dng ngu'oi vac da nem mlnh mot cach chan tlnh: "Tai klzOng dam khinh NguiJi dau. NguiJi chUa bilt thi vae da nem tai nhu v4.v do . nhung mai mot NguiJi biet r6i. thi NguiJi het nhn rai tlzOi. Tai khOng dam khinh qu:v vj dau. tai khOng dam giijn qu,\' vi dau. Mife dau hOm nay. tai bilr qu,v vi noi xail rai do. tim eaeh hqi tai do. rim each nh~e mq rai do. nhung rai khOng dam khinh qu,\' vi dau. rai khOng giijn qu:\- vi dau. rai rar rhuong qu,\' vi. Bai vi . qu,\' l'i ehua hi/u rai thi qu.v vi ngu,vin /'LIa tai la phåi: qu:v vi ehua nh4n ra rai thi qu,\' vi ngu.vin rua rai la phdi. nhung. mai mot qu.\' vi nh4n ra duqc St! thijr r6i. khi do khOng ai båo qu:\' l'i phåi tlzuong tai, ma qu,\' vi l'dn thuong nl1L( thuiJng ".

Ti~n than cua Philt Thich Ca Mau Ni lå ai ') Ti~n than

Cong tdnh tu hQc d6 la cong trlnh må Duc Phiit Thich Ca Mau Ni da thu'c hånh trai dåi hang the kY. Bay giD day chung ta lam l~ ky ni~m Duc Philt Thich Ca Mau Ni ra doi. c6 phai chung ta lam l~ ky ni~m suong khong? C6 phai chung ta Mn neli l~ dåi d€ lay Philt. nhu'ng xong r6i chung nåo viin giu tilt nåy hay khong? Neu chung ta Mn neli mot l~ dåi. d€ roi chen nhau lay. sau d6 v~ nhå vå chung nåo viin giu tilt nåy, xem ngu'oi nhu' reim rac, thl thiet lilp l~ dåi M låm gi? Chung ta phai thiet liip l~ dai ngay chinh trong tam hon chung ta . Chung ta phai xay dt!ng cho du'Qc l~ dåi ngay trong doi song cua ehung ta . cai l~ dai d6 moi thilt st! guan IrQng . Chung ta dung kho khao g6p ti~n hang tri~u bl!.c, hang chlJc tri~u bac M r6i låm cong vi~c da trång xe eat bi€n dong. Chung ta dung mot doi ngu'oi d€ lam mot cong vi~c nhu' vily . bo ra Chung ta phai bien l~ dai thånh l~ dai ngay chinh trong tam hon ehung ta vå I~ dåi khi då du'Qc thiet tri trang tam h6n eua chung ta. thl le du'elng nhien chung ta di dau, a dau. lue nåo. ngu. lhuc d~u c6 Philt

ula Due Phil l Thich Ca Mau Ni må trong Kinh Phap Hoa da ghi lai chinh lå B6 Tat Thu'ong Båt Khinh. Bo Tat Thu'ong Båt Khinh lå mot vi B6 Tat kh6ng dam khinh ai vå lå mOl vi Bo Tat chuyen tht!c hånh hl!.nh kh6ng dam khinh ai ca. Vi saG B6 Tat Thu'ong Båt Khinh lå ti~n than cua Philt Thich Ca Mau Ni vå Ngåi kh6ng dam khinh ai ca? Bai vL Ngai thåy r6 chung sinh du tårn thu'ong den mue nao di nua, hQ cling c6 di caD guy eua hQ. sa di hQ tårn thu'ong la VI hQ kh6ng gap du'Qc thåy, kh6ng g~p du'Qc ban. kh6ng g~p du'Qc ngu'oi cha, ngu'oi me. ngu'oi anh. ngu'oi chi d~ thu'ong . Do d6. di tårn thu'ong moi lem o ra trong doi song cua hQ. Gia nhu' nhung chung sinh tårn thu'ong d6 må g~p du'Qc thåy hi~n. ban tot, g~p ngu'oi cha d~ thu'ong, ngu'oi m~ d~ thu'ong. ngu'oi anh. ngu'oi chi d~ thu'dng, thi nhåt dinh som muon gi hQ cling d~ thu'ong th6i. Chung sinh. tårn thu'ong nhu' viiy la vi hQ sinh ra trong xa hQi g~p vi vua, guan kh6ng thu'dng, cho nen. lau ngay di kh6ng d~ thu'ong cua ang vua, ong guan lam låm lem hQ. Neu hQ c6 phu'oc gap du'Qc vi vua d~ thu'ong, vi guan d~ thu'ong, vi minh guan d~ thu'dng, vi minh chua ... thl ngu'oi dan d6 lau ngåy eting tra thånh hi~n thi~n. guy bau.

ca

de

Bo Tat Thu'ong Båt Khinh thåy r6 nhu' the va yeu doi nhu' the. Cho nen, Bo Tat Thu'ong Båt Khinh thåy mot ngu'oi tårn thu'ong, Ngai cting khong thåt vQng. Ngai thåy mOl ngu'oi tårn thu'ong Ngai cting dung a xa kinh l~ va Ngåi n6i dng: "Tai khOng dam khinh cac NguiJi. tai klzOng dam khinh cac Ngai. cac Ngai se di tren con duiJng Thcinh d(lO. cac Ngai se di tren con duiJng B6 Tat dQo, cac Ngai tUong lai se lam Plzijt". Toi khong dam khinh dc Ngai, lOi n6i caD d~p d6 du bi doi da, du bi nguy~n rua ... Bo Tat Thu'ong Båt Khinh viin khong h~ n6i can giiln du, viin khong h~ tr~ nai n6i len nhung loi tot dep d6. Quy vi c6 biet, B6 Tat Thu'ong Bål Khinh a trang Kinh Phap Hoa la ai khong? Lå ti~n than cua Duc Philt Thich Ca Mau Ni. Ngåi th€ nhilp du'Qc Philt tinh roi thl bay giD Ngåi phai xuåt Philt tjnh ra, phai th€ hi~n Philt tinh ra cho mQi ngu'oi. Må th€ hi~n Philt tjnh d6 la tjnh khong giiln du. Dung tru'oc mot nghich canh, minh dem loi chuc tI:mg cho ngu'oi, the må ngu'oi khong nhiln ll!.i con th6a ml!., con vac da nem mlnh nua, nhu'ng Ngai In

ca

ca.

Thu'a guy vi' Tl!.i saG Duc Philt Thich Ca Mau Ni. khi thu'c hanh Bo Tat dl!.o. Ngåi låm du'Qc nhung vi~c d6 ? Bai vL Ngai ngo du'Qc tri kien Philt. Ngai nhiip du'Qc tri kien Philt. Va khi ngo, nhilp Philt tri kien r6i. Ngai thu'elng het thay chung sinh. Cho nen, Ngåi moi xuåt hi~n trong c6i Oiem Phu D~ nåy vdi chung ta. Nhu'ng ll!.i saG Ngåi khong xuåt hi~n tren loåi hoa Su må ll!.i chQn hoa Sen M xuåt hi~n? Ngåi xuåt hi~n tren hoa Sen c6 y nghia gl? Nghla lå khi mot Dång giac ngo da kheli rna du'Qc Philt tinh ndi chinh mlnh, da thåy r6 du'Qc Philt t1nh ndi chjnh mlnh. da giac ngO du'Qc Philt tjnh ndi chinh minh vå da th€ nhilp trQn v~n du'Qc Philt tinh neli chinh mlnh gua doi song hång ngåy, thi vi d6 song giua trån the må khong bi o nhi~m. Vi d6 di våo danh må khong bi danh låm cho o nhi~m, di vao trong IQi må khong bi IQi lam cho o nhi~m. Vi d6 di VaD trong danh må khong bi danh tr6i buoc, di VaD trong IQi må khong bi IQi tr6i buoc, di våo trong di mui vi må khong bi di an tr6i buoc, mac ao må khong bi vai v6c, gåm IlJa tr6i buoc, uong nu'oc rna khong bi ru'Qu, bia, bo huc, tr6i buoc , Tåt ca nhung di o nhi~m, khong bi tr6i buoc d6 la bi€u tu'Qng cho hoa Sen. Hoa Sen a trong bun rna khong bi o nhi~m. Bai vily, Duc Philt xuåt hi~n tren Phåp

Am Phåt 8iin 2003


eai ddi. Ngåi di tren bay hoa Sen lå v~y d6. Hoa Sen lå vo nhi€m, lå khong con måe kyt bdi mtoe, bdi bun, mae du hoa Sen tu bun, tu mtoe må lOn len vå tntdng thånh.

Khi mQt Dilng tu~ giae må thånh tl!U Ph~t tri kie'n r6i, Ph~t tri kie'n d6 tu ehung sinh må ra, nhu'ng khi da thånh tl!U Ph~t tri kie'n thl khong con måe kyt di tårn thu'dng eila ehung sinh nua. Bdi v~y, DU'c Trueh Ca Mau Ni tu eung trdi Dau Suilt da h6a than thi hi~n trong eai Diem Phu D~ nåy vå nåm trong blmg Ma Da phu nhan. Ngåi khong phai nåm trong b\mg me nhu' nhung thai nhi khae, Ngåi nåm nc1i d6 Vi d~i nguy~n, dai tri, d~i bi. Con ehung ta vi vo minh ai nghi~p, vi u me am ehu'ong må våo nåm trong bl,mg my. Bdi v~y trong Kinh Hoa Nghiem day dng: "Khi 86 Tat Tat D(p Da ndm trong lhai l(lng hoang hau Ma Da, Ngai da thuyet phdp cho hang 86 Tal khdp cd mlldi phllo'ng thl girJi". Chung ta dling eho ding day lå mQt ao tu'dng, må day lå mQI tu~ giae, day lå mot di~u khoa hQe e6 th~ ehung minh dlt<;1e. Due Ph~l khi nåm trong thai tang hoång h~u Ma Da, Ngåi thuye'l phap bång nang IIt<;1ng eila tu~ giae, thuye't phap bång anh sang eila tu~ giae. Tu trong thai lang må toa ra vo s6 anh sang, giao tie'p voi vo s6 B6 Tat khåp mu'di phu'c1ng. Vå B6 Tat khåp mu'di phltc1ng v~n ng6i c'1 the' gioi eila minh må tie'p nh~n anh sang tu~ giae d6 må n6i ehuy~n voi B6 Tat Tilt D~t Da, tue lå h6a than eila Due Ph~t Trueh Ca Mau Ni. Di~u nåy. trong vong khoang ba tram nam nua khoa hQe se pMt hi~n dlt<;1e. Mot thai phu c'1 ben My, bång tia laser ta e6 th~ ng6i c'1 Vi~t Nam må nhin du'<;1e thai nhi. Bay gid khoa hQe moi nm toi, phat hi~n du'<;1e tinh nam hay nu eila thai nhi tu 5 Mn 6 thang bång sieu am. Cho nen, nhung gi Ph~ l n6i, nhung gl Dlic Ph~ t d~ Y lå nhung gi moi tinh eila khoa hQe vå khoa hQe lå mot hQe tro ilu trT eila Ph~l giao. Toi n6i khoa hoc lå hQe tro ilu trT, ngay ngo eila PMt giao , eho nen, quy vi Ph~t lit dung e6 ao tltClng lå duy khoa hQe! C6 doi ngltdi mu quang, tårn thltdng, thily khoa hQe thånh eong mot våi lanh vl!e thl da ho håo duy khoa hQe, nhltng di duy khoa hQe ehi lå di ilu trT eila Ph~t giao må thoi!

ca

ca

Mi v~y, Due Ph~t xuilt hi~n trong eai ddi nåy. Ngåi di tren bay hoa Sen M ehung to rång, Ngåi xuilt hi~n tren eai ddi nåy voi tam vo nhi€m, voi tri vo nhi€m, voi tu~ vo nhi€m. Ngåi thu'c1ng yeu må vo nhi€m, con ehung ta thltc1ng lå nhi€m, ehung ta khong thltc1ng thi thoi, con thltc1ng lå nhi€m, thu'c1ng la keI. B6 Tat thu'c1ng khong kyt, Ph~t thu'c1ng kh6ng ket, eung nhu' hoa Sen sinh ra tu bun må khong kyt bun, n6 sinh ra tu nu'oe må n6 khong ket nltoe, n6 sinh ra tu su' tanh hoi må n6 khong kyt bc'1i sit tanh hOi do. Vi y nghTa nåy , må Due Ph~t Trueh Ca MaLI Ni, Ngåi xuilt hi~n tren hoa sen, Ngåi ng6i tren hoa Sen, Ngai dung tren hoa Sen.

y nghia thu sau: Tai sao Due Ph~t xuilt hi~n tren eai ddi nåy , Ngai di bay bu'oe tren hoa Sen? Mot d~e di~m khae nua eila hoa Sen la Hoa nc'1 Sen hi~n . NghTa la, Phap

Am Ph~l f)an 2003

Due Ph~t, d~y giao phap eila Ngåi. ne'u ehung ta quye't tam hånh tri, thl se e6 an lae ngay, d6 lå "Hoa nå' Sen hi~n "I K.hong tu thl thoi, tu la tue khåe co an lae ngay l Cho nen, nhung ai tu t~p må khong co an l~e thl phai eoi ehung! Phai tu l~i! Toi tu mot gid lå toi co hanh phue mot gid, khOng co ly do gi må tu mot gid må khong co h~nh phue, an l~e mot gid. Ne'u tu mot gid må kh6 dau thl dung tu, eho nen, toi tu mot gid lå toi e6 hl).nh phue, an lae mot gid, d6 la hoa nc'1 Sen hi~n . Tu mot gid lå e6 hl).nh phue, an lae mot gid. Tu hai gid lå e6 h~nh phue, an l~e hai gid. Tu mltdi nam lå e6 hl).nh phuc, an I~e mu'di nam. Tu mot tram nam lå co hanh phue. an lae mot tram nam. K.hong e6 ly do gl tu må kh6 ca l Nhi~u ngltdi Ph~t tll' thu'dng di ehua, nhu'ng e6 nhung lOi noi thie'u y thue . Co ngltdi con mu6n xuilt gia nhltng cha me khong d6ng y, VI eho rång, di tu phai thue khuya, d~y som. V~y thl ai thue khuya d~y som d~ bay gid d~y da o, giang dao eho mInh? QU)' vi nhln l~i v~ deh hi~u dao, eaeh tu t~p eila mlnh! Chi e6 ngu'di khong bie't tu t~p moi kh6 rna thOi . Toi nhåe lai voi quy vi dng. ehi e6 ngltdi khong tu t~p moi kh6, con ehung ta tu t~p mol ngåy lå hanh phue mot ngay , tu hai ngåy la hanh phue hai ngåy, tu ca ddi la h~nh phue ca ddi, tu hång kie'p lå h~nh phue hång kie'p . Tu lå e6 hanh phue, d6 lå hoa nc'1 Sen hi~n. Vi v~y, Due Ph~t Trueh Ca MaLI Ni, Ngai Vul voi di vui rilt trQn ven. Do vh må eae ngh~ sT da dieu khåe tlt<;1ng eila Ngåi ehl eu'di mlm thoi. eltdi nll'a mi~ng thoi l Chi e6 eu'di mim la eai c ltd i trQn vyn. Toi nhåe lai ehi e6 eltdi mim moi la di eu'di trQn vyn . Cltdi mlm lå eai eltdi cila trung dl).o, con di eu'di toe toet nhlt di eltdi di dit ti~c eltoi lå eai eltdi mang tinh ehilt thilt vQng, kh6 dau sau d6 l Va eung khong phai di mat meo m6 nhu' di tham dam rna! Dam eltoi vå dam rna lå hai thai elte cila eLloc s6ng. Chi e6 cltdi mim moi lå eai eL(di doe dao eila euoc s6ng . Chi kili nåo e6 tu~ giac moi eltdi mim dlt<;1c. Thily ti~c cltoi eung eltdi mim. thily dam rna eung eltdi mim. ngltdi ta khen minh eung eltdi mim, ngltdi ta ehe mInh eung eltdi mim. Nhu' vay di eu'oi mim lå di c ltd i doc dao nhilt rna ehi c6 Duc Ph~t moi cltdi n6i v~yl Vi sao chi c6 Duc Ph~t moi Cltdi mim n6i? Vi. chl e6 Duc Ph~l moi th~ nh~p dUQc tu~ giac trong ddi s6ng cila crunh Ngåi.

y nghia thu bay: Mol dac di~m nua lå. Duc Ph~l xLIilI hi~n tren eai ddi nåy. tren hoa Sen lå bc'1i VI, hoa Sen con e6 mot dac di~m nua la "ho a r/fng Sen thanh, Hoa nå' thi Sen hi~n" . SI! xuilt hi~n cila Duc Ph~t tren hoa Sen M n6i cho ehung ta thily dng, eai ehe't la båt dåu cila eai s6ng, eai s6ng day lå båt dåu eila eai ehe'l. Sit xuilt hi~n eung e6 nghTa lå bål dåu eila mot su'!in khuill. Ngai !in khuilt c'1 nc1i the' gioi Lien Hoa Dåi Tang lhl Ngåi e6 m~ t nga y nc1i the' gioi Ta Bå na y. Rl,lng lå rung tu the' gioi Lien Hoa Dai T~ng, må thanh la thanh nc1i the' gioi Ta Ba. Cho nen, d6i voi eai s6ng, eai che't Cl tror.6 d~o Ph~t khong con lå eai gl nua d€ chung ta sQ hai, lo au. Chung ta vång m~t Cl nc1i nay thl ta e6 m~t Cl nc1i kia , 17


ehung ta vång m~t d noi gia dlnh ehung ta thl ehung ta co m~t d noi ehua Phuoe Duyen, ehung ta vång m~t d ehua Phuoe Duyen thl ehung ta co m~t d noi gia dlnh ehung ta. "Haa rlfng Sen thimh ". B6 Tå t Tilt B~ t Ba vång m~ t d the gioi Lien Hoa Bai Tang, thl Ngai co m~t d noi the gioi Ta Ba nay. Bue Ph~t vång m~t d Mi e6i Ta Ba nay, thl Ngai co m~t d the gi ai Lien Hoa Bai T~ng, Bue PMt xuilt hi~n tren e6i dai nay, Ngai khong di tren hoa Su, Ngai khOng di tren hoa Cue. M~e du, hoa Cue dU<;1e xem lil bi~u tu<;1ng eho nhung nha ån si, d~o si. Nhu'ng BU'c Ph~ t kh6ng xuilt hi~n tren hoa Ok rna Ngai ehi xuilt hi~n tren hoa Sen th6i. Bdi vI. hoa Cue kh6ng phai la v6 nhi~m. hoa Cue kh6ng phai la "haa nO Ctic hi~n, haa (ung Clle rlulnh ". rna du co hoa Sen moi co nhung dac diem nhU' the. Cho nen. Bue Ph~t moi xuilt hi~n tren hoa Sen va Ngai di bay bU'oe.

Tai sao Ngai di båy bU'oe rna khong di tam bU'oe hay mot bU'oe. mU'ai bU'oe? Bdi VI, st! du h<;1p eua vii tfll kh6ng ra ngoai con so bay, st! co m~t eua tilt ehung ta kh6ng ra ngoai con so bay: dia d~i, thuy dai, hoa d~i, phong dai, kh6ng dai. tam d~i. thue d~i. Toan th~ vii trll hay st! hlnh thanh eua ehung sinh kh6ng ra ngoai bay yeu to nay. St! co m~t eua chung ta la do sU' co mat eua bay yeu to tren. Va st! co mat eua BU'c Ph~t Thieh Ca Mau Ni la st! co mat da bay yeu to do. Chinh tu bay yeu lo do, rna mot vi th~ nh~p dU'<;1e di "rri kie'n Phcjr" thl se thanh tuu dU'oe bay yet! to giae ngo, gQi la thilt b6 d~ phån. Bay yeu to: dia. thuy. hoa. phong. kh6ng. tam, thue t~o nen hlnh hai, tam tr~ng. tinh thån eua moi ehung sinh. thl bay yeu to la "rhat bo d~ ph/m" tao nen eua Bilng Giae Ngo . Cho nen bay yeu to tao nen ehung sinh va bay yeu to tao nen 8a'ng Giae Ngo. Bdi v~y, Bue Ph~t xuilt hi~n tren e6i dai nay. Ngai khong di tam bU'oe rna Ngai di bay buoe thoi'

ca

ngheo nan den nhu the, tu hanh dau rna toi nghi~p nhU' tM' Chung ta phåi lam nhu the nao do M Bue Ph~t trong ehinh ehung ta dan sanh moi ngay va moi ngay ehung ta phåi thily dU<;1e Ph~t dån sanh. Con ai rna khong e6 khå nång lam eho Bue Ph~t eua mlnh dan sanh hling ngay, thl eu d<;1i di! Lo v~ eh<;1 Bong Ba rna mua ban eho gåt, toi de co quan rna lam vi~e eho gåt, r6i d<;1i 365 ngay den ehua Tu Ball rna lam le, den ehua Phuoe Duyen rna lam le, den ehua Tu Hieu rna lam le va neu rui ro, khong g~p ngay ehu nh~t, mlnh phåi di thi ho~e di ehilm thi ... thl eoi nhu Bue Ph~t tåt ngoi, het ra dai luon! Het dån sinh luon! Con neu ehung ta thong minh, ehung ta biet lam eho Bue PMt ehung ta dan sinh moi ngay, thl Ma vuong phai khoe, quy thån phåi khoe, nhung ke manh tam pha hoai PMt giao phåi khoe. phai giong tay dåu hang. Chung ta e6 kha nång lam eho Bue Ph~t ehung ta ra dai moi ngay, thl ehung ta khOng dn phai xin phep ai d~ t6 ehue d(!.i le Nhung VI urne, ehung ta khong lam eho Bue Ph~t trong ehung ta dan sanh moi ngay, nen ehung ta phåi xin phep t6 ehue le PMt Ban. Cai u me d6 ehung ta dem rna holing phap, thl phap bi be tåe, ehung ta dem d~y eho dai, thl dai eang them dau kh6, ehung ta cång lanh d~o, thl d~o khong co duang M di! Cho nen, ehung quy vi la Ph~t tlI' thl ehung ta phai thong toi noi voi tilt minh, lam eho PMt trong moi ehUng ta dan sinh moi ngay va moi ngay ehung ta dU<;1e danh le Ph~t dan sinh eua ehung ta, d6 moi th~t su la nguai d~ tlI' eua Ph~t lam le ky niem dån sinh mot deh thong minh, mot eaeh tai tinh, mot deh co tri tu~ va la mot phU'ong tien thi~n xao. Ta moi e6 khå nång di nhung buoe vung ehai tren nhung hoa Sen, con neu khong thi ehi la hoa Sen ve tren giily rna th6i.

ca.

ca

Truoe khi dli't lai, du nguy~n Tam Bao gia hO eho tilt quy vi song mot euoe dai luon luon e6 Ph~t Ban Sinh.

y nghia thli' tam: The thl, ngay horn nay ehung ta lam le ky ni~m Bue Ph~t ra dai, co phåi rång ehung ta ehl biet nuu vai ehen ehe. vai dia xoi d~t len ban Ph~t khong? Chung ta co th~ nilu vai dia xoi, vai ehen ehe d~t tren ban Ph~t voi tam h6n nao? Chung ta d~t tren ban Ph~t voi tam tr~ng mot lU khaeh dang tht!e t~p khai Ph~t tri kien, thi Ph~t tri kien, ngo Ph~t tri kien, nMp Ph~t tri kien thl ehe, xoi d6 eiing trd thanh phap l~e, eiing trd lhanh d~ h6. Trai lai, ehung ta d~t xoi. ehe len ban PMt voi urne. tham lam. kh kY. h~p hoi, tårn thuang, hen mat. thl xoi. ehe d6 trd thanh dilt, da. ThU'a quy vi! Chung ta lam le ky ni~m ngay dan sanh eua Bue Ph~t, ehung ta phai lam the nao do d~ Bue PMt trong ehung ta phai ra dai moi ngay. Chung ta lam le Bue Ph~t dan sanh. nghia la ehung ta e6 kha nang lam eho Bue Ph~t trong ta dan sanh moi ngay va ehung ta lam du<;1e nhU' the la ehung ta rilt giau! Chu ehung ta khong d<;1i 365 ngay moi den ehua lam le Ban Sanh, Ph~t tlI' dau rna IX

ca

Thich Thai Roa (trfch tU TAp SAN NGHIEN

c(fu pHAT HOC, pHAT GIAO

THUA THIEN - HUE - 50 di;tc bi~t PH~T DÅN 2547)

---000---

.... Lam sao tht!c hi~n cuqc hoång du'dng Chanh Phap tru'6'c muon nghin trd It!c, chu'dng duyen, de dQa? Phai co tinh th§n Vo Vy Thi di sU' d\lng tåt ca cac phu'dng ti~n bo' thi lam cho chung sinh he't lo sf! tru'6'c mQi hiim nguy va bie'n co'. Giåi phong con ngu'm ra khoi st! sf! hai truy~n kie'p, thi d~o Tri Tu~ mm phat huy he't ban såc ctla n~n Ph~t Giao Dån Tqc, rna Ifch sU' va con ngu'm hån hoan tie'p nh~n su6t 2000 nam qua tren dåi dåt Vi~t Nam. Trieh Th6ng Di~p Ph{lt Dån Pl.2547 eua Vi~n Tång Thong Phap

Am Ph~l E>an 2003


su• vi dai• ?

eua

Due Phåt • Thich Vien Giac

--- 000 ---

Neu ban mu6n thay ngu'oi cao quy nhat cua loai ngu'oi. ban hay nhln vi Hoang de trong y phuc mot ngu'oi an xin. Chinh la Ph~t d6. Sieu pham thanh tinh eua Ngai tMt vI dai giua con ngu'oi .

*** BL'fc Ph~t la mot con ngu'oi c6 nhan caeh dac bi~t sieu pham, c6 mot kh6ng hai trong lieh sil' cua nhan loai. Mot nha van hao Au chau nh~n dinh ding: "K11I5ng co nai nao rrong rhe' giai ran giao. sLlng bai l'a rfn nguiJng ma eining la co rhi rim rluf\' I11Qr l'i giao chu choi sang nhu the:'" Trong hang loat dc VI sao. Ngai la VI tinh tu kh6ng 16, vi dai nha't. Mot s6 de khoa hQc gia, triet gia, cac nha van h6a da tuyen bo' v~ Ngai "Con nguoi 1'1 ilQi nha/ elllta urng co". Anh hao quang cua vj Thåy vI dai nåy soi sang di the giåi dau kh6 va t6i tam, gi6ng nhu' ngQn håi dang hu'ång d§n va soi sang nhan loai. (PhQt GiGO dLlai Mat eGe Nho Trf ThGe)

I. DUC PHAT

LA

AI?

Bue Ph~1 la ai ') MOI eau hoi du'<;IC dat ra hein 25 the ky: nhung nhan dinh. phe phan dåy tinh hoai nghi. r6i nhung phat bi6u. tan du'elng dåy xac djnh tin tu'dng d neli con ngLfoi d6i våi Duc Ph~t, cho den nay v§n la ngu6n dm hung vo t~n. Bdi le nhu' Carl Jung, mot nha tam ly hQc, phat bi6u ding: "Ba o gio cai nhln etla br;m ding bi gioi han bai nhilng gi b(1n ilang co va ilang la". Vi v~y våi cac g6c do nhln khac nhau. ngu'oi ta se c6 nhung dm xuc, nhung di nhln khac nhau v~ Duc Ph~t. Giao thuyet cua Duc Ph~t xuat phat tu kinh nghi~m tu chung nI than Ngai, mot loai kinh nghi~m khac våi cac kinh nghi~m th6ng thu'ong ph6 bien. Cho nen hi6u mot Phap ÅIll Phil! Dan 20m

cach chinh xac v~ DUc PMt la di~u bat khå. nhu' trong kinh n6i chl c6 Ph~t våi Ph~t måi hi6u du'elc nhau. Thoi DUc Ph~t con tqi the. nhung ke ch6ng dOi Ngai thu'ong len tieng chi trkh, vu kh6ng Ngai våi nhung loi le tårn thu'ong hay nhung lu~n di~u triet hQc, nhu' n6i Ngai con ham mu6n danh vQng, Ngai la ngu'oi chu tnfelng pha hoqi su' s6ng (Kinh Magandiya), che Ngai kh6ng e6 khå nang dac bi~t cua eae b~e Thanh (Kinh SLl tu hong) cho Ngai la mot Sa-mon sil' dl,mg huyen thu~1 (Kinh Uu-ba-li) v.v .... Ben canh nhung ehl trkh thl nhung Wi le ca ng<;li tan du'elng cung rat phong phu. Nhung ngu'oi tri thue cua xa hOi thu'ong ca ng<;li ngai ding: "N/ut nguoi dI!ng ilung IQi nhilng gi bi quiing nga xuong. pllai bå\' ra nhilng gi bi che kin, chl iluong cha ke lQc huong, ilem ilen sang l'aO trang bong rOl'" (Trung Bo Kinh) . Du Ngai bi ehi tdeh hay du'<;IC ca ng<;li Ngai v§n an nhien Ill' tqi, kh6ng giao dOng. kh6ng bat man. kh6ng hoan hy. MOI ngu'oi ngoqi dqo ca ng<;li PMt rang: "Th(it kl' di~u tha."l Tan gid Gorama l Th(it hy hilu tha.'" Tan gid Goramal Ddu cha Tan gid Gotama bi chOng ilal mQt cach mla mai. ddu cha bi cang kfch I'oi nhilng loi le bUQc rQi rrong cUQc ilal tho(1i, mau da tan gid vdn sang sua/, sdc mqt tan gid vdn hoan h.v nhu mQf A-la-han Chrinh ildng giac. " (DQi kinh Saeeaka) Ngai thu'ong du'<;Ie mQi ngu'oi gQi la b~c Dqo su' hay vi Lu'elng y. VI Ngai ehi eho mQi ngu'oi con du'ong giåi thoal va Ngai ehua tri bjnh kh6 cho nhan loqi. Mot s6 bai kinh trong kinh tqng nguyen thuy c6 ghi lai mot eaeh thli vi nhung Wi tuyen bo' eua Due Ph~l v~ chinh Ngai. Du'åi day la vai d§n chung:

19


Mot horn. tren duong den vuon Loe Uy~n d~ v~n chuy~n banh xe ehanh phap. Ngai gåp mot vi Dao sT ten la Upaka. D<).o sT hoi: "Na\' hai EJ(lO hilu! Ngii quan etla EJ(lO hilu th4t 1'0 eung trong sang. Nlidc da etla EJ(lO lulu th4t trong trea \la tliai tdn. Hai nd\' EJ(lO hilu. \li sao EJ(lO IlLlu tU bo Mi sang gia dinh? Thdy etla EJ(lO hilu la ai? EJ(lO lulu truy~n ba giao t.v etla ai?" Due PMt tra lOi: - Nhu Lai då vU<;1t qua tåt ca. - Nhu' Lai då thong su6t tåt ca. - Nhu' Lai då vU<;1t bo mQi tr6i buoe - Nhu' Lai då thoat ly tåt ca - Nhu' Lai då ehu het tam lue t~n di~t tham due.

trong lue ngu eung nhu' lue thue eho den nhiIng cli' dong nho be nhåt nhu khi Ngai bu'oe qua mot Yling nu'oe hay Ngai ven eheo ao len .. . d~u dåy thanh thi~n. (Trung BO Kinh)

Lån khae khi bj ehl trieh ve kha nång va mlle dich elia Ph~t. sau khi phan tieh nhiIng sai låm eua hQ. Due PMt day rång: - Nåy Sari putta. nhii'ng ai mu6n n6i v~ ta mot deh dung diin thl phai n6i nhu the nåy: (Duc Phot 16) Mot hiIu tlnh khong bi si ehi ph6i. då sanh ra å doi VI l<;1i ieh. VI h~nh phue eho ehung sanh, vllong thu'ong tudng eho doi. vi l<;1i ieh. VI hanh phue. VI an I<).e eho ehu' thien va loai ngu'oi (Kinh Su TU Hong . Trung BO Kinh).

- Khong ai la thåy eua Nhu Lai

Loi tuyen bo' nåy n6i len phåm ehåt eua mot vi Ph~t la Tri tu~ vien mån (kh6ng bi si chi phoi) va long thu'ong yeu eUu giup muon loai vo t~n.

- Khong ai dung ngang hang voi Nhu Lai.

Il.

- Då thåu tri~t tåt ca, Nhu' Lai con gQi ai la thåy?

- Tren the gian nåy, k~ ca ehu' thien va Ph<).m thien - Khong ai e6 th~ sanh voi Nhu' Lai. - Qua th~r. Nhu' Lai la mot vi A-la-han tren the gian nåy . - Nhu' Lai la Ton su' vo thU<;1ng: - Chl mot mlnh Nhu Lai la b~e toan giae. viing lång va lhanh tinh. - Nhu' Lai dang den thanh Kasi M v~n ehuy~n banh xe Phap bao giiIa the gioi mu quang. - Nhu' Lai se gi6ng len h6i tr6ng vo sanh båt di~t. Upaka hoi v~n: "Ndy d(lo hilu, \'4y pluli chang d(lo hilu oå t~( nhcjn la A -la-Mn, la b4c sieu hung qlty~n Il!c \'0 bien? " Due Ph~t xae dinh: - Tåt ca nhiIng b~e sieu hung då ehinh phlle mQi o nhi~m elia mlnh d~u gi6ng Nhu' Lai. Nhu Lai då ehinh phue. t~n di~t tåt ca nhiIng gl xåu xa toi lai. V~y. nåy Dao sT Upaka. Nhu' Lai la b~e sieu hung (Kinh Th6nh cau TBK). Due Ph~t xae dinh råt r6 Ngai la nguoi då ehinh phlle mQi o nhi~m. do v~y. Ngai la nguoi eao thu<;1ng nhåt tren doi. Day la loi tuyen bo' dåu tien v~ gia tri eao thu'<;1ng luy~t Mi eua Ph~t Mi voi mQi loai ehung sanh, rna ve sau lOi tuyen bo' nåy då du'<;1e khai quat h6a thanh eau n6i d~t trong b6i canh bi~u tu<;1ng Dan sanh: "Thien thuqng thien h(l duy ngii oQc tan" (Tren troi duai troi chl cå Nhu Lai Id toi thuqng).

Cuoe doi hoiing h6a eua Ngai då ehung to nhiIng gl rna Ngai då tuyen bo' nhu' tren la sl}' th~t. Mot lån e6 giao phai ngo<).i d<).o mu6n den tham vån v~ d<).o ly voi Due Ph~t bdi hQ nghe n6i Ph~t la nguoi då vu<;1t qua mQi o nhi~m , dat du'<;1e sl}' thanh 4nh hoan toan. HQ då ban nhau va eil' ngu'oi giam sat Due Ph~t lien tlle trong bay ngay M xem PMt e6 tMt su thanh t,nh nhu' nguoi ta d6n khong. Cu6i eung nguoi dU<;1e eil' di giam sat trd v~ bao I<).i rång: Qua thl}'e Sa-mon Gotarna la nguoi hoan thi~n

20

SV CHUNG NGO CVA PHÅ T

Tåt cii nhiIng nång Il}'e eua DU'c Ph~t d~u xuåt sinh tu giae eua Ngai. nghTa la tu noi dung ehung ngo Vo thu<;1ng Chanh diing giae du'oi eoi B6 d~. C6 lån mot Du sT ngo<).i d<).o ten la Vaeehagotta hoi Ph~t rang: B(leh EJdc The' Tan. con nghe ngl10i ta nai rcing Sa-mon Gotama la b4c nhat thiet trf. la b4c nhGt thiet hen. Ngai t~( cho lå minh co tri hen hoan toan. khi oi. khi oLi'ng. khi ngll. khi tll/lc tri hen lu on lu on t6n tal \'a lien tue.

Tu~

B~eh The Ton. nhiIng di~u rna ngu'oi ta n6i nhu' v~y e6 dung voi sl}' thl}'e khong, hQ e6 vu kh6ng Due The Ton khong? Due Ph~t dap rång, hQ n6i nhu' v~y la khong dung voi di~u Ngai da n6i. la vu kh6ng ta. Nhu' v~y Due PMt phu nh~n Ngai e6 mot lo<).i Tri tu~ lue nao eling hi~n di~n va thåy biet eung khiip, trong lue thU'c eung nhu' trong lue ngu . Vaeehagotta hoi: v~y phai n6i nhu' the nao moi dung? Due Ph~t day rång neu mu6n n6i dung thl phai n6i Sa-mon Gotarna la b~e e6 Ba minh.

Khi nao ta mu6n. ta se nho den nhi~u doi s6ng qua khu. nhu' mot doi. hai doi eho den nhi~u doi s6ng qua khu eung voi eae net d<).i eu'ong va ehi tiet. Nåy Vaeehagotta. neu ta mu6n thl voi Thien nhan thuån t,nh, ta thåy du'<;1e StI' s6ng ehet eua ehung sanh. ngu'oi ha Ii~t ke eao sang, ngu'oi d~p de ke tho xåu. ngu'oi may miin ke båt hanh deu do hanh nghi~p eua hQ. Nay Vaeehagona. voi su' do<).n di~t de l~u ho~e, ngay trong hi~n t<).i. voi thu'<;1ng tri giae ngo, ta an tru vo l~u tam giai thoar. tu~ giai thoat. N6i nhu' vh la nei dung ve ta. (Kinh Ba minh Vacchagotta)

Nhu' vh Tam Minh: Tue m<).ng minh. Thien nhan minh va L~u t~n minh la noi dung ehung ngo elia Ph~t. Dåe bi~t ehl e6 Ph~t moi e6 mot eaeh dåy du Ba m..inh. m~e du tren lo tnnh tu t~p Ba minh luon du'<;1e eoi la nhiIng thanh qua sau eung da mot hanh gia diie d<).o. Day e6 th~ la mot trong nhii'ng di~u khae bi~t giiIa Due Ph~t va d~ tli'. Tien tnnh giae ngo biit dåu tu :

Phåp

Å111 Ph~[ Ehin 2003


- Ly duc ly bat thi~n phap, chung va tru thi~n thu nhat, mot tn~ng thai hy l~c do ly dl;lC sanh, co tårn co tu. Di~t tårn va tu chung va tru thi~n thu hai, mot tr~ng thai hy l~c do dinh sanh, khong tårn khong tu, noi tTnh nhat tam. Ly hy tru xå, chanh ni~m tInh giac, than dm SIJ' l~c thQ rna cac b~c thanh gQi la xå ni~m I~c tru, chung va trU thi~n thu ba. Xå lac xå kh6, di~t hy u'U da dm thQ tu trudc, chung va tru thi~n thu tu, khong kh6 khong I~c, xå ni~m thanh linh.

nr

Duc Ph~t va cac Thanh d~ d~u di qua Tu thi~n, tren Sd thi~n thu tu, tam dinh tInh va nhu nhuyen, d~ sU' dl;lng, hanh giå co th~ hudng tam Mn cac Mi tu<;1ng Sau Thån thong hay Ba rninh, chung ngo t6i Mu. Day la lo trinh thu nhat. Lo trinh nåy dU<;1c khuyen khich va trd nen rat ph6 bien. Phån ldn cac thåy d~u thea hudng nåy. LO trlnh thu hai la tu thi~n thu tu, di qua Kh6ng va bien xu. la vU<;1t qua såc tUdng, chudng ngai tudng. Hudng tam den hu khong la vo bien chung va tru Khong vo bien xu. VU<;1t qua tiep tl;lc chung va tru thll'c va bien xU. VU<;1t qua thuc vo bien chung va tru vo sd hfi'u xu. VU<;1t qua vo sd hfi'u xu ehung va tru Phi tUdng Phi Phi tUdng xU. VU<;1t qua Phi tUdng Phi Phi tUdng xu, ehung va tru Di~t ThQ TUdng Dinh. Tu dinh nåy ehung dåe Ba minh. LO trinh nåy Dll'c Ph~t eling da di qua. (Kinh PhOn Bi$t

co

Sau XU , Kinh Vi Dl,J Con Chim Cay)

Trang kinh t~ng Nguyen thuy khong thay ghi ehep vi thanh d~ tU' nao tlJ' tuyen bo' la mlnh da ehung dU<;1C Ba minh. Thuong thi cae Ngai dU<;1e gidi thi~u da ehung Ala-han, ehung Di~t ThQ TUdng dinh, va do~n tru cae I~u ho~e (tuang du'ang vdi Uu t~n rninh). Trong kinh Sau Thanh Tinh (Trung Bo Kinh), Due Ph~t d~y v~ tien tdnh tu tåp eua mot vi Ty kheo khi ehung dU<;1e thi~n thu tu xong thi: - Vdi tam dinh tinh, thuån linh khong eau nhi~m, kh6ng phi~n nao, nhu nhuyen d~ sU' dl;lng, vung ehåe binh thån nhu v~y, toi dån tam, hudng tam Mn L~u tån tri. Toi biet nhu th~t: Day la kh6, day la nguyen nhan eua kh6, day la kh6 di~t, day la con duong dua Mn kh6 di~t. Biet nhu thåt: Day la nhung I~u hoae, day la Nguyen nhan eua låu ho~e, day la I~u ho~c dU<;1C di~t tru, day la con duong dua den cac I~u hoac dU<;1C di~t tru. Nhu våy di~u dn thiet eho eae d~ tU' la phåi thoat khoi "dl.,lc lq.u, hilu lq.u va va minh lq.u" d~ dat dU<;1C "sanh da Iq.n, phcpn hc;mh da thanh, vi~c cdn lam da lam; khOng con mf lui trCJng thai nd}' nila ". Tu do chung ta co th~ thay r6 rAng khå nang Thån thong eua cac d~ tU' d~u co gidi han, va van d~ tu ehung khong gån li~n vdi khå nang thån thong, vi v~y chung ta khong ng~e nhien khi thay Ngai Ml;IC Ki~n Lien dU<;1c cha la d~ tU' Thån thong s6 mot trong cac Thanh d~ tli'. Duc Ph~t khong khuyen khich eac d~ tU' di van eae thån thong nhu Thån tuc, Thien nhan. Tha tam, Tue m~ng , va Thien nhan ; Ngai ehu trQng va khieh I~ cae d~ tli' hudng tam van Låu tan Minh M thanh tlJ'U mue dich t6i h~u, giåi thoat sinh tli'.

Phap

Am Ph~l E>iin 2003

Cac khå nang thån thong khong giup ich gl cho mot nguoi ehua doan tru cac o nhi~m eua tam thll'c . Qua trinh chung d~o eua PMt la mot ehu6i dot pha, vu<;1t qua mQi thli' thaeh bAng thue nghi~m. Tat d eac phap co tinh giao dong d~u vu<;1t qua, thanh t\1li an tru cae bat dong phap. Dac bi~t trong cae tr~ng thai eua Tu thi~n d~u phat sinh mot dm giae hanh phue (Ioc thQ), ngay d trong Ba minh eung co dm giae h~nh phue, nhung nhung dm giac ay t6n tai rna khong chi ph6i tam Ngai (Kinh Saccaka).

D6i vai cac Thån thong, Ngai då tuån tlJ' chung dåc Thån tue thong, Thien nrn thong, Tha tam thong trude khi Ngai thanh Phåt. Trong dem thanh d~o ngai mdi chung tiep 3 Thån thong sau eung thea thu tu Tue mang thong, Thien nhan thong va Lau tan thOng. Phat d~y: - Khi ta chua chung Chanh Diing Giae ta da n6 IlJ'c tu t~p 5 phap: Ta da tu t~p Thån tue vai Dl;Ie djnh tinh dn

hanh, Tinh tan dinh tinh dn hanh, Tårn dinh tinh dn hanh, Tu duy dinh tinh dn hanh va Tang thU<;1ng ti nh tan, tuy the o ta hudng tam den phap nao , ta co th€ ehung dat phap ay. (Tang Chi Il) . Khong co phap nao lam ehudng ngai due Ph§.t, khong co phap nao rna Dll'c Phåt khong thay r6, biet r6, vi våy de tll' thuong gQi ngai la Dang Pha p Vuang. Ill. KET LUA,N Nhan ngay ky ni~m Dll'c Ph~t Dån Sanh Ph~t Ijeh 2547. doi lOi noi v~ SIJ' VI d~i, SIJ' thanh tinh, su ehung ngo cua Duc Phåt chi M bay to lang kinh nguang eua nguoi con Ph~t va M tri an Nguoi da khai sinh ra con duong giai thoat cho nhan loai . Vdi nhung ngon tu huu lWn giua cuoc doi dåy o nhi~m. con nguoi kho ng th~ ca ngo i het dU<;1C su VI dai eua Duc Ph~ t. Ngai A-nan-da cung da tung noi v~ SIJ' VI d~i eua Phåt rAng: - Nay Ba-la-mon, Dang The Ton ay la b~e lam eho khdi daY con duong trude day chua tung du<;1e hi~n khdi , lam cho biet con duong trudc day chua tung duac biet, noi len con duong truac day chua tung dU<;1C n6i : lå bac hi€u d~o. biet d~ o va thi~n xao v~ dao. D€ ke t thuc. xin mu<;1n lOi cua mot thi nhan H6 i giao. Abdul Atahiya ca ng<;1i Duc Phåt: "Ne'u bCJn muan ttui" nguiJi cao qu.';' nhCir cua loai ng uiJi , bCJn ha)' nh)n l'i Hoang de' trong y phl.,lc mQt nguiJi an xin. Chfnh la Phq.1 do. Sieu pham thanh tfnh da Ngai tMt VI dCJi giila con nguiJi. " (Duc PhQt dLlai mat cac nho tri thuc) D~o Ph~t Vi~t

Nam trong thc'ti thinh ciing nhu' luc suy V~ m~t n6i vån lå mQt d~o Ph~t nhin nh\lc ph\lc V\I cho nhån the', giup nhån the' chuyin hoa nghi~p Itlc di dmg s6ng mQt cUQc s6ng giai thoat.. ..

000

21


chu6ng, nhu'ng chung ta cLing khong y thli'c l~ lay d€ lam gl, va VI sao phai l~ lay? Hoiic gia chung ta l~ I~y d€ du xin mua may ban dåt, du xin cho con di thi d~u, du xin Sll'c khoe kili c6 ngu'oi than lam b~nh. Chung ta thuong cru bie't l~ lay vdi tam nguy~n du nhu' the'. Chung ta da quen ml,lC dieh cao ca kili chung ta da "quy y Tam Bao" la chung ta phai hoc d~o cua Dli'c Ph~t, hanh d~o nhu Dli'c Ph~t, ml,lC dieh la xoay dC1i s6ng hung ac cua ta thanh doi s6ng tu bi, xoay xau xa trd thanh t6t d<ep. Chung ta thu'C1ng hay b~ dau tinh d6, ham kinh doanh, ham lam ti~n, ham danh vQng, nen doi s6ng cua chung ta do d6 khong an la c, chung ta khong dU<;lC giai thoat. Khi mot d~ tU' Mn du xin Dli'c Ph~t giai thoat cho y khoi bao dau kh6, phi~n nao, thi Dll'c Ph~t hoi y: Ai rang buoc ngu'oi? Ai khong cho ngu'oi du'<;IC giai thoat?

nguoi

t~i

gia

tu Phåt • Hoa thtiQ'ng Thich

Thi~n

Sieu

Tu c6 nghTa lå sli'a. Tu nft kh6, kh6 nhat la tu tai gia, cho nen c6 cau: Thli' nhat tu tai gia, thli' nhi tu chc;1, thli' ba tu chua. chua c6 nhi~u thi~n duyen nen tuong d6i d~ tu. chc;1 I~i kh6 tu han mot chut VI phai giu lang ngay thing, khong gian manh IUC1ng can trao dau: d nha I(!.i kh6 han nua VI b~n ac ru re lam ta d~ bi sa dQa.

a

a

Quy y Tam Bilo Mu6n tu t~i gia trudc tien ta phai quy y "Tam Bdo", va khi ta quy y Tam 8ao thi van d~ l~ bai d6i vdi ta rat quan trQng. Di~u thli' nhat trong h~nh nguy~n cua Ph6 Hi~n Bo Tat la: "Nhfz( gid I€ kinh chu PIzrJ,t". C6 mot liln d thanh Vuong xa, dli'c The' Ton thay con gia chu la Thi-Ca-La- Vi~t (Thi$n Sanh) sang nao cting hudng 6 phu'ong d€ danh l~ trong luc dilu t6c ao quiln dang can u'dt sting. Dli'c The' Ton hoi Thi-Ca-La- Vi~t I~ lay nhu' the M lam gl'? Thi Y thu'a rAng I~ lay nhu' v~y la chI M låm thea lOi cha diin tru'dc luc lam chung. Chung la d6i khi cting l~ l~y nhu' vh, l~ l~y the o th6i quen khi bu'dc chan vao chua, l~ lay khi nghe lie'ng

Quy y Tam Bao la nu'ong theo Tam Bao d€ lam nhu' Dli'c Ph~ t, M tu nhu' Dli'c Ph~ t cho Mn khi du'<;IC chanh ding chanh giac. Cho nen, khi chung ta da quy y Tam Bao thl chung ta khong l~y g6c cay, khong J~y bo s6ng, khong cung 6ng Tao. Ne'u chung ta v§.n lam nhu' v~y tli'c la chung ta da quen rAng chung ta da quy y Tam 8ao. Nhu' v~y, chiing khac nao anh Jam fUong gieo gi6ng ngoai dong roi bo d6, khong cham s6c, khong tu'di b6n, khong vun quen, ne'u chung ta quy y Tam Bao rna chung ta khong tu, khong hQc d~o, khong lam theo d(!.o PMt. Ne'u chung ta nh~n djnh sai thl mot ngay kia chung ta phai th6i lam va sa dQa. Dli'c Ph~t d~y mot bai hQc cho chung ta la: cua cai khong dem lai chan h~nh phuc. Dli'c PMt mot horn ngoi tren mot dam co u'dt rna khong l(!.nh, khong lhåy kh6, VI nguyen nhan gay kh6 Dli'c Ph~t da: dth tu la u, nen Duc PMt vån an nhien tu' t~i, Duc Ph~t bao rAng: nåm trong n~m am chan em rna lang tham, san, si khong dth, luon luon lo sc;1 mat cua thi v§.n dau kh6 nhu' thu'C1ng. Chung ta d6i khi quen muc dieh quy y va I~ bai Tam Bao ctla chung la , va ne'u chung ta chi l~ bai vdi ml,lc dieh thoa man lang ham mu6n tilm thu'ong båt crunh, thl chung ta kh6ng bao gio d(!.t dU<;Ic ml,lc dieh cao ca kia . Ngay xua c6 mot anh tho vi Thiln La t6 va tru d~ luc thoi anh åy d~u huong hoa l~ bai klnh cån, cru thanh. Ong Thiln thåy anh kia tam thanh nhu' v~y , råt cam dong, ben hoi anh ay mu6n du xin di~u gL thl Y dap la mu6n xin Thiln cho mot chen vang VI nha y ngheo qua. Ong Thiln li~n dUa ng6n tay h6a phep va mot chen vang hi~n ra cho y. Anh ta mung qua! Vai h6m sau anh ta l~i tie'p tl,lC hu'ong hoa l~ bai thanh khifn nhu' trudc. 6ng Thiln l~i hi~n len va l~i hoi anh ta mu6n du di~u gl? Anh ta li~n thu'a chen vang nho qua, kh6ng du M chi dung, xin thiln cho y mot blnh vang. 6ng Thiln lai du'a ng6n tay ra cru va mot blnh vang dily åp hi~n ra. Anh ta mung quYnh. Nhu'ng chiing bao lau anh ta nghT rAng mlnh mu6n nhi~u thli' han nua, rna moi liln du xin thl cru du'c;1C mot thli' mat c6ng l~ bai. Lån nily anh ta såm nhi~u huong hoa, l~ bai nhi~u han tru'dc va thanh khifn

Phap

Åm

Phat E)an 2003


hån truoc. Ong Than thåc måc qua, chång biet anh ta con mu6n gl? 6ng hoi, con con mu6n ca u xin di~u gl nua? C6 phai con mu6n d~o kh6ng? Hoi nåm ba lan anh la moi lhua ding "Chl muon xin ngon lay Lelln phep da Than lhOi", 6ng Than n6i gi~n dUa ng6n tay chi mot di. tuc lhl nhå cita, xe co. cua cai gl cua anh ta cung sl,lp d6 tan lanh. The moi hay neu chling ta l~ bai voi ml,lc dich du lyi lac thl kh6ng bao gio dUyc thoa nguy~n, bdi long tham cua chling ta va bO. L~

bai dung dån

Neu chling ta khong ro y nghia cua l~ bai thl vi~c I~ bai trd thånh va 1ch. Vi sy s~t må l~, VI lyi Ioc må l~ thl l~ Ph~t cung nhu l~ g6c cay, bl,li bo khong khac. Dång nåy chling la l~ Ph~t VI kinh trQng duc hanh cao ca, VI phuc sal cat tam luyng d~i nI dai bi cua Duc Ph~t, tri hu~ rong lOn bao la cua Duc Ph~t. Chling ta da quy y thea PMt thl tam luyng ta cung phai rong rai baG la. chling ta cung phai c6 tri tu~ sang su6t. nhu Duc Phar. chling ta co' gång bo tanh tham lam bon xen nho mQn h<ep hoi. Biet rång d6ng li~n kh6ng dem lai hanh phlic tuy~t d6i. n6 lå "mQl dd.'· I{; fI'ung Ihanh I'a dbng fMi ciing la mQI nglloi clUI kh6c nghifl" (ngon ngO lay phLlang). Neu chling ta kh6ng M cho d6ng ti~n låm chu thl d6ng ti~n moi dem lai h~nh phlie cho ta . (Xem cau chuy$n onh chang ngheo kh6 nhLlng då phot tam cung dLlang tam 00 choang duy nhat. roi vvo la vvo chOY "dLl<;lc rOi. dLl<;lC roi ; gQP luc vuo ngl,! ngong quo . cho dai IOi hoi co sl,! . Sau khi biet chuy$n , vuo khen ng<;li tam lang quang dOi cuo onh oy va thLldng cho nhieu cuo cai). Chlll1g ta I~ Ph~t lå d€ cam an Duc Ph~t da giao chling ta. da båy che ra bao nhieu phap mon phuång hau dan dåt chling ta den Niet bån. den giai thoat. trLf ngu chap la giao I)' eao quy nhat ma f)uc Ph~ t cho chling ta. C6 nguoi tu lau dudng go cita Ngudi kia dap: Nguoi kia dap:

h6a ti~n

Pha da)'

nåm. dal duyc than thong. ben len Thien Thuyng de. Thuyng de hoi "Ai do ?". "Toi dii,1·". Thuyng de hoi: "Toi la ai ?" "Toi la foi". Thuyng de baG: "Nell lai la

hi€u duyc lOi Ph~t d(,1Y: "Vt;ln phlip d~u nhll hoa nhll huyln" thl ta khong bao gio dau kh6 nua, khong phi~n muon nua. Cai danh xung lå gia t~m, di than lå gia hyp, neu chling la hi€u duyc nhu vh, tat chling ta an la c, giai thoat (donh xLlng nhLl huVen va ngå). Khi l~ Ph~t, chling ta nguy~n gl? Nguy~n tieu tam chuong, tru phi~n nao, nguy~n tri hu~ vien man, nghi~p chuong tieu tru, nguy~n thuong hånh 86 tat d~o. D6 lå dem I~i an l~c cho mlnh, cho nhan 10(,1i, cho chling sanh. Cai an lae nåy lå an l~e tu trong tam må ra, tu trong long mlnh phat ra. Due PMt d~y chi cai an l~c phat ra tu trong long mlnh moi lå cai an I~c chan th~l, con cai an l~c tu ngoåi må c6 thl di an lae fly lå gia t~o. Ta l~ bai 10 phuång d€ låm gl? vå la l~ ai? Tue lå ta I~ ta't ca bien phap gioi: Nhat nhat bien l~ sat tran Ph~t. Tue ta cau tat ca cac Duc Ph~t hO trI M ta: a) di~ t tru duye b6n nghi~p phi~n nao (sat sonh , trom cap , ta dam , n6i d6i). b) diet tru b6n ly do låm ac (thom lam , san han , nga mon . ngu si), c) tru bo sau nguyen nhan phung phi tåi san (ca boc , rLl<;lU che , gioo du dLlang ph6 phi thai , la ca dinh dam hi vi$n , gioo du oc hOu , quen th6i ILlai bieng). Nhu vh vfln d~ l~ bai moi chinh dang. Kinh Due Phat day cho nguoi t~i gia. Neu ai hQc dUyc dling dån se trd thånh nguol t6t nhflt. Ngai d~y rång nguoi tu tai gia can biet tich liiy tai san nhu con ong. nhu dun m6i . Ti~n cua dua thånh 4 phan: mot M tieu pha. hai philn låm v6n, mot phan d€ dånh khi gåp tai bien. kh6 khan, låm vi~c tu thi~n cling duong. Chling ta da c6 nhi~u cong phu hQc Ph~t phap nhung it khi nghe duyc mOl phap vua nhu ly sua ngon ngQt cho tre thå. nhu bua an ngon cho nguoi lOn, nhu bua an b6 duong cho nguoi giå cå. Ngåi d~y d6 chling sinh khong phan bi~t, lOi da)' chung. khong bo ai, khong chon lua ai: ai co' gång nghc. thl hånh tri duye giai thoat trQn ven. MQi can cå d~u c6 pha p mon thich hyp.

Sau nguyen nhan phung phi tai san Nhan mot bu6i sang Duc Ph~l di khflt thue, tha'y chang

l oi \'a ol1g la ang Ihi d dar khOng co chg cho hai ngltO'i

Tlu~n Sanh, con gia chu. huong sa u phuång l~ bai. f)U'c

C/ll1g 11. hår \'f di". Nguoi kia trd v~ tu nua. Lan sau. kili

Ph~t li~n day mu6n cho vi~e l~ bai c6 y nghla, truoe tien

ga cita Thien duong va Thuyng de hoi: "Ai do ?" Nguoi

khong låm 4 hanh ae lå tham, san, si, me: sau d6 tranh xa 6 nguyen nhan phung phi tåi san må d doi it ai tranh khoi. D6 lå :

kia dap: "Toi". Thuyng de hoi: "Toi la ai ?" Thl nguoi kia dap: "Toi la Ngai". Thuyng de moi baG: "Hil.\' I'ao". Cho nen khi chling ta khong phan bi~t toi, anh, khi chling ta khong chap di "ta" thl baG nhieu nguoi eung nhlf mol. d~u s6ng chung voi nhau. hoa thu~n vui ve. Dua be moi ra doi chua biet gl. Den mot tu6i cha me moi d~l cho mOl di ten. e6 khi mOl cai ten rat xa'u xa. va dan dan n6 chap ch~c di ten d6 lå mlnh, mot khi e6 ai gQi cai ten ay må tan than. khen ngyi thl n6 I~i thay sung suong, phan khdi. Sau nåy khi lOn len, khi nghe ngt(oi khae xung ho voi mlnh thieu Iich su thl lai phi~n muOn. Vi mot di ten bong lang. khong dau må mlnh cu dau kh6, s6ng chet luan h6i tri~n mien voi n6? Neu tin

Phap

ÅIll Ph~( Elan 2003

1. Dam me ni(l'u: e6 sau di~u bat lyi lå tåi san bi haG t6n, ua d3u tranh, t~t b~nh de xam nh~p, thuång t6n danh dlJ', d€ lo than tång, tri hu~ thuång t6n, tam tri khong blnh tTnh (eau chuy$n mot vi Llu ba tac va tinh u6ng lam rLl<;lU må phQm moi giåi : an cap ga , sat sonh , ta dam , n6i d6i):

2. Du h:lnh duong ph6 phi thoi: khong ai ehe chd cho mlnh, khong ai hO tri gia dlnh, tåi sån khong ai trang nom, bj tlnh nghi tae gia cae ae S\l', n(,1n nhan cac tin d6n thflt thi~t. tlJ' ruoe våo than nhi~u kh6 nao:


3. La ca dinh dam hi vi~n: tam må tl1dng vui cheli. bo be vel con. xao lång cong an viec lam. han t5n tl~n bae:

dinh: Ngåi cho ban nghe nhung di~u chua dUQc nghe. chi cho ban bie't con duong len cai chu Thien.

~.

B<:\n t6t lå nguoi khong hoan hi khi b~n mlnh gap n~n. hoan hi khi b<:\n mlnh giip may mån. ciin ngån khi nghe nguoi khac n6i xåu b<:\n mlnh. B<:\n nhu hoa. b<:\n nhu can: khong phåi la b<:\n. B<:\n nhu hoa lå bl,ln VI danh vQng. VI gia u co. vllqi Ioc. B<:\n nhu can la ban luon luon dai hoi su can xU'ng cii hai ben. can qua can ll,li. giup qua giup l<:\i. mai lam b<:\n. B<:\n nhu Mt. mai dung la b<:\n t6t: tam thanh thie't tha. giup cha b<:\n mlnh dUåc låi ich. khong ganh ti. rna hoan hl (nhLl dam dat). NgU<;lC lai. khi ban sa Cå. ngheo kh6. mlnh van nhu nhu. khong bo b<:\n. d6 la ban chåc th~t. Khong nen g5n gui nhung nguoi rna mlnh khong coi nhu ban thiet. M kh6i bi dan dåt vao duong hu hong. bieng nhac. Minh lam bl,ln voi ai cung Va). thiet tam giup dB b<:\n. Khi ban bi thål sung. mlnh khong bo. 86 la båt dau cå bån M di Mn vi<$c le bai sau phuång co y nghIa nhu sau day.

Dam me cd b~c: ne'u thång thi gay thu oan. ne'u thua thl tam sanh phi~n muOn. tai san bi hao thåt. gay ra tranh chåp danh lon. tai hQi tn10ng loi noi khong ai tin. ban huu khinh kili. vån d~ cuoi gå khong du<;lc tin nhi<$m; 5. Than c~n ac hi1u: do la nhung b<:\n co b<:\c. b~n loan hanh. nguoi nghi<$n ru<;lu. ke b<:\o dOng. nguoi lua g<:\ t; 6. Quen thOi Itidi bie'ng: luon luon kie'm ca M tu ch6i låm vi<$c (quo n6ng , quo IQnh , quo tre , quo d6i , quo no).

ChQn b:;m lanh rna chdi l:)U'c Ph~t day phåi chQn b<:\n nhu the' nåo') ChQn thi<$n hU'u tri IhU'c må giao du. nghIa la nguoi b~n lanh. Co nhi~u loai b~n: b<:\n ru<;lu. ban co bac. ban cå hoi. b<:\n 1ll6m. Ban giup mlnh luc hU'u su mai dung la ban t6t. ÅC huu la b~n co b<:\c (lam me hen man nhu trang khuye't. n<;l nan nhu chim trong b6n nuoc. Låm b<:\n the' nåo cho xlfng dang mai dung lå ttf giac giac tha. C6 b6n hang nguoi khong phiii lå ban: (lllng v~t gl cung lay. chI bie't n6i gioi. kheo ninh h6t. tieu pha xa xi. s<;l the l~fC. cho il xin nhi~u. B<:\n VI muu l<;Ii. to lo than t1nh trong vi<$c då qua. ho~c viec chua den. mua chuoc ciim tlnh bling san ngu: khi c6 cong vi<$c tu to båt ltfc: d6ng }' dc vi<$e ae. khong d6ng y cac vi<$e thi<$n; truoe mat thl tan than. sau lung 1<:\ i chl trich. Tieu pha xa xl. co bae rU(lu ehe. vui chåi be tha. dlnh dam. du hanh duong ph6 phi thoi: nguoi tri se tranh. Ban nen co: nguoi

b~n

giup dB mlnh khi hU'u su. khuyen

tli~u l<;li ieh. nguoi bl,ln chung thu)'. e6 lang thuång tlfdng

tai mlnh. Mlnh mu6n lam ban voi ai mlnh cung can 4 c:!i0u t6t åy: khuycn nhu b<:\n khi ban vo y phong dat. ehe chd eho ban. lam cho nuång tua cho ban khi ban e6 di~u sQ håi. giup b<:\n thanh cong khi b<:\n thie'u th6n (eau ehuy$n LLlu Blnh DLldng Le). Nguoi ban trong nan kh5 cung nhu luc vui. th5 lo tam tlnh, giu gin nhung di~u bi mat clia b<:\n ho~e t6t ho~c xåu. khong bo ban khi ban gap kh6 khan. dam hy sinh than m<:\ng VI b<:\n. C6 cau

van.

"Bdn CL( naa Thi 1'0 n/uln Ph';' rai T/ulm san hLlu l'dn Than ": co nghIa la khi ngheo ne'u d ngoai ch<;l cung

khong ai hoi. luc giau ne'u co d nui sau eung låm ke tIm den. 80 eung khong phåi la ban. I:)(fe Ph~t la nguoi ban khong moi: Ngai khong chåp chU'a ti~n cua, Ngai då di<$t tru lang kieu man. di låm bl,ln voi tål cii mQi nguoi. Trong su khong noi. Ngåi noi rat nhj~u. Ngai då di<$t tru lang tham. chI an mot bua ngo: khåt Ihuc bu5i sang (Ngai khong khat thlje bu6i ehleu). blnh diing khong ltfa chon. Co nguoi chI trich Ngai chl di khåt thuc. khong lam låy må s6ng. Ngåi dap lai rling Ngai cung dang gieo tr<sng day: Trong vi<$e khåt thtfc Ngai gieo hot gi6ng tu bi: Ngai cung cay bua: cai cay lå tinh tån. cai bua la nhan nhuc. con Irau la thi~n

Sau phlidng l~ bai 86 lå: phuång 80ng chI cha m~. phuång Nam chi su trudng. phuång Tay chl v<;l ch6ng. phuång Tren chi ton su (Sa mon, Ba la mon). phuång Båc chi ban be va phuång Duoi chl nguoi giup vi<$c. Chung ta phåi lien quan voi sau mat mai s6ng dU<;lc. sau phuång d6 tuång quan måt thie't voi chung ta. Ne'u dt dffi voi sau tuång quan nay thl chung ta khong th€ s6ng du<;lc. Minh s6ng day lå s6ng tUång quan voi sau h<:\ng nguai. våy ta cu xU' the' nao cho dung. thea le phiii. theo luåt phap'? 1. Phlidng Dong: Låm con phåi phung tlLfBng cha me. co b5n phan h5u ha sam 16i. bao ve tåi sån cua cha me. lo le tang khi cha m~ qua doi. Cha me nuoi con voi tlnh thuång. con cung phåi phung duBng cha me voi Ilnh thuång. sam t6i vie'ng tham. cung kinh giu gin truy~n th6ng gia dlnh. Ngu<;lC lai. cha m~ cung c6 5 b6n phån Mi voi con cai: cuoi v<;l gå ch6ng. lo ngh~ nghiep cha con. ngan ngua khong cho con giao du voi b<:\n xii'u. con hu la cha m~ c6 mot ph5n trach nhiem. trao cua ciii su nghi<$p cho con kili dung thoi. Lang thuång khong sang su6t lam cha con hu hong . ChQn nåi xung dang lam v<;l lam ch6ng cha con. Ngay xua cac båc cha me ehon nåi mon (lang ho d6i. M lai lOi than trach cua cac con. xui con vao duong ti thie'p. Khong nen VI tham lam rna dua dåy con vao duong xåu xa. An va oan la do trang gia dlnh rna ra. kheo tu la hl,lnh phue. kh6ng tu lå day oan. Nhu våy la phuång 80ng dU<;lC che Chd. kh6ng e6 chi s<;I hai.

2. Phlidng Nam: Ta phåi phung St! Su trudng nhu phung su cha me "Tien hQc Il luju hQc din". chåo hoi tham vie'ng an dn. h5u ha Slf trudng. hang hai hoc tåp. NgU<;le ll,li Su trudng c6 b6n phån huån luy<$n d<$ tU' nhu mlnh da du<;lC huån luY<$n. thuång d<$ tU'. khen d<$ tU' khi d<$ tU' hQe

Ph,ip ÅI11 Phåt Dan 20m


gioi, båo dåm ngh€ nghi~p cho d~ tit. Nhu' v~y, phu'ång Nam du'Qc che chC!, khong c6 chi sQ hai.

v~y ,

3. Phudng Tay: do'i voi vQ, ngu'oi ch6ng phåi kinh lryng,

Tren da y la pha p L~ ba i d§ Y du sa u phu'ång thea leinh Thi~n Sanh va d~ kC't lu~n. Duc Ph~t n6i bai k~:

khong bat kinh, thuy chung, giao quy€n hanh cho vQ, sAm d6 nu trang cho VQ, khuyen ran giao duc vQ khi vQ h6n hao, nhu' chuy~n sau day: C6 mot chang leia g~p chj vQ h6n hao qua, luon luon chli'i mAng ch6ng, nguy€n rua ch6ng khi c6 di€u gl khong vua y. Chang ta moi di mua v€ mot di ham d~ trong nha. Chj vQ hoi: Mua ham d~ lam gl? Chang ta dap la mua v€ M chon anh khi anh chC't, VI c6 th~ anh chC't thlnh llnh chu'a biC't khi nao. Va m6i l§n chj vå chfri rua ch6ng thi anh danh thinh thjch tren quan tai va kh6c ro'ng len: Chang åi, sao chang chC't di, chang nB bo thiC'p bå vd mot mlnh, khong ai giup dB, khong ai trong nom, båo v~ thiC'p? Va chang cu kh6c hoai thåm thiC't cho Mn khi chj VQ ngttng mAng mo, chang moi thoi kh6c. Va vai ba I§n nhu' vh, chi vQ suy ngh] lai, thay mlnh h6n hao voi ch6ng tMt la khong nen, va tu d6, khong bao gio chi ta mAng mo ch6ng nua. D6 la mot cach giao dl,lc vQ, dem I(j.i kC't quå to't dyp. Ngu'oi vQ do'i voi ch6ng cung phåi lam hC't b6n pMn: kheo d6n tiC'p ba con ch6ng, trung thanh voi ch6ng, giu gIn cua di, kheo leo lam myi vi~c trong gia dInh. Nhu' v~y, phu'ång Tay du'Qc an 6n, che chC!, khong chi sQ hai.

4. Phudng Båe: Khong Iu'ong g(j.t thl du'Qc b(j.n be thu'ång tu'C!ng; che chC! ban, båo v~ lai sån cho b(j.n, trC! thanh ch6 nu'dng tu'a cho b(j.n; khong tranh xa khi ban gap kh6 khan; kinh tryng gia dlnh b(j.n. Nhu' v~y , phu'ång BAc du'Qc che chC! lan nhau, khong ai sQ ai.

5. Phudng Dum: do'i voi ngu'oi giup viec, lo lAng an uo'ng va ti€n lu'ång d§y du. BAt lam vi~c nhi€u rna trå lu'ång it coi nhu' mAc nQ ngu'oi ta v~y ; di€u trj ngu'oi giup vi~c khi c6 b~nh hoan, o'm dau ; c6 miC'ng an ngon chia xe cho ngu'oi giup vi~c; thinh thoång eho nghl phep. Nhu' thC' ngu'oi giup vi~c se trC! thanh b(j.n voi mlnh: nC'u khong Mi xit dung dAn. ngu'oi giup vi~c se trC! thanh ngu'oi thu Mi voi mlnh. Ngu'Qc I(j.i, do'i voi chu , ngu'oi giup vi~c phåi thuc khuya d~y som, thue tru'Oc khi ehu thuc d~y va di ngu sau chu, tlI' bång lang voi dc v~t chu cho, kheo dåm dang cong vi~c, khong phåi lam cho lay c6 ; dem danh tiC'ng to't v€ cho chu . Nhu' v~y, chu xung dang rna to cung xung dang, va phu'ång Du'oi du'Qc che chC!, khong c6 chi phåi sQ hai. 6. Phudng Tren: do'i voi Sa mon, Ba la mon, chung ta phåi c6 lang tu, hanh dong to't v€ than, khiu va y; mC! rong cita d~ d6n Sa mon va Ba la mon, cung du'ong cac v ~t dung dn thiC't. Sa mon va Ba la mon do'i voi chung ta thl c6 lang thu'ång tu'C!ng chung ta, ngan khong cho lam di~u ac, dnh giac khuyen ran, khuyC'n khleh lam di€u thi~n , lam cho thanh tinh nhung di€u da nghe ; thu'ång x6t chung sanh voi tam tu bi; la thi~n tri thuc cua chung ta. day chung ta nhung di€u chu'a nghe , chu'a biC't, lam cho r6 rang d~ thlI'c hi~n cho du'Qc, d6 la phap thanh tinh. lam cho chung ta hoan thanh d(j.o Nhan thua. Nhu'

Phap

Am Ph~l Elan 2003

phu'ång Tren che chC!, hai ben trC! thanh nåi nu'ång tlI'a cho nhau, che chC! cho nhau.

Cha me la phu'ång Dong Su' tru'C!ng la phu'ång Nam VQ ch6ng la phu'ång Tay B(j.n be la phu'ång BAc No boc la phu'ång Du'oi Sa mon, Ba la mon C6 nghla la phu'ång Tren Cu' SI va gia dlnh Dånh I~ phu'ång hu'ong ay Ke tri giu gioi lu~t Tu to'n va bi~n tai Khiem nhu'ong va nhu thu~n Nho v~y du'Qc danh xu'ng . D~y som khong biC'ng nhac Bat dong giua hi~m ngu y Ngu'oi hi€n khong ph(j.m gioi Nho v~y du'Qc danh xttng. NhiC'p chung t(j.o nen ban Tu ai tam bao dung Dan d(j.o khuyC'n h6a d(j.o Nho v~y du'Qc danh xu'ng Bo' thi va ai ngu LQi hanh ba't cu ai D6ng su' trong myi vie c Theo tru'ong hQp xli' su' Chinh nhung nhiC'p Stt nay KhiC'n thC' gian xay quanh Nhu' banh xe quay lan Vang thea trl,lc xe chinh NhiC'p su' nay vAng mat Kho ng c6 me hu'C!ng thy Hay khong cha hu'C!ng thy Stt hiC'u kinh cua con Do v~y b~c c6 tri Do'i voi nhiC'p phap nay Nhu' quan sat chap tri Nho v~y thanh VI d(j.i Du'Qc tan than danh xl1ng . Tran b6n ph~n Mi voi sau phl1ång hl10ng tU'c la l ~ hai sau phl1ång, hQp voi giao ly DU'c Ph~t la tu to'n va bi ~ n tai. Duc tinh tu to'n la khong tranh thAng voi ai, khong voi va . Bi~n tai la muo'n lQi leh cho mlnh va cho ngl10i khac thi tim lOi n6i nang kheo leo , dung tai hung bi~n M thuyC't phuc ngl1oi, lOi n6i du y nghIa, trung can cå M chuy~n tam ngu'oi. Can b6n tam chung sanh la: tham, san, si , m(j.n, nghi. ac kiC'n . M(j.n c6 båy thu:

25


1. M:;m: cu dem tam so sanh hon thua trong hon nguai: 2. Nga ml,ln: VI

y nghl minh

y minh rna lån ludt nguai;

3. Qua ml,ln: mlnh bling nguoi rna cho la hon, nguoi hon mlnh rna cho la bling: 4. Ml,ln qua IDl,ln: nguoi hon rnlnh nhi~u. rna cho rnlnh la hon nguai:

5. Tang thu'Q'ng IDl,ln: chua chung Thanh quå rna cho mlnh da chung:

6. Ty li~t IDl,ln: mlnh thua nguoi nhi~u rna n6i dng thua it: 7. Ta IDl,ln: nguoi tu v~ la d(iO du<1c chUl it thein lhong. hoac hi~u biet doi chut vi~c qua khu vi lai. nSi khinh ludt nguai . Do do. mu6n chuy~n tam pham ctla chung sanh thanh Tam thanh thl nguoi ta phåi tu hQc duc tinh tu t6n va bi~n tai ctla f)ue Ph~t. Ta con phåi hQc tinh "bar dQng m(Oc hdm ngu.'"" ctla f)ue Ph~t nua . Neu ta pha du<1c ngu chap va ngu sa thl ta moi båt dong truoc hi~m nguy, va neu con chap nga va nga sa thl di kh6 cång day VI el( sd thi~t h(ii. milt mat. Vi sao nha ta chay ta dau don kh6 sd. con nha nguoi khac chay ta v~n an nhien nhu khong xii)' ra vi~e g]'J Khi ta chilp mot di danh hu huy€n lam di ta. thl ta cu c1au kh6 lien mien khi ca.i danh xung ay bi giem xi~m. Xua c6 mot vi Thi~n su dang tung klnh thl c6 ten trom len vao di daa vao lung. hoi: "Tdn di ddu?" Thi~n su noi: "DLfng co Id\' !zer. hå\' de' l(Li mQI fl de' dang Ihu l"'. Ten trom du<1e ti~n ra v~. Thi~n su gQi gi~1 l(ii. hoi sao khong dm dn khi nguoi ta eho minh ti~n ctla? Ten trom li~n dm dn ... Vai horn sau ten trom bi bilt giåi len hu)'~n: ong Huy~n cho moi Thi~n su Mn va hoi Thi~n Sl( bi milt trom bao nhieu? Thi~n su båo khong bi milt lrOm. Ong Huy~n båo Thi~n su: "Sa o da tu IUlnh ma con /lai dal. l'i ten trQm cung kIwi la da ld:" !lin cua Thdn .1'1(". Thi~n su dap: "Ten trQm da duqc lai cho liin \'a y da cdm on. clu; khOng M\' IrQm ... .. Do d6. ten trom da du<1c lha v~. Cho hay Mi voi ctla di ma minh da xå r6i thl mlnh khong con s<1 hi~m nguy. Minh dung di nga ctla minh c1~ tu hanh, nen gap ngu y hi~mmlnh khong s<1: con eoi nang di nga va nga sa thl con mang nhi~u dau kh6. Vi~e nay rilt cao sieu va kh6 hQC t~p, nhung neu ta cO' g11ng tinh tiln hQc t~p thl the nao cung d(it dU<1e keI quå mong mu6n. Nguoi giup vi~e vap te. 10 tay lam b~ bat c6. Ba chtl hoi : "Con le co dau khOng ?" Nhu v~y la ba c6 duc do bao dung, biet thudng nguoi rna khong tiet cua. Xua c6 mot vi Lang y gioi n6i tieng, me gia b~nh nang. cu cheiu chuc khong ruoe dU<1C theiy lang. Y ben d6n xe theiy ngang qua. Theiy lang

2/\

c6 mot nguoi kla c6 måy ngay Ii~n ma quy giua duong va buoc long phåi Mn

chua b~nh cho me; y. Thay cho hai thang thu6c va båo y ngay horn sau cho thay biet ket quå. Horn sau y Mn thua rling me; y da bOt b~nh nhi~u, nhu'ng chåc chet. Theiy ngac nhien hoi: "Sao Mt b~nh ma lq.i chdc eMI. thuoc thay chua bao giiJ lam cho ai cMt ca". y thua: "Mt: y khang phdi cher vi b~nh ma chlt vi mat cua. tilc elia". Nguyen me; y da d~ duoi g6i mot IU<1ng vang, rna nay khong con nua. Neu tim IU<1ng vang khong ra thl me; y chilc chet. Thay lang Ii~n rna tu, låy mot IU<1ng vang, båo y cam v~ dua cho me; . Horn sau me; y lanh b~nh ru chieu giuong, thl Om thay IU<1ng vang, biet mt:: con Y da nghi oan cho th.1y lang, li~n dem vang den trå va lay t(i. xin sam h6i toi loi. Nhu the, thay lang da c6 due dai lu<1ng bao dung, chiu mang danh an dp, chiu milt mot IU<1ng vang, chi mu6n CUu s6ng mot m(ing nguai. Cho nen mu6n d~n d(io. d~ khuyen h6a d(io, ta phåi co long dai c10 bao dung va mu6n nhiep phl,lc chung sanh quay v~ voi Ph~t phap. ta can thuc hanh theo Tu nhiep phap. Tti' nhie'p phap Tu nhiep phap la nhung gl? åy la: bO' thi, ai ngu, l<1i hanh va d6ng Str.

1. BO' thi nhie'p: C6 ba caeh bO' thi: tai thi, phap thi. vo uy thi. a) Tdi thi: c6 noi tai (bo thf chfnh ngay thon mong minh cho måu de tie'p ngLlai benh nhon) va ngo(ii tai (cho Mn boc cua cai). Tåi thi c6 nhi~u cach: dinh ky thi, dp thoi

bO' thi (mot mieng khi d6i bång mot g6i khi no), h<1p Itrc bO' thi (keu gOi h<;1p IVc cOng nhau lam, vi mot minh khang du phLlang tien), klnh dn bO' thi (kfnh can doi voi ngLlai minh bo thf).

BO' thi thl can xet Mn: tam bO' thi, cua dem bO' thi va nguoi minh bO' thi. Tårn phåi la tam thanh tinh nghla la trong s(ich, khong phåi cau danh, hoan hi khi dang bO' thi va mung ro sau khi bO' thi. Cua bO' thi phåi la cua thanh tinh, neu la Ctla khong trong S(ich (vf dl,J cua an cLlop) thl kh6ng phuoc duc. Xung dnh tri tuc la nguoi rnlnh nen bO' thi, cung duong gi6ng nhu ba thu ruong phuoc: kinh di~n (ngLlai dång tan trong), an di~n (ngLlai c6 an voi minh nhLl cha m~, sLl trLldng) va bi di~n (ngLlai dång thLlang x6t).

Kho co nguoi giau c6 nhuong Cilp co doc dem vang tråi a Ky Vien, nhung nguoi ngheo cung c6 th~ bO' thi du<1c. Nhu anh kla thily nguoi ta cung duong trai tang, anh chi klem ra dU<1C mot it d~u, ben dung vao mot x6. Lue nguoi ta dang tac bach, thl thåy d~u trai day ban an, mQi nguoi dang lim hi~u. thl Buc Ph~t trang thily y dang dung trong goc phong, Buc PMt gQi anh ta la "d(Li {hf clul". MQi nguoi li~n moi y ra cung dtr chung. Anh ta chi bO' thi voi tam thanh khin, khong k~ rnlnh thilp kem. C6 chi a giup vi~c cho nguoi ta, råt mu6n cung duong f)uc Ph~t. Chi ngheo qua, chi klem dU<1C mot mieng bot, ben g6i trong la , dem nuong di, va uoc ao cung duong

Phap

Am PM! Elan 2003


Duc Ph~t, chi SQ Duc Ph~t khong nh~n. Khong ngo Duc Ph~t nh~n va b6c banh ra. an li€n tru'oc m~t c~. C~ ta sung su'ong het suc.

b) Phtip tlli: Trong khi tåi thi giup dB såc than thl phap thi c6 cang nang giup dB cho phap than, hue m<;lng. Neu kh6ng c6 phap nu6i du'Bng thl phap than heo mon, trai I<;l i thl phap than tang tru'dng. Vie c phap thi ritt kh6 VI neu ta khong biet phap, kh6ng hQC phap thl lay dau M phap tru? Cho nen Duc Ph~t thu'ong baD de ni dem giao l)' cua Duc Ph~t ph6 bien cung khåp . D6i voi ngu'oi dau kh6 v€ tinh thån thl dn phap tru. C6 mot chi di lay ch6ng. lau låm moi c6 mot dua con. Khi con moi h~n ba thl ch6ng qua doi. va sau d6 it lau, dua con b6ng ch6c bi trung gi6, chet mat. Chi ta dau dOn vo CllI1g va khong tin la con mlnh då chet. Chj b6ng con di xin thu6c chua. Voi tam såu kh6, c~ aen g~p Duc Ph~t va xin Duc Phat CUu s6ng con chj . Duc Ph~t bao chj di xin hot di t<;li nha nao chu'a c6 ngu'oi than chet dem v€ M Duc Ph~t CUu cho. Chi aen tung nha xin hOt di, nhu'ng khi chi hoi trong nha då c6 ai chet chu'a. thl ngu'oi nao cung dap la nha då c6 ngu'oi chet. Va cu6i cung chi aen mot nha vua c6 con nho chet. Chj ta li€n giac ngo. ben dem con v€ chon eat. Horn sau c~ den bach PMt ding viec Ngai d<;ly con da lam xong. va xin Duc Ph~t chlfng minh cho. Nhu' v~y Ngai da day phap d~ c~ ta tu' tu. tu' chung: neu ILle bay gio giang l)' thl khong hQp, trong luc chi ta dang dau khc\. Trong khi di xin hQt di thl chi ta då tru'c tiep ehung du'Qc l)' v6 thu'ong cua v<;ln v~ l. Chung ta hQc dao lå M chat chua Ph~t phap ngo håu khi g~p l<;li tai bien rna tieu dung. nhu' ehat ehua ti€n eua v~y. c) Va IIY tlli: Lå dem di khong sQ ra tru cho chung sanh. Ta khong giet hai v~t thl vat gån mlnh kh6ng SQ håi. ta khong trom dp thl ngu'oi khac kh6ng sQ mlnh lay dp cua ngu'oi . Va lai con biet hy sinh giup ngu'oi cUu v~t trong lue hoan nan tai bien.

2. Ai ngu nhie'p: Tuy theo can tanh chung sanh rna khon kheo n6i nang. an ui khuyen lon nhan the khien eho hQ sanh long than men. r6i tu d6 hQ moi theo ta rna hQe c1ao: lOi noi kheo leo. on t6n. nhe nhang dem lai an lac cho tam ta va mQi ngu'oi. Co anh kia di cay. ngu tru'a. quen cot trau. Mot con h6 tu tren xu6ng nui di xu6ng. Trau aen danh thue chu d~y d~ ba G uOng. Mat ngu. anh kia ben danh du6i trau. Trau kia sQ h6 an thit chu. ben ch6m len mlnh chu M dB cho chu. Anh di cay gian qua. cho la trau trd chung. li€n bo bu6i dy. dan trau v~. DQc du'ong gap Duc Ph~l. trau kh6c. Due Phat v6 v€ trau. la"y lOi diu ngQt d6 danh khien trau het dau kh6 va lam cho anh cay giac ngQ . Ai ngu, trong ai ngu nhiep khong phåi lå lay lai diu ngQt d~ ninh h6t c6t låm IQi cho mlnh. Ai ngu d day c6t lQi cho ngu'oi khnc.

Phap

ÅIll Ph~l Elan 2003

3. Lqi hanh nhie'p: Lam nhung vi~c c6 lQi cho ngu'oi khac . Bat cu vi~c nho hay lOn, neu biet lam thl moi c6 gia tri lon. Kinh Lang nghiem c6 dO<;ln k~ Ngai Tri Dia B6 Tat chuyen di stra du'ong, stra du, ganh d6 gium cho mQi ngu'oi . C6 mot vi hoa thu'Qng k~ cau chuy~n då c6 lån cung voi quy thåy di ngang qua mot canh d6ng. Nång gåt va khac nu'oc, mQi ngu'oi dung lai nghi chan an u6ng. Nhan an xoåi, quy thåy u'ong nhung hOt xoåi tai ch6. May nam sau c6 vi~c, hoa thu'Qng cung quy thåy lai di qua ch6 cu, thay may cay xoai då båt dåu c6 qua a n. D6 cung la mQt vi~c lQi hanh rna it ai M y lam. 4. D6ng sI! nhie'p: Cung lam mot vi~e voi ngu'oi kha c. Tuy the o m6i ngu'oi lam mot vie c nhu'ng eung nhåm mot mllc dich (vi d(,J : xcy dt)ng gia dinh , cung nhau dOY mQt chiec xe lEm doc , neu khong cung doy la khong cung st)) . C6 d6ng su' thl n6i gl ngu'oi ta cung nghe rnlnh.

C6 b6n stJ' nhiep nay thl the gioi hoa blnh. gia dlnh an l<;lc. B6n stJ' nhiep nay vång m~t thl con cai khong hieu kinh cha mt::, anh em kh6ng s6ng hoa hi~p voi nhau . Låm du'Qe b6n nhiep stJ' nåy thl du'Qc danh xu'ng. mQi ngu'oi tan than.!.

cåm ni~m mua Ph~t Dån Dem nay trang tron han mQi thang Su'ong nho tren canh gi6 mon man Hu'ong tråm thom toa mo su'ong kh6i Cuoc doi mang nhe såc hay khong Hoa sen vua nd tren dåm biee Nång då len r6i thuc blnh minh Chim non tren canh dang n6i Pha p Ph~t dan aen r6i dO chung sanh Quanh day sen h6ng dang nd ro Ph~t tu bi cUu kh6 chung sanh Dem tam thanh dang noi chan Ph~t Cung kinh danh l~ Duc TheTon Cåu Ph~t t6 du'a du'ong ehi l6i Cho chung sanh thoat b~ tråm lua n Cho chung sanh trong coi ta ba Xa ben kh6 khong con låm l<;l c Mua Ph~t Dan con thanh tam l~ PMt Nguy~n du Ngai phan toa anh hao quang

D~ chung con du'Qc don anh d<;lo vang S6ng thu' thai trong hao quang Due Ph~t

Thien HLidng

27


trang, va sau eling l,!-i phai eh.iu kho Ille IQi kh~p eae cU'a hang, thi mdi mong kham pha du'Qc m6n vua y. Thim ngån ngu tru'de bO "Il ph~/c hai qudn" trång, vi~n xanh. nut mau vang to. du'Qm net thanh ljeh va uy nghi. Nhin bo y phlle nåy con gi?n ngay nao b6ng ham nong trCllai. Thim gi?n lå gian eo ban hang ky thi kem lieh su', dang le thim quång tra roi håm håm bo di thi moi phai. nhu'ng tiee cong so do lu'a ehQn thim danh barn bllng tra ti~n rna n6i bu'e tue eu deo diing måi. Thim chQt nhd bO nåy da m~e dll' tie;:e mung thu'Qng thQ eua mot ngu'ai deng hu'ong may thang tru'de. e co ke thay rei thi nguy to. nen thim du'a miit lim di khac. Thim tho,!-t nghl Mn chiec vay ngiin (mini jupe) do. don gian rna tre trung. Horn mang chiec vay nåy v~ nha. thim bi eai "ong c!1l5ng cO' /6 sT" treu gh<eo la "eLIn can qud". khien thim d6 qULIU. Sau do. dli ehu da ni non gia la , rna gia nåy nhd l,!-i, n6i han giån v~n con vu'ong van trong lang. Cu6i eling, thim chu y Mn bo ao diim kin e6. dai phet got mau ru'Qu chat. vua qUI phai. vua xinh dn. Rei thim lai ngiin ngu tru'de chiec "xuClng xam" mau nu'de bi~n. vdi canh hoa dm chu'dng theu tay kheo leo. rna thim då may m<1n kham pha hai horn tru'de t,!-i mot eU'a tie;:m chuyen ban hang san xuat t,!-i Ille dia. Thim dang sam soi ngiim nghia. chQt lanh miit thay con hai duoi låp lo. thim phui xu6ng tham. roi cha xac no tan nal. Dli vay. con giån van chlra nguai. thim dan lang phai mua them long nao. va nhd xit thu6c tie u dic$t het gi6ng pha ho,!-i ao quiin nii)' mdi du'oc. Dan do mai v~n phan van tru'Oc hai bO y phllc xinh d<ep. thim ben dm ca hai bu'de ra. on en hoi cheng: - Anh ai' em måc ao nao hQp ha anh')

mot niem • • buonglung

Chu Phan than thiim mu vQ gia rna ngo v~n con tre trung. thit chay xe;: ra rna doi mae xuang xam bo chat thie;:t chiing ra th~ th6ng gl. Tuy vay. neu n6i th?t thi mat lang vQ nen ehu danh gat gli len tieng. - Ct ao nao em m~e eling dep

ca.

"mbi cdi mqT

l'tJ. m/rCli

phdn \'~n mlfCli" rna. C! do ray trai trCl l,!-nh. em nhd

Huynh Trung Ch3nh Thim Phan han hoan mCl toang hai dnh eU'a bu'de vao phong ehua hang tram bO y phlle moe san sat nhau. say su'a ng~m nhln tung bO khong bao gia thay ehan. Thim ng<1m nghia eho ni~m vui su'dng du'Qe gia tang, ehd th?t ra. d~u nhiim miit I,!-i ehiing nhung thim v~n hinh dung r6 rang vi tri tung mon, rna con co th~ mo ta vanh vaeh mau sik ki~u eaeh, hic$u brand name nao, gia cii ra sao nua' D6i vdi thim, ehu'ng dic$n mua siim la mot "ngh~ Thu(lT". va thim rat nl' hao v~ tai nghc$ sihl diing eua mlnh. Ngu'ai niim vung du'Qe nghe;: thu?t mua siim. ngoai khii nång tai chanh. con phai co oe thilm my M phan bie;:t nhung du'ang net siie sao, ki~u each trang nha. mau sik tu'oi mat. hoa hQp dung die;:u vdi voe dang eua minh. måt khae, l,!-i dn co kha nång hi~u biet philm chat tung tu' Iie;:u san xuat. sanh soi ngQn nganh tung nhan hieu t l'eA'n '"o tårn . "ddnh hai" ehinh xae ehuy~n hudng eua thai

mang ao am keo be;:nh thl nguy! Nghe cheng nhiie trai I,!-nh. thim danh m~c ao dim kln c6. ma v~n con tiec cai xu'ang xam. nen liim biim: - Trai lanh leo' ehu'ng die;:n ehiing thoai mai ti nao! VQ cheng Phan chuiln bi du' tic$c tat nien t,!-i nha h9 To , mot trong hai ngu'ai b'!-n thiet. da ket giao vdi chang han mu'ai may nåm trai, tu lue h9 vua dåt ehan den xu Hoa Ky, sau khi vu'Qt thoat khoi Hoa Ille trong cOJ1 qu6e n'!-n. Nguai Hoa sinh s6ng t,!-i yling Cu'u Kim Son tuy dong dao, nhung tIm du'Qe ngu'ai dong hu'ong eling noi th6 ngu Ti~u Chau. tung la vien chU'c cua ehe do Dan Qu6e. lai eling dam me tu'dng ... la mQt di~u hiem co. VI vay. tuy chiing h~ I?p the;: ket nghla anh em. rna tlnh nghla bång hilu eua bo ba "u(ong, sT. Tuqng ": To. Trie;:u, va Phan. rat u' la tham tr9ng. Thang nao h9 eling hQp mci,t u6ng tra, danh va dam d,!-o. Hang nåm l,!-i co tie;:e tat nien d~ co dip nhiie nhCl v~ manh dilt ehon nhau dt run Cl ben kia bo Thai Blnh Du'ong . HQp m~t thl co dip dilu

co

co

Ph<i P Å\ll Ph~ t 8an 20()j


h6t vui ve rna lai c6 ly do chanh dang chu'ng dit$n, nen thim Phan trang di~m cuc ky dn th~n, chu h6i thuc mai, thim moi chiu ke't thuc man "sam tu6ng" M len du'ong. Chie'c xe BMW moi toanh lan banh em ru, thim Phan nga nguoi lun sau vao ghe' nt$m da lim dim thich thu. Thim gil1t minh nhom dh khi th!y con ch6 long xli cua nguoi hang x6m ph6ng ue' san truoc nha thim. Thim låm thåm rua: "con cha bd?n thlu an h(li ndy saa khOng bi xe ml10i banh can chit cha ngl10i ta nho.' ". Gi~n ch6 ghet chu, di mat mam x!u Xl cua mil hang x6m Håi Nam chOn von hit$n ra trong tam khåm cua thim. The' r6i, baD nhieu chuyt$n kh6 ita cua mil ta cu the' rna tuon tran ra, n6 cru vilt bie'n m!t khi thim gi~t nåy minh ch<;1t th!y mot ke bui doi bang ngang duong bua bai, thim h6t hoång la: "Thiing' thang'''. Thim låm båm: "Sa o [(li co cdi h(lng ngl10i gi biing nhtic. chc'ing chju lam h,mg chi cd' chl co nl1c1c an bam \laa xa hQi. thaa naa thui nl1c1c ndy chc'ing caa?". Quå tim v~n con d~p thinh th~ch. thim lai die'ng nguoi th!y chie'c xe th~ thao lach åu, dt ngang xe chu, khie'n chu phåi thång gåp moi tranh tai nl).n. Thim n6i gi~n xui ch6ng: "Anh bop coi mang no di anh.'''. Phan cuoi hi hl r6i bo qua. S6ng O thanh ph6 C\l"U Kim Sdn duong hep xe dong nåy, Phan da quen voi dnh thien hl). I<ii xe du thå, chen ep, gil1t d9C r6i, nen ehiing nghT Mn viec b6p coi chlti th~ lam gl. Khi di ngang khu bt$nh vit$n San Francisco General Hospital, Phan ch<;1t xuc dong nho de'n mot nguoi bl).n dang thoi th6p cha ehe't trong d6, chang chep mieng tho than: - Bl).n be lUa tu6i minh, thea nam thang rna rdi rung lån lån ... Nam truoc lao Vlnh Phat bo m(lng. nam nay thi chu Trån quån ly cling såp di doong r6i l Trån Thu cling thuoc bang Ti~u Chau , lam quån ly tit$m thlie phåm d6 bi€n. cham cru lam viec cho Mn khi te xiu, cha vao bt$nh vit$n thi moi kham pha ra benh ung thu c6 h9ng va gan Mn thoi ky tråm tr9ng. Tuån trua c v<;1 ch6ng thim ghe tham, bt$nh nhan da nåm lit$t giuong, khong n6i nang an u6ng chi dU<;1c. Bac sT da phåi khoet mot 16 du'oi c6, dut 6ng caD su thång vao bao tlt d~ tie'p te' thuc an. H6i tuong de'n hoan dnh thåm thudng cua eon bt$nh. thim blii nglii phu h9a: - TOi nghieP chu Trån qua I anh ha! S6ng nhu v~y tha che't con hdn! d! anh a! chu Trån tuy lam quån ly tiem håi sån, nhung tli tay chu dau c6 sat sanh, rna tl).i saG chu phåi chiu quå baD ung thu c6 ghe gom nhu v~y? - dl theo mot vai nha nghien CUu thi dan Ti~u Chau mlnh, doi doi c6 th6i quen an chao th~t n6ng nen ti le ung thu c6 tUdng Mi caD hdn gi6ng dan khac! D6 16i giåi thieh khoa h9C, con the o tin tUdng eua t6 tien ta, thi benh tat phat sinh tu nhil'ng nhan duyen trong hien kie'p hoae tang tril' tu kie'p truoc, nhu'ng v!n d~ ti~n kie'p nhan quå thi ngoai tru nhil'ng b~e caD tang dåc dU<;1e tue m(lng thong, c6 m!y ai tuong tan. ai! minh lam saG dam l(lm ban chuYen nåy ho em!

Phap

Am Phåt Elan 2003

Chu I~ng yen mot luc. r6i nhu ch<;1t nho ra di~u gl. ehu ll).i vui ve len tie'ng: - A! c6 ehuYen nåy la ne! T(li xu Hoa Ky, e6 mot nguoi ten Edgar Cayee, the o d(lo cong giao nhu'ng I(li tin ti~n kie'p va nhan quå. Khong bie't kie'p tru'oe ong tu hanh nhu the' nao, rna kie'p nåy ong ta e6 th~ dinh tam th!y kiep truoe eua than ehu, tIm ra nguyen nhan d€ tri b~n h. ang truy ti~n kie'p eua vai nguoi bi benh beD phi th!y trong kiep truoc h9 lam vao hoan cånh d6i khat, su6t ngay td tUdng uoc md ehuYen an u6ng, nen kiep nåy h9 cu them an, an khong ngung r6i sanh benh. Theo ang ta thi nguoi kiep truoc c6 nhil'ng lien he milt thiet voi thue phåm se quay quån voi thlie phåm, h9 dm th!y h<;1p voi nganh ngh~ thue phåm: h9 buon ban, du tril', n!u nuong va co nhi~u truang h<;1p ho thich an. an thilt nhi~u r6i sanh ra benh beD phi ... Theo thuyet nåy. thi mlnh ehi c6 th~ suy luiin rång chu Trån kiep truoe da c6 nhil'ng lien he sau xa voi håi sån, nen kie'p nåy ehu moi lam quån ly tiem håi sån nhuvh ... - Thuyet nily cling c6 lya! Thåo nao qui thåy khuyen nguoi tu phap mon tinh dO thi phåi tha thiet, mot lo ng huong v~ cai tinh dO thi moi c6 th~ vang sanh dU<;1e I - Kham phil c I kham phlle l ba xa tui tinh thong giao ly gua chung chung ha! Vh theo quan di~m d6 rna I~p luiln thl ai tha thiet quyen luyen voi våi v6e Illa la thi h9 cling t(lo ra di nhan duyen d~ kiep sau quay quån voi y phue phåi khong em') Nhu em. kie'p sau em dam lam chu nhan ong mOt hang xuong san xu!t y phue n6i tieng khåp the gioi cha chång phåi chdi dau') Thim nghe ch6ng tan hUdu vU<;1n mat 16 nhI. euoi hl hl dap: - Khong dn lOn låm da u I cru dU<;1e ca nhu Liz Clairebone, Ellentraey ... la chung dien cling da doi r6i ... - A.y! My la mlnh lac quan md mong noi chdi thoi! Cha phan tkh ky thi tuy cling c6 nhil'ng lien he milt thiet voi våi voc rna m6i nguoi lai co nhil'ng nghiep duyen rieng . Ke d(li phuoe c6 th~ lam chu nhan. phl10e kem lån lån thi lam quan 1)/, th<;1 may , nguoi ban hang .... con ke bl).e ae thi cling co th~ gån glii voi våi voe duoi d(lng mot con hai duoi. con dan ... , phai khong em ') Lai n6i bong dua cua ch6ng b!t ngo khie'n thim h6i tUdng I(li giay phut thim giiln dil' tan sat con hai duoi chui rue trong bO xuong xam rna chQt da I Thim nghT con hai duoi co th~ la than tu'dng lai eua thim låm, neu nhu thim cu tiep tue dam me ao quån va khong bie't vun b6i phuoe due. Suy tu nåy am anh thlm mai, khien thim cu quanh quii'n nhO nghT c~n ke tung hanh vi tu tUdng cua mlnh tll' khi buoc vao phOng y phuc cho Mn khi n6i gian thång tre tu6i lai xe th~ thao hung bao. Cang quan sat ky, thim cång ng(lc nhien th!y tam y cua thim lang xang nhu khi vu<;1n, v9ng tuong "thl1cJng gher gi(in Mn" cu lien tuc n6i tie'p nhau khong ngung nghi. Thim Phan v6n la mot Phiit tlt thuån thanh, qUl chlia me'n d(lo, thlm tham gia t9a thi~n, r6i l(li qui nguang phap mon niem Phiit du vang

29


sanh tinh di). Thim yen ehi ding minh co can tu, tam san thanh tinh, nen du ehQn phap mon nao thim ciing tin ehåe minh se d<.t.t du'Qe thanh qua tot dyp. Bay gio thim moi git,ft minh nghi~m ro rång, du tQa thifln hay ni~m Ph~t, rna tam thim lo<.t.n di)ng nhu båo bi6n nhu the nåy thl co kh IQi ehi da u! huong ehi, tuy thim tu' nhu minh tha thiet nguy~n sinh v~ eoi tinh di), nhung th~t tam thim cru lån quån thudng ghet eoi ta ba: thim quyen luyen ch6ng con. dåm nhi~m nha elta xe ei), dam me quån ao, son phan. va n6ng nhi~t bon ehen vui song phu phe d chon van minh phu phiem nåy ... Thi ra, tuy thim ni~m Ph~t ngay dem rna tårn eu "loq.n cao cao". con ai due thi dinh måc sau d~m nhu dan keo "super glue". khong buong bo dUQc chut nao ca. Chu e6 duc då ran d<.t.Y rat ro: "Ai bdllrQng bat sanh la ba. Ni~m balll;lc bal sanh lfnl! drJ". Thim lam sao viing sanh tinh di) neu vån tiep tuc loi tu t~p hoi hQt hinh thue nhu eli. Khåm pha dUQe khuyet di6m cua minh, thim nguy~n phen nåy phai thuong quan sat tam minh M vQng ni~m giam dån, thim phåi thuc st! bu6ng bo nhung thu cam d6 eua coi ta ba hau co th6 doc lang tha thiet ni~m PMt cho Mn khi dL(QC nhat tam bilt loan. Mu vQ miii chim dåm trong edn suy tu khong quay ray cång hay. chu Phan thoai mai lai xe bon bon qua du Golden Gate. den thanh pho Belvedere. d~u hån xe t<.t.i nha ban. r6i moi on t6n nhåe nhd: - Toi nha anh To r6i em! Thim Phan bung dnh, md elta xe buoc ra ngoai, thi xe hQ Trieu cling vua tro toi. nen thim dung lai cha ban. tiu tit chao hoi. Thim Tri~u ngåm nghia thim. doan tram tr6: - Choi! bi) ao dåm sang trQng qua mue' Xem ehj tre hån ra' Thim Phan khoai ehi cuoi ru ha. nhung vån ra giQng khiem ton dap: - cJ' cling thuong thoi chj <.t.! Doan thim moi "bo nho": - Em mua no d Fifth Saks Avenue a' eru co hai tram nam mudi sau d6ng ha ehj! Th~t ra, thim mua ehiec ao dam nay voi gia "sale" nam

mudi sau d6ng t<.t.i mi)t "out-let" ehuyen ban san phåm co ti vet eua cae hi~u n6i tieng. Ti vet minh mua minh biet cha may ai thay du'Qc nen "trJi gl" thim khong n6 eho suong mi~ng. Thim ehieu ei!.p måt "nha nghi" quan sat y phtlc ban, biet ro bi) nåy ban t<.t.i ti~m Ross eru co ba muc1i tam d6ng, nen mong ni~m ehut khinh khinh trong lang. Thim lai nh~n thay b<.t.n då lon tu6i rna mi!.e ao dåm bong loe loyt. eun edn, loi ei!.p gia om nhom den dui, nen eru ph6 bay ra net que mua cha ehiing "sexy" hap dån gi Tuy vh, thim eling gia va thieh thu r6i khen dap l~: - Trang phtle eua ehj tre trung xinh xiin lam sao a! ehj lua kheo låm' dep låm'

ca.

R6i thim thi thåm voi b<.t.n måu ehuy~n "cam bQn dan ang nghe": - Chi biet khong? d ti~m Dai D6ng, hang Itle dia moi vfl! du lo<.t.i du ki6u vua dyp vua re! Em moi "tdo thanh" caeh nay hai nga y, ehQn dUQc eai xuong xam theu kheo khong th6 ta' Chj nen di lt!a nhanh keo tr~' ... Thim Tri~u thieh ehi g~t dåu lia lia, nhung ehua kjp ban b<.t.c gi them thi gia ehu då v6n vå buoe ra don khaeh. Tri~u va Phan than m~t xap vao ng6i quay quån voi NghIa va Danh, hai ngu'oi em trai eua hQ To. HQ vua lai rai lon bia , vua the o doi tr~n Mu bong b1lu dtlc hao hung trong truyfln hinh. Hai nguoi dan ba thi tu nhien buoc thång vao bep, tay båt mi!.t mung voi nu gia ehu va hai co em dau, r6i hi)i nh~p ngay vao khong khi 6n ao vui ve nhu cai chc;l d day. Nguoi ta noi eru dn co ba nguoi dan ba la du d6 hQp ehQ, huong chi d day co Mn nam ba. HQ tung tang Mu hot du mQi dfl tai, tu ehuy~n tinh ai lang nhang eua ban dan thien h<.t., chuy~n vang b<.t.e hQt xoan, ehuy~n xe hdi nha 11lu, hQ ehuy6n sang dfl tai an uong, r6i Mn ngh~ thu~t nau nuong. Ai cling muon chung minh minh la tay biet nhiflu, sanh soi du mQi thu, thanh thlt hQ eu tranh nhau ban eåi soi n6i, duong nhu, neu dUQc Mu hot suot tu1ln l~ , ehåc hQ eling chua C<.t.n het y. Diflu dang phan nan la då may phen thim Phan ap a ap ung gc;li dfl tai trang di6m ra, nhung bQn hQ cu vo tinh mai me thao lu~n ehuy~n khac, thanh thlt thim ehiing co cd hQi thu~n ti~n nao d6 khoe bi) y phtlc sang trQng va "nå" eho suong rni~ng !

ca

ca

Com nuoe san sang. Chu khach vua etlng ly mung nh~p ti~e. b6ng beeper eua ehu Tri~u keu tit tit. Nhin hang so hi~n tren beeper, Tri~u ban khoan noi: "C6 chuy~n gl gap ma ma)' dlla nho gQi kla! ". Chu vi)i rai ban an, gQi di~n tho<.t.i den nguoi nhån, r6i mi!.t may ehu b6ng xanh don, chu run dy thot tung cau dm khoang: "Trifi! Trifi" ... thting Xln hd! ... b~nh \ 'i~n nao? duifng Clarendon phdi khOng ... ?". Ca dam lo lång nhin cM Tri~u, trong khi thim quinh quiu nåm tay ch6ng hoi: - Chuy~n gi vh anh? Chu phflu phao: - Con bao tin thång Xen bi tai n<.t.n hru thong, m<.t.ng song rat nguy ng~p, hi~n dang ehd vao UCSF Medieal Center eUu cap ... Nghe tin dua em ut eua minh lam n<.t.n, thim Tri~u het len hai tieng "Trifi oi! ", r6i ngat xiu. Ca bQn xum l<.t.i xoa d1lu, git,ft toe mai eho thim dnh d~y . Vua md måt, thim då bu lu bu loa khoc loe hoi eh6ng: - Anh di! anh nhåm thång Xen qua khoi khong anh' Chu Tri~u då lay l<.t.i binh tInh thuong nh~t, len tieng an ui vQ: - Chåc kh6ng Mn n6i nao em a! Em dung lo låm! Anh phai Mn b~nh vi~n ngay moi dUQe. Em m~t, em d l<.t.i day voi cae b<.t.n nhe'

Phap

Am Ph~t f)an

2003


- Khang! em n6ng ruot lAm! em nhat dinh di thea anh ha' Chu Phan len tieng: - E)~ tai lil i xe dUa anh chi di nhe' - Cam on Phan! Tai du blnh tInh lai xe! anh phåi d l<ii thu t<ie voi anh chj Ta. bo di het saG cho ti~n! - Chj con yeu lAm! anh nen ngoi c<inh san s6c chi! Tai du'a anh chi di. rai trd lai ciing du' IQp rna' Phan nai ep ban. Phan du'a vc;1 chong Tri~u ra di. bua ti~c tat nien chl con la i bå Y ngu'Cii gu'c;1ng g<i o tiep tIJe trong bg u khang khi nang n~. Ciing thue an d6. lue nåy n6 thelm tho hap dan lam sao. rna giCi day thim Phan cam thay nh<it nheo nhu' nhai mieng eao su. E)gu 6e thim quay euong bdi nhung hlnh ånh cua thång Xen tu ngay n6 con la thång be con khau khlnh. thim van thu'Cing ntfng nju cho qua banh. cho den ngay n6 trd thanh mot thanh nien cu'Cing trang, t6t nghi~p bång tien sT ky su', tu'ong lai su' nghi~p dgy hoa mOng. Rang rang moi tugn tru'oc day, lhim con bAt gap n6 dang han hoan choang eo eeh tlnh nhan. thå r~u d kl1ll ben tau rat u' la h<inh phue. The rna giCi ngy. con ngu'Cii tran dgy nhu'a s6ng d6 chl con la mot di xae mau me nhgy nhua ... the thåm qua! Nu'oe mAt ran rua , thim Phan buang dua thd dai : - TOi nghiep thang Xen qua' - Chet nhu' n6 k~ ra qua ghe rc;1n, ehO suy eho eung chung mlnh c6 ai thoat khoi giai doan Ila trgn dau ? NghTa bui ngui phIJ hoa. Thim Ta tan dong : - Thea toi' c het nhanh ch6ng du saG cung d~ ehiu han tlnh trang nhue nh6 i keo dai, ntta dnh nlta me, ren la keu gao. s6 ng chiing ra con ngu'Cii nua. rna chet cung khang xong ... Ngay nhu' khi da gia ca lan lon. than xae com cai ti~u Illy . rna cu s6ng hoai s6ng mai cung la mot cu'e hlnh . Bc'li v~y. sau Ign vieng b~nh vi~n du'ong lao chung kien canh tu6i gia kh6 nhIJc. tai chl con ngru aen chuyen tu hanh cho ch5ng con tha thie t di~u gl tren cai dCii nily nua' - Chi em mlnh c1(fng lu6i rai! con ham mu6n gl nua ma ch5ng lo tll! ... E)i~m rAc r6i la lam saG biet phap man nao lueu nghiem nhal dE tu t~p day? Ch5ng biel anh chi tu t~ p dat du'c;1e ket quå t6t dyp gl khang? Cho phgn tai. Ihu IMt lai c1a ch<iY thea thi~n thea tinh baG nam rai. ma chiing thay c1i c1en c1au' tam van vong c10ng. van tham san si eha't ngat. .. Lue nao o hCi quen thl thai. ma chc;1t nho toi di ehet ggn k~. c1a i khi ta i bong lo S9 aen that thein' Chu Ta on tan g6p y: - Tam trang eua chj cung chiing khac gl noi ban khoan eua tai may nam v~ tru'oc' Ngay c16, toi sltng sCi nhln ba cu gia tu6i ngoai chin mu'oi. nhan nheo ggy com 10At choåt. nåm lan du'oi Mt kh6c l6c doi an nhu' dUa be len

Phåp

ÅIll Ph ~ t Elan 2003

ba. rna chua x6t rIJng rCii. NghI den ngay tan cua mlnh. tai khung hoång tlm phu'ong phap tu t~p . M~e du trong may mu'oi nam qua, toi da bo rat nhi~u thCii giCi nghien cli'u lu~n dam. thi6n tinh m~t duy thue thien thai hi6n thu .... phap man nao cung lo mo thlt qua, nhu'ng thtfc ra toi chiing h~ dan than tu t~p. Yl v~y, khi cap bach mu6n tu cho c6 ket quå thl l<ii ngCi ngh~ch ehiing biet 16i nao . Nghe tai than thd, anh Phan moi ru tai di chua Van PMt, thlnh y bOa thu'c;1ng Tuyen H6a. Ngai trich dan phap tu cua t6 Hu' Van [1] va phan d<iY: "Tren con dtciJng tu , quan tr(Jng nhat la fin tam phåi kien co: Kil tin tam th ie~t kien co' la ma fu tinh I'ua nghe thiin don ngo "ehl thiing chan tam thay tanh thanh Ph~t" I'Qi bå tinh the o thiin. l(li nghe kinh diin caD sieu vQi bå thiin theo gicio. dO(ln nghe meJt nhi~m mAu vQi bå gicio ch(ly theo tri clu'/" . thi cang tu cang them chuong ng(li cho chc1ng (cII lqi gi. Ngtcqc l(li. nlu leJp chi vilng cluic. phcit tam dong månh. då finh thi tam tam ni~m ni~m l!:lc tI! Di Da lien tw cho den khi duqc nhaf tam bat IO(ln. då thdn thi phåi song chef bam giil cdu tho(li dAu saG cho tam ket thanh phien, cong phu thuAn ph!:lC nhu veJy thi moi mong thoat khåi can trAn. d(li d!:lng hi~n tiin. con duiJng giåi thocit cua tlziin tinh dall co gi sai klzac.'''. Om ap lC1i d<iY cua Ngai , tu d6. tai phat nguy~n mot lang niem Ph~t du vang sanh tinh do, va chi thiet tu t~p ngay cång tinh tan. E)i~m dac bi~t. la khi da phat tam chi thanh niem Ph~t. tai c6 cam giac mlnh d6n nh~n du'c;1C hong an chu' Ph~t gia bi nen than tam ngay cång nhy nhang thu' thai. - Va' ngay xu'a toi nghe anh ban lu~n v~ thi~n cao sieu lAm rna! saG bay giCi anh chuy~n sanh tinh do nhu' v~y ? thim Phan thAc mAc. Chu Ta an tan c1ap: - Th~t ra, lUe nao toi eung ton quy thi6n tong. nhu'ng di nhln cua tai khang con mot chi~u nhu' ngay xu'a nua. Thud moi phat tam. vua hoc 16m du'c;1c vai SaG ngu thi~n tai nhung tu'dng sd hoc Ph~t Phap cua rnlnh cao sieu lAm. th~m chi toi tu' cao ttf d<ii xep mlnh vao hang thu'c;1ng can chl dn tu mot kiep la da thua sue ngo dac thanh Phat rai. The nhlfng, khi tIm hi~u sau rang va thtfc s~f blfoe VaG ngu'ong clta thi6n. tai moi hi~u ngo d<io chan chanh la chuyen va cung hiem hoi. trong khi ngo nh~p rna d<io l<ii rat d~ dang. Ngay xu'a , ngu'Cii de tlt xuat gia thea thgy hoc O<iO bao nam trCii. khi thgy xet da hQi du gioi dli'c dn thiet thl moi trao eau tho<ii dftu dE tham quan. rai thu'Cing tru'e thea dai d~ hu'ong dan de tt'r. vh mao s6 ngu'Cii bo ra ca dCii dE tu thi~n c6 may ai dat du'c;1c dac mgu dau? Ngay nay . sach vd va bang thuyet giång thi~n tran ng~p. ngu'Cii ta thea d6 nghien cli'u rai ru nhau III thi6n. khong dn thfty hu'ong dan, cung chiing mang quan tam aen can co, dUc hanh gl ca. Chiing la gl c6 ngttoi moi toa thi~n vai ba thang, tham san si ng~p tran. rna md mieng toan n6i chuy~n chung dAc. hiu hiu dat mlnh ngang hang voi chu' Ph~t voi chu' t6, rai nang lCii bai xich phl bang phap man khac ... Thay ngu'Cii rai nghT den mlnh. toi tu' biet duc mong. tham san si sau dfty ...

31


nen tu thien chac kh6 thoat khoi lttoi rna. nen tu)' hang kham phuc thien nhu'ng chi dU'ng vang ngoai v6 tay tan thudng rna thoi'

- Å! lhl ra la nhu' V? y' The' roi anh chon tinh do VI d6 la 16i lu tål d~ dang chang'). thim Phan li).i chilt vii'n. - T6i thie'l nghi. dung ra. tu d coi ta ba tuy hi€m ngheo nhung nho gap du mQi nghich canh nen c6 th€ tien bo nhanh hdn tu ti).i coi tjnh. Thi dl,l nhu' d trung phåm h~ sanh tai coi Ct!c Lac, hanh giå sau khi du'c;1C chu' bo tat Quan The Am. Di).i The Chi thuyet phap phat tam bo de chung du'c;1C sd quå Tu Da Hoan. roi phåi tu lien tuc mot ti€u kie'p thl moi c6 th€ chung du'c;1C quå vj A La Han. Trong khi ily. ti).i coi ta ba. til quå vj Tu Da Hoan tien Mn A La Han c6 lh€ dac lien ngay trong hi~n kie'p. cung lam cung chl keo dai Mn båy kie'p ngu'oi rna thOi. C6 th€ hlnh dung, coi ta ba nhu' la mot canh rung r?m bao la. hanh giå tu d day phåi leo trea dap chong di).p gai phal tam dai hung di). i It!c md du'ong tlm Mn bo giåi lhoat. Con du'ong dao gian nan hi€m trd nåy li).i chinh la con QLrong chim bay nen thoi gian tu c6 thti rilt ngan. rna elIng c6 th~ dai v6 t?n ne'u nhu hanh giå sa chan nga guc hay bi lam du'ong lac lai . Tu tinh do la nu'dng the o lCii day chu' Ph?t, the o lai di it g?P ghenh va tu'dng Mi ngan d€ ra khoi rung r?m ta ba Mn xa lo Ct!c L~c. De'n day roi. thl du'ong di quang dang, phu'dng hu'ong ro r~t. Ii).i dU<Jc tam thanh dat dlu. nen cu tung buoc vung vang rna lU cho de'n khi thanh di).l. khong con lo Sc;1 chuy~n sa chan dQa lac nua. T6m lai. the o toi con du'ong tjnh dO la con du'ong tu an lOan cho khong hån la lai tu tat.

- Ua' V?y rna tu lau em cu tu'dng thien lå lai tu thuan tu ILrC con tjnh thl hoan toan tha It!c cho' - TMt ra, suy cho cung phap mon nao cung phoi h<Jp tt! va tha It!c. Ngay nhu' thien tuy dat n~ng tt! It!c. nhu'ng yeu to tha It!c cung vo cung vo t?n . Ngu'oi hanh giii nudng thea giao phap cua chu PMt, chu t6 Ii).i du'Qc dan na tin thi - n6i eho du la ca phap gioi chung sanh - y~m trQ thl moi c6 the tu hånh du'c;1C. Thieu su y€m tr<J cua chu' PMt. chu' Bo Tat va phap gioi chung sanh thl mot ni~m an lanh con khong e6, huong chi n6i Mn chuy~n tQa thien va giae ngo . Ke tu thien ne'u tu' cho mlnh la b?c thu'<Jng can tai tri phi pham, tu' tu tu' ngo. khong nu'dng nho vao tha lu'c nao ca. rat d~ sanh tam cong cao nga man rna rdi vao rna dao. - Hay qua! ne'u khong nghe anh giåi thich. chae em cu nhln thien tinh qua nhung nMn xet nong c~n nhu' CU!. Danh len tie'ng. - Anh tdnh bay ro rang lam' Tuy V?y. anh vån ChLra tra lOi thång eau hoi cua toi la nguyen nhan nao da thuc dif y anh quye't dinh chQn phap mon tinh do V?y anh To? thim Phan Ii).i v~n hoi.

Thim Phan lai hoi: - T6m Ii).i. anh chQn phap mon tjnh do. VI d6 con duong lU an lOan nho c6 th€ du'a hån vao tha It!c cua Ph?t A Di 8a phåi khong anh?

- Toi cung chat van ngu'oi ban tu tinh do y chang nhu' V?y thl ånh dap: 'T/nh dr? la phdp mon rlnl rhdng dt(qe ehu P/U;lt, cha 86 Tdr pa ehu ro' nlzi~r li~t rdn rhdn, clut tan tue luan gidi minh bQeh, IQi dua ra nhang bttng ehung ding sanh rat ql the~ toi nghi anh la ngttiJi hoc rr?ng hiiu biet ehde ehdn anh då Htng nghien CLeU qua, rai !(ip lai eting bttng rhaa. P/uln toi, toi thjeh rlul\-et nghi~p blio nhan duyen, nen eung nhin phdp mon r/nh dr? rheo tlnl\'et nd.\". Toi ngM ni~m Ph (it \'(ji Tin, HQnh, Nguy~n la tQO nen nMn duyen rhanh l/nh, ma nhan då thanh r/nh rhi qud phdi la qud thanh t/nh; noi khde, nghi~p tue ehdnh bdo thanh t/nll thi trl,l -tu tue y bdo phdi la eai t/nll dr? VI \'(iy ma rai tin ellde rttng ne'u lai niem Ph(it ehan thanh Illi dttong nhien lai se dttqe I'ång sanll ". Nho su' huong dån cua anh b?n. dung ra, la do long cam phlle duc h~nh cua anh ta. rna toi da tim du'<Jc duong hu'ong tu t?P phu hQp voi can cd eua toi.

- d' quan ni~m tha It!e eung d~ bi hi~ulåm Mm' Th?t ra,

- Ngu'oi d6 la ai? ai V?y anh?, thim Phan hoi don d?p.

du tu bat cu phap mon nao ngu'oi hanh giå cung phåi "tlf minh dat duoc len ma di" phåi kien td tu t?P moi dat du'<Jc ke't quå. Cong nang dåu tien cua eau ni~m Ph?t la lU slra than tam sao cho tham san si giåm lån. vQng ni~m bot sanh khdi .... tam thanh tinh thl moi c6 th€ di).t Mn trlnh do ni~m Ph?t nhat tam bilt 10i).n rna viing sanh du'de .. . T6m lai, tu tjnh do tuy nu'dng vao tha It!c nhu'ng lU lt!c cung vån la yeu to then chat trong st! tu t?p. Khong bie't v?n dung tu' It!c M tha thiet chuy~n h6a. thl phap mon ni~m Ph?t tu slra tam cao sieu se bie'n thanh lai lU me tin, du dåo, van xin ... do d6, dng tu tam dng vQng dong dien dåo, chång ich l<Ji bao nhieu'

- Cung chång phåi ai xa li). dau chj. Ngu'oi da chuy~n h6a toi chinh la "6ng xå" cua chi d6!

Nghia Ii).i g6p y: - Em dong tlnh voi anh, la mily chu "lai tu rdt" khong 6n låm. nhth la khi nghe, em cam giac n6 hoi hc;1t lam sao a! ngu'oi ta c6 th€ hi€u låm rna c6 thai do thie'u nghiem chlnh khi nghien cthJ phap mon tjnh do d6 anh'

Danh von it n6i rna lån nåy cung g6p

,2

y:

Thily thim Phan tro mat lo ve khong tin, To mim cuoi tie'p lOi: - 86 la st! th?t ehi a! Tl,Ii nåy giao du voi nhau da hai mu'di nam troi, tinh net xau tat the' nao lam sao dau nhau dUQc. Toi von quy duc khiem eung nhan Mu cua ånh. Toi bl.i d~ Y thay tu ngay ånh tu tjnh do, thl du'ong nhu' phien nao bie'n dang dån, con nguoi ånh ngay dng tu'di mat, thanh thån hdn. Anh tiep xuc hai hOa voi ta't ca mQi ngu'oi, k€ ca thanh phån bilt håo! C6 le, du'oi con måt eua anh ay, ai cung la ngu'oi tat ca , VI ånh c6 bao gio hCin gian, che trach ai dau' 8uc hanh cua ånh nhu' V?y dang cho toi tam phllc lam chO!

Phap

Am

Phåt E>an 20m


Nghe ban khen ch6ng, thim Phan thich thu 16 mlii nd ph6ng, nhung thim gia va nhu khong quan tam låm. Thim Mi dap vai cau va vån dua dåy sang cau chuy~n khac, r6i l~ng yen rna long mien man nghI nge;!i: "Ong xa da thim tuy dllng ddn trung h(iu, nhung chuy~n tu t(ip thgt ra con thua sut cd thim, the' sao chu To IQ ve kham phl.!-C nhu v(iy kla? To dua git3n chiing? Mlnh phdi hoi ang xii cha ra le mm duqc? .. ". The nhttng bu6i ti~c då tan, thim cha de;!i s6t cå ruot rna cai ong ch6ng "an com nlul, vac nga voi, lo chuy~n tao lao thien h(l", mai den hån qua khuya moi chiu "dan xac" trd v~. Chu vån tåt cho biet Xen bi thuång n~ng d dftu, ngt,tc va gay hai chan. Vet thuång dftu ngu y hi~m nhåt, bac Sl da co' gång giai phåu, nhttng ket qua van con mu ml,lng s6ng mong manh låm. Chu cha ban giao ve;! ch6ng Tri~u cho dam con cai hQ, moi an tam lui got thanh thit v~ tr~. Ve;! ch6ng To nai ep Phan an mieng cåm, nhung Phan m~t nu6t khong troi, chi u6ng ti nuoc r6i vi~n co horn sau phai di lam, M xin phep chia tay.

rmt...,

••• Xe vua lan banh, thim da ron ren dQ hoi: - Anh a! båy lau nay anh co tu t~p gl khong anh? - 0! thl khoang muai nam v~ truoc do, sau khi vieng chua Vl,In Ph~t v~, hai ve;! ch6ng m1nh d6ng phat nguy~n tu tinh dO, chiing le ba lai quen?

Di nhien la thim khong quen, nhung chuyen do xua qua r6i . Thim dau co ngo chu van ch~t long chat dl,l voi phap mon tinh dO , trong khi do, cling cung thoi gian nfty thim da thlt vong vong biet bao 16i tu r6i: thim bo 4nh sang thi~n, tu thi~n nhåy sang 16i tu ll,l cua ba VO Thue;!ng Su, dOl,ln chl,ly thea phong trao nhan di~n d~ "cllu nhan dQ tht", va hi~n thl dang ngåp nghe buoc vao nguang clta m~t tong. Thim van con nga vt,te eh6ng, nen hoi tie'p: - Da 1 ong van con tu Ni~m Ph~t a! tu gl rna "em ru ba ru" chång nghe tam håi chi d v~y? - 0 1 tu nghIa la slta than tam thl cu lång l~ng rna slta. cha dau phåi dong kich mftn tu6ng rna quång cao rum beng, v~ y ba! - A.yl toi thåc måc cru VI co måy thud toi nghe ong tl,lllg ni~m dau? thoi khåc tu t~p eua ong nhu the nao rna toi chång hay bie't gl d? - La th~tl horn nay b6ng nhien ba ll,li n6i hung truy toi du qua nghen? Ba khong thåy, bdi VI m6i sang trong khi toi d~y som d~ l~ va ni~m Ph~t thl ba con ngu yen. Ngoai ra, thl toi thftm ni~m PMt su6t ngay: trong khi lai xe, di bo, san soc vuon hay lam the;! ... , ni~m thftm thllam sao ba hay biet! Thl ra ehu thue dh som M eong phu, the' rna, m6i sang thuc dh tr~, thåy co tra ca phe pha san, thim dinh ninh ong ch6ng gia sanh t~t rQ rl,ly ngu khong dUe;!c phåi bo ra nåu nuoe M nham nhi. Thim ben len hoi:

Phåp Ålll Ph~t 8an 2003

- Anh gia cong tu t~p b~n bi nhu v~y rna co ngo dl,lt due;!c di~u gl eao sieu ehua? anh k~ thi~t cho em nghe di!

- 0! anh nao co dl,lt dUe;!c di gl Il,I dau? co mot di~u la nhii'ng chuy~n rna ngay xua m1nh n6i san hay bu6n phi~n thl nay m1nh co th~ blnh tInh don nMn, ke thu nguoi ghet Iftn Iftn cling khong con, thoi gia nao cling la thoi an vui ni~m Ph~t d nen n6i chan ehuong bt,tc dQc bien dl,lng dftn, va long eling dm thåy thanh thån nh y nhang hån ... - Da! eru ni~m PMt thoi ma eling thay d6i nhuong åy sao anh? - 0! ni~m voi tam buong lung ha hii'ng thl eau ni~m Ph~t se trd thanh vo d\mg, ngue;!e Il,Ii, neu thanh tam tha thiet ni~m PMt, luc nao cau ni~m Ph~t cling to rl,lng trong tam, thl vQng ni~m lam sao sanh khdi, bl,li trftn con nåi nao barn viu. Ni~m Ph~t voi ehanh ni~m thl hoa eong duc se dua nhau ro nd. Do la noi ly thuye't d~ nghe rna thoi, cha nhu anh thuoc thanh phftn can cå kem ch! nho sieng ni~m Ph~t nen d~ dUe;!c nhåc nhd rna slta tam. Nhu khi dang thftm ni~m Ph~t che;!t kham pha ni~m tham. san , si manh nha, anh ben tu nhu: "Mlnh da nguy~n vang sanh vi tinh dQ ma saG con tham luye'n coi ta ba, con tfnh chuy~n han thua tranh chap voi nguiJi ta lam gi kla?" ; såp md lOi båt nhå, thl anh tu dnh do: "Tdm bt{i)' quo r6i, mi~ng minh la nai cat tieng xung tein h6ng danh Ph(it, mlnh phdi lifa liJi ngQt ngao hoa di di trang nghiem. cha dau co tId an noi bi:ta bai duqc.' ". Tftm thuang nhåt nhu khi phåi cha de;!i d båi d~u xe måy tie'ng d6ng h6 d~ em tung tang mua såm, long anh van an vui thu thai VI anh nghI: "Hen qua' ba xa minh uu ai dimh cha minh tMi giiJ diJc bi~t nd.\' di d6C long nI~m Ph(it' cam an bå qua mllc.'''. Do! anh cu nuång thea cau ni~m Ph~t ma gång cong slta tam Iftn lftn, nho v~y, anh dm thåy co tie'n bo doi ehut. Thim Phan h6i tudng ll,li quang dai ve;! ch6ng måy nam sau nfty voi ni~m xuc dong sau xa, lan lon nlta thuång yeu nlta nhot nhat. Dan ba v6n nhay dm, thim da kham pha ngay bien chuy~n tam tu cua ch6ng. Co the' nen thim moi thuong khoai chi reu rao voi be ban: "E.' nguiJi ta noi gia sanh t(it coi bQ dung thi~t nghen l Ong xii tui, dQ ray br3ng nhien sanh tt{it dl r3ng chiiu chuQng toi rat mL!C, dau tui co lam triJi lam dat gi 6'ng ding cuiJi hi hi het ha!". Yen chi ch6ng sanh t~t d~, thim lån luot ch6ng m6i ngay mot ehut, eh6ng vui ve kh6ng phån Mi lhl thim eang no nat ap dao hån nua .. . Gio nfty. hi~u ra mQi vi~e, thim b6ng thuång va qUI eh6ng vo han. Thim nguy~n se noi guång eh6ng tu t~p d~ ehuy~n hoa con nguoi cua thim. Suy nghT toi lui tMt ehin chån, de;!i Mn khi chu lai xe d~u hån trong nha xe, thim moi tho the: - Anh a! em nhåt dinh r6i! lftn nft y em se tu, 4nh do nhu anh moi du'e;!e! Thim tudng khi nghe lOi tuyen bo' hao hung nfty chu se mung ra hoan ho ba ve;! hai tay lan hai chan, ngo dau,

33


ehu im lang d6i ehut nhu' chiing h~ nghe thåy, nSi moi lung khung len tieng can gian: - Ai cha! Cho t6i xin di ba' vQ ch6ng mlnh båy lau nay ehung sang tu'ong dai vui ve h<).nh phuc r6i! Th6i thl mlnh cå thea nep d6 rna tiep tl;!c, bay d~t thay d6i chi eho råc rai vh ba!

"Chu eo thai tlq khinh khlnh Iq lung qua, cluie eM xem nh e khå nang ru da rhim", thoang nghT di~u d6 con gi~n bae len ngun ngut khien thim run råy cå toan than. Blnh thuong c6 le thim då dåy te te gay g6 r6i, nhu'ng lh nåy kh6ng biet do dong h,tc nao k~m håm, thim chi md cU'a >..e bu'oc ra d6ng di råm, r6i ngoe nguii'y bo di mot nu'oc. Thim vung vång den bO ghe n~m nåm ph~t xuang thd dii thuon thuQt. nuoc måt ntng rUng ... Chu Phan r6n ren ng6i c<).nh VQ, vuat ve an ui, r6i dt lieng ngQt ngao : - Em ii' anh can ngan em th~t ra cling c6 chut ly do . Anh ehL(a neu ro ly do VI nghT em se gi~n anh nhi~u hon rna lh6i' Thåy ml;! vQ v~n bung thung kh6ng them trå lOi, chu tiep tue phiin bua: - Bay gio, nghT l<).i anh thåy tha n6i ro mot lån r6i nan ni em, con hon la d~ em åm åe hoai VI chiing hi~u ngQn nganh. Ne! em nghe ky coi anh c6 n6i them bot hay sai lnii gl kh6ng nghen! Phåi nhln nh~n la em tu du thå het, nhung ehi tu hung h6 "mtoe nqp" [2] vai ba thang r6i bo euOc. Khdi sI! thea phap m6n nao, y nhu dng, em hang say ca ngQi phap m6n d6, chi trich che bai phap m6n khae, g~p ai cling cao giQng thuyet giång d€ l6i keo nguoi ta theo v~ phe eua em. Em a! n6i chuy~n daa rna kh6ng dung lue, dung nguai, dung can co ... thl toi nghi~p cho lo tai ngu'oi ta låm, huang chi em c6 th6i quen la hay n6i hång båt tU' khoac lac can buong rång mlnh då chång diie thå nåy thå nQ d€ "nq" ngu'oi. Em ng6i thi~n chu'a xep tQa cu, ao quån son phån se sua, tham luyen dua doi du thå, v~y rna em dam hi hU'ng cho dng tam em an I<).c , dill tru het vQng tUdng r6i! Em t~p t~nh ng6i ch6m horn bit lo tai the o ba V6 Thu'Qng Su' måy tuån thl då "sua" [3] len dng em då nghe du'Qc am thanh coi Pham thien. Em moi ch<).y thea nhan di~n vai bii'a la då khoe ng6i thi~n di~n ch<).y rån rh, tI! chii'a bjnh cho mlnh chiing ra h6n rna md mi~ng "daa to bua lon" nao la "euu nhiin dq ,hi" nao la "pM? de? ehung sanh ". T6m I<).i, neu em tu nhu' v~y d6 thl anh tram ngan lån van xin em dung tu, bdi dng tu thl tam cang vQng dong cM chiing kh gl. Th6i! ehiing tha em cå nhdn nho vui sang, dua doi ch<).y the o thoi trang ... , em co hång chi "no?i eho xom tlf." thl lai n6 mua vui do cling kh6ng den noi chet ai, con lai "no?" khoe khoang chång dåc khii'u nghi~p n~ng n~ kiep kiep dQa l<).c, nguy hi~m kh6n Iu'ong. ehu nhln thim tham do phån ång r6i moi ng~p ngung tiep lOi:

- SI! thl!C la nhu' v~y d6 em! Cha neu nhu em blnh thuong tu sU'a than tam thl d6 la di~u quy hoa anh phåi mong du cha saG I<).i cån ngan! Thim Phan choi voi rung rai. TI! thud gio thim chi dUQc ch6ng rot vaG tai toan bång lOi le au yem ngQt ngao, lån nåy, chu I<).i thilng thung v<).ch ro khuyet di~m cua thim th~m t~ nhu' vh, thim lam saG chju dl!ng n6i. Co le do nhii'ng bien d6n d~p trong ngay ånh hu'dng, nen tuy gi~n han tåc tu'di rna thim kh6ng d~y nii'y d6i co dan ap ch6ng nhu' thu'ong I~ . Thim chi I~ng le suy tu' d~ tI! quan sat mlnh, nho v~y thim thuc dnh lån lån. Thim hi~u la nhii'ng di~u chu n6i kh6ng co gl qua dang, thim phåi phl;!c thi~n thay d6i lai tu toan di~n, neu nhu' thim kh6ng muan bi dQa I<).c. Yl the, thim quyet dinh phen nåy se dong månh rna am thåm tu ni~m cho ch6ng than phl;!e moi nghe.

ca

Nghi saG lam vh, thim vua thay d6i quh ao vua thåm niem Il;!c tI! Di 8a. Moi ni~m du'Qc nam eau, trong khi dem mang bo d6 dåm trong phong chåa y phuc, thim chQt nho ti~m 8<).i 86ng quång cao d<).i h~ gia 50% vao ngay mai, phån sap Lanc6me tai Dillard chi dn mua hai mu'oi lam d6ng thl co qua cå tram ... the r6i tam thim cå nhdn nho quay cu6ng voi Il;!a la son phån ... Måi den khi xong xu6i mQi vi~c, thim chuii'n bi chuc ch6ng ngu ngon, thl moi SI!C nM dng dang ni~m PMt bong bu6ng lung thå tam lang thang di theo nhii'ngchuy~n kh6ng dau rna chiing hay . Thim th~n thung hoi ch6ng: - Anh ~! dang ni~m Ph~t rna tam rong choi thl phåi dung phu'ong phap gl d~ khåc phl;!c v~y anh? - Ni~m Ph~t lån chuoi dB låm. Trong khi dang ni~m d~u tam co rong choi, nhUng nho tay con lån chuoi rni~ng con may moc nh6p nhep, nen d~ gilft mlnh dnh I<).i, rna dem tam v~ voi cau ni~m Ph~t. Ni~m Ph~t thåm kh6ng chuoi, h~ tam di choi thl di tuat luat quen måt du'ong v~. Trong tru'C1ng hQp nåy, moi ngu'oi nen tI! tlm di gl lam chuii'n d~ thinh thoång nhifc nhd mlnh ki~m soat I<).i than tam. Phån anh, cå moi gio d6ng h6 tay cua anh keu "tit" mot tieng, nghe tieng keu nåy anh li~n ki~m soat I~i mlnh, xem "eon trau tam" cua mlnh lang thang d dau? co pha lang pha xom chi kh6ng? Anh nghT neu mlnh co d6ng h6 trea tu'C1ng, lo~i mu'C1i lam phut go chu6ng mot lån, d€ nu'ong vaG tieng chu6ng thåc dnh tam thl cling tat! Thim hang hai: - 8ung låm! ngay mai em phåi di mua ngay moi du'Qc! - Em a! ni~m PM t rna tam di choi cling la chuy~n blnh thu'C1ng! vån d~ quan trQng la khi kham pha ra !hl mlnh phåi biet h6 th~n rna khii'n thiet dem tam v~ voi cau ni~m Ph~t. Neu tha thiet hanh tri nhu v~y, b~n bi tung phut tung giC1, ngay nåy sang ngay khac, nam nåy sang nam khac ... thl chåc chifn than tam se du'QC chuy~n hoa . Nghe ch6ng an ui, thim Phan len tinh thån, tI! nhu: "thua keo nd)' thi bay keo khae, lo gi.'''. Phen nåy, thim quyet

34

Phåp

Am Phij.t Dan 2003


djnh se thåm ni~m Ph~t mot tram eau trude khi ngu mdi dUQe. Thim ni~m dUQe muåi eau thl ehQt thay elta s6 con md nen bude Mn d6ng l<').i. Båu trai dem dyp gua! Vång trang luai li~m lltng lå tren dinh mh thå mong la' Ni~m buang lung l<').i Mn vdi thim. Cånh trang dinh nui va tlnh khåi dh ky ni~m bu6i ban dåu g~p ga eua nguai con gai dang xuan vdi ehang thanh nien hQ Phan tren dinh C6 Sån, Phude Kien khoång hån bO'n muåi nam v~ trude . Long xuan phåi phdi thim khe ngam nga: "edi rhuiJ han d6u h(u fuyin Q)', Ngan nam chua d~ drl ai quen! ... " R5i nhung k)! ni~m ngay xua em am tuån tu guay v~ tran ng~p tam khåm cua thim, thim lang lang len giuang yen ngu trong giae mong thån tien .O Thang 05.1998

giay ph ut thieng Heng Giåy phut ay the gian bung ehan dong, Eloa Uu Elam he nu may ngan nam. Sen nd thåm ben h5 xuan gi6 long, Muan eung tå nha nhae tau b6ng tråm. Trang viing våe soi dat trai bat ngat, Måy muan phuång rang ra b6ng thien thån. Man Ela La mua hoa hUång ngao ngat. Chuy~n Luan VUång vua giang ha pham trån. Nguoi nhap the anh blnh minh rue ra, Van v~t reo mung ehiem nguang dung guang. El il i sen bau båy bude ehan nhe da, NuC1c r5ng thieng suO'i mat gOi kim than.

---000--Gi' Tu Phu' Cha lanh ehung bO'n eoi, Thuång ehung sanh Nguai thi hi~n la ba. Di~l kh6 dau Nguai di tim ngu5n eoi, Gru muan loai Nguai vlh bo xa hoa. Mang anh sang Nguai soi nåi tam tO'i, Phap nhi~m måu Nguai gieo råe trån gian. Tu bu6i nQ may ngan nåm doi d6i, Vån con day rang mai Anh Dao Vang.

---000--Con kinh dn guy dudi ehan Tu Ph~, Tam h5n con lham auåm aue an Nguai. Con xin sO'ng mOL euoe aai an tru , Trong yeu thuång Nguai ban råi nåi nåi.

Phap

Am Ph~l Elan 2003

du huO'ng mila Phåt Oan • Tbi~n

Anb LI,lC

---000--Trong mua l~ Ph~t Dån nam nao t<').i ehua tru xu d mOL thanh phO' nho mi~n qfe Nam Uue D<').i LQi , mot em be ng5i gån da hoi tai biing giQng Vi~t Nam lå Id: - Ca åi, rude xe hoa la eai gl v~y? Tai ehQt gi~t mlnh khi thay phån ung eua em gua nhanh, VI tu rude xe hoa vua thoang lQt vao tai tai gua lOi giao huan eua Hoa ThuQng vi~n ehu nhan mua Dån Sinh nåm do. Tai phan van kh6 xlt VI khang biet phåi diEn tå the nao eho em hiEu day VI tieng Vi~t em khang ranh . Con tieng Anh etla tai e6 ranh di nua eung kho di~n d<').t dUQe eho em the nao la rude xe hoa nhan mua Ph~t Dån, VI tai ehi dUQe thay duy nhat e6 mot lån trong doi vao khoång th~p nien 60 khi tai con be, be låm. Cau hoi dOI ngot nay eua em lam tai kh6 Xlt, the la tai khang con nhat tam nghe aUQe hoan toan lai phap nhu eua Hoa Thuång nua ma aang tim ra mOL thi d~ cl,! th~ M noi eho em be ro ve xe hoa. Å, rai nhd ra r5i, lai co IhE dem mot thi du di En hlnh, ngån, gQn ra eho em be hiEu VI d giua bu6i I~, khang ti~n noi nhi~u. Tai nho nhy hoi em be: - Chau co bao gia di xem Christmas Pageant (Dam rude mua Giang Sinh) t6 ehue vao nhung ngay euO'i nåm khang? - Da co , h5i ehau con nho, ehau dUQe bO' mychau eho di xem m6i nam, nhung sau nay thl ehau ehi xem trong TV. Tai nhln be euai va noi nho nho: - Xe hoa mua Ph~t Dån eung giang giO'ng nhu the. eung co xe van tåi trang hoang rue ra. nhu'ng thay VI rude vao ban ngay nhu nåi day rhll<').i rude vao ban dem vdi aen hoa ehdp loe, e6 Ph~t Dån Sanh di båy bude tren hoa sen, mot tay ehi len trai, mot tay ehi xuO'ng dat. co cå Hoang H~u Ma Gia va eae eung nu ... Co nhi~u xe hoa låm, m6i xe d~u dUQe trang hoang th~t long lay vdi nhung su tich khae nhau. Tuy thea m6i nåm, va ban t6 ehue. Dai khai la vay v~y do ... Co be tron xoe doi rna: t nai tå ra tudng rUQng nhii'ng hlnh ånh tai vua kE så så va dm thay thieh thu nen l<').i kh~u tai ma hoi tiep:

35


- Co elL the' Due Ph~t Thich Ca Cl tren xe l~ tuc;lng hay la nguai th~t v~y co? Co kE them cho chau nghe v€ mua PMt Dån Cl Vi~t Nam di co. Toi khong dam trå lOi em be nua VI nhung nguai ng6i ben c~nh da suyt suyt va ra hi~u cho chung toi im di M hQ con nghe nhac va cac em thie'u nhi mua diing hoa de'n EXl'c PM t. TOl bie't toi co 16i voi hQ VI da bat lich st! låm 6 n nen xin 16i va thl thåo våo tai em be: - Lat nua. de'n gia thQ trai. chau de'n tim co Cl phong an. co se nho Mn dau thl kE cho chau nghe de'n do nhe. M~t em be vui hån len vå da mot tie'ng nghe th~t d~ thuelng.

••• Xong l~, toi gift dung lOi hua Mn phong an tim em be, roi ng~c nhien vå sftng s6t khi thay mot dam em nho ng6i chung voi em be thay VI chi mot mlnh em. Thay toi de'n. em rat vui vå xin phep toi: - Co eli, co kE cho chung bl!-n con nghe voi nhe, tui no nghe con kE cho tl,1i no nghe nhftng gl co kE cho con nghe. tl,1i no thich qua nen the o con de'n day cha nghe co kE chuy~n l~ Ph~t Dån Cl Vi~t Nam. Toi v6n dl rat yeu thich con nit nen thay nhftng dUa be d~ thuelng, d~ me'n nåy thl låm sao ch6i tu dLI'c;lC chu. måc du tåi kE chuy~n cua toi rat u la do va tri nho cua roi v€ Ph~t Dån o que nhå cung khong co bao nhieu . Toi heli b6i r6i VI cac em be hao huc mu6n nghe må toi thl khong nho r6 rånh m~ch VI khi ay, toi con nho hein cac em bay gia . Tuy nhien, nhln nhftng guelng m~t thel ngay. na o nuc toi chcH nho de'n mlnh ngåy xua o våo lua tu6i do. Toi båt d~u kE vå giåi thich: - Cac chau co bie't Ph~t giao lå ton giao chinh cua dan toc Vi~t Nam. thea co duc;lC bie't qua su hQc hoi thl co khoång hein 80 phc1n tram dan Vi~t thea d~o Ph~t. Yl the' nen mua l~ Ph~t Dån t~i que huelng mlnh duc;lC t6 chuc ra t lå long trQng va linh dlnh, nhat lå o mi€n Trung, nhung co chua co di~m phuc M duc;lC dt! l~ t~i My . Co chi xem ruoc xe hoa mot l~n duy nhat trong dai vå nho mai Mn gia VI chi mot l~n. Nam ay, co con rat be, nho hein cac chau bay gia nhU'ng cung hiEu bie't the' nao lå l~ Ph~t Dån vå cung phan khoi cha xem. Mot em be dt ngang lOi toi hoi: - The' co xem o da u ~ ? Co co v€ chua xem khong? Toi cuoi trå lOi em be: - Ruoc xe hoa lå ruoc dQc thea mot s6 duong ph6 lån trong do thånh cho tat d bå con co bac d~u du<;1C xem chu khong phåi chi o trong chua. Truoc do, Giao HOi Ph~t giao da thong tin tren cac M th6ng truy~n thanh. truy€n hlnh lå nhung chuye'n xe hoa se di tu chua nåo, di qua nhftng duang ph6 nåo vå v~ l~i chua nåo, Police tuc lå dnh sat do , phåi låm vi~c lien tl,1C dE ngan ch~n nhftng tuye'n duang co xe hoa di ngang. Mot em be khac ra chi€u lo lång hoi toi :

- The' lam sao co xem duc;lC? Co co phåi don xe de'n duang nåo do M xem khOng a? Toi dm dong VI em da quan tam nen kE tie'p: - Co rat lå may mån VI nhå co o co xe hoa di ngang nen khong phåi ct!c nhQc di Mn nåi khac, phåi di som dånh ch6 vå chen lan. Cå dam con nir

"O" len mot tie'ng thu vi.

Toi tie'p: - Co phåi cha mai cho Mn tam chin gia dem thl xe hoa moi di ngang nha co. Ban d~u, co dung t~n duoi duang voi mot dam con nit b~n d<;1i xem, tui co ng6i b~t dU'oi Mt noi chuy~n gåu voi nhau må cha. The' rna kili xe hoa sua soan g~n Mn thl bQn co bi nguai khac lan truoc m~t nen khong xem dU<;1c. Tui nho lai tron xoe doi måt "O" len mot tie'ng that vong VI toi khong xem duc;lC. mat chåy dai ra that vQng. Toi con båm tinh hay tre u gh~o con nit chua bo ne n moi noi v~y cho eau chuy~n the m hap d~n. toi im I~ng vai giay ... Tui nho l~i nong long nen d6ng nhau hoi : - R6 i sao nua co? Toi kE tie'p: - Co tuc mlnh keo d dam le n tre n l ~ u. ra lan ca n xem chu sao. co nhi€u dua nho du COl den rna cha xem. Xem Cl tren l~u tuy kho ng thay r6 nhung co con hein khong .

ca

Cå bQn thd ra nhe nhom. Toi tie'p: - Xe hoa Mn båt d~u bång ti e'ng va tay dm ro va nhftng tie'ng reo ho cua nhung khan giå o ph6 tren. D~i IQ rong thenh thang nen nhung chie'c xe ch~y ch~m ch~m rat u thoåi mai, den tren xe giang du mau sik sang trung. nh~c mung Khanh Dån ca vang ran tu dång xa. D~n d~ u doan xe la xe Police co nghIa la dnh sat do . båo v~ hQ t6ng, md duang, tie'p Mn lå mot chie'c xe du lich tren mui co hlnh ban tay do banh xe chuyEn Phap luan nhu cac chau då thay o chua mlnh. Ben dU'oi lå hång chft mung Ph~t Dån vao nam do. co khong nho r6 nam nao dU<;1C vie't len mot bang vå i dai. va mot la ca Ph~t giao. Mot be dt ngang hoi toi: - The' xe co ke't hoa khong co rna gQi lå xe hoa v~y') Toi nhln em be. cuai thong dm trå lOi: - Xe hoa khong co ngrua la phåi ke't hoa rna du<;1c trang hoång long l~y thl tam gQi lå xe hoa . Nhung sau do . co nhi€u chie'c xe du lich. taxi du<;1C trang hoång du loai hoa våi, hoa giay, hoa den ch~y theo, nhu chåo mung Duc Thich Ca Mau Ni ra dai . Tie'p thea doån xe nho la nhung cbie'c xe v~n tåi lån, phi a sau m6i xe d~u co hlnh tU<;1ng va nguai di~n xuat noi v€ lich sil' PMt Dån, dl nhien lå m6i xe d~u co de n sang, chop nhoang dE khan giå xem r6 nhftng mån trlnh di~n tren xe v~n tåi .

Phap

Am

Phåt Dan 2003


- Xe diiu tien la dnh hoang h~u Ma Gia nåm mong thay con voi dam sau chie'c nga vao bl,lng ba . - Xe thu hai dien dnh hoang h~u Ma Gia da c6 mang thai tli', dang ben cc;tnh vua T~nh Phc;tn, d hai rat d6i vui mung.

a

- Xe thu ba la luc l~nh ba di v~ que m~ d€ khai hoa nC! nhuy dang dung ll,li C! vuan Lam Ty Ni t~n mi€n båc An Do du'oi chan nui Hy Ma Lc;tp d€ ngru ngoi , c6 rat nhi€u cung nu thea hiiu hoang Mu.

a

Mot em be cåt ngang toi: - Thua co. khai hoanC! nhl,ly la gl v~y co? Toi cuai: - C6 nghla la sanh ra em be My. D6 la tie'ng van hoa , tao nha cua chu Vi~t. Em cuai: - Chau hQc du'c;1C them mot chu. Dc;t cam on co. Toi tie'p: - Xe thu tu d~c bi~t va quan trQng nhat, dien lai canh hoang h~u Ma Gia voi tay len hai canh hoa Vo Uu chc;1t sanh ra thai tli' voi bay buoc di c6 hoa sen 16t chan, mot tay cru len trai, mot tay cru xuong dat. Cac chu thien xung quanh rat mt,(c hoan hl rai hoa cung duang, nhac trai reo råt di~u em em. Ben hong chie'c xe c6 eau bi€u ngu: "Thien thuqng , thien ha, duy nga ape tan ". Sau chie'c xe nay, la cac xe du I~ch nho ke't diiy den va hoa chc;ty thea sau, cuoi cung la xe dnh sat hO tong di sau rot. Ba con duoi duang tan mc;tn ra v€. net mat vui tuoi, hoan hl, c6 nhi€u nguai di bo theo xe hoa tu duang nay sang duang khac. D6 la chuy~n xe hoa mua Ph~t Dan nam nao. khi co con be ti, nho hon d cac chau bay gia. Ca bQn k€ ca toi ng6i im re, chii.ng nhuc nhkh gl d€ tha tam h6n con dQng Ic;ti mot thoang huong xua thOi qua khu, nhat la toi. Tam h6n toi cha o dong manh li~t khi nho lai nhung ngay hOi tap n~p nguai qua lai mung ngay Dan Sanh. Co xi Ph~t Giao trea ngc;1p pho, dai truy€n hlnh, truy€n thanh suot ngay dem ca nhung bai Khanh Dan tung bung chao d6n trua c ca thang . Gia day noi xu lil, toi chl con nm lai du huong ngay cu qua ngoi chua tru xu, qua ngay le vao bu6i sang ehu nh~L chl c6 the' thoi. Mot em be da len tie'ng keo toi v€ su th~t: - Co oi, Thien thuc;1ng, thjen ha , duy nga doc to n la nghla gl v~y co? Toi gi~ t mlnh trC! v~ tht,(c tai, giai thkh: - Nga c6 nghla la 'Ta' la 'Toi', tie'ng Anh c6 nghla la 'Self. Cau nay c6 nghla la "tren trOi, ducJl dat, ehl eo ta la tren Mt". Cac chau dung hi€u lam Duc Tu Phl,l da chung ta tu cao, tt,( dili, cho la Ngai la tren he't dau. Nghi nhu the' la da hi€u lam Ngai r6i d6. "Ta" day c6 nghla la Ph~t tanh cua m6i chung ta My, Chl co Ph~t tanh

a

Phap ÅIll Phiit 8iin 2003

thanh t~nh, r6ng rang, huy~n di~u c6 trong m6i chung ta moi lå cai doc nhat dang ton trQng va quy bau C! tren trai va duoi Mt vh. Mot em be hoi Toi: - Thua Co , Ph~t tanh la gl

v~y

co?

Toi tra lOi: - Co chl tilm giai thkh don gian cho cac chau hi€u Ph~ t tanh la tanh hi€u bie't trong chung ta va cac loai dong v~t d~u phai co. Khong c6 tanh nay. mlnh cung d6ng nhu ga da, khong bie't nghe, thay, ngli'i , ne'm va khong cam bie't n6ng lanh. Mot em khac hoi toi: - The' Vi~t Nam co c6 di chua vao d~p le nay khong a? Co k€ cho con nghe nua di co.

a

Toi lai cuai, nhln em va tra lOi: - Co c6 thea Bo M~ v€ chua le Ph~t khi con nho , nhu'ng co khong nM vao d~p le nao. Ph~t Dan. Vu Lan hay la Te't Nguyen Dan. Thoi. rrunh di lay thuc an trua di cac chau. co cam thay doi bl,lng, nha be'p dQn gan Silch r6i. phap xa cung da vång dan, nguai ta da dung trua xong va ra v€ gån he't, tre qua r6i cac chau a. Mlnh cung di lay thU'c an mot IUc;1t nhe. r6i se vua an, vua noi chuyen sau. Cac co be nho nho , de thuong d~u d6ng loa t "DQ" mot tie'ng vang ran lam toi chc;1t nho lai du huong mua Phat Dan nam nao, khi toi d6ng lua tu6i voi nhung co be nay. toi dang C! dau') va lam gl?

Ph~t vao coi the Dieu-Ngl!-Tlf Thich Huyen-Ton Ph~t Da vao c6i the' Thuong nguai trong dau b€ Do Sinh Gia Dau Che't Nho Ph~t Mung Dai Le Hai ngan sau tram hai muoi bay nam v€ truoc C6i Diem Phu ruc sang khåp hu khong Mau khong gian bie'n thanh mau bach ngQc Sang trong xanh chen sang voi vang h6ng Trai dat ba muoi sa u lån chuy~n dong May nam såc keo v€ che trum non Hy Ma Trai Tllien Nhan chen chuc ch~t khong trung Cung kinh rai hoa miln da la vo nga Mung b~c Thåy Thi~n Th~ Dang Vien-Dung Ng6n tay chl nat vl,ln mang vo-minh den toi Bay buoc di thi hien phap Dili Hung MC! mi~ng n6i bon muoi tam ngan chan ly Ba cai day vTnh dOi,ln luan hoi Nam Mo Kinh Nho Ph~t Da Thich Ca Nam Mo Giao Chu Ta Ba VO UU ThQ Ha Thich Ca Giang Tran.O

tu

37


nhan nhue •

la h/e Iu'qng Hoa Thtic;1ng Hti Vån Nam 1954. tai dUQe '27 tu6i, lUe moi SOlin viet Truy~n Ky Ph~t Ba. doe Mn doan: "Nguoi e6 th~ nhån nhl,le dang gQi la b~c dlii nhan huu h/c. Neu nguoi khang th~ vui chiu huy bang, ehe bai. miing ehli'i nhu u6ng nuac cam 16 thi khang th~ gQi la nguoi tri tu~ vao dliO". trong long tai cam xuc sau xa. Tai nhin lai nhung nåm thang !tru ly dien dåo, tu xet neu khang nudng vao nhån nhl,le lam thuy~n be, lam sao c6 th~ vUQt qua thoi gian lien mien kh6 nan? Tai lai mCl to mit nhin xå hQi nhi~u bien d(lng phue tliP Cl vi lai, su sinh hoat nhan ngå. dung sai. tu biet minh dn nhån nhl,lc ca tråm thu nay moi du M ung ph6 muan nan. Tlr day. lai gio gio phut phut dung nhån nhlIc lam tieu chuån dt::p M xli' s11 vai nguai. Ham nay, då sau nhi~u niim. nhin llii vi~c cu, tai thåm thåm cam nMn: Nhån nhue th~t lå l11e lUQng mlinh me nha"t cua the giai.

Nhftn nh(!c khOng phåi lå khie'p dåm Ta i xua"t than tu Ta Biie ngheo nan, nåm 12 tu6i xua"t gia. Canh bån han thich hQp cho mlnh giing chi. Tånh khiie kh6 ehiu nhQc cua tai Mu dUQc hun duc tu luc nay . Nåm 30 tu6i tai doi v~ Bai Loan. Trong luc 10lin lliC, va 5' danh ma"t hanh li, khang con gi trong than, chua chi~n lue a"y llii khang nh~n nguoi ngoåi tinh Mn. Tai chi danh phieu blit khiip ndi. nu6t gi6 niim sudng qua ngåy . Nho llii då tung di trong mua gi6 båo bung, te xu6ng riinh nuac bi cu6n trai ca d6i, cung då tung di Moi troi niing ehåy, m6 hai uat dåm lu'ng, da dåu n6i nhQt. Cu6i eung l~n d~n tu Båi Nam den Bai Trung, nho dn tien sinh Lam Cåm Bang Cl ehua Båo Giac då cho tai ta tuc it ngay . V~ sau tai llii dån da Mn ehua Lai Am Cl Nghi Lan hoiing phap hdn muoi nam. Thoi gian d6 kinh te cua tai ra"t quån bach. Nhi~u nguoi mu6n nh~n lam mt:: con, anh em, quyen thu(lc vai tai. tMm chi c6 nguoi con mong tai ke thua gia nghi~p, tai sån nhung tai hoan toan nghiem trang c11 tuy~t. Trong khi d6, tai llii dUQe tin c6 nhung d6ng dliO, vi sinh hoat kh6 khan då un un t1m caeh kiem duong thoat ra .

Neu nhu tai lUe d6 khang th~ nhin d6i, chiu ngheo, ha khang phåi cung bi hru ehuy~n theo doi hay sao? Lai lam sao c6 th~ ganh vac vi~c phåt tri~n hoiing phap lQi sanh ngay sau? Do d6, nhån nhlIc khang phåi la khiep dåm, rna la lue Mi di~n vai s11 s6ng eon, vinh nhlIe, khen ehe llii e6 th~ du sue phat dung khi va bo giu vung ly tUClng eua mlnh. Tai eon nho muoi nam tham hQe Cl tung lam, M phlIc VlI dlii ehung, ngoai gio lao d(lng binh thuong, tai t11 nguy~n lam di~n tOli na"u edm sau nam, ganh nuae na"u tra m(lt nåm ruBi . Lue moi Mn Bai Loan, d~ dap dn t11 vi~n då eho Cl, ngoai lue len IOp ra, tai phat tam lam mQi vi~e kh6 dieh, m6i ngay xaeh sau tråm thung nuae gieng, quet slieh la rlIng ma"y gio li~n , ca Cl ngoi nuae, du tieu. M6i ngay llii keo xe hdn muoi d~m den ehQ, mua dåu, mua eui, glio eho hdn tam mudi ehung. Tuy tai khang ranh ngan ngu Cl d6, nhu'ng nho eang tae sieng nang mau le, nen dUQc cam tinh eua dlii ehung. Nhung e6 ai biet dau, tai thuong vi sue khoe kem rna bj nan ot:: hoai, luan luan sau edn troi xoay da"t chuy~n, tai llii lang le nghien ch~t rang, tiep tlIe vi~c lam dang dCl. V~ sau, khi dung van t11 Bat-nhå ra hoiing dUdng Ph~t phap, tai biit dåu rut het ru(lt gan, viet laeh su6t dem. Nam 1953, t6i hoa nMp vao xå hQi, thuyet phap d(l sanh. B~ ehuån bj lOi le, t6i då phi bao tam sue het nam nay qua nam khae, e6 lue su6t dem ehiing ngu. Lue moi xay dung PMt Quang Sdn, t6i llii phåi chien aau ngay dem vdi sdn bang, h6ng thu)!.

Gån muoi nam troi, t6i nhu ng11a kh6ng dung v6, giång kinh d(l chung khåp trong va ngoai nuac, dt ehua, an Tang, hiing nam thi dua tung giay tung phut vai thoi gian c6 hlin. Ma"y muoi nam qua, kh6ng lUe nao kh6ng trong nhån nhl,1c b~n r(ln, nhån nhue b6n ba. nhån nhl,1c lao nhQe, nhån nhl,1c moi m~t rna vUQt qua. Nhu'ng t6i kh6ng cho la cay diing, bCli vi nhh nhl,1e la mu6n tieh c11e khai mCl nhan sinh, sang tlio tien trinh to lOn va xa x6i eua Ph~t giao . Nhh nhl,1e la ganh vae

"Anh hung chl sq bjnh den mai! "

Phap

Am Ph~t Elan 2003


T6i dem than mlnh lam ehång, nhu'ng eung e6 ma'y phen kinh nghi~m dau om khien t6i kh6 kh6ng th€ ta. Lue tham hQe tung lam mu'C1i nam trC1i, t6i tung bi n6i nhQt, sot n!t. Tuy kh6 sd kh6 ehju ehet di du'<;Ie, t6i vån ehu'a h~ nm thåy tri bjnh, vl ehinh da dem "seic lMn quay vi tlutOng lr/f. tdnh mc;mg giaa ph6 lang thien". ehl biet dung ni~m tin va thC1i gian tri li~u. Chiing biet la nhC1 ehu' PMt B6 Tat gia bi hay do såe nhlin nhl,le dem den, rna t6i d~u lanh binh kh6ng dn thuoe men. Ngoai ra, cam mao, dau rang, dau m~t, dau dåu d~u eoi nhu' kh6ng. Do d6. suot nam g~p cam m<;lo tai phat nang n~. dau binh nghiem trQng, t6i eung quen nhån ehju tiep tue hoiing phap. viet laeh, thu'C1ng thu'C1ng den khi e6ng tae hoån thanh thl t6i eung phat giae ra mlnh da lanh binh tti baG giC1. Ma'y nam gån day, tinh ltie eua t6i kh6ng con nhu' tru'de. Binh ti€u du'C1ng, huyet ap eao, dau m~t, dau dui the o nhau den. tu ehi. ngu can eung ngåy eång suy yeu, thoai hoa. eung may rna dåu 6e vån trong sang nhu' thu'C1ng, nen vån van du mQi ndi. hoiing phap l<;li sanh kh6ng dut. Kinh nghi~m eua nhi~u nam qua khien t6i thåm cam nh~n binh kh6 eua xae than ehu'a phai lå th~t kh6. Chl dn ehung ta ehiu nhån nhl,le thl tti nhien co du sue ganh vae ta't ca binh kh6. Neu ngay lue binh kh6ng biet mlnh hinh. lue kh6 kh6ng tha'y mlnh kh6. thl tti biet ltie 1u'<;Ing nhå n nhue c6 th€ ung ph6 du'de ta't ca. Nh~n

nhl,lc thanh tl)'u d:;ti khi

ThC1i trttde. stt giao due tung lam d 8<;1i lue ra't e6 lruy~n thong. Lue l~ng nghe b~e trttdng laG khai thi, phai eh~p tay, neu du'<;Ie ehl day Mn ma'y tieng d6ng h6. thl lue bu6ng tay ra, eanh tay da eung dC1 kh6ng nhue nhkh n6i. TMi ky hua'n luy~n nghiem kh~e nha't phai k€ la lue thQ gidi. ehung t6i phai qU)' tren !dp da ICJm ehdm nam sau tieng d6ng h6. Lue dung len. da da gam sau vao thit, hai ehan dau buot. Thåy ki€m soat tay dm dnh du'dng. nhtt b6ng thea hlnh sat sau Iling ehung t6i. e6 dong tae nåo khang dung tieu ehuftn la an don li~n. thU' hoi ngttC1i hQe ngay nay e6 th€ ehiu n6i loi giao dl,le nghiem kh~e nhtt the khang? Lue blnh thttC1ng eung bi danh ehU'i, ~y hel hoåi nhttng ehtta h~ nghe ai oan traeh keu than. Con nM, e6 lån t6i thu'a vdi vi gia stt riing e6 vi giao slf

cl hQc vi~n lhue giue t6i di hQe lrttC1ng Giao Due Quoe LSr. Gia su' nghe xong m~ng: - 86 h6n xtt<;le! Sao l<;li di hQe ngoåi dC1i'l Vå lat eho lai hai b<;lt lai t6e lU'a. Sau d6, khi nghT den vi~e hQe trttC1ng ngoåi. hit$n nay e6 ra't nhi~u thanh nien eong eao ngii m<;ln, hieu dong phan khang, lh~l khien eho l6i n~ng long. BQn hQ lam san d thC1i d<;li !dn e6 th€ doi mat vdi mQi khieu ehien du'<;Ie? Muon lhånh b~e d<;li khi, trong su' sinh hoat tru'de tien dn phai hQe nhån nhue: "Mu6n tlulnh bc;ic long lL{qng trong da Phc;if. fruc!c heiy lam frau ngl/a cho chung sanh". 80i vdi nghieh canh. trttde nhin d mit$ng, d6 la ha nhh: r6i nhin d mat.

Phap

Am Ph~t Elan 2003

d6 la trung nhån, neu nhu' e6 th€ g~p vi~e gl eung kh6ng dong tam, d6 mdi la thu'<;Ing nhån. Nh~n nhl,lC khong phai lå rl,lt re

Lue mdi våo PMt HQe Vi~n, tai da khang ranh ehu Ph<;ln, l<;li kh6ng th6ng hi€u kinh van, do d6 thu'C1ng ehiu sti ky thj eua b<;ln d6ng hQe. Th~m ehi thåy d<;ly eung nghT la t6i kh6ng th~ hQe n6i. Thu'C1ng thu'C1ng lue xep bang lam Ph~t sti tha'y e6 ten, rna Mn lue låm bi b6 i ma't. Låm van bi thåy giao phe blnh ehiing eh6 nao dung, neu may e6 låm du'de båi hay lhll<;li bi nghi ngC11å san ehep eua ai. Mot vi ehue sti th~m ehi n6i ngay vdi mQi ngu'C1i neu t6i lam du'<;Ie thl m~t trC1i mQe d phu'dng Tay. Nhung oan u6ng uy khue khae kh6ng th€ Mm xu€, nhu'ng t6i lu6n biet dng ta't ca vit$e nåy d~u la le dttdng nhien, kh6ng dn suy tinh gl nua. Nhung vi~e nåy xliy ra da lau, hi~n giD dau e6 ai biet! Lue vua Mn 8åi Loan hoiing phap, do VI Ph~t giao ehu'a ph6 bien, lai them l6i la dan ngoai dnh, nen thttong e6 ngttoi kh6ng tta, eu ehl ehl, di€m di€m, th~m ehi con ngan trd mot vai cd hOi tot. Cung e6 ngttoi co y qua'y nhi~u sti thuyet phap, hQ keo d6ng ngttoi Mn dm g~y, trung tr<;ln låm du. 80i vdi su' Mi xU' khae bi~l nåy, Mi vdi sti qua'y nhi~u hi€u låm nåy, t6i xu'a nay ehu'a h~ oan han. ehl mOllong mot dll lam tron b6n ph~n ngttoi XUa'l gia. Dung hånh d(lng d€ ehung minh long thånh th~t eua mlnh, Ia'y nnh I~ng M dap lai 10lln dQng. Do d6 nhån nhl,le kh6ng phai lå co rUl rl,lt re, må lå dung lam blnh thttong d€ Mi dai vdi canh ba't blnh eua nhan gian . Nh~n nhl,lc khong ph

ai lå båt Itlc

Th€ xae bi d6i lllnh, gan eot bi lao kh6, e6 lh€ dung y ehi kh~e phl,le. Nhung uy khue trong long, bi ngu'oi khae hi€u låm e6 th€ dung tam blnh lhttong Mi tri. Th6 ng thttong di~u kh6 nhån nha't lå danh du' v6 cd bi thttdng l6n. bi ngu'oi co y mllt sat. Nhttng lrong may ehl,le nam qua. nhung vit$e nay, t6i hoan toån da gap du. Lue con Cf 8 ll i Il,le, ben kia baG t6i lå d~e Vl,l eua ben nay. muon giet t6i. Sang Mn 8åi Loan, ben nay llli baG t6i gian di~p eua ben kia, muon xU' b~n t6i. Thoi ky mdi hoiing phap, do t6i sang I~p kha nhi~u hoat dong Ph~t giao mdi må bi xa hQi hi€u låm, d6ng m6n phe blnh. lue thl bi nhung toi danh dang bi eh~l diiu, dlfa våo eh6 ehet. Nhu'ng lai ehiing voi va tranh eai, ehl dem het kha nang lam vit$e elang låm. Lue lre. t6i nhan VI Ph~t giao må n6i nang mllnh me, nhi~u liin bi cae nhan sT phe blnh la phiin tU' di doan. V~

sau, do VI quan vien lrong cae gidi quan. e6ng, thu'dng tlm l6i lhu'a hoi v~ Ph~t phap, l6i llli bi nh6m "Tan Van M6i Th€" gan la tha eau vdi ehinh tri. Toån la nhung lOi da kieh rat t6n thttdng, nhling t6i ehiing d€ y, ehl dllm blle doi xU', l~ng thinh må dap. Qua nhien, su' lh~l phat

3':1


tri~n ehung minh ly ni~m ehinh xae eua lai. Thol glan doi thay eung I~i eho tai r6 rang eang dao.

Do d6 nh~n nhue kh6ng phai la nhu nhuØe. bat Il!e, ma la Mi di~n voi huy bang ehe bai. Il;Ii e6 th~ ehQn di~u thi~n d€ giu vung. khOng oan kh6ng h6i.

Nhån nh\lc VI h;ti ngu'O'i C6 nguoi thay t6i thuong van du hoiing phap. di hanh khuoe d nhung kinh d6 noi tieng, nhung thanh ph6 lOn. vui thieh muan phån. Ky thl!e sI! eay dång ca nhan it ai biet Mn.

dt::p duøe n6i oan Mn . Ben lue xuat gia r6i. nghe n6i Giai Nhan Bao that nghi~p. kh6ng e6 eaeh sinh s6ng. tai lai tråe in. ben dt::p oan h~n. xin an su gi ai thi~u e6ng vi~e eho anh ta, giai quyet van M sinh s6ng eho cii nha anh ta. Nam 1937. ehien tranh xam luøe Trung Qu6e eua Nhat boe phat, Ha Sdn dep de bi g6t såt eua quan NMt Ban cha d~p trd thanh tan nat kh6 kham. vtton nha em am da t6i lam m6i eho ngQn låa. Cha t6i di buan bi mat tkh giua dttong. Can eu thea stt di~u tra e6 le a ng da bi hy sinh dttoi mui sung eua quan Nh~t.

T6i thuong ehi VI mot buoi di~n thuyet, phai ehl;ly tren Mang eao t6e su6t mot dem . Yl mot eau nMn lOi. phai bay tren troi hdn muoi gio. Gån muoi nam nay, lOi moi hoång phap kh6ng ngot. Thuong thuong do hanh tdnh gap gap. m6 h6i uot d~m y ao ma thay ehiing kip. danh phai m~e y phue uot r6i Il;Ii kha. kh6 r6i I~i uot. Bo am eua ban than eung thea hdi lanh. lu6ng n6ng d trong nha, ngoai nha ma ehøt lanh, ehØt n6ng .

Lue muoi mot tuoi, t6i thea ngttoi mt:: goa bua tim cha khåp ndi, di dau eung thay ng6i b~, tttong s~p. thay ehet dåy rl!ng, eang lam d~m them y thue thu Nh~t trang long t6i. Ben khi thanh nhan. t6i tuy e6 cd hoi Mn Nh~t may l1in, nhttng r6t eUQe VI [hu nha h~n nttoe ehång dOi troi ehung ma dlit khoat huy bo.

Ch~y mot luØt d hai ngo~i, Mn tham nam, sau nuoe la

ehiu n6i th6ng kho trong long bao nam . ra nh~n ehue HOi trudng "Hiji xue tiin qllan hf Ph(it gida Haa - Nh(it". R6t euOe. oan gia nen eai. khang nen buOe. Lieh sU' qua khu co' nhien kh6ng eho x6a het. nhttng eu tim xet måi ehi khien h~n them sau. T6i ehi ghi nbO lai giao huan då ehiem nghi~m trttoe d~ ngan ngl!a ehut dinh. tren can ban la xue tien vi~e edi md hai ben. høp tae h6 trø. Bay moi la dttong 16i lau dai. an on.

vi~e thuong. C6 lue tl! nhi~1 doi Mn han doi. e6 lue ehay

mot vong dia du. Thuy~n xe vat va co' nhien la eue kho: phai lhieh ung voi thoi gian sai bi~t. khi h~u. phong tho. nhan tlnh bal d6ng lai con kh6 khan hdn. Khi 16i Mn tham Tan B~ Ly - An Bo lån dåu tien. khi troi qua n6ng nl!e. t6i Mn ngu kh6ng duøe , tai danh nåm bo tren dat viet nh~t k}'. Quy~n "Hai Thuyen Du Tung" duøe hoan thanh thea 16i nay . Ba nam, vao thang bay. t6i I~i Mn tham An Bo lån thu bay. Ben vung Lap-dal-khåe d phia Båe. t6i biet r6 måe binh "nui eaa" du d€ ehi m~ng, nhung t6i co' ehiu dau dåu. sung m~t va hit thd kh6 khan, rang ehu tri phap hOi, tham vieng khaeh khua keo dai cii tuån l~. Kinh nghi~m nay khang phai ehi xay ra mot lån. nhu'ng t6i l~i vui khang thay m~t. Bdi VI nhån nh~e co lue kh6ng phai ehi VI ehinh mlnh, ma con VI lØi kh nguoi khae. T6i tI! xet B6 Tat phat tam xa than d€ thanh l\fU long nhan, quen mlnh M giu ngrua. Su hi sinh nho nhoi eua t6i thue la it ai e6 gl dang n6i.

Nhån nh\lc hoa giåi oan h~n Chiu ngheo, ehiu doi, ehiu binh, ehiu kho, ehiu nhQe, ehiu danh. ehiu ehåi l~i con d~ dang, ehi vi~e nh~n ma th6i . Con kh6 tieu trl! nhat la nh~n h~n tranh ehap. Nho lue t6i tam, ehin tuoi, que t6i thieu nuoe, dan lang ehen lan gianh nuoe kh6ng co 16i ra. Ong hang xom hQ Giai te ehet ngay may nuoe truoe nha t6i . Con 6ng ta la Giai Nhan Bao Mn gay sI!, n6i buong la nha t6i lam cha y ehet. doi nha t6i phai lo ti~n eh6n eat. Nguoi cha dan h~u th~t tha eua t6i li~n bi quan phu båt giu. Sau may nho Giai Nhan Bao kh6ng dam ra phap dlnh thim xet nen cha t6i moi v6 toi. duøe tha. Tai aeh v6 vQng tuy da ket thue, nhu'ng tam hnh be nho eua t6i kh6ng eaeh gl

-lO

Nam 1973. VI ehinh phu mot lån nua moi t6i xue tien vi~e giao lltU van hoa giua hai nttoe Hoa - Nh~t. t6i nh~n

Anh Ihay ehang? Bue tuong giua B6ng va Tay Bue dtfng da lau. nay hQ da giao lltU voi nhau. Cae nttoe Au Chau eung nMn nhip trl! bo thanh kien qua khu. thiet I~p thi trttong ehung, eung n6 Il!e gång sue. Th~m ehi giua hai ben nhi~u nam eU'u h~n. eung nho mot y ngru eua eae 6ng lanh d~o ma hoa giai dttøe , Nh~n nh~e tMt la sI! rong IttØng baG dung t6n quy nhal trang tro i dat. Nh~n nh~e th~t la dong ll!e hoa blnh VI d~i nhat trang vu tru.

Nhån nh\lc lå til bi Trang va ngoai nttoe. tin ehung eua t6i e6 den tram van ngttoi . d Ph~t Quang Sdn. d~ tå xuat gia eua t6i eung kh6ng du'oi ngan ngttoi. BQn hQ d6i voi t6i co' nhien eung kinh hieu thu~n. T6i eung dang hien eho hQ biet bao tinh Il!e, tam huyet. Vi~e lon ehiing neu lam gl, ehi noi vi~e nho: T6i ehiu dl!ng tfnh caeh sai khae eua hQ. ehiu kh6 kheo leo d~n d~ tl! tl!. T6i ehiu dl!ng vi~e lam tuy hung eua hQ, ehiu kho an t6n d~y d6 . T6i ehiu dl!ng y kien bat d6ng eua hQ, ehiu kho thea do di~u hoa . T6i ehiu dttng sI! kh6ng giu gio giae eua hQ, ehiu kh6 dØi cha. Nh~n nh~e la mot Itte IUØng, la mot lo~i tl! bi. la mOl thu tri tu~. I~i la mot ngh~ thu~t. Do t6i ehiu dung, ehiu kh6 moi e6 th6 thu ph~e hQ Mn eåa PMt ph~e v~ d~i ehung.

Ph'; P Am Pha l E)iin 2003


Con nit låy keu kh6e lam sue m<;lnh, nhu'ng mot mai da kh6e roi, hC1i sue eiing het. PhI,! nii' låy ve d<ep lam sue m<;lnh, nhu'ng mot mai ve d<ep ra di, khi the eiing tieu måt. Nguai 16 mang låy nåm tay lam sue m<;lnh, nhu'ng mot mai xuoi tay roi, ehinh khi eiing tan mit. Cm e6 nguai hanh Bo Tat, hQ låy nhh nhl,!e lam sue m<;lnh, låy tu bi lam sue ml).nh, lam dUQe vi~e kh6 lam, nhh dUQe vi~e kh6 nhh, do d6 e6 th~ v6 tay nen keu, bai tru muon kh6, thanh tl,fU eong nghi~p vi d<;li, phuoe nuoe IQi dan, hii'u leh ehung sanh. Nhån nh\lc: V6 sanh phap nhån t6i thuQ'ng Tuy n6i toi mot ml!e ehiu nhån nhl,!e, nhu'ng nM Il).i eiing e6 lue khong nhin dUQe. Vi dl,! nhu lue toi dang di~n giång d tren da i, trong thåy ben duoi e6 ghe trong rna nguai phia sau l<;Ii khong e6 ghe ngoi, toi l<;Ii ng<;li ngung båt nhån. Lue biet nguai khae bi xam ph<;lm, toi eiing phån h~n de ngl!e. Khi d~ tU' lam tang voi khaeh khien nguai khong vui, toi eiing toi ehi trleh. Thåy nghe vi~e tot khong tue khåe tham dl!, toi eiing dung ng6i ehiing yen. Toi cho ding nen hC1i, nuot tieng, nhan nhuQng, dung b~y M dUQe khong bien d6i, ehiing phåi la d<;lO nhån nhue. Nhån nhl,!c ehan ehinh phåi la dåm du'C1ng vi~e nhan. khong nhuQng bO, ehieu co toan th~ d<;li cuoc, mu'U du phuoe IQi eho mQi nguai . Toi nam nay da gån båy muC1i tu6i, tI! th<;:n la tren nhån nhlle khong ngung hQe t~p, dot pha trong lue sinh hoat. Doi voi ba dnh gioi nhån rna Ph~t d<;ly, tai th~ hQi kha nhi~u. Toi cho rång : - Sanh nhån la vi sI! song can dn phåi gom sue ehiu dl!ng voi nguai . - Phap nhån la d tam dnh ehuy~n tu tUdng, dung Ph~t pha p d~ sanh tri tu~.

- V6 sanh Phap nhån la tuy duyen, tuy eh6 rong xet tåt d sI! v~t von d dnh gioi tu' tai khong sanh di~t. Neu e6 du "sanh nhån" thl dåy du diing khi doi di~n euoe song. C6 du "phap nhån" thl dåy du Il!e IUQng di~t tru phi~n nao. C6 du "vo sanh phcip nhJn " thl nC1i nC1i. chon chon khong dau khong la the gi ai dao nguyen, tinh do. tI! do tI! t<;li.O

muoi d6a sen dång Ph~t Ph ap Am Phå t Ban 20m

Bu6i sang ra vuan, nhln len trai caa bong b~nh may tri'ing Nhln xu6ng khu vuan , con tham ngat suang lan , Nhln ra d~m sen, na ro nhung canh sen hong, Xin thanh khan hai muai daa sen dang Ph~t.

- Boa sen dåu, xin thanh tam dånh I~, qUI truoe Ph~t dai, x6a bo het u'U tu, quen san si, quen het nhii'ng h~n såu, dai me ml,!oi, xin ehan thanh sam hoi. - Boa sen thu hai. xin Ph~t t6 tu bi eUu Mi bot kh6. Dem anh sang Ngai toa khåp het nhan gian. Dem phap mon toa khåp ehon ta ba. cho ehung sinh bot nhii'ng di~u låm l<;Ie. - Boa sen thu ba , xin Ph~t dem tinh thuC1ng baD la giup con nguai lim v~ ehanh ni~m, het lang lim d<;lo h<;lnh, quen het bon ehen va ganh ghet 4 hi~m. - Boa sen thu tu, xin nhii'ng lai kinh PMt trd thanh nhii'ng hao quang sang rQi khåp ehan khong, eho ehung sinh trong ehon vo thuang biet tu tån eho tam lanh an 4nh. - Boa sen thu nam, xin phap Ph~t hoång dUC1ng. cho d<;lo phap trd thanh anh sang soi rQi khåp nhii'ng neo duang me muoi eua nhan gian. dem yeu thuC1ng toa anh sang lanh. M con nguai bot nhii'ng kh6 dau ray rUt. - Boa sen thu nam. xin tårn lang yeu thuC1ng eua Ph~l lam rung dong tåt nhii'ng con tim ehai eung nhåt. M the gi ai nay em ton t<;li nhii'ng yeu thudng. nguai voi nguai doi dai nhau tran quy.

ca

- Boa sen thu sau. xin d<;lo vang luon soi duang cm loi. eho tam nghi~p thanh tjnh. eho mQi nguai eung gång sue dong lang, lam vi~e thi~n M cuoc dai luon tran dåy an nghia . - Boa sen thu bay, thea di~u kinh du, quen di het nhii'ng au såu than van. md rong lang d6n nh~n anh tu bi eua da"ng Ch] ton, Ph~t luon ngu trong lang eho (lai song luon blnh yen thanh thån. - Boa sen thu tam. xin Ph~l nhi~m måu dem v<;ln phap giup con nguai lim ra ehan tuong, giup con nguai luan song voi ehan tam, quen di het nhii'ng quån quanh than ph~n .

- Boa sen thu chin, trong euoe song dung quen lOi unh thlic. dem ti~n than di kiem CUu canh thanh blnh, dem yeu thuC1ng lim kiem yeu thuC1ng, d~ muon kiep con tim luon åm ap. - Boa sen thu mum, huC1ng sen lån voi huC1ng thi~n. huC1ng tråm kh6i toa. khai thi to bay eho trong lang nh<e tang nhu suC1ng kh6i. eho than thuC1ng tran ng~p tu phuC1ng, eho vii tru vån xoay van trong phap mon mau nhi~m .. .. O Thien HLldng

41


nhån eaeh eua Phåt • UT. Thich Quang Do (djch)

Cia tri cua sl! chinh ph\lc kh6 dau. Cai dae tntng elia nhan sinh guan Ph~t giao tuy nhån m(inh ve kh6 dau. nhung kh6ng phai thåy kh6 dau nSi chan min. diiu hang, rna nSi no lue khåc phl,!c kh6 dau M bien the giai thanh tjnh do an li,lc. Cho nen song trong eUQc doi kh6 dau cung nhu nguoi trea nui, phai vUQt gua mQi kho khan nguy hiEm dE tien len. Neu sQ eh6ng gai. hoac thåy nhung mom da cheo leo la dung buae hay tro lui . thl cu6c trea nui måt het ynghIa. ma nguoi ta se kh6ng bao gio duåc thuong thU'c biiu kh6ng khi thanh thoat nh~ nhang tren dinh non cao. Cuoc doi cung v~y, chung ta phai nhln thång vao kh6 dau. tlm cach Mi pho va khåc phl,!c no , nho do rna st! sinh hoi,l t clia chung ta co y nghia va them nhieu hung thu. Trai Ii,li. neu chung ta thieu dung dm va kh6ng co phuong phap khåc phl,!c kh6 dau thi kh6 dau doi vai chung ta thanh mot ct!c hinh, va cuoc doi ta thanh ra tuyt;\t vQng.

Sa di t6i dac bit;\t nhån mi,lnh ve diEm nay. mot m~t tuy la noi r6 ynghia clia guan nit;\m kh6, nhu"ng m~t khac eung muon dinh chinh mot vai thai dQ sai liim clia nguoi doi nua. Tu xua tai nay co nhieu nguoi cho cUoc doi la kh6. nhu"ng da so hQ lai kh6ng phat huy dUQe cai gia tri bao ham trong do, roi giu thai do cho gua ngay doan thang. Tren di,li thE, tai tuong co thE chia nhung nguoi nay lam hai hang: hi,lng thu nhåt, tuc la hi,lng cho cuoc doi la kh6, chli truång yem the ct!c doan rna de xuang con duong ifn d~t; hi,lng thu hai tuy cung biet chan tuang cuoe doi la kh6, nhu"ng Ii,li cho tåt d deu v6 nghTa, phu nMn mQi gia trj nhan sinh, roi vui diiu vao nhung cuoc truy hoan, huong thl,! mQi khoai Ii,lc, mi~n dUQc phut nao hay phut åy. Neu chieu thea van hQc, guan nit;\m do co thE gQi la chu nghIa hu v6; va tren thuc te, nhftng tlnh trang doi bi,li giin day da xuåt phat tu nhan sinh guan d6 . Noi t6m li,li, neu kh6 tro thanh cai Mi tUQng M ta chinh phl,!c thi ta se phat huy dUQc di gia trj di,lO duc vi d(,li elia n6, nguQc li,li, neu ta dE cho kh6 dau chi phoi va khuåt phuc dUQc ta thi doi song se thanh v6 gia trj.

Van minh khoa hQc co phåi chie'c dua th§n d@ di~t kh6?

-12

Giin day da c6 mot thoi ky nguoi ta lu6n n6i den khoa hQc tien bo, va cho n6 la mot phuång phap hau hit;\u M chinh phuc kh6 dau . TVU trung, khoa hQc, den mot trinh do nao d6 chinh phuc thien nhien M phl,!c Vl,! lQi ich cua nhan 10i,li; chinh trj, kinh te dUQc v~n dl,!ng chinh xac dE dieu hoa cUoc song cQng d6ng, d6 la cai dUQc mt;\nh danh la van minh v~t Chål. Nhung o dåy e6 die u nen chu y la mot so nguoi gua tin tuong vao su tien bo khoa hQc, st! t6 chuc clia chinh tri va kinh te, va låy d6 lam ly tuong toi cao. HQ tin ding, vai da tien triEn cua khoa hQC va st! t6 chlic hoan bj clia chinh trj va kinh te, con nguoi kh6ng bao lau nua se thoat khoi mQi noi thong kh6 o doi. Vai nen van minh v~t chåt, chåc chån con nguoi se dUQc thoa man ve mot vai phuång dit;\n. Nhung, neu nhln toan dit;\n cUQc song nhån 10i,li thi d6 chång gua moi cru la mot bo pMn rna th6i. Kh6ng nhung the, dl,!C vQng clia chung ta von v6 hi,ln, cho nen st! thoa man nhåt thoi, chång bao lau se tro thanh båt man. Neu chung ta låy sinh hOi,lt v~t chåt lam nen tang thl vinh vi~n kh6ng bao gio chung ta dUQc hoan toan thoa man: rna khang thoa man, tuc la thåy dau kh6 . CUoc song clia chung ta ngay nay so vai cuoc song clia 6ng cha ta thuo xua, ve nhieu diEm tuy c6 hoan bj hån, nhung dung tren guan diEm hi,lnh phuc rna no i, chua chåc chung ta da c6 nhieu hi,lnh phuc han 6ng cha chung ta ngay xua. D6 la mot st! th~t rna kh6ng måy ai kh6ng tr6ng thåy. Hån the nua, c6 thE n6i, chung ta ngay nay co nhieu nhu du hån nguoi xua, va do d6 di trinh do nhi,ly dm truac nhung noi kh6 nao siiu muon cung Ii,li mi,lnh me hån. N6i the kh6ng c6 nghIa la chung ta che trach nen van minh c~n di,li. Nen van minh v~t chåt, Mi vai vit;\c tång them gia tri cua cUoc song, kh6ng nhung la mot nhu du tåt yeu kh6ng thE thieu, rna sau nay n6 con dn phai dUQc phat triEn hån nua. Nhung, Mi vai nhung ai dåt gua nhieu tin tuong vao n6, cho ding chi c6 n6 moi tieu dit;\t n6i nhung kh6 dau cua cUoc doi, va moi tht!c st! lam cho con nguoi dUQc hi,lnh phuc yen vui, thi xin hay dnh giae, va xet Ii,li thai do eua rnlnh.

Phap

Am Ph~t E>an 2003


y nghia van minh theo quan ni~m Ph~t giao Ph~t giao eo tieu ngii' "B(lt kM dill(lc", nghIa la dm kh6 eho vui. Due Ph~t dung nhieu phudng tic$n d~ noi Phap, nhu'ng eh6 quy ket thl khong ngoai vic$e noi ro lam eaeh nao d€ thoat khoi moi kh6 dau e6 hii'u eua eUQe doi, rna huang mot euoe doi hoa blnh an l(1e. Chång h'!-n ve kinh te, Due Ph~t da de e~p Mn phudng phap thu nh~p va phan ph6i nhu the nao. båo t6n va ehi xuat eh~ h<;1p ly~ D6i voi gia dlnh, xa hQi. nguoi ta phåi lam the nao de tron nghia Vl,l eua rrilnh. Nhii'ng van de nay DU'c Ph~t thuong dem d'!-y eho eae hang PMt tU' t,!-i gia. D6i vdi eae van de xa hQi, Ngai khuyen khieh viee dåp duong, båe du. khai kenh, dao gieng. tr6ng cay tren eae le duong M lay bong mat va cat nha nghl tren eae eh~ng duong eho eae bQ hanh ngm ehan. Neu n6i theo ngon ngii' ;gay nay thl PMt quå la mQt nhan v~t lu'U tam Mn van de thi thiet van h6a. Nhat la Stt h6 tudng quan he giii'a gia dlnh. xa hQi va qu6e gia . Due Ph~t d'!-y phåi dung dao due rna duy tri m6i quan hc$ d6. d€ eho eUQe doi ~bot kh6. them vui. va kien thiet mQt xa hQi ngay dng t6t d~p hdn. Tat cå nhii'ng van de d6 Due Ph~t deu n6i mot eaeh rat ean ke . R6i Mn Stt quan he V<;1 eh6ng. cha co~ be ban. thå'y tro .... lam the nao d~ eu xU' eho trQn ven va h<;1p tlnh, h<;1p ly . Tu d6 tien them mQt buoe nii'a. p~llii ap dl,lng nhii'ng ehinh saeh nhu the nao M dieu hanh qu6e gia. lam eho dat nuoe tra nen ph6n vinh. nhan dan ducic an eu lae nghiep. va s6ng mot eUQe s6ng h,!-nh phdc. Tat cå nhii'ng van de tren day deu dU<;1e Due Ph~t de eåp Mn luon trong ca.e bu6i thuyet phap e6 tinh eaeh thong tue . Neu quan tric$t dU<;1e nhii'ng van de d6, thl euoe~ s6ng eua ehung ta. deu do m6i tUdng quan m~t thi~t. eho~ nen nguoi ;a phåi tan trQng, yeu men va giup dB lan nhau. va lam the tue la tan trQng h,!-nh phue eua ehinh mlnh. Cai y nghia d(lo due eua Ph~t giao, e6 le eung khong ngoai nhii'ng mue tieu tren .

Tu trude Mn nay. e6 mQt s6 hQe giå, h~ n6i Mn Ph~t giao thl låp tue eho ding Phåt giao ehi lay ehu nghIa ;uat the lam eUu eanh: eho nen du PMt e6 n6i Mn eUQe s6ng thue te. du e6 de xuong phucing phap cåi t(lO xa hoi,~ ehå~g qua eung ehl n6i M rna n6i: ehu th~t ra khong e6 di bån chat mu6n hoan thic$n xa hQi. Nhii'ng nh~n xet sai låm nhu tren tMt da phat xuat tu eh6 khong hi~u Phat giao mot eaeh ehan ehinh, em nhIn Ph~t giao Cf mQt ph~ci~g dien' ehu ehua quan tric$t toan bQ giao ng~a eu~ Due Pha t. Due Pha t. VI long tu bi, dung mQi quyen nghi phucing 'tien, nhli~ ml,le dieh giup nguoi ta thoat khoi kh6 nao Cf the gian ma s6ng eUQe doi yen vui h,!-nh phUe. D6 ehinh la n6i b~n tam duy nhat trong su6t eUQe doi eua Ngai: va di nen tång ma Phåt giao dU<;1e thanh l~p eung e~hinh la do long ru bi ay. Tren thtte te, nhln vao Stt tha l~lieh sU'. giii'a eae b~e hien triet t,!-i An DQ dUcing thoi. taeo 'th~ not Due Phåt la nha di,lO si tiep xue nhieu nhat voi xa hQi thue te. 6 day e6 mQt di~m ta dn d~e bic$t ehu y la t(li An DQ thua xua. tat cå eae båe thanh nhan dell dU<;1e di bic$t hic$u la Mau Ni (Muni). Mau Ni e6

Phap

Åm Phal Elan 2003

nghIa la t~nh t~eh, ma nhii'ng nguoi da d(1t Mn giåi thoat thuong Cf trong eånh thanh linh vång l~ng ehinh la ly d~ d6 ma ra . The nhu'ng, cm e6 Due Phåt thea t~p quan pho thong, tuy eung dU<;1e lic$t vao hang Mau Ni ; nhu'ng that thl Ngai ehing e6 ve Mau Ni ehut nao. NghIa la Ngai khong phåi la nguoi ua Stt t~eh ~eh, bat dQng, ma lrai lai, trong su6t 45 nam ho,!-t dQng eUu doi khong lue nao gian doan, khong biet moi mc$l. Ngai da to ra la nguoi då pha ehu nghia a'n dåt tråm m~e~ thåt la mQt stt kic$n doe dac trong hang ngu Mau Ni t,!-i An DQ thud xua.

Cdu di) the' nhan trong tinh thån giai thoat. Tat cå ehung ta deu biet, lue 35 tu6i Due Phåt da d,!-t Mn giåi thoat, tue lå cånh gidi D,!-i Niet Ban; nhu'ng Stt hO(lt dQng eua Ngai Cf the gidi hic$n thtte van eu rong ra tiep n~e trong vong 45 nam sau d6 gån nhu khong lue nao gian dO(ln. The thl tat eå nhii'ng ho,!-t dQng va nhii'ng lai giång d(lY eua Ph~t trong khoång 45 nam d6 e6 nghIa gl ? Van de nay dung ve phucing dic$n giao nghia hQe tuy e6 nhieu di~m ban b(le, nhu'ng neu t6m tåt eai e6t tuy eua n6 thl ehung ta e6 th€ n6i, tat cå nhii'ng vic$e lam trong 45 nam sau d6 deu la nhii'ng hO(lt dl,lng phat xuat tu ti~h thån giåi thoat. Di nhien, khi Due Phåt giång giåi ve d(lO hoa h<;1p giii'a hai v<;1 eh6ng, khong e6 nghIa la Phat n6i ehinh mlnh sau khi giåi thoat r6i eon phåi thtte ha~h dieu d6, eung nhu khi Ngai n6i Mn ehinh tr~ khong e6 nghia la ttt Ngai ding mu6n tham gia vic$e qu6e ehinh. Bån than Due Phåt lUe nao eung la mQt nguoi xå the. vucit hån len tren mQi rang bUQe va them mu6n eua eUQe d~i. dung ra ngoai veng tranh ehap eua nhan the, sieu vic$t, ttt t(li. s6ng eUQe doi khat Sl. D6 la mot Stt th~t lieh sU'. T6m lai Due Ph~t ho,!-t dQng va em d'!-o Cf mQi lanh vtte, VI Nga'i eho d6 la su mc$nh eua Ngai, va ta e6 th~ n6i d6 la pham vi ho,!-t dQng sau khi giåi thoat. Chinh VI Due Phåt da giåi thoat khoi nga ai, nga due, nen tat cå hanh dQng eua Ngai deu dtta tren tinh thån vo nga, vi tha, do d6 moi du manh ltte thuyet phl,le va cåm h6a mQi nguai. Cuoe doi eua Due Ph~t khong phåi em e6 nhii'ng nguoi du;ng thoi voi Ngai sung thu<;1ng, ma ngay cå nhii'ng nguoi thuQe thoi d,!-i ehung ta eaeh xa Ph~t Niet Ban 25 the ky van thanh kha'n nguBng mo va kham phl,le. D6 ehinh la eai nhan eaeh sieu pham eua Due phå! va gia tri d~e bic$t eua Ph~t giao eung a di~m nay.O

.... N6i rieng ve dan tQc Vi~t Nam thi d~o Ph~t då thi nh~p vao dong s6ng cua dan tQc nay khong thi tach rm ra du{,1c nila. Ph~t giao då de'n vm dan tQc Vi~t Nam trong tu the' cua mQt ngum b~n di cimg dån tQc Vi~t Nam chung chiu moi . bat hanh . cua mot . minc nhi~u lån bi I~ thuQc, va chung vinh quang m6i khi dan tQc qu~t eUdog

.+3


va tie'ng iiu o ru con ngu eua ba me hi~n ngQt lim nhu nuoe dua que toi, dng phai diin trong tri nbO. Nhung hlnh ånh tu6i tho hon nhien vui dua ven con song ehi~u tåm va trong san ehua voi nhung dem råm ehiiu chlfe an eho du'<;1C ehe xoi eung Ph~t. Cu the' qua di theo v~ voi mi~n que quen lang th~t tan ae eua mot nguoi con daa dien vQng tudng nhu toi.

TRANG ....

MUA PUAT DAN •

?

Thich Huy~n Lan ---000---

Trang m~la Ph(it Dån t/lleng lieng Trang han mai ngoi chua lang que /ufong Tran g soi sang mai tinh thuong Ngan nåm trling vdn di~u thuiJng coi tam. Que hu'ong toi muon doi anh trang vh toa dyp khon eung. trang trea tren diiu nui trang våt ngang ngQn tre dilu lang. trang nåm ngu yen tren ngoi e6 tlf in bong mi,it ho sen trong våt long long nhu' gu'ong va anh trang lap lanh huy~n ao tren con song que toi voi nhung chuye'n do lang le khua nu'ck chd me di phien eh<;1 xa. Vay ma toi nd lang dem viing trang que hu'ong vui trong tham vQng M d6i lay hu' danh, ti~n tai, dia vi. Nhung tat chiing du'<;1C gl trong ehon tru'ong doi, nhan nga, bi thil', tranh nhau tung mie'ng an, di mi,ic M nSi nhu doa phu dung som nd voi mau hoa tuy~t såc giai nhan, ehi~u tan voi mau hoa lanh lung nga mau vang ua. xae xo th~t dau thlwng. nhu' Y Sa ch~nh lang:

ca

Bi/n nMn ngo Vdn "'ung "'ung d(iy song Chung sanh con Chim dam The'Tan oi! Mua mua Phat 8an ra di xa bi~n bi~t. mai chua lang que lo i voi con song ngay hai bu6i con nuoe lon. nuoc rong

-1-1

Muoi hoa phu<;1ng do rue xom lang. que toi voi n6i nho mong d<;1i da die't nguoi ra di se quay v~ . V~y ma goc phU<;1ng gia noi mai truang xua eht:f da dn c6i, xo xac dung cha mai khong thay co nu sinh hi~n thue. doan trang hQe gioi v~ thåm mot liin. nen dung ehe'l lang thiim. tro troi nhu dang my cha con. Bao an tlnh nai que eu, toi m~t lilnh eho qua. Toi cam li,ing chon sau vao lang vo tam tan nhan. d€ tu vaeh ra eho con du'ong eua mlnh di låm nhung d~t gam. theu hoa diiy åo anh lua blp ma toi khong h~ quay v~. ma cu nhu con thieu than la o mlnh vao anh den xanh do eua euoc doi . Toi phu phang boi nghla. quen di an tlnh que me då cho roi mor dang hlnh Dueu Quan. toi danh doan quen con song nuoi lon toi bang giong nuoc trong lanh. nong nan phu sa eho nhung hat lua thom hu'ong chan chitt. va toi etanh mat mai rruong nang baG an tlnh thåy co. ban be eta cho toi nen ehef. nen nglfoi . Ro i t6 i lili quay lltn g ngoanh mat voi mai chua da che chd lang toi trong nhung nåm khoi Iil'a ehie'n tranh. Chinh nai day mai chua que toi, cha va anh toi då dung cam hy sinh trong mOt ehi~u tran giae can. Chinh lUc a'y co be gai la toi eat tie'ng khoe ehao doi trong tie'ng chuong ehua thie't tha gQi hoa blnh. 8e'n thoi blnh ngoi ehua na y chinh la nai eho toi tu6i tho lon len h6n nhien. de'n mua mtoc lu nam nao hung du dang cao lang xom. thl ngoi chua nay la mor bOn dåo duy nhat, cao nhat d~ ba con que toi lanh nan con lU hung hang . Nhung tam tlnh do da cho toi lOn len thanh nguoi khong thua kcm ba't eu mot ai. Toi thanh tai sau baG nam den saeh va song trong mot thanh pho trang I~ nhat nu'oc nhu' Sa.i Gan. toi ehlta h~ khua't phuc eui dii u truoc bat eu mot ai. toi cao ngao voi hQc vi. ro i khinh doi voi såe dep cua mlnh va toi tltdng doi Mn voi toi bång mau h6ng va trai nhung eho toi di. Cl.ng lao mlnh vao ehon doi danh vQng. toi dng thay dam me va san sang danh d6 tat M d6i lay eho bång du<;1C y muon sd thieh hyp hoi d nhån.

ca

8uoe gl hay la mat ca nhan eaeh con nguoi mlnh trong ehon phu phie'm l<;1i danh ti~n tai dU<;1e mua ban nhlt mot thu hang hoa mua ban quang do, toi dan than vao dam bun do an ehoi thl dng thay minh sa doa lun chan vao ho hiim truy l~e . Tu6i tre nguoi ta bie't vun b6i daa duc. tu deh song hoan thi~n, con tu6i tre toi ehI bie't quanh quiin noi ehon dua doi theo nhu du thoa thieh eua dl,lc vQng eu6ng dien, ma Mu quå la mot ganh ni,ing cho xa hOi gia dlnh than thuOe. Tu khi dam ban toi bi båt vao truang eai nghi~n rna tuy dua bi nhan tlnh lua gat hat hui. dua thl di tlm eai ehe't M quen di ehuy~n bU6n, that la mot tai hQa do gieo nhan xau. ehinh toi va be b(,ln tao Phåp Ålll Phåt 8iin 2003


ra rna khong hrang du'Qc h~u qua. Lue båy gia toi bel vel nhu' dnh ehim I~e dan, cå mot tai nang tu'elng lai d su' nghi~p Mu den t6i nhu' dem 30 va sUc hQc tu6i tre bi duc khoet båm d~p khong 16i di dich thl!e ngay mai. Trong n6i dau don tuy~t vQng eua tam han va tie'ng ren ri con tim rom mau lam eho toi thåy dai mlnh reli xu6ng vu'e thåm co deln, tr6ng tråi nhu' mot bai tha rna rung rQn ehi~u dong. Rai dang dung uy nghiem ngan dai giua trån gian eua Due Bo Tat Quan The' Am I~i hi~n ra r6 rang trong e6i lang toi. Lue nay toi ehQt thåy ngoi ehua xu'a e6 doi mift hi~n tu eua ba m<:: dang nhin toi tha thie't nhu' d6 danh, nhu' tbu'elng yeu x6a di ve't dau dai. Nhung du' am xa xu'a, mi~n ky ue tuy~t trån åy eu Mn voi toi trong nhung lue tinh thån ki~t qu~, be' tift, n6 lam eho toi giåe ngu båt an, sQ hai, Mm lue dong l~ tie'c nu6i thu'elng ve cO' hu'elng eu lan dai theo. SI! y thue muon mang eua toi trong su6t dem buon tran trd. Cung bift dåu tu day toi quay lai tim le th~t, su' ehan emnh trong tam han toi v~eh I~i con du'ang xu'a d~ nMn dinh dung difn bu'oe ehan v~ cO' hu'elng e6 dong dåy nhung an tlnh båt hu da nuoi du'ong toi nen v6e, nen hinh va mai mai v~n cha toi nhu' Bui Giang: Xa nhau ma)' cllI,lc ntim rron Tlfdng rAng dii chet moi mon dau dau ra xa cach baa fau Em con nhif van mQng dau dau rien?

re

Kinh l<;Iy Due The' Tan b~e Giae NgO eua loai ngu'ai. Ngai thi hi~n vao e6i Ta ba trong tårn than hai nhi be nho nhttng tam han Ngai vu'Qt khoi pham nhan. Ngai da vu'Qt ngoai vu trll loai ngu'ai d~ rai danh d6 dia vi tri VI thien ha eua mot ang Vua tren tot dinh ehie'e ngai vang e6 quan, dan tri~u thån håu h<;l. Due Ph~t s6ng trong hai nhi sieu pham da g<;lt bå tjnh thu'elng vj ky, nhå h<::p than toe, mOI gia dinh, mOI qu6e gia. Ngai hu'ong toi tinh thu'elng dai dong nhan loai tåt ca deu binh dång tru'oe tlnh thuelng eua muon loai v<;ln v~ t, va tåt cå d~u ehung hu'dng ni~m h~nh phue trong su' s6ng rhien nhien måu nhi~m. Ngai da ven ang may mu trien mien, låm ehåp dao dien eua nhan the'. rna dem 1<;1 i vång trang huy~n dieu. lung linh Iu' thud xu'a eho nhan loai dong ehiem ngu'ong anh sang huy~n di~u. Kinh lay Due Ph~1 sel sinh giua Vl(an Lam Ty Ni dål nu'oe Vi~t. Con la ngu'oi dien euong ehay theo nhung dam me lae thu tårn thu'ang, mang th6i hu' t~t xåu day xeo len manh Mt tam eua mlnh mot eaeh va toi va, si me khong bie't dung. Trong t~n eung dau kh6 dån vat trai tim, ehu quay ve eh6n xu'a e6 mai ehua thåm tlnh que hu'elng- D<;Io phåp d<;lt dao han t6 tien. Con v~ l<;Ii neli day nang nhung an tjnh da nu ai con lOn khan, da eho con tron ven tårn than mot kie'p ngu'ai . V~y rna mu mit trong nhung nam thang qua, con da s6ng lanh lung, phu phang voi an tlnh eu, quay lu'ng eh6i bå nhung gi con da nang niu, gin giu til' thud ngay thel. Horn nay unh giåe me muoi con qu)' du'oi Ph~t dai nghiem trang, thanh thoat mang sue s6ng di~u måu, rna dQn lang trong saeh Phap ÅIll Phil! 8an 2003

d~ to bay sam h6i nhung toi 16i xa xu'a. Con xin nguy~n

dung len d<::p bå tham vQng tha'p hen d~ lam mot con ngu'ai moi, mot con ngu'ai dung difn voi hoai bao ang cha, rna di~m to them net dep huy hoang eho dåt nu'oe que hu'elng, con da nhin thåy trQng traeh eua con pha i lam gl voi xa hOi, voi eong dong. Con se d~ trai tim minh rung dong tru'oe nhung mai dåu xanh dang khao khat tlnh thu'elng, dang dn doi tay anh ehi diu bu'oe em di vao dai, con xin nguy~n mai mai trQn dai ve sau con luon s6ng voi tam han dåy eao thu'Qng dåy tinh vi tha M de'n voi mQi ngu'oi bång yeu thu'elng va nga, håu x6a tan di nhung tam dia h<::p hoi, vi ky, se trd thanh nhung bong hoa thanh thi~n trang di~m eho dai eho d~o. Dem mua Ph~t Dan que toi nhu' tråy hoi, nha nao eung kh6i hu'elng bay nghi ngut. Con sang que toi lung linh ru'e ro nhung hoa dang troi bong benh nhu' eung bOa reo vui theo tie'ng tre thel di xem hoi hoa dang dem Ph~ I Dan . Toi Mm tung bu'oe l~ng le dao quanh du'oi mai ehua nghe bao ky ni~m hi~n ve th~ t d~ thu'elng thUd tu6i ha n nhien trong sang ehu'a dinh blli tdn, toi dl!a rnlnh vao ehan tu'Qng Due Bo Tat Quan The' Am. rna nhin anh trang mi~n que thon da tu båy lau nay toi danh måt. lang quen. Vång trang que v§n con d6 dep long I§y in Mu m~t ho sen ehua toi trong vift nhu' gu'elng lang 10ng. trang nhu' mim eu'ai diu dang nhin toi va han len mai t6e t6 i nhu' mu6n gOi s<;Ieh nhung gi blli dai da deo barn, trang soi thåu e6i tam han toi pha tan man tam t6i va minh, M rai ngay mai anh trang se d~n bu'oe cho toi di qua nhung neo du'ang khong con våp nga. tru'QI ehan te nhao tru'oe cånh doi dam me nua. Thu'elng qua vång trang huye n di~u tren eao, treo mai ehua lang ngan nam v~n dep nhu' dung nhan Due Ph~t ngu' tren lien dai nhln xu6ng e6i dai rna thåy, nghe khan xie't k~ nhung ehuy~n ehung sanh . Toi mu6n ngifm mai vång trang råm thang tu' mua Ph~t Dan IMI dep th~t tron dåy khifp cå vu tru menh mang nhu' tjnh thu'elng Due Ph~ t. Mot thoang lang lang lang dat dao )' s6ng, 16i nghc tam han minh euon ehay dong thel Due Nhu~n ve khifp t~n eung nhan gian qua giQng ngam tråm hung nghiem trang sau lifng eua nu ngh~ si' Huy~n Tran:

"e

Gio moi mang "i muon df;P UJi flOa .1: r/ufm der "an rlw Vang em nhqc dQa rrim fan XL/ang Ti) a:\' rran gian btirrie'ng /(f May limh ru xuang cd t/UJi gian Rdi phan hlfang tham khoi ngtit ngan Vqn phåp huyin vi tinh ap u Di han ghi d4m net giang san ... O

... Khong co mQt the' Il/C n30, du m~nh tui dau, eiing co thi tieu di~t n6i d~o Ph~t. Chi tru khi ehinh hi to'dng eua d~o Ph~t bi to' to'dng eua ehung sinh vo'qt biL ..

4S


Ph~t

fl trong Tårn

hay Ph~t fl ngoai Tårn Tinh Lien Nghiern Xuån Hang ---000---

Ph(it! Ph(it! Ph(it! Tam! Tam! Tam TI!llc.' Thue! ThUc! Tlnh! Tlnh! Tlnh

86 la hai eau tho elia Ngai Thu<;1ng Sy Tu<% Trung, mot vi eong h~u dai Trån. da: tung dm quan eh6ng gi~e Nguyen. sau bo di tu Ph~t d~ suy ng§m v~ di hi<%n luong elia Tam va eai le elia Thi~n. Hai eau lho d6 e6 y n6i ding n~n giao ly elia PMt, tuy menh mang nhu bi~n xong e6 th~ thu gQn trong hai ehu Tam va Ph~t, ho~e Me va Ngo.

ca,

Hay nai v~ cai Tårn. MOL lån. tren nui Linh Son, E>ue Thieh Ca ngt! tren toa

ca,

sen. såp thuye't phap. Nhung Ngai khong n6i gl ehi khoan thai dua mot dnh hoa. nSi l~ng le mim cuai. E>6 lil. tlch niem hoa vi tie'u, doc dao l6i thuye't phap Ph~t giao. Y Ngai mu6n n6i nhu the' nay: 'Ta cå mQt cMn (v 'Ol' ,Izuqng, då la cMn (v cua cdi Tam, nlzung cdi Tam nay nå l(fng le Mm. nå nho nhi~m. tjch mjch. vi di~u Mm. Ta kh6ng thi dung loi le the' gian ma ddn ta nå duqc . VI niu la chl drJng rnQt ni~m. chl nåi mQt chil, la Tam då da bien Ihe' r6i. V(iy cdc nguoi phai l(fng le. nho nhi~rn. tjch m;ch, I'i di~u rna lanh hQi nå. NhO day! NhO da)·! ... " Nhung eac d<% ni d~u ngo ngae khong hi~u, rieng e6 Ngai Ca Die'p lil. mlm cuai dap l1!-i rna thoi. Do d6, Ngai da: truy~n tam å'n eho Ca Die'p. eung y bat d~ lam <.1<% nhj t6 clia Thi~n Tong. Trong giong nay, E>ue E>1!-t Ma la t6 thu 28. Mot lån khac. E>ue Thieh Ca xuåt dinh, giang v~ kinh Lang Nghiem. Cting la giang v~ Tam. Nhu'ng lån nay, Ngai baG ong A Nan d1!-i khai nhu sau: "Nguoi nen th(in trQng. cha cå vQng tuå'ng. edi Tam a;: nå Ic;z va huyin nhi~m Mm vi nå la ngu6n g6C cua tat ca phep Ic;z då tc;zo nen vu tr~ nay. Nå nhu cdi guong trang då, vu tr~ nay Izi~n len nhu mQt canh huyÆn, nhu rnQt gidC chiem bao. nhu tieng vang, nhu m(ft trang duai ddy nuOc. nhu b6ng chiic nhc;zn in duai h6 thu. nhu ao anh nuOc ma ke lil lu'inh nhin thåv tren sa rnc;zc. nhu nhilng d6m do vang ma ke d(fm mitt nhin tM:" å' hu khOng. Håy thUc tlnh! thUc Ilnh! edi tam a)· hiin hi~n dÆ dang ldm. nhung n6 kh6 ndm. kh6 bitt Mm! N6 khong å' trang than nguoi. n6 khong å' ngoai tMn nguoi, n6 cung khOng a khoang giila.

N6 khOng a cM nao het. nhttng n6 å' tat ca. Nå tr~ vao cdi gi. thi cdi d6 tra nen c6, n6 bu6ng cdi d6 ra thi n6 tra nen khong. N6 la anh thq ve. va chfnh n6 ve voi nen canh thi gian nay cung tam gifJi. N6 dQng mrJt ni~m la n6 ngu~ch rnQt net. net d6 bien thanh thuc, thuc d6 dQng Iq.i tren giong tam tu cua chung sinh di trå' nen canh giai cua vu tru thi gian .... Nhung neu nguoi dnh COn me, d~p bo l~c t(fc la llfc can. thi cdi thUc d6 se h6i dau . rut khoi cdc can va tra vi va nguoi se ndm duqc cdi Tam. " Sau nay, E>ue Hu<% Nang gQi Tam d6 la ban lai di<%n mllC. Cting trong kinh Lang Nghiem. E>ue Ph~t con d1!-Y: Cai Tam åy. b6n tinh n6 v6n trong sang. Vi the', de nguoi mdi e6 "cdi tMY". Cai thåy nay la n6ng e6t elia lue can, nhu'ng n6 khong phai la IIlC can. Llle can co th~ bi tieu h01!-i. nhu'ng no khong tieu h01!-i. No khong gian d01!-n, no båt di<%t, va ehinh no da: tri~n ehuy~n thea le nhan qua, trong di vong luan h6i qua de kie'p. E>Qe Tay Du Ky, thl ta thåy T~ Thien E>1!-i Thanh la eai Tam. N6 ngang ngu<;1e, thay d6i khong ngung, nhung quy~n nang elia no eting vo eung. N6 c6 th~ pha cU-a nha trai, cting nhu co th~ h6i dåu khi bi giam bdi thån lt!e cua eau ehu: Om Ma Ni Pat Me H6ng. No mu6n Idn la dU<;1e Idn, mu6n nhanh dU<;1e nhanh, mu6n ch~m co eMm. Co th~ bie'n hoa eay thie't b6ng, co th~ bude mot bude can d~u van vu<;1t qua 84 ngan d~m, ho~e mu6n bay nhu con ru6i eting du<;1e. Mu6n co mot than eting dU<;Ie, ho~e phan than lam tram ngan eung co ... Va Ngai Huy~n Trang da: phai nuong vao di tam do, mdi di tdi Tay Truc du mot eu6n kinh vo tt!.

Båy gUt nai de'n Ph~t E>ue B6 E>~ E>at Ma, eh6ng eay g~y true sang Trung Hoa ng6i quay m~t 9 nam VaG vaeh da, nhåm doi måt bie'e l1!-i . Vua Luong Va E>e' hoi: Tr§m xay hang tram ngoi ehua, nuoi hang v1!-n ehu Tang, co eong duc gl khong? E>ue E>at Ma bao, co ehut it, nhu'ng khong an thua gL Sd dl Ngai noi the' VI mu6n baG vua rång dn nhåt la phai soi vao Tam, d~ trd thanh PMt.... Trong mot bu6i thuye't

Phap

Am Ph~t E>an 2003


phap, Ngai lai båo: PMt va Bo Tat eung d~u la huy~n eå, con la me. Hoi 6i, ttt ca d~u la me ca!!! Trong Bon Kinh A Di Da, thl Due Thieh Ca lai can d~n : "vi ph/a Tå,'. co lac quoc da Dlic A Di Da. ben canh co DLrc Quan Am I'a D(l! The' Chr. Dlic PMt d:" co th/fc å(J" \'a ngu"?n l/fc cua Nga! lon Idm. Cac ngub! nen cdu ngu-,,?n ma sang åa. " Tai sao lai e6 su mau thuån nhu v~y, mot åång bao PMt la rat e6 tht;te. mot dång n6i la huy~n? Thuc ra kh6ng e6 gl mau thuån. Chi la do me va ngo rna th6i. Chu Ph~t vua la huy~n vua la thue. Khi tam ehung ta con me mo. ehung sinh eoi than va tam la tht;te. thl ehu Ph~ t å6i vdi ehung sinh vå n la tht;te va e6 thti dung tha luc eU'u do. Nhung khi tam ehung sinh da ngo roi, thl chung sinh eung tra thanh huy~n, va ehu Ph~ t, v6n la nhung hlnh b6ng. eung tra thanh huy~n. Vi eai Tam ngo da vu0t qua åuae lanh vue dOi åai (dualistie) va åat tdi tr~fc quan hat nhi. (phi hi.i'u phi kh6ng) B()i the. khi mot nguoi ni~m PMt. va nu6i mot 6ng Ph~t trong ta m. thl luc å5 u ehi e6 mot 6ng PM t trong tam lhoi. Niem lau se gay mot luong cam ung låm dong tam E)uc Ph~t o hen ngoåi. tuc Duc A Di Då a Tay Phuang. E)uc A Di Da lien lam mQc san mot ehiec hoa sen nai lac qu6c åti cha nguoi niem Ph~t. Ni~m lau han ni.i'a , thl E)U'c A Di Då se den trudc mat nguoi åa . Nhu the. la co hai vi Ph~l. mo t a ngoai va mot a trong tam. Ni~m åen cho r6 t ra o va tam bat IOiln. thl Duc A Di Da se IQt vao lam ngLfoi d6. va tro thanh mol. va PMt thuc eung tro ne n huy~n . Cha ne n. kho ng thti noi Ph~t a ngoai tam hay trong tam c1Lf0C. N6i a ngoai la n6i thap. n6i a trong la eao han mot chUI. Den cho r6t rao. thl Ph~t la tam va tam la Phiit. Ca ha i vua la thuc vua la huy~n . Va lili. Tam a ta't ca mQi chO. ne n kho ng c6 trong hay ngoai. C6 ma'y ehu hoc sinh Thi~n hQc ngoi di nhau, ehi mo t tang da truck mat, va tranh lu~n hang hai . Ke thl baio tang da o ngoai lii'm. mot anh khae hung bi~n han noi lå Cl trong tam. va c6 ve thång ly. Ch0t 6ng th5y di qua , cuoi bå o anh nay: Da a trong tam may. ehåe å5u may phai n~ng. va nhU'c d5u låm' .... O

.... N6i rieng vf- dan toc Viet Nam thl d<:to Phat da th~ nhap vao dong s6ng cua dan toc nay kh6ng th~ tach rai ra dU'<;IC ni.i'a. PMt giao da den voi dan toc Viet Nam trong tU' the cua mot ngU'oi ban

M cung dan toc Viet Nam chung

chiu mQi båt hanh cua mot nU'oc nhi~u lån bi l~ thuoc , va chung vinh quang moi khi dan toc gua t cU'ang ....

Phap

ÅIll Phiil E>an 2003

~

"-

ve ngay

Phåt Dån • Hang nam, vao thang tu la con lili han hoan. nao nuc cha ngay ky niem Phat giang the. Con mong eh6ng den ngay PMt Dan M den ehua l~ Phat eung gia ålnh luang niem The T6n, vj Th5y eua that ca ehung sanh biel nem mui daa phap. Vi Cha Lånh eua tat ca ehung sanh con lan ehlm trang sinh nt. Con Phai quan v~ ngay Ph~t Dan nhu the nao dti hi6u åili nhan duyen nh~p the eua DU'c Ph~t Thieh Ca. Trudc khi DU'c Thich Ca thi hi~n co gia than Thai tlf S)' Dat Ta. ehan ly vån e6. vån sang to. nhung thieu du ye n lånh nen s6 ehung sanh tårn Ph~t åilo kh6ng bao nhieu nguoi åen åuoe ben giac ngo. Vi the Nhu Lai t<:lm muon gia lhan eung ehung sanh åong su c16 ehi bay con c1uong giai thoat tu ehinh nai con c1ang a, åang dung. ehu kho ng phai mot giai phap vi6n v6ng , mot con åuong båt ååu tu nai khae. D6 la duyen lanh lån nhat eua ehung sanh åuac thay vung bun mlnh åang a va hoa sen må mlnh e6 th6 thånh . Nuang thea duyen lanh ay la quy y Tam Bao. Quy y Tam Bao la tam quy ehu kh6ng phai tudng (quy y). Tam d5 quy y Tam Bao thl hanh tuong quy y se å e n. Biing gia danh bao riing tam åa quy y thl kh6ng dn tuong quy y, nhi.i'ng ke ay ehap tuong la th~t co nen ehi thien huong v~ tam, eung la mot tuong khac eua Nga . Con nhi.i'ng nguoi chl co hanh tudng quy y rna Tam thl kh6ng biet Ph~l, con hay khoan ban lu~n Ph~t Phap voi ho . Con tuang nM Duc Thieh Ca Nhu Lai nhu tuong nhd mo t nguoi da mal, lh~t la mot sai 15m kh6ng saG noi hel. Than Ph~t vån c6 åay. trong moi lOi Ngai d<:lY , trong moi ehiec y rna con thay , trong tam eua moi hanh gia ehan thanh . Than Ph~t kh6ng åau khac ngoai tam eua con. Tam xa Phat thl ehi (khi) e6 y la e6 Ph~t, nguoi dap y thl o rat xa. Tam xa Ph~t thl ehi e6 lOi n6i. chi e6 van tu; chi e6 Ph~t Phap la co Ph~t. con nguoi n6i thl o rat xa. Tam xa PMt thl du a g5n Ph~t vån kh6ng thay Ph~t. Voi nhi.i'ng ke ay, Nhu Lai la nguoi åa khuat nen khong con Chanh Phap. kh6ng co ai phan dinh ehanh ta. kh6ng e6 nhan qua baG ung . Phat kh6ng co sinh r6i diet. Ph~t åa thi hi~n cho mat trån nhln thay M ehung sanh biet riing nhi.i'ng ehan ly rna nhuc nhan kh6ng thti thay moi la b~t di~t. Hi~n tili Thich Ca Nhu Lai vån åang thuyet phap, sao måt con kh6 ng nhln that' Sao tam con kh6ng cam duac' Cha nen nga y

-1 7


Phal Dån lå ngåy ky ni~m dånh eho chung sanh. cM kh6ng phai dang PMt. Con hay hiEu nhu' the nay moi th~l biel mung ngåy Phåt Dan: con mung ngay Phåt Dan la ngåy Phåt co trong tam con. ngåy con phat tam theo Due Phåt vu'c;lt bE !<h6 trån gian. Do moi chinh la mung ngay Phåt Dan. Ngay Phåt Dan la ngay ehu' Thien. Ho Phap. chu' Phåt B6 Tat mu'oi phu'dng the gioi lOn tieng ngc;li khen su' !<hong thE nghT ban etla Thieh Ca Van Phåt. thi hi~n vao du'ong sinh tli' M do ehung sanh the gioi Ta Ba di Mn qua vi Phåt. Chu' Dia Thån eling phat tam h6 trc;l cho chung sanh nao quyet tu PMt D<;Io . Cho nen do eting la ngay troi Mt giao hoa. ehung sanh chiu qua bao trong dia ngl,!c cting du'c;le hoa quan Thanh Dt.I'c etla Nhu' Lai soi tdi. nen pha t tam B6 D~ dong khong kE xiet. gQi lå ngay Dia Ngl,!e md eli'a eting VI the. Dia ngl,!e da het Mi voi cac chung sanh ty. Trong båu khong khi etla ngay hQi do. con hay låp ngay hOi etla con. Con hay eho mlnh mot ngay hoan toan lå eua mlnh. G<;It bo ttt qua khu ngay horn qua. gat bo ngay mai va toan tinh v~ tu'dng lai khoi tam tri. Chi co hien t<;li. cru co ngåy horn nay. cru co Nhu' Lai va con. trong su6t ngay Phåt Dan thl moi thåt nem du'c;lC Phap Vi etla ngay Phåt Dan.

ca

Thoi gian cru la chung ng<;li. khi tam con con ehu'ong ngai. Tårn khong ehu'ong ng<;li thl qua khu khong co nghIa da mtt. vi lai khong co nghIa ehu'a Mn. nen ngay l~ ky ni~m Due Phåt Thich Ca horn nay khong may may kem hai ngan sau tram hai mu'oi bay (2627) v~ tru'oc, v~ m?t thl!e te eting nhu' v~ nghIa vui mung. Va tu'dng lai eling khong VI thoi gian xa hdn må Thanh L~ cång xa Due PMt. Nhu' M~ tan than eong due vo lu'c;I ng, vo bien ctla Nhu' Lai, nr Bi vo lu'c;lng, vo bien etla Nhu' Lai trong ngay Thanh Dan, chu' Phat mu'oi phu'dng eting d6ng ngc;li khen nhu' the. Nen con co don ngay ty voi tam tr<;li ngao thl ngay ty vån lå ngay vui. la ngay vlnh vi~n da tach roi khoi qua khu. di mai trong thoi gian, hi~n hii'u mai trong thoi gian. Khi con Mn chua cung chu' Phåt li' danh l~ Nhu' Lai. thl phai thty con då låp d<;lo trang ndi Tårn, da thOi Phåt ndi Tårn, da dy ngoi chua btt hO<;li bång Tam quy. Ngti gioi Tårn dE phl,!ng tho Due Phåt. Va con Mn chua day la M trunh Phåt len dai ton nghiem t<;li the. chu !<hong phai Mn ehua moi tim Phåt. Neu con va ttt Phåt tli' d6ng trunh Phåt trI,! the. su' d6ng tam ty lam con mot vi PMt duyen nhtt. khong co tu'ong phan bi~t; St! d6ng tam ty la the gioi d<;li d6ng. la Phåt tanh; va sI! d6ng tam ty chinh la Phåt våy.

ca

Nam Mo BGn Sd Thich Ca Nhd Lai Ph~t.

D~ tli' ngay horn nay qul du'oi Phål dai. chiem ngu'ong ton dung Vo Tu'ong hi~n than. Le nay con nguy~n khong trI,! qua khu. hi~n t<;li, vi lai. mung D<;Ii Nhan Duyen Phat chuy~n Phap luan.

Nam Mo BGn Sd Thich Ca Nhd Lai Ph~t. E>~ tli' ngay horn nay qul du'oi Phåt dai. chiem ngu'ong ton dung Vo Tu'ong hi~n than. L~ ngåy con nguyen d6ng tam voi vo lu'c;lng chung sanh trong qua khu. hi~n lai. vi lai. tan than cong duc !<hong thE nghI bån etla Nhu' Lai. vi chung con da chuyEn Phap Luan .

Nam Mo BGn Sd Thich Ca Nhd Lai Ph~t. E>E tli' ngay horn nay qul du'oi Phåt dai. chiem ngu'ong ton dung VO Tu'ong hi~n than. L~ ngay con nguy~n khong trI,! qua !<hu. hi~n t~i. vi lai. bao dap tham an Ngai da cru con du'ong di~t kh6. L~ PMt phai l~ bång Tu'ong va bång Tårn nhu' the moi

thå t lå kinh l~. Con hay vui mung låm thea lanh etla ngåy Phåt Dan.

M

trong hu'dng du'c;le khi

(Trfeh theo euon såeh Chån Ly då so(;m theo bång Phåp Åm TuyE§n Phåt Phåp I va Il eua Phåt tu Viem Hqnh NgQc NO . dL1<;:Jc giai thi$u va ghi theo lai gieng cua Eluc Quån The Åm Tat)

Bo

Nhu' Lai Lå TInh Yeu Long con mang mot ni~m tin trong sang Tai lång nghe tieng nhac tI! ndi Ngu'oi Gi Nhu' Lai. chanh phap tuy~t voi' Bao the ky vån sang ngoi chan ly . Gi Nhu' Lai. euoc hånh trinh khong ngru. M6i bu'oc Chan Thi~n My nd ngan hoa. Du'oi bong Ngu'oi v<;ln våt cåt lOi ca. Trong anh d<;lo chan hoa muon suc s6ng. Nhu' Lai chinh la m?t troi nong bong. La tlnh thu'dng trai rong khåp ngån ndi. La E><;Ii Hung. E><;Ii Lu'e. E>ai Tu Bi. Lå gio mat du'a con v~ ehanh ni~m . Nhu' Lai do. la bi~n sau måu nhi~m La tinh yeu con da kiem tI! bao gio. B~ kh6 menh mong khong thty ben bo. Noi du6c tu~ con tim ra chanh d<;lo. Ben Nhu' Lai con hu'ong v~ Tam Bao Di~t tham san si. phi~n nao c6i vo thu'ong. Hanh nguy~n dem anh d<;lo chieu mu'oi phu'dng. Vui btt tån trong tlnh thu'dng Chu' Phåt.

nxc

Phap

Am Pha! Elan leX):;


tinh thlidng trong

d~o Ph~t

Thich Nhu~n Håi C6 nhieu ngu'oi cho ding di:!-o Ph~t la d~o di~t dl,lc, lå daa ly di:!-y con ngu'oi di~t tru tåt mQi t1dc md, mQi mong mu6n, mQi tht1dng yeu, la giao ly bi quan ye'm the'. N6i nht1 v~y qua lå mot ngo nh~n råt Idn va chung to la hQ cht1a hi~u gl ve di:!-O Ph~t. Trong khi d6 giao ly ve tInh tht1dng la mot M tåi råt Idn må Duc Ph~t luon de c~p de'n trong nhieu kinh. dt1<;1C xem la vån de c6t tuy trong dC)o Ph~t.

ca

TInh tht1dng la mot IOi:!-i nang 1t1<;1ng c6 th~ tht!c hi~n dt1<;1C nhieu phep Ii:!-. Khi ngt10i ta tht1dng, ngt10i ta c6 th~ lam dt1<;1C nhung vi~c rna ngt10i khong tht1dng khong th~ lam dt1<;1c. Tuy nhien c6 loC)i tlnh tht1dng dem de'n cho ta va ngt10i niem vui va hC)nh phuc va c6 IOi:!-i tlnh tht1dng dem Mn cho ta va ngt10i st1 bi Il,Iy kh6 dau. Loai ngt10i ngup lan trong kh6 dau vIlrong doi s6ng hang ngay tInh tht1dng cua hQ con mang nhieu tinh chåt cua h~ luy va vt1dng mifc . VI vh mu6n vt1<;1t lhoat kh6 dau, chung la dn c6 dt1dc tInh tht1dng chan th~l. mot tInh tht1dng c6 kha nang dem lai hanh phuc. an vui cho ngt10i va mlnh . Giao ly ve tinh tht1dng dt1<;1C gQi la Tu Pham Trl,l. Brahmavihara (The Four Abodes of Brahma) . Brahma c6 nghla la Pham Thien hay lå cao quy . Vihara la cha lå ct1 xa, c6 khi dt1<;1C dich la tu vi~n. D6 la ndi ct1tru cua Phat va B6 Tat. Ne'u ta mu6n hi:!-nh phuc thl ta hay xin våo ct1lru d6 d~ s6ng chung vdi Ph~t va B6 Tat. Tu Pham Trl,l tuc la Tu, Bi, Hy va Xa rna chung ta tht10ng gQi la b6n tam vo 1t1<;1ng. Vo 1t1<;1ng tuc la khong th~ do dt1<;1C, va c6 th~ phat huy Mn vo cung. B6n tam khong c6 bien gidi la tam Tu, tam Bi, tam Hy va tam Xa.

a,

a

Trt1dc he't la tam Tu. Chu Phan la Maitri, chu Pali lå Metta. Maitri c6 nghla la kha nang hie'n tang niem vui. bie'n t~ng hi:!-nh phuc (The capacity to offer joy and happiness). D((c Ph~t sifp ra doi d~ n6i tie'p st! nghi~p cua Ph~t Thich Ca ten lå Maitreya , nghla lå Duc Ph~t cua tlnh tht1dng . Th(f hai la tam Bi. Karuna, c6 nghla lå kha nang låm våi di n6i kh6 dang c6 m~t. N6 g6m y cru mu6n vdi di n6i

Phap

Am

Ph~t 8ån 2003

kh6, mu6n chuy~n h6a n6i kh6 cua con ngt1oi; Va g6m

ca pht1dng phap va kha nang chuy~n h6a n6i kh6. Hy tuc la Mudita, la niem vui. TInh tht1dng dich tht!c. c6 Tu. c6 Bi se dem tdi st1 nhe nh6m va ni~m vui tt1di. TlOh tht1dng rna chua chål såu dau lhl khong phai lå tinh Iht1dng trong daa Ph~t. Cho nen Mudita lå mOl ye'u tO' cua tlnh tht1dng dich tht!c . TInh tht1ång c6 th~ dem lai cho ngt10i tht1dng va ngt10i dt1<;1C tht1dng hi:!-nh phuc mdi dung la tlnh tht1dng chan th~ t. Con thu tInh tht1dng m6 i ngay gay dau kh6 va Vt1dng mifc cho nhau. thl khong phai lå tlnh tht1dng cua dC)o Ph~t. Hy la ye'u tO' thu ba cua tlnh tht1dng åy. Va sau cung, Xa (Upeksa) la st1 nhe nhang, tht1thåi. tt1 do va khong ky thj. Tht1dng nhu' the' nao ma ta con giu dt1<;1C It! do cho ta va cho ngt10i ta tht1dng thi mdi dich tht1c lå tlnh tht1dng. Tht1dng nht1 the' nåo ma hai ngt10i khong diu nhau vao ngl,lc tU. TInh cha con. tinh thåy tro. tinh anh em, tlnh yeu nam nu eling viiy. Tu vo 1t1<;1ng tam la giao ly dC))' råt dåy du vr: tlnh tht1dng . TInh tht1dng nay c6 nang lt1c tri lieu. Tu. Bi. H)'. Xa khong phai lå trie't ly , lå muc tieu xa xoi må lå st1 tht1e t~p . Tu khong phai ch] la t1dc mu6n dem lai ha nh phuc cho ngt1oi. Crunh st! tht!c t~p Tu dem Ii:!-i 11C)nh phuc cho ngt1Oi . C6 ngt10i dng tht1dng thi dng lam cho ngt10i kia kh6 . Tht1dng nht1 v~y cht1a phai lå Tu. mdi cru c6 )' cru tht1dng nht1ng khong c6 kha nang tht1dng. Bi cling v~y. Bi ding lå t1dc mu6n vå c6 kha nang lam vdi di n6i kh6. Hy la t1dc mu6n vå kha nang ti:!-O hi:!-nh phuc cho mlnh va ngt1Oi. Va Xa tuc lå t1dc mu6n va kha nang hie'n t~ng st! tt1 do va st! khong ky thi cho minh vå cho ngt1oi. Ne'u khong tht1c t~p dt1<;1C chanh ni~m thi ta khong th~ tht!c t~p dt1<;1C tlnh thu'dng. Chanh niem cho chung ta thåy dt1<;1c nhu ye'u chuy~n h6a kh6 dau va nhu ye'u bie'n tang niem vui. Khi mot ngt10i lam cho ta kh6 thi crunh ngt10i d6 cling dang båt an; Phan ung cua ta eh] lam eho ngt10i d6 them kh6, vi the' lC)i låm kh6 crunh ta hdn . Cai kha nang giup ta nh~n chan ra st1 thiil d6 la chanh niem .

411


Tu, Bi, Hy, Xå phåi thuc hien cho chinh mlnh truoc. Neu ta kh6ng c6 bon tam d6 trong ta thl ta kh6ng th~ hien tlj,ng n6 cho nguoi khac. Phåi diiu tu, phåi gay von eho bon v6 lUQng tam. Von lieng cua ta la c6ng phu thuc t~p Tu Dieu De. Di thi~n hanh cho dung phep, co an Ill-C trong tung buoc chan, nu6i duang tung te bao cua ca th~ bång hai thd chanh niem, d6 la ta dang tu thuang mlnh. Thuang mlnh dich thuc. ta lam cho ra bot nhung n6i siiu kh6. tuoi VaG bån than nhung ni~m vui . Nu6i duang mlnh va nu6i dUang nhung nguoi xung quanh bång tlnh thuang, do la Su thuc t~p cua chung ta . Va tlnh thuang CJ day xuat phat tu Tue. Neu kh6ng hi~u biet thl kh6ng th~ thuang yeu. Bån chat da Tu Bi la Tri Tue . Thuang ma kh6ng hi~u thl lam kh6 nguoi minh thuang. Muon hien t~ng ni~m vui cho nguai. ta phåi hi~u nguai. Con måt chanh niem phåi quan sat. Cu xit voi con di cung v~y, voi cha m~ cung v~y . Chung ta c6 th0' n6i rång trong dll-O PMt thuang yeu dUQc lam bång m6t chat lieu goi la hi~u biet. Ma hi~u biet la hoa trai eua chanh niem . Nguyen tåc thue t~p Tu Dieu De phåi dUQc thuc t~p CJ day. Tntoe het ta nhln VaG M thay dUQc nhung n6i kh6 . Sau khi nh~n dien dUQc Su tMt thu nhat v~ K.h6. ta moi tim ra du'Qe nhung nguyen nhan giin xa cua Kh6. tuc la ta quan ehieu Tap. Va su thue khi nao nåm dUQc hai Su tMt diiu ta moi biet con duong na o giup nguoi vUQt qua nhii'ng kh6 dau, biet dUQC Diet va DlI-O . Thuc t~p Tu Di~u Be la thue t~p tlnh thuang. PMt la mot b~c Tri va Bi vien man. Th~t ra , neu Bi ma vien man thl Tri cung vien man. va neu Tri ma vien man thl Bi cung vien man. Hai la mot. mot la hai . Trong Kinh Bat B(j.i Nhan Giae n6i rång mot vi Bo Tat kh6ng dem tam ghet nhung nguoi da lam di~u ae. Nhung di~u kien xa Mi. kinh te. ehinh tri. nhung v6 minh cam thu da dUQC chat chua tu lau da du'a toi nhung hanh vi ac dOc. "Bat tdng de nhiin" lå bon ehu trong Kinh Bat Bli-i Nhan giac. Låm saG ta hi~u dUQc bon chu "khong gher nguiJi de " neu ta quen tlnh thuang, neu ta cru dung tri nang kh6 khan d~ hi~u? Tri nang kh6 khan gQi la can tu~, dired knowledge . Tlnh thuang chi c6 låm bång chat h~u hi~u biet, bång tu~ giae chan th~t. chu Phll-n la Prajna, phien am la Bat Nha . Bat Nha la hoa trai cua Su quan chieu. Kh6ng gi~n minh, kh6ng ghet nguai. Yl thay nhung nguyen do sau xa cua mQi hanh dong nen ta thay thuang rnlnh va thuang nguai. Chat heu cua Tu phat xuat tu trai tim, va tuoi trO' Ill-i cho trai tim. Thuc t~p Tu va Bi tren can bån hi~u biet thl kh6ng bao gio vuong måc VaG tlnh thuang ehiem hii'u . Thuang ma kh6ng hi~u cru giam nhau VaG ngl,lc tu , tu giam mlnh VaG ngu c tu va lam kh6 lan nhau. Nguoi nay l~p ra nha tu nhot nguoi kia vao cung cru vi co thien chi. Chong voi vQ, cha m~ voi con di, bll-n be voi nhau. khi thuang nhau chung ta van thuong giam nhau VaG ngl,lc tu, chi VI ta kh6ng biet dUQC nhu yeu sau

50

xa dich thuc cua chinh bån than ta va cua nhii'ng nguoi ma ta thuang. Tlnh thuang chan th~t dUQc lam bång Su hi~u biet. Tlnh thuang chan tMt phåi Mn ni~m vui v6 du, kh6ng vi lQi. Tu kh6ng phåi la tu bo ni~m vui. Ni~m vui cua nguoi tu kh6ng phåi cru phat sanh khi thay nguoi khac thanh dll-t va hll-nh phuc, ma khi thay mlnh nh~ nhang, thånh thai va c6 h(j.nh phuc. Khi t6i buoc nhung buoc thi~n hanh thånh thai, t6i tiep xuc voi nång, t6i tiep xuc voi tieng chim, toi du'<;Ic nuoi dUang, t6i thu thai, do la ni~m vui. chu Phll-n la Mudita . Tu t~p dung phap la nu6i duang than tam bång ni~m vui va Su nh~ nhang. Låm nhu v~y la ta dang thuc t~p thuang yeu, dang nuoi duang tlnh yeu chan th~t cho rnlnh va nhung nguoi xung quanh.O

ca

mQt ngay fl que C6 nang thieu nu hai suang mai Pha voi mui huang cua kh6m lai Nam ng6n tay tham chåi t6c biec Long lanh ng6i re mai trang dai . Måt thoang nhln d6i canh nui xa Suang pha may som xoa la da An trong mau trång trinh nguyen do ChQt mai am tranh thoang hi~n ra . Ong mau lua chin quy~n trUa vang Cheo beo dua nhau xoåi canh ngang Nuoc vung trau nåm nhai l(j.i co Muc dong no gi an hien dlnh lang. B6ng chi~u thap thoang me bo s6ng Lita bep nha thon toa anh hong Sau bua cam chi~u den da thåp Chuong chua ngan r6t tham VaG lang ... Mot ngay tuy~t d~p O' que hudng Chan chua tlnh ta m6i dlj,m duong Mlnh h~n ngay v~ vui trO' l(j.i Toc d6i mai bli-C gOi huang vuon. Nguy~n Thtidng

Que

..... D<:ta PMt Vi~t Nam trang thoi thinh cling nhu luc suy v~ m~t n6i vån Ul mQt d<:ta PMt nhin nhl,lc phl,lc Vl,l cha nhan the', giup nhan the' chuy6n hoa nghi~p h,tc d6 elIng s6ng mQt cUQc s6ng giai thaat. SI,l' t6n t<:ti ctla PMt giaa trong truong ky lich sil' Vi~t N~m da lå mQt chung minh hung h6n cha tinh thin phl,lng sl,l' va uy , va chåp ctla nguoi PMt til' chan crunh ..... .

Phap

Am Phi!-r Elan 2003


ehon khac. Ket qua la suat muoi lam nam truong song ben thåy, Cao Phong chi biet the gioi nay c6 nhung eay co, nhung loai thu hi~n lanh hay hung du va chi von v~n hai con nguai cung mot gioi tinh, song quay quån ben nhau giua nui rung b<;tt ngan menh mong nay. Di~u ngo nghTnh nhåt eua ong thåy la då khong eho Cao Phong biet ding ngoai eai giong dll'e ma ong va ehu eung mang, the gioi håy con mot giang phai khac nua. mot giang råt quan trQng rna neu thieu di. the gioi se buan te vo eung th~m ehi se khong con dUQc eoi nhu la mot the gioi nua! C6 le qua kinh nghi~m hQe d<;to, ong då nhln thåy ding, sll' phu nh~n eai giong phai - rna ong eho la ngu y hi€m eho duong tu - d6, la mot di~u dn thiet M baG v~ Cao Phong trong the gi ai han nhien trong saeh eua ehu.

giåc mc}ng dåu Vlnh Håo Cao Phong lon len giua nui rung, vui eheli voi muong chim va ngan hoa noi co rna khong h~ thåe måe ehi v~ nguan goc eua mlnh - nhu th€ ehu åy dUQe sinh ra bdi su giao hQp Ili nhien eua khi thieng dåt trai , hay dUQe sinh ra mot eaeh e6 ve nhu ngau nhie n nhu nhung loai hoa <lai moe dåy tren nui eao na y. Con nguoi duy nhåt ma Cao Phong bi e t suo t tu lue be thel eho den bay giD muoi lam tUGi - ehinh la thå y eua ehu. Thåy eua ehu la mot tu sT tre. ehua den bo n mUeli, VI muon xa lanh tlle Illy rna in tu tre n nui . Dng dem ehu v~ nuoi lue o ng dUQe hai mueli bon tUGi va dat eho eai ten Cao Phong (e6 nghia la ngQn nui eao) rna ong thuong gia i thieh eho ehu nghe ding n6 n6i len mot khat vQng, mot hoai båo vueln eao den ehan troi tll' tai giai thoat. Ong la mo t vj thåy råt la. e6 nhung y nghT ngo nghlnh. Su kien o ng kho ng eho Cao Phong tiep xue voi båt eu mot con nguol nao khae ngoai ong cung la mot di€n hlnh. C6 le ong muan nghien CUu chi d6 v~ ban nang da con nguoi. Ho~c ong dang tim toi thi nghi~m mot phuelng phap giao h6a d~ ni saG cho d<;tt dUQc ket qua hil'u hi~u nhåt. Ong d<;ty Cao Phong hQe kinh k~, hQe ehu nghIa ma lai tranh tåt ca nhung IU ngu nao e6 lien h~ den cuoc doi, den nhung con nguai khae d nhung neli

Phåp

Am Ph~l E)an 2003

Tu khi Cao Phong e6 th€ tll' biet lo eho minh ra i, eu doi ba nam vi thåy lai xuong nui mot minh, v~ lang d€ tham su phu rna van khong cho Cao Phong biet r6 v~ mue dich ehuyen di d6. Cao Phong luc nao cung bi bo lai tren nui. Chu åy dUQc giai thich ding mot ehuyen di xa rå t nguy hi€m cho tUGi tre cua ehu. Ly do d6 dng lUc dng måt di ve hQp ly. VI dng trudng thanh. Cao Phong dng thåy ding ne u mlnh di the o hQ tang thåy thl se bOt nguy hi€m cho thåy hein . Chuyen di xa ngu y hi€m eho nguoi lOn tUGi hein la cho mo t thieu nien muoi lam tUGi dåy sinh lue nhu ehu. VI v~y, ho m nay, khi thåy l<;ti ehuin bi khan g6i len duong, ehu då n1ing n~e doi di theo. Thå y n6 i: - Thåy då baG khong dUQe la khong dUQe. Con phai d lai tro ng eoi tjnh thå t. Di xa nguy hi€m va met nhQe låm. - Tinh thåt nay e6 gl dau rna trong eoi, thua thåy . Bao nam nay c6 con thu nao den quåy pha thåy tro minh dau! Chung n6 voi mlnh Mu la ban be voi nhau het rna . - Nhung con eung khong dn phai di. Thåy kho ng muo n con bi ... ngu y hi€m . - Con da lon rai rna thåy. Un di truoc eua thåy , con con nho xiu khOng the o baG ve thåy thl dung rai. Bay giD thåy thåy khong. con caD lOn khoe m<;tnh nhu con khi dot, con pha i di thea d€ håu h<;t thåy cha' Thåy d€ con d l<;t i con chiing yen tam ehut nao . Thåy Cao Phong nan ni mai thåy eung heli xieu lo ng nhling nghT den canh ehu åy phai tiep xuc va bie t nhi~ u them v~ euoe dai phia duoi , thåy eung thåy e ng<;ti, sQ pha huy måt cong tdnh giu gIn muoi lam nam na y cua mlnh . Thåy im l~ng ngai dån do can nhåc du låm. Cuo i eung thåy nghT ding e6 th€ eho ehu tiep xue voi the gian xo ba nhQn nhip cung la mot deh M chu hi€u r6 rna xa lanh cuoc doi dffi khoat hein VI mai sau khi thåy khong con nua, biet dau ehu lai chiing c6 dip tiep xue voi doi' Thoi thl day eung la mot thi nghi~m . Thåy thd deli n6i : - DUQc rai, thåy cho phep con cung di, nhung voi di~u kien la... - Bao nhieu di~u ki~n con eung xin hua voi thåy het. Con ehi muon di theo d€ håu ha, baG ve thåy thoi.

51


Th.1y euoi n6i: - Låm nhu th.1y giå låm v~y! C6 gi nguy hi~m eho th.1y dau. S<;1lå s<;1 eho con må thoi. Con di theo ehi mat eong th.1y båo v~ con thi e6. Å, di~u ki~n eua th.1y lå con ehi bude theo ehan th.1y, khong du'<;1e nhin qua lie'c Il).i. Chi nhin ngay ng6 thhg, ngo Mdi dat, pilla trude mii.t. mQt duong må di. E>i~u ki~n nhu v~y thoi, låm dU<;1e khong?

-De qua, con låm du'<;1e! - V~y thi di. Hai th.1y tro khan g6i len duong. Khi bang deo, khi IQi su6i. khi qua rung, duong di th~t deh trd. nhu'ng eung ehång e6 gi xåy ra e6 ve hi~m nguy dEn tinh ml).ng hai th.1y tro ngoai tru lue nghe tiEng eQp g.1m . Cao Phong hoi: - C6 phåi d6 lå tiEng con eQp må horn trude di ngang qua su6i trude tinh that eua minh khong th.1y? - Chåe lå n6. Yung nåy ehi e6 m6i mQt con. NEu sau nåy c6 gii.P n6 con phåi hEt sue tMn trQng. N6 lå con thu ngu y hitim nhat trong rung nåy d6. - Oil con nbO. Å, thua th.1y. tl).i sao thåy mu6n con phåi nhin dudi dat, nhin thhg, khong ng6 qua liEe Il).i? Con thay di~u ki~n thåy dua ra dau e6 lai gl khi di trong rung nhu våy? - Bay gio ehua tdi lue. Khi nåo thåy båo ap dung thi ap d\Ing. E>En ehi~u t6i må hai thåy tro vån ehua v~ dU<;1e tdi ng6i lång gån nhat, ngoi lång må thinh thoång thåy v~ tham vi su ph tl giå eua th.1y. Hai th.1y tro nghi dem trong rung. HQ IU<;1m eui kho d6t mot Mng Il'ra to, dQn d~p saeh se ehung quanh. tråi co låm d~m må ngu qua dem. Sau khi tham thi~n, thåy tro nåm xu6ng ngu. E>uong xa moi m~t. thåy ngu dU<;1e ngay. Nhttng Cao Phong thi eu trån trQe mai. Chu thay mot n6i ni~m gi d6 rQn len trong long. Chu khong hitiu n6i. Chu ehi e6 cåm giae rång ngay mai khi thU'c d~y tiEp ttle euoe hånh tdnh, ehu se dU<;1e th.1y dua Mn mQt thE gid i rat Il)., khae vdi thE gidi lau nay ehu s6ng tren nui eao. C6 le thE gidi d6 se e6 nhung mdi liI. nhung bat ngo må ehu ehua h~ båt gii.p . Tran trd mQt lue nSi ehU eung ngu vui. Trong mo, ehu mQng thay con eQp tu btli r~m ph6ng ra v6 lay ehu. Chu het len mQt tiEng, bung giae. M6 hoi udt dåm cå nguai. Thåy da thue vå dang ng6i thi~n ben d6ng Il'ra. Chu ben len dui måt mot lue r6i eung xEp bång ng6i thi~n theo thåy. Bu6i sang, hai thåy tro vui may eu khoai dudi Il'ra than M 16t long trude khi len duong. Thåy hoi: - Con nåm mong thay di~u du horn qua phåi khong') - Oil. con thay con bi eQp v6. Thåyeuoi: - Bdi v~y thåy n6i con ehhg nen di duong xa låm gi. d lai (jnh that må yen han, ngttng mQt ehii.p, th.1y n6i vdi tiEng thd då i, "nhung ehl moi co con eQp thOi eung ehua

52

dd ,hie'u gi!

Odai con nhdu thU nguy hi/m han eQp nila

· " kIQ.

- d doi lå d dau, bl).eh th.1y? Cao Phong ngay tho hoi. Th.1y låe d.1u: - R6i tu tu con se hitiu. A. trong kinh eung e6 nhi~u doan dien tå v~ n6i kh6 dau eua euoe doi, eua thE gian . d doi la d thE gian d6. Nguoi xuat gia lå ke mu6n vu<;1t thoat eai kh6 Itly eua thE gian dti an tru vinh vien trong niEtban tieh tinh. Con da hQe di~u nay r6i rna. Cao Phong ngfrm nghT mot lUe: - Oil, con da hQe. Nhttng con thay dau e6 l<;1i gi dau. Con dang d trong niEt-bån tieh tinh thi con dau dn phåi vU<;1t thoat cai thE gian kh6 ltlY hd thåy'? - Ai båo lå con dang s6ng trong niEt-bån v~y'? - TtJ' con nghT v~y. Tl).i vi con khong s6ng d Mi. e6 nghTa lå con dang s6ng tren niEt-bån. Thåy låe d.1u ngao ngan, nhu'ng ehhg biEt n6i sao. Thåy nghT btlng: "No nghl no dang song 'rong niel-ban (hi eung la ddu tOI thOi. Milt the' gioi 11I5n nhien blnh tang nhu v4Y thi co khde ehi nie't-ban daul No kMng dOI' di~n "oi kM? dau. khong ehiu dl!ng khO? dall . eho nen dau co nhu cdu tim klein nie't-ban. Niel-ban ehinh la the' gioi no dang song r6i do. Thl!e la di en kIlLing khi d(l,\' cho no nhilng bai hQe ,·i edeh di~t khO? di ehung nh4p niel-ban trong khi no khOng hi biel khO?dau la gi! Va CLlng th4t la di en khllng khi ddr ong Ph4t he con noy tl'r nie't-han ma ,·i tham eoi sinh ttl! Co nen khOng nh/ ? Ta I·an con dd thoi gio di hdy bå ehuyen di nay. Co nen eho no dOI di~n CllQC doi hay khong ?" Thay thåy e6 ve dam chieu suy nghT. Cao Phong hoi : - Thåy nghT gi v~y thåy ? Con n6i v~y khong dung hd thåy? Thåy gi~t minh hoi Iili: - Con n6i gi? - Con n6i rång con dang s6ng tren niEt-bån. v~y con dau dn phåi di~t kh6 hay thoat ly euoe doi. Con dau e6 d doi dau må thoat ly eUQe doi' Con n6i v~y khong dung hd thåy? - Å ... L. eung dung thoi. Nhung ... con thay sao') Con thay niEt-bån eua con nhu thE nåo? Mot thE gidi an vui, sieu tuy~t, phåi khong? Vå sau nåy e6 ll).e våo mot thE gioi khae, con se khong dåm nhiem rna luen nhd v~ thE gioi niEt-ban tieh tinh eua ehung ta M quay v~ I~p tue. phåikhong? Cao Phong khong trå lai ngay, vua bude tdi vua suy nghi'. Tu be tho Mn gio. ehu ehi biEt e6 m6i di thE gidi nui rung hoang sa må ehu dang s6ng ehu khong biEt thE gioi nåo khae; do d6, ehu ehhg e6 y ni~m gl v~ mot thE gid i thu hai M so sanh vdi thE gidi mlnh dang s6ng. Cau hoi eua thåy g<;1i eho ehu di y ni~m so sanh d6. Te ra ngoåi "the' gioi nier-ban" hay con e6 mot thE gidi khae.

Phap Åm Ph:).l 8an 20m


eai the' gidi rna d6i lue v6 unh, thåy da gQi la the' gian hay euoe doi, eai the' gidi rna trong kinh n6i la "ngoi nhG IJa", dn phai ra khoi! Hlnh anh ng6i nha lita l~p tue hi~n len, eMp ehon trong tri 6e ehu - eai tri 6e hoang sd nhu' nui rung ehung quanh, chu'a e6 nhung ngo ngaeh phan bi~t, toan tinh. Chu bie't nha. ehU bie't hia, ehu bie't the' nao la ehay va the' nao la sI! nguy hi~m khi a trong can nha rl!e lita ay. Nhttng tai sao ll).i e6 mot the' gidi dåy lita ehay nhu' v~y? Va tl.!-i sao cu lau lau thåy ll).i xuong nui d~ di vao the' gidi rl!e hia d6? Tuy thåy kh6ng n6i ro thåy di dau, nhttng it ra ehu eung doan du'Qe ding khi thåy kh6ng a tren . nie't-ban vdi ehu, e6 nghla la thåy dang xuong the' gian rl!e hta. Va e6 le VI sI! nguy hi~m d6 rna lue nao xuong nui thåy eung båt ehu a lai ehu kh6ng eho theo. Chu n6i: - Mot eai nha rl!e hia thl dn gi phai bu'de vao, ha thay? - Phai, bu'de ra thI nen, bu'de vao thl dung. - V~y tai sao thåy eu phai bu'de vao? Va tl).i sao ... mlnh kh6ng ehua eho tåt lita di rna d~ eho ehay mai nhu'v~y ? Thay b~t eu'oi, dung bu'de, n6i: - Dung, th~t ra kh6ng dn thie't phai bu'de vao. Chi e6 the' gidi eua ehung ta la the' gidi an lanh rna th6i. The' gian la ng6i nha rl!e lita rna kh6ng ai ehua tåt n6i. Thoat ly n6 thl e6 . Nguy hi~m låm! Cho nen ... ehung ta nen tra v~ di th6i. Thay keo ehu di lui nhu'ng ehu niu lai , ehu n6i: - Con th~t kh6ng hi~u sao ... thåy da bie't n6 nguy hi~m rna thay vån eu bu'de vao. Hån Ja thay phai e6 ehu dieh gl d6. Sao thåy kh6ng n6i eho con nghe ? Hdn nua ... khi nay thåy hoi con the' gidi nie't-ban con dang song nhu' the' nao, con muon n6i dm nghl cua con eho thåy nghe. Khoan v~ da thå y. - V~y thl n6i di, thay thue due. Cao Phong eung thåy ng6i xuong tren mot tang da a v~ du'ong. Ng~p ngung nhu' Il!a lOi di~n ta. mot luc sau ehu mdi tu6n ra he't nhung dm nghT eua mlnh: - Tuy bie't ding the' gian nhu' can nha rl!e lita , nguy hi~m th~t, nhu'ng sao con vån thay e6 eai gl hap dån, euon hut mlnh vao d6 . Con thl!e tlnh muon hi~u bie't eai the' gian ru'e lita dåy hi6m nguy rna trong kinh eung nhu' thåy da tung day. Thay da bu'de vao the' gian r6i thåy quay tra Il). i the' gidi nie't-ban eua ehung ta mot eaeh blnh yen. Yay tl).i sao thily kh6ng eho con bu'de vao thit? Ne'u n6i ding thily e6 nhi~u kinh nghi~m va ban lanh M bu'de vao rna kh6ng bi ngu y hi~m thl sao thåy kh6ng eho con tap su', hQe hoi nhung kinh nghi~m bu'de vao the' gian eua thily? Con thay ne'u thay dl).y eho con ban IInh, ng~ Il!e d~ bu'de ra bu'de vao giua the' gian va nie't-ban rna kh6ng bi phong chay thl hay hdn la cu bao v~ con song binh yen phii.ng l~ng mai tren nie't-ban. - Sao con kM dl).i qua' Ai doi dang a ndi eoi bInh yen rna Il).i muon bi khuay dong len. Dau c6 dn thie't phai bu'de ra bu'dc vao giua hai the' gidi. Khi bie't tru'de the'

Phap

Am Ph~l Dan 2003

gian la bat an thl mlnh tranh ne di, ehu bu'de vao lam gl eho kh6! - Vh tl.!-i sao thåy ll).i bu'de vao? Con kh6ng hi~u thåy xuong nui d~ lam gl? C6 di gi a the' gian rna cu lau lau thay ll).i xuong nui? Thåy tha dai, låe dau ngao ngan: - Thoi thåy n6i thl!e con nghe: thåy di tham su' phI,! eua thay, tuc la su' 6ng eua con d6. Su' 6ng dang tu a mot ng6i chua trong lang rna ehung ta dl! dinh vao. Thinh thoang e6 di~u gl con nghi van la thay v~ lay su' 6ng d~ du chi giao. D6 la ly do thay xuong nui, chu e6 phai ham vui gi a the' gian rna xuong! Cao Phong ngån ngu'oi mot lue Hiu, giQng hdi traeh m6e : - Te ra ngoai thay va con ra. vån con c6 ngu'oi khac nua, kh6ng phai ehi c6 hai thay tro mlnh thOi sao! Chuy~n nhu' v~y dau c6 gl nguy hi~m rna thay dau con, kh6ng eho con bie't, d6 con eu dinh ninh ding cuoe song nay chi e6 chu' Ph~t a tren cao. e6 hai thay tro a tinh that va bay thu trong rung. Thay lai tha dai, hai tay 6m lay dau n6i: - Au d6 eung la 16i thay, M cho con tra thanh ngu ngd kh6ng bie't mot deh trung thl!e v~ euoc song. Nhu'ng, d6 la y tot eua thay, con kh6ng hi~u sao? Thay thl!e tlnh kh6ng muon con bie't nhi~u v~ euoe doi. CU song nhu' lau nay con song, eu tu t~p nhu' lau nay con da tu tap, mot ngay nao d6, chåc ehån con se dat du'Qe dao qua v6 thu'Qng, kh6ng phai v~y sa o? Can gl phai tie'p xue chung dung vdi the' gian. C6 bie't them v~ the' gian ben du'ai . eung ehång them du'Qe gl IQi ieh cho du'ong tu eua con ndi day. Chinh VI v~y rna thay bao v~ con, kh6ng eho con xuong nui. - V~y , thl!e ra ... the' gian nhu' the' nao ? The' gian la di gl v~y? Mot can nha rl!e hia rna su' 6ng ll).i a trong d6 sao? - N6i can nha rl!c lita la dung hInh anh ty du vay th6 i chu e6 phai la hia ehay hung hl!C nhu' trong be'p lo eua mlnh da u! The' gian eung ehi la... rna th6i. kh6ng dn giai thieh nua. Chung ta di. Bu'ae vao the' gian r6i con se hi~u n6 nhu' the' nao. Cao Phong vui mung bu'dc nhanh theo thay. Vua di, ehu vua n6i: - Bl).eh thay, con kh6ng e6 y trach thay v~ deh day d6 eua thay dau. Con ehi thåe måc nen hoi eho ra le v~y th6i . Tai khi nay thay hoi. con mai n6i dm nghl eua con. Con mot y nghl rna con quen thu'a vai thay, thay eho phep con n6i kh6ng? - N6i di, d~ bl,!ng lam gl. - Cai h6m rna con eQp di ngang tinh that eua thåy tro mlnh, thay dl).y con ding con eQp d6 rat hung du, n6 se vE> ehl,!p, an tu'di nuot song bat eu con thu nao trong rung rna n6 g~p; n6 cung se khong bu6ng tha d thay tro mlnh ne'u n6 g~p, phai v~y kh6ng thay?

53


- Phai, dung nhu' v~y . - Cho nen th~y d~n con phai dn th~n. ne'u bie't e6 con eQp quanh qulln thl phai tlm eaeh lanh xa ho~e lln ntp di. - Ttt nhien la phai lam vh nSi. - Nhttng k~ tu lue th~y d~n do nhu' v~y, tt,t dttng con thty trong long nao nao lam sao. - Con n6i

v~y

la

y gi?

- Kh6 n6i qua. y con la ... y con la, hlnh nhu' tt,t lUe bie't cUQc sO'ng etla minh khong du'Qe binh yen nua vi e6 st,t de doa etla con eQp, con cam thty eUQe sO'ng e6 y nghla hån, h6i hQp hån. hung thu hån. Con nghe tim con d~p manh mQt cach la kY. Vua lo sQ, vua thich thu. Cho nen, da e6 lue con dinh n6i voi th~y ding, ne'u trong rung ma khong c6 con cQp. khong c6 st,t de dQa etla hi6m ngu y , thL rie't r6i thty cling ehan låm thay! Cho nen moi khi nay th~y n6i ding su' ong dang a the' gian. tt,t dttng con nghi ding chåe su' ong muO'n sO'ng trong ngu y hi6m d6 bot nham chan d6 ma' - N6i b~y! Lo tinh tam ma di. Såp VaG lang r6i d6. nho di~u ki~n th~y d~n tru'oe khi len du'ong khong? - D<I nho. dåu håi cui. måt nhln xuO'ng Mt each ehan ba blioc. khong ng6 lai ng6 lui. khong lie'c nhln hai ben, giu tam trong ehanh ni~m. - TO't, ap d~ng ba y gio la vua'

Cao Phong du'a tay cru thie'u nu, hoi: - Con d6 la con gi v~y th~y ? Cling la ngu'oi ha th~y ? Th~y vua bt,tc minh vua lo sQ, tra lai nhanh:

- Con cQP chua d6! N6 con hung du hån con CQP tren rUng nua. Con phai tuy~t dO'i lanh xa nhung con cQP chua nhu' vh. The' gian nay nhi~u eQp chua låm, nguy hi6m låm, nho chu'a! "D(l nh{!," vua dap lai th~y eaa Phong vua thty rung minh, vQi vang nhln xuO'ng dtt, bu'oe nhanh thea th~y. Tim ehu d~p m,!-nh.

CuO'i cung, hai th~y tro cling Mn du'Qc ngoi chua cua su' 6ng mot cach "binh an ". Vao l<lY su' 6ng tham hoi suc khoe r6i. hai th~y tro du'Qc såp xe'p mQt phong nghi a h~u lieu. Th~y nhln Cao Phong thty såe di~n ehu e6 ve thtt thån. kh6ng du'Qc binh thu'ong, li~n hoi: - Con di du'ong xa kh6ng quen, chåc m~t moi låm ha? - Da kh6ng sao. Con cru thty tim con d~p m<lnh qua xa , ehu'a baG gio n6 d~p m<lnh nhu'v~y . - Nhu' vh la m~t d6, nåm nghi di, chut nua se khoe l,!-i . N6i r6i, th~y dinh bu'oc ra khoi phong thl Cao Phong n6i v6i thea: - B<leh th~y, con vån con thåc måc. Thåy dung lai a b~c clta : - Gi nua ? Thåc måc gi? - Con thty con eQp chua khi nay dau c6 ve gi la hung du dau ma th~y n6i la hung du hån cQP tren rung?

Cao Phong kh6ng ngo the' gian la nhu' v~y. Ngoi lang su' ong dang sO'ng nåm gån thi trtn nen cling anh hu'ang d6i ehut ve s~m utt dong daa etla thi tU. Canh tu'Qng hi~n ra tru'oe måt Cao Phong thu gi eling moi l,!-, sinh dQng, nhQp nhip. Cao Phong nhu' bi choang ngQP giua nhung di~u moi me lån d~u tien ehung kie'n d6 . Nao la song dai l~ng lo ehay uO'n khue voi ghe thuy~n qua l<li ttp n~p; nao la ruQng d6ng bat ngat xanh tu'åi voi nhung hang lua thång tåp va nhung ngu'oi nong phu trai gai hat ho eu'oi eQt; nao la ehQ bua voi hang quan la li~t. thue an thue uO'ng, d6 dac bay bi~n, ngt,ta xe lli Iu'Qt, ngu'oi ngu'oi lang xang lui toi ... Di~u gi cling moi, di~u gi cling l'!-. Cao Phong luon mi~ng hoi th~y moi bie't du'Qc ten gQi eua tung thu ma lau nay chu chu'a h~ trong thty . Ban d~u, th~y khong tra lai. eu ting hång mQt tie'ng d6 nhåc chu la phai giu ehanh ni~m, ap d~ng di~u ki~n di du'ong ma th~y da can dan; nhttng r6i thty chu cu nglln ngå dung l<li ng6 he't di nay Mn di khac. th~y danh phai tra lai tung cau hoi eho ehu moi mong keo chu di du'Qc. Ne'u phai giai thich c~n ke cho ehu hi6u thl e phai mtt rtt nhi~u thl gio; cho nen, thåy cu tra lai ngån gQn, vi cai nay voi di kia, saG cho ehu t<lm hi6u la du'Qc. Lue moi VaG lång, g~p ngay mQl thie'u nu tr'!-c chung mu'oi lam tu6i dang cham s6c vu'on hoa tru'oe nha. Cao Phong eling nglln ngu'oi dung lai trO' måt nhln . Th~y l~t d~t quay l<li keo tay chu: - Nhln di gi ma nhin cham cham v~y! Di chu!

5 ..

- Tam y con tMt Ung xang, moi l~n d~u VaG the' gian la da nhu' v~y r6i con thty kh6ng. Th~t la tra ng<li cho vi~e dinh tam. Th~y n6i hung du la hung du, dn gi phai hoi l,!-i chu! - V~y saG khi nay n6 nhln con n6 eu'oi? - Xi' N6 eu'oi nhu' vh cho con de'n gån r6i n6 an thit con mty h6i' Dung c6 nghl Mn n6 nua du'Qc kh6ng? Nghi qua dem. sang som ngay mai tra v~ gtp, kh6ng nen ntn na du'oi nay lau. The' gian nay kh6ng thich hQp voi con chut nao ca. Th6i nåm xuO'ng nghi di. Th~y c6 vi~c phai len h~u chuy~n su' 6ng bay gio .

Qua nhien sang som h6m sau th~y tro da khan g6i len du'ong tra v~ voi rUng xanh nui thåm. SuO't do'!-n du'ong tra v~, Cao Phong l~m li bu'oc thea th~y , kh6ng he m6i n6i mQt lai . Hai ngay sau moi v~ toi tinh thtt. Th~y tro sO'ng l,!-i the' gioi binh an nhu' tru'oc, nhttng trang long Cao Phong da kh6ng con thty binh an nua . Chu kh6ng bu6n an, kh6ng bu6n ngu, kh6ng bu6n n6i chuy~n voi th~y . Chu thuc suO't, lien tie'p mty dem, ng6i thu ra mot ch6, chång ehiu thi~n dinh, ching chiu tl:mg kinh hay lam cong tac gi. Th~y he't suc d6 danh, cham s6e cling kh6ng saG lam chu ngu6i nguay du'Qc . Hoi nguyen co thl chu kh6ng dap. De'n ngay thu nam thl chu nåm li~t, kh6ng ng6i d~y du'Qc nua , trum chan nhln trån nha, måt thao

Phap

Am Phij.t Elan 2003


laG kh6ng lay dong, nhu' ngu'C1i che't. Thåy lo au ng6i mai ben chu, vua khuyen do vua du nguy~n. Ben to'i thl heli thd chu ye'u dån, tay chan lanh ngåt, thåy hoang gua, hoi: - Cao Phong, con thl!C sI! muo'n gi, thåy se nm cach giup con, dung c6 tI! hanh hi,! nhu' v~y rna bo mat than mang! C6 phai con ... kh6ng muo'n so'ng neli tinh that nay nua phai kh6ng? Cao Phong kh6ng tra Wi, cru thay måt chu chop mot cai. Thåy hoi tie'p: - C6 phai con muo'n v€ so'ng ben qnh su' 6ng cho du'Qc vui ve hein, phåi kh6ng? Cao Phong v§.n kh6ng trå Wi. C6 ve nhu' suy nghi, r6i mål chu chop chop vai di. Thåy ng6i im mot luc, co' tim hi~u ngu yen do. Bat chQt thåy hoi : - Hay la con muo'n mua såm nhung thu ngu'C1i ta ban ngoai chel dem v~ day, nhung thu rna con dung li,!i ngåm nghia hoi thåy hoai d6? Cao Phong nhan mal. Thåy thd dai n6i: - Thå)' th~ t chång hi~u con muo'n gi! Khi kh6ng v€ toi day lai that thån nåm li~t lu6n. Thåy th~t la sai låm khi xieu long å€ con di theo thåy chuye'n nay. Ba n6i tru'oc lå the gian 1o'i u' nguy hi~m, rna con cu nång nac doi theo. C6 gl dau, con ding da lhay, då biet het r6i d6, chång c6 gl vui thu ca. The' gian cru giang dåy nhung cam b§y va tai hQa. The gian cru c6 nhung con cQP chua chuyen an thit ngu'C1i rna th6i chu gl dau rna tham dåm! Nghe thåy n6i Mn d6, mål Cao Phong chop lia chop lia, mal chu bong sang ra len, guay mal nhln v€ hu'ong thåy. Thay v~y. lhåy gial mlnh.låp båp: - A. .. le ra ... le ra con thkh ... con cQP chua ha ? Cao Phong g~l dåu lien tie'p may cai - nhu' th€ sQ rång g~l mQI cai thl lhåy chu'a hi~u chu'a tin du'Qc. Thåy thd da l. lhå ngu'C1i xuo'ng, n6i bang gUel: - bi la nghi~p! bi la ai dllc' Låm san tro'n khoi rna tro'n kia chu' (*) N6i r6i thily dung d~y rao bu'oc guanh phong. Cao Phong nhu'ong mål nhln theo thåy, chC1 dQi. Thåy suy nghi lung 15m. Cuo'i cung, thily Mn ben giu'C1ng Cao Phong, sC1 tran chu, keo li,!i tam chan dåp ngang c6 chu, r6i n6i: - Thåy se du'a con v€ so'ng voi the' gian. Con phåi ngu va an uo'ng lai cho lay sUc r6i moi di du'C1ng xa du'Qc . Cao Phong nd m6t nu cu'C1i ri,!ng ra, mot nll cu'C1i dep rna lhåy moi thay du'Qc tu may ngay nay. H6m sau, Cao Phong da sinh hoat trd li,! i blnh thu'C1ng, kh6ng nåm li ~ t tren giu'C1ng nua. Va cru vai h6m ke' tie'p, chu nång n~c doi thily du'a di . Thily dem chu v~ lang gdi g5m su' 6ng. Thily n6i rång chu muo'n hoan ttJc hay d tu lai chua su' 6ng la tuy y chu. Nhu'ng it nhat trong thC1i gian da u v€ voi the' gian, chu cling c6 cho M mJ'elng ltta. R6i thily mot mlnh trd v€ t!nh that, bu6n ba . Thåy då mat di ngu'C1i hQc tro d€ thu'elng, trong si,!ch, ngay thel nhu'

Phap

Am Philt E>an 2003

con nai nho d d6ng xanh. Du sao, thåy v§.n con tin tu'dng rång nhung gl thay di,!y Cao Phong tu mttC1i lam nam nay, kh6ng hån la da mat he'l trong tam h6n chu ay. Ngu'C1i ta c6 th~ ch6ng len nhi€u Wp nhel b1ln tren mot tam h6n nhu'ng kh6ng th~ lam mat di cai bån chat trong si,!ch can khie't cua n6. Va cling tu ngay do, thay guye't dinh kh6ng rC1i t!nh that nua du la d~ tham bai su' ph ll mlnh. Thay no lu'c t!nh tu tren nui cao, guen bang di tat d.

Nam nam sau, Cao Phong len nui tham thay. Cao Phong da ra ve mot ngu'C1i the' tuc hån hoi, kh6ng con di ve ngttQng ng~p lUng tung ngay xtta khi moi bttoc chan va n dC1i nua. Cao Phong co' nnh an mac dem sel d~ di du'C1ng xa va nhat la d~ bai kie'n thåy, nhu'ng cling kh6ng Mu he't du'elc nhung Mu hi~u to'i thi~u cua mot cuoc so'ng sang trQng giau co. Cao Phong k~ lai cho thily nghe rång chang hi~n la con r~ cua guan tuiln phu. VQ chang dang mang thai liln thu nhi. Cuoc so'ng the gian, thea Wi Cao Phong, la mot cuoc so'ng thu V! va day ha'p dån. Thay nhln tro, cru g~t gu chu kh6ng y kie'n. Thåy kh6ng ngC1 dua hQc tro nam xu'a da thay d6i gua nhi€u ngoai suc tu'dng tu'Qng cua mlnh. Tren net m~l Cao Phong, tha y thay cai ve hå he cua mOl ngu'C1i muo'n gl du'Qc nay . Cao Phong k~ chuy~n huyen thuyen v€ nhung thanh tl!U cua chang. Chu'a he'l, Cao Phong con n6i loang lhoang v€ nhung thu vui li,! ky cua the' gian rna chang kh6ng ngC1 rång no lam chang hi,!nh phuc Mn nhu' v~y. Chång han nhu' ni€m vui co con, Cao Phong noi: - Thåy c6 thay d6 la di~u mau nhi~m khong? Sau cuoc giao hoan giua vQ ch6ng, tu' du'ng mOl mam so'ng dttQc thai nghen, lOn diln len, r6i chui ra, thanh mot con ngu'C1i, gio'ng y trang cha hoac me n6 ... b lh~lla ky la' R6i con ngu'C1i do cling bie'l an uo'ng, cu dong, suy nghi, lam du'QC tal ca nhung dong tac rna cha m~ n6 da lam. Ky dieu lam sao' Qua dua con d6, ngu'C1i cha ngu'C1i me lhay du'Qc khå nang sang tan cua mlnh va lhay du'Qc sI! t6n tai ctla mlnh gua kh6ng gian thC1i gian. Chång phåi do cling la mot cach M trd nen bat tu hay sao? Thay biet khong, sung su'ong nhal la khi nhln thång con trai gio'ng h~l mlnh, chay tung tang dua gion nhu' mOl con nai con. Vui gua di lhoi' Thay bong b~t cu'C1i mOl trang sang sång, vang dong ca nui rung. Thay cttC1i lau låm va nu cu'C1i la låm, Cao Phong khong hi~u n6i. Chang ng1ln ngu'C1i ra , ng6i nhln thåy. Mot luc sau thay moi diu dan, nhln Cao Phong voi nu cu'C1i chu'a tåt hån, hoi: - Nam nam nay so'ng d the' gian co baG giC1 con nho nghi v~ the gi ai yen [!nh nay kh6ng? Cao Phong dap ngay kh6ng dn suy nghi: - C6, con c6 nghi v~ thay va tjnh that nay chU. - V~y con nghi gl v~ the gioi cua ta va the gian ben du'oi?

55


Cao Phong n6i litSn: Doi hic con thåy thåy th~t tQi nghi~p. Con tI! hoi t<:li sao thåy phai chåp nh~n giam mlnh nåi mQt cho heo hUt bu6n te nhu våy. The' gian dau c6 n!c lii'a. dau co nguy hi~m nhu trong kinh n6i rna thåy lo ser The' gian c6 nhieu niem vui, nhieu moi l<:l, nhieu ditSu bi ån dn kham pha . Nhung con cQP chua rna thåy canh giac con nam xlia, nay cling vui våy ben con, cham s6c con. khong phai mQt con rna c6 th~ la nhitSu con nua, vån khong h<:li gl con d. H9 råt thuång yeu con. ngu<;1c l<:li con cling råt thliång yeu hQ. TMt la mQt cUQC sang h<:lnh phuc. Khong phai phång I~ng bu6n te nhli nåi day dau . Moi ngay m6i gia la m6i mdi l<:l ky thU . Khong sao k~ he't du'<;1c. T6m lai, nie't-ban cua thåy thl!C ra khong dem l<:li h<:lnh phuc gl d. Chi c6 the' gian moi thl!C la dang sang. Thåy im I~ng khong n6i. Cao Phong chåp tay I<:lY thåy: - Horn nay con Mn tham thåy la d6 n6i vdi thåy ditSu d6. Va. ne'u thåy muan thea con ve the' gian. con se cham s6c va lo cho thåy. se chung minh cho thåy thåy ve d~p muon mau cua the' gian.

thåy tro im I~ng khong n6i gi. Cao Phong nhln ra cii'a s6 thåy cay xoai nam xlia nay vån con d6. C6 hai con s6c du6i nhau dua gian tren canh. Chim ch6c vån h6t, con trung vån keu vang, deu la nhung am di~u quen thuQc nam xua, håu nhli khong c6 gl thay d6i. Nhu'ng b6ng c6 tie'ng cQP gåm d dau vang dQi Mn. Cao Phong gi~t minh danh thot mQt cai, r6i b~t cliai n6i : - The' gian clll la mQt giåc mQng thOi. thåy <:l. Thåy mim cliai c6 ve hai long. 2/93 (*) Truy~n Giåc MQng Dåu nay ph6ng tac tu eau chuy~n

"Ho' Vuong" rna tac gia dU<;1e nghe k~ lUe nho. rang: Mot chu ti~u sang ben thåy tren nui cao khong he bie't gi ve the' gian ben dlioi. Sau c6 dip theo thåy qua pha ch<;1. chu belt g~p mQt thie'u nu, chu lien hoi thåy. Thåy bao d6 lå "Ho? Vuong" (cQP chua). Sau khi ve l<:li nui, chu bu6n bå suat ngåy, thåy hoi chu muan gl. chu bao chu muan dem con H6 Vliång ve nuoi .

Thåy dlia tay ch~n ngang Cao Phong l<:li. on t6n n6i: - Con dung khuye'n dl,! ta vo kh. Con håy trd l<:li voi the' gian ky tuy~t cua con di. CUQc sang nåi day thkh h<;1p voi ta hån . Cao Phong khong dam n6i nua, I<:lY thåy r6i di. Thåy dua chang qua khoi con suai nho chay ngang tinh thåt. Cao Phong di mQt khoang xa thl quay dåu l<:li. nhln dang thåy sung sung ben ngQn nui dl!ng dung. Cao Phong thliång thåy phai sang co dQc nhu ngQn nui åy. Thåy thl qua di nhln ngoanh l<:li cua Cao Phong, ch<;1t nh~n thåy di.ng Cao Phong ruy då thay d6i tåt nhung doi melt nau kia håy con vUång l<:li chut ngay thå trong s<:lch cua ngay cli.

ca,

Ba mliåi nam sau, thåy dang rlra chan ben suai thl Cao Phong l<:li xuåt hi~n . Bay gia, thåy då la mQt sli Cl,! tren bay mliåi tu6i, con Cao Phong då trd thanh mQt ong gia gån sau mliåi . Cao Phong an m~c rach rudi, m~t may lem luac då bån. dåu t6c bil xil nhu 6 qU<:l. Nhung chinh doi måt nau hitSn lanh nhli con nai con cua Cao Phong då khie'n thåy nMn ra ngay dua hQc tro nam xlia cua minh. Thåy nghT bl,!ng, cai trong s<:lch de thliång d6. Mn che't cling håy con mang theo . Thåy gQi: - Cao Phong, con d6 ha ? Cao Phong blioc vQi Mn ben thåy. Sl,!p lay. vua n6i vua kh6c: - D<:l. con day. Thåy n6i con nghe di. T<:li sao? Tai sao nhung gl ta thåy la c6 d6 l<:li tan bie'n, måt hut. rai bo ta? T<:li sao nhung gi ta yeu qui l<:li khong d ben ta måi må i? Thåy khong tra lOi thhg eau hoi cua Cao Phong, chi n6i: - Rii'a di con, rii'a m~t cho tUåi tinh. Cao Phong vac nlioc suai rii'a m~t xong, theo chan thåy vao tinh thåt. Thåy ng6i xe'p bing tren b6 doan. Cao Phong cling ng6i tren mQt b6 doan khac d gån d6. Hai

56

lam thd di em Em hoi ch'. muan lam thå c6 kh6? C6 kh6. la em c6 thich lam thå Que hliång ta non nlioc dep doi bo Moi nglioi Vi~t la mQt nglioi thi si. Em c6 bie't. lam thå. åi thu vi Ngliai lam thå nhu ve dnh song h6 Nhli hQa Sl, nhln may nlioc di~m to NgQn but. selc måu, tha h6 dien ta. Canh d6ng que som blnh minh tliåi m<:l Con duang lang g<:lch då. gi6 hay hay Tie'ng cuai ron cua em be thå ngay Hien nha ben vang ai dlia keo k~t. Hoa trong gi6 tie'ng tre lang tha thie't Gi. mQt vung dm tu d~p nhu må M6i nguai Vi~t. phai chang m6i nha thå Cam nghT d6, chi th~t long nghT vh. Låm thå di em, r6i em se thåy Phai dan minh lå thi Sl khong em Bdi dan ta ngu6n gac giang R6ng Tien Bdi trong tim san nh<:lC khuc em dem. Bdi d<:lo dUc hang dåu tren mQi thu Håy lam thå di em. em lam thii' D~ thåy dan mlnh. toan thi Sl d6 em Håy vao thå. tha h6n Suai An Nhien Hoa liU ai ngat mQt trai thi tU ... Tu~

Nga

Phap Åm Ph~t Elan 2003


nglfa con hao da huV gie ng

Theim mat huO'ng hoa han thO' dqi Ben gi6 dua vui duoi neing (rong Cc;'ip sach san tnti1ng bai hQc moi E a tieng ngQc va hu klu3ng .. (Thd: Bui-Th! Rau-Dzenh)

Tai nguoi con Ph~t, thuong dQc trong chan ly thily c6 nhii'ng di~u : "san - si - tham - hqn .... ".

Ph~t

Giao

G~p nhii'ng di~u "san - si ... " niiy thi baG gio ciing dUQc

Kinh di~n hay, ne'u c6 nhan duyen tham du kh6a Tu Bat Quan Trai thl se nghe guy vj Phap Su khuyen giiii nen co gång tranh xa - cång xa cång tOt. Giin giii, va & hi€u hein, nhu hång ngay (trong hi$n Kiep) dung baG gio lam nhii'ng di~u mich lang bac lang gi~ng cu ngu xung guanh chung ta; giin hein nii'a la cha me, vQ con, anh em, b~n be ... thl chO c6 d€ tinh "san - si - tham - hqn" boc mo lUelng tri r6i xay ra låm chuyen khang hay, kh6 låm!

ca

Con ban tinh tai c6 san, c6 si, c6 h~n, c6 tham ... ti~m a'n nhu mQt n6i ni~m oan nghi~t trong cUQC doi hay khang, thi~t tlnh cho tai ham nay tai ciing khang th€ xac dinh dtt<;1c! Nhung tu khi tai, cung gia dInh gu)' truac ban tho Dltc B6n Su Thich Ca Mau Ni Ph~t, va dUQc Thiiy Vi~n Chu chua Vien Giac cho phep dli U Quy y Tam Bao la ... tu giay phut d6 chung tai co gång giii' gIn ngii giai låm lam. Cha hoi tai mai IQI ra khoi lang me, nghe rna tai k€ lai, la hai ban tay tai vån con nam ch~t cltng, va kh6c thet len muon va lang, va x6m tieng dong ho khi bj ba mu vuo n ngoi kien nhån ga tung ng6n tay ra coi .. . chl tay chay dQc chay ngang c6 blnh thuong, hay la c6 mang "ngh i~p" tu hoi ti~n kiep ; rna tai vån giii' khu khu mQt oan nghiet nao d6 (!) khang baG gio chju buang bo. Tu6i la i nåm a cung m~ng Tich Ljch Hoa!

ca

Roi khi tai lOn len dUQc chut xiu, khoang 5, 6 tu6i gl d6 (?J, la rna tai it khi gQi tai bång ten cung celm nhu cac anh chi em khac lam - ho~c nhu la: "be" Hai, "be" Ba ,

Phåp

Am Ph~t 8an 2003

"be" Tu.... tu tren xuong duai thlt tu, giong nhu mQt trong nhii'ng th6i guen (dL1~c gQi "tQm " 16 phong tl,jC , tap qu6n mien Nom Vi$t?); cu trong gia dlnh cac con lily thlt lam ten gQi. Ma ba lai gQi tai thea mQt ten khac. do ba chQn llia khang bie't tli bao gio. Chuy~n niiy , tai khi tai dUQC biet thi tu6i da len 13. dang ngo i hQc Wp D~ Ll,Ic cua truang Trung hQc Cang la p

ca ca

Nguy€:n Trung Trlic dnh ly. MQt dem nQ luc tilt bac, dl chu, anh em, chau chat cua hai giong hQ nQi. ngo;:ti dUQc ngoi guanh guiin ben nhau luc dnh rang cang vi~c cua ngay gi6 ang nQi tai. khi nghe Tårn cua tai tu tren Thi xa Ciin Thel v~, VI da "ta" vui mi~ng k€ I~i sau bu6i cung mam celm chi~u. So la luc sanh tai ra vua tron 12 thang, ba rna tai c6 nilu 2 mam celm canh (mQt måm choy , mQt måm mon). hoa gua cling nhang den cung t~ eln Troi Dilt. Cil'u Huy~n Thilt T6 v.v .. phu hQ tai hao an ch6ng lOn. sltc khoe manh lanh tron tria tai I tu6i chån: trong ngay giap thai nai niiy ba ma tai c6 sap dat chen che. mam sai vai mily thlt IInh klnh khac nhu cay IUQc. nåm dilt, cay vie't, cay keo, cuon tap, cap mat kieng c~n cua ang chu tai! (chi voy hai Trai?), cay thuac, dai dua v.v .. tilt thu niiy bay ra tren bQ van ngua giii'a nha. truac m~t tai dUelng ngoi: roi cho guy ~ n tai tha ho chQn lua giii'a iim i tieng rea ho, c6 va va cling hao hltng cua ba ma, dl chU. c~u, anh chj ... nhltt la c6 them Tam cua tai tham dli ngay vui trQng dai niiy nii'a, va cuoi cling tai va dUQC c~p måt kie'ng c~n cua ang chu, roi clt giii' lam cua rieng tren tay hoai khang chju them buang ra, m~c tlnh cho nha nan ni y ai

ca

ca

ca

ca

ca

mieng m6m kha hett m1ac mie'ng. - Con ngua non haG da niiy ngu nhu... bo , lily cai gl khang lily ma lily c~p måt kieng can cua ang chu n6

57


danh lam gia tai. Theo tui doan nghe chi Bay, thi so ph;l.n n6 sau n~y chiic chiic dot dii.c can mai, ngheo mi!-t r~p. khong phai di ... an may lå do kh6 tårn than r6i d6 (Sau ngay Vi$t Nom d6i doi 30 thang 4 nåm 1975 tM tham, chut xfu nGo la cuoc doi tei phai vac bi ra dLlong an may hav rl,lc xLlClng trong tu cai too, neu kheng kip chån voi dong dOi ch<;ly theo cung ly tLlong cheng cong, ra ngooi bi~n OOng tim dat nuei chf dl,lng loi Co Vang). Hu. ay v;l.y rna n6 li!-i thich lam dang, deo them ... cai kieng c;l.n! Ra ve ta day c6 dQc sach ... Gi troi ... cho cai thång ngt!a non hao da. Ba Co thu Tam cua toi phan mot eau xanh dzon nhu' vl).y! Va chiie danh lam ky ni~m lOi vang ngQc cua co Tam, nen rna toi "ehQn fifa" ten thu 2 cua toi lå... nglf,a con hdo dd ? Cho nen eu moi sang, tru'a. chi~u hay toi h~ rna loi thay vling b6ng thång con yeu quL than th~ om nhom nhu' con kho mu'c biet di eua ba quanh quån ehi!-Y tai. di lui trong nha the gi ba toi du'ong xai Mt ngoai vu'on, eling nhu' cac anh chi em toi du'ong e a hQc bai se khong khoi git,tt minh khi nghe rna toi hång thanh giQng cao, oi ai keu len ... "Ngifa con håa då ... dau ,.6i?" la biet ba dn tai ai; sau d6 moi ngu'oi cu tt! phat rninh cho chinh minh mot nu cu'oi mlm ehi nh~ nhang rieng bi~t! Rieng toi thi cu vo tu'. h6n nhien ehåp nhl).n "edi" ten nghe qua l~n d~u dm thay ... 1<',1 oåt n~y. Vh rna thet r6i eling quen. va thu'ong yeu mai cho tai ngay horn nay ehu'n toc tren d~u nd trång bong muoi nhi~u hon mau vo hot tieu Ri!-ch Gia - Va. chåc thoi gian r6i se tai lUc hoan tårn than tu d'.li cho gi6, cho Mt, cho lita. cho nu'ac giil'a dnh doi mi!-t Phap. mai ... dth nghi~p.

Ira

Ba loi khuat nui lau r6i. con li!-i cm minh ba Co thu Tam eua toi dang ti!-m dung noi dåt li!- que ngu'oi (nhLl tei. sau cCln lec uat h(ln va thon thLlClngi), chåe ngay nao d6 ba co tinh co dQe du'oc nhil'ng dong (ky ni$m cLia) dl vang ngan ngån n~y. c6 le ba se cu'oi vui. må... mi måt thi ru'ng ru'ng dong l~ n6ng. T6i. thång "be" Tu'. Nay lai du'<;1c them mot ten gQi trong gia dinh nil'a, la: - Thång ... - Ngu'a con ... hao da!

Gi .. Nha li!-i ... H6i d6, ba toi von la vien chuc nganh Tu' Phap, VI Vl).y rna du'Qc co quan n~y cung dp cho mieng dåt trong cu' xa mai thanh l;l.p - Cu' xa n~y nho nho thoi; li!-i nåm ehung vai cu' xa Canh Sat Quoc Gia . R6i thi ba rna toi tt! moe li~n tui ra muan ngu'oi dåp n~n. muon dt nha thea ki~u gl d6 thi tuy y thich, day di~u khoang khong c6 ghi trong qui lu;l.t do Co quan Tu' Phap neu ra.

5X

N6i tai cu' xli, thi mQi cu' xa d~u g~n nhu' giong nhau d . Tu chuy~n an d, doi song, giao te v.v .. khong thtS nao khong "bo" ra khoi cai vo qui lu;l.t; neu kien tam giil' du'<;1c, thi chåc chiin thoi gian cm mong manh c6 .. . l tu~n l~ la caD låm, sau khi måy "ang /dn. ang nho" cåt bang khanh thanh! Va ngi!-o ngh~ co bac, chu dl cu' ngl,1 trong cu' xa se cdi bo st! rang buoc ngay l;l.p tuc, tuy am th~m, du cho ngu'oi n~y khong ru re ngu'oi nQ rna hinh nhu' d6ng 10i!-t xe bån noi qui - cm nghe, chu'a tung dQc bao gio, du l chil'! Yl Vl).y rna 2 cu' xa nh;l.p l n~y, rna toi con chQn cho mot cai ten gQi (truyen kh<5u) tMt hay, vo cung tuy~t voi - måy bac tai xe xe lam, phu xe loi hay xe xkh lo ... , cu moi sang co bac nao di ch<;1 dia, gQi Chd tai dia ditSm n~y la hQ se chd li!-i dung nhu' boong, khoi dn giåi thich vong vo Tam QuOc Chi gi het thåy, - X6m Lo Ren! Giil'a x6m Lo Ren (cLl xa CSQG va TLl Phåp) c6 mieu Tien Su' CSQG, va tru'ac mieu Tien Su' li!-i con c6 them chiec san kha rong rai 16t gi!-ch "tcm" hinh dang vuong vuc; xung quanh san li!-i con c6 tr6ng nhi~u goc eay cau, dua vai nhil'ng cay bong, cay an trai v.v .. ru la xanh che b6ng mat ru'<;1i luc tru'a troi d6 anh nång hung hu'c lita tu b~. tam hu'ang chang chang; chiec san vua du cho may "anh" hUi cua, måy "eht" k~p t6c tu6i tren du'ai g~n bang nhau nhu' toi hoi hQp danh chuy~n chuy~n, da lon, da du, da banh ... bat ktS thOi gian tinh, khong dn biet co bac lang gi~ng dang dn st! yen lii.ng ngm ngoi ... , may "anh" hui cua, cac "chi" k~p t6c choi dua tai luc nao dm thåy chan, thi ... keo nhau dia nha . HQc hanh thi toi coi bo con do do, it khi bi Co, hay Th~y giao danh don VI nhil'ng chuy~n låm dm khong thuoc bai, hoii.e lam toan. viet chinh ta ... Cha, (cOng t<;li , cOng bi. cOng chfnh vl) cai san 16t gi!-ch "tcm" tru'ac Mieu Tien Su' CSQG n~y, lam khdi ditSm cho toi bi rna toi quåt ch6i long ga b~m dit nhu' an com bil'a. Thi~t V;l.y, bil'a nao rna toi khong bi co bac lang gi~ng dån con tai nha mång von rna toi (dOi khai) rang: "Nhu khOng ... thdng "ngifa con hao då" eua .. , bae ... no bQp tay (thdng con da co båe fång giing)". Thang Ti sun du'ong cMi vai dam con cua

chU Hai tau, bac Chin lai. V;l.y rna khong biet miic rna gi vai thång be Tu', rna n6 x.am xam di tai da vo dit con tui 2, 3 cai, lam thång nho s<;1 qua kh6c do con måt bo chi!-Y riet dia nha, het bu6i chi~u nay khong an com uong nu'ac gl raD trQi, d6 ... chi Bay! Va chin mu'oi chin cQng vai mQt la mQt tram ph~n tram, toi " duqe an" roi may vai quy goi du'ai ban Thong Thien giil'a san nha; neu nhu' khong an "bånh tet nhun may" va quy goi (hoQc mo tei chl thLlClng tlnh rav SCI SCI) thi bil'a chi~u ay hinh nhu' tOl leo len mam com ... an (kheng) du'<;1C ngon mi~ng (chut xfu nao het thayi). Qua tai ben "dat nguiJi dung" n~y, r6i cu'ai v<;1, sinh con. Blnh thu'ong lo tu tam du'ong tanh, co gång xay "bUe tuiJng ehOng san - si - tham - hq.n .. , do ngoq.i ednh lai euon", Quy Y Tam Båo giil' gin Chanh Phap, doan lia

Phap

Am Ph~! Dan 2003


ngu gioi; låy Trung Hie'u, va nen tång phong tue t?P quan que hudng Mt Vi~t luon nhåe nhd chinh bån than, day do con cai, cu xli' chan tlnh cimg nguoi ban xU. Toi ngay vfj ch6ng toi xay lung nhau, ke lo trong nguoi lo ngoai chi thu lam lt,mg kie'm d6ng vo d6ng ra, dln th?n tung chu tung phan, n~ng d~u tinh toan d€ c6 du mie'ng edm manh ao trang tråi du mQi loa i chi phi (cho vOo dong Illang hang thang; neu co dll ra chut dinh thl moy man lam - khi mo vot gia ngooi chc;l cong ngoy cong tang vQt eoo . va nhonh hem bllac nho y cuo "chu " E)Qi thv ben Oc Ch6u). Chung toi chia bot mot it thai gian trong ngay, thay phien nhau khi vfj khi ch6ng khuyen nhu eon cai nen giu gin ne'p, phong tl,!C cua Dan toe, giong noi Lae Vi~t: dung quen n6i, dQc, vie't Quoc ngu them hdn nua - vL tre Vi~t la mot trong nhung dua tre thong minh nhåt tren the' gioi, co thE tie'p nh?n 2 hoae 3 sinh ngu trong eung mOI luc. Ha gltie'ng Vi~t la tie'ng M~ de? C6 mot bu6i tnra nao do trong mua he nam nay, Xuandua con gai lOn eua vfj ch6ng toi, khi gia dlnh dUdng ehum d~u nhau ng6i xum xit nuong måy lat thjt. vai cai d6i heo ngoai Vlran rau d?u: bong nhien co be ngung nhai mie'ng banh ml trong mi~ng nguoe m~t len nhln toi, r6i thanh giong hoi: - Ba Tu di ... Chut nua ba Tu cho con di dm voi nho Isahella ben nha. nghen ba ') Toi ehua kip u'a lOi. thl nghe nha toi da len tie'ng hoi nglifje l<:ti con gai: - Con tårn ngoai h6 thien nhien, hay la trong nha? - D<:t. ngoai ho thien nhien do ... rna Tli. - Lue nao con dia ') - Oil elling S gio rliBi ehieu, la con voi nho Isabella diln nha u dia tdi nha lien, ha rna Tli. Nha toi g~t d~u dong )': - (Ja, qu~n ao dm rna Tu giat ui roi do; da xe'p ngay ngan d€ trong ngan tu nhu lue truoe. con thåy r6i cho gl? o rna.. . Con nhd dIa nha eho dung gio do nghe khong, Xuån. Con gai toi l11Lrng ra. elioi th? t tudi, da p: - Da. con nho roi rna Tlr. Ngoi lang yen nghe hai me con doi dap voi nhau, toi khong c6 them l110t y kie'n nao khae, VI day la dieu loi rhliong khuye'n khieh con gai - thInh thoang, trong nhung ngay he c6 nång dep, vfj ch6ng chung toi thuong "t/uip ILIng" thea chån co be h~u toi dufjC viiy vung lll.i duoi nlioe eho khoi then voi ludng tam. Rieng nha toi, thl ... ng6i tren bo dåt uong nlioe IQc nhln hai cha con tårn, VI nang ... khong bie't 10i' Con gai roi, co be gia moi 12 tu6i d~u, va nam hQe ky n~y vua "bo" len dUQe Wp SC tnrong Gymnasium duoi Qu?n; co be nang di bdi, di loi lam: cung nhu co vai l~n da tho the cung toi niem md lroC (tiep tl,)C khi co be lon them voi tuoi nGo) se dude vQ ch6ng toi eho di hoc qu~n ... vQt.

Phap

ÅIll Ph~1 Dan 2003

Chuy~n toi cha di hQc qu~n vQt se ... tinh sau; cha bay gia chuy~n co be h~u nhu mot tu~n co 5 ngay thl g~n he't 5 ngay co be sieng nang om qu~n ao, ru them co ban hQc cung Wp ben nha di ra ho thien nhien hay la trong nha tårn, thl toi bie't trung ngay boong co be tinh chuy~n gl r6i - Cach con duong ben kia ehung cu gia dlnh toi dang cu ngl,!, co mot gia dlnh nguoi ban xu, nguai ch6ng chu gia dlnh n~y cung lam chung sd voi toi, ten Karl: g6m vQ ch6ng voi hai dua con (måt trai , måt gai), rna ne'u c6 dip tat trai nao d6 niem kieu hanh dot nhien xuåt hi~n trong long r6i (onh chi Karl nho ta) tu dong dam ... buoc len ban can, toi lin chåe ding cay kim se chi tren sa 100 - con 2 dua con chåc cung xåp si 60, 70 ky cho khong thE nao cay kim ban can nåm y duoi 4, 5 ehl,!c ky dUQc Nhu'ng ehuy~n n~y vQ ch6ng, con cai gia dinh anh chang Karl it khi ... co can dåm låm.

ca.

U nhI ...

Co be Mdng lo xa, sQ .. . tudng lai se c6 ngay thjt da cua co be bong nhien tron tria nhu trai mit To Nu, giong y chang nhu hai dua nho cua gia dlnh anh chang Karl'

C6 ehuy~n di 10i di bdi n~y, thl moi diin ra chuy~n di 10i di bdi kia , tri 6e toi chfjt quay ve khung trai thd åu: va toi nga"ng mat nguoc ngo phot qua måy day d?u hoe eua nha toi tr6ng tren luong dil.'t trong khu vuon canh goc sån nha. Thud toi hay con nho, tu6i c6 le vila len 6, hay 7 gl do. Xom Lo Ren cua gia dinh toi cu ngl,! khong co dong song nao chay ngang qua he'l: ehI c6 con kinh dao nho rna thoi - n6i con kinh thl cung khong dung cho låm, VI chI rong hdn chie'e mudng nuoe l hay 2 thuoc la cung: nguoi truoe daa con kinh n~y dE diin nuoc tu Vinh Thai Lan chåy thong vo måy muång daa xe dQe xe ngang låy Mt Mp nen nha cha x6m Lo Ren, va ngufjc lai diln nuoe dd chay thoat ra. Nho vh rna x6m LO Ren khong bj t6n u nuoe dd do cae ba vfj eua vien chU'c CSQG, Tu Phap (trong do cha c chan la phoi them mo toi nGo) phe' thai båt kE tMi gi an tinh. Dong kinh nåm cuoi x6m LO Ren, tu nha toi ne'u loi bo ca rich ca tang thl måt khoang 20 phut, hai ben ba kinh co vuon cay trai, hoae tr6ng hoa m~u bon mua xanh um tudi mat: bon nam thång ban cua toi thuong hay tl,! t~p chdi dua da lon, da du duoi bong ca.y da truoe mie'u ong Th6 Bja, sau khi thoat khoi gio hQc nha ba giao lang - trong xom Lo Ren thuong hay gQi ten: Thie'm Nam "n/uf". Truoc mie'u ong Th6 Bia co be'n cha måy chie'c xu6ng con cua chu Tu "no" dau, va chinh be'n nuoc n~y la ndi toi quye't dinh ... t?P 10i, tu bu6i trua tan hQe nao do om t~p dung tren bo de Mt. tro måt nhln måy thång ban than khong mot chut xiu e ngai nao he't, bQn n6 "ngang nhien" nhay ao ao xuong nuoc, r6i ... thi dua nhau vila dua gian vila loi, vua I~n nhu.. ong Ye't Kieu!

a

Khi bie't toi muon t~p bdi, anh sau Phat cu ngl,! ke' ben nha, va hQe tren toi 3. 4 Wp phåi måt eong do danh, khuye'n khich: måt sU'c "bie'u ddn" trua c m~t toi nhu


nhung ngu'oi lI/C si bdi 10i chuyen m6n; dom anh "biiu diln" rna t6i ngoi me ... ngd ng~n ngu'oi ra, me tdi n6i khi anh Sau he't hdi giai thkh len giQng hoi I,!-i: t6i co hi~u may dieu quan trQng nåy gio anh kh6 nu'oc mie'ng giai thich, du ngu'oi bi~u di~n hay kh6ng? T6i lik dåu. khie'n cho anh n6i qu'!-u (sån) len tU'c thl, va phan ra mot eau khie'n t6i dau thau Troi xanh (dau nhll bi roi måy eua ma t6i quat vao dit), roi anh Sau quay Iling bo dIa nha, anh di rna t6i thay nhu' anh du'dng bi rna du6i sau Iling v~y: - Måy ngu nhu'... ngtfa con ... hao da! Y~y rna, lue con ngoi l,!-i mlnh enh. t6i moi nho ra dieu thl/c hanh thU' nhU't cua anh Sau chi d,!-y, va nho th~t r6 rang do cho: "Muor! llji dUq"c mau h(m nila. meh hav di heIn trang md:, · ddm co ncw thi~t la rcJm. v/ Cl do co nhilng con chu6n chu6n song ldu ngay, nen no lon gdn bJng ddu ngon tay tao day ne. nho chua.? Md\ bitt mljt "ai con r6i keo do len. phinh b~tng ra cha no cein 1'0 ddu /'lin cua md.\'. Nhung dilng co quen nghe klu5ng, m6i mQt phdt chu6n chu6n cein run. mi~ng mdy phdi la Mn len: "bilt IQi, bilt IQi ... " R6i sau 3 ngay cha chu6n chu6n cein run ha rdm nhu vQ.\'. tao tin cheic chein la mei,-", se bilt {Qi liin tu 1.'.' do nglfa con ... hdo dd.' ".

Ngay l~p tuc sau khi nhO ra dieu chi d'!-y thU' nhU't cua anh Sau. t6i hOn hd ch,!-y v6 tuO't vu'on cay trai nha 6ng Chin co. hai tay v~t dam co tranh cao hdn dåu, can ngu'oi ao ao "tdn cong" qua may blli måc cd, may gO'c tre co gai tua tua nhQn hoåt kie'm båt cho du'dc 3, 4 con chuon chuon nhO't trong bQc ny-lon, roi c<!.p måt dom ngu'<;1c dom xu6i coi co ai di dU'ng thd th~n xung quanh hay kh6ng! Va. hen thiet la hen. kh6ng ai "ngu nlu( toi" ma bo thoi gian ngQc nga ra M di be hoa båt bu'om trong khu vu'on n6i tie'ng la "co ma" n) cua 6ng Chin co nåy he'l thay. Yung tam. t6i lien tho tay v6 bQc ny-lon l6i ra mot anh chuon chuon co ve bl/ hdn he't trong bQn, tay khac keo ao thung phlnh bllng "coc" ra: mieng t6i la "bilt [Qi, bilt [Qi ", va mieng "anh" chuon chuon cling cung mot lu'<;1t du'a gån toi dåu run. Cau "bilt IQi, bilt.. ". - cau nåy hdi lOn. nhling toi chu... "/Qi" thl bi c.lt ngang nlta chung. nho xiu: chuon chuon tham lam c.ln run dau thau 6ng Troi, ba Yai di l~n' Nhling tanh li la cO' t~t cua t6i

tu khi moi lQt ra khoi long

m~. cho nen t6i rang suc cho chuon chuon c.ln run, va

mieng vån u~ oai la "bilt IQi, bilt [Qi ... " 2. 3 lån nila moi chiu tha may con chuon chuon bay v6 khung troi tu' do nhu' tru'oc. va hai tay t6i 6m bllng "coc" xieu v~o de'm nhilng bu'oc chu'n am thåm dia nha. Nguyen dem do. may Mu c.ln cua chuon chuon tren dåu run hien len mau do nhu' son tau. hanh h,!- dau nhuc v6 cung khie'n t6i kh6ng tai nao do du'<;1C giac ngu d~ dang nhu' mQi khi, phai 6m bllng ron ren may lån qua ben giu'ong rna t6i lay hOp eu-la hieu "con cQP" dang d~ tren ban ngu rna xuc: l,!-i quay ve giu'ong nåm chiu tr~n don dau don d~p cung suc nong nhu' llta (eua dau eu-la 'con cQP ' thoa nhiE§u quo tren da non!). Gi con gl te tai cho bång, eling chi VI ham bie't loi ... ngang xu'dng. nO

Mot lån. 2 lån. 3 lån. 4 lån rang cho chuon chuon c.ln run them, te tai chiu dl/ng tung cdn dau thu'dng. cong sU'c nong nhu' llta cua dåu cu-la "con cQP" thoa dåu run ... vån chu'a "dtinh g/:lC" du'<;1C tanh n bat tri cua t6i: qua toi lån thu 5 ... hay lån thU' 6 gl do ... T6i båt dåu kie'm di mu'dng hdi qn nu'oc, nhay um xuO'ng thl/c hanh ... 10i. Nhu'ng ... troi dilt di. sao rna than th~ 16i nhu bi rdi vao cho hu' kh6ng, kh6ng co mot chut xiu kh6ng khi nao he't nhu' våy ne, mieng t6i u o md lon cO' la len du cUu. thl bi nu'oc mu'dng tran v6 dåy, muO't xuO'ng bllng l~ lang tu'dng chung nhu' chu'a tung du'<;1c uO'ng, va ngu'oi t6i chlm lim xuO'ng day mu'dng. Ky nåy che't nhan rang ra roi ... Troi di .. . dåu oc kip nghi rång se bi che't la di chåe. nen hai tay hoang hO't cO' qud quao khåp moi hu'ong. Ph~t dO. cho nen t6i may mån con hu'dng du'<;1C phuoc duc vo nhåm r~ cay blnh bat mQc ben bo mudng: mung hum. gång hdi tan nu'dng suc keo le't than th~ håu nhu he't con elt dong len bo dilt, nåm thiing chu. thd muO'n he't ra hdi ! Hu hon, hu via ... Tanh Il bat tri trong dåu con ngu'a ... con hao da cua c6 Tam t6i bie'n di dau mat biet. kh6ng con M l,!-i Mu ve't gl d. Sau ky che't hut nåy. 3 thang sau t6i moi tIm lai dlfdt: quan blnh cho tam hon. va nghe lOi ba t6i da bo ra tung phut ngu'oi roi ranh giang d,!-y. nung them y chi. voi dy them long tl/ hao. Sau khi thl/C hanh gån l tuån le t~p loi tren ... mat dilt: t6i co du niem tin tUdng trd lai. moi ... dam can dam nhay xuO'ng mu'dng nu'oc qn sau nha mot lån nila t~p loi. rna kh6ng quen 6m theo ... than cay chuO'i da du'<;1C ba t6i chat lam thanh doan ng!ln. T6i t~p loi voi nhilng dong tae nhe nhang. kh6ng ChUI lo s<;1. v6 cung blnh than. T6i bie't loi la nho ba t6i an ui. khuye'n khich. - Ba Tu' dang nghi gl vh hL . ba Tu'? T6i gi~t mlnh trd ve thu'C t,!-i. nhln con gai mim cuoi: va nghe tie'ng ba xa t6i eling cuoi lung bung trong mieng dap lOi thay t6i: - Gi. ba Tu' con chåc ... md mong toi ba cai vu lu6i thd, tu6i thie't gl do da 6ng nila roi cho gl. Ong suy nght rie't roi. rna Tu' thay than hlnh 6ng cang ngay cang rom nhu'... cay vie't chl cua con do Xuan! - Sao ... ky

v~y

rna Tu'?

- Co gl rna sao voi trang giila ban ngay ban m<!.l nåy ha con! Hoi nho ba Tu con ... n6i tie'ng la ... ngua con ... hao da nSi rna . Con kh6ng bie't a?

- d ... D,!-, con h6ng bie'l. Ma ai I,!-i d<!.t ba Tu' lå... ngl/a con .. . hao da. Ma Tu' bie't kh6ng. v~y rna Tu'? Ba xii t6i tu lue moi sinh ra d6i måt da nho. gio "nang" md mang nen mi måt ru xuO'ng, dom dn th~n lai cang thay nho hdn:

Phap

Am Phiit E)an 200}


- Ngoai ten gQi trong gia dlnh la be Tu do ang ba noi d~t ra tu khi ba Tu con moi chao doi; lOn h~n them chut xiu nua, ba Tu con con c6 them mot ten gQi khae, do ba ca Tam con hi~n dang d ben Phap la "ngl!Q con ... hao da" d~t rieng cho ba Tu con, d6 Xuan.

- Ca da c6 cho trQ roi?

Con gai tai ngo ng1ln nglfai ra, låm thåm trong mi~ng:

- D,!- d153 Mang Phuoc Håi.

- U he ...

- Cm c6 hai chi em d?

Nglfa con ... hao da... Roi quay qua tai, ca be n6i them. Ba Ca d~t ten rieng cho ba Tu nghe eling hay hay, hen ... ba Tit? Huy Giang, doi 550, mua vao HQ 2003

- D,!- c6. Em d chung voi mQt chi b'!-n cling lam d nha thuong y te. - C6 gån day khong?

- Da, cm c6 hai. Tai g~t dåu: - d the thl rong rai thong thå khoi bi tre con quily råy . Nhttng cling c6 di~u phi~n. Khong bi tre con quily råy thi l,!-i bi nguoi lOn phi~n nhieu. Toi ngån ngu khong biet nen n6i tiep nhu the nao cho ti~n. Thl nang mim cuoi. - Em hi~u nhttng khong c6 cach nao khac. d doi phå i biet chQn slf bilt ti~n nao tuong Mi nho han het.

hoa

khe' Iling

d6i Ve Hong

Khi d~t tach tra len moi toi thily nang dam ehieu nhln ra cay ngQc lan dung qnh elta s6 phong toi. Nang ngung uong tach tra, say me nhln tMt lau nhu khong c6 toi ngo i truoe mat. MQt lat, toi chQt thily noi vanh mi måt nang c6 l6ng lanh nuoc måt. Roi hai giQt nuoc måt dQng l,!-i, thanh hlnh. Nang quay v~ toi, dua canh tay ao cham måt, mim cuoi nguQng nghiu: - Xin loi anh .

Toi ngåt lOi: - Chåe co dang nho nha. - D,!-, nhln cay hoa ngQe lan, em nho cay ngQc lan nha em. Em nho ba Ngoai. Moi bu6i sang em hay d~y som ngåt hoa ngQc lan dat len ban Ph~t cho Ngo,!-i. Em di xa, chåc chi c6 ngo,!-i la nho em nhi~u nhilt. - C6 xa nha lån dåu tien nen su nho nhung x6t xa. Uu dån se quen di. - Vang nhung phåi lau låm moi quen dUQc.

Buoc len ehiec Lambretta hang, tai tu nhien thily Tram ngoi thu hlnh d mot g6c xe. Tai quen Tram mot thang truoe. Nang la y ta vien di~u duong vua ra truang chua dUQc mot nam. Bang lam vi~c d Ba Niing thl c6 giily d6i VaD Nha Trang. Ham moi VaD nang nm Mn dia cm tai do lOi d~n cua anh Hi~p, anh r~ nang. Hi~p la b'!-n hQe cua tai hoi d truang Khåi Binh. C6 mQt ca em lam vi~c bi d6i di tinh xa Hi~p viet thu gioi thieu eho tai, gian tiep thay anh d~ tuy co giup do ca em nhut nhat. Sau khi dQc thu cua Hi~p, tai hoi: - Xin lai co VaD Nha Trang lån dåu tien? - Vang '!-. Em moi toi day lån dåu. GiQng n6i tråm, thu giQng it g~p noi mot thieu nu. Tai dQi nghe mot giQng n6i nhu vh nen tai thily thieh dat cau hoi dE nghe giQng i1y trå lOi.

Phap

Am Phat E)iin 2003

Sau d6 toi Mn tham nhå trQ cua Tram mQt lån. Toi luu y nhln co ban cling d chung voi nang dE nm doan xem nhung loai y nghT nao hay d6ng do d mot khoi 6c nhu v~y. Co ban c6 doi moi n6ng bong tinh dm va mQt not ruoi Moi dim. Vanh måt boi nhi~u but chl than. T6e do roi loa xoa theo ki~u rong bi~n, man dai, say dåm . Vai to tuån san bla loe lo~t in hlnh tai tlt ehieu b6ng vilt tren giuong, tren di vang. Man treo clta mang hlnh ve meo m6 lQn xQn. Trong khung cånh do, Tram v§n don sa va tlf nhien nhu mot la co non giua dong nOi. Khong c6 slf pha che, tinh toan, boi slta nao tren doi may dai mau nh,!-t d6, tren hang long mi cong, tren dai moi phon pMt mau hong. Nang cuai båo: - Em d day cling de chiu. Tmnh thoång em va chi Hoa ten chj b'!-n - di pho g~p anh. - Toi it hay di pholåm. - The rna lån nao di pho cling g~p anh. 61


Tai khang biet d6 la lai n6i dua hay lOi n6i th~t. Sau d6 Tram d6i nha trQ. nhil'ng ca thieu nil' doe than thu'ong phai d6i nha trQ luan. y nhu' nhil'ng con meo phåi tha con di giau khåp mQi x6 xlnh. Nhil'ng ehiee Vespa, nhil'ng ehiee xe gån may. tmnh thoang nhil'ng ehiee Jeep hay d~u tru'oe nha. Hang x6m khong u'a nhil'ng tieng xe r6 khi tål may va khi n6 may. tieng eoi ~m o~ gQi e6ng. Phai don nha dti danh lae nhil'ng ehiee xe thieu nh~n nai. T6i mal hUL Tram Ham tru'oe day khi cam mot euon titiu thuyet moi xuat han. toi nhln lau vao bue anh mot thieu nil' in ngoai bla. Hao hao giong mot ngu'oi nao? Dai måt khep ho. må mang xa viing. Mai t6e buang dai . Doi moi ... toi eh<;1t nM Mn Tram. Dung la khuang mi,it d6. Tai nhln ky vao bU'c anh va toi thay Tram d~p. L<.I ehu'a? Co nrun VaD bUe anh eua mQt ngu'oi khae toi moi thay r6 mal Tram. Tru ra khi doi di~n voi nang. tai bi giQng n6i, nQi dung eau ehuy~n. bi xue cam eua toi lam sai l~eh di hlnh anh eua nang khien khi runh dung l<.li toi thay nhil'ng Mang net eua khuon mi,it thap thoang må h6. Huong ehi. khang biet da may thang r6i. tai khong e6 dip gi,ip l"i Tram. Toi mua euon Mu thuyet v~ di,it dung d ban. d dau tu. d tren måt radio. qnh dåu giu'ang. Thlnh thoång lai nghI: "Ham nao gijp xem co phdi Tram d~p nlu( ,he' f.:.hon8 :J". Bal ngo moi hai hom tru eh<;1t gi,ip nang tren ehuyen xe Lambretta ham nay

Tai bu'oe len xe. ng6i VaD cha trong ma hai ngu'ai hanh khaeh da xich l"i dti nhu'ang eho toi: - Uu qua em khong ghe l<.li thåm anh. Hai thang nay ban lien mien . Het chung ngua b~nh dieh h"ch Mn ngua bach håu. dau mua. CU deh mQt hom phåi tru'c mot homo - Chåe hom nay co moi du'<;fc rånh nen di v~ nha que ehåi My? - Dau e6 du'<;1C nhu' v~y? Em di voi doan eong tac len Phil Vinh chung ngua djch h"ch. Dang le di xe cua Ty Y te. nhu'ng em ban ti vi~e phåi toi tr~ nen danh di Lambretta hang. - Co thoi d Phu'oe Håi? - Em di da lau. Thay nha hai lån nil'a r6i . Hi~n em d du'ang M<.Inh Ttt. Mot xe ehd hang eao ngh~u ngh~n åm åm ch<.lY toi lam at ca tieng n6i cua Tram. Cå hai chUng toi irn li,ing. Gi6 ban mai l<.lnh buot th6i t<.lt VaD hong xe. Xe eh<.lY ra khoi thanh pho. Mau xanh cua nhil'ng ruong rau muong lam tu'åi mat doi måt. Tram cm tay len tri~n nui cao, xuyt xoa: - C6 con du'ang di tren dåu nui kla. D~p qua anh nhi? Tai thu'ong thån nhien tru'oe nhil'ng tieng xuyt xoa ng"c nhien cua dan ba con gai. nhu'ng khong thti chong cl1 n6i

voi giQng n6i tråm am eua nang. Nhat la VaD mot bu6i mai l"nh nhu' the nay. GiQng n6i .ly nhu' c6 chua anh nång tren d6ng lua chin mau vang, nhu' lå håi thd cua nhil'ng ehum hoa mau do. Toi n6i: - Con du'ang d6 di tu chua HOi sang Phat hQc vi~n. Phat hQc vi~n nll.m kia. Nang nhin thea ngon tay toi cm. - Em c6 biet Phiit hQC vi~n d Hue. Anh Chån Hnh con eua O em tu d My. - Co d trong gia dlnh

Ph~ t

ttt?

- Khong, em chl dQc kinh sach va theo Ngo<.li di chua. Ngo<.li em sung d<.l0 låm. - Tai hitiu. Cang v~ gia ngu'ai ta dng Mn gån ton giao hån. Luc con tre ngu'ai ta tin d sl1 thong minh eua khoi oc mlnh va sU'c m<.lnh doi dnh tay mlnh. Khi lon len va dng di sau VaD nåm thang, ngu'ai ta nem nhi~u that b"i, va ngu'ai ta båt dåu hoang mang. Ton giao la nåi nu'ång tl1a. Toi nhlln vai mot di nh~ to ra chu'a tin may d lai rnlnh vua noi, r6i h<.l thap giQng: - Toi khong thong th<.lO v~ Ph~t phap nen co th~ nh~n xet vua r6i eua toi la sai. Chet! Co vua noi co co dQc nhi~u kinh sach. Toi thåt xau h6 VI dii lam nham di vi~c "Ban mon vii phu ". Nang cu'oi xba. - Anh lam em xa'u h6 tru co. Xe dåu d ch<;1 Moi, bo mQt ganh ca xuong. - Khi nao co dip toi se du'a co di tham Phåt hQc vi~n. Chung ta se di tren con du'<1ng ch"y våt lu'ng nui do. Ngay Tet ngu'<1i di du Xuan tren con du'<1ng a'y ra't dong. - Dung tren lu'ng nui nrun tha'y cå Nha Trang? - Tha'y r6 låm, du'oi mc1t rnlnh, bai bi~n, xom Bong, Thap Ba, cåu Da, Phu'ong Cui. Quay ra sau la rung dua xanh mu'ot bong loang cua Vlnh Di~m, NgQc HOi. Phia Nam la ruOng . Nang khe gåt dåu: - Canh tri tu tren caD nrun xuong bao gio eiing d~p. Nåm ngoai em di Quy Nhån chåi co lea nui Ganh Rang thåm mQ Han Mi,ic Ttt. Dung tren mo nrun xuong viing b~ Qui Nhån uon eong mQt mau xanh ngQe' bieh nll.m im li,ing. ba't dQng eam nin. Em nho den eau tho da Han Mij.e Ttt: Chao ai ! GM qua trang tu ludng, MQt viing co lieu cii bq.n dili. Em chc1c Han Mi,ie Ttt co dån, dau kh6, nrun xuong, nhan gian dch bi~t hån voi rnlnh kia, nrun viing b~ mau xanh, nghI Mn than phån mlnh, nghl Mn eai ehet giåi thoat nen moi viet du'<;1e ma'y eau thå do. Toi mim eu'ai:

Phåp ÅITI Phåt E>an 2003


- Co c6 tam h6n thi Sl. V~y khi tham PMt hQc vi~n, toi se du'a co di thåm nhung lu6ng hoa dyp do thu'<;1ng toCi Giam vi~n ti! tay cham s6c lKy. Co se nhin thKy nhung cay khe d lu'ng d6i tr6 hoa lim, nhung chum hoa hinh kh6i luc lang mu'C1ng tu'<:1ng nhung ng6i c6 thap. - Anh c6 ve th6ng thao dnh d6 . - C6 doan kh6ng l~m . T6i c6 dCiY d tru'C1ng B6 D~ nen du'<:1c quen voi Thu'<:1ng tQa Giam vi~n va voi h~u het cac ehu d vi~n . - The thi hay qua. Chung ta chQn mot ngay chu nMt nao va em nhC1 anh hu'ong d~n cho di xem. T6i nhin kh~p cac hanh khach trong xe, toan la nhung ba bu6n ban ao qu~n nhau nat, ban chan blli b~m xo VaD doi dep Nh~t Ban. Quang ganh m6c d sau xe du du'a the o nhip xe chay. T6i hCi thKp giQng: - D<:1i tinh the quang dång hån då. Ph~t hQc vi~n vua bi bO' rap horn hai mu'åi thang tam. Tru'C1ng B6 D~ då d6ng elta. Nang g~t dilu: - Vang. Em hiEu. Nang nhln giay lau ra clta xe. m~t Iu'ot qua nhung dåy oma. cay mit. cay bu'di. cua vu'C1n nha ngu'C1i ta nåm dQe du'C1ng lo. Mi m~t khep hC1 mot nlta . Ch~c ch~n la t6i khong lilm neu t6i nghT rång nang dang M trQn tam h6n nghI v~ ba Ngoai. Giua mua Phap nCin. tieng chu6ng ehua im båt. lai them dua chau di xa. Hoa ngQc lan phåi tLf tay cu hai dang len ban Ph~t. Moi ngay hai hoa nM Chau. kh6 ng biet than gai d nåi phu'ång xa.

cay

Xe chCiY Mn b~nh xa Phu Vinh, t6i phai du'a tay vo VaD va i anh lai xe ra hieu cho anh ngung xe. T6i n6i : - Xe Mn Phu Vinh nSi. C6 chuin bi xu6ng. Nang gial mlnh quay lai. Ve måt thin tM. Bu'oc xu6ng xe trå ti~n cho anh pl1ll xong, nang g~t d~u chao t6i rna khong n6i . Xe r6 may lao vut lai. T6i nhln ra clta sau. Nang di ch~m råi cui nhin xu6ng Mt. Ch~c tam h6n dang quanh quin xung quanh g6c ngQc lan, ba Ngoai, con du'C1ng Ph~t hQc vi~n. mau Mt do du'<:1m tren d~u nt."ii.

Tru'C1ng B6 D~ d6ng elta I T6i nho nhung ngay hu'ng lhinh. tieng chu6ng tru'C1ng reD vang va hQC sinh tu cac neo tKp n~p vao tru'C1ng. Cac chu Di~u d6ng phuc ao nh~t blnh mau nau di ch~m ch~m thanh mot hang dai tu ITnh thKt xu6ng . Dang di khoang thai, net mat nghiem nghi khien t6i nghT Mn cac vu'ång gia nl' d~ hQ Ta , hQ Vu'ång, dC1i T6ng d ngo 6 y. thanh caD trong chiec ao lham dai. Cac hQc sinh nho barn VaD cac chu voi vInh du dieu. Th~y giao baD: - Cac em håy de nghi mot ngu'C1i phu trach bkh baD cua

Wp.

- Chu Hu~ Th6ng, thu'a th~y, chu Hu~ Th6ng. Chu Hu~ Th6ng dung d~y nghiem trang thu'a rång ngoai bai hQc d tru'C1ng con phai b~n hQc kinh di~n tren vi~n va ph ll trach hQp CUu thu'ång cua Vi~n . Th~y giao thKy chu n6i c6 ly, nhu'ng cac em nång nåc kh6ng chiu: - Thu'a th~y, chu Hu~ Th6ng ve dyp. - Hoan h6 chu Hue Th6ng - Hoan h6. Chu Hu~ Th6ng danh phai nh~n chuc tru'dng ban bkh bao . Th~y n6i:

- Cac em håy b~u lien doi tru'dng cua IOp. - Chu Nguyen Lu'<:1ng, thu'a th~y, chu Nguyen Lu'<:1ng . - Hoan h6 chu Nguyen Lu'<:1ng.

Chuc vl;! gl cung ",ntfy chu", cong vi~c gl eung "rna)' chu", th~m chi chung d~ nghi nhung chuy~n v~n vå. Chiing han th~y n6i "Ai tlul hat bai LONG Mt nghe naa" thi c6 tieng d~ nghi ngay: "Thua tMy chu Tam Dac". GiQng chu Tam Duc 6 6, moi I~n dt tieng dQc bai thi tu'dng nhu' trC1i s~p d6 cån gi6ng. Chung thich nghich cac chu VI cac chu hi~n lanh tha thu. Cung nhieu khi lam nung nua. Thång Lu'ång hay xin ti~n chu Thi~n Giap. N6 k~ I€ nhung mon n6 them : 6i. me. chum ruOc. coc va chia tay xin chu mot d6ng. Chu mim cu'C1i lang le du'a ban tay len loi våo khe ao nMt blnh m6c tui IKy cho. Gap dua hQc sinh nho nghich ngåm hay noi chuy~n, nhi~u khi th~y giao phai cho doi cho xu6ng ng6i canh chu, hoac giua hai chu lOn. Su' co m~t cua cac chu lam IOp hQc Km ap mot tlnh than yeu gia dlnh. HQc sinh c6 cha (th~y giao), c6 chu, c6 anh chi em. Lop hQc lai c6 mang them mot khong khi hoa blnh thanh nhå.

Khai giang nien khoa 1963-1964 nhåm gifi'a mua Phap nCin. nen c6 nhi~u hQc sinh xin rut h6 så di hQc tru'C1ng khac. D6 la con em cua mot s6 c6ng chuc, binh Sl. HQ kh6ng mu6n VI con em hQc d tru'C1ng B6 De ma bi chinh quy~n d6i di mi~n nu'oc doc hoac bi giang chuc. Lop hQc mang nhi~u khoang tr6ng nhu' mot cå th~ mang nhfi'ng vet thu'ång. Cho tr6ng d6 la eho ng6i cu cua Mai Van Hi~n, den nhu' mot thoi chl, cua L~ Chau than manh nhu' mot con nai uy€n chuy~n, cua Vo Quang Tri hQc gioi va nghjch nhKt IOp, cua Tr~n CCim bi 6ng giam thi b~t quå tang nåm tr6n sau ngQn thap d~ dQc ti~u thuyet kiem hi~p . Vet thu'ång cua lop vua la vet thu'ång nåi lang cua th~y giao cua hQc sinh con lCii. Våo nhfi'ng luc nåy , mQi ngu'C1i moi dm thKy thKm thia y nghIa cua mot cau n6i bi I~p lCii qua nhi~u, nhieu Mn noi g~n nhu' bien thanh SaG ngu: "wp hQc la mqt gia i1inh ".

Tieng n6i rao rao n6i len ngay: - Thu'a th~y , bQn em de nghi chu Hu~ Th6ng.

Phap

Am Ph~t 8iin 2()()3

63


Tiep thea sau, la nhi1ng euoe bi~u tinh doi thlie thi ban thong eao ehung. doi thoa man 5 nguy~n vQng, doi tra lai nhl,!e than Ni co Di~u Quang hoa thieu. Lop hQe con vång bong nhi~u em hQe sinh ni1a. Chung theo nguoi lOn xuo'ng nåm CJ ty eong an. Ngay bo' rap ehUa ehi~n lam xue dong thanh pho'. Truang dong elta. Cay phu<;lng truoe san truong ehua bao gio phai ehung kien mot su vång lång keo dai duong do. Ngay toi Mn day dy phuelng moi dlf<;le tr6ng. Bay gio go'e no da tram mot vong tay eua em nho. Day dy d~u than eao mau trång mo'e du dua nhi1ng ehum la manh, dai, nghieng nghieng. Th~y trI,! tri lfu tu nhin hang dy mit eh').y ven san ehua. Th~ y nho nhi1ng Hi hQe tro hoang nghieh len ngå t vu mit eham muo'i ån. Co I~n lU hQe tro CJ I').i buoi trua da len hai ca trai mit vua erun. Th~y båt g~p. låe d~u r6i eho luan trai mit. Ui ehung la con eua nguoi ta nhung eung la con tinh th~n eua th~y. Hoang nghieh la mon qua troi ban eho tuoi thel. Lua tuoi vo tu ma th~y då d5y lui vao dT vang. Bo'n mueli nåm hein r6i. Ngay thang troi qua, m6i I~n di xe ra khoi thanh pho' la måt t6i eham phai ng6i truang dong elta im 1m, Ph~t hQe vi~n nåm vång I~ng. Con duong bo våt Ittng nui kh6ng c6 nguoi di. T6i kh6ng biet bao gio moi e6 dip dua Tram di mot vong tren con duong våt veo ay. Thi eh<;lt euo'i thang muoi t6i eh<;lt nghe tin Tram bi n').n. Nang di thåm mot nguoi anh lam qu~n truCJng CJ qu~n Hoa Vang va xe nang bi phl,!e kieh. Nang ehet t<eli tr~n. con nguoi anh bi thuelng nång. Linh eltu ehCJ v~ Da Nang. T6i kh6ng nhin dU<;le thi th~ nang eung kh6ng Mn vieng duele mo. Thanh ra ng6i g<;li I').i Tram t6i ehi thay nhi1ng net d~p eua nang. D6i may dai mau nh').l. Hang mi eong. M6i h6ng pheln phot. Neu phåi nhin thi th~ d~p nat eua nang. nhin mau da xam xanh nh<;1t nh').t. t6i se dau x6t va bi am anh Mn mue nao neu phai nhin ng6i mo eua nang t6i se ehan nan bi quan den mue nao. Kh6ng, nang do'i voi t6i suo't doi se mai mai la di dang thieu ni1 månh mai ay, dep de va trong s<eleh nhlt buoi g~p euo'i eung nang ng6i Lambetta eanh t6i.

D~u thang l L no ra mot euoe dåo erunh, ehua dti~n va

dan ehung du<;1e giai toa. Khåp eae neo pho', nguoi ta di tran ra gii1a duong, tlf dong bien thanh bi~u tlnh, nhi1ng euoe bi~u tinh thanh thlie dung nghIa eua no. Tuy v~y tntang B6 D~ v§n d6ng elta vi CJ gii1a nåm hQe. T6i ghe tham truang mot ehi~u ehu nh~t. Vång ve. May ng6i co thap dung gii1a san truang I~ng le suy tU. Nhi1ng dy sao than eao mQe CJ ven ehan nui thong tha M reli nhi1ng dnh hoa mau trång xuo'ng nhi1ng bl,!i gai thap. Neli nay, ng6i trong IOp thinh thoång nhin ra elta so t6i thay mot con s6e thoan thoat ehuy~n dnh. T6i theo con duong nåm våt Ittng nui qua PMt hQe vi~n. Dang le e6 Tram di eanh t6i vao lue nay moi phåi, t6i nghI. Mot ngay dåe bi~t nhu h6m nay kh6ng phåi d~ eho t6i di mot mlnh. Måt bi~n rong truoe kia, day X6m Moi nåm ep tren m~t

eat. x6m C6n, x6m Bo'ng, Roe Rau Muo'ng. du Ha Ra phåi la neli M d6i måt nang luot qua d~u lai. Nang phai xuyt xoa e').nh t6i "6.' Cdnh G(!P qud!" The ma VI:1t nhien nang da kh6ng con ni1a. Vo ly v~y sao·) Tu so'ng sang ehet e6 bien gioi nao kh6ng? Buoe qua nguBng elta eua eai ehet. nang kh6ng du thoi gio de nho l'). i nhi1ng nI,! hoa ngQe lan. ba Ngoai. con duong nåm våt ngang lung nui. du dinh di thåm vi~n voi t6i. Nang kh6ng kjp nghe tieng ehu6ng ehua ngiin xa. u tdm tieh mieh. Kh6ng kjp nhin dy khe lung d6i lång le lro hoa. Nang kh6ng kip ehung ehia n6i vui rong lon eua nhi1ng nguoi tan mat trong eae th6n x6m duoi kia. mung thoat dU<;1e tai nan rna hQ kh6ng the nao luong truoe dU<;1e. Con duong Mt do ehay lui duoi ehan t6i. Ben Phål hQe vi~n. Nhi1ng toa nha no'i tiep eae ehu di~u vdi bude di khoang thai. Nhi1ng eMu hoa h6ng. hoa hue. nhi1ng hon non bO. nhi1ng h6 sen. T6i I').i dung dlfoi go'e mot eiiy hoa dqi. Ben lai t6i. t6i muong tU<;lng nghe giQng l6i n6i: - C6 se nhin nhi1ng dy khe dung CJ lttng d6i. va nang n6i I'). i: - Chung ta ehQn mot ng:iy ehu nh~t nao va em nho anh huong d§n. GiQl1g n6i am. tr~m. Nhu e6 ehua anh nång tren d6ng lua erun mau vang. nhu la heli thCJ eua nhi1ng ehum hoa mau do.O

bao gio trO' I~i mQt ngay an nan Nguoi ve la do ehi~u mua Gi6 thu hiu hå t vuon xua x6a mo Du ta 6m ap giae mel Ch').nh long voi nhi1ng d<;1i cha låm lhan Nguoi v~ nång h'). lang thang Ch6i ehang mot eai troi vang bao la Du ta eling muo'n di qua Cling m~m giQt I~ x6t xa mot minh Nguoi ve xin eho v6 [lnh Mot giang sein d6. nhl,!e vinh bao lån Du ta ehung buoe ngai ng~n Dua tay v6i kiep phong trån tu day Bay nhieu nam thang ehia lay Bao gio trCJ I').i mot ngay ån nån. Cd Phu

Phap

Am Ph~t Elan 2003


,

nhån cach thang bang Robert Bogoda Ph~t Phap khong phåi la saeh ti~u thuye't a~ age nSi

quen di. Ph~t Phap e6 lien quan Mn aoi song -- mot aoi song thue, mot aoi song rna b(,ln va toi tråi qua hAng ngay. Gia tri eua aoi song n~y se gia tang aang k~ khi Ph~t Phap auøe dien dieh ra hanh aong, va thåm nh~p vao tanh tinh eua ehung ta qua cae n6 lue thuong xuyen, qua cae tht!e t~p m6i ngay. Ml,le aieh toi h~u eua Ph~t Phap la Nie't Ban -- vuøt thoat khoi hO(,ln kh6. Ml,le aieh tru'oe må t la giup ta hi~u r6 va giåi quye't eae vån a~ tru'e di~n voi ta trong aoi song hång ngay, giup ta trd thanh nhii'ng eon nguoi song an l(,le, thånh thoi va thang bång, song hoa hØp voi moi truang ehung quanh va nhii'ng nguoi d6ng loai. Tuy the', su thang bång n~y eiing khong de tht!e hi~n. nhåt la trong the' gioi ngay nay voi nhi~u gia tri åo tUdng va cae thanh kie'n hu ngl,!Y. Khae hån voi eae gia tri tuong aoi -- va e6 khi la giå t(,lO -- trong thoi dai eua ehung ta, lai day eua Due Ph~t la mot st! khåi hi~n cae gia tri ehan th~t va tuy~t aoi. Chan Phap d6 can phåi dttøe m6i nguoi tu th~ nghi~m. Ph~t giao d(,ly v~ su' tu duy r6 rang, st! tt! ehe', va nu6i duong tam y nhl! la cae phuong ti~n a~ thåu a(,lt Chan Phap. Ngu'oi eu si nao bie't xay dt!ng euoe song hång ngay tren can bån vii'ng ehåe eua tri thue giåi thoa t voi eae ly tu'dng r6 rang thl nguoi åy duøe båo dåm cae tie'n bo va thanh e6ng trong doi song t(,li gia eua mlnh. Do d6. Ph~l Phap la eae hu'ong dån trong doi song hång ngay eua ta, va cae nguyen tik ean bån eua d(,lo Ph~t e6 nhii'ng gia tri tht!e tien trong ngM thu~ t song tren doi. Nguoi eu' si t(,li gia, trong khi phåi Mn than vao xa hQi VI eu'u mang cae traeh nhi~m trong doi song, se khong bao gio quen mue dich toi h~u eua h9 la Nie't Ban giåi thoat. Ngu'oi åy lUe nao eling nen xem dng doi song eua mlnh ehlla mot bai t~p, d~ sU'a soan tie'n Mn thu'e ehung ml,le dieh toi h~u å y. Kinh d(,li H(,lnh Phue (Maha-Mangala Sutta) e6 n6i rång eae phu'oe h(,lnh th~t st! eua doi song la e6 du'Øe "1119110111 .\' co djnh 'u,tdng dung" (atta-samma-panidhi). C6 nghia la ta phåi nh~n thue dung dan vj tri cua mlnh trong the gi an, c6 quye't dinh dung dån v~ ml,le tieu, va tIm mot eon du'ong dung dån d~ tien Mn ml,lC tie u d6. Ngu'oi an

Phap

Am Ph~t 8an 2(0)

l(,le va thang bång la ngu'oi c6 mot ml,!c dieh cao thu'<;1ng trong doi song, e6 mot du'ong loi tot M di theo, va e6 mot trie't ly song giån don nhu'ng d~y y nghi'a M dån du'ong. "Triet d day la mot uoe v9ng hu'ong thien dE thong hiEu bån tanh va tu'ong lai eua eon ngu'oi trong vii tru. Kh6ng e6 trie't ly nhu' v~y thl doi song trd nen te nh(,lt, bu6n ehan, vo ieh, va vo nghia. Trie'l ly d6 giup eon ngu'oi song hai hoa voi the' gioi va d6ng loai trong mot tie'n trlnh thang hoa du'a thea cae tri thue ehan ehanh.

'-v"

Trong dao Ph~t. tam y bao trum v~l ehåt. MOI neI dae thu eua tam y la y dinh. dE sU' dung 101 euoc doi va nghi~p ke thua eua mlnh, ta phåi bie't eh9n mot muc lie u hu'ong thu'<;1ng va tht!e lien trong doi doi song va Lao ra mOl ke' hO(,leh d~ di Mn d6. Chung La se Lrd nen nhii'ng gl rna La mong muon du'<;1e nhu' v~y. }(hi La cang th6ng h.iEu ban than -- qua hanh trI tt! quan sat va tt! phan tieh -- La se eang e6 nhi~u khå nang M tt! cåi tie'n va phaL tri~n . Them vao d6, La nen tlf hoi rång mlnh se Lie'n va tie'n Mn dp do nao trong vi~e tu tam d~ mlnh Lrd nen do Iu'Øng. an blnh. tt! t(,li. diu dang. thong eåm, ehan lh~!. hi~n lanh. chåt phat. cin th~n, tinh tån. can mån, nhån n(,li, bao dung, va khon kheo. D6 la cae dUe Linh eao quy eua mOl Ph~l tU' bie'l song høp thoi. Ta phåi co gång It! cåi thi~n moi khi e6 eo hoi -- moi ngay mOl ehu!. Ta nen hi~u rång m6i khi mlnh thu'e hi~n mOl hanh dong hu'ong thi~n, d~n dån n6 du'øe huan L~p thanh mot th6i quen tot. Tu eac th6i quen Lot d6. ehung se thåm nh~p lao lhanh cae d~e tinh eao thu'<;1ng eho bån lhan . Chanh ni~m (Sati) la mOL st! tlnh giae quan trong. Chanh ni~m la caeh nhin su' v~t mOl caeh khaeh quan. 101 bo m9i u'a ghet, thanh kie'n va thien vi. Day la caeh nhIn m9i su v~t theo bån th~ ehan th~t eua ehung -- eac st! ki~n lot tr~n . Khå nang lam du'Øe di~u n~y danh Mu st! tru'dng thanh trong Ph~t Phap. Nguyen tåe quan sat v6 Lu' phåi du'<;1e ap dl,lng rot rao trong cae tu' duy hång ngay . Tu d6, su' suy tu' eua ta se du'Øc r6 rang, trong sang han va ta Se song hU'ong thi~n han. lam giåm thieu eae anh hu'dng xåu xa tae dong vao rnlnh. tu eae phu'ong ti~n truy~n thong quang cao tieu thl,! v~t chåt, va ke't quå la

65


ta e6 åUQe de tang truang v~ eae quan M t6t giua eon nguai voi eon nguai . Yl v~y, mot Ph~t nt e6 nhan eaeh thang bång la nguai phai bie't tI! ehtl, tI! quye't dinh, tI! t(iO ra eac y kie'n va ke't lu~n khi phai Mi ph6 voi eae kh6 khan trong euoe s6ng, dl!a vao eae nguyen tik cd ban etla Ph~t Phap. Nguai åy e6 mot tri thue va luan ly dung manh. Nguai åy san sang dUng mot mlnh, theo du6i mot con dUang s6ng etla rnlnh, eho du nguoi khae e6 th~ hi~u låm va di nghj . Di nhien la nguai Ph~t tU' åy phai bie't d6n nh~n de y kie'n d6ng g6p va co' vån etla nguai khae -- bai VI vi~e thu nMn de y kie'n xay dl!ng tu nhung nguoi e6 kie'n thue va kinh nghi~m thl khong phudng h(ii gl Mn sI! tI! do ehQn Il!a etla rnlnh -- nhltng cu6i eung r6i thl phai tu mlnh e6 nhung quye't åinh eho dai mlnh. Thåy dUQe sI! quan h~ giua lang tham dl,le va sI! kh6 dau, ehung ta phai luon luon gin giu mot mue dO xa ly, thoat khoi eae rang buoe qua dang etla the' tl,le . Chung ta phai bie't åi~u ehinh dai s6ng etla rnlnh trong k)' eudng etla nam gioi lu~t eu SI (ngO gioi). Tu å6 , ta bao ve dUc;1e sI! an lanh etla ta, trong hi~n t(ii va tudng lai, qua deh s6ng thu~n hoa voi eae quy lu~t ph6 quat etla Ph~t Phap ap dl,lng vao doi s6ng tinh thån va d(io due etla mlnh. Phat tri~n d~e tlnh luan ly va d(io due (Silo - tri gloi) nå y la mot di~u ki~n tien quye't M huan t~p tam y va tu d6 . lam nen tang tlio tri tu~ (Panna) dn thie't d~ thue ehung Nie't Ban. E)oi s6ng la vo thuong, lue nao ding e6 nhi~u thay d6i . Oie tai hQa ho~e nhung vi~e båt ung y e6 th~ se xåy ra eho ta. va khi d6 . ta phai bie't trl!e di~n ehung mot eaeh blnh than va thang bång. Ne'u lam dUQe nhu the' thl <.:hung to ta da e6 sI! hi~u bie't ehan ehinh. bie't nhln r6 rang sI! ki~n dy ra theo lu~t nhan qua, do nhan duyen hc;1P thanh. va bie't rång ehinh ta la nguoi gieo nhan va ehiu traeh nhi~m g~t qua -- ne'u khong trong doi s6ng n5y thl eung la tu nhi~u kie'p truoe. Ta se vUQt qua eae noi sQ hai va lo au thai qua, khong e6 cd sa va khong e6 lu~n ly, bdi VI ta bie't ehe' ngl! de dm tinh etla rnlnh. Tu d6. nhung ngo nMn, nhung båt eong trong doi, nhung u såu VI tuang rång rnlnh bi d6i xU' tan t~ se dUc;1e ta thong hi~u r6 rang va d6n nMn nh~ nhang hdn, VI ta da hi~u du<;le e~p nguyen ly nghit$p qua va tai sinh. Con mot ly do nua M nguoi Ph~t tU' gin giu tae phong trie't ly etla minh. Nguoi åy e6 uy ll!e båt ngu6n tu eae ngu6n ll!e vo hlnh khae -- kho tieh tru eae hanh dong toan thi~n, de due tlnh etla tI! than, de h(inh phue e6 dUc;1e trong lue t~p hanh thi~n, tåt d eae ngu6n Il!e nåy hoan toan doe I~p voi etla di v~t ehåt. Nhu the', nguoi ilY la ehtl nhan etla mot tam y tI! Il!e va tI! tue . Nguoi åy bie't s6ng ddn giån, khong e6 nhi~u nhu du. Ctla di v~t ehåt d6i voi nguoi åy ehi la nhung dåy to, khong phai la nhung ehtl nhan ong. Nguoi åy hoan toan tI! do, khong bi le thuoe vao sI! sai khie'n etla eae sI! v~t ben ngoai . Nguoi åy nh~n thue dUc;1e rång eae sI! v~t thåy dU<;Ie thl ehi la t(im bc;1 va thay d6i luon. T6m l(ii, nguoi åy e6 dU<;Ie mot tam y blnh thån, ehung ml!e, va tri tue. Tri tue,

nhu lOi Ph~t d(iy, la mot ngu6n tai san lon nhåt, la mot trong b6n ngu6n h(inh phue: Khong b~nh la lc;1i t6i thuc;1ng Tri tue la etla t6i thU<;lng Thanh lin la b(in t6i thuQng Nie't Ban la l(ie t6i thU<;lng (Ph6p CU , 204) Khi da thong hi~u nhu the', nguoi Ph~t nt d6 se hQe dUc;1e deh thieh nghi voi nhung hoan dnh d6i thay ma khong bao gio såu kh6 than van hay eay dång. Ne'u ta e6 Chanh Tln (Saddha), nghia la e6 ni~m tin ndi Ph~t Phap dl!a tren sI! hi~u bie'l. ta phai e6 gång thue hanh. M6i Ph~t tU' ehan ehlnh phai thl!e hanh lien tl,le b6n åie u tinh tån -Tu Chanh Cån -- v6n la ehi thu sau etla Bat Chanh dao . d6 la: tinh tån vu<;lt qua va tinh tån ngan eh~n de phap bå t thi~n nhu la de y tuang san h~n ; tinh tån phåt tri~n va tinh tån nuoi duong eae phap thi~n trong tam y nhu la eae y tuang tu bi. Cae tam y nåy ehång nhung se bao vt$ bån than ta, ma tu d6 eung se giup dU<;le de nguoi khae ehung quanh ta. Ta phai t~p e6 th6i quen suy xet ve eae tu tuang va hanh dong etla ehinh rnlnh M xem ehung e6 ehan th~t hay kh6ng, bai VI ehan th~t voi ehinh rnlnh la mot con duong ehåe ehån dua de'n tam y toan thi~n. Them vao d6. ehung ta phai bie't danh thl gio m6i nga y M tInh l~ng tI! quan soi ha y la hanh thi~n, d~ on lai de vit$e lam trong ngay. va d~ suy xet xem ta e6 di ngu<;le l(ii voi eae nguyen tåe can ban ma dång Tu Phl,l etla ehung ta da ttrng khuyen d<).y, d~ ma sam h6i va tranh ph(im eae 16i låm d6 trong tudng lai. M6i ngay ta eung nen doe mot doan kinh tu eae bai giang etla Due PMt. Th6i ~uen ieh nå y giup ehung ta phat tri~n tam y thi~n. lam giam di eae u såu, phien muon, va giup dUa doi s6ng etla ta di vao con duong ehan ehinh.

hau

Qua de deh thue neu tren, la nhung eu Sl d~ tU' etla E)ue Ph~t, ehung ta se luon tang truang trong anh sang nhit$m måu etla Chanh Phap, luon luon u6n nån nhan deh etla rnlnh, ren luyt$n tam thue, huan t~p de dm tlnh, va tang euong y ehi dung manh M t(iO eae lc;1i kh phuoe bao lau dai eho ban than va eho nguoi khae . Robert Bogoda (The Balanced Personality , Buddhist Publication Society , Sri Lanka)

" .. Trong qua khu, Ph~t giao chting toi da titng trai qua qua nhi~u canh dau thudng, tw nh\lc, tan nat bill cac åm mtiu chia re, phån h6a ... ho~c titng bi ch\lp mo la ke nay, ke nQ do cac the' llfc chinh tri phi Dån TQc. Ngay nay, s6ng dum mQt dåt nuoc DQc L~p, Tlf Do, chung toi tha thie't uoc mong sOm thåy nh11ng cånh thudng tårn kia khong con nual Dudng nhien, nh11ng uac vQng åy phai trong c~y råt nhi~u vao ludng tårn va thi~n chi ctla cac vi dang lanh d~o dåt nuac ... "

Phap

Am Ph~t Eli!n 2003


"ty"

d~

tu

Ti~u Khue

Chi~u nay nhan dQe truy~n ngån "Cdi Bay ChUQT" eua

V6 Tam Thi~n Anh L~e. t6i I~i nho aen eau ehuy~n Ty. d~ III eua t6 i. Nguai xua då bao "d6ng b~nh TlICJng lan".

eung b~nh moi hi€u nhau, th6ng cam nhau. Canh ngo eua 16i eling eo phån na mi canh ngo eua tie gia Cai Bay ChuQI. nen lai hel sue thang cam. Vang. ehuy~n ngh! khang eo gl. ehr la ehuyen nhal nhånh lrong dai lhuang. the rna låm luc lam eho nguai ta ray ruc khan ngu6i. Cling tu ay. lai bål dåu hi€u han va eo kinh nglliem s6ng han trong the gioi hftu tlnh nay. Tai viet eau ehuy~n "T.~ De Tå " nhu mot lOi an nån va ehia xe elIng eae ban ehul kinh nghi~m ay. Khi lai vua ehuy€n aen phong moi. lai då phat hi~n Iruoe phang loi co mot cai hang lo luong. lO den n6i lai co Ih~ d~ nguyen ca ban tay tai vao. Thay r6i thOi. lai elIng m~e nhien. Ma)' horn sau. su l)' eua lai aen tham. ca gi~1 mlnh khi Iha'y di hang ngay Iruoe elta phong, ea de dat noi: - Cii hang eua eon gl v~y? Kheo! Cån Ih~n! Hay !lm dch lap di hang a'y di. Nghe Sul)' d~n ehung va gop y. lai båt dåu ehOI da . noi: - Con ngru chåe day la hang rcln. Neu lap hang pha nha kh6ng cha eht"ing Cl Ihl S9 toi. ngo nho con may ehu trong il) hi ehel ngop lai cang nhan lam han. Va lai. gap rcln ma lar hang hay dung den cae "nimg" thl co nuoe d6 hoa. nen eon eling ngru d€ tu tu tIm eaeh eho "qu.,' 1I1((Jllg" di sinh s6ng noi mi~n dal hua khae. Dau khoang 2 thang sau. tai phal giae dat dun ra truoe mii;ng hang m6i ngay m6i nhi~u. eo han ca thung o3t c1~y. R6i Ihl chång phai mOI elia hang rna cae ky su lai ha Ir6 ra aen 2. r6i :I elia. Tai bål dåu thay lo lo trong lang nhung eling ehua biel nen lam the nao. Moi lån ra va. tai l~i ghe måt nhln d6ng o3t. r6i låm båm: khang biet hang gl v~y ea? May ehu Ty d day chang') Cii gl aen. eling se aen. Dem ay. tai len giuong dUc;1e mot lat. thl nghe co tieng dong la trong phong. T6i nghe co tieng s61 so~1 phia eh6ng giay bao. r6i du'oi gåm gluong. lieng dong mon men den k~ saeh. Khang e~u n6i nua. tai ehoang dh. b~t den. Chao ai. mot ehu ty to

Phap Åm Phil' 8an 2003

khang th€ tudng. tai uoe ehung ehu nang eling 400 gr ho~e nlia kg ehu khang phai dua. ehu tran måt nhln tai khOng to ra ehut gl sc;1 håi ca. Tai dang loa y hoay ehua biet phan ung ra saG thl ehu "lam dam" ngang qua elta s6. ra ngoai, tai I~t d~t eh~y theo, eo ai. ehu ehui gQn tron VaG cai hang ay. Thai' Dieh t~ r6i. nha ehu o3y' Ngay elia s6 nha bep tai eo gian hoa leo. m6i t6i hoa thuang toa mui thom. tai I~i v6n thieh mui thom ay nen tai van luan md rong elia s6 d€ vua thom nha. vua thoang mat. C6 le ehu the o duong ay vao nha. Thuong v~t. khang h~i v~t, nhung nhln may ehu tt! la i. ngao du trong phong. luol qua song ehen, do xet khåp noi. thl thay trong phong nho nhop va kho e~u qua. T6i thay khang yen nhung eling ehua eo phan ung gl voi ehu ca. Tai e6 y M xem nhu the nao då; tai linh eo gl ngay mai se heu eling khOng muOn. Dem ay ehu di da u ehu khang Ird I~i phong lai. Dem ham sau, eling sau khi lai tåt den len giuang dll'<:1e mOI laI. lai lai nghe tieng sot so~1 trong phong. Tai h~1 den di xu6ng phong bep. ehu toan ch~y ra clia s6. nhac Ihay lai. ehu I~i giuong eap mål l! hon nhln tai. Tai dån do: - Khang biet eo nen d~t bay khang? Nhung r6i khong caeh nao khae. t6i danh dal bay. Ngay dem ay. ehu bi s~p bay. Sc;1 giam ehu lau trong 16ng. nen lai di tha ehu ngay m~e du lue ay trai eon rat 16i. khoang 3 gia sang. Tai mang ehll xu6ng dflng rae d€ tha. Tren duong di. tai noi voi ehu: - Neu trong hang con ban be. eon eai. anh em eua ehu thl ehi dua ca nha ehu xu6ng d6ng rac nay d. no du han. ehu d tren eho nha e~ thl bal ti~n eho ehu va eho ba eon låm. Den noi. tai nhe nhang md eai 16ng ra Ira ti! do eho ehu . Nao ngo. mot Uio eho ranh månh di theo lai tu lue nao. dc;1i tai vua md 16ng. Uio h~n v6 lay ehu ly. Tai voi du6i lheo låo eho. nhu'ng khang kip nua r6i. Thay lai du6i theo. eho la tha mieng m6i ra. nhung ehu ly dang lhuong då tåt thd tu lue nao. Tai bang hoang rllng rai ca nguai. Tai ehua tung thay eho v6 chuot bao gio!

67


V~y la va tlnh lai da låm hai ehu. Tai ail nan. thU'Clng xOt. dung tl,lng "C/ul Vang Sanh" mot h6i lau. mong ehu hi~u eho tai va nguy~n du eho ehu mau thoat than dong Viil nå)'.

Chuyen vh ehU'a het. dem sau khang nhung mot ehu ty rna Mn :2 ehu ty to nhU' ehu ty dem qua eung vao phong tai. Khi tai nbln thåy hai ehu, hai ehu eung råt tI! nhien. dung dinh bo len ban den ben elia s6 d~ ra ngoai. mlit nhIn tai dam dam. måy ehu ehc1ng s<;1 nguoi ta. hay VI m~p qua khang eh~y nhanh n6i ?! Chlie m~p qua eh~y kh6ng n6i dåy thai' Nho lai dnh ehu ty dem qua. tai thay bu6n va thU'Clng xot 11!-. Tai Him bifm h6i hiln va ehia bu6n voi hai ehu Ty nay. Chlie ehung ding trong mOL gia dInh. nhi~u lue ehung ehua biet anh b~n dem qua di lam an d dau ehua v~. ehi eo tai la thu pham moi biet r6 rna lhai . Duong nhu 2 ehu nghe lOi tai noi tbl phåi. hai ehu dung l~i giuClng :2 ca p mli t den tron xoe be xiu ngo tai. T6i tu noi voi mInh. eung nhu th~ noi voi måy ehu: Thai III nay lai se d~p di bay ehuOl åy va moi t6i tai dem il thue an b6lhi eho måy ehu. eting dem åy. tai dong elia s6 phong bep va tai thli dem nlta ehen eClm d~ cha hang. Sang ham sau tai ra tham ehung va thåy ehen eClm da s1!-eh nhan. Tai dau eo bao gio nghI. ehuOl se an eClm, thuong thI quy ehu thieh gam nham. eu nhåm eai gl vua y tbl an. dau an eClm ehay l~t the' nay! Cting båt dåu tu åy. moi dem tai 11!-i eho may ehu ty an. Va moi lån tai d~u ehu nguy~n mong måy ehu som thoal khoi dnh kh6 the nay. Va eung tu dem åy tai van thåy ehu lang vang truoe elia lue tro i ehilp ehoang t6i nhling måy ehu khang bao gio vao phOng tai nua. Chuy~n eung la thilt! Chi~u ham qua. sau gio eang phu ehi~u. Su Ty tai den

tham. Thåy tai låy ehen eClm nguoi h6i trua dem ra tren mi~ng hang. Su ty ngae nhien hoi: - 0a. lam gi vii)'.

M

Tai eU'oi dap: - Con eho måy ehu ty an eClm. SU' Ty li~n noi vui: - Thi~t sao? V~y la ttf nay Ti~u Khue eo d~ tli r6i. måy dUa vii)'? Lam l~ qui y eho no ehua? Tai moi sl!e nho ra va thåm nghl: - (J nhi! Tai phai qui )- eho ehung d~ bot nghi~p sue sanh ehu. SU' Ty an ton tiep: - Qua thill nguoi ta noi khang sai! CQp. voi. rlin. ehuOl, la nhung dong vilt eo trl!e giae m~nh Mm. nguoi ta van noi nam na la "finh" dåy. Chung eo th~ biet dUQe phån nao tam dm eua con ngU'oi. Caeh day vai thang, nha ke ben. bi mot ehu ty tra thu. Gi6ng ty ay khang lO nhU' lo~i nay. Chung vao nha gam nhåm du thu. ngay d saeh vd eting nhlim luan. Nguoi nha la mling ehu thilm t~. Ca vCl

(iX

bU'c minh bay ehu va mang ra ngoai nui ben kia tha. Sau do it ham. nha eo vi~e di xa. nha dong etta eo muoi ngay. The la ehu la quay lai va nham nham nhd hel mQi lhU. Chu eh.lng an. ehi nhåm cho ha giiln r6i bo l~i do. Mot thung mI goi. ehu nhåm khang sot mot bi nao. Den di eomputer. ehu eung khang tha. ehu dn dUt d day may in, ban phim. Khi trd v~. vua md elta. d nha moi ta hoa ra .

ca

ca

Khang biet eae loai vilt kia linh nhU' the nao. eon rieng måy ehu ly nay thl tai lhåy ehung ngoan ngoiin thiit. Un nao eho ehung an. tai lai thåy xot xa. h6i hiln eho vi~e lam ham truoe eua mlnh. VI tai va y qua ehu moi ehel nhu viiy. Ma thilt ra. lue ay tai biet phan ung voi laG eho den ranh manh kia lam saG ehu! D~ r6i lue sU' vi~e l~ hl).i xay ra moi h6i Mn the na y. Chuy~n k~ tU'dng ehung nhu huy~n thoai. nhling qua day la eau ehuy~n Ty eua tai. ehuyen lhilt. The moi hi~u.

loai vilt eting biet nghe dåy. MInh noi phai ehung d~u nghe. Måy vi phap lii' khae nghe tai k~ ehuy~n Ty. ban dåu eon bo ngo tUdng ehuy~n khang thill nhling r6i de vi do phai tin. HQ con noi dua tai: Cha. nay Ti~u Khue co them måy d~ tliTy nua dåy. Tai eung euoi: - Co le dung vily. A. biet dau. sau nay ehung se mang Mn cho tai moi ngay moi d6ng ti~n vang nhU' ehu ehuot trong eau ehuy~n Con Meo trong Jataka (Trong ChuYen Ti~n Than Due Philt (låtaka). s6 137 eo ghi lai eau ehuy~n Due Philt lå nguoi th<;1 deo da da eho thue an eon ehuot va moi ngay con ehuot dem den eho B6-tat moi d6ng ti~n vang .... )? Ai eting eU'oi va noi la tai tham lam thilt. ehl cho co mOL ti cClm rna hy \"Qng moi ngay mang lai moi ngay mOl d6ng ti~n vang. Nhung tai tt! an ui minh. liip luiin la "nhdn qud kh6 n6i !dm . .. Ma tai lam vi~c nay co phai vi dong eCl na)' dau nhi?

khuc vo thu'(fng Nling thai nling dOt tung bung Tli sinh - sinh tli ehay lung sat - na Ai ng6i thlip n6t mua hoa Nay eCin dai mong le sa muan trung Hat di em. khue va thU'ong R6i len nui nglim mot truong l~ bay. Trung dUClng. con song va tinh Ta nhu chiec la trai bInh b6ng trai Lang thang tu dO luan h6i Tårn than eat bl,li ve doi hu hao Ta di em chiee rna dao Keo mai hUCIng phån bay vao hu khang. Khuye't danh

Phap

Åm Phil! Elan 2003


mot dem fl Geneve •

Khi xe ch~y qua khu Rung Ben, Schwarzwald, trong bu6i sang mua he, Thanh nM I~i minh da c6 Hin qua day vao mot ngay, khi Te't Nguyen Ban da c~n k€. Ngay horn §y troi I~nh, tuye't phu dåy dnh v~t, nhii'ng thung Iling nåm sau ben dttoi bi tuye't phu ng~p. Nhii'ng ngQn nui ngQn doi cling cung chung s6 ph~n. (j day chi con I~i mau trång nhu bong. Khi xe ch~y qua lang Canh Bong Nui - FeJdberg - moi th§y mua dong khong chi c6 tuye't, c6 mau trång va båu troi åm d~m, rna con c6 loai nguoi hi~n di~n voi nhii'ng tro chdi trong mua dong: tnI'Qt tuye't. di d~o ... bång nhii'ng bo do §m ap, mau såc n,fc ro. Nhii'ng chie'c xe hdi th~t moi d~u ch~t kln ndi bai d~u xe, nhG'ng t6p nguoi lang xang ch~y di ch~y I~i, va nhii'ng chie'c long dua nguoi len xu6ng tu ngQn nui, da lam cho eå vung c6 tuye't n6i tie'ng Cl mi€n Nam nuoe Buc nay trong nhii'ng ngay dong han trCl thanh nhu nhG'ng ng~y hQi.

Con ngay horn nay trong he nen nång ban b~c råi tren ngQn cay. C6 mot lo~i cay, ngQn hi n6 thu nh~n anh sang mat troi roi phån ehie'u l~i måt con nguoi bång mot mau trång bac. T§m gi§y b~c trång kh6ng lo §y u6n IUQn thea nhG'ng suon doi nui. Cånh v~t d~p vaD måt Thanh th~t dt::p vo cung.

Khi Mn gån bien gioi giG'a hai nuoc Bue va Thl:lY Sl, hai ben duong trCl nen bång phång va xu§t hi~n nhii'ng ph6 xa. su buon ban ... Mot dnh chung cua nuoe Bue, tu Båe xu6ng Nam, tu Bong qua Tay, ndi nao cling v~y. Cånh v~t khong c6 gl dang ehu y nii'a nen Thanh nghl v€ ml:le dich cua chuye'n di xa trong ngay horn nay. Nh~n dUQe gi§y moi cua ehi Phudng Cl t~n Geneve ve

ngay ra måt t~p truy~n dåu tay cua chi, Thanh bån thån m§y ngay. Bån thån khong phåi VI duong di qua xa, m~c du tu ndi anh Cl de'n Geneve cling c6 de'n b6n tram cay s6. Khoång duong nhu v~y khong th€' gQi la khoång duong gån dUQc, nhu'ng Cl cac nuoc Tay Phudng nay ne'u c6 xe hdi t6t. c6 xa lo thl vi~e nay khong c6 gl la ng~i cå. Bån thån cling khong phåi VI nghe chi Phudng da c6 mot nguoi ehong Vi~t Nam khae. Anh r§t dt::p trai, du hoc truoc ngay m§t nuoe va nh§t la dang e6 chue Vl:l JOn trong cmnh quy€n Thuy Si. Ma bån thån VI nM lai mot

Phap

Am Ph~l Dan 2003

ky ni~m "XQu" voi chi Phudng tu nhii'ng nga y truoc, Cl que nha. Thoang eh6c da hai mudi lam nam roi' Hai mudi lam nam gio moi g~p I~i. Thanh khong bie't nen khen chi Phudng dt::p hay tre. Chåc la cå hai. Bt::p') chi Phudng duo i måt Thanh bao gio lai khong dt::p. Bt::p tu hai mudi lam nam v€ truoe I~n Ida. Tre') Xem ehi Phudng con qua tre ne'u so voi s6 tu6i trong hi~n t~i. Chi c6 khac gl hai mudi nam ve tru'oc dau . Du trong thu chi khen Thanh eon tre , tudng lai con dai. con chi gio t6e dii hai mau. Horn ra måt t~p truy~n Nhtlng Di~u Ru Con, ehi Phudng m~e chie'c ao dai Vi~t Nam mau xanh dQt chu6i. quån dai mau trång. Dang chi Phudng, hai mUdi nam truoc ra sao, gio van v~y . Van dang v6e gåy gåy, t6e kh6ng M dai, cling khong dt eao qua co. lo~i t6e nhu Phudng Hoai Tam ngay d6. Mn nay chi van d€ mai t6e nhu vh. Chi deo doi bong tai mau tim than to bång ng6n ta)' cai. xau chuoi hot Cl c6 mau nga. Chi voi hai loai trang sue d6 xem ra chi da dung tu6i, dan ba, con khong chåe nguoi ta eu nghl chi con tre låm, tu6i khoång ehua dåy ba mudi. Thanh bie't truoe khi ra måt sach thuong tae giå r§t b~n ron. Nao lo tim phong 6e. trang hoang, roi d6n khach dia phudng, khach tu xa Mn. dien van. phat bi~u dm tuClng .... nen chang I~ng le de'n sau thoi gian khai mae bu6i ra måt sach gån ntta tie'ng dong ho M e6 thl gio chihn nguiJng l~i dung nhan cua chi Phudng. Con sau d6, khi bu6i ra måt saeh xong, hai chi em mac tlnh tro chuy~n. Ne'u Mn truoe, chi eling kh6ng c6 thl gio tie'p chuy~n voi mot minh Thanh. Chi Phudng tip nguoi kln dao, it giao thi~p nhieu. L~i nG'a, nhu trong thu chi n6i. vie't van la chi mu6n giåi toa nhG'ng fin uc trong doi s6ng, cuoc aoi chi. Chi khong caD vQng trCl thanh mot nG' Sl danh tie'ng vang lung. Chi vie't bCli VI noi tam keu gQi. thuc gil:lc; bCli VI tudng d6i chi c6 nhi€u thl gio rånh r6i. The' nen Thanh khong ng~e nhien khi ngay ra måt sach chi c6 khoång nam mudi quan khaeh. B6n nam nguoi bån xu ngoi tren hang ghe' dåu. C6 le hQ than quen voi gia dlnh chi . Bo b6n nam nguoi Thl:lY Sl ra, s6 quan khach Vi~t Nam con lai cho th§y bu6i ra måt sach cua chi da thanh cong roi, VI thanh ph6

69


Geneve va nhii'ng vung phl,l e~n Mm dttQe ngttoi Vi~t ett ngl,l cm tren dåu ngon tay. G~p

Thanh sau mttoi lam nam ehi nh~n ra ngay . Chi nhoen mi~ng ettoi, d6i måt ehie'u rQi vao anh, du ehi dang ng5i d vi tri "chil tqa"eho ra måt saeh, va dang phai lång nghe vi dll-i di~n eong d5ng tll-i dia phttdng noi v6 phån tae gia va tae phåm. Cai vui ehi då co tlf dåu, nhttng g~p Thanh, anh xem ra ehi co mot ehut gi nhtt vui hdn. De'n phien ehi, ehi noi v6 doi minh, VI sao Ill-i vie't van, nguyen nhan nao tae phåm Nhilng Di~u Ru Con ra dC1i. Tåt ca nhu d~ danh dåu mot eh~ng dUC1ng doi eua ehi. - T6i noi ra rna kh6ng SQ 6ng xå t6i hi~n gio ghen. Bdi VI nhung di6u bay gio t6i noi ra d day, t6i då noi eho 6ng xii t6i nghe he't r5i. Va nhung di6u t6i vie't ra trong t~p truy~n d6u do nha t6i khuye'n khieh ca. Anh bao, eu vie't di, euoe doi em co nhi6u di hay låm! Thanh dao dac tim xem ngttoi nao la eh5ng eua ehi. Ånh måt ehi di d6u, kh6ng ngung ndi nao lau, kh6ng ngung d mot nguoi nao, kh6ng nhin ai tinh tu thi lam sao Thanh co th~ doan ai la eh5ng da ehi? Chi tie'p tl,lC d6u d6u: - The' la t6i cu tie'p tuc vie't. Cuoe doi elia t6i d day mQi nguoi d6u bie't ca, nhung ngay d Vi~t Nam, ndi Mt tll-m dung, elia h6m nay. Thanh ra ne'u co gi kh6ng mdi Illtrong saeh, mong quy vj doe gia th6ng cam, vi thu th~t t6i vån ehua dam nMn minh la nha vån. Con bu6i ra måt h6m nay VI sao co dUQc thi eu hoi 6ng xå t6i kia. Ånh mdi la nguai tll-O ra ngay h6m nay. Ånh muan lam eho t6i mot bu6i ra måt saeh. The' nen, ngoai di dn vdi quy vj hic$n dic$n trong ngay h6m nay, t6i con phai nM dn 6ng xå t6i hoai. Con ne'u co toi thi eling do 6ng xå t6i gay ra do. Va giQng ehi Phudng eu tie'p tI,Ie. Thanh theo di håt m~t eua ehi Phudng, rudn nguoi eao them mot ehut, nhin v6 mot goe phong, tren hang ghe' dllu g~p mot nguoi dan 6ng Vic$t Nam, toe muai tieu, ao vest mau xam nhll-t, khu6n m~t nhin nghieng tl!a m~t thli tudng Hosokawa elia Nh~t. Anh nghI 6ng nay phai la eh5ng elia ehi Phudng day . ang ng5i mot minh, elinh d6i vQ eh5ng nguoi Thl,ly Si. Hai mttdi lam nåm trttde mot lån co 16i vdi ehi. Muoi nam sau ngay co 16i do Ill-i la an nhan eua chi trong ngay ehi bi hu xe dll-p. Gio la khan thinh gia tham dl! ngay ra måt saeh eua ehi, nhtt mot nha van, Thanh ng5i yen nhttng co nhung nao dong trong lang. Kh6ng bie't tll-i VI h6m nay troi qua nong, hay tll-i nhung ky nic$m eu hi~n v6 nen trong dåu anh eu eMp ehan mot n6i ni6m, vui ehång ra vui, bu5n ehång ra bU5n, nhtt vån vttdng nuai tie'e mot di6u gi. Vi the' tam trll-ng anh eu lang lang nhtt em be dang bi say nång. Mot trang phao tay khi bai cam tttdng elia tae gia vua ehåm dl1't. SI! lang lang nh~ nhang trong lang Thanh vdi di. Thl!e tll-i trd v6. Ngttoi dan 6ng Vic$t Nam d hang ghe'

70

dåu dung d~y. Ngttai ma Thanh ca quye't la eh5ng elia ehi Phttdng vi khi ehi noi vdi eU' tQa v6 6ng xå , ehi hay lie'e nhin v6 phia 6ng ta. ang bttde Mn bl,le noi ehuyc$n bling d6i nll-ng g6! Ro rang 6ng co t~t! Di6u nay ehång bao gia ehi Phttdng noi de'n trong nhung thtt gm qua eho Thanh. Nhttng phai cha xem eoi 6ng noi gi. De'n bl,le noi ehuyc$n, ngttai dan 6ng xe'p d6i nll-ng g6 Ill-i, dn th~n dS dl!a mot ben bl,le. NI,I ettai rll-ng ro, yeu Mi. Nhung ne'p nhån tren tran, mai toe muai tieu vån kh6ng eho thåy 6ng gia trttde tu6i. Khi ngude m~t len vdi eU' tQa. anh måt 6ng rdi ngay Mi ehi Phttdng ng5i. Cm v~y th6i Thanh eling nghI ngay 6ng lå eh5ng eua ehi Phuclng r5i. ang sU'a Ill-i miero eho ngay . Nhtt tåt ca mQi nguai, theo thoi quen, 6ng go nh~ vao dåu miero trude khi phåt bi~u. Ånh måt 6ng nhan nhll-t, låm tårn nhung n6i ni6m. - Kinh thtta quy vi quan khaeh, dttQe tåe gia nhån nhu trude la phai noi it lai trude quy vi trong ngay h6m nay qua tlnh t6i co di run. Run la vi t6i ehtta tung noi tru'de dåm d6ng trong ehuyc$n van ehu'clng nhu' the' nay. Con mot di6u hdi lo nua la vi noi v6 mot t~p truyc$n, mot euoe dai. rna tai då gAn eh~t vao do tu måy nam nay . T6i då bie't tae gia qua r5i. sQ n6i ra co lam eho quy vi nham ehan kh6ng? Ro rang r5i 6ng la eh5ng elia ehi Phu'dng,Thanh nghI v~y.

ang tie'p: - Chång nhung t6i då bie't tae gia t~p truyc$n nay lau r5i, rna t6i con la bll-n than vdi ngu'ai eh5ng tru'de elia tåe gia nua. A! Te ra 6ng la bll-n 6ng xå trttde elia ehi Phu'dng. Thanh ngåm nghI thåy ehuyc$n ehi Phu'dng eling hdi ng5 ngo. Di€n gia tie'p tl,le d6u d6u: - V~y thi t6i noi gi v6 t~p truyc$n, v6 tae gia nua day . Nhttng rna t6i vån muan noi. V~y xin phep quy vi eling nen dS t6i noi. ChAe quy vi bling lang ehU? MQi ngu'ai im ru. Kh6ng mot lai phat biSu eho 6ng di€n gia noi hay kh6ng, vi the' 6ng vån eu tie'p tl,le noi. GiQng lltU lot, lue tråm lUe b6ng v6 euoe dai elia tae gia. M~e 6ng di€n gia muan noi gi thi noi, trong dllu Thanh

bAt dåu nghI v6 ehuy~n ngay xu'a, trong quå khu. Nåm ehi Phu'clng mu'ai ehin tu6i, Thanh mu'ai låm. Nha ehi Phu'dng va nha Thanh nlim xeo nhau, eåeh bdi mot con du'ang. M6i nga y di hQe va v6 ehi Phudng d6u phai di ngang nha Thanh. Vdi dang dåp manh mai åy, eung ehie'e ao dai nu sinh mau trAng eu khi nao khuåt sau hang rao lam toan hoa gai giåy la suat ngay åy Thanh kh6ng con g~p Ill-i ehi. Muan Mp phai cha Mn sang h6m sau th6i, khi ehi Phu'dng di hQe. Dai vdi ehi, e~u Thanh hang x6m giang nhu' e~u be em trai elia ehi th6i . Nhttng ehi dau co bie't tårn lang Thanh Mi vdi ehi. Mai tinh ddn Phu'dng eua Thanh ehi da u co bie'l. Co nhung bu6i ehi6u khi ehi v6 ngang nha Thanh, d6i måt Thanh

Phap

Am Ph~1 E>an 2003


m~m nhiin bai bo d6 d6ng mau chi m~c. C6 nhung bu6i sang chi Mn tntang, Thanh lij.ng le thea sau d~ cung Mn ... tntang ... C6 horn, bu6i sang, thuc d~y som, sU-a

soa n xong nhu'ng chua toi gio di hQc, Thanh lang thang ngoai vong rao nha chi Phudng, dung vin bo rao, cha chi Phudng ra d~ di theo .. . sau ... Luc chi xua't hi~n a cU-a, vo vån ra sao rna gai bong gia'y dam vao ban tay Thanh dEn nhue bu6t. qu be muoi lam tu6i då biEt yeu co gai tu6i muoi chin cling la di~u d~ tue cuoi! Nhling nEu cm c6 v~y thoi tru m6i tlnh thåm lang, ddn phudng cua Thanh Mi voi chi Phudng dyp biEt chung nao. Tu6i muoi lam. tu6i chuy~n tiEp tlt thiEu nien qua thanh nien . Tu6i d~y tru. nhi~u md mOng. Tu6i då biEt the o doi bOng runh nhung co gai mlnh ua thich, då biEt tinh cha't ca'u tao thanh vr:j ch6ng con cai. Då biEt tråm ngam . BiEt md mong duoi anh trang. Mot khdi mao "Toi {bi " då Mn. Truang chi Phudng va Thanh t6 chue cho hQc sinh tu lOp d~ tu Mn lOp d~ nha't di dm tr'!i mot lån. Mot ngay tårn bi~n . Mot ngay nrun ngilm ehi Phudng trong bO d6 tilm lein dao . Chi Phudng vÆ n vo tlnh, vån dua cho Thanh nhung mui cam, nhung 6 banh ml. eham s6e Thanh nhu ehi cham s6c em. Bu6i t6i , phong ch~t phåi ngu chung. Chi Phudng ru dua em hang xom ngu ehung voi mlnh. Chile chi sr:j phåi ngil chung voi eae nam sinh ehung lOp chi. du ding ngoai hai nguoi ra co n co cae ban gai eung lOp chi va vai thåy co huong dån. Nua dem. khong biEt co phåi tu gia'e md, hay mot hanh dQng vo tlnh. Thanh om ehi Phudng trong nguai, ban tay tim kiEm ... Khi ehi Phudng dnh gia'c, c~u be cling chr:jt dnh tu edn md. Tu do. K~ tu dem do chi Phudng khong hao gio noi chuyen voi Thanh nua . Khi di qua nha Thanh ehi ehi eui dåu d~ di. Sau khi thi d~u tu tai mot chi Phudng v~ Sai Gon M hQc truang Su Pham dao t'!o giao vien dp ti~u hQc. Mot bong runh då vur:jt khoi tårn tay Thanh sau cai dem "Toi !bi'". Hai nam sau ehi Phudng v~ lai que nha lam co giao tiEu hQc t,!i ngoi truang nåm ngay trong thi xå. Bay gio ehi Phudng khong con di mot mlnh. M6i ngay khi di d'!y ehj Phudng dur:je mot thåy giao Mn dua ruoc bång xe Honda. Con Thanh trong long vån con bang b'!c mot ky ni~m khong dep voi chi Phudng, nhu'ng anh dau co th~ cu ngo i do dE om a'p mot bOng runh? Nen anh ciing biEt yeu va nguoi yeu eua anh bay gio la co gai bång tu6i, cung lruong. M6i khi hai nguoi gij.p nhau, chi Phudng lam nhu då quen chuy~n cli, tro chuy~n voi Thanh dåm thilm nhu thua nao . Con Thanh. lån vu6t ve chi Phudng trong dem t6i nhu mot vEt thyo . VEt thyo doi. trån t~c, don dau . Nhling cm mQt nam di day hQc chi Phudng len xe hoa ve nha ch6ng. Ch6ng ehi khong phåi anh d6ng nghi~p giao vien rna la anh si quan Håi Quan. ai, dam cuoi tMt linh dlnh' Truoe nha ehi gån dåy nhung canh la dua xanh. Ta'm bång L~ Vu Quy, chu mau trång in tren n~n do då d~p vao måt c~u thanh nien ten Thanh nhulOi dnh eao

Phåp Am Ph~t !:);In 2003

sau cung: ehi Phudng måi måi vinh vi~n la cua nguoi khac r6i. Gi6ng nhu chi Phudng, Thanh bo thi tu tåi hai, v~ Sai Gan hQc Su Pham. Hai nam sau anh cling tra thanh giao vien ti~u hQc nhu chi Phudng. Bay gio hai nguoi la d6ng nghi~p, tmnh thoång gij.p nhau trong nhung bu6i hQp lien truang. Chi phudng vån d'!y ndi thi xå. Con Thanh da y hQe trong mot truang cach thi xå nam cay s6. Truoc ngay ba mudi thang tu chi Phudng mang båu . Ngay ch6ng chi Phudng di di tao ehi Phudng då sanh dua con trai dåu long. Sau khi Vi~t Nam d6i ehu, chi Phudng nhu bao nhieu giao vien khae, då Mn trlnh di~n ban giam hi~u trong chinh quy~n moi, va ngay sau do chi bi Phong Gia o D~c d6i v~ cong tac ndi truang Thanh dang giång day . Nghia la m6i ngay chi cling nhu Thanh phåi di v~ mot do'!n duong gån muoi eay s6. Chi bi d6i di co le VI nguoi ch6ng la si quan ngay truoc. Chi Phudng ba y gio eling nhu Thanh va hå u hEt ta't cå giao vien khae trong truang, m6i ngay voi chiEc xe daP eQt kyt di lam eong tac giång d,!y. Khong biEt nhung chiEe xe Honda, Suzuki då biEn dau ma't d r6i! ai nga y xua theo d6i b6ng runh co gai ten Phudng, bay gio m6i sa ng d'!p xe canh nguoi dan ba då co mot con long Thanh lr:jn vr:jn len nhung tlnh dm lang lang kho tå. Gai mot con xem mon con måt! Chi phudng bay gio co net dyp "clzin mu6i " r6i . Yl di nilng nhi~u nen da ehi hdi den. Yl thoi euoe d6i thay nen di day m6i ngay chi an mij.e khiem nhuong voi ehiEe ao ba ba trång, chiEe quån dai mau den nhu ta't d co giao khac. vång tran då c6 nEp nhan, nhung sr:ji t6c loa xoa, rdi råi xu6ng ndi tran dQng la'm ta'm nhung giQt m6 hoi, sau hdn b6n eay s6 d'!p xe dEn truang vån khong lam nhan sac chi giåm slit. Ham rang ehi vån trilng d~u . Mi~ng khi cuoi vån con "kheu gIli" nhungay nao . Mot bu6i sang khi dang daP xe Mn truang Thanh tha'y chi Phudng dang di bo , xem ra då moi m~t. Dung xe d,!p, Thanh hoi chi: - Da, xe daP dau rna chi di bo v~y? Chi mile co cuoi tru: - Xe d'!p hur6i! Dang bo sU-a. - Sao ehi khong di bång xe lam Mn truang? - Gio na y da u con xe lam vo truang nua! Cm co ehuyEn sang va trua thoi . - Thoi leo len day di, toi cha dum cho! Chi Phudng khong ngån ng<,ti leo len ng6i tren bQt-ba-ga phia sau Thanh ngay . Blnh thån nhu vr:j ch6ng. Chi Phudng båt chuy~n : - G~p Thanh rnay qua! Thanh rna di som mot ehut chåe lå chEt! LOi bo tu day vo truang ehåe lå tan truang qua' - Xe hu tru ehi eu Cl nha . Di bo ehi cho m~t. - Yl sr:j Phong Giao D~e . Ma'y 6ng cho ngm d<,ty tru kh6' - !!!

71


- Sao, chd toi thåy m~t khong? chåc m~t låm ha? Neu thåy n~ng thl Thanh M toi di bQ nha! Låm phi~n Thanh hdi nhi~u r6i d6. - Khong sa o, khi nao xe hu c~ cu di bQ nhu the nay, toi g~p se chd dum cho. Suc toi con khoe rna. Khong biet c~ Phudng c6 con nha Mn 16i låm cua Thanh trong måy nåm v~ truoc khong? Cha sao Thanh van nha hoai! Nhu'ng cung may, bay gio då trd thanh an nhan cua c~ day riJi. - Sao, ong xå cua chi van blnh thuong? Anh dang hQc di t~o d dau') - Nghe n6i dang b~nh. Anh d Bu Gia M~p. - Cung kh6.

- 0, cung kh6! - C~ c6 di tham nuoi ånh khong? - Cling c6. nhu'ng råt it, VI tai chanh trong nha hi~n nay gUll eo hep. - Con thång con cua c~. Chåc ba gia phai giii' dum? - Cha con ai nii'a. Neu khong c6 ba gia. gio toi khong biet lam sao!

Con con nho . Kinh te gia dlnh eo hyp. Nhii'ng kh6 khån dau kh6 eung mQt lUe eh6ng ehåt len nhau. kieh trueh den bån nang eua nguoi dan ba lue nao eung eho la mlnh yeu hen, thanh mQt hanh dQng can dåm: om con eh6ng vang len ghe vUQt bien ... Bay gio Thanh hdi hå he mot ehut. Bay gio anh moi tll-m ket lu~n dUQe tll-i sao e~ Phudng e6 måt tll-i Thlly Si nay . Trong nhii'ng thu tu ehi van giii' kin o Chi khong k€ gl d . Chi khoång gån day thoi. khi gån ra måt t~p truy~n e~ moi lien I~e voi Thanh. Nhu'ng e~ eling t~ tMt. Thanh di vUQt bien truoe e~. gU'i thu v~ nha d Viet Nam. e~ biet d~a ehi Thanh d Due. V<l.y rna khi e~ den dudc Må Lai. den Thlly SI. e~ khong mot lån viet thu eho thanh biet e~ då nhuThanh thoat dUQe "thien duifng" . - Nhu'ng ehuyen vUQt bien eua tae giå eling dau e6 d~ dang gl! Ai då tung vUQt bien. då tung ngang gua vinh thai Lan rna khong biet Mn hai t~c Thai . Thoi. v~ di~u nay toi nghl toi khong nen n6i ra. Di~u rna cae co gai. xin 16i. va tac gia t~p truy~n, d~u muon dåu kino ehi tam su voi nhii'ng nguoi dang dUQe eae co tam Sll'. con tuyel nhien khong nen eong khai h6a di~u nay truoe dam dong.

- Cling may, con ba gia.

Di~n giå n6i up md gua! Thanh ehua biet doan duong

Tll' nhien c~ Phudng I~i hoi Thanh: - Con Thanh bao gio låy vQ?

vu<;1t bien eua ehi Phudng ra sao") C6 gian truan låm khong? C6 g~p håi t~c khong? chiic phai c6 dip nao thu~n ti~n se hoi Ill-i c~ v~ viec nay .

Thanh cuoi guay m~t n6i vQng ra sau cho c~ Phudng nghe: - Dinh cuoi vQ r6i d6 c~. Dung mQt cai giai ph6ng. Bay gio nhu våy rna cuoi VQ thl c6 chet. C~ phudng n6i nho I~i:

- 0,

bay gio ai cung kh6 het. Nhu'ng rna Thanh då co nao chua? - .... Thanh chi yen

MY

l~ng.

- Thoi, khong muon n6i thl toi cung khong c6 ep. Chi n6i chuy~n tårn phao khong thoi.

Am thanh b6ng re len um sum. Nguoi lo v~ ky thu~t may m6c cho bu6i n6i chuy~n tu hang ghe ben duoi ch~y ngay len gian am thanh. Anh het dung r6i ng6i, låy tay ån ån måy dåu day di~n. Am thanh re len bång mQt tieng hu r6i trd I~i blnh thuong. Di~n gia khong mQt ehut c6 ve gl la bll'e bQi. ang cha anh lo v~ am thanh xuong I~i hang ghe ng6i r6i tiep tlle. Truoe khi n6i, ong gå vao dåu micro: - Toi xin 16i VI nåy gio n6i hdi nhi~u v~ eUQe doi eua tae giå t~p truy~n Nhung Di~u Ru Con. Nhu'ng toi biet n6i dOn dau eung ell'e M tae giå viet len t~p truy~n nay, nhu tae gia e6 lån tam Sll' voi toi, la sau ngay eh6ng tae giå ehet trong tr~i di t~o. Sau khi nh~n tin set danh d6 tae giå ehi con biet than thd gua nhii'ng lån ru eho con ngu, sau bu6i sang bu dåu trong truang hQe. Vi the Nhung Di~u Ru Con då manh nha hlnh thanh tu thOi gian d6. Ch6ng ehet trong tr~i di tll-O khong biet erunh xae VI sao.

72

Di~n gia dang n6i. Mot thanh nien gid tay. ngiit ngang, xin cho y kien. Vi lieh Sll' nen ong di~n gia ngung n6i. hoi anh thanh nien: - Dll- , anh e6 gl d6. xin cu n6i.

Anh thanh nien e6 ve bll'e boi: - ang n6i dai qua! D€ nguoi ta dQe thl nguoi ta biet tac gia muon n6i gl ehu gl. Van la nguoi rna! Cuoc doi ehi Phudng the nao khong gån li~n trong t~p truy~n eua e~. Nhu'ng neu ong cho phep toi ehi muon hoi chi Phudng mot eau thoi. Bi anh thanh nien "quqt" båt thlnh llnh, ong di~n giå hdi tai m~t, nhu'ng ong van giii' nil euoi tll' nhien. di~m dll-m. nhu tu lUe ong buoe len bile n6i ehuy~n nåy giO. ang liec v~ e~ Phudng, ngll y: ehåe e6 gl råc roi r6i day! C~ Phhudng van khong quay l~i anh thanh nien vua hoi.

Nhln eh6ng, e~ l~ng le g~t dåu. Cung khong ai biet såc m~t e~ ra sao. - DUQc, toi xin tll-m ngu'ng n6i mot ehut d€ anh e6 muon hoi tae gia gl thl anh eu hoi. Hai tay ehåp ra sau, anh thanh nien hoi ehuyen tae gia e6 phån danh thep: - Toi xin hoi e~ Phudng la d day ai eung biet cuoc doi eua e~ c6 nhii'ng eai dau kh6 voi che dO Cong sån. Tru dl,1 nhu di~u rna mQi nguoi d~u biet, eh6ng e~ la Sl quan ehet trong trll-i di t~o. Nhu'ng toi hoi la tll-i sao d thanh pho Geneve nay c6 biet bao nhieu la euoe bi€u tlnh

Phap

Am Ph~t Elan 2003


eh6ng Cong sån då xåy ra. Oie tu si den day tuyc$t thl!e eh6ng l<oli hinh thue cai tri cua chinh quy~n <'1 que nha. Rai eong dong ngu'oi Vic$t bieu ttnh doi hoi nhan quy~n. V~y rna khang lån nao tai thåy chi den tham dl!. Vh la sao? Tai cm xin hoi chi v~y thai. Cau hoi quå la hdi råe r6i. Thinh phong yen I~ng. Thanh låy lam lo lång cho chi Phu'dng. d dau cling v~y, c6 ngu'oi the nay eling c6 ngu'oi the khåe. Ngu'oi yeu nu'oe the nay, ke yeu nu'oc the kia. MQi ngu'oi dang dQi eau trå lOi eua di~n giå dang dung tren bl,lc, hoac ea u trå lOi tu tae giå. Di~n giå khang nhin ehi Phu'dng. n6i voi thinh giå: - V~ eau hoi nay t6i xin nhu'ang cho tae giå, de tac giå c6 th~ trå lOi trl!e tiep voi ngu'oi hoi, nhii'ng cai t<oli sao rna anh vua dat ra. Nhu'ng de tru'oc khi ket thuc phån n6i ehuYc$n eua tai. tai ... tai ... , hic$n t<oli ngoai tu' eaeh la ehong eua tae giå, con la, nhu' tilt d mQi ngu'oi dang hic$n dic$n <'1 day h6m nay, la mot doc giå. nen t6i thåy khang e6 gl qua dang, khang phåi la "meo khen meo dili du6i", eling kh6ng c6 "m4e ao th~ng cha nhau". VI tai da u phåi la nha van rna khang thåy <'1 tac giå. <'1 ca Phu'dng mot tårn long. Tårn long Mi voi Vic$t Nam. Tårn long d6i voi ngu'ai chong Sl quan trong Quan Ll!e Vic$t Nam Cong Hoa ngay tru'oe, va nhåt la tårn long d6i voi van ehu'dng . Xin chan thanh cam dn quy vi. Va kinh mong quy vi ung hO cho quy~n saeh dåu tay rna tae giå c6 dip ra måt trong ngay ham nay. Vftn nhu' mQi khi, sau mot ngu'ai n6i, mot trang phao tay n6i len, di~n giå , tu tu låy e~p n<olng dp vao naeh rai ch~m råi, chåe chån, tu tu di xu6ng hang ghe ngoi. Chi Phu'dng l<oli rai eh6 ngoi de len bl,le n6i ehuyc$n. Chi stta lai micro cho ngay mic$ng mlnh rai n6i gl d6. Nhu'ng Thanh con nghe gl nii'a daul Dåu 6c anh dang b~n nghl den ngu'ai ehong eua ehi Phu'dng, mot tri thue Vic$t Nam. lai t~t nguy6n. Cd duyen nao då mang ang ta va ehi Phu'dng gåp nhau? Nhu'ng lic$u tårn long ang ta c6 b~n vling voi qua khu eua ehi, va nhii'ng di~u rna ehi då, dang, va se viet ra sau nay? Cåu mong tårn long ang se måi måi b~n vling, M chi Phu'dng con c6 th~ tiep tue viet nhiIng truyc$n khae niIa. Trong gia dlnh. nha van thu'ong bi "vang thlin " voi chinh mlnh, b<'1i chinh eai "nghiep" nay då lam eho nha van thu'ang khang con lam tron tråch nhic$m eua mot ngu'oi ehong, ngu'oi vQ, ngu'oi cha, ngu'oi m~ nhu' bao nhieu ngu'oi dan 6ng dan ba khac. VI nha van cu mu6n e6 nhii'ng giay phut rieng eho mlnh M suy tu'<'1ng, daa xoi nhii'ng vån d~ eua cuoc s6ng, va di nhien, kh6ng the <'1 mot nha van nao rna khang e6: su' md mOng. Anh lien tu'<'1ng di~u nay voi tntor..g hQp ehi Phu'dng, khi nho l<oli mot lån dau d6 ngu'oi ta d6 c~p den "nhllng tam lu3n nghf sf" trong nhiIng nhic$m vu d6i voi gia dlnh. Se e6 mot di~u gl d6 khang du'Qe trQn ven. Neu då la "InQt tam hbn ngM sf", mot ngu'oi dan 6ng dan ba kh6 toan vyn voi gia dlnh. Ngu'Qc l<oli neu mu6n Jam ngtfoi chong ngu'oi vQ hoan toan voi gia dinh thi t6t nhåt dung lam ngu'oi e6 "tam h6n nghf sf". VI the trong mQi tru'ong hQp

Phap Åm Ph~t E)an 2003

ngu'oi e6 "tam h6n ngM sf" dn co sI! thang dm tu ngu'oi han phoi va cå tu cac dua con. Day la di~u Thanh du mong ehi Phu'dng se co tu ang ehong eua ehi. - ... Tai då bao lån ttf nghl du vua la n<oln nhan. vua la nhan chung trong ehe do Cong sån, nhu'ng khang bao gio tai c6 the tr<'1 thanh nha ehinh tri du'Qe, may mån t6i se tr<'1 thanh nha van. con kh6ng cm la ngu'oi dan ba blnh thu'ong trong gia dtnh nhu' tram ngan nhii'ng ngu'oi dan ba khae t<oli håi ngo<oli nay. VI the nen t6i kh6ng di vao tru'e tiep nhiIng hoat dong eh6ng Cong t<oli håi ngoai. hay d <'1 Geneve nay . Kh6ng biet t6i trå lOi nhu' v~y. anh co the th6ng dm cho t6i kh6ng? Cå phån dåu, phån giii'a chi Phu'dng n6i gl Thanh dau e6 nghe, cm den phån ket cuoc moi nghe ehi n6i nhu' v~y . Chi nhin xu6ng anh thanh nien hoi lue nay bång anh milt keu gQi su' th6ng dm, sI! dong tlnh voi nhiIng y nghl eua chi. Kh6ng biet e6 phåi VI anh milt d6. hay VI lOi giåi thieh eua chi rna anh thanh nien kh6ng dung len pha t bi~u nii'a. Anh ngoi yen I~ng. kh6ng mot ehut dong d~y . Khu6n mat ehi Phu'dng lUe dåu c6 net bai hoi buon thåm . dån dån giån n<'1 ra. hic$n len net vui tu'di. ..... Sau khi den dåo chung ba thang chi nh~n du'Qe thu eua anh Phong. Chi kh6ng ngo nh~n dUQe thu eua anh Phong trong hoan dnh kh6 eu'e eua m~ con chi nhu vh . Chi hoi am. Anh gtti ti~n d6 qua giup do trong thoi gian <'1 dåo . C6 ti~n giup do tu ånh euoe s6ng eua hai me con chi <'1 dåo d<'1 vilt vå hdn nhi~u.

Mot 10<olt phao b6ng l<oli bån len trong muan mau lam chj Phu'dng phåi ngung n6i M hai ehj em cung xem. Khong nhu cach day mot gio mae tlnh nhin ngåm hang loat phao bang du'Qe bån len troi. Ham nay la I~ Qu6e khanh eua Thuy SI. nen dån thl,ly SI d~u ron rang d€' ehuån bi eho bu6i t6i biln phao bang na)'. NhiIng mau do vang tu nhii'ng nu phao bang nåm råi rae d6u nhu mu'a tren båu troi. Ånh sang phån chieu xuong mat ho y nhu e6 mot thanh ph6 dåy ånh sang nåm du'oi mat ho. Ben kia ho , tue la ben kia m~t d6i dic$n voi nha ehi Phu'dng. la d mot khu "hQi elia mua he". gom tro chdi danh du. eai ngua. di xe dien. biln sung ... con vQng lai ben nha ehi nhling am thanh nhQn nhjp. du bay gio troi då gån nfra dem. Anh Phong va dua con trai eua chi di ngu dii låu. Balcon gio cm con l<oli hai chi em, chj Phudng va Thanh. Thanh ehen va eau chuYen, khi 10<olt phao bang vua tåt tren m~t ho: - Anh chj chQn cai nha <'1 day hay qua hå! Nha nhin ra m~t ho, dt::p va cung! Ham qua vua den day em thåy thieh qua troi. Va dem nay thåy dUde cå båu troi då)' phao bang rot tren mat ho. Thanh khang mu6n khen tiep d nhiIng ch~u b6ng du'de trea tren thanh balcon nha chi Phu'dng. Ba ch~u bang dai xep thanh hang ngang nåm trong nhii'ng cai m6c såt. Nhii'ng canh hoa mau do lam Thanh nho l<oli nhii'ng dnh hoa giåy cling mau do thåm ngay xua trang day dae <'1

73


hang råo nha ehi Phuong. Thud anh con dling tan ngan C<:).nh hang råo d~ cha ehi Phuong ra di hQe. VO y anh då d~ may dy gai dam vao tay nhue bu6t. - 8~ ehi k~ tiep eho em nghe ehuy~n eua ehi va anh Phong rna hoi sang nay em då hoi. Sau may lan glh ti~n va viet thu qua lai. anh Phong e6 hoi y ehi la e6 ehap thu~n lam va anh khong? Vi anh n6i anh då ly di vc:j. mot ngu'oi Thl,lY Si. co nay då bo anh ra di. Khuon mat ehi Phuong mo nhat trong b6ng dem. Anh sang tu khu "Mi C/la m~la he" ben kia bo ho eling khong aii anh sang M hai nguoi nhln m~t duc:je nhau. Tuy nhien. qua giong n6i. Thanh hi~u ding lue nåy e6 le lå lue tam hon ehi Phuong xao dong Iilm. Y nhu'bU'c thu'cau hon eua anh Phong dang nåm truoe mat ehi. - Em mu6n hoi ehi la ehi va anh Phong biet nhau tu hoi nao? Tai san khi aen dao lai nh~n dUc:je thu anh Phong'] - A. chuy~n nay hoi dai dong. Phai trd v~ thoi gian truoe mot ehUl. Xin loi, ehi ehua k~ eho em nghe d doan dau. s6 la anh Phong lå b<:J.n hQe eua anh Son. ehong ehi. Thi lIi tai hai xong anh anh Son di Sl quan hai quan. con anh Phong di du hoc d Thuy Si. Chi khong biet v~ anh Phong nhi~u. ehi nho mot lan trong dip dam euol eua ehi. lai nham dip anh Phong v~ nuoe tham nha. Ngåy d6 anh e6 dan the o v~ mot co bo Thuy Sl rat d~p. Anh Son gidi lhi~u ehi voi anh Phong. Chi biet anh Phong tu d6. V~ sa u. la u la u anh Phong eling e6 viet thu v~ eho va ehong chi va anh Sdn eling e6 hoi am. Sau ngåy ba mu'di thang tu anh Sdn di hQe cåi tao. ehi elIng khong nh~n dUc:je thu eua anh Phong. måi den khi chi aen dao d Må Lai. ba thang sau d6 ehi moi nMn lai dL(c:je thu anh Phong. - A, thl ra v~y. Chile anh lien l<:J.e voi nhå anh d Vi~t Nam. biet anh Son då ehet. biet dia cm ehi d dao nen anh moi viet thu ehu gi? GiQng nguoi dån bå tråm xu6ng M g6p ehuy~n: - Chi elIng nghl v~y. Chile anh hoi dia cm tu rna ehi roi iinh moi lien l<:J.e voi ehi· - Em thay nhu v~y anh eling t6t. xin loi ehi nha, em to mo mot ehut IL. anh e6 t~t tu bao gio? Tieng thd dai eua ehi Phudng, Thanh nghe r6 rang: - Em khong hoi thl ehi eling k~ toi bay gio. Khoan em cha ehi mot ehut' Chi Phudng n6i xong dung d~y di vao nhå. Chi mang ao jaeket eua Thanh ra va eho ehi mot ehiee ao len mong. Chi khep eii'a ra vao dn tMn. Khi ehi dang dung khep eii'a, 6ng quån rock dåi eua ehi g~p gi6 bay lat phat. Quay l<:J.i, ehi n6i trong lue cam ao dua cho Thanh: - M~e va di Thanh! Troi hoi l<:J.nh roi. Ngoi day rna khong m~e ao lanh thl d~ bi cam. Khong biet ehi sc:j Thanh va ehi bi cam hay ehi sc:j n6i lOn tieng qua anh Phong se nghe? Nhu'ng chile sc:j ca hai.

7+

- 86. Trd lai ehuy~n eua ehi. (j dao dang co don. L<:J.i minh con ehong dau rna giu danh gia. må cha dc:ji. Nen khi anh hoi y thl ehi ehiu nh~n anh lam ehong. Nhu'ng ehi e6 n6i voi anh phai eho ehi mot di~u ki~n, lå phai e6 bång ehung ehinh xae la anh då ly di vc:j. Chi sc:j canh vc:j mot vc:j hai Iilm. - Roi anh tra lOi sao? - Ånh n6i dUc:je ehu sao! Ånh n6i se nho mot cd quan thi~n nguy~n Thl,ly SI bao lånh me con ehi qua Thl,ly SI truoe då. Roi anh se dem giay to ly di ra eho xem, sau d6 ehi moi quyet dinh lå ehiu låm vc:j anh hay khong. The lå ngåy ehi vå con aen Thl,ly SI e6 anh ra d6n. Troi di' Thanh di! Chi hoi hQp va eung. GUdng mat anh, v6e dang anh ehi nho th~t md ho trong ngåy dam euoi eua ehi. Ca co bo Thl;ly SI gio phut d6 ehi eling khong con nho ra san nua. Cm nho t6e vang vang, milt xanh xanh, tuong hdi to lOn va dn chile hdn de co gai Vi~t Nam minh rna thoi. Nghe aen day Thanh eling thay hoi hQp va eling. Khong biet lUe nay anh Phong då bi t~t ndi ehan ehua? Nhu'ng eu hoi truoe hoåi thl eau ehuy~n se mat vui. CU d~ ehi Phudng k~ tu tu se hay hdn. Chi tiep: - (j phi truang anh Phong va may bå låm trong cd quan thi~n nguy~n aen t~n eii'a ra M d6n ehi. Gap anh, ehi nh~n ra ngay. 8ung la gudng m~t då xuat hi~n voi co bo Thuy Sl trong ngay dam euoi ehi. Nhu'ng Thanh di, lue ay tren tay anh cam b6 hoa trao eho ehi, nhu'ng ehan lai di voi doi n<:J.ng go' Thanh liee nhln eanh eii'a ra vao. Canh eii'a då dUc:je ehi Phudng d6ng chat. NghIa la khong th~ nao mot nguoi trong nhå nghe dUc:je euoe ehuy~n tro eua hai nguai, nen Thanh yen tam hoi ehi Phudng. Anh hoi rat nho: - Roi ehi lam sao? 80i bån tay ehi Phudng dong luc dua len vu6t mat. B6ng dem mo ao. Doi bån tay tu tu di chuy~n ra sau gay, chile ehi mu6n um cam giac am ap ndi 6t, x6a mo mot unh u6ng be bang trong ngåy horn d6. - Thl biet lam san nua day? Chi cling phai chao anh nh~n hoa nhu binh thuong. Roi ehao ca may bå Thuy SI. - Roi sau d6 hai nguoi thånh vc:j ehong? Chi Phudng vo ban tay len dui Thanh mot di bieh, aen dau. Chi euoi nhu'ng vån khong n6i lOn tieng: - Dau e6 le v~y dau em! Anh Phong lich st! Iilm. Ånh khong I~t d~t, eling khong s6 sang trong vi~c d~ c~p chuy~n chong vc:j. Du rång, lue ehi con d dao anh e6 lån viet thu to tinh voi ehi. Truoe tien, anh lo eho d eho m~ con chi th~t chu dao. Cho hQe eho con ehi. Ch6 hQc eho ehi. Khi mQi vi~e xong xuoi, trong mot bu6i t6i anh moi k~ voi chi tat ca euoe doi anh, va xin 16i chi v~ vi(:c phai dau ehi la anh då trd thånh nguoi tån phe.

Phap Alll Ph~t E>an 2003


- Vi san anh bi nhu vh? Hoi thd chj Phuong dai thuon thuC1t, gi6ng nhu chj la nguoi då bi tai nlln ay. - Dung xe em a I Tai nan lam anh gåy d hai chan. Khi lanh rai phai di bang nllng. NhlJ'ng di kh6 nhat. ngoai tai nan ra. sau d6 la vl,lly di. Ånh då bang long khi nguoi vC1 Thl,ly SI d~ nghj ly di vi anh nghl co rat kh6 long d vai anh khi anh då tra thanh tan phe. nen toi tinh gi phai ruu keo. Ånh da giai tthich vai chj nhuv~y. - The la anh tim chi? - Lue dåu thi khong. Ånh chi viet thu v~ Viet Nam tham vei ch6ng chi binh thuong . NhlJ'ng sau khi chong chi chet. va sau khi biel chj då vU<.1t bien den dao nen tim c3.ch lien lae vai chi. Ånh thu th~t anh mong c6 mot nguoi vo Viel Nam trd lai trong tu6i gia. Va nhat sau khi ly di . anh mong nguoi v<.1 Viet Nam ay la chj. 0 doi cung ngo. Iu c tre. du hQc ngolli qu6c thanh nien Viet Nam d~u thich lay v<.1 nguoi ban xU. Khi v~ gia ai cung thich quay ve nguoi vC1 Viel Nam. - Luc thanh vC1 chong roi. anh kE. vai co vC1 Thuy Si. c6 dem nåm ben nhau rna y nhu anh nåm ben khuc cay. lrlin trQc co don. Co chiing bao gio thich cho minh tam su. - Em c6 nh~n xel anh Phong chac la nguoi c6 nhi~u tam su. Lai lå nguoi rong. rai. c6 phai v~y khong chj? - Em noi dung. Ånh co nhi~u tam su buon . Ånh ding nghI nhi~u ve Ml nuae . CU n6i la tiec hoai vi khong giup gi dUC1e eho Viel Nam . - Con voi cUQc doi cua chj·J - Ånh va anh Son chong truac chj la ban. nen anh rå'l lhong cam cho noi kh6 dau cua chi. Chinh anh khuyen khich chi vielilli nhii'ng gi xay ra trong cuoc doi cua chj. - Ånh khong c6 y han ghen gi d v~ nhii'ng di~u chi viet ra') Thi du nhu nhii'ng doan chi Viel v~ m6i tlnh ho~c chuyen tinh nghla v<.1 chong giii'a chj vå anh Son. - Chile h~n lå va)' roi. Dån ang cung c6 ca the giai thåm kin elia hQ . Thanh lå dån ong. Thanh biet roi . NhlJ'ng dau ~a(l Mn gio phUI nå)' chi van thay anh Phong lå nguoi rat rong IU<.1ng. . Thanh dong tinh ngay : - Thi em cung tha)' v~)'. cåu mong anh tiep tuc nhu v~)' måi Chl con viel nhii'ng dieu khac hay han. Ch~ng han nhu chuyen VUC11 hien. chuyen d dao va chuYen tren dal TIwy SI nå)'.

ne

- Thi chi cung du mong nhuv~y. Thanh keo chj Phuong cung minh trd v~ hien tlli: - Anh chj d can nha nåy dyp qUli! Llli phong dnh hii'u tinh. Chi~u chi~u dung day nhin ra m~t ho thi khong con gi bAng. - Anh Phong mua d6 . Tlr sau ngay chj nhan lam v<.1 anh. a nh g6p li~n, mu<.1n them nha bang mua can nha nay.

Phap

ÅIll Pha! Elan 2()m

Ånh n6i. minh dn nhin dnh v~t m6i khi chi~u v~ cho voi bot buc bOi trong mot ngay låm viec. CU nhin nguai, nhin xe co la chet' Xe co thi ch~t nich ngoai duong, con con nguoi d day thi Illnh lung, c6 gi de nhin ngam? - Ånh lam trong chinh quy~n Thl,ly SI ha chj?

- U. Ånh hQc v~ kinh te. Khong v~ nuac lam viec du'C1c nen anh d day luon. Lam cung muoi may nam roi d6. - Em mu6n to mo hoi chj mot chut la. luc anh cuai chj M lam v<.1 thi tlnh dm cua chj nhu the nao? Luc chj då g~p anh nSi d6 . - Truac tien anh la an nhan cua chj nen chj cung dm men. Lai d mot thoi gian tren Mt Thl,ly SI nay, c6 anh dua don giup dB nen them on nang nghla sau. Llli thay anh di låm rat sieng nang. khong an choi trac tang. Thai nhieu do du cho minh chju lam v<.1 anh roi. Han nii'a em thay d6. anh t~t nguy~n chu anh dau c6 xau trai. N6i xong chj Phuong cuoi don lam Thanh cung phai cuoi hQa theo. NhlJ'ng khi chj Phuong dUr tieng cuoi lai nhac nhd Thanh ngay : - NhlJ'ng chj lay anh vi thuong yeu anh th~t su. chu khong phai vi anh dyp trai dau . C6 le chj thuong anh vi anh tan t~t dn nguoi cham s6c. Va mot di~u quan trQng nhat la anh n6i anh cung dm thay yeu chi tu ngay v~ nuac dl! dam cuai cua chj va anh Son. Vi då la vC1 cua ban nen anh chi giii' su yen I~ng. rim dch quen chj. Dung a ng nay cung lang mlln that' Troi då khuya qua. Khu tro choi trong mua he ben kia ho da hoån toan im vang tieng nguai, du con nhii'ng ngQn den mau chOp tat tren dIa quay long long van con di chuy~n. Båu troi can va dåy anh sao. Mal ho yen tlnh han bu6i chi~u. 0 mot g6c ho troi t6i han, chi con hien may chiec thuy~n bu6m du lich d6ng mot mau sang trang. Nhii'ng cay cot buom. day keo buom dan nhau nhu man nhen. Chj Phuong ngap dai khong che giau. Chi n6i khuya qua r6i chi em ta di ngu thOi. Lay suc. mal Thanh con phai trd v~ ben Duc nii'a . Hom sau Thanh v~ Mn nha khoang giln muoi gio dem. Ca nha da di ngu . Chi c~u con Ira i muoi b6n tu6i con thuc , dang dung ben clta s6 nhå nhin xu6ng duong xem hai co gai Duc khoang muoi sau tu6i danh vu du. Troi muoi gio. trong mua he chua t6i hån. nhlJ'ng den duong da duC1C b~t len. anh sang den duong chieu rQi xu6ng con su6i canh nhå. anh sang phan chieu Illi låm khung canh choi cua hai co gai dep la lung. C~u be hoi mot ChUI ai ngai khi thay ba minh bal "r(li rrcjn" minh dang "nhin rrQ/n" hai co gai. Thanh lai bat g~p hinh anh minh qua hinh anh dua con trai dch day hai muoi lam nam. NhlJ'ng d duai kia khong c6 ai lå chi Phuong dl Thanh mong san con trai minh elung c6 nhii'ng mong mi tårn thuong nhu minh khi tu6i vua moi lOn.

va Nom

75


So~n: Tl! thang 3-2003, qua eåe phu<1ng ti~n truyen thong, ngui1i Vi~t hai ngo~i deu biet: ehinh quyen CSVN då dua D~i låo Roa thuqng Thieh Ruyen Quang, Xii ly Thui1ng V\l Vi~n Tang Thong GH.PGVNTN ra Ha NQi ehCta b~nh u buau Sau khi ehCta tri, Hoa thuqng duqe St! vieng thåm va tiep kien etla eåe nhån vi1.t eao cap eua nM nuae CHXHCN Vi~t Nam, phåi doan Lien Hi~p Åu ehåu va toa d~i su Hoa Ky t~i Ha NQi. COng trong thi1i gian nay dang va nM nuae CSVN då phai tiep nMn Kien Nghi yeu såeh 6 digm etla Hoa thuqng nMn danh Vi en Tang Thong, eling Kien Nghi etla 31 dån bigu Quoe hQi Åu ehåu va 37 dån bigu Quoe hQi Hoa ky, ... tt!u trung la doi hoi quyen tt! do tan giåo, tu do ngon lui1.n .... quyen phl,le ho~t etla GHPGVNTN va tni tu do eho nhi Vl Hoa thuqng Thfch Huyen Quang va Thieh Quang DQ , Linh ml,le Nguyen Van Ly . ...

Lai Toa

co.

Sau eåe st! ki~n tren, khi binh phl,le, Hoa thuqng duqe den Thua Thien , Hue hai lån trong dip Le gib Due D~ Tam Tang Thong Thieh Don Hi1.u va thåm vieng eåe ehlia ehien, eåe vi tan tue eling dong bao Phi1.t tii. Tiep theo. Hoa thuQ'ng duqc ehuyen eu tru ve PMt H<;>e Vi~n Nguyen Thieu t~i Binh Dinh. va t~i dåy, Hoa thuqng da xuoi Nam vao Sai Gon may lån. duqe tiep xuc vai ehinh quyen . vai GHPG NM nuae. vai mQt 50 chu tan giåo pham eung dong bao Phi1.t tli va nhat la då di~n kien vai Hoa thuqng Thich Quang D9 tai Thanh Minh Thien Vien de ban vi~c Phi1.t st! trong tU<1ng lai. Tat ca de tinh hinh tren Phåp Åm xin tom tåt duai dåy qua eåc th6ng cao båo ehi ctla Phong Th6ng Tin PMt Giåo Quoe Te M dQe gia am tui1ng - NhCtng dien tien tiep theo , ehung t6i se ei1.p nMt vao bån tin d~e bi~t hoac so Vu Lan tai. PÅ.

D:;ti låo HT. Huy~n Quang då ghli phåu xong t:;ti Ha NQi. Dau thang 01/2003. khoi u tren rna phåi etla Dai låo Hoa ThU<;Ing Thich Huy~n Quang XiI ly Thuong Vu Vi~n Tang Thong GHPGVNTN bong moi ngay mot lOn dån . Vi dang trong nnh tr<otng bi quan thue n~n Hoa Thu<;Ing 10 di. Nhung Mn dåu thang 0212003. khoi LI tiep tue lOn dan. l<oti co tlnh trang do ii'ng, dau nhuc: do v~y. ngay 14/0212003 Hoa ThU<;Ing då dU<;Ie dua di kham d b~nh vi~n Qming Ngåi. Båc Sl d~ nghi dua Hoa Thu<;Ing VaD Sai Gon ehua tri, I , nhttng cd quan cong quy~n Quang Ngiii tra lOi chi cho di Ha Noi ehua tri. Truoe khi di. Hoa ThU<;Ing co tin cho Thu<;Ing TQa TlI~ SI yeu du ThU<;Ing TQa thap tung voi tu eaeh T6ng Thu Ky Vi~n Hoa Dao. Va ThU<;Ing TQa Tu~ SI då Mn Ha Noi VaD ehi~lI ngay 04/03/2003 Sang ngay 04/03/2003, Hoa ThU<;Ing dU<;Ie dUa Mn ehua Quang Minh, Då Nang. cha tau. Tai day. chuTang Thua Thien - Hue, g6m co Hoa Thu<;Ing Thich Nhu D<ott, Hoa Thu<;Ing Thich Thi~n Hanh eling nhi~u vi Thu<;Ing tQa då co m~t dti ti~n chan. Den 13 gio, Hoa ThU<;Ing rai chlia. ra ga. Den sang ngay 05/03/2003, Hoa thU<;Ing moi Mn Ha NOi . Ngåi dU<;IC Mn khach S<otn Cay Xoai duong Le Duiln - Ha NOi . Ngay 6103/2003. lue 9 gio sang, Hoa ThU<;Ing du<;Ic giai phåu. Thoi gian giai phåu khoang 30 phUl. Xong xuoi, Haa thU<;Ing du<;lc dUa v~ phong di~u tri. nnh tr<otng suc

7f>

khoe cua Hoa ThU<;Ing sau khi m6. va n khOe khoifn blnh thttong. E>en chi~lI. lue 15 gio. ong Pham The Duyet. Chu Tich M~t trSn T6 quoc Viet Nam den tham. Ong noi: "Sau khi binh plwc xin moi HOG Thrrqng den ,llIi m Ma' 'ran". Hoa thU<;Ing nhSn lOi voi di~u ki~n 1<1 Chinh phu phåi trå lOi cho ding. GHPGVNTN co toi gi voi Mt nttoe rna bi cåm hoa t dong? Ong Pham The Duy~t noi. moi Hoa Thttdng de n r61 se ban. Ngay 7/0312003, Hoa Thu<;Ing Thanh Tu va cac ThU<;Ing TQa (j chua Quan Su. dai di~n Hoi D6ng Tri Stt Trung « o" udng GHPGVN, t<oti Ha Noi Mn tham. Truoc khi ra v~. Hoa thU<;Ing Thanh Tu moi D<oti Uo Hoa ThU<;Ing. sau khi xu1l:t vi~n. åen ehua Quan Su nghi ngdi. D<oti Uo Hoa thU<;Ing dltdc bae Sl. y ta benh vi~n ehåm soc thuoc men trong cac ngay ke tiep. Va sang ngay thu nam 13/03/2003. vet m6 xem nhu då lanh hån, va bae Sl dt chi vet m6. Chi~u thu tu 12/03. lue 15 gio co Dai di~n phai doan Uy HOi Chau ÅU (European Union. Delegation of The European Commission To VietNam) tai Vi~t Nam. åen tham Hoa ThU<;Ing. Do la cac ong Marizio Caldarone. Bi thu thu nhåt. Trudng phan ban chinh trj - kinh te - thudng m<oti ; va ong Jordi Carrasco-Munoz, co vån kinh te.

Sau do co ong Watson, bi thu thu hai toa Dai su My tai Ha Noi Mn tham Hoa thu<;lng. Cuoe tham vieng xay ra trong vong 30 phut va co su hi~n di~n cua ThU<;Ing TQa Tu~ SI. Va ong bi thu noi: "Chfnlz phLI M.,~ hy I'Qng trong mQt ngay /"Ilt gan HaG thuqng duqc trå fl! do di co thi di

Phap

Am Phåt Elan 2003


l{fi Sai Gan thodi mai. Chinh phil My cling hy vQng Trong mQt ngay dit gan GHPGVNTN duqc sinh hO{ft binh thuiJng trd l{fi". Vao khoang 10 giC1 t6i ngay 12/03/2003, Hoa ThU<;Ing Huy~n Quang da gQi dit;:n tho<li VaD Hue' yeu du Hoa ThU<;Ing Thit;:n H<lnh ra Ha Noi gåp. Va Hoa thu<;Ing Thit;:n H<lnh eung Thu<;Ing tQa Phuoe Vien Mn Ha Noi lue 15 giC1 30 ngay 13/03/2003. Ngay horn sau, thu nam, 13/03/2003 khoang 9 giC1 20, hai ong Jordi Carraseo-Munoz va Maurizio Caldarone da than hanh di taxi Mn don ThU<;Ing TQa Tut;: Si: t<li e6ng bt;:nh vit;:n va dua v~ tn:) sd Lien hit;:p Chau Au s6 56 Ly Thai T6 Ha Noi. T<li da y, ThU<;Ing TQa Tut;: Si: du<;Ie mC1i VaD hOi truC1ng va dU<;Ie gioi thit;:u voi eae vi d<li dit;:n sau day: - Frederie Baron. B<li su, Trudng phai doan. - Martin Allgaeuer, Bi thu thu nhåt, Lanh su Bai su quan Åo . - Jonathan Dunn, Bi thu thu hai B<li su quan Anh. - Giovanni Fa villi, Bi thu thu hai B<li su quan Y. - Irene Knoben, Bi thu thu hai B<li su quan VUdng Qu6c Ha Lan. - Helena Sangeland, Tham tan B<li su quan Thuy Bi~n. - Miehele Sauteraud, Tham tan thu nhåt B<li su quan Phap. - Merja Sundberg, Tham tan B<li su quan Ph§n Lan .

3. Qua truC1ng h<;lp eua Hoa thU<;Ing Trneh Huy~n Quang va Hoa thU<;Ing Trneh Quang Bo, ehung to Nha nuoe hanh xU' tuy tit;:n, khong dl,1'a tren mot n~n tang phap lu~t nao. Bi~u nay da: xue ph<lm phåm gia con nguC1i. Theo truy~n th6ng thl nguC1i dan khong bao giC1 noi xåu ehinh phu eua mlnh voi nuoe ngoai. Va trong tinh th§n dan toe tl,1' quyet, eling kh6ng yeu du nuoe ngoai can thit;:p VaD eong vit;:e noi bo eua dåt nuoe Vit;:t Nam. NhU'ng d day , khi phåm gia con nguC1i bi xue ph<lm thl khong phai la vån d~ ca nhan hay noi bo eua mot dåt nuoe, rna la vån d€ ehung eua nhan 10<li; mQi dan toe tren the' gioi d~u co b6n ph~n phai baD vt;:. 4. B~ Ph~t giao co th~ noi len tie'ng noi trung thl,1'e. dn phai co tl,1' do ngon lu~n d~ giai thieh nhii'ng ngo nh~n va xuyen t<le d6i voi giao ly eua d<lo Ph~t. Giao ly Ph~t giao khong phai la mot eong eu van hoa d~ giai thkh ehu nghla Marx. Sau do, hai 6ng Maurizio Caldarone va Jordi Carraseo Munoz da d€ nghi åU'a hQ den tham Hoa thu<;lng t<li bt;:nh vit;:n I§n thu hai. Be'n day moi bie't Hoa thU<;Ing da ve ehua Ph\lng Thanh. Phai doan Mn ehua Ph\lng Thanh va dU<;Ie Hoa thU<;Ing tie'p d phong khaeh eua ehua.

Trong dip nay ThU<;Ing TQa Thieh Tut;: Si: co trlnh bay 4 di~m nhC1 Lien Hit;:p Au Chau can thit;:p nhu sau:

Vi d<li dit;:n bao eao voi Hoa thU<;Ing, sang nay , phai doan Lien hit;:p Chau Au tai Vit;:t Nam da co bu6i hQp voi ThU<;Ing t0<l T6ng thu ky Vit;:n Hoa Bao GHPGVNTN d tr\l sd eua Lien hit;:p . bng noi tie'p, Lien hit;:p Chau Au luon luon quan tam de'n tlnh tr<lng eua GHPGVNTN va truC1ng h<;lp eua Hoa thU<;Ing. Lien hi~p Chau Au da va dang lam he't sUc mlnh M GH.PGVNTN dU<;Ie sinh hO<l t binh thuC1ng. Va phai doan mong dU<;Ie tie'p tue ehuyt;:n dd dang voi Hoa Thu<;Ing ngay horn qua . Hoa Thuong cam dn Lien Hit;:p Chau Au da t~n tlnh giup da nhan dan Vi~t Nam trong lUe dåt nuoe Viet Nam dang ngheo kho. va Hoa ThU<;Ing eling da trinh bay nhii'ng kho khan rna Ph~t Giao Vi~t Nam da trai qua g§n 30 nam nay, va tinh tr<lng giam giii' khong ly do Mi voi ehinh Hoa ThU<;Ing trong 22 nam nay .

l. Nhii'ng thit;:t h<li v~ m~t van hoa - xa hOi rna PGVN t<li mi~n Båe da phai ganh ehiu tu nam 1945 - 1975. Nhii'ng thit;:t hai to 16n åy vlin tie'p tue anh hudng t<li mi~n Nam tlt 1975 - 1984.

T6i ngay 13/03/2003 t<li ehua Kim Lien. Bai lao Hoa Thu<;Ing da ehl dinh Hoa thu<;Ing Thkh Thien Hanh, Thu<;Ing tQa Thieh Tu~ Sy. ThU<;Ing tQa Thieh Phuoc Vien. ngay mai h§u Hoa thU<;Ing di den Mat tr~n.

Sau khi an tQa, ong Maurizio Caldarone baD cao vi~e di tham Hoa thl,1'dng ngay horn qua , bi can trd bdi nhan vien bt;:nh vit;:n, khong eho noi ehuyt;:n. Tie'p do, ong B<li su Frederie Baron, trudng doan Lien hit;:p Chau Au tai Vit;:t Nam, tuyen bo': "Diiy la lan ddu tien d{fi di~n Lien hi~p Chiiu Au l{fi Ha NQi. chinh 1huc co cUQc hQp wJi d{fi di~n GHPGVNTN. Thuqng rQa Thich Tuf S.\'. To'ng thu k:0 Vi~n Hoa D{fo".

2. Tu nam 1982, voi mue dkh sU' dl:mg Ph~t giao nhu mot eong e\l M baD vt;: Bang, Nha nuoe Cong hoa xa hOi ehu nghla Vit;:t Nam da ue ehe' mQi hO<lt dong eua GHPGVNTN va thanh l~p Hoi Ph~t Giao moi, lit;:t VaD mot trong eae thanh vien eua M~t tr~n T6 qu6e. Va do la mot t6 ehue ehinh tri, khong phai la t6 ehue PMt giao. Ph~t Giao Vit;:t Nam dn co mot t6 ehue thu§n tuy M huong dlin Tang Ni PMt tU' s6ng va tu t~p dung theo giao ly eua Bue PMt, khong bi ehl daa bdi båt eu dang phai ehinh tri nao.

Phap

Am Ph~t Elan 2003

V€ noi dung d~ noi trong bu6i g~p t<li M~t Tr~n T6

Quae co 3 di~m: l. vån d€ phap ly ve vi~e giam giii' va trå tl,1' do eua Hoa thu<;Ing Huy~n Quang. 2. Vån d~ phap ly v€ vie c xU' ly an ph<lt ph\l dai voi Hoa thU<;Ing Quang Bo. 3. vån d~ pha p ly ve su t5n t<li va hO<l t dong eua GHPGVNTN; ph\le hO<lt GHPGVNTN; va mot quy ehe' eua Ph~t giao, trong do, Ph~t giao khong phai thanh vien eua Mat tr~n.

77


Theo du dmh thl Hoa thU<;1ng dU<;1e dua sang tham Mij.t tran vao lue 9 gio sang ngay 14.03.2003, nhl1ng mai Mn 2 gio chicSu, mdi e6 can bO Mij.t tr~n de'n ehiia Kim Lien d6n Hoa thu<;1ng di. Trong khi gij.p ong ehu 4eh Mij.t tr~n, Hoa thU<;1ng da neu nhung van d~ rna ehinh phu da Mi xli' vdi PMt giao trong 30 nam qua. ang ehu tieh hua se trlnh len cap tren d~ giai quye't. Vi~e di l<;1i etla B<;1i Lao Hoa Thudng trong nhung ngay tdi, da du<;1e Mij.t Tr~n cho mot ehie'e xe tue true dua d6n.

31 Dan bi~u Qu6c hi)i Au chau vie't thu' cho lanh dl;lO can c:1p Dang va Nha nu'dc va yeu du de'n Vi~t Nam tham hai Hoa thu'Qng Trong mOl bue thu eong bo h6m thu hai, 17.3. t<;1i thu do Bruxelles va Strasbourg, la hai ndi da t tru sCJ eua Lien hi~p Au ehau. 31 Dan bi~u d<;1i dien eae khuynh hudng ehinh tri vie't thu cho Chu tieh Trån Bue Ludng, Thu (tfdng Phan Van Khai, T6ng bi thu Nong Bue M<;1nh va Chu tieh Quoe hoi Nguy€n Van An, yeu saeh trå tu do eho B<;1i lao Hoa thu<;1ng Thieh HuycSn Quang. Xli' ly Thlfong Vil Vien Tang Thong, va Hoa thu<;1ng Thich Quang Bo. Vien truCJng Vien H6a B<;1o, GH.PGVNTN. eie vi Dan bi~u Quoe hoi Au ehau eting deS xuat di Viet Nam lhåm nhi vi lanh d<;1O PMt giao d~ "cht(ng kiln t(in metr SLtC klu3e va rinh rrCJng cua nh; vi". Trong danh saeh cae vi ky ten thuoe 10 quoe gia ehau Au, nguoi ta nMn thay du sik thai ehinh tri tu ta sang huu. nhu' Bang Xa hQi (PSE), Bang Blnh dan Au ehau (PPE). Bang Tu do Dan ehu va Cai caeh Au ehau (ELDR). Bang Xanh (Verts), Bang Cap tie'n Lien quoe H<;1p doan (TRP), va Bang Au ehau Thong nhat (VEN). NhicSu vi la ehu tieh hoij.e ph6 ehu tieh cae dang nay. Dac bi~t e6 ehu ky eua ong Daniel Cohn-Bendlt, B6ng ehu tieh Bang Xanh, la el,fU lanh til phong trao sinh vien nåm 1968 CJ Paris. ang thuoe phe ta phan ehie'n h~u lhuån eho Ha Noi trude nam 1975. Nhl1ng sang nam 1978. 6ng tham gia h~ u thuån ehie'n dieh Mot Chie'c Tå u Cho Viet Nam ra bi~n Bong vdt nguoi Vu<;1t Bi~n do Cd sCJ Que M~ phat dong va nay h6 tr<;1 Giao Hoi Ph~t Giao Vi~l Nam Thong Nhat. Truang hqp ba Patrieia MeKenna, Ph6 truCJng phai doan B~e traeh quan he vdi de nude thuoe Hiep hOi Bong Nam A (ASEAN), thang 9 nam ngoai ba vcS Ha Noi dicSu tra tlnh hlnh ton giao vdi Phai doan Lien hi~p Au cha u, va da to cao tlnh tr<;1ng bu'ng bit, doe tai, khong e6 til' do ngon lu~n, til' do I~p hoi tai Vi~t Nam. Tra lOi vdi bao ehi, ong Va Van Ai, Giam Mc Phong Thong Tin Ph~t Giao Quoe Te', phat ngon nhan eua Vi~n H6a B<;1o, da blnh lu~n vcS bue thu eua Quoe HOi Au ehau nhu sau: "21 nam tu demh cho hai vi lanh dCJo tO! eao cua PMt Gido Vi~t Nam la qua aang. Nhiit la khi ngLtiJng vQng cua nhf vi Hoa thuqng chi mong thity "Cong [{Ik quO(; te' vi Cdc quyin Dan sl! va Chinh tri" mO. Ha

78

NQi kj keI tham gia auqc thi hemh t(li Vi~t Nam. Qua bLtc thu cua Quoc hQi Au chiiu, chUng toi cdm thiiy n6 ll!c va y chi cLia CQng d6ng the' gidi dang toan tam v(in dQng tra tI! do cho Nhi vi Hoa thuqng Thich Huyin Quang va Thich Quang DQ ". ang Ai eting eho bie't euoe dien dam vdi B<;1i lao Hoa thU<;1ng Thieh HuycSn Quang vao ngay 16/0312003 eho thay r6 hdn bao gio ca, la "Toan thi Phq.t gido a6 tit Bdc chl Nam aiu mong muon ph~c h6i quyin sinh hOCJt cua Giao HQi Phq.t Gicio Vi~t Nam ThOng Nhiit, di dong dao qucln chung PMt Gido co tI! do va ca hQi tham gia ady tui cdc t~ nCJn xii hQi va tdi thiet que hUdng". Chung toi xin djeh nguyen van bue thu' n6i tren eiing danh saeh 31 vi Dan bi~u ky ten:

QUOC Hen AU CHAU D6ng kinh gm: - Ngai Trån Due LUdng, Chu tieh CHXHCNVN - Ngai Trån Van Khai, Thu tudng CHXHCNVN - Ngai Nong Bue M<;1nh, T6ng bi thu Bang CS VN - Ngai Nguy€n Van An, Chu tieh QH. CHXHCNVN Strasbourg, ngay 17.3.2003 Thua quy Ngai, Chung toi vo eung quan ngai vcS tlnh hlnh sue khoe eua Bili lao Hoa thuqng lanh dilO GH.PGVNTN, Thieh HuycSn Quang va Hoa thuqng Thieh Quang Bo. B<;1i lao Hoa thuqng nam nay 86 tu6i, bi giam giu khong xet xli', khong ly do tu nåm 1982, sue khoe Ngai suy ye'u VI thie'u eham s6e eting nhu dicSu kien giam giu khåe nghi~t. Hoa thuqng Thieh Quang BO, 75 tu6i, duqe dcS eli' ung vien Giai Nobel Hoa blnh nam 2003, hi~n bj quan thue trong canh noi bat xuat ngoili bat nMp tai Thanh Minh ThicSn vien, Tp. H6 Chi Minh, va eting thie'u eham s6e thuoe men. Dy vien Boi ngoili eua Lien hi~p Au ehau, ong Chris Patten, gån day da len tie'ng ding "chJng co tQi gi co thi l'i~n dan di giam cAm hay qudn che' hai Hoa thuqng, chua ki diiu phai quan tam den tu& gia cua hai Ngai". Chung toi d6ng quan di~m vdi ong Dy vien Boi ngoai, ne'u gQi la "tQi ph(lm ", thl nhi vi Hoa thuqng ehl e6 "tQi" khong ngung doi hoi mot caeh on hoa eho nhan quycSn va til' do ton giao åUqe khitng djnh trong Cong ude Quoe te' vcS Cae quycSh Dan sil' va Chinh tri ma Viet Nam ky ke't tham gia nam 1982, eting la nam quy Ngai båt giam B<;1i lao Hoa thU<;1ng Thieh HuycSn Quang. Do d6. ehung toi xin quy Ngai nhanh eh6ng trå til' do eho Bili lao Hoa thuqng Thieh HuycSn Quang va Hoa thuqng Thieh Quang Bo, eting nhu d~ eho ehung toi Mn Viet Nam tham vie'ng hai Hoa thuqng håu ehU'ng kie'n t~n måt sue khoe va tlnh trilng eua nhi vj. Boi vdi ehung toi, nghIa eii' nay eua quy ngai mang tåm quan trQng Idn lao. No se d6ng g6p eho vi~e thie't l~p nhung quan h~ tin e~y va eong tae gua Vi~t Nam va Lien hiep Au ehau.

Phap

Am Ph~t Ban 2003


- K6 tu khi dtiQe truyen VaG Viet Nam, d<).o Ph~t voi ban tinh dung hOi dii la nhan to' tkh el!e h6a giai nhii'ng di biet tin nguBng, h6 trQ dieu hoa cae mau thu~n dan toe va xii hOi, d6 hlnh thanh y thue dan toe tl! ehu, tl! euang, ton tai rna khong bi dong h6a, lam eo sd eho nh~n thue ve de gia tri ph6 quat va blnh diing giii'a de dan toe eung s6ng ehung va eung phat tri6n .

Xin quy Ngai nh~n noi day lOi ehao tran trQng eua ehung tai . D6ng ky ten: Emma BONINO (Y, Bang Cåp tie'n Lien qu6e HQp doan). Marco CAPPA TO (Y. Bang cåp tie'n Lien qu6e HQP doan), Michael CASHMAN (Vuong qu6e Anh, Bang Xii hOi), Daniel COHN-BENDIT (Phap, Bong ehu tieh Bang Xanhl. Richard CORBETT (Vuong qu6e Anh, Bang -Xii hOi). Gianfranco DELL'ALBA (Y, 8ång Cåp tie'n Lien qu6e HQp doan), Benedetto DELLA VEDOVA (Y, Bang Cåp tie'n Lien qu6e HQp doanl, Harlem DESIR (Phap, Bang Xii hoi), Olivier DUPUlS (Y. Bang Cåp tie'n Lien qu6e HQp doan). Monica FRASSONI (Bong ehu tieh Bang Xanh). Hanna HAUTALA (Phån Lan. Bang Xanh). Giorgio LIS] (Y , Bang Blnh dan Au ehau), Sarah LUDFORD (Vuong qu6e Anh, Bang Tu do Dan ehu va Cai deh Au ehau), Hanja MAIJ-WEGGEN (Hoa Lan, Bang Blnh dan Au ehau). Thomas MANN (Bue, Bang Blnh dan Au ehau), Maria MARTENS (Hoa Lan, Bang Blnh dan Au ehau), Patricia McKENNA (Ai NhI Lan, Bang Xanh kiem Ph6 trudng phai doan diie traeh quan he voi de nuoe thuoc Hiep hoi Bang Nam A l, Marco PANNELLA (Y. Bang Cåp tie'n Lien qu6e HQp doan) , Bernd POSSELT (Bue , Bang Blnh dan Au ehau), Frederique RIES (Vuong qu6e Bi, Bang Blnh dan Au cha u). Lennart SACREDEUS (Th\)y Bi6n. Bang Blnh dan Au ehau). Jose Ignacio SALAFRANCA SANCHEZ-NEYRA. (Ph6 ehu tieh Bang Blnh dan Au chau). Mario SEGNI (Y. Bang Au ehau Th6ng nhåt). Bart ST AES (Vuong qu6e Bi. Bang Xanh). Maurizio TURCO (Y. Bang Cåp tie'n Lien qu6e HQp doan), Anne E.M. V AN LANCKER (Vuong qu6e Bi. Bang Xii hOi). Gianni VATTIMO (Y. Bang Xii hoi), Demetrio VOLCIC (Y. Bang Xii hoi). Graham R. WATSON (Vuong qu6e Anh. Chu tieh Bang Tl! do Dan ehu va Cai deh Au ehau). Matti WUORI (Phån Lan, Bang Xanh). Fran~ois ZIMERA y (Phap, Bang Xii hoi).

Yeu Sach 6 Di~m cua GHPGVNTN do D~i Uio Hoa Thtfc:jng Thich Huy~n Quang xii' Ly V\l Vi~n Tang Th6ng gm Dang va Nha ntføc CHXHCN Vi~t Nam

,,:'

KIENNGHf Kinh gdi:

Ong Phan Van Khåi Thu Tuong Chinh Phu Ntioe Cong Hoa Xii H(li Chu NghIa Viet

Nam

Kinh ,hua ThJ. TucJng, NMn djnh ding,

Ph" P Åm Ph~ t E>an 2003

Trong su6t hai nghln nam truyen thua tam linh, Ph~ t giao dii hoa tan VaG tam thue dan toe thanh mot emnh th6 th6ng nhåt. Do d6, Ph~t tit Viet Nam, trong truang ky lieh sit dl!ng nuoe va giii' nuoe, luon luon tu thåy traeh nhiem eua mlnh truoe nhii'ng thiing tråm vinh nhue eua dåt ntioe. o

Trai qua tren mot the' k)' ehie'n tranh tan kh6e. mot dåt nuoe van minh va etiang thjnh trong khu vl!e Bong Nam A trd thanh mot dåt ntioe ngheo nan lae Mu . o

Khi hoa blnh van hoi, dåt nuoe dang n6 Il!e tie'n len theo buoe tie'n eua nhan lo<).i van minh; thl mot phån do h~u qua ehie'n tranh keo dai, mot phån do nhii'ng sai låm ehu nghIa, khie'n eho truyen th6ng tam linh dan toe dang vi bang hoai, de gia tri daa due eua t6 tien dang bi guen liing dån, te nan quan lieu. tham nhung, h6i lo eung eae te n<).n xii hOi dt10i tae dOng eua nen kinh te' thj tfuang khang dinh huong dang lam xåu di hlnh anh v6n dl dang tl! haG eua dåt ntioe b6n nghln nam van hie'n. Tinh thån Ph~t giao Viet Nam, nhl! nhieu sit gia Viet Nam e6 thifm quyen nh~n xet. la y thue he ehu d<).o, hay mOl nhan to' trong y thU'c he ehu dao. trong de euoe eaeh mang giai ph6ng dan toe. Tinh thån åy dang dung trtioe nguy eo pha san. Dtioi sl! ehi d<).o thie'u nh~n thU'c eua M~t tr~n T6 qu6e Viet Nam, duoi su dieu hanh ye'u kem eua Ban Ton giao, duoi St! kem ehe' gål gao eua eong an, Ph~l Giao Viet Nam b6ng banh truang mOl deh båt thuang, måt can d6i. nhu mot eo th6 phat phI mot deh benh hoan, va trd thanh gue qu~t. di dang. Co th6 åy dang g6p phån thuc dif y nhanh qua tdnh bang hoai eua de gia tri tam linh va dao due truyen th6ng, dang trd thanh eo che' ph\) tuy baG ehe de te nan xii hoi. tham nhung, h6i lo . o

Giao Hoi Ph~t Giao Viet Nam Th6ng Nhåt trong qua khu da th6 hien tinh ke' thua xung dang lieh sit truyen thua eua dao phap trong long dan toe ; dii duy tfl va phat tri6n de gia tri truyen th6ng tam linh qua eae giai doan bi thuong nhåt eua dan toe. trtioe de y do huy diet eua ehu nghia tan pha van minh eua the' kY . Trong ba th~ p ky qua. mae du bi ue ehe' bdi mot phap ehe' xii hoi ehu nghia mo ho, bi xuyen t<).c, bi xue pham, th~m ehi bi lang nh\)e bdi eo ehe' ngon lu~n doe quyen va doe doan, Giao Hoi Phat Giao Viet Nam Th6ng Nhit v~n ton ta i, voi ta't ~a tl! 'hao eua qua khu. voi tinh thån vo uy eua hien tai. va tu khiing dinh van se ton t<).i M ke' thua va thåp sang di san eua ehu t6 .. o


Voi nhung nh~n dinh tren. tai kinh d~ trJnh Thu tU'ong cae di~m nguy~n vQng dU'c;1e neu dt10i day. d~ nghi Nha mtoe giåi quye't mot eae hc;1P ly tren cd sd phap lu~t khang mau thuan voi cae t~p quan tam linh truy~n th6ng: L Trå tU' do eho Haa thU'Qng Thich Huy~n Quang, voi nhung giåi quye't hc;1p ly nhung vi pham va mau thuan phap lu~t v~ vi~e giam giu va phong thieh. rna khang xue ph'clm gia tri nhan phim nhU'la ye'u tinh eua cae quy~n con ngU'C1i da dU'c;1e eong d6ng nhan IO'cli xae nMn. 2. Trå tll' do eho Haa thU'c;1ng Thieh Quång DO; huy bo vi~e thi hanh an ph'clt phl,l mot eaeh vi lu~t. tuy ti~n; huy bo va giåi thich vi~e thi hanh quån ehe' nhU' mot hJnh thue eau thue than th~ bat hc;1p phap.

3. Trå l'cli cd eau t6 ehue va sinh hO'clt thu1ln tuy ton giao eho Ph~t Giao Vi~t Nam; khong cåi tao Ph~t Giao Vi~t Nam thanh mot t6 ehue ehinh tri d~ phl,le vu eho tham vQng quy~n IU'e ehinh tri eua bat eu t6 ehue, dång phai ehinh tri nao.

4. Khong thua nh~n eling khong eU'Bng ep bat eu ca nhan tu sy nao nhan danh Ph~t Giao tham gia eae ehue Vl,l trong de cd eau ehinh quy~n va cae t6 ehue ehinh tri.

5. Khong can thi~p dU'oi bat eu hlnh thue nao vao sinh hoat hanh tri thuoe ph'clm vi gioi lu~t eua Tang gia rna Due Ph~t da qui dinh tren 2.500 nam va då dU'c;1e tuan thu bdi tat cå de eong d6ng Tang gia tren toan the' gioi,

6. Phue h6i danh dlf va mQi hO'clt dong eua Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhat trong khuon kh6 hie'n phap va lu~t phap rna khong xue ph'clm de gia tri truy~n th6ng.

Kfnlz thua Thu turJng, Yl traeh nhi~m ke' thua di sån eua ehU' t6, VI ti~n d6 tie'n bO eua dan toe, VI hanh phue eua nhi~u ngU'oi, toi kinh d~ trlnh Thu tU'ong cae nguy~n vQng da neu, d~ Dång Cong sån Vi~t Nam va Nha nU'oe CHXHCN Vi~t Nam co cd sd nghien euu va trå lai eho Ph~t Giao Vi~t Nam sinh IU'e nhU' då tung co trong qua khu d~ Ph~t Giao Vi~t Nam nhU' mot cd th~ lanh m'clnh phat huy trQn vc:;:n ti~m nang eua mlnh. dong gop vao sU' nghi~p ehung eua dan toe, dU'a dat nU'oe nhanh ehong vU'c;1t qua tlnh tr'clng ngheo nan l'cle Mu, xung dang voi ni~m tU' hao eua delt nU'oe b6n nghln nam van hie'n.

Phq.t lich 2546 Ha Noi ngay 20 thang 3/2003 Xli' ly ThU'C1ng Vu Vi~n Tang Th6ng, GH. PGVNTN (Ky) Hba ThtiQ'ng Thich Huy~n Quang

Lån Dåu Tien, Thu Tu'cmg CSVN tie'p kie'n Hoa Thu'(1ng Thich Huy~n Quang

Vao ngay thu tU' 02.04.2003. mot ehie'e eang xa eua phu Thu tU'ong Mn ehua Kim Lien rU'oe Dai lao Haa thU'c;1ng Thieh Huy~n Quang. De'n ndi. phan ngai ehu khaeh. Haa thU'c;1ng va Thu tU'ong ng6i tren hai ghe' banh ngang nhau va md d1lu euoe trao d6i. D'cli lao Haa thU'c;1ng trlnh bay tlnh hlnh Dång va Nha nU'oe dan ap Giao Hoi Ph~t Giao Vi~( Nam Th6ng Nhat ngay (u khi ehie'n tranh eham dU! nam 1975. Tat cå cd sd giao dl,le, van hoa, xa hQi, tu thi~n, ehua vi~n, tai sån eua Giao Hoi d~u bi tieh thu, eU'Bng ehie'm. Hang giao phim lånh dao Giao Hoi bi bat bo. tu day, quån thue. R6i Haa thU'dng neu len eau hoi: Tai saG mQt tan gido Mn nhu Ph (it gido co eong dong gap l'rJi dan tQe suot hai nghin ndm qua h;zi bi nguqc diii, dim ap nllLr the'? Trå Wi di~m nay, thoat d1lu Thu tU'ong Phan Van . Khåi co ve nhU' lung tung hay dam ehieu suy nghT. nhU'ng r6i ang eling eang nh~n la "Bu6i ddu co thie'u sot, co nhdu sai trai, nay mC/i s~r se phdi thao ga l'a ddu ehlnh ddn". r6i n6i tie'p: "Xin Hoa thuqng TLf bi. Izoan hv". Chung tai thae mae v~ (u ngu PMt giao rna ong Khai Slr dung, (hl Haa thU'c;1ng xae nh~n ong noi nguyen van nhU' the'. Sau do Haa thU'c;1ng d~ e~p Mn trU'ong hc;1p giam dm Haa thU'c;1ng khong ly do. khong xet xli' su6t 21 nam qua, eling nhU' vi~e quån ehe' Haa thU'c;1ng Thieh Quång DO hi~n nay tai Sai Gan. Haa thU'c;1ng hoi ang Khåi: ''[ai cM xin Thd turJng dilng tren meJt plzap I.v ma gidi tMch clzo cac s~( ki~n nay". Ong Khåi khong trå lai tr\fe tie'p rna ehl noi d'cli khai la "VÆ tntifng hqp Hoa tlzuqng Thiclz Qudng DQ, cap durJi x[{ khOng hqp W' va tran an ding: "Chuy~n ni co nhu the: nhung khOng phai lå chinh sach eua nha nurJc". Haa thU'c;1ng chat van them: "Chuy~n klz6ng phdi mrJi day, ma ngay TLf thifi khang chie'n gianh dQc Iq.p nhung nam 50, toi ciing nhu dong ddo PhQt tU dÆu hy sinh than m(lng, cong, da cho d(li cUQc quoc gia. Nlzung t(li saG l(li bdt giam rai iJ Lien khu V. va thai cfv ding khong cho biet I.v do, klz6ng hÆ xb x[{? Nay xin Tlui rurJng eho rai biet ro Slf rhq.r va rQi rr(lng da lai ". Ong Khåi khong tr\fe tie'p trå lOi eau hoi rna ehi n6i: "Cang on da Hoa rhuqng dac vrJi quoc gia dan rQc, to' quoc glzi on ".

t.v

Cuoe hOi kie'n bat d1lu tu lue 17.30 gio va keo dai khoång 45 phut. Ke't thue euoe hoi kie'n, ong Phan Van Khåi d~ nghi Haa thU'c;1ng eung ehl,lp ehung tam ånh khi ong trao tang Haa thU'c;1ng tam sdn mai co hlnh ehua Mot cot. Nh~n thay euoe d6i tho'cli tuy edi md, than tlnh. nhU'ng can n~ng xa giao va caeh tie'p e~n van d~ thl phia Thu tU'ong Phan Van Khåi ehU'a giåi quye't eae di~m mau eh6t. Chung toi d~t ra b6n eau hoi xin Dai låo Haa thU'c;1ng Thieh Huy~n Quang eho PMt giao d6 trong va ngoai nU'oe dU'c;1e bie't nhung van d~ eu th~:

Phåp ÅIll Phill EHn 2(X)3


l. B<,leh Hoa thuQng, ong Khai e6 hua h~n gl v€ vi~e tra til' do eho Hoa thuQng va Hoa thuQng Thieh Quang BQ khong? Hoa thuQng dap la Hoa thuQng lttu tam nha'n m<,lnh va'n d€ nay, nhttng ong Khai khong hua h~n gi ca. 2. B<,leh Hoa thuQng, the' con yeu saeh phl,le h6i quy€n sinh hO<,lt eua Giao HQi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't, thl quan di~m eua ong Khai nhu the' nao? Hoa thuQng dap la ong Khai n6i: "Hi~n nay co mQt Gido HQi Phlj,t Gido Vi~t Nam la du r6i". 3. B<,leh Hoa thuQng, nhu v~y la ehua e6 va'n d€ gl el,l th~ dUQe giai quye't, nha't la vi~e tra tI! do eho Hoa thuQng va Hoa thuQng Thieh Quang BQ, eling nhu phl,le h6i quy€n sinh hO<,lt eua Giao HQi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't. The' thi thanh qua eUQe g~p ga nay la gi? Hoa thuQng dap : "Nhilng yeu sdch chfnh ddng da Gido HQi phdi tie'p tlf c doi hoi cho de'n khi duqc thl!c hi~n . Nhung noi chung cuqc gc;Ip ga hoa nhii, thang tMn. Sl! vi~c r6i phdi bie'n chuyln thOi, khOng thi nao con tie'p di~n nhu trude duqc. ThiJi gian se trd liJi cho chung ta. Du saG mqt ang Thii twJng tie'p kie'n mqt nguiJi tu bi giam ham suat 21 niim mO. khOng bie't vi tqi gi, thi ding la mQt dau hi~u cdn quan tam". 4. B<,leh Hoa thuQng e6 ngru ding ap lue qu6e te d6n d~p Mn tu de qu6e gia Au My khong ngung can thi~p tra til' do eho Hoa thuQng va Hoa thuQng Thich Quang BQ eling nhu eho sI! phl,le h6i quy€n sinh hO<,lt eua Giao RQi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't, da md ra cd hQi g~p ga ngay horn nay ? Hoa thuQng dap: "Do la c huy~n duang nhien!" Va Hoa thuQng nho ehung toi ehuy~n lOi tham hoi Mn de nhan sI! d Phong Thong Tin Ph~t Giao Qu5c Te', eling nhu ehuy~n lOi tan than va tri an den de Qu6e hOi, eae Chinh phu Au My , de t6 ehue Nhan quy€n qu5c t6 va d~e bi~t Mn de cd quan truy€n thong, baD ehi, dai phat thanh tren khåp nam cha u da khong ngung len tie'ng ho~e thong tin h6 trQ eho hang Giao phiim va Ph~t tii bj ue ehe' t<,li Vi~t Nam. Hoa thuQng cling eho bie't tin ngay horn qua (thu ba) mot Bi thu Bai su quan Hoa Ky Mn tham Hoa thuQng 19n thu hai va hyn vdi Hoa thuQng trong hai ngay nfta ong B<,li su Roa Ky se de'n va'n an Hoa thuQng. Khi ehia tay ong nay n6i mQt eau lam Hoa thuQng suy nghT: "Xin t(;un chia tay Hoa thuqng va chdc chdn se co Sl! tat dfP xii~v ra vao g iiJ cual". Tra lOi eau hoi bao gio B<,li lao Roa thuQng trd v€ Quang Ngai, thl Hoa thuQng eho bie't sau khi g~p ga ong Bai su Roa Ky xong, Roa thuQng se xuoi Nam, ghe tham ehu Tang Ni d Hue' trude khi v€ l<,li Quang Ngai.

37 Dån biiu Qu6c HQi Hoa Ky yeu sach Ha NQi tra hl do cho hai nha lånh d~o Ph~t giao: D~i låo HT. Thich Huy~n Quang - HT. Thich Quang DQ

Phap

Am Ph~t 8an 2003

SI! ki~n n6ng bong vtra xiiy ra t<,li Ha Noi, la ehi€u ngay 2 thang 4, Thu tudng Phan Van Khai tie'p kie'n Bai lao Roa thuQng Thieh Huy€n Quang, Xii ly Thuong VI,I Vi~n Tang Th6ng, Giao HQi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't. SI! ki~n nay da dUQe nguoi phat ngon eua Vi~n H6a B<,lo, ong V6 Van Ai, tra lOi baD ehi Tiiy phudng va blnh lu~n ding: "MQt Thu tuflng tie'p kie'n mQt Tu nhiin vi luang thric bi giam nh6t suot 21 niim qua va hi~n con tie'p tlf c bi qudn cM: la diiu hie'm thii~'. Co thi la bUde ddu cho cuqc thay do'i chinh s(kh vi nhiin quyin va tI! do tan gido t(li Vi~t Nam chiing? NguiJi ta chr co thl khang dinh Sl! do'i thay nay trong vai thang Mi, khi hai Hoa thuqng lanh d(lo Phq.t giao, Thich Huyin Quang va Thich Qudng DQ duqc chinh thric tra tI! do, cung nhu vi~c phlfc h6i quyin sinh hO(lt da Giao HQi Phq.t Gido Vi~t Nam ThOng Nhiir duqc xac d.inh ". Nhu the' la tuy dUQe Thu tudng Phan Van Khai trai tham do d6n tie'p tai Ra NQi, nhttng sau d6 Hoa thuQng Thieh Huy€n Quang vh phai lui thui trd v€ ndi quan thue eua mlnh d Quang Ngai d~ emu SI! quan ly eua Cong an nhu då tung cmu su6t 21 nåm qua . Vi the rna trung tugn thang 3 vua qua, 31 Dan bi~u Qu6e hOi Au chau vie't thu cho Chu tjch Trgn Bue LUdng, Thu tudng Phan Van Khai, T6ng bi thu Nong Bue Manh va Chu tjeh Qu5c hOi Nguy~n Van An. yeu saeh tra tI! do eho B<,li lao Hoa thuQng Thich Huy€n Quang, va Hoa thuQng Thieh Quang BQ, Vi~n trudng Vi~n R6a B ao. Giao HQi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't va d€ xua't v€ Vi~t Nam tham vie'ng hai Hoa thuQng dE "chring kien t(in mdt suc khoe va tinh trang da hai Ngai".

Horn nay Mn IUQt Qu5c hOi Hoa Ky vie't thu giii Mn de ong Tdn Bue LUdng, Phan Van Khai, Nong Bue Manh va Nguy~n Van An yeu saeh tra tI! do eho hai nha lanh d<,lo Ph~t giao. 37 Dan biEu d<,li di~n hai ehinh dang CQng bOa va Dan ehu eung ky ehung bue thu. Thu vie't tu thu do Hoa Tmnh B6n ngay 3 thang 4 va eung ngay da gli'i v€ eac nha lånh d<,lo d Ra NQi . Nguyen van bue thu a'y nhu sau:

Thua qu.\' Ngai, Chung toi tran trQng kie'n nghi quy Ngai t<,lO di~u ki~n d~ tra tI! do tue khåe eho Bai lao Hoa thudng Thieh Huy€n Quang, vi lånh d<,lo Giao HQi Ph~t Giao Vi ~t Nam Th6ng Nha't la Giao Hoi dang bj dm hoat dQng, va nguoi phl,l ta eua Ngai la Hoa thuQng Thich Quang DQ . Nhftng nha lånh d<,lo kien diing nay trai qua 25 nam bi giam gift khong ly do , khong xet xli', ehi VI hai Hoa thuQng da on hoa eong khai ung hO eho de quy€n con nguoi cd ban va eho tI! do ton giao - la nhii'ng quy€n dUQe baD dam trong ban Hie'n Phap Vi~t Nam va ghi ro trong Cong uoe qu6e te' v€ Cae quy€n Dan sI! va Chinh trj eua LRQ, rna dåt nuoe quy Ngai vtra tham gia ky kSt, vtra cam ke't thl!e thi. The' nhung de n6 lue xung dang eua nm vj Roa thuQng dua tdi h~u qua , la hQ bi tu day,

81


bi~t giam, du'<;Ie tha. r6i quan thue, bi~t xu. eu6i eung bi bat trd lai.

8i,li Uio Hoa thu'<;Ing Thieh Huy~n Quang, 86 tu6i, sue khoe suy giam vi di~u ki~n giam dm khae khe va thie'u eham s6e thu6e men. Du giin day Di,li Uio Hoa thu'<;Ing dU<;Ie eho di ehua tri nhQt ung thu'. rna the o eho ehung toi bie'L tlll sau d6 Hoa thu'<;Ing phai trd v~ neli giam dm eli. Hoa thu'<;Ing Thieh Quang Do. 75 tu6i. du'<;Ie d~ elt ung vien Giai Nobel Hoa binh nam 2003. bi giam giu chat ehe ti,li Thanh Minh Thi~n vi~n d thanh ph6 Ho Chi Minh. Cae "IQi" vi~n dån bao g6m d vi~e phat dong "Lai Keu GQi Cha Dan chii. Vi~1 Nam" - mot Chu'elng (dnh 8 åiEm nhåm ehuyEn h6a Vi~t Nam sang ehe' do dan ehu. va t6 ehue eUu trel cae nan nhan bi lli h,lt. Hoa thu'<;Ing dang phai d6i di~n voi cae bie'n ehung vi tu6i eao va suc khoe suy ye'u. Cong deng the' gioi kien tri v~n dong eho de neS lue eua 8ai låo Hoa thlt<;lng va Haa thu'<;Ing phil ta eua Ngai du'<;Ie thang tie'n. eung nhu khong ngung h~ u thuån eho vi~c tra tu' do cho hai Ngai. Hai mu'eli nam vua qua. nhi~u no Ilte v~n dong eho 8ai låo Hoa thu'<;Ing Thich Huy~n Quang va Hoa thu'<;Ing Thich Quang 80 lam ung vien Giai Nobel Hoa binh, kE d giin day tren 60 Dan bi~u Qu6e hOi Hoa Ky keu gQi trao Giai Nobel Hoa binh cho Hoa thU<;Ing Thieh Quang DO. Hein nua. nhi~u Giåi Nobel Hoa binh. k~ d 8uc Dalai Lama. eling len tie'ng keu gQi tra tu do cho nhi vi Hoa thu<;Ing gUelng måu nay. 8ai låo Hoa thU<;Ing Thieh Huy~n Quang va Hoa thu'<;Ing Thieh Quang 80 då phai ehiu dlJ'ng qua la u, qua du, eho nhung no IlJ'e kien dling eua hQ, rna mile tieu eua hai Hoa thu'<;Ing nham di tie'n nhan quy~n va [lt do [on giao. Chung toi kie'n nghi quy Ngai håy luu tam Mn nhung lai keu gQi ciia eac nha lånh di,lo trong the' gioi, hiiu tao di~u ki~n tra tu do tue khae eho Nhi vi Hoa thU<;Ing. Låm nhu the' la minh chung rång Vi~t Nam thlJ'e slJ' cam ke't vi~e thang tie'n nhan quy~n va tu do ton giao. Tran trQng, 86ng ky ten: Neil Abererombie, Frank Ballanee. Chris Bell, Timothy Bishop, Dennis Cardoza, Ed Case, Joseph Crowley, Elijah Cummings. Artur Davis, Diana DeGette, Sam FaIT, Maurice Hinehey, William Jefferson. Gerald Kleezka. Barbara Lee. Zoe Lofgren. Jim MeDermott, James MeGovern, Mike McIntyre, Mike MeN ult y , Michael Miehaud, George Miller, Frank Pallone. Dana Rohrabaeher, lleana Ros-Lehtinen. Ed Royee. Linda Sanehez, Loretta Sanehez, Brad Sherman, Christopher Smith, Ellen

X2

Tauseher, Mike Thompson, Stephanie Tubbs-Jones, Tom Udall, Henry Waxman, Frank R. Wolf, Lynn Woolsey. Nhin vao danh saeh 37 Dan bi~u thuoe hai dang Cong hoa va Dan ehu, ehung toi nh~n thily e6 ten Dan bi~u C(ing hOa Frank Wolf, tae gia eua "Lu(a Baa v~ Tl! da Ton giaa tren taim Thl gioi" du'<;Ie Qu6e hOi Hoa Ky thong qua nam 1998: Nu Dan biEu dang Dan ehu Zoe Lofgren va Dan bi~u dang Cong hoa Ed Royce. deng tae gia dlJ' lu~t 'Tl! da thOng tin t(li Vi~t Nam", ho tr<;l eho su' ki~n toan va md rong Dai Å ehau TIJ' do tai Vi~t Nam; Dan bi~u Cong hoa Christopher Smith, tae gia eua dlJ' lu~t "NhG.n qu:dn cha Vi~1 Nam". Hai dlJ' lu~t sau nay vua d~ ni,lp tai Qu6e hOi d~ xin ehuin y. Ngoai ra con e6 ehu ky eua Nu Dan biE u Cong hoa I1eana Ros-Lehtinen, Chu tieh Phan ban Nhan quy~n va TUelng tr<;l qu6e te' eua QU6e hOi Hoa

KY· HT. Thich Huy~n Quang tham Hue'lån thunhåt Sau khi ehua lanh b~nh va hoi kie'n voi Thu Tuong Phan Van Khai ti,li van phong phu Thu Tu'ong vao ehi~u ngay 2 thang 4 nam 2003, Hoa thu'<;Ing Thieh Huy~n Quang då tie'p ong Raymond Burghargt, Di,li su Hoa Ky ti,li Vi~t Nam, d ehua Kim Lien, Ha Noi vao ngay 4.4.03. Va tren du'ang v~ lai Quang Ngåi neli Hoa Thu'<;Ing då bi quan thue tu 21 nam qua. Hoa Thu<;lng då ghe Hue' voi mile dich tham vie'ng va dånh l~ cae 8ue Hoa ThU<;lng då vien tieh truoe day. Chuye'n tau dua Hoa thU<;lng v~ Mn ga Hue' lue 10.20 gia ngay 7/4 giua rung nguai cha don, voi mau vang ru'e eua y ao ehu Tang n6i b~t ben mau hoa do tham. Hoa thU<;lng då hoan hy bu'oe xu6ng tau truoe slJ' eung nghenh eua ehu Hoa thu'<;Ing Thieh Thi~n Hi,lnh, Thieh Nhu' 8i,lt, Thieh Di~u Tanh; quy ThU<;Ing tQa Thieh Luu Thanh, Thieh Tri Hai, Thieh Chi Thang, Thieh Giae Quang, Thich Hai An, Thieh Phu'oe Vien , Thieh Thien . Tanh, Thieh Hai Ti,lng, ... va ehung khoang d ngan Tang Ni, Ph~t ni. Hoa Thu'<;Ing ra san ga, bu'oe di giua hai hang ngu'ai dm hoa qu)' d6n, rei len xe v~ ehua Tu Dam. Ngay khi v~ Mn ehua, Hoa thU<;Ing då vao ehanh di~n danh l~ Ph~t, danh l~ T6. Trong tinh dm than thu'elng eua ngu'ai di vang lau ngay nay trd v~ ngoi nha xua Hoa thu'<;Ing då IU<;Ie on li,li nhung ky ni~m sau sae d Hue' du då trai qua hein 40 nam, vån ro rang d~m net trong tri nho minh mån eua Ngai. Sau d6 Ngai xu6ng phOng khaeh, an tQa nh~n su danh l~ eua Ban Tri SIJ' dnh Giao Hoi Thua Thien-Hu~ va toan th~ Tang Ni hi~n di~n

Phåp Åm Phåt elin 2003


Bu6i ehi~u lue 14.00 giC1, eting tC:.li phOng khaeh nfry, Hoa thl1c;Jng da e6 bu6i g~p ga, n6i ehuy~n vdi dC:.li di~n Tang Ni. Ngai thong bao vdi ehl1 Tang v~ ehuyen di Ha Noi vua qua nhl1 la mot sl1 khdi dfru eho mot giai dOC:.ln moi; cm dC:.lY cae van d~ lieh sli' Ph?t Gino Vi~t Nam. gidi lu?t eua Tang gia, va van d~ giao dl;le daa tC:.l0 Tang tai nhl1la mot dinh hl1dng eho nhung ngay sAp tdi. Cuoi eung, Hoa thl1c;Jng Thieh Thi~n HC:.lnh dC:.li di~n, dung len dap IC1i dm dn sI! an dn cm giao eua f)C:.li låo Hoa thl1c;Jng. Bu6i toi. Hoa lhl1c;Jng tiep cae b~e lon tue Giao Hoi Ph?t Giao Thua Thien-Hue Mn phl;lng vieng. Sang ngay 8/4, Hoa thl1c;Jng Mn tham eae t6 dlnh TI1C1ng Van, Thuy~n Ton, Quoe An va Linh Ml;I . TC:.li eae ndi nay Ngai da tham vieng danh I~ trl10e lang thap co Hoa thl1c;Jng f)~ Nhat Tang Thong GHPGVNTN tC:.li ehua TI1C1ng Van, thap co Hoa thl1c;Jng f)~ Nhi Tang Thong GHPGVNTN tC:.li ehua Thuy~n Ton, thap co Hoa thl1c;Jng f)~ Tam Tang Thong GHPGVNTN tC:.li ehua Linh Ml;I, va thap co Hoa thl1c;Jng Thieh Thi~n Minh eting tC:.li ehua Thuy~n Ton. Chi~u eu ng nga y. Hoa thl1c;Jng Mn

tham va n6i ehuy~n vdi hQe Tang hai Vien Ph?t Hoc H6ng f)ue va Tu Hieu. TC:.li hQc vi~n H6ng f)ue, Hoa thl1c;Jng lAng nghe dC:.li di~n Ban Giam f)oe, Thl1c;Jng tQa Thieh Giac Quang, gioi thi~u lieh sli' hQc vien. Thl1c;Jng tQa cling då gid i thi~u voi hQc Tang Mu sli'. hanh trC:.lng va eong lao due do elia Hoa thl1c;Jng då d6ng g6p eho PMt Giao Vi~t Nam. f)~c bi~t Thl1c;Jng tQa då neu cao tam gl1dng tu hQe elia Hoa thl1c;Jng. Ngai da nghien CUu va dQe hel lrQn bo f)ai tC:.lng kinh bång ehu Han trong 16 nam bj quan thuc lai Quang Ngai. TC:.li Ph?t hQe vien Tu Hieu, Hoa thl1c;Jng nghe Ban Giao ThQ tdnh bay ehl1dng tdnh tu hQc noi tru elia Tang sinh. Trong Wi phat bi~u. Hoa thl1c;Jng n6i Ngai ngC:.lc nhien thay Ph?t HQe f)11C1ng Tu Hieu e6 mot chl1dng tdnh giang dC:.lY ket hc;Jp tu va hQe rat hc;Jp ly , quy eti. Haa thl1<;1ng cm d':lY hQc Tang phai luon neu eao tinh thfrn Van - TI1 - Tu, du trong bat eu hoan dnh nao .

Phap

Am Ph~t Elan 2(0)

Ket thue bu6i n6i ehuy~n, Hoa thl1c;Jng eung toan th~ HQe vi~n Tit Hieu va mot so PMt tli' da eung ehl;lp anh htu ni~m . Chi~u ngay 8.4, vao lue 18 giC1 30, Haa thl1c;Jng rC1i Hue v~ lC:.li Quang Ngai bång xe hdi do ehl1 Tang Hue thap tung hO tong, g6m e6 Haa thl1c;Jng Thieh Nhl1 f)at, Thl1c;Jng tQa Thieh Hai TC:.lng, Thl1c;Jng tQa Thieh Thong f)at, f)C:.li dien Tang f)oan Thua Thien - Hue. Phia Ban Tri SI1 Giao Hoi Ph?t Giao Viet Nam thap tung the o e6 Thl1c;Jng tQa Thieh Hai An va Thl1c;Jng tQa Thieh Giae Quang.

D~i Uio Hoa thu'Qng de'n Sai Gon lån thu I

Sau khi Hoa Thl1c;Jng Thich Huy~n Quang, Xli' ly thl1C1ng Vl;l Vi~n Tang thong GHPGVNTN da ehua lanh b~nh va dl1c;Je Thu Tl1dng Phan Van Khai tiep kien tC:.li Ha noi, Ngai da vao tham ehl1 Tang Ni va d6ng bao Ph?t tli' Thua Thien - Hue nhl1la "mot sI! khdi dfru eho mot giai doan moi" . Ngay horn nay 4 thang 5 nam 2003, Ngai da vao tham ehl1 Tang Ni va Ph?t tli' tC:.li Tu Vi~n Quang Hl1dng, ehua Gia Lam Sai Gan, mot tu vi~n Ph?t Giao do Hoa thl1c;Jng Thieh Tri Thu sang l?p vao nam 1960, la ndi tu hQe eua eae hQe Tang cap f)ai hQc. f)ay la bl1de di thu hai elia Ngai trong "giai doan mdi" rna Ngai da n6i voi ehl1 Tang Ni Ph?t tli' Thua Thien-Hue ehi~u ngay 7/4/2003 trl1de khi len ehuyen tfru xe lli'a Thong Nhat xuoi Nam. D~i lao Hoa thu'Qng Thich Huy~n Quang

i

de'n Hue' lån thu hai va de'n Sai Gon vå'n an Hoa thu'Qng Thich Quang DQ, Vi~n tru'dng Vi~n Hoa D~o, t~i Thanh Minh Thi~n Vi~n

Sau ehuyen di Ha Noi lrd v~, f)C:.li lao Hoa thl1c;Jng Thieh Huy~n Quang quyet dinh vao Sai Gon vieng tham Hoa thl1c;Jng Thieh Quang f)o. Nhttng ehl1 Tang Thua thien Hue mC1i Hoa thl1c;Jng trC11ai Hue horn 21.4 M dl! l~ ky lfrn thu ml1C1i Co f)ai lao Hoa thl1c;Jng Thich f)on H?u tC:.li ehua Linh Mu . Ba nghln Ph?t tli' va gfrn ba tram ehl1 Tang Ni ehC1 d6n. PMt tli' da rl1de Hoa thl1c;Jng len kieu dl1a tu bC1 song Hl1dng len tdi ehanh di~n. Chl1 Tang Ni va Ph?t tli' Hue vo eung han hoan, phan khC1i. VI ehl1a e6 nam nao l~ ky f)ue f)~ Tam Tang Thong dong dao va than t1nh nhl1 nam nay. Cm tiec la xong I~, Ban Ton giao Blnh f)jnh thue hoi f)C:.l i lao Hoa thl1c;Jng Thieh Huy~n Quang phai len dl1C1ng v~ ngay. Trude sI! phan Mi eua ehl1 Tang ehua Linh M~, hai Ban Tan giao Blnh Dinh va Thua Thien thao lu?n mot h6i mdi ehju d~ eho Hoa thl1c;Jng Thieh Huy~n Quang ngm qua dem d Hue.

X3


Mot ngay trttde do, ehtt Tang Hue eii phai doan dtta xe vao rttde. nhttng Ban Ton giao Blnh Dinh khong emu d€ Hoa thttQng thap tung phai doan nay . Nai cd bao v~ sue khoe va an ninh eua Hoa thttQng, Ban Ton giao Blnh Dinh hO t6ng Hoa thttelng di Hue. Hoa thttQng than ding ngay xtta ngttai ta eanh gat mlnh eling m~t. nay dttQe edi ndi mlnh eling m~t. Trttde khi len dttang di Hue, Dai låo Hoa thttelng Thieh Huy~n Quang e6 eho Phong Thong Tin Ph~t Giao Qu6e Te biet y dinh la sau Hue se lay may bay di thång Sai Gon tham Hoa thttQng Thich Quang DO. Nhttng dl( an khong thanh VI vu dtta rttde elb Ban Ton giao Blnh Dinh. Qua ngay 26.4.2003. Hoa thttQng sai thi gia mua ve ta u hia tu Blnh Dinh di Sili Gon. Ban Ton giao va eong an Blnh Dinh lai "klun-en" nen hoån I?i sau ngay 30.4, VI le IttQt trong dip nay bilt ti~n eho vi~e di lai, g~p ga eua Hoa thttQng. Sau do Hoa thttQng eho mua ve tai ga Dieu Tri d Blnh Dinh, khdi hanh vao lue 6 gia ehi~u ngay 1.5.03. Ve ghi eho ngo i s63 d toa JO tren tau loai E. The nhttng Ban Ton giao va Cong an Blnh Dinh då lam ap Ilfe bat phai tra ve tau d~ hQ ho t6ng Hoa thttQng v~ Sai Gon bång xe heli. Hån nhien vdi eung mot ly do "bao l '~ an ninh l'a slic klu3e cho Hoa thaqng". DttQe tin, Chtt Tang d Sai Gon dtta xe ra rttde nhttng danh phai nhttang Ban Ton giao va eong an. Xe rai Blnh Dinh vao lue 6 gia sang ngay 2.5.03. trtta ngung I?i Nha Trang dung ngQ tai Ph~t HQe vi~n Hai DU'c sau d6 trtte ehi Sai Gon. Dai låo Hoa thttelng dlf tinh v~ ehua rieng d Sai Gon. nhttng Nha dm quy~n då ehl dinh Hoa thttQng phai v~ ta tue ehua An Quang eling nhtt ra I~nh eho Ban Tri slf Thanh hOi Ph~t giao Thanh ph6 d6n tiep Hoa thttQng. Yl ehuyen di bilt ngo, khong ehuii'n bi loan bau trttde, the nhttng tren mot nghln ehtt Tang Ni, Ph~t tii då tlf dong den ehua An Quang cha don tu lue 3 gia ehi~u. Nhttng mai den 19 gia 30 xe Hoa thttQng mdi den. Cuoe tiep rttde trang nghiem, von vå, han hoan va cam dong tu phia Ph~t til' sau 21 nam xa eaeh b~e Cao Tang! Con phia Ban Tri slf Thanh hOi Ph~t giao, euoe tiep rttde eling long trQng. Duy phån gidi thi~u lam eho ngttai tham dlf thåe måe, VI sau Stt Giae Toan thay m~t Ban Tri st! gidi thi~u ehtt Ton due e6 m~ t, ai eling dttQe gidi thi~u dåy du ten hi~u. ehue VI,I trong Giao hOi, rieng D?i lao Hoa thttQng Thieh Huy~n Quang la thttQng khaeh thl lai ehl gid i thi~u phap hieu nhttng khong gidi thi~u ehU'c Vil va Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhilt? Nhi~u

ngttai xåm xl giua ehanh di~n ehua An Quang: "Gidi thi~u gi6ng bao Nhiin Dan qua!".

ngay dttang nhQe m~t, nhttng trong khong khi dåy ton kinh, Hoa thttQng då ngo lai tam tlnh eung Ph~t til' t6i horn ily. TrQng tam n6i v~ gid i due eua ehtt Tang Ni. viln d~ truy~n thua m?nh m?eh eua Chanh phap va dao t?O Tang Ni sinh. Yl hi~n nay, thea Hoa thttQng tuy e6 phat tri~n v~ vi~e trung tu. kien thiet. nhttng ehl phat tri~n b~ m~t. Phii'm ehilt Tang Ni bi liing do?n. da s6 Tang Ni t6t nghiep khong dttQe trQng dl,lng, khong e6 neli hoa t dOng. Tiep den, Hoa thttQng k~ lai ehuyen di ehua b~nh vua qua tai Ha NOi. nhii'ng euoe gap ga vdi Thu tttdng Phan Van Khai. ong D?i su Hoa Ky va D?i di~n Lien hi~p Au ehau tai thu do. Rieng thai gian quan ehe 21 nam qua tai Quang Ngåi, Hoa thttQng eho biet hång ngay bttng bat eelm an d~u ehu ." nguy~n eho ehung sanh va dilt nttde. moi ~ ngay dQe 30 trang kinh Dai tang du b~n ron t nhii'ng eong kia vi~e nQ. Cu6i eung Hoa thttQng ket lu~n dng: "Clning ta dang dLfqc nhiin diin l'a cac chinh plUI Tren Th e' gidi ting hQ. IU;lu Thudn. ai eting khiim phl,lc qua TrinIl 2000 ni/m ctla Phi;lT giao Vi~T Nam. Dar chinh la co hQi cho Phi;lt til chung ta .v tlute den l'ai tro ctla minh ma keo sOn gdn b6 di phl,lc l 'l,l DQo Phap". Ngoai mue dich viln an va ban ehuy~n Ph~t stt vdi Hoa thttQng Thieh Quang Do. Dai lao Hoa thttQng Thieh Huy~n Quang eling mong mu6n nhan ehuyen trd I?i Sai Gon nay g~p tham hang Giao phii'm eao eilp Ph~t giao va mot s6 cae t6 dlnh, nhtt sang ngay 4.5 Hoa thttQng då den tham va n6i ehuy~n vdi ehtt Tang tai Tu vien Quang Httelng Gia Lam d Go Vilp.

Dl;li lao Hoa thu'(jng Thich Huy~n Quang gljp ong Chu ttch Uy Ban Nhån Dån TP.HCM - ban Ph~t st! vm Hoa thu'(jng Thich Quang DQ lån thu ba va gi)p Ba T6ng lanh st! Hoa Ky Sang nay (12.5) vao lue 8 gia sang. D?i låo Hoa thttQng Thieh Huy~n Quang, Xii ly Thttang Vil Vi~n Tang Th6ng, då den Thanh Minh Thi~n Vi~n lån thu ba g~p Hoa thttQng Thich Quang DO, Vi~n trttdng Vi~n H6a Dao, Giao HOi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhilt. Lån nay. D?i låo Hoa thttQng dt! tinh Cl lai Thanh Minh Thi~n Vi~n mot hai horn trttde khi v~ lai Blnh Dinh. Nhttng ehtta r6 Ban Ton giao va Cong an thanh ph6 e6 d~ eho Hoa thttQng to?i nguy~n ehang? Vao 7 gia sang. D?i Hio Hoa thttQng såp san xe rieng d€ di tham Hoa thttQng Thieh Quang Do, nhttng den phut eh6t, xe eua Ban Ton giao thanh ph6 va Cong an då hO t6ng dtta Dai låo Hoa thttQng di. Bu6i g~p sang nay ehtta biet the nao, nhttng

Pha p

Å111 Ph~ t 8an 2003


hai lån g~p tnroe, hai Hoa thU<;1ng ban ehuy~n rieng rna khong e6 st! hi~n di~n nhu thuong l~ eua cd quan eong quy~n hay ehu Tang thuoe Giao hOi eua Nha nuoe . Dlii Hio Hoa thU<;1ng Mn ban Ph~t st! voi Hoa thU<;1ng Thieh Quång Do lån thU' hai, vao sang ngay 9.5, sau khi g~p ong Le Thanh Håi, Chu tieh Dy Ban Nhan Dan thanh ph6 H6 Chi Minh, horn 7.5, va truoe khi tiep ba Te>ng lanh st! Hoa Ky tlii Sai Gon vao lue 16 gio ehi~u eung ngay. Dlii laG Hoa thu<;1ng Thich Huy~n Quang eho PhOng ThOng Tin Ph~t Giao Qu6e Te biet rång, euoe g~p ga voi ong Le Thanh Håi di~n ra trong khong khi edi md. Cung nhu lån g~p Thu u10ng Phan Vån Khåi, Hoa thu<;1ng n6i voi ong Le Thanh Håi, Chu tieh thanh ph6 Sai Gon, v~ qua trlnh Giao Hoi Ph~t Giao Viet Nam Th6ng Nha't bi dan ap r6i d~t ra eau hoi : "Gido Hqi Phq.t Gido Vi~r Nam ThOng NMt co tqi rinh gi rna khOng cho 110CU dqng? ". Ong Håi khong trå lOi eau eha't va'n nay. Nen Hoa thU<;1ng n6i tiep : "Thu tucmg Phan Van Khdi eo hIla voi r6i rang moi vi~c ru nay chinh phu se gidi quyet bdng lang Tu Bi. Ne'u duqc nhu the: chUng r6i eling se gidi quyet bdng lang H.v Xd. Tuy nhien Varl d~ hi~n nay la PMr Gido chung r6i phdi duqc quy~n chlnh don nqi bq di rien den vi~c thong nhGt Phq.t Gido". Ong Håi khong phån d6i khi phat bi6u rång: "Vi~c thOng nhGt la chuy~n nqi bq eua qu:v C~, chung t6i hoan nghenh". Ha i ngay sau, sang ngay 9.5, Dai laG Hoa thU<;1ng Thieh Huy~n Quang Mn Thanh Minh Thi~n Vi~n thåm Hoa

thudng Thieh Quång Do lån thU' hai d6 ban v~ euoe g~p ga vua qua voi ong Chu tieh thanh ph6 Sai Gon va truoe khi g~ P ba Te>ng lanh st! Hoa KY. Hai Hoa thU<;1ng eung d6ng tlnh tren te>ng quan vi~e eha'n ehinh noi bo Giao Hoi sau mot thai gian dai bi te li~t VI ngolii ehuong. Tuy nhien nm vi Hoa thU<;1ng quyet dinh ehi tien hanh Ph~t st! våo thang 6 dUdng lieh nåy. sau khi Hoa thu<;1ng Thieh Quång DO dU<;1e giåi ehe vao ngay l.6. Vao lUe 16 gio eung ngay (thU' sau 09.05), Ba Te>ng lånh su Hoa Ky tlii Sai Gon, Emi Lynn Yamauehi, då Mn ehua An Quang vieng thåm Dlii lao Hoa thU<;1ng Thich Huy~n Quang. Thap tung bå con e6 ong Mare Forino, co' va'n Chinh tri. va ba Laura H. Kirkpatriek, co' va'n Kinh te. Phia Giao HOi PMt Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't, ngoåi Dlii Hio Hoa thU<;1ng Thich Huy~n Quang con e6 Thu<;1ng tQa Thieh Tu~ Sy. Cuoe g~ p ga xii y ra tlii Chua An Quang, la tru sd eua Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam (Nhå nuoe), nen con e6 måt ThU<;1ng tQa Thich Nhat Quang, Tru tri Te> dlnh An Quang va ThU<;1ng tQa Thieh Thi~n Tam, thånh vien Ban Tri St! Thånh hOi Ph~t Giao thanh ph6 H6 Chi Minh. Ngoai vi~e hoi thåm sU'c khoe, ba Te>ng lanh st! xin Hoa thu<;1ng Thieh Huy~n Quang eho biet y nghia euoe g~p ga (j Ha Noi voi Thu tuong Phan Vån Khåi, va sinh hOlit tudng lai eua Giao Hoi PMt Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't.

Dap lOi, Dlii låo Hoa thu<;1ng Thieh Huy~n Quang cam dn ta'm thinh tInh eua ba Te>ng lanh st! eung phai doan, vå nho ba dliO dlit loi cam dn eua Hoa thu'<;1ng, eua Giao HOi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't eUng nhu toån th6 Ph~t ut Vi~t Nam Mn ehinh phu va nhan dan Hoa Ky da khong ngung h6 tr<;1 tieng n6i ehan ehinh eua Giao Hoi eung nhu can thi~p mlinh me eho hang giao phiim bi tu day, quån ehe. Nho v~y Hoa thU<;1ng moi e6 m~t ngay horn nay d day. V~ euoe g~p ga tlii Ha Noi voi Thu tuong Vi~t Nam, Hoa thU<;1ng eho biet noi dung khong d6 xin xo ba't eU' di~1J gl, k6 d vi~e bån than bj tu day eua Hoa thu<;1ng va Hoa thU<;1ng Thieh Quång Do, rna ehi neu len mot eau hoi ehua dU<;fe Nha nuoe giåi thich. D6 la Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't e6 toi gl rna bi dan ap va dm khong eho sinh hOlit gån 30 nåm qua ? Thu tuong Phan Vån Khåi xae nh~n eong lao eua Hoa thu<;1ng trong euoe khang ehien gianh doe l~p dan toe. vå hU'a tu nay Nha nuoe se giåi quyet va'n d~ Ph~t Giao voi tam Tu Bi. Cho nen Hoa thU<;1ng da n6i. nhu the thl Hoa thU<;1ng eung se dap llii bång tam Hy Xå. Tuy nhien, Hoa thu<;1ng nha'n mlinh. day moi ehi la buoe dåu. VI su vi~c keo dai gån 30 nåm, nen con nhi~u va'n M can lam sang to va can giåi quyet Cl! th6. Cung tu mot qua trlnh nhu the. noi bo PMt Giao can thoi gian d6 eha'n ehinh. d6 c6 th6 d6ng g6p tich et!c tren eac IInh vue tu thi~n, vån h6a , giao dlle . D~e bi~t lå khong d6 eho Ph~t Giao bi loi eu6n hay lam eong eu eho ba't eU' te> ehU'c hay dång phai ehinh tri nao . Hoa thU<;1ng mong rång khOng ai can thiep vao ehuy~n noi bO eua Ph~t Giao. Hoa thU<;1ng eho biet la se d~ ngm Nhå nuoe trao trå llii Viet Nam Qu6e Tt!. la cd sd eua Giao Hoi Ph~t Giao Viet Nam Th6ng Nha'1 IruOc nåm 1975, va khong dn trd vi~e hang giao phiim trung udng eua Giao Hoi g~p ga. thåo ban ehuy~n ttfdng lai eua Giao HOi PMt Giao Viet Nam Th6ng Nha't. Ba Te>ng lånh st! cam dn Dlii Hio Hoa thu<;1ng Thieh Huy~n Quang då eho biet nhung di~u can biet vå hU'a se tdnh len ehinh phu Hoa Ky quan di6m eua Hoa thu<;1ng . Ba Te>ng lånh su eung hoi )' kien Hoa thU<;1ng lå ehinh phu Hoa Ky e6 th6 låm gl eu th6 trang sinh hoat ttfdng lai eua Giao HOi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't? Dlii låG Hoa thu<;1ng dap: Xin giup eho Giao HOi Ph~t Giao Viet Nam Th6ng Nha'1 e6 quy~n tt! do ngon lu~n. tiep xue voi cae cd quan truy~n thong qu6e te d6 giåi thieh v~ l~p truang eung huong di dan toe eua Giao HOi Ph~1 Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't. Måt khae, xin giup do Tang, Ni, Ph~t tU' Vi~t Nam eu tru tren lånh the> Hoa Ky eUng nhu eae qu6e gia trong the gioi e6 du cac quy~n eu tru, sinh hOlit. phat tri6n ni~m tin nguBng eua hQ , va tliO di~u ki~n trong tudng lai khi e6 cd hOi eho gioi PMt tU' Ij nlin nay v~ Vi~t Nam tham gia eong euoe tai thiet gue hUdng. Cuoe tiep xue. trao d6i keo dai hdn mot gio d6ng h6 trong tinh thån lång nghe, thong dm va tudng kinh.

Qu6c hQi Au chau ra Quye't Nghj tO' cao Nhå dm quy~n Hå NQi 000

Phap

Am Phat 8an 2003


Vao lUe 16 gia 30 ehi~u ngay 15.5.2003, sau mot euoe ban thåo soi n6i va hao hung, Qu6e hoi ÅU ehau dii d6ng tinh thong qua Quye't Nghi to' cao Nha dm quy~n Ha Noi dan ap ttf do ton giao. ttf do ngon lu~n, ttf do bao cm, va yeu saeh tra tu do eho tåt cå cae tu nhan vi ehinh kie'n, d~ t bi~t trå ttf do eho Bi,li liio Hoa thu<;1ng Thich Huy~n Quang, Hoa thu<;1ng Thieh Quång BO, Linh ml,le Nguy~n Van Ly, va phl,le h6i quy~n sinh hOi,lt eho Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhå't eung cae Giao Hoi ehua dU<;1C eong nMn. 8åy la thanh qua v~n dQng eua Oy Ban Bao V~ Quy~n Låm Nguai Vii;:t Nam ke't h<;1p voi Phong Thong Tin Ph~t Giao Qu6c Te'. Tu ba tu§n l~ vua qua, ong Va Van Ai va ba Y Lan huong dan phai doan eua hai t6 ehue Mn hai tru sd Qu6e hOi ÅU ehau d Bruxelles (Vudng qu6e Bi) va Strasbourg (Phap) thong tin v~ tinh hlnh nhan quy~n tram tr<.mg tai Vii;:t Nam voi tå't cå cae ehinh dång eiia Lien hi~p ÅU ehau M v~n dong eho su len tie'ng thOng qua mot Quye't Nghi.

T~p trung cae tai li~u do Oy Ban Båo Vi;: Quy~n Låm Ngttai Vii;:t Nam va Phong Thong Tin Ph~t Giao Qu6e Te' eung dp, ban Quye't Nghi dtt<;1e due ke't voi stt ho tr<;1 eua cac ong ba: Dan bi6u Hartmut Nassauer, Hanja Maij-Wegen, Bernd Posselt va Thomas Mann nhan danh 8ang Blnh Dan ÅU ehau (Dan Chu Thien Chua Giao) va Dan Chu ÅU ehau: Richard Corbett va Margrietus J. van der Berg, nhan danh Bang Xii Hoi ÅU ehau; Bob van den Bos va Graham R. Watson nhan danh Bang Ttt Do, Dan Chu va Cåi Caeh ÅU ehau: Patrieia MeKenna nhan danh Bång Xanh va Lien minh Ttf Do ÅU ehau; Jonas Sjostedt, Luisa Morgantini va Marianne Eriksson nhan danh Lien doan Ta phai Th6ng nhåt (trong s6 e6 Bång Cong san) va Tå phai Xanh Båe ÅU: va Bastiaan Belder nhan danh Bang ÅU ehau Dan Chu va Tttdng Di. Nhan danh Oy Ban Bao V~ Quy~n Låm Ngttai Vii;:t Nam va Giam Mc Phong Thong Tin Ph~t Giao Qu6e Te', ong Va Van Ai dii ehao don Quye't Nghj nay qua nMn dinh: "Qu:"et Ngh; cua Quoc hQi Au clulu cho tJu1:v cQng d6ng quoc te' bat man con duang ma Vi~t Nam dang theo duo?i tren ph(lm vi nhdn quy~n. va minh b(lch noi len nlulng gi ma the' gidi trang dqi Vi~t Nam bao v~ cdc quy~n con nguai. Da tdi luc nhiJ. dm quy~n Vi~t Nam va Dang CQng san phai thay dtJ'i toan bQ chinh sdch dOI xli "di gidi ly khai va cdc nha tan gido. khiJi Sl! bdng vi~c pht,lc h6i quy~n sinh hO(lt chinh ddng cua Gido HQi Phtjt Gido Vi~t Nam ThOng NM.t. Quyet NRhj nay nhiic nhiJ nha celm quy~n Vi~t Nam phai tra tI! do cho HaQ thuqng Thfch Quang DQ va bao dam Ct,l the' cho HaQ thuqng co del.\' du cdc quy~n tI! do ngon lu4n, tI! do di l(li, tI! do hanh d(lo. di minh chUng .v chi dOI tho(li ma Thu tUdng Phan Van Khai cong bo' trong cUQc hQi kien vdi D(li lao HaQ thuqng Thich Huy~n Quang vua qua iJ Ha NQi". Qua Quye't Nghi noi tren. Qu6e hOi ÅU ehau dac bii;:t ltru tam de'n eae nha ton giao ly khai. Truoe tien la Bai liio Hoa thu<;1ng Thich Huy~n Quang, liinh di,lo Giao HOi

Ph~t Giao Vii;:t Nam Th6ng Nhåt, 86 tu6i, bi quan ehe' tu nam 1982, Hoa thU<;1ng Thieh Quång BO, 75 tu6i, hang liinh di,lo eao dp thu hai eua Giao HOi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhåt, bi "qudn che' hanh chinh" nam 2001 vi tung Lai Keu g9i eho Dan ehu Vi~t Nam. Qu6e hOi ÅU ehau eung n6i len m6i quan tam Mi voi gioi ngttai Thtt<;1ng Thien ehua giao bi båt, bi saeh nhi~u vi ly do lin ngttang eung nhu voi Linh ml,le Nguy~n Van Ly bi dm co' tu thang 5 nam 2001.

Qu6e hOi ÅU ehau eung quan tam Mn stf kii;:n d6i trång thay den eua Nha dm quy~n Vii;:t Nam, mot m~t dan ap quy mo cae ttf do ngon lu~n, qua euoe båt bo cae ong Phi,lm Que' Dttdng va Tr§n Khue eu6i nam 2002 va Nguy~n Ban Que' horn 17.3.2003, m~t khae pho trttdng euoe gap ga giua Thu tuong Phan Van Khai va Bai liio Hoa thtt<;1ng Thich Huy~n Quang di ehua bi;:nh Cf Ha NOi. Bån Quye't Nghi tån eong VaD eae euoe len an mot caeh h6 l6n dtfa vao eai g9i la "an ninh quoc gia", vao Nghi dinh 31/CP v~ "qudn cM hanh chinh ", vao Nghj 8inh 18.6.2002 eåm dan ehung xem eae ehttdng trinh truy~n hinh ngoi,li qu6e phat qua v~ tinh, hay Dtt Lu~t eh6ng bi6u tinh, voi bie't baD van kii;:n phap lu~t h6a euoe dan ap va nhung hanh xli' tuy tii;:n. Quye't Nghj eua Qu6e hoi ÅU ehau du<;1e thong qua va eong bo' mot ngay sau euoe eong bo' tai Hoa Thjnh B6n bån Phue Trinh eua Oy HOi Hoa Ky Bao Vi;: Ttf Do Ton Giao Tren The' Gioi (14.5.2003). Phue trinh nay xae dinh "TInh hinh tI! do tan gido von da xdu nay cang t8i t~ han" k6 tu sau ngay ky ke't Thudng Voe song phttdng My Vi~t. Khong nhung ehung xae bång tai li~u va du ki~n v~ cae euoe dan ap ton giao quy mo ti,li Vii;:t Nam, Oy hOi Hoa Ky con tich etfe d~ xuåt voi ehinh phu Hoa Ky ap dung nhung bi~n phap ehe' tai. Dttoi day la ban dieh toan van Quye't Nghj eua Qu6e hoi ÅU ehau:

QUYETNGHl eUA Quoe m)I AU eHAU

vE VAN DE VItT NAM

QUOC H{H AU CHAU - Chie'u theo cae Quye't Nghj truoe day, d~e bii;:t hai Quye't Nghj ngay 15.11.2000 va ngay 4.7.2001, - Chie'u thea Hii;:p Voe H<;1p tae Kinh te' thoa thu~n nam 1995 giua Cong d6ng ÅU ehau va Cong hoa Xii hOi Chu nghla Vi~t Nam, hii;:p uoe rna di~u 1 xae l~p n~n tång h<;1p tae can eu tren stf ton trong nhan quy~n va cae nguyen tåe dan ehu, - Chie'u thea Hi~p Binh khung thang 7 nam 1995 v~ euoe h<;1p tae giua Cong d6ng ÅU ehau va Cong hoa Xii hOi Chu nghla Vii;:t Nam,

Phap

Am Ph~t E)an 2003


- Chie'u theo van ki~n ehie'n 1u'<;Ie giii'a Cong dong Au ehau va Cong hoa Xå hOi Chu nghIa Vi~t Nam 2002 2006, - Chie'u thea Cong Voe qu6e te' ve Oie quyen Dan sI! va Chinh tr!, rna Vi(:t Nam tham gia nam 1982 va trong khung cånh åy. eung nhu' d6i voi eong dong the' gioi va voi ehinh eong dan nu'oe mlnh. Vi(:t Nam cam ke't bao v~ va thang tie'n nhan quyen, Yl ding. la thanh vien tham gia Cong u'oe qu6e te' ve Oie quyen Dan sI! va Chinh trL Vi(:t Nam phai bao v~ eae quyen tI! do ngon lu~n, hOi hQp, ton giao va tin ngu'ong.

A. Lo lång ve cae han ehe' phap ly va ehinh tri d6i voi tI! do ton giao. rna qua SI! ki~n mot s6 t6 ehue ton giao khong du'cJe ehinh thue eong nMn. nhu' Giao HOi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhåt. Giao HOi t(ii gia Tin Lånh va nhii'ng Giao phai ly khai Hoa Hao va Cao Dai,

B. Lo lång bdi su' caeh ly va gioi h(in quyen tI! do di l(ii eua Dai låo Hoa thu'<;Ing Thieh Huyen Quang. lånh dl;lO Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhåt, ngu'oi rna ti! nam 1982 båt buoe phai s6ng trong nhii'ng dieu ki~n chång khae gl quan c he'. va Hoa thu'<;Ing Thich Quang Do. Vi~n tru'dng Vi~n H6a Dao. Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhåt. b! quan ehe'. eanh gae ciln m~t tu thang 6 nåm 2001. C. Lo lång eho hoan dnh eua Hoa thu'<;Ing Thich Quang DO. 75 tu6i. hang giao phifm eao dp thu hai eua Giao HQi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhåt. du'<;Ie de eli' ung vien Giåi Nohel Hoa hlnh 2003. dang bi "qudn che' IUlnh "hinIl " tai Thanh Minh Thien vien. thanh ph6 Ho Chi Minh. VI då tung Loi Keu GQi eho Dan Chu tl;li Vi~t Nam. D. Lo lång eho nhii'ng eUQe båt bo. nhii'ng bi~n phap saeh nhi~u va dm cO' rna nhii'ng ngu'oi Thu'<;Ing Thien Chua giao dang la nan nhan eua ehinh quyen Vi~t Nam,

E. Lo lång ve sI! ki~n Linh mile Nguyen Van Ly bi båt giam tu thang 5 nam 2001. eung nhu' hoan dnh eua nhii'ng ngu'ai khae dang bi giam giii' VI on hoa n6i lt~n tin nguang eua hQ. F. Lo lång ve Nghi Djnh 31/CP ap dåt vi~e ki~m soat h~lllh ehinh d6i voi nhii'ng ca nhan vi pham toi an ninh qu6e gia, rna khong thong qua toa an. G. Bao dong ve sI! ki~n b! nghi ngo gli'i tin tue ra nuoe ngoai rna nha ly khai Nguyen Dan Que' bi båt t(ii thanh ph6 Ho Chi Minh horn 17 .3.2003. H. NMn xet rting eUQe båt bo nay nåm trong khuon kh6 nhii'ng bi~n phap quy mo nhåm dan ap va b6p ngh~t tu' do ngon lu~n tl;li Vi~t Nam.

I. Ve phuång di~n d6. nhåe nhC1 rång trong cae ngay 29 va 30.12.2002. euu Dl;Ii ta Phl;lm Que' DUång va nha nghien eUu Tnin Khue då bi bilt mot caeh tuy ti~n VI ly do khdi xuong nhii'ng quan di~m h~u thulin eho dan ehu

Phap ÅI11 Ph~t f)an 2003

va eh6ng tham nhung, eung nhu' nhile toa båt eong rna nl;ln nhan lånh ehiu nha ly khai sil' dllng Internet, hQ bi trong khi hQ eru hanh xil' ehinh dang

nhd Mn eae phien gån day la nhii'ng ke't an gian di~p, quyen tt! do ngon

lu~n,

Lu~t nhåm gioi han quyen bi~u dUcJng, (nhu' mot phan ung) sau nhii'ng Vil bi6u tlnh båt b(io dQng eua nhii'ng nh6m nong dan phan d6i sI! l(im quyen va nl;ln tham nhung, nhii'ng eUQe bi6u tlnh då dua toi hang ehue an tu,

J. Bao dQng ve DI!

K. Phien mUQn tru'oe sI! ki~n Vi~t Nam eong khai khång dinh y ehi thie't I~p mot Nha nuoe Phap quyen, the' rna ehinh phu khong ngung bilt bo voi mue tieu dan ap eae toi pham rna bo luat hinh sI! xe'p VaG de mlle t6ng quat "an ninh quoc gia", nhii'ng Sile Lu~t va nhii'ng Nghi Dinh mau thuan voi eae quyen tI! do ngon lu~n. tI! do ton giao ghi trong Cong Voe qu6e te' ve cae quyen Dan sI! va Crunh tri, dac bi~t la Nghi Dinh 31/CP ban hanh nåm 1997 ve "giam gill hanh chfnh", giam giii' khong thong qua toa an, L. Lo lilng ve hi~n trl;lng bilt bo. nhii'ng bi~n phap saeh nhieu va dm cO' rna eac nha ly khai va nha baG on hoa khong ngung la nl;ln nhan eua ehinh quyen Vi~t Nam, M. Lo lilng ve Nghj Djnh ky ngay 18.6.2002 eåm ehi eong dan Vi~t Nam theo doi cae ehucJng trinh truyen hinh ngo(ii qu6e phat qua v~ tinh,

QUOC He)} AU CHAU (yeu sach) 1. SI! ki~n cån nho. la mot qu6e gia thie't I~p tren mot Nha nu'oe Phap quyen. thl qu6e gia åy phai e6 nhii'ng phap lu~t ro rang va ehinh xae bao dam su blnh dång va an ninh lu~t phap eho mQi ngu'oi, ehu khong th~ thie't I~p tren thu lu~t phap båt nguon eho nhii'ng phan bi~t d6i xli' VI ehung toe. ton giao hay ehinh kien: 2. Ke't an st! ki~n vi~n dlin mot caeh båt IUång nhii'ng toi phCim, nhu' gian di~p lien quan den "an ninh quoc gia" hay nhii'ng toi ph(im xe'p dlJ'oi de mile "lqi dl,lng qu.vin dan cll/l xam plupn lqi {cl! Nha nuac" hoåe "pha rai Ir(il W cong cqng ", M dan ap tI! do ngon lu~n, tI! do tan giao va tI! do bao ehi: 3. Keu gQi nha dm quyen Vi~t Nam phai ton trQng tu' do ton giao eua tåt cå cae giao phai va phlle hoi quy ehe' ehinh dang eua Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhåt eung nhu' eho tåt cå eae Giao Hoi khae khong du'<;Ie eong nMn; 4. Mung ro ve euoe gåp ga vua qua giii'a Thu tttong Vi~t Nam Phan Van Khai va vj Lånh d(io Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhåt - khong du<;Ie eong nh~n -: khuye'n khich ehinh phu Vi~t Nam tiep tue thea du6i euoe Mi thol;li nay: 5. Keu gQi ehinh phu Vi~t Nam trå tI! do eho tåt cå tu nhan VI ehinh kie'n, dåe bi~t la Hoa thU<;Ing Thich Huyen Quang. Hoa thU<;Ing Trueh Quang Do va Linh mlle


Nguyen van Ly. va bao dam toan v~n cac quy~n chinh tri va dan Stt cho ba vi nay. k~ d quy~n ttt do di l(li: 6. Keu gOi chinh phu Viet Nam eham dlh nhiYng euoc bilt bo khong ngung, nhiYng bien phap saeh nhieu va cam eo ma n(ln nhan la nhiYng ngttoi ThttQng Thien Chua giao ctt ngl,l tren mi~n nui;

7. V~ phttdng dien nay. yeu saeh Lien hi~p Au ehau va cac quoc gia thanh vien. ho trQ eong cuoc di caeh lu~t phap tai Viet Nam, hay khån khoan dong vien ehinh quy~n Vi~t Nam eham lo eho euoc di caeh lu~t phap dttdc tudng hQp voi Cong Voc quoc te v~ cac quy~n Dan Stt va Chinh tri;

8. Keu gOi ehinh phu

Vi~t

Nam 10(li bo Nghi Dinh 31/CP va tat d cac såc Lu~t khac slt dl,lng trong vi~c dan ap cac hanh Xlt 6n hoa, ma l(li goi la de doa an ninh quoc gla:

9. Keu gOi ehinh phu Viet Nam eham dlh cae euoc bilt bo. nhiYng bi~n phap saeh nhieu va cam eo ma gioi ly khai va nha baG on hoa la n(ln nhan thttong trtte:

10. Keu goi ehinh phu Vi~t Nam tru bo moi h(ln che trong vi~c llill hanh eae ngu6n thong tin; Il. Uy nhi~m Chu tieh Quoe hOi Au chau ehuy~n giao Quyet Nghi nay den Hoi d6ng Au ehau, Uy hoi Au chau, Chinh phu Vi~t Nam, T6ng Thu ky Lien Hiep Quoc va Van phong Hi~p hoi cac Quoe gia Dong Nam

Å. (Bon dieh Vi$t ngO euo Uy bon Boo v$ Quyen lam NgLiai Vi$t Nom)

Giåi Nhån quy~n "Ngu'm ghJa loai ngu'm" (Homo Homimi) trao cho D~i 130 Hoa thu'Q'ng Thich Huy~n Quang, Hoa thu'Q'ng Thich Quång Di) va Linh m\lC Nguy~n Van Ly t~i thu do Praha, Ci)ng hoa Ti~p. Nhan dip Lien hoan Phim tai li~u quoe te v~ Nhan quy~n mang ten « One World» t(lm dieh la « Mot The

Gioi » dttQe t6 ehue t(li thu do Praha, Cong hoa Ti~p, tu ngay 8 den 16.4.2003 bdi t6 ehue eo ten « Quy CUU Nguoi Nguy Kho » (People in Need Foundation) då trao Giai Nhan Quy~n "Ngttoi giiYa loai ngttoi" (Homo Homini) eho ba nha dau tranh eho nhan quy~n Vi~t Nam. Do la Dai lån Hoa thttQng Thich Huy~n Quang, Hoa thttQng Thich Quang Do va Linh ml;le Nguyen Van Ly. Day la !iin thu 5 Lien hoan Phim quoe te One World dUQe t6 ehue t(li thu do Praha. va nhu thong le, cac ky Lien hoan Phim nay d~u dttQe su baG trQ eua elill T6ng Thong Cong Hoa Czeeh Vaclav Havel. Hau het eae phim v~ tham dtt d~u la nhiYng phim tai li~u mang tinh thoi stt nong bong tren the gioi va nhan manh den van d~ nhan quy~n, eho du d Å Chau, Phi Chau, Au

Chau hay th~m ehi d My Chau. Ban giam khao dUQe moi tham dtt phan Idn la nhiYng nhan v~t ten tu6i hoat dong trong lånh vtte nhan quy~n. Nam 2001. mot nha tranh dau eho nhan quy~n eua Vi~t Nam eling tung dUQc moi lam giam khao eua lien hoan phim. do la Giao su Doan Viet Hoat. Tham dtt Lien hoan Phim One World nam nay eling se co mot bO phim tai li~u v~ Viet Nam eua ~ nha lam phim nguoi Bosna mang ten: Nhung gille mo' duong pho. noi v~ so ph~n eua nhiYng tre em m6 eoi. voi dnh doi nghi~t ngå då phai lang thang kiem song hang ngay tren duong pho t(li Viet Nam. Cling thea truy~n thong cua lien hoan phim tai li~u One World. hang nam giåi thttdng Homo Homini dUQc trao tang eho nhiYng nhan v~t dilu tranh khong m~t moi VI chinh nghia eua cuoc song trong hoan dnh bi dan ap rilt kho khan tu nhiYng th~ che doc tai. Lin nay « Quy CUU Nguoi Nguy Kho » da dang hlnh va vinh danh cae nha ly khai trong t~p saeh trang trong JedenSvet 2003 bång hai thu tieng Ti~p va Anh nhu au: - Ban Giam dOe Di~u hanh Quy CUU Nguoi Nguy Kho quyet dinh trao Giili Ngttoi GiiYa Loai Nguoi (Homo Homini) nam 2002 cho nhiYng nha dau tranh lill tu cho nhan quy~n. dan ehu va tu do ton giao. Giåi dUQc trao tang VI ly do hO då can euong trong cuoc doi khang on hoa ehong che dO Cong san Vi~t Nam trong ba mUdi nam qua. Bång quyet dinh nay, Quy CUU Ngttoi Ngu)' Kho muon bi~u to long kinh trong va stt h~u thuan tilt ca nhiYng nha doi khang eho Dan ehu tai Vi~t Nam dang kien tri bång con duong bilt bao dong nhåm chuy~n hoa dan chu tren dat nuoe ho. - D~i lao Hoa thuQ'ng Thich Huy~n Quang Xlt ly Thuong Vu Vien Tang Thong. Giao HOi Ph~t Giao Viet Nam Thong Nhilt. Ngai khong ngung gOi keu nha dm qu)'~n Vi~t Nam di t6 dan ehu, M cac chinh dang dUQc tu do hO(lt dong, va t6 ehuc bau elt tu do. Do cac hO(lt dong on hoa, Hoa thuQng nhi~u lan bi bilt giam, t6ng eong tren hai mudi nam tu hay quan ehe. Du eo l~nh giai ehe tu nam 1997, nhttng Hoa thttQng van bi eong an eanh ga l. milt quy~n tl1 do di l(li. thieu quy~n eham soc thu6c men. du tu6i eao. dau yeu. Hoa thuQng nay då 86 tu6i. Nam 1982. Hoa thuQng dUQe d~ elt lam ung vien Giai Nobel Hoa blnh. - Hoa thtiQ'ng Thich Quang Di), hoe gia, nha van, lånh daa can cap Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam Thong Nhilt. Ngai sinh nam 1928, xuat gia nam 14 tu6i. Nam 17 tu6i Hoa thttQng ehung kien su phu mlnh bi toa an nhan dan eaeh m(lng hanh quyet. Chan dong truoe canh då man nay, Hoa thuQng quyet dinh hien than tranh dilu eho eong ly va giudng eao thong di~p hoa blnh. tu bi va khoan dung eua PMt giao. Yl nhiYng hoat dong nhåm thang tien tl1 do ton giao, nhan quy~n va dan ehu, ehe do Cong san Vi~t Nam bilt giam Hoa thuQng nhi~u nam qua

Phap

Am Ph~t Elan 2003


de tri).i cai ti).o. Gån day, nam 2001. Hoa thu<;1ng ll).i b~ quån ehe' hai nam, VI tung "U/i Keu GQi Cho Dan chu Vift Nam". Hien nay Hoa thU<;Ing b~ eaeh ly, eong an eanh gat va khong dU<;le eham s6e thu6c men. Hoa thu<;lng du<;le d~ eit lam ung vien Giåi Nobel Hoa blnh nam nay 2003.

- Linh m\lc Cong giao Roma Nguy~n Van Ly, sinh nam 1946. Ngai khong ngung la Mi tu<;1ng bi nha dm quy~n ngu<;le diii VI doi hoi tl1 do ton giao. Bi båt lån dåu nam 1977 khi ph6 bie'n van kien eua Toa T6ng giam ml,le phe phan viee båt bd hang giao phåm PMt giao va bat bao dung ton gi'a o ti).i Viet Nam. Nam 1983, hai tram eong an bao vay båt ngai m~e bao lin d6 um deh båo vf; ngai d giao åuong. Ngai bi ke't an 10 nam tu. Qua nam 2001. ngai ll).i bi ke't an 15 nam tu nhu mot tu nhan vlluong thue. Di~u kien giam gifi' ngai hien nay rat khåe khe. - Yl eae nha du<;1e giåi khong th€ Mn nh~n, giåi se du<;1e trao eho nguoi nMn thay hQ, la ong Va Van Ai. ang la nha hoat dong ehinh tri n6i danh, nha Mo, sit gia va thi sl. hien s6ng lttu vong d Paris. ang bo ca doi hOi).t dong trong eae phong trao d6i l~p qua nhi~u ehe' do d6i thay ti). i Viet Nam. Bi båt tu nam mdi Il tu6i VI tham gia euoe khang ehie'n eh6ng thue dan gianh doe l~p dan toe. ang la nguoi sang l~p va ehu tieh Vy Ban Båo Ve Quy~n Lam Nguoi Viet Nam, va eling la nguoi phat ngon eua Giao Hoi PMt Giao Vif;t Nam Th6ng Nhat. ang ehu xudng ehie'n dieh dua tau Dåo Anh Sang ra Bi€n Dong vdt nguoi vu<;1t bi€n thoat ni).n åoe tai eong sån tren nhfi'ng thuy~n be li ti nam 1978. ang khong ngung keu gQi toan du h6a Dan ehu, rna eong tae ehinh yeu nham "giao dl1c va tMng tin cho kMI nhiin dan thitu lai hfu hay thOng bao di bilt ro cac quyJn can ban ma hQ phai duqc huong". Nhfi'ng nguoi du<;le giåi Homo Homini de nam trude g6m e6: ong Zaekie Aehrnat, nguoi md ehie'n dieh d Nam Phi eUu benh nhan Sida trong eae nude de tam the' gidi, ong Ibrahim Rugova, T6ng th6ng Kosovo, Nha ly khai Cuba, Oswaldo Paya Sardinas, hay eua Mie'n Dif;n nhu MinKoNain va Dan bi€u Qu6e hoi Lien bang Nga Sergey Kovalyov eho n6 Ilte eh6ng eUQe ehien xam IU<;le Nga ti).i Chetehnya, m~e du håu nhu nhfi'ng nhan v~t n6i tren d~u con dang ng6i tu hay v~n phåi tie'p Wc tranh da'u eho sti tM t eua mlnh. T6i ngay 9.4.2003, tai hOi truang Lueerna, Ban Di~u Hanh People in Need Foundation, g6m e6 eae ong Igor Blazevie, Tomas Pojar, ba Kristina Taberyova len may vi am vinh danh ba nha åU<;le giai trude mot hQi truong åong kino Trong hang khan gia, nguoi ta nh~n thay su e6 m~t eua nhi~u BO trudng Cong hoa Tif;p, ong Do trudng Praha, Di).i dif;n eae Di).i su quan Tiiy, Båe Au va nhan si Tif;p. ang Va Van Ai nh~n giåi va dap tu cam ti).. ang gidi thif;u eong due eua Dao liio Hoa thu<;lng Thich Huy~n

Phap

Am Ph~1 Elan 2003

Quang, Hoa thu<;lng Thieh Quång DO va Linh ml,le NguySn Van Ly, r6i phat bi€u: "Tai co bi tra tan, tu tQi hai con tho au vi tham gia dau tranh chang thl!c dan giimh dQc l(ip dan tQc. chinh vi v(iy ma tai hO(lt dQng suat diJi de' mong cuu thoat nhilng tu nhan chinh trf, Nhung ngh'i l(li thi chuyfn tu tQi da tai chJng co nghia l.v gi. chdng sanh duqc vdi nhilng gi dang xa)' ra tc.zi Vift Nam ngay nay. Chuyfn Vift Nam dudi the' cht dQc tai ngay nay co thi tom gQn nhu tht nay: Nha dm quyJn CQng san bå tu bilt cu ai dam noi khac vdi l(ip truiJng da cht aQ. dam dJ caD nhilng gia tri ph6' quat cua nhiin quyJn. dam sang nhu COll nguiJi tI! do. Va ult cd nhilng ca nhiin nay mal tfcl! trong Sl! dung dung cua dang 10Qi". NgoQi tra. chung ta, nhilng nguiJi O nude ngoai tiep tl1C vinh danh hQ, tiep tl1C giil hQ trang trf nhd ciia da lu(in quoc le: de' cong lu(in bier ding hQ vån hifn hilu. nhung dang mon måi trang tu. Vinh danh hQ la båo vf hQ. Sl! bdo vf tal u khiln thiel. Vi v(iy, ta da.v thiim tam tai xin cam On cac b(ln då trao giai cho ba nha ly khai eiia dal nude chung tai". u". Gidi Nhan quvJn ma cac bQn trao cho ba nila fy kIwi. khang nhilng bao Vf ca nhan hQ trl1de cUQc dan ap. ma con bao ve "a khuyen khfch cUQc dau tranh bell bQo dQng va nhilng phong trao ma ba nha ly kIwi dQi difn dang F(in dQng cho nhiin quyJn va dan chii. de' cho con nguiJi duqc sang giila loai nguiJi, thay vi sang giila loai lang soi. """ Cluing ta co nen tuyft l'Qng trude cht dQ dQc tai loan tri nay chang? Chung ta co con hy vQng VaG cUQC do?i Ihm nila hm' khong ? uToi lin la co. MttiJi Mm nam Irudc. Uy Ban Bdo Vf QuyJn Lam NguiJi Vifl Nam cLia chung loi lung chiel1 dich quoc It doi huy bå hai diJu tren Hitn phrip Vi ft Nam: diJu 2 quy dinh chuyen chfnh "0 san "a di~u 4 qUY dinh Sl! dQc tan chinh tri, Fan hoa. ra taong da dang CQng san. Nhif cong lu(in quoc ti 1115 trq. di~u 2 då bi hiiy. Clning toi tiep n.K v(in dQng trift tieu diJu 4. "Tai giillong hy l'Qng. Tai hy "Qng la Fi nhiin dan TifP don tiep eining toi hOm nav då thanh cang quet sc.zch nc.zn dac tai dQc dang hOn maiJi nam TI·ude. Toi tran ddv hy \lQng khi tha\' CGC bc.zn mang IQi cho chung tai Sl! h4u thu6n "0 gia cho mQt nude Vift Nam Tl! do. Nhan danh Dc.zi låo Hoa thuqng Thich Hudn Quang. Hoa tll/.(qng Thfch Quang DQ va Linh m~c NguyÆn Vån L.v. nhCin danh tat ca nhilng nguiJi Vift Nam uu tu cho dan chu va nhan quyJn, toi tri an cac bc.zn ".

Giåi Nhan quy~n Nguoi gifi'a loai nguoi (Homo Homini) åat d\tdi su ehung minh eua et1U T6ng th6ng Vaclav Havel, Do truC1ng Praha va Bo tr\tdng Bo Van h6a Cong hoa Tif;p, V.V". Qua ngay 10.4.2003, trong euoe tie'p xue ang Va Van Ai, et1U T6ng th6ng Tif;p nhO ong Ai chuy€n "U/i chao, ndm cam thOng uu ai va Sl! doan ket tuong trq den nhilng nha dau tranh cho dan chii Vift Nam". Ong Vaelav Havel con


nMn xer rang: "Ddu quan rrong khOng thi rranh la phdi CLtong quyit dal dau ehu nghfa d(je rai roan tri, du ndm hy vong rhanh eong mang manh din dau . Ngay trurJe nhan dan Ti~p ehung toi eung o trang hoan ednh nhu eae bQn ngay nay. Nhung ehung toi quyit tam tranh dau kh ong ngang. Phdi thet to len, ngay cd nhilng lue tuy~t I'ong EhJ'<;IC hoi v~ luan di~m cho ding d6i moi kinh tE se dem bi da n chu. o ng Vaclav Havel dap: "TrurJe kia co lue toi d ing nghT nlnt the: Toi muong tuqng rang nhilng nha dau TL(. von heng mtrJc ngoai dua vao lam mO mang doi sang ljUOe gla. Nin kinh ti thi TntCIng se ddn den dan ehu da IIguren. Tol da nghl rang mot quoc gla khi ehiu mO eJa /I'en Itnh I '~(C nin·. dt kh o lang dong cJa Tren Itnll l 'ifC kilde. Nhung ngay nay. tal kh6ng con ,In nhu ,he' nila. Phdi mO dra I'a thay d6i ehfnh tri eung hie vrJi \ 'i~e phat Vlfe mO da kinh ti llUtCIng ehe gi(tu lfnh 1'0 '/'li n kinh !ie,n Sl elia m(j, 50' nguol eU ng~1 'rong eae khaeh sQn sang rrong , ho eld den m(jt xti 50 di boe l(jr kinh te' quoc gia /lin' ma chJng htu ram ehur nao cha ke dang bi tra tan ngar ben cQnh klzaeh sQn ho eL( ng~1 ".

,e:

Homo Homini tuy khong phai lå mOI giai thudng v~ nhan quy~n n6i tiEng må ai cling biEt Mn. thE nhung y nghia cua giai thudng nåy da trd thånh bi~u tu<;Ing cua nhung ung hO tinh th~n trong tranh dau cho quy~n tl! do lam nguoi . Theo lOi nguai phat ngon nhan. co Liskova nhan m(lnh: "ThQl ra co khi O Vi~t Nam ehJng ai biet den gldl ,huong Homo Homlni la gi. nhung l'rJl quoc ti no co mQt .'~ nghia raI quan trong. No khong eld don lhuan la mQr gldi ,lurang cha n/ulng nguoi duqe nhan. no eung la mQ' 101 kllJng d;nh rang. quoc gia do. noi co nhilng nguol mang gidl tlurang Homo Homini. vdn la mQt quoc gia d(je ,al ra eling la loi ednll bao cha quoc gia do rang, moi hanh dQng dan ap r~t do diu duqe tM girJi thea doi raI k,v" Vå co Katerina Liskova. cling cho biEt them ly do t(li san Ban T6 Chilc c6 quyEt dinh nay : "Niu ehung ta mO nhilng 'ai heu eua eae T6 Clute Quoc Ti l'i Nhdn Quyin ,hi th~te S~( 'rong p!zJ.n noi vi Vi~t Nam ehu ,veu la nhilng ren ,u6i n/ut eae vi Hoa Thuqlng Thfeh Hu:dn Quang, Tlzfeh Qudng D(j hay Linh M~e Ngu ,vin Van L:v. Dal vrJi eining ,ai nhilng vi nay khong co gi xa IQ I'i tuy eluing toi eld thea doi hOQt d(jng da eae vi ehang gan eh~e nam do? lai day nhung ehl/ng toi biel rang, con duong eae vi di da qud dai, gan ma:v eh~le nam r6i. ThQm ehi 2 vi Hoa Tlzuqng da tang duqe di eJ gidi Nobel vi Hoa Binh. N/ulng tranh dau vi tif do ton gido het stie quan trong va qua gidi rhuong nå\' ehl/ng rai eiing muon nhdn mq,nh rang. khde vrJi Au Chiiu, tU do tin nguiJng khOng phdi la m(jt ddu tat yeu o nhilng quoc gia con dQe tai. Trang qua klnt. eae nha ehOng dac ehi d(j da Ti~p Khde eung då ,ilng nhc;in duqe rar nhiiu gidi thuong ta ede quoc gia tif do phuong Tay va ehung toi biet rang, nhilng ung h(j rinh than nhu vQ), rar qui bau dal vrJi ho. Nay ehung toi eung muon bay to thi~n y rang, ho khOng don dQe tren con duong tranh dau . "O

YO

,A ~

v~ tli<1ng ti~c

da

thlidng

"tie'c thlidng" la d~ tl,1a m(\t tae phåm die u khåe n6i tieng, duqc hinh thanh vao dau tMp nien båy muO'i ; do dieu khåe gia Nguy~n Thanh Thu thl,1e hi~n.

Tuqng khåc v~ m(\t nguai linh VNCH, dang trong tu the ngoi suy tu; net m~t the hi~n m(\t cach tMt sang d(\ng sl,1 thuO'ng tiec cac chien hCi'u då nåm xuong. Tuqng duqe dåt tren m(\t b~ da eaa, phia trUGe va ben Cilnh lai vao tMt d~p eua Nghla Trang Quan B(\i Bien Hoa (nom cåch Sai Gan khoang 30 coy 56 ve hL/ang Deng) . Bay la nai an nghi eua nhung anh hung då bo minh vi ly tUdng Tl,1 Do. Sau bien co 30 .04.1975, tuqng nay då bi d~p pha mat. Ngl1ai lam måu tl1qng ehinh la m(\t ehien Sl VNCH B6 lå Hil Sl Va Van Hai thu(\c binh chilng Nhay Du; va anh cling da hy sinh tren tr~n tuyen vao giai dOiln chien tranh khoc li~t nhat d mi~n Nam; the' nen då c6 nhi1ng huy~n thoili linh U'ng v~ pho tuqng dieu khåe ehån dung anh ehien Sl VNCH nay. Tae giå viet bai nay nghe duqc va ghi lili bång nhi1ng dong thO' sau. Anh ngoi tren dinh dåi can Nghia trang buon l(lnh ri råo gi6 len Hon hoang in hi~n chan th~m VUdng tlnh chiEn hU'u em d~m ngåy xua . Anh di xu6ng giua chi~u mua (*) DQc hang mo cm nhu vlta ghe tham Dem soi sang anh trang dim B6ng anh lin khuåt giii'a tram cdn buon Chi~u nao trong b6ng hoång hon TU<;lng dåi tdm m~c, linh hon anh dau? Khong gian cam ung nhi~m m~u Ch'1-nh lang da kh6c m(lch s~u g<;li tuon.

TiEc thudng nho giQt l~ buon Måt anh u uin su6i nguon long lanh N6i ni~m hoåi vQng rieng anh Chi trai chua thoa mong xanh ch6ng tan. V~n troi nuoc mat nhå tan Can anh dau nua hon oan kh6c doi D6t hUdng khan nguy~n mot lOi Anh linh u hi~n s6ng doi thE nhan ...

NgQc Tuyen (*) Theo loi ke: Vao nhGng buoi chieu mLla, cLl dan

quanh vOng nhln thay bong anh thap thodng giGa nhGng hOng mQ chr.

Phap

Am Ph~l Elan 2003


Lai toa sQan: Trong nhang thång dåu nåm 2003, cong d5ng PMt Giao Vi~t Nam Rai Ngo~i da: mat di hai vt Cao Tång Th~c Buc. Bo la Roa Thugng Thich Buc Ni~m da: an tUdng tht ttch vao ngay 21 thång 3 nåm 2003 (nham ngoy 19 thång hai nåm Quy Mui) ~i PMt R<;>c Vi~n Quoc Te Los Angeles, Roa Ky va Roa Thl1gng Thich Trung Quan, vi~n chu Chua Roa Nghiem, Ba Le-Phåp quoc, tht ttch vao ngay 01 thång 04 nåm 2003 (nham ngo y 30 thång hai nom Quy MUi). Phåp Am xin tl1dng thu~t doi net ve thån tM, st! nghi~p va tang le cua nht vt Co Roa Thl1qng dl10i dåy d€ quy dt)c gia am tl1dng.

CUNG TIEN GIAC LINH Toan th~ chuTling Ni, tin do thuoc Giao HOi Ph?t Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't t<).i Na Uy, nh?n du<;lC Ai Tin tu GH.PGVNTN Håi Ngoai t<).i Hoa Ky va Au Chau, bao tin :

C6Hoa Thuc;tng THicH DUC Nti;M Chanh Van PhOng Hoi Bong B<).i Di~n Giao HOi Ph?t Giao Vi~t Nam Th6ng Nha't Håi Ngo<).i T<).i Hoa Ky Van PhOng I I Vi~n Hoa B<).o då thu?n the' vo thuang, thau thån vien tjch t<).i Ph?t HQc Vi~n QuOc Te', thanh ph6 North Hills. ti~u bang California, Hoa Ky vao hk l gia sang ngay 21/03 nåm 2003 nhåm ngay 19 thang 2 nam Quy Mui. the' thQ 67. l<).p thQ 54. - L~ Cung Ti~n Kim Quan va Tra Ty då duc1c cli hanh trQng th~ VaD ngay thu båy 29/03 nam 2003 tai NghIa Trang Forest Lawn Memorial Park. s6 1712 Glendale Ave .. Glendale. CA. 91205, Hoa Ky

C6Hoa Thuc;tng THicH TRUNG QUAN Vi~n Chu Chua Hoa Nghiem. Paris-Phap qu6c

då xå baG than tu d<).i tr<'l v~ voi hu vo vao lue 02.30 gia sa ng ngay 01.04 nam 2003 nhåm ngay 30 thang 2 nam Qu y Mui. trl,! the' 86 va lap thQ 66.

- U Cung Tien Kim Quan va Tra Ty då duc1e eli hanh trong th€ vaD ngay thu båy 12/04/2003 tai Ba Le , Phap qu6e . Doi net v~ Hoa Thuc;tng Thich Dll'c Ni~m Hoa Thu<;lng hQ Ho , huy Båe Ke'. phap danh Nguyen Cong. tu Bue Ni~m. but hi~u Thien Buc, thuoc dong Låm Te' doi thu b6n muc1i b6n. sinh nam Binh Sli'u (1937) tai lang Thanh Luc1ng, phu Hoa Ba. tinh Blnh Thu?n. nay la xå Chi Cong. huy~n Tuy Phong. dnh Blnh Thu?n . Nho tue duyen tien kie'p. nen m~c du khOng ai khich le thue dåy. Ngai v§n mot mlnh co' cong tlm duong huong ve voi d<).o ly giae ngo . Kh<'li dåu. Ngai xin xua't gia voi Hoa Thu<;lng Thich Minh El<).o tai chua Long Quang. Phan Ri. nåm 13 tu6i. Sau do, tren duang tårn su hoc d<).o. Ngai du hQc voi Hoa Thl1<;1ng Tri Thång chua Thien Hung. va Hoa Thu<;lng v i~n chu chua Trung Khanh <'I Phan Rang, Hoa Thuc;1ng Thi~n Hoa <'I chua An Quang, Sai Gon. va Hoa Thu<;lng Tri Thu <'I Ph?t HQc Vi~n Håi Buc. Nha Trang. Vao nam 1962. Ngai t6t nghi~p Cao El.lng Ph?t Giao t<).i Phat HQe Eluong Nam Vi~t chua An Quang, Sai Gon. Song song voi PMt hQc, Ngai cung chu tam Mn the' hQc . Sau khi t6t nghi~p cli nhan Vån khoa D<).i Hoc V <).n H<).nh nam 1966. Ngai dU<;lC hQc b6ng di du hQc Elai Loan nam 1969. T<).i day, Ngai do Cao hQC nam 1972 va Tie'n sT Qu6e gia v~ Van Trie't HQc nam 1978.

Phap Åm Phiil E)an 2003

Hoa ThU<;Ing Thich Thien An. Vi~n Tru<'lng Vi~n El<).i HQc Elong Phuc1ng (Hoa Ky) då hai lån de'n Bai Loan hQi kie'n mai Hoa Thu<;lng sang Hoa Ky d€ cong tac Ph?t st!, giao duc va hoång phap. NghI Mn dai cuoc, va dap lai mai cua Hoa Thuc;1ng Thich Thien An thang 6 nam 1979, Hoa Thuc;1ng Thich Duc Ni~m rai Dai Loan de'n Los Angeles. Hoa Ky dong gop cho cong cuoe truyen ba dl,lo phap va van hoa truyen th6ng cua dan toc tren da't moi nay . Trong khi con di hQc <'I trong nuoc cung nhu sau khi hoan ta't chuc1ng tdnh hQc va'n <'I håi ngo<).i, doi cua Ngai la mot chuoi dai ho<).t dong khong ngung cho Mn khi lam trong b~nh khong th€ nao ho<).t dong duc;1C nila.

Hoång Phap Lc;1i Sanh Tu nam 1966 Mn 1969. truoc khi di du hoc. th€ theo lai moi cua Giao HOi, Ngai dåm nhi~m : - Hi~u trtt<'lng truang Trung HQe Bo Ele qu?n Ch<;l Moi, dnh Long Xuyen; - Chanh B<).i Di~n Giao HOi PMt Giao dnh Gia Eljnh: - Chanh Thu Ky Ph?t HQc Vl,!. Giao HOi PGVNTN: - Giam B6c truang Trung HQc Bo De dnh Blnh Duc1ng. Nåm 1978, trong khi con du hQc <'I Bai Loan, truoc thåm nan cua dong bao vu<;lt bi€n. Ngai cung Hoa Thl1c;1ng Thich Chanh L<).c thanh I?p Hoi Cliu Tr<;l Thuyen Nhan

Yl


Vuåt Bi~n Ty Nan (tQi Ela i Loan). quyen g6p ti~n b~e hau thuan eho ehien dieh "Mqt Chi{e Tåu Cha Vi~t Nam" d Paris ra Bi~n Dong vot Nguoi Vuot Bi~n. Day la t6 ehue Phåt giao doe nha't d håi ngo~i lham gia ehien dieh va duoe d6ng baG va sinh vien Vi~t Nam moi dåm nhlem ehU'c vi Chu tjeh. Nam 1979, th~ theo lOi moi eua Hoa Thuong Thien An. Ngai sang Hoa Ky dåm nhi~m ehue Ph6 Vi~n Trudng Vi~n Dai HQe Dong Phuång kiem Giam Doe Phåt HQe Vi~n Quoe Te. T~i day. va ngay trong thoi gian dåu. Ngai dli xuc tien thanh låp a'n quan Ananda d~ in kinh saeh Phåt giao. belt dåu di thuyet phap va låp d~o trang khelp nåi. Den thang 6 nam 198 L Hoa Thuong dli ehinh thue t~o låp eå sd Philt HQe Vi~n Quoe Te M daa t~o Tang tai. truy~n ba chanh phap. båo t6n va phat tri~n ni~m tin vao truy~n thong van h6a dan toe M giu- thåm net van h6a Vi~t Nam trong nhu-ng ngay tha hUång. Chinh tai Phåt HQe Vi~n Quoe Te nay dli hua'n luy~n tot nghiep eae lOp di~n lIi. lop Vi~t ngU- eho tre em. lOp va thuår eho thanh thieu nien trong nhu-ng thoi gian dåu eua kiep nguoi ty nan tren Mt Hoa KY. Dae bi~t lOp Tang Ni sinh dli tot nghi~p. nay dang hanh d~o t~i khelp nåi .. Nam 1988, dap ung voi tlnh hlnh Phåt su lue ba'y gio. Ngai dåm nhi~m ehue vu: - Chu Tieh Di~u Hanh Giao Hoi Phåt Giao Vi~t Nam Thong Nha't t~i Hoa Ky Nam 1992. kham thua giao du Vien Tang Thong eua Giao HOi trong mtae. Ngai dli eong tae roan tam roan !ttc voi ehu Tan due Tang Ni va cu si M thanh låp Giao Hoi Philt Giao Vi~t Nam Thong Nha't Håi Ngo~i t~i Hoa Ky va sau d6 duoe eung thlnh giu- ehU'c vI,!: - Chanh Van Phong Hoi D6ng D~i Di~n. Mot caeh t6ng quat. nho duoe phuoe duyen nhi~u nam than gån tu hQc vai cac båc Cao Tang thae due Vi~t Nam eung nhu Trung Hoa. Hoa Thuong Duc Ni~m lue nao cung ehu trQng va'n d~ tu hQe, hoång phap va dac rao Tang tai. Ba't eu ai Mn Phåt HQc Vi~n it nhi~u eung d~u dm nhån sele thai d~o phong tu hQc. Il,!e hoa, thanh tinh trong chon thi~n mon.

Tudng eung nen nhele I~i vai nh luc ban dåu Phåt HQc Vi~n dnh tri thåt la hoang så, xa cong d6ng nguoi Vi~t. nen e6 nhi~u Phåt tit nhi~t tam ho d~o dli phåi lo ngai eho tuång lai eua Vi~n rna thåm than thd: "Con eQp da riJi rung. cd voi da riJi nuClc!" Nhi~u Phåt tU' lo au. khuyen nen doi Mn nåi e6 dong nguoi Vi~t. nhu'ng Hoa Thuong thån nhien dap: "Gioi lu(it con la d(lo phdp con.

Gioi lu(it trang nghibn {a hoan ednh trang nghiem. Gioi due co nang {/fe hodn edi holm ednh". Dung våy. Phåt HQe Vi~n ngay nay dli khang trang di nhi~u.

G6p Phån Båo T6n N~n Van HQc Ph~t Giao Vi~t Nam Håi Ngol;li

Tuy luon luon bån ron voi nhu-ng eong tae Phåt st! eua Giao Hoi. giång d<,ly d6 chung va thuyet phap khilp nåi. Hoa Thuong Duc Ni~m van luon luon quan tam dae bi~t den vi~e båo t6n va phat tri~n n~n van h6a truy~n thong eua dan toe d xu nguoi rna ehinh yeu la n~n van hQe Phåt Giao Vi~t Nam duoe ehuyen ehd qua kinh di~n. saeh baG Philt giao bång ehu- Vi~t. Do d6, rong rli suot 20 nam qua, Ngai dli thue hi~n eae eong tae a'n hanh kinh saeh. xua't bån cac tåp san djnh kY. dieh thuåt va bien SO<,ln Kinh. Luåt, Luån.

1. A~l hiinh kinh slich: Dap ung voi tlnh tr<,lng thieu kinh sach Vi~t ngU- d~ tu hQc mot cach nghiem trQng eho eong d6ng Phåt tU' khelp nåi d håi ngoai. dac biet trong giai dO<,ln ehua c6 st! giao !tru giu-a Vi~t Nam va the gioi ben ngoai. cå sd a'n hanh Phåt HQe Vi~n Quoe Te dli kip thoi in va phat hanh nhi~u kinh saeh Philt giao. Tinh cho Mn nay. dli c6 khoang 235 kinh saeh du 10l)i dli duoc in va phat hanh.

2. Xwit hån cac tijp san dinh kj: Nh~m ph6 bien tin tue va giao ly Mn cac eong d6ng Philt tU' Viet Nam song di rac khelp nåi tren the giOi. Hoa Thuong Duc Ni~m dli lien tl,!C eho xua't ban eac tåp san dinh ky rna danh xung tu)' hoan dnh t6 ehue eua sinh hoat Giao Hoi e6 khae. nhu'ng noi dung van truoc sau nhu mol. Lien tuc tu nam 1980 Mn nam 2000. da e6 nhu-ng la p san nhu sau: - Tåp san Philt HQc Vi~n Quoe Te (tU nom 1980 den 1984)

- Tåp san Phåt HQc (tU nom 1985 den 1988) - Tåp san Phiit Giao Thong Nha't (tu nom 1988 den 1993) - Tåp san Phiit Giao Hai NgO<,li (tu nom 1994 den 2000)

3. Dich thuij.t vii hien soq.n: Ngoai nhu-ng bai viet dang tren cae tåp san Phiit giao. Hoa Thuång Due Ni~m con dieh thuiit va bien s0l:!-n nhu-ng Kinh. Luiit. Luan M Tang Ni va Philt tU' e6 rai li~u tu hQC va nghien cuu. tham khao: - Phiit Phap Yeu Nghia (bien sOQn 1988) - Cau Xa Luiin Cuång Yeu (dieh 1985) - Kinh Bao Tich Giang Giai (dieh va giai 1986) - TI:!-i Gia B6 Tat Gioi (soQn dieh 1989) - Luoe Truy~n Ti~n Than Duc Phiit (soQn dieh 1988) - Tjnh Do DI:!-i Thua Tu Tudng Luiin (soQn dieh 1989) - Kinh Thelng Man NhU! Thua (dieh giai 1990) - Phuång Phap Cai D6i Viin Mang (soQn dieh 1991) - Phap NgU- Ll,!c (bien sOQn 1991) - Kinh A Nan Va'n Phiit Cat Hung (djeh giai 1994) - Kinh Kim Cang Bat Nhii Gicing Luiin (dieh 1997) - Tam Kinh Yeu Giai (dieh 1998) - Thi~n Tiii cåu DI:!-o (soQn dieh 1998) - Nguoi Muon Thud (sang toe 1996) - Nhu-ng Mua Vu Lan (sang toe 1996) - Cho TrQn Mua Xuan (sang toe 1996) - Kinh Va Luong ThQ. - Nghi Thue H6ng Danh Sam Hoi (nghia)

Phap Åm Phat Dan 2003


- Nghi Thue Tl,!ng A Di E>a & Ph6 Mon - Nghi Thue Tl,!ng A Di E>a & Ph6 Mon (nghia) T6m l~i, k€ tu khi Mn Hoa KY. su6t 20 nam qua, ben e~nh nhung ho~t dong d€ ki~n toan Giao Hoi, Hoa ThU'c;1ng E>ue Ni~m da kien tam trI eru thl,l'e hi~n tam nguy~n: ån hanh kinh saeh, xuåt ban t~p san, d~y d6 Tang ehung, duy tri ne-p s6ng thi~n mon quy eu. trU'de tae dieh thu~t, hoiing phap khåp ndi. t~o dl,l'ng d~o trang, bao truy~n van h6a va ni~m tin truy~n th6ng dan toe . Hi~n nay, Ngai da t~o eho PMt HQe Vi~n e6 mot thU' vi~n phong phu bao gom E>~i T~ng Kinh eung nhi~u lo~i kinh saeh baD eru bAng Anh, Han va Vi~t ngu. Xae than tu d~i eua Ngai the o lu~t vo thU'Clng da khong con nua, nhU'ng nhung xay dl,l'ng d6ng g6p eua Ngai eho Ph~t giao Vi~t Nam Hai Ngoai, eho n~n van hQe Ph~t Giao Vi~t Nam khi dinh eU' d xu ngU'Cli se ton t~i mai mai.

Mon D6 Pluip Quye'n kinh ghi Dl;li L~ Cung Ti~n Kim Quan va Tra Ty co' Hila Thtic;1ng Thich Due Ni~m Hdn 250 Tang-Ni tu khåp ndi tren the' gidi nhU': De Chau. ÅU Chau. Canada. E>ai Loan va khåp eae ti€u bang eua Hoa Ky da van t~p v~ Ph~t HQe Vi~n Qu6e Te' Thanh ph6 North Hill thuoe qu~n h~t Los Angeles, ti€u bang California M !ham dU' E>~i l~ Cung Ti~n Kim Quan va Tra Ty Nhue Than co' Hoa ThU'c;1ng Thieh E>ue Ni~m nguyen Chanh Van Phong Hoi E>ong E>~i Di~n Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam Th6ng Nhåt. Van Phong 2 Vi~n H6a E>~o vao lue 8 giCl 30 phut sang ngay thu bay 29 thang 3 nam 2003. Su6t dQe 3 con dU'Clng bao bQe Ph~t HQe Vi~n Qu6e Te' da khong con mot eh6 d~u xe. Canh sat phai phong toa hoan toan con dU'ong ehinh mang tell Columbus di vao ndi day tu lue 8:45. Nhi~u ngU'Cli phai d~u xe rat xa M di bO vao . Trong Chanh di~n eua Phat HQe Vi~n Qu6e Te' ehl e6 mot 56 råt it CU' Sl va hdn 15 huynh trU'dng Gia mnh Phat Til' con I~i phai dung prua ngoai I~u. Ngay giua ban tho Phat la Kim Quan eua co' Hoa ThU'dng Trueh E>ue Ni~m dU'c;1e phu khan vang va hoa tU'di mau vang, prua trU'de la di anh va Y-Bat eua Ngai. Chung quanh tU'ong ehanh di~n la hang tram vong hoa, li~n d6i, såetl,l' (khong ke phfa ngoai leu voi cOng quo nhieu hoa hJoi va IiEm d6i). Khoang 25 vi Tang-Ni la Mon E>o va Phap Quye'n eua co' Hoa ThU'c;1ng quy ngay hang trU'de Kim Quan. Doe theo hai ben tU'ong la ChU' Tan Giao Phåm tu eae ndi xa v~. Trong hang ghe' Chung Minh ehung toi nMn thåy e6: Hoa ThU'c;1ng Trueh Man Giae: Hoi Chu T6ng Hoi PGVN t~i Hoa KY . Hoa ThU'c;1ng Trueh Ho Giae: Chu Tjeh Hoi E>ong E>i~u Hanh GHPGVNTN Hai Ngo~i Van Phong 2 Vi~n H6a E>~o. Hoa ThU'c;1ng Trueh Thuy~n An Nguyen

Phap

Am Ph~t Elan 20m

T6ng VI,! Tntdng T6ng VI,! Hoiing Phap Vi~n H6a E>~o­ GHPGVNTN, Hoa ThU'c;1ng Trueh Giae Nhien Phap Chu GHPG Tang Gia Khåt Si Vi~t Nam. Hoa ThU'c;1ng Thich Tinh H~nh (t(] 8ai Loan) . Ngoai ra Hoa ThU'c;1ng Trueh Tam Chau ThU'c;1ng Thu GHPGVN Tren The' Gidi ciing la vi Chung Minh trong tang le VI ly do rieng da khong e6 m~ t dU'c;1e . Nhttng trong le nh~p Kim Quan (23-3-2003 . HT cOng då cOng då den tham dl,! va då

o loi chia se vdi quy

Mon 80 Phåp

Quyen gan trQn ngoy).

Ngoai Hoa ThU'c;1ng Trueh Ho Giae la TrU'dng Ban T6 ehue Tang Le con e6 khoang 12 vi Hoa ThU'c;1ng khae trong ehue VI,! Ph6 TrU'dng Ban va mot h~ th6ng gom 18 ti€u ban phu traeh len Mn hdn 70 vi Tang Ni eung CU' si. Rieng t6 ehue Gia mnh Ph~t Til' Vi~t Nam tai Hoa KS' nhU': Ban HU'dng Dan Trung Vdng GDPTVN tai Hoa KS'. BHD Mi€n Qu:lng E>ue. Hoi Ai Hi1u Vinh Nghiem. eae E>oan CI,I'u Huynh TrU'dng. E>l.Ii di~n hilu he't de ddn vi GE>PT vung Nam Cali. de huynh trU'dng eao nien Mu e6 mat tu ra't sdm såp thanh 4 hang dai trU'de san ehua . Tåt ca da Mn tham dl,l' vdi y phue d~i l~ eua GE>PT vdi s6 IU'dng len tdi hdn 100 ngU'oi khong k€ mot 56 anh em khae e6 nhi~m vu giup ban t6 ehue hU'dng dan xe. ngU'oi tu ben ngoai duong eua Phat Hoc Vien Qu6e Te' voi dnh sat LAPD. Khoang 500 dong hU'dng PMt til' ehie'm tron can I~u eung Tang xa ben phai ehanh di~n hU'dng v~ ndi dat Kim Quan eua Hoa ThU'c;1ng VI khong th€ nao bU'de vao ben trong dU'c;1e. Sau khi ThU'c;1ng Toa Trueh Tjn Nghia va ThU'c;1ng Toa Trueh Nguyen Sieu gidi thi~u ChU' Tan Due tham dU'. HT Thieh HO Giae trong tU' deh TrU'dng Ban T6 Chue Tang L~ da len doe dien van tan thån eong due eua co' HT Trueh E>ue Ni~m rna trong d6 n6i bat nhåt lå 51,1' nghi~p dao t~o Tang Ni eung nhU' so~n dieh Kinh saeh Phat giao. Tie'p thea sau HT Trueh Thång Hoan da tuyen doe ti~u sil' HT Thich Due Ni~m. Trong d6 da nhåe Mn quang doi tu hoc eua Hoa ThU'dng eung vdi råt nhj~u ten nhii'ng tae phffm Phat Hoc va nhii'ng np san må Hoa ThU'c;1ng Trueh Due Ni~m da bien so~n hay ehu trI. (ChOng to i då c6 dång nguyen van bon tieu su nav vao cåc s6 båo trUde) .

Hoa ThU'<;1ng Thieh Man Giae : Hoi Chu T6ng Hoi Ph~t Giao VN t~i Hoa Ky dilu råt ye'u eung da xue dong n6i v~ nhii'ng giay phut sau eung khi Ngai Mn tham HT E>ue Ni~m deh day khong lau trong khi HT E>ue Ni~m dang lam trQng b~nh. NhU'ng thea HT Man Giåe thl dilu va)' HT E>ue Ni~m van eanh dnh au lo eho ti€n do da Phat Giao nhåt la van d~ dao tl.l0 Tang-Ni hau b6i. Tie'p thea Wi etla HT Man Giae. HT Trueh Giae Nhien (Phåp Chu GH Tång Gia Kh6t Si The Gidi) ciing da len may vi am dQe Wi tu bi~t. Theo HT Giae Nhien thl Ngai la mQt vi giang


su 16i I~e hie'm e6 eua Ph~t giao Vi~t Nam rna t6i (Ho a ThLl<;ing Giac Nhien) da e6 dip bie't du<;1e.

Cuoi eung VI kh6ng du thl gia d€ tung vi len dQe lOi tu biet the o ehuång tdnh dl! tru nen hai vi ThU<;1ng TQa Xl(Ong ng6n phai cao 16i trong d6 ehung t6i nghe nhiie de'n ten elia nhieu vi gCli die'u van ru xa ve nhu ThU<;1ng To a Thieh Quang Ba. Thieh Bao L~e. ClfU Trung Tudng Ta n That f)inh .. v.v .. l. HT Thieh Tri Chån da trieh dQe mo t 50 åi~n van tu eae nåi khiip the' gidi gCli ve phan u'u trong å6 e6 ca åi~n thu eua Hoa ThU<;1ng Thich Huyen Quang (thay mat HQi E>ong LLlong Vien GHPGVNTN . Xl! ly Vi en Tang Thong). Hoa ThU<;1ng Thieh 86ng Minh va HT Thieh Chi Tin (E)ai dien Phot TU ng6i chua Sek TG Co Tl) tQi Nha Trang . Viet Nam . Phu trach Ban phien dich 'Phap TQ ng Phat Giao VN). Cåe åien van eua nhieu Giao hOi tu

Ue Chau. Phap. f)ue va cae ehau Ille eung nhu cae åai di~n Giåo HOi tai nhieu ti€u bang tren Hoa KY. Ngoai ra ehung t6i eling nghe dU<;1e nhieu di~n thu eua cae doan thE. t6n giao ban. t6ng eong hån 25 bue di~n van dU<;1e e~p nh~t Mn ngay 23 thang 3 (Thoi gian in top ky yeu Ta ng Le . Trang khi d o ThLl<;ing Toa Tfn Nghia cha biet co the m khaang 50 buc dien thLl khac nhLlng kh6ng c o thi gla de dQC) . Ngoai ra trong s6 tang åå e6 Mn 4500 Ph~t

tit ghi danh va hån 300 vong hoa. åie'u lien.

ca

Ticp thea sau. tat gan 30 vi å~ nl' xuat gia mang khan lang vang elIng quy xuong hudng long ve kim quan eua jn su eua mlnh M nghe 8~i 8ue Thieh Minh Chi d~i dien m6n å6 va phap quye'n dQe bai ai niem. Sau l16 toan th~ Chu Tang Ni thuoe VP. 2 Vien H6a f)ao etIng åung len å~ nghe ThU<;1ng Toa Thich Tin Nghia luyen åQe f)ie'u Van eua Giao Hoi Phat Giao Vi~t Nam Thong Nhat tai Hoa KY. Vdi su thuång me'n eua Hoa ThU<;1ng Thich 8ue Ni~m lue sanh tien Mi vdi t6 ehue Gia 8lnh Ph~t Til' nen Ban Tang Le da danh mot d~e an th~t quan trQng eho T6 ehue e6 hang ehue ngan doan vien nay . 86 la nghi le giin nå tang eho 8~i Ky Sen Tdng eua Gia 8lnh PMt Til' Vi~t Nam tai Hai Ngoai do 5 anh ehi d~i di~n rude vao trude Kim Quan eua co Hoa Thu<;1ng.

Va trude khi eham dUr ban di chile ngiin gQn HT da cam ta Chu Tang Ni, Ph~t til' åå tieh el!e giup HT trong khi hoång phap d6ng thOi Ngai eling ngo lOi xin 16i ne'u e6 nhCi'ng gl bat nhu y vdi mQi nguai. Trong ban van tu bi~t ngiin HT åå kh6ng åe e~p gl Mn ban than eling nhu tat ca su nghi~p rieng eua mlnh . Trude khi Hoa ThU<;1ng Thieh Mån Giae ehu tQa le "Tri~t Linh Sang" d€ du'a Mn dia di€m trå ty . Giao su Bui NgQe 8uang da thay mat ban Tang Le eung m6n d6 phap quye'n dQe lai cam t~ eua ban t6 ehue. Sau Le Triet Linh Sang, Kim Quan Hoa ThU<;1ng Thieh f)U'c Niem då åU<;1e di ehuy€n tren mot åo~n duang ngiin trude e6ng ehua giCi'a hang tram Tang-Ni. Ph~t Til', G8PT. f)~i di~n cae Hoi doan va T6n giao trude khi ehuy~n Kim quan len xe tang d€ di ehuy€n de'n phong thieu eua nghla trang Forest Lawn Memorial Park thuoe thanh pho Glendale. Theo canh sat ho tong doan xe thl da e6 hån 150 xe thea Kim Quan eua Hoa ThU<;1ng Thieh f)ue Ni~m Mn nghla trang Forest Lawn M du le Tra Ty. Mae du san ehua Phat HQe Vi~n Quoe Te' kh6ng åu eh6 eho so IU<;1ng nguai qua d6ng nhung tat ca nguai tham du då to ra rat tu giae nen bu6i le kh6ng he bi mot xao tron nho nao. Vdi vi tri quan trQng eling nhu long thuång me'n eua Chu Tang Ni va PMt Til' nen Ban Tang Le åå lu'u giCi' nhue than Hoa ThU<;1ng Mn gan 7 ngay. Kh6ng k€ h6m 23-32003 la le nh~p Kim Quan e6 su hi~n di~n da ca ba vi 8ai Låo Hoa Thu<;1ng Thieh Tårn Chau. Thich Mån Giae. Thieh HO Giae åeu du<;1e eung thlnh dung vai Chu sam eung hang tram Tang Ni Ph~t Til'. Rieng dem TUClng Ni~m thu sau 28 thang 3 eling då e6 hang tram Chu T6n Giao Phclm va d6ng bao Ph~t til' Mn tham dl! va keo dai tu 5 gia ehieu Mn hån Il gia dem mdi giai tan, trong d6 mQi nguai då than tlnh k€ eho nhau nghe ve nhCi'ng ky ni~m em ai hay s6ng gi6 rna hQ e6 eå duyen eung song vdi vi Cao Tang nay.

PMt lieh 2546 - PMt hQe vi~n Quoe te', ngay 10.1.2003 Kinh b~eh ehu T6n 8ue Tang Ni, Kinh thua toan th€ quy Ph~t til',

Hoa ThU<;1ng Thich HO Giae TruCIng ban Tang le da giin bang tang vang len f)~i ky Sen Tdng eua G8PT t~i Hoa Ky nhu tu<;1ng trung sl! ehiu tang da may ehlle ngan doan vien Gf)PT tren khiip the' gidi.

T6i lam trQng b~nh. ngay gia ve hau Ph~t eling då gan ke. T6i M lai nhCi'ng giong nay. d€ khi ra di. thay the' eho nhCi'ng lai tu bi~t:

Hoa ThU<;1ng Thich Minh Tårn. Chu Tieh Hoi 86ng f)ieu Hanh GHPGVNTN t~i Au Chau då tuyen dQe "Uti Til Bi~t " (cai nhLl di chuc) eua Hoa Thu<;1ng Thieh f)ue Ni~m vie't ngay 10 thang l nam 2003. Trong khi Hoa Thu<;1ng bie't sue khoe mlnh då qua suy ye'u .

1. 80i vdi ehu T6n 8ue lanh d~o cae Giao Hoi Ph~t Giao Cl hai ngo~i, t6i thanh tam nguy~n eau Tam Bao gia hO quy Ngai than tam thuang an I~e, Ph~t sl! vien thanh, tie'p tue nhCi'ng n6 Il!e giup dua Ph~t Giao trong nude vu<;1t thoat eån Phap n~n hi~n nay, d€ g6p phan xay dl!ng f)at nude va Dan toe du'<;1e Tl! do. Thinh vU<;1ng;

Phåp

Am Ph~l Nn 2003


2. Doi voi Huynh D~ Tang Ni. tai thie't tha keu gQi guy vi phat huy sa tam xuåt gia. låy gioi lu~t lam dåu. co han gan nhltng r~n nUt do båt dong guan di€m. d€ luan song trong Luc Hoa va xung dang la nrang cot eua Ph~t Giao Vit$t Nam Cl håi ngo~i trong ttJ'ong lai:

ca

3. Doi voi toan th~ PMt ni. du nguyen tåt guy vi Tam Bo D~ khang thoi chuy~n. tinh tån mot åai tu hanh. mot åai lam vit$c thi~n va tieh el!e giao h6a gia dlnh song thea Chanh phap. Tren bu'oc du'ang hoiing phap må)' chuc nåm gua. ne'u ta i c6 di~u gl sa xuåt loi låm. tai xin thanh tam sam hoi. du xin chu' Tan Duc Tang Ni va toan thE Ph~t tli' hoan h5 tha thu eho. Ne'u tai e6 lam åu'Qc ehut gi co lQi eho l)ao. chae chan la do sI! t~n tlnh giup åa eua Chu' Tan J:)ue Tang Ni va toan thE Ph~t tli'. Gio day tai xin thanh tam tham ta tåt va xin hoi hu'ong eang duc Mn tåt ehung sanh M cung giai thoat.

ca

ca

TrQng bfnh T.'" kheo Thfch Dde Nifl/1

PHAN

Vu etla Hoa thu«;1ng Thich Huy~n Quang

J:)u'Qc tin kha'p bao. Dai Ilio Hoa thu'Qng Thich Huy~n Quang. Xli' I)' Thu'ang vu Vi~n Tang Thong. Giao HOi PMt Giaa Vi~t Nam Thong Nhål. tuy con tren du'ang ehua h~nh d Ha NOi. eung då gli'i Khiln di~n Phan Vu ngay trong ngay :2 1.3.2003 . D~i låG Hoa thu'Qng truy lang cang duc nhu' sau : Pho ng Thong Tin Phat Giaa Quoc Te' vua khåp bao cho lo i hie l tin huo n Hoa thuQng THfcH mJc NIEM. Chanh Va n phong HQi Dong D~i Di~n. Vån phong Il Vi~n Hoa 8a o. Gi aa HQi PhSt Giaa Vi~t Nam Tho ng Nha't Hai Ngaai lai Hoa KS . sau mQt thai gian lam trQng benh då xii haa an tltang. thau thån thi tjch tai Ph~t HQc Vi~n Quoc Te'. thanh pho Las Angeles. bang California. Hoa KS. ngay 19 thång :2 am lich QU)' Mui . To i \'0 cung thu'ong tie'c mOl vi Tru'dng tli' cua Nhu' Lai då ra di lrong khi Phat Phap dang dn ke xi~n duong dac Ilte . Hoa thu'ong rai nu'oc xuåt duong du hQc råt som. den khi thanh dat van mot long gay dtfng co sd eho Giao Hoi noi hiii ngo;:ti. ån hanh kinh såeh lu'u truy~n h~t giong bo eIE . N goa i ra. Hoa thuQng con kien tri ehia se mQi chltong duyen voi Thåy Tb noi gue nha. doc long dån thiin trong cang cUQc giai tru Phap Nan. gay duyen hoa hcjp trong Tang chung Mellng tie'n buoc. Su' ra di cua Hoa thu'Qng la mQt måt mat lon cho Cong dong PMt giaa. nhu'ng dong thai du'ng len tårn gu'ong sang cho Phap hftu va dan h~u hQc noi theo . Nhan danh Hoi dong Luong vi~n. Giao Hoi Ph~t Giao Vi ~ t Nam Thong Nhål. toi ehan thanh gli'i lai phan u'u

Mn Vån phong Il Vi~n H6a D(:Io. Giao Hoi Ph~t Giao Vi~t Nam Thong Nhåt Hai NgO(:li t(:li Hoa KS' eung mon

Phå p Åm Phil! fHn 2003

do Phap guye'n. va nguy~n du eho Giae Iinh Hoa thu'Qng caD åång Ph~t guoe .

D~i

Sd Lti(jc Ti~u Sit Uio Hoa Thtic1ng Thich Trung Qmin

Hoa thuQng hQ VU. huy la Thanh Quat. phap hi~u la Thieh Trung Quan, sinh trudng trong mot gia åinh thi~n luong lam nang. C\l ang la Vii Dlnh Du~t va eu ba la Nguy~n Thi Nhien. Ngai ra doi van ngay 9 thang 6 nåm 1918 nåm M~u NgQ t(:li lang Ha Ky, phu Nghla Hu'ng, dnh Nam Djnh. Båc Vi~t. Gia dlnh gom bon ngu'ai con. hai trai va hai gai. Ngai la nguoi con trai thu hai trong gia dlnh . Khi ldn len. Ngai thåy r6 eUQc doi kh6 nhi~u vui it. TInh co Ngai xem ljeh sli' T6 Huy~n Quang. thi do trang su' ma di tu. Ngai cam thåy ti~n tai danh IQi d~u hu' vQng. Cuoi cung Ngai guye't ehi xuåt gia tu hanh. Mn l(:ly vi Co Phap Chu Toan Quoc Thu'Qng Duc Ha Nhu~n lam thay.luc do Ngai vua tron 19 tu6i . Ngai mo cai cha tu luc 6 tu6i. Xuåt gia tu hQc du'Qc mu'oi nåm thi mau than cua Ngai gua dai . Tu d6 Ngai doc long tinh tån tu hanh. 0 voi Su' phI,! eua Ngai dUQC bay nåm. VI hoiing duong Ph~t phap. då dUQc Hoa ThuQng Thich Thanh Tuåt cung thlnh Ngai sang Lao van nåm 1959. va Ngai då mang Ph~t Giao dai thua . truy~n ba van xu Lao. Ngai da thanh lap åu'oc 10 ng6i Chua t(:li xu Lao . Ng6i Chua dau tien Ngai thanh l~p la Chua Ph~t Tich. la noi n6i tie'ng c6 nhi~u rna guY. eu moi nåm rna gU)' båt di mot nguai. Tu truoe då e6 vi Su v~ d6 tinh l~p Chua ma kh6ng thanh. nhung khi Ngai Mn thi mQi vi~c d~u thu~n duyen. d6 la Ngai co nhan duyen voi vung Mt d6. Khi lam Chua xong. thi khong con rna gU)' nlta va dan lang lue dåu råt ngo nghjeh. pha phaeh. ngay 6ng t6ng tru'dng cung v~y . Nhu'ng sau do tåt ca mQi nguoi Mu guy thu~n. phat tam guy y Tam Bao . Ngai åå cam hoa du'Qc nhltng chung sinh eang cu'ong ngo ng~ch de trd v~ voi Ph~t Phap. Ngai då dO råt nhi~u Tång Ni va tin ehung Ph~t tli' o t(:li xu lao .

ca

De'n nåm 1978. åu'Qc Co Låo Hoa ThuQng Thich Chan Thuang båo lånh Ngai sang Phap, de hoiing du'ong Ph~t Phap. luc do Ngai då 60 tu6i. Sang Phap. nhltng ngay dåu tien Ngai ta tuc d Chua Quan Am gån mot nåm. sau d6 Hoa Thu'Qng Thu'Qng Thu Thich Tam Chau thinh Ngai v~ Chua Hong Hien d Frejus (tQi mien Nom nLlC:lC PhOp). dUQc 2 nam. Sau d6 Cl,! Escale va cac Ph~t tli' då guy y voi Ngai tu ben Lao sang Phap. xuong Frejus thinh Ngai v~ thanh l~p va trI,! tri Chua Hoa Nghiem d Paris bay gia. Tren hai mu'oi nam song Cl Phap. Ngai ngu'Qc xuai hoiing phap. kh6ng ngai gian laG khon kh6. båt eu d dau cung thlnh Ngai d~u tu bi guang lam va Ngai då thanh I~p

':15


eung nhu' vi Thåy tinh thån eua sau ngoi Cp-ua a Phap va

BL Ngai dieh Kinh du'<;1e ca tha)' la 28 bo Kinh dai va ngån : l. Kinh Vien Giae: 2. Nhan Vl(dng Ho Qu6e: 3. Viing sinh Lu~n: 4. Kinh Hi~n Ngu: 5. Lieh sti Due PMt: 6. Thien ae nhan gmL 7. Kinh Du'de Su': 8. Kinh Di Da: 9. Kinh nghi~p Bao Sai Bi~t: 10. Kinh phan Bi~t Thi~n ae baG ung: Il. Kinh Dai Chinh CU vu'ong: 12. Kinh Ma Ha Nan TuTu: 13. Kinh C6lai the' thoi: 14. Kinh D<cli Thong Phu'ong Quang: 15. Bi~n Minh tu Chung: 16. Tinh TQa Phap: 17. Dai Tri DO Lu~n ...... Nhung bO kinh saeh tren day do Hoa Thu'<;1ng dieh vii hien S0<cln ra't eong phu c1a du'<;1e xWlt ban nhi~u lån tai Uo. Vi~t Nam eung nhu' tai Phap. nho d6 hang Ph~t tti mdi e6 eo duyen hQe pMt. Th~t la mot c16ng g6p nIt Idn lao eua Hoa ThU<;1ng eho lieh sti Ph~l Giao Vi~t Nam trong vån c1~ phien dieh. trude tue trong gu6e noi eung nhl( a ngo<cli gu6e. Tånh Ngai lham tråm. c10n gian nhu'ng rål oai nghiem dong d(le nhu mOl vi Thi~n su'. khie'n ai na')' eung sanh lam hoan h)' khi di~n kie'n vdi Hoa Thu'<;1ng.

(06/04): Le Cung Tie'n Giae Linh: 07.00 gio ngåy thu bay (12/04): Cung tuyen ti~u sti. Elie'u vån. Cung Nghinh Kim

Quan thång thu'<;1ng gia. va våo lue 9.30 gio eung ngay la Le Kim Quan Tra Ty. Va Ban T6 Chue Tang Le eua co' Hoa Thu'<;1ng g6m e6 Truang Ban lå Hoa Thu'<;1ng Thieh Tam Chau: Ph6 Ban T6 Chue g6m guy Hoa Thu'ong Thieh Minh Tam. Thieh Thanh Elam va ThU<;1ng Toa Thieh Hnh Thi~l. Ban Kinh Su': Sam ehu gU)' ThU<;1ng Toa Thieh Tri Minh. Thieh Hnh Thi~t. Thieh Quang Hi~n. guy Dai Elue Thieh Nguyen LQe. Thieh Thi~n Ni~m. Thieh Thi~n Quang: Vii cae Ban khae do Thu'<;1ng TQa Thieh Minh Chie'u. yU)' Elai Elue Thieh Elue Thång. Thieh Vien El<cli. Thieh Vien Minh. Thieh Minh Elinh. Thich Minh Elång. Thich Vicn Man. Thieh Tu ThQ .... gU)' Sl( Co Di~u Tram. Eliim Thu . Eliim Tinh. Elam Phl(Ong. Elåm Cha'l. Tri Hai. Tri Minh. Elam Khie't. Elam Nhu. Eliim Elao . ... va mot s6 dao huu Phat rti Chlla Hoa Nghiem Mon d6 Phap guye'n (kinh sOQn )

tieng vQng ngan nam Thich

Haa Thu'<;1ng eung la l trong 7 vi Thu'<;1ng Toa då ctu'<;1e El(li HOi Tang Giii Vi~t Nam tai Hai ngoai nh6m hQp l(li chua Ph~t Giao Vi~t Nam vung Thu Elo Hoa Thjnh D6n vaG ngay 6 lhang 5 nåm 1979 suy ton len ngoi vi Hoa Thu'<;1ng M hu'dng dån tinh thån d6ng bao Phat tti tai nude Phap. Cong due eua Hoa thu'<;1ng th~t khong e6 but mlie nao e6 th€ di~n ta he't duoe. Mong doe gia dQe nhung kinh sueh eua Hoa Thu'<;1ng då dieh thu~t va vie'ng nhung ehua dll~n ma Hoa Thu'<;1ng da taD dling nen thl se hi~u ro han v~ euoe doi eua Ngai. Su6t euoe doi. Ngai låy b6n ehu tu bi hy xa lam phu'ong eham eho su' tu hanh. Ngai la tang dy dai thu ehe mat cho hang tu ehung d~ tit khåp noi. Nc1i nao e6 Ngai thl noi d6 cam thåy åm ap vo eung. Nhu'ng van v~t vo thuong. than tu diJ.i huy~n hoa eung khong tranh khoi lu~t sinh gia b~nh ehe't. Dot nhien Ngai cam tha'y sUc ye'u. vao nåm nha thu'dng M di~u tri. Nhung ngay gån såp stia ra di, Ngai da doi v~ Chua, nhu'ng bae si cam thåy Ngai såp binh phl;le. va khong baG lau se eho Ngai xuåt vi~n. vi tru'de d6 måy ngay. ai eung trong thåy Ngai råt khoe. tu'ang ehung Ngåi såp du'<;1e xuåt vi~n. ai nåy Mu mung ro. Nhu'ng thQ m<clng då dinh san va Ngåi då xii baG thån tu d<cli. M tra v~ vdi hu' vo. Ngai thau thån vien tieh våo lue 2 gio 30 sang ngåy 30 thang 2 nam Quy Mui. tue ngåy 1/4/2003. tru the' 86 tu6i va 66 h<cl liJ.p. Tang L~ co' Hoa Thu'<;1ng båt dåu tuån tu' nhu sau: - 16.00 gio ngåy thu ba (01/04): Cung nghinh nhue than h6'i tli: Tu 09.00 gio ngåy thu bay (05/04): Le Nh~p Kim Quan va Cung thlnh Giae Linh an tli: va sau d6 lå Le Tho Tang våo lue 10.30 gio: 11.30 gio ngåy ehu nh~t

Thi~n

HI1u

L(lY Nhu' Lai. Ngai e6 ha)' Iran the' Elang han thua. tu xe na t lu'ong tri Måt ca hudng di gan li tanh thi~n Nhu' x6i mon daa due. tu bi I Lay Nhu Lai. Ngai e6 nghe tdn the' Ele'n vdi nhau bång gu)'~n lu'e. thi u)' Nui rung thd diii nhung tie'ng tham-si Song nude nhiem o tu ngu6n san doc. Nha l<iu eaa tung. du'ong nhanh sieu 16e Elien toan tinh vi reo gQi kh6 dau Nu eu'oi tren moi heo ua. xanh xao Milt ua l~ dat diio ni~m luye'n tie'e l L(l)' Nhu' Lai. Ngiii e6 nghe tdn the' Bui phu dai du'dng. tn(ong hQe lieu vieu Phu'ong do h6n nhien måt dang ve diem ki~u Cay xanh la ehe't dån trang dem den nhan hi~UI Lay Nhu' Lai. Ngai e6 nghe eon khån nguy~n thea hu'dng kh6i bay xa Hoa binh th~t su' ngli tri eoi Ta-bå Phi~n luy tieu ma tan tanh theo huyen h6a!

ÅO anh. phu du

Binh minh to rang. the' gidi ngan hoa Sinh llie xong len ehan hoa nhu'a s6ng Giot nång ban mai md long khai ph6ng Gi6 tu tam th~ l6ng l(mg dåu non' Trång sao in hi~n dii"u son Su6i ngu6n lai lang x6i mon huyen tam Con day tie'ng vQng ngån nåm El6n ngåy Khanh Elan. mung Råm thang tu" Delhi ngay 24.3.98

Phap

Åm Ph~t 8an 2(X)3


qua trinh nghien cnu Kinb Pbap Hoa dum tbm Ll}c Tri~u (222·589) Ty kheo Thich Vien Duy, vi~t dich

Ngay tu khi bo Di~u Phap Lien Hoa Kinh du<;le ehuy~n dieh va ph6 biSn, d~i da s6 quån ehung d~u tan dttdng hl1dng ung, vi v~y rna sI! nghien eUu v~ Kinh nghia M<;Ie phat khdi, tu d6 cae b~e Cao Tang tri due ding da: taD ra ra t nhi~ u bO Chu trueh Sa giåi. Trong d6 bo Lu~n Sa dåu tie n tru danh la "Di~u Phdp Lien Haa Kinh Lu4n" do lu~ n sl1 n6i tiSng An Do ThS Thån trl10e tae . V~ sau dU<;le Sa Mon L~e Na Ma D~ dieh thanh mot quy~n, thi trung()) Thoi Quang, Tang Lang, v.v ... but thQ, Sa Mon B6 D~ Lttu Chi dieh hai quy ~n, Dam Låm viSt lOi tl!a . Hai van b6n nay da: M<;Ie lttu VaD D~i T~ng Kinh. T~i Trung qu6e, theo Cao Tang Truye n va Tue Cao Tang Truyen, dl10i thai Ll,le Tri~u , da: tung lam sa giåi eho Kinh Phap Hoa g6m e6 D~ o Sinh, Dam Anh. D~o Xl1oe, Tang Ham, Phap Van, Phap Dao, Tang Cånh, Cat T~ng v.v ... Ngoai ra trong Don Hoang Di Thl1 v~n con dl1<;1e Ittu giu hdn hai mudi bai sa giåi Phap Hoa Kinh, khong r6 tae giå, trong d6 e6 mot bO dl1<;1e trUoe tae dl10i thai Lue Tri~ u(2), nhl1 v~y eho thay ding sl1 nghien eUu Kinh Phap Hoa thai bay gia da: blit dåu phoi thai .

D!,lo Sinh

va

" Di~u

Phap Lien Hoa Kinh Sa"

D ~o Sinh (? - 434) . b~e Cao Tang dttoi tri~u d~i Tan T6ng (Nom B(k Trieu). hQ Ngl,ly , ngl1ai xu Cl! Loe. Theo True Phap Thai xuat gia . DSn Lo Sdn s6ng §n 7 nam tinh ehuyen nghien eUu Kinh saeh. Sau nay theo hQe voi Ngai Cttu Ma La Th~p t~i Trl1ang An . Sau d6 v~ KiSn Khang (nay la Nom Kinh) tru ngl,l t~i Thanh Vien TI1, trl10e tae ra bO "Nhf De' Lu4n", "Ph41 Tanh Thuang Hilu Lu4n ". "Phcip Than Va sete Lu4n ". "PMt Va Tfnh DQ Lu(in" v.v ... song song d6 Ngai con giång Kinh thuye t Phap lung danh khiip thien h~ . Ba y gia, T6ng Van DS eung voi ehl1 d~i thån nhl1 Vl1dng Hoiing, Ph~m Thai, Nhan Dien v.v ... rat tmeh Mn nghe giång phap, du eho thay tri~u dinh kinh trQng Ngai Mn dl1ang nao .

D~ o Sinh da: tung d~ xuat ra van d~ PMt tanh "bo'n Inlu", e6 nghia la Ph~t tanh v6n xlfa nay d~u §n tang trong b6n tanh eua m6i ngl1ai . D6ng thOi sau khi nghie n eUu rat tuang t~n NiSt Ban Kinh do Phap Hi~n dieh g6m sau quy~n , "Phan t/ch ly Kinh, th{(u nh(lp thdm tJu'im", Ngai dua ra mot kien giåi rat 11 eung rlin v~ ly "Nhar xiin ai nhan giai Mc thimh Ph4t ".

Ph" P Am Ph ~ l Elan 2003

Nha't xi~n d~ la thS nao?

Y n6i Mn nhi1ng ngl1ai bi tuyet hSt thien can. Trong Kinh NiSt Ban ngai Pha p Hi~n d~ e~p Mn "benh cua nhilng nguai nhO.r xiin ai. Due TM Tan cha rang bar tri". Nhung Mi voi van de Ngai Phap Hi~n dua ra Ngai Dao Sinh I~i khong dam tan d6ng mot caeh vo can eu, d6 ehAng qua Ngai dl!a tren quan di~m Ph~t tanh b6n hi1u rna suy lu~n mot ca eh quå quySt hdn. Bay gia bo dieh "Dc;.i Beit Nier Bim Kinh" eua Ngai Dam VO Sam v~n ehl1a dl1<;1e truy~n nh~p, do v~ y quan di~m "co minh tien phcit. aQc kiell ng6 chung" eua Ngai bj eae el!U hQe giå eho la dj doan. el!e doa n Mn mue bj bai bae qua mot ben. Sau khi ra i Kie n Khang, Ngai tru tai nui H6 Khttu thuoe Mt Ngo (nay la Giang To . To Cha u) tiep tue sl1 nghiep hoiing phap. Theo nhl1 truy~n thuySt trong "Trung Ngo K:\' Van" thu~t I~i Ngai da: tung thuySt phap dm h6a Mn mue gaeh da gå n nhl1 e6 eåm giae g~t dåu tan thanh . Va o nam Nguye n Gia thu båy (cong nguyen nåm 430) bån dieh "DQi Bal Nier Bem Kinh" eua Ngai Bile Ll1dng Dam Vo Sa m du<;lC truy~n Mn kinh thanh. quå nhien neu ra van de "xii I? Di tar hilu Phq.tteinh". tMt phu h<;lp voi thuye t eua Ngai dl1a ra trl10e day. The la mQi ngl1ai trong kinh thanh khong ai kho ng kinh phl,le tai nang nhin xa hi~u ro ng cua Ngai. D~o

Sinh tinh tham "Plulp Haa Kinh ", trl10c tae ra "Dieu Pluip Lien Haa Kinh S6''' 2 quy~n . "Difu Phcip Lien Haa Kinh S6''' co n dl1<;1e gQ i "Phap Haa Kinh Luqc S6'''. "Phap Haa Ng hTa S6''', "Dieu Phap Haa Kinh Luqc Sa " v.v.. . va dl1<;1C Ittu tru VaD "Dc;.i T(lng Kinh " quy ~ n thu 105. bi e n soan t~i Lo Sdn Dong Lån Tinh Xa dttoi thai Lttu T6ng Nguyen Gia nam thu 9 (cong nguyen nåm 432). Day eung la thai gian rna True Dao Sinh ehinh ly lai sl1 giång nghia eua Cttu Ma La Th~p, d6ng thai tu b6i them kie n giåi eua emnh minh M xi~n minh ehan nghia eua Pha p Hoa Nhat Thua. Ngai dem kinh van trong "Phcip Haa Kinh " ehia thanh 3 do~n Nhan (nguy en nhan), Quå va Nhan (ngvoi) d~ giåi tmeh tl1ang t~n ve nhan quå eua Phap Hoa Nhat Thua .

Trong b6n Chu Sa eua "Di~u Phcip Lien Haa Kinh " v~ n giu nguyen b6n eua Ngai Cuu Ma Th~p . Nhl1 trong bån van khong e6 ph§m "Di Ba DQt Da", vi v~y rna ehl e6 27 ph§m: ngoai ra trong "Ph6 Mon PhO.'m" I~i khong e6

97


phån K~ tl,mg. Phan ehia "Phdp Hoa Kinh" thanh thE thue hlnh thai råt e6 xu'a. Nhttng su' giåi thieh y thu nghIa Kinh råt tinh tham doe dao. l~i råt tu'c!ng d6ng voi ehu thuyEt etla Cttu Ma La TMp. ThE hi~n qua 3 diEm ehinh yEu: Di~m thti' nhåt, nhån m~nh v~ vån d~ nhåt thie't chting sanh giai hi1u Ph~t hinh.

Phat tanh. con gQi la Nhu' Lai Hnh, Giac tanh. Tue b6n uinh cua f)ue Ph~t. hay khå nang tanh dE thanh Ph~t, Nhan tanh. chung tlf. tinh ehåt nguyen ven eua B6 f)~ Phiit Quå . Truc f)ao Sinh mang "Ph(lT tinh" khai quat phan gQi "phdp" (y chl co the giO nguyen h,J tinh h,J the). Trong "Ni et Eim Kinh T(ip Gidi " quyEn 54. Ngai trich ra eau '~phu thi phdp gid. minh hqp rI! nhien. nhiit thiet ehu Ph(it. mqe bat giai nhien. Sd dl phdp vi Ph (it tinh gidi." "Di~u Phdp Lien Hoa Kinh Så" quyEn thu'Qng thuyEt: "Phdp gid, thi \'0 phi phdp, ehcfn mqe qud yen". f)ao Sinh dem "thuvet thanh PMt" gQi la "thi phdp", kEt quå CI:'la "minh hq; r~{ nhien", vh "phdp" då la nhan eua su' thanh Ph~t. do d6 gQi la Ph~t tinh. True f)ao Sinh cho ding: nhåt thiEt ehung sanh giai hihI Ph~t ta~h. Pham phu do phi~n nåo ehe låp rna vo minh hien. nEu nhu' do~n du'øe phi~n nåo. tue thl Ph~t tinh hien. "Gide ngQ" khong phåi Ila xa Tt! than du tlm, rna chinh moi ngu'oi d~u mang ben trong ehung tlf manh nha thanh Phat. ~ru dn n6 lu'e tu tri dn tlm giae ngo, doan trlf nhåt ~hiEL phi~n nåo. Lhl se Lhanh tttu PMt quå. Do v~y Ngai n6i: "LucJng. do cluing sanh bo'n /1I1u Ph (it tri kie'n plzdn. ddn vi Clfu ehuång bat kien nhl". Nhu' tren. eho ding nhåt thiEt ehung sanh d~u e6 dåy du thien can Phat tanh, eru VI do dl,le tlnh du ehu'ong, rna kh6ng lam hi~n hi~n. Do v~y råt dn e6 Ph~t ben ngoai giao thi, xay dt!ng eho ehung sanh mot ni~m tin Yling ;h~c. khai ngo tri kiEn Nhu' Lai tu' tanh, rot sau "nh(ip Ph(ir rri kien" rna thanh Ph~t. f)ao Sinh eon du'a ra thuyEt NiEt Ban Ph~t tanh. Ngai n6i: "N/ult thiet ellLing sanh mqe bat thanh Ph(it. di~e giai Niet Ban". Cho ding ehung sanh d~u e6 Ph~t tinh, d~u e6 thE thanh PMt, NiEt Ban va sanh tlf tu'c!ng tue båt nhi. f)ay thuoe v~ tu' tu'dng "Ph(it Tdnh Ngå" trong f)~i Th~a NiEt Ban hQe. Trong f)ai Thua NiEt Ban hQe khong ehap nhan e6 "sanh rå fI'ung ngå". nhttng ehåp nh~n e6 "Ph(it rfnh nga". "Ph(it tfnh ngå" bao ham hai nghIa: mot la Phap than vo thoi båt t~i. vo sd båt t~i. nghIa la Phap than lue nao eung e6, dau dau eung hi~n. Nhu' trong "Dai Niet Ban Kinh" quyEn 23 n6i: "Huu d(fi ngå co' da~h Dai Niet Ban, Ne Hoan va ngå, d(fi lI! l(fi co: danh vi d(fi ~gå." Mot diEm nua, y ehi Phap tinh, Phap than luon thea nc!i ehung sanh, tue PMt tanh. f)ao Sinh xttng gQi "PMt Phdp Trung Nga", "Chiin Ngå", bi tae "ehung ruång" (nhån chung chi hJang). tue "tl! nhien ehi rdnh" rna mQi ngu'oi d~u tt! e6, nguyen goe tai Chu' PMt Phap Than. Tu y nghIa tren day, thuyEt "Ph(it Tdnh Ngå"

muon dem bån thE eua "Ngå" va ehan Lanh eua "Ngå" noi li~n khai thong voi nhau . TMt khE høp voi tu' tu'dng "ehung sanh giai huu Ph(it tdnh", do v~y f)~o Sinh sau nay l~i d~ xuåt them ly do Nhåt XiEn f)~ eung e6 thE thanh Ph~t, eho ding : "B6m khi nhi nghi gid rY ehl ehung sanh, nh; nghi ehl am duong), giai thi Niet Ban ehdnh nhiin. Xiin Di thi Ham Sanh, ha va Ph(it tdnh?" ("Danh Tang Truy~n Sao. Thuvet xli" d~ tMp), nhåt thiEt ehung sanh giai khå NiEt Ba~ thanh Phat, rna Nhåt XiEn f)~ vån thuoc la ehung sanh, vh Tt! nhien eung e6 Ph~t tanh trong ngu'oi . Do vSy f)~o Sinh mang ly lu~n "nhiit thiet ehung sanh giai huu Ph(it tdnh " giång thuyet mot caeh vo eung quå quyEt Mn mue tri~t dE. Nhttng eaeh thuyet phap åy då eh~m phåi st! phån doi du'c!ng thoi, qua khieh Mn mue f)~o Sinh då phåi bi trl,le xuåt ra khoi Tang doan etla KiEn Khang (noy la Nom Kinh). Nhu'ng v~ sau bO dieh "Nier Ban Kinh" etla f)am VO Såm du'øe truy~n Mn KiEn Khang, ehung minh sd thuyEt etla f)~o Sinh vo eung tu'c!ng d6ng va phu høp voi Ph~ ty , thE r6i danh vang khåp ehon thien h~ . Lu~n thuyEt v~ Ph~t tanh etla f)~o Sinh sau nay då ånh hu'dng råt nhi~u Mn Thien Thai Tong. Tri Giå f)~i Su' du'a theo "ehung sanh giai huu Ph(it tdnh" lam n~n tång, y Ph~t tanh l~p thanh "nguyen ly trung d(fo", eho nen danh tu Trung dao Ph~t tanh du'øe xuåt hi~n tu d6 . Phu'c!ng di~n khae, Ngai lai dem PMt tanh phan gQi la "tam". r6i låy "nguyen ly trung d(fO" va "tam" quy høp thanh mot. Y eru ehan ly trung d~o, tue la bån tanh etla Ph~t tanh ehung sanh, rna noi t~i nc!i ben trong Ph~t tanh. Vi vh ehan ly noi t~i ehinh nc!i ehung sanh tu' tanh, ehu khong du Hm ben ngoai . Ngoai ra, Thien Thai Tong eon phan gQi Ph~t ranh la "chiin tam", eung la "ehu thi tinh" toi eao. Chan tam Ph~t tanh nay ehinh la nguyen nhan ean bån dE thanh PMt, tu'c!ng du'c!ng voi Nhu' Lai T~ng thanh tjnh tam hoi!.e ehan thu'ong tam etla Bi~t giao, nhttng n6i r6 rang m~eh l~e tue thuoe v~ Vien Giao. Trong "Duy Ma C(it Huyin Så" quyEn thu 4, Ngai Tri Giå eho ding: "Chung sanh va thl dl lai, Ph(ll tdnh ehiin tam thu(jng vi va minh ehi Sd a'n phil. Duyen. ldu luBng nhiin ll!e. phd va minh dm, hO(ft nhien vien hiin då". So voi lu~n ly "ehung sanh bo'n huu Ph(it tri kien phiin. dån vi ehuång eau bat kien" eua f)~o Sinh thl sd kien etla Tri Giå f)~i Su' hiEn nhien råt tu'c!ng d6ng. Tham ehi tu' tu'dng XiEn f)~ thanh Ph~t va trong tu' tu'dng "td~h eu thien de" etla Thien Thai Tong eung di~n d~t råt u' minh hlEn. Trong "Quan Am Huyin Nghla", khi c6 ngu'oi ehåt vån: "Xiin Di du PMt dO(fn ha ddng thi~n de", Ngai Tri Giå dap ding: "Xiin Di dO(fn tu thi~n can tan, dån tdnh thi~n t(fi; Ph(it dO(fn tu de '(in, dån tdnh de t~i!" f)ay hiEn nhien eho thåy ding Mi voi tlf tu'dng ~y luan "Xiin Di thanh PMt" etla True f)~o Sinh då trien kh'ai them mot bu'oe tiEn, eanh tiEn nhåt bo .

It

Di~m thti' hai, neu len thuye't d6n ngQ thånh Ph~t.

Phåp

Am PMt Elan 2003


Lien quan den van d~ phu'ong phap tung bu'oc thanh Ph~ t, trai qua qua trinh lu'u truy~n tu' tu'dng Ph~ t hQc tai Trung qu6c, då tung san sanh ra nhi~u quan ni~m khac nhau : nhu' An The Cao. mQt Thi~n su' cua phai Ti~u thua. tluen v~ tinh thån tu t~p S6 tuc quan hanh, va cho ding phai trai qua nhi~u kiep tu hanh Thanh Van va Duyen Giac Thua . song moi nh~p B6 Tat Dao. day gQi la tiem tu. Trong khi cac b~c tinh chuyen v~ Bat Nhå hoc nhu' Chi DilO Lam. Dao An. v.v ... , nghien cUu v~ giao ly Th~p Trll . Tam Thua Giao, thl lai du'a ra mot quan di~m moi, cho ding B6 Tat th\l'C hanh B6 Tat DilO tat phai trai qua Hoan Hi Dia. Ly Cau Dia, Phat Quang Dia. Diem Hue Dia, C\l'C Nan Thiing Dia. Hi~n Ti~n Dia. Vi~n Hånh Dia. Bat DQng Dia, Thi~n Hue Dia , Phap Van Dia. thay Th~p Dia . Theo nhu' nQi dung tu tap eua Th~p Tru nay thl du'<;Ie phan bi~t thanh "TluJ.p Ba La Mor". thi. gioi. nhån. tinh tan, thi~n (dnh Iu'), bat nhå. phu'Clng tien thien xao. nguy~n . lu'c. tri. M "dol tri tlzQp chuong, chanh rhQp chan nhu". An chieu thea chi) thuyet cua Chi Dao Lam. trong Th~p Dja, tu Dia thu nhat den DJa thu bay thuoe v~ tiem ngQ (tuc ngQ tung Dia mQt) . cho den Dia thu hay thl chung Vo Sanh Phap Nhån (tuc d6i voi Phap Va Sanh c6 du'<;IC tri thuc kien dinh bat di ). rai moi trie t ngQ. va lånh ngQ du'<;Ic ehu' phap th~t tu'ong . 8en d~ Ba t Dja . dåc Bat th6 i vi. Do vay ma Nam T~ Lu'u C5u trong "VO L/(qng Nghla Kinh Ti(" då n6i:

ca

"Chi Cong chi lucJn \'0 sanh , di TMt Vi pi Dqo Hu ~ Am Ti/c. Th cJp Vi rdc qudn phuong dil niing. Tqi tfch tU dqo, /lgo chiei, tdc nhar". )' n6i. den De That Dia thl då "Dqo Hlle A m TLic". tue dåe Vo Sanh Phap Nhån. sieu viet tdn la o. eu tu c nha t thiet daa ph<lm . Den D ~ Th~p Dia slf hoc vien man eUu canh. dåe dai Phap Than. vien chJeu nhat thie t. Chlf phap d6n doan. Day la hQe thuyet "Ti~l ' DOII NgQ" ma rat du'<;Ic dai da s6 tin d6 bay gia tie p thl) . Nhlfng True Da o Sinh eho ding khong hån nhien nhu' vay. ma lai dlfa ra thu yet "Dqi Don NgQ". noi dung chu ycu ba o gom I)'. ngo minh phu va d6 n ngo kho ng bå qua ti0m lu hai phu'Clng dien. Nh[fng gl goi la l)'. ngQ minh phu ') Tue n6i 1)1 va nQi dung eua giae ngo tu'dng xue v6 gian voi nhau . D6n ngQ la mo t thu tinh dja ma lånh ngo toan bO chu' phap th~t tu'o ng. True Dao Sinh tung n6i: "phu chan I.l' 11( nhien, ngQ di~c minh pllll , chan rdc \'0 sai, ngQ klJ(Ji dung di ? Bot di chi rhe~ \'i trqm nhien rhuifng chie'u ". Theo nhu ("Nier Bon Kinh Tap Gidi " quy~n mQt) "chan N" va "rh i" ma Ngai giang thuyet d~u cru den ehan nhu' ban the. Ngai eho ding 1)1 cua ban thf nay thl tu' nhien thlfong tai. qu y nhat bat kha phan. Canh gioi cua hanh gia giae ngQ tu'ong ung phu h<;lp voi nhau. dilt den su' h<;lp nhat giG'a tri va ly . Nhu'ng, tu khi ly bat kha phan. nhu'ng tai san giao ly phia tren lili phan biet thanh ba thua Thanh Van. Duyen Giae va B6 Tat? Trong "Dieu Phap Lien Hoa Kinh 50 " Ngai giai thich nhu' sau: "Thf nhu tam rhien . thila lI' \'i cdm. cdm tat \'qn chau. Phdn tdc ngQ N ,

Phap

AmPhat EHn 20m

I.v tar

vo tam (tam thila). Nhu Lai dao nhat, vljt thila vi tam. Tam xuat cau tinh , l.v tdc thuifng nMt. Nhu van vu thi nMt nhi duqc mQc Van chu, Van chu tai vu duqc mQc, khJi van vu nhien ho ?! " day , Ngai cho ding tat ca hi~n tu'<;Ing thien bien Viln h6a d~u trai ngu'<;Ie voi nghi~p lu'c chieu cam cua Ph~t ly du'a den, rna ly cua Nhu' Lai giao h6a (nhLl van vu) cru c6 mQt thua. Nhu' Lai ung theo can co n6ng can cua chung sanh rna thuyet ra Tam Thua phap, ky th\l'c ket qua cu6i cung chi la "Tam thila quy nMt".

d

Ngoai ra DilO Sinh con cho ding : mu6n nh~p van phap dOn ngo , nhat dinh phai th6ng qua Kinh di~n rna tu hanh truang ky , xay du'ng mot ni~m tin vG'ng vang noi Tam Bao va ue che tham dllc phi~n nåo. Trong "Di~u Phap Lien Hoa Kinh 50" quy~n thu<;lng. Ngai n6i: "Hung ngon Iljp ngil, tat hilu k5' tiem ", "thuyet phap di tiem, don ngQ bar pM tiem tu". Ngai lili cho ding PMt Giao Dai Thua va Ti~u Thua chi la ung thea can co cua chung sanh rna thuyet, con mllc dieh cu6i cung vån la khc1i phat chung sanh lånh ng6 dU<;le th~t tuong chu phap. Ngai n6i: "Thuong sinh co cdm bitt nhat. khdi ngQ \'(/n doan. Thi di Dqi Thanh (PhcJt) thi di phan luu , hii n di thmn sai chi so: rhl vu dq o rhif, chung lIU Niet Bon , pham rhuret ni' chung Phap Luan : nhat gid Thien Tinh Phap Luan" (Tieu Thuo "A Ham " ddng), vj tru thuye t nha t Thien. nåi chi tu kh6ng, linh kM tam d6 chi ue, co' vi ehi Tinh: nhj gia Phuong Tien Phap Luan (" Bot Nho" ddng E)O i Thuo Kinh), vi dl v6 l~u dilO ph<lm, dåe nhi Nie t Ban. vi chi Phu'ong tien: tam gia Chan Th~t Phap Luan (" Pho p Hoo Kinh"). vj pha tam chi ngllY. thanh nhat chi my. vi chi chan th~ t: tu gia V6 Du' Phap Luan (" E)Oi Niet Bo n Kinh"), tlf tiic hQi quy chi dam, nåi thuyet thu'ang tru dieu gia. vi v6 dlf då. Tu kinh "Phap Hoa Kinh " dl Dili Thua vi tong. Dai Thua gia. vi blnh dång dili hue, tru vu nha't thien, chung vu cLJ'e hue thj då . Blnh dång gia. vi ly v6 di thU. d6ng qu)' nhat cue då . Dili hue då. tu'u chung vj xlfng nhl" ("Di$u Phop Lien Hoo Kinh " quye n thLl<;1ng). Ngai lai cho ding: "Phu \'i kie'n I.l' thifi, tat ru ngo/1 tan: k.\' kien ho thifi, ha dun g ngon I'i ." (Di$u Phop Lien Hoo quye n ho ) Ngai lai n6i tu cae Kinh Ti~u Thua "A Ham" cho den cae Kinh Dili Thua nhu "Bar Nha" , "Phcip Hoa ", th~m chi "Dai Ni et Bon Kinh" Mu th~ hien len tinh thån Dai Thua , "li' 1'0 di 1hu, dc3ng quy nMt ci(c". Hanh gia tu trI truoe khi dat den d6n ngQ, nen tung blfoe tu hQc. lay nguyen ly "trude tien ru rhi ~n , hUe ru sau cung" (thl toi nh6t thien . ehung vu eL,le hUe) lam n~n tang cho Sl]' ha nh tri . Mot khi dilt du'<;Ie dOn ngo, thl c6 th~ true nh~n ra dlfoe th~t tu'ång chu' phap, rna kh6ng dn phai tu giao phap "hilu "i". N6i r6 ra them. sd thuye'1 tiem tu ti~m ngQ cua Dao Sinh va An The Cao thl hoan loan kh6ng gi6ng nhau. An The Cao chu tru'ong ti~m tu. chung ngo tung phån tai noi, nhu'ng DilO Sinh cho ding dOi voi ly


liinh ehung ngo do thi~n nhap tham rna phan ra tU'ng giai etoi,ln ct€ roi h<;lp nhat.

Diim thu ba, d~ xua't ra va'n d~ Phap Thån vo siic va Ph~t

vo Tjnh Di}.

f)ao Sinh eho ding, vu trl;l that tttdng va Phap Than Ph~t eteu la va hlnh ttrdng. nhttng Phap Than PMt co eang nang bie'n hi~n ra muan trung "haa rluJn " ettS giao hoa ehung sanh. Ngai eho ding: that ttrdng "chi ruqng \'0 hinh, chr am \'0 rhanh, hi vi ruy~r rram ru chi cdnh, klu:;i In7u ngon hinh gia rai ?" (Di$u Ph6p Lien Hoo Kinh SA quyen thL1<;1ng) do eto Phap Than Phat khang thtS dung ngan tU' ettS ditSn eti,lt et trQe , mile du va ttrdng nhttng thtrang trll bat bie'n, khang de'n khang di, khang th~ noi "sdc ruc rh; PMr", rna eung khang thtS noi "Sdc bat ruc rh; Ph(ir". Ne'u nhtr noi PMt hii'u nhan ttrdng, vay thi Ph~t do ngu am (sac thQ tL1ang hanh thLlc) hQp thanh. ne'u vay lhl co nghla "Sdc ruc th; Ph(ir"; ngtrQe Ii,li "nhuqc sdc bar llec rh; Ph(ir, ri~n ung sdc ngoc;zi huu Ph(it da . ........ .. nllLfC!c sdc tuc PMr, bar ung dai tu dc;zi da. Nhuqc sdc ngoc;zi huu Ph(it. bar ung dai sdc da." (Chu SA Duy Mo CQt Kinh quyen 9) va the o nhtr sd kie'n eila ang. thanh Phat tue la hoan quy thl,l'e ttrdng, rna thl,l'e ttrdng Phap than la va hinh sik lia hQp tan, rai et~p xau. hQp toi phtrde. Chung sinh ehl dn tråi qua tu tri nghiem m~t bat di. di~t trU' nhat thie't due vong, nhie'p cae can. etoan luy~t cae hOi,ll etong thuoe cam tinh va ly tinh. ngo ettrde l~n eung ly tinh. v~t va ngå deu vong. di,lt dtrQe that tinh Nie't Ban. co nhtr vay mdi tie'n nh~p vao canh gidi ehtr

Nie't Ban. vay dau dn noi qu6e do la gl ehi nua I Ma eto ehing qua la VI tU' bl rna lap phtrdng ti~n giao hoa ehung sanh rna thoi! Di,lo Sinh tU'ng trtrde tae ra bo "Pheip Thdn VO seic Lu(in" va "Phq,t VO Tinh De? Luq,n", nhtrng rat tie'e ban nguyen van eteu då bi tan that. Ve sau nay. Mn trieu dai nha Minh. Thien Thai Tang Dai Str Truyen Dang (1554-1628) trtrdc ra bO "Tinh De? Sanh Vo Sanh LlI(in". då eanh tie'n nhat bo. tie'p thU'a va pha t tritSn them ve quan etitSm el:'Ia a ng. Nhtrng eung may mån thay. bo "Di~u Pheip Lien Hoa Kinh Sit". tae phftm duy nhat eila Dao Sinh la viln dtrQe Ittu ton cho Mn ngay nay. rna eung la bo Chu Sd "Pheip Hoa Kinh" e6 xtra nhat. Caeh hanh van chtrdng cu tU' ngu dien di,lt rat co dong theo l6i c6 van. nhttng mang mot såe thai milu ml,l'e d6i vdi nhung bo Chu Sd Kinh DitSn eho h~u the'. Trich djeh tU' quy~n "Trung Hoa Tllien Thai TlzOng Si/'"

ehu thich: Il>:

12>:

Thi trung: mot ehue vu kha quan lfQng trong trieu dlnh.

Ll;le trieu : ten ehung chl sa u trieu dai: Nha Nga (222-

280). Dang Ta'n (317-420), T6ng (420-479). Te (479-502).

Ltrdng (502-557) va Trån (557-589)

PMt. Noi ve Ph~t va Tinh f)O. f)i,lO Sinh eho ding eung mot ttr ttrdng nhat tri nhtr Phap than va sik Thanh Ph~t tue phai hQp nhat vdi ban thtS tMt ttrdng. Phat då la va sik va hlnh. va than. tat nhien eung va do (va vi ue dQ tinh dQ). Ngai noi: "Va ue' chi t;nh, nai th; va de? chi nghla. K:\' de? ngon \ '0 , co' ngon t,inh de? Va de? chi t;nh, kMi phi Pluip rhan chi theic tai ?" (Di$u PhOp Lien Hoo Kinh SA quyen thL1Qng), do la y nghi'a ti,lm thai eila Tinh Do. Ky th~t Phap than va sd bat trl;l, ehu khang ehi rieng tai Tinh f)O. Ngai giai thieh them, Tjnh Do ehing qua la phtrdng ti~n giao hoa ehung sanh, lam eho phat sanh tin tam ndi Tinh Do , va ne'u nghe dtrQe van tU' Tjnh Do. rna khang hily bang, li,li con sanh tam hoan hl. vui thieh thl ich IQi khang eung. Do vay. Ngai noi: "T;nh De? bar hu)', rhd linh nhdn tinh han m,v thuqng hao. Nhuqc van T;nh De? bat hu)', tdc sanh xi mel rhdm. Tich sI! thOng huyJn, ich da hT!"

sa

so

,v

so

Ngai eho ding, hanh gia tu tri nen nghiem phong ehap trtrde, ne'u con sd ehap, tat nhien se hh htrdng de'n daa tam. Do v~y Ngai noi: "Nhien SI! tuqng phuong thcmh , II1Y (thLic phuqc) chi Mc, theinh (Ph(it) ky hi '-v, tdc rlem nh'i l~y vong. L~y vong co: khi dung huu quoc de? gid hb? "Tat ca van v~t tren the' gian san sanh la do ehung sanh ehap trtrde troi buoe dtra Mn. Due Ph~t då thong di,lt ehan nhtr that tinh, phien nåo tue Bo De. sanh til' tue

so

I(JO

.' sang

" mot niem tin • Tham thoat mot nam troi qua. ngay huy ky dåu tien eila Hoa ThtrQng Thieh Due Nhu~n 09/12/ Tan Ty . DtS ttrdng ni~m Thciy, con kinh dang len Thciy nen tam htrdng thanh kinh va gidi thi~u vdi quy PMt Til'. Van Ngh~ si' då tU'ng dQc nhung tae phftm van hoa Ph~t Giao, då tU'ng quen bie't hay ehtra quen bie't Thciy, mot vj ehan tu PMt Giao, mot tam hon yeu que htrdng Vi~t Nam tha thie't. mot bae trtrQng phu y ehi eao ngat. mot nha thd nang tinh sang nui va htrdng vi Thien giai thoat. Toi dtrQe quen bie't Thciy, tU' thud con thd, trong Gia 8lnh Phat Til' t(!.i ehua Giae Minh, hoi do la Trl;l Sd Giao Hoi Tang Gia Mien Båe. Thciy dang ngtrai nho nhån, co Phåp Åll1 Ph~t Elan 2(XJ3


nl,l eu'ai tMt tu'eli va gu'elng mat th~t hi~n . Thåy d~y giao ly eho Gia Blnh Ph~t TU'. Thåy luon d~y d6 va khuye'n kieh ehung toi s6ng d~o dUe va e6 mot ly tu'dng. Thåy la vi Tang tre mi~n Båe då md ra eho ehung toi mot ehan trai m6i v~ con du'ang tam linh tu'eli tre, mot giao ly d~o Ph~t m6i phu h<;1p v6i euoe s6ng hic$n t~i, s6ng hi1u ieh eho bån than, gia dlnh va xå hQi. Thåy s6ng deln giån, blnh di. rna toat len ve thanh eao. Nhii'ng tae phåm nhu' Ph~t Giao Tinh Hoa, B~o Ph~t Hien Bai Hoa, B~o PMt SU' Viet va nhii'ng bai van dang tren tap ehi V~n H~nh, cae bao Ph~t Giao då giup eho ehung toi y thue ro con du'ang ehan ehinh M theo . An ben trong dang ngu'ai nho nhån ehan tu fly la mot tam h6n tru'<;1ng phu, bflt khuflt tru'oe eu'ang quy~n, b~o Ille . Thåy då th~ hic$n dung tinh thån tu bi kh6ng gioi h~n va vo uy euå Bue B6 Tat Quan Am. Tru'oe nam 1975. Thåy då lam ehanh Thu' Ky Vien Tang Th6ng. Thåy då lam r~ng ro PMt Giao bång nhii'ng bai vie't Thong Bic$p Hoa Blnh eho Hoa Thu'<;1ng Tinh Khie't va nhii'ng vi Ton Tue khae . Nhii'ng bai van nhu hoa nhung khong kem phån eu'elng quye't trong euoe tranh Mu eh6ng ky thi Ton Giao thai T6ng Th6ng Ngo Blnh Dic$m va ong ba c6 Vfln Ngo Blnh Nhu. Cuoe ehie'n thång ve vang fly då n6i len sue manh Ph~t Giao nåm trong lang dan toe, trong lang doan th~ Tang gia d~o h~nh, 16i l~e ; rna Thåy Bue Nhu~n la mot trong nhii'ng vi då d6ng g6p VaD d6 bång tflt d trai trim dåy nhic$t huye't eua mlnh. Cå hai ehe' do, Thåy d~u bi båt bo, giam dm, d~u bi gan ep eho nhii'ng toi danh eh6ng d6i. Nhu'ng Thåy v§n ung dung di~m d~m ehflp nh~n than ph~n kh6 eu'e, tu day. Thåy v§n mim el1ai tu' t~i tru'oe mQi nghieh dnh, khong ehUI san lang. Bdi VI ehanh phap. h6n thieng song nui. tinh thu'elng yeu que hu'elng dan toe. muon ngu'ai. muon loai luon n!e sang trong trai lim Thåy , v§n dang tuon ehå y, tha thie't tren nhii'ng dang thel: Thå p ngQn den tri tUe Bung sang d tro i thel Lang nd hoa ehan ly Nhu' trang råm thang tu' Nhin dang Mi troi ehåy Tu' bao gia Mn gia Con ngu'ai can d6i ret Saeh vd eung bång hu' Xå hoi dåy r§y nhii'ng bflt eong, h~n thu va eu'0p b6e. Thåy khong th~ quay m~t lam ngel vui voi van ehu'elng thel phu khi dnh dai dåy r§y dau thu'elng:

Bai dau kh6 ta nguy~n xin eUll kh6 .. Va ... vii'ng bu'oe tren con du'ang giae ngo NguYen than nay du nat voi co cay Chi hien ngang ta d~p gi6 tung may Håy m~nh d~n "vl1qr" va " t(JO" hoan dnh

Phåp

Am Ph~t 8an 2003

Du e6 gap baD gian lao thU' thaeh Mong thu'elng dai flp u tI! ngan xu'a M6i bu'oe di hoa voi nång va mu'a '" Su'di h6n l~nh .. ta "mo dl1Ctng khai 101 " Thåy khong di nhu' khaeh lii' hanh co deln, rna keu gQi mQi ngu'ai thue d~y M eung nhau phl,lng sI! ly tu'dng d~o Giae Ngo, giåi thoat s6 ph~n kh6 dau kie'p ngu'ai: B~n va toi n~ng unh trong ly tu'dng Chung trai lim nhip d~p .. Y tham sau NguYen tU' sinh, phung sI! d~o eao sieu H6n mong, thl!e tråi dai trong mu'a nång ... Lang toi day måi la trang gi fly trång

Lang Thåy måi la trang gifly trång, khong M eho danh vQng, quy~n the' vån duc tam h6n caD khie't. ehan tu . Thåy khu'oc tu mQi lai mai mQe tham gia hoat dong phu phie'm, l<;1i danh. Thåy s6ng dam b~c voi tam h6n thanh thån. vui voi co cay, tam h6n thenh thang nhu' anh blnh minh trong mua xuan moi: Bong tan tuye't r\lng anh tro i quang Cånh v~t du'ang nhu' moi di~m trang Cay co thåm tu'eli, hoa nd dt::p Nu'6e non r~ng ro nång hanh vang Thåy luon mel u'6c mot mua xuan thanh blnh, mot cUoc dai d6i m6i eho muon ngu'ai. muon loa i du'<;1c s6ng flm no, h~nh phuc: Xuan v~ trong tie'ng phao ban mai, Thuc giflc vång h6ng toå mån khai Trai Mt tinh khoi - dai d6i moi I Nui song hung VI - dnh khoe tu'eli Du s6ng dnh håm hiu. than ph~n ca eh~u ehim 16ng. nhung Thåy luan I~c quan. hu'ong v~ tu'elng lai voi mo t ni~m tin ngai sang: Anh sang diet tru' tam t6i ngu'ai ngu'ai vui trong lang the' ky hai mu'eli m6t trai dflt quay banh xe Chinh Phap vån xoay md Mang khai l6i Muon d6a hoa d6n chao v~n hoi moi ... .. C6 nhii'ng doan ngu'ai g6p gi6 van may lOn len nhu' nu'6e trao day m~t nhin m~t tay nåm tay lang nhu lang tin tu'dng ngai len anh måt hQ trao nhau trQn tinh nui song dång dac .. "Anh mQt trai tim - roi mQt trai tim " ehung ta, tric$u ngu'ai nhu' mot ghep van lam thuy~n "diu nhau qua nhilng ngay dai dau kh6" eho anh d~o them sau

101


hoi ngan saG sang to nhi<$m mfiu anh nång bung len "giila de;Zi duang

mq' sOm mai h6ng" nhu' m~t troi xuilt hi<$n d phu'ång Dong eung nhau ng<;1i ca euoe Mi Tin Yeu ehan tMt TiXng ehiee la vang dang cha o nghieng rai khoi canh, quyen vaa long dilt nhu' xae than Thfiy då tan thanh tra bul. Nhu'ng la d6 muon ehi~u thi dy d~i thl,l v~n con d6, trå gan eung tue nguY<$t, tl måm M d<;1i xuan ve, vu'ån mlnh s6ng d~y xanh t6t, toa b6ng mat eha baa the h<$ tre gia lam nåi nu'ång tt!a, ehd ehe. Thfiy du då khuilt mli, nhu'ng anh mat troi v~n do ru'e m6i bu6i hung Dong, mang lai eha muon ngan sinh linh mot ngay mai tinh khoi. mang ni~m tin ngoi sang etla Thåy giup cha moi ngu'oi vu'on tai euoe s6ng hu'6ng thi<$n. yeu thu'ong, ehan tMt. giup do nhau eung vu'ån tai euoe s6ng h~nh phue, thanh blnh. Thfiy ai' Thilm thoat mot nam vång b6ng Thfiy, thoi gian ly bi<$t se dai vo t~n nhu' mot sat na, eru nguy<$n sieu min. tinh thån eao thu'<;1ng, bilt khuilt vo uy va tinh thu'ong baG la etla Thfiy se lu'U l~i trong tam h6n ehung con. se måi lu'U trong Slt saeh, lam tilm gu'ong sang cha baG the he h~ u sinh. Song nui con kia' Vång b6ng ai? De thu'ong M nha måi eho doi H6n thieng theo gi6 v~ Dau Xuilt Bo l~i tdn gian tieng kh6e eu'oi. PTI. Saigon. 23 th6ng 11 /2002

Chu t hfc h : Tho trieh trong t~p tho "sang mq, niim ,in" eua Hl. Trueh DU'e Nhu~n

,

~

tIm ve Phåt Giao Chiem Thånh • qua Thanh Dia

D6ng Dlidng Quang Nam Ho Dinh

(02

N6i Mn ngu'oi Cham la phåi n6i Mn n~n van h6a va tin ngu'ong eua ho nhu' Ba La Mon, Ba Ni va d~o H6i. Theo eae ngu6n Slt h<$u tren the giai e6 lien quan, thi Ba La Mon giao trong thoi et!e thjnh, då ånh hu'dng rilt lOn Mi vai Chiem Thanh, mot vu'ong qu6e nåm tren bo Dong eua ban dåo Dong Du'ong, t6n t~i tu dfiu the ky thU' I sau TL, tai nam 1693 thi milt nu'ae, e6 lånh th6 ehay dai tu deo Ngang vao tai ranh giai Nam Phfin. Tilt cå nhil'ng gl eon 1u'U dilu hi<$n nay, qua vi<$e ngu'oi Cham tho cae thån thanh trong An giao nhu' Brama, Visnu, Siva va quan trong nhilt v~n la vi<$e cae tri~u d~i Chiem Thanh, dung eae dia danh ciing nhu' tri~u hi<$u vua ehua An Do, M d~t ten dilt va vu'ång mieu, ton mieu, mieu hi<$u eua mlnh nhu' Amaruvarti, Sinhapura, Indrapura, Vijaya. Ngaai ra Phan ngil'-Sankri eiing nhu' lieh e6 Liy Saka då du'<;1e Slt dl,lng rilt sam t~i vu'ong qu6e nay tu the ky thU' Il-XIII sau TL, Anh hu'dng etla An giao con dm thily t~i hfiu het cae d~n thap eua ngu'oi Cham, su6t doe cae tinh Trung Phån tu Thua Thien VaG tdi Blnh Thu~n, qua kien true thea tru'ong phai ton giao Meru. Tuy nhien day khong phåi la mot saG ehep nguyen vt;!n, rna la su' hoa di<$u du'<;1e ket h<;1p vai van h6a bån dia, d~e bi<$t qua qua trinh phat trien ton giao ph6n tht!e, dfin thay ba vi thu'<;1ng diing thfin trong An giao e6 xu'a, bång ba anh hung dan toe Cham la PO Naga (Nil' vu'ong xU' sd) va hai vi minh quan e6 eong lan vai dilt nu'ae nhu' vua PO Klong Girai va po Rome. Trong am nh~e vai nhil'ng vii di<$u m~m m~i, uy~n ehuy~n, qua st! hoa than VaG ngh<$ thu~t eua vii nil' thien thfin Apsara trong huy~n tho~i An Do, då tao nen nhil'ng tae phåm bilt hu trong n~n van hoa Cham. Thanh dia My Son trong tinh Quång Nam, tuy khong phåi la kinh do eua vu'ong qu6e thoi d6 (Tra K.i<$u) nhu'ng l~i la mot trung tam tin ngu'ong, tho eung eae dilng thieng heng, qua nhieu the ky då ehU'ng kien nhil'ng thoi ky hung thinh rt!e ro eiing nhu' suy vong eua dan toe. Song song vai An giao con e6 ånh hu'dng eua van hoa H6i giao qua hai h<$ phai Bani t~i Khanh NinhBinh Thu~n va H6i giao erunh th6ng eua ngu'oi Cham s6ng tai Sai Gon va cae tinh Nam ph.1n, qua kinh Coran viet bång ehil' Arab, nhil'ng thanh du'ong H6i giao khåp noi e6 tin d6, nghi thU'e trong thang ehay Ramanda, tl,le kieng elt thjt heo va thu tl,le mai tang. Nhu' v~y trong nen van h6a ru'e ro eua ngu'oi Cham bang b~e qua mu'oi mily the ky, Ph~t giao då e6 ånh hu'dng gi tai vu'ong qu5c nay? St! tim hi~u l~i cang kh6 khan han vi Ph~t Vi<$n D6ng Du'ong, mot trung tam PMt Giao Chiem Thanh, eon du'<;1e biet qua cai ten Lakzmidra-Lokesvara då bi ehien tranh bien thanh binh dia, han nil'a Chiem Thanh khong e6 cae saeh ehuyen bi<$t ve lieh Slt, eho nen ngu'oi ta em phong dinh qua eae tai h<$u eua eae lan bang trong vling Dong Nam Å va eae di v~t eon s6t l~i, trong d6 e6 nhieu pho tu'<;1ng PMt lam bång d6ng, såt n6i tieng. Ngoai ra nho st! hi<$n di<$n eua ngoi e6 tt! Trung Phu'ong, eua con du'ong tO ll,la tren bi~n, ke e~n Ph~t vi<$n D6ng Du'ong, du'<;1e ngu'oi Vi<$t khi tai tiep thu Chiiu Indrapura VaG the ky thU' X, båo quån va gin giii', då g6p phan lan

Phap

Am Ph~t Elan 2003


trong vie c båt mot nhip du eho Mu the tim den ngu6n ng<.>n eua nguBng ei\'a Ph~t Giao Chiem Thanh, xu!t hien trong the ky thu 4 sau TL nhu'ng th~t st! phat tri~n rt!e rB va tmnh hanh su6t the ky thu IX, r6i tan lI,m khi vudng qu6c thien do VaG Cha Ban (Blnh Dinh).

1. Phi;it Giao: Qua cac tai lieu lich si\', thl PMt Giao då thea ehån cac thudng buon nguoi An vao Giao Cru Bo trong thoi Båc thuOc. tu the ky thu l sau TL truac Nho giao. Den the ky thU IL eac Tang Sl thuoc Ph~t Giao d~i thua eua ca hai phai Agama (A Ham) va Thi~n tong (Dhyana). moi chinh thue tai day truy~n giao, r6i thea thOi gian banh truang phat tri~n rt!e rB tai ngay nay. Xu!t phat tu An Do khoang the ky thu VI-V tr. TL. Ph~t Giao då hru hanh rong råi khåp ndi tren the giai. tu APhi cho toi Åu-My-De, ndi nao d(;lo Ph~t eling hoa di~u va ket hop vai van hoa lin nguBng ban dia, hinh thanh dl nhi~u tong phai va hQc thuyet, ånh hudng sau rong trong doi s6ng van hoa va xa hQi eua nhi~u dan toc, lrong d6 e6 Viet Nam qua Ph~t Giao Hoa Hao. Ra doi vao mot thoi ky toan thinh eua phong trao thån hoc va triet hoc t~i An Do cling nhu toan the giai. d6ng thoi vai Bach Gia Chu Ti\' thoi Xuan Thu cua Trung qu6e. hQc phai Ngu)' bien tai Hy Lap, d~o Zoroastre tai Ba Tu, tuy khong gian xa deh nhung gifta cac hQc thuyet nay gån nhu' van c6 st! lien he. Crunh che do dång dp da lam su)' yeu daa Ba La Mon. md du'ong eho trao lu'u tu' tUdng Sa Mon dua nd, hu'ng thinh nhu'ng n6i b~t e6 Ph~t Giao, LokayaLa, Giaina giao. Ajivika hay Ta menh ngo~i d(;lo va B!L kha tri lu~n. T6m l(;li cae phai trong trao lu'u tu' lu'dng Sa-mon d~u c6 bi~u hien rieng nhu'ng th6ng nh!t v~ phu'dng dien phan d6i st! doc ton eua Kinh Ve Da va daa Ba La Mon cling nhu' hQc thuyet Phan Thien sang laD the giai. ch6ng d6i st! th6ng tri tinh thån va che do bal binh diing cua diing dp Ba La Mon. su' sat sanh va dc nghi thuc eung te ru'om ra. Tren ly thuyet. Ph~t Giao la mOllrong nhftng trao lu'u tu' tu'dng eua Sa-mon, ra doi trong khoång tu the ky thu VI-V tr. TL. do Ph~t T6 la Siddhartha Gautarna sang I~p. Theo kinh di~n eua Ph~t Gido . VaD nam 623 tr. TL, mau than eua Duc Phåt la Hoang h~u Maya Devi. tren duong v~ que tai Rangram. åå ha sinh Ngai t~i Lumbini. B6n tram nam sau. mOl cuoc hanh hu'dng da Hoang de Ashoka. ngu'oi då giup cho Ph~t Giao tu An banh tru'ang khiip ndi t(;li Dong A. Chinh ong la ngu'oi da d~t mot tang da cimg dt!ng eot t~i ndi sinh cua Ph~t T6. d6ng thoi eho dt!ng nhi~u d~n dai Phal Giao tai day. Nhu'ng hang nghln nam sau d6, ehien tranh va thien tai da tan pha va x6a ten Lumbani, trong å6 c6 ngoi Mn Maya Devi, caeh Kathmandu khoang 240 km. åu'oc xay du'ng deh day gån 2600 nam. Va r6i hang baG the ky gån day, nhftng ngu'oi hanh hUdng khåp ndi tren the giai då khong ngat lung sue khåp cae ehan d6i cua day Hy Må L(;lp Sdn, vai hoai mong lim ra vi tri erunh xac ndi sinh eua Duc PMt, M ehung minh vai eong lu~n ding Thich Ca Mau Ni la mot nhan v~t lieh si\', gi6ng nhu dc dtng Jesus, Mohammad. Kh6ng Phu Ti\', ...

Phap

Am Ph~t f)an

2003

ehu khong phai la eae dtng thån thanh hoang åuong, trong eae tu lieu truy~n ky eua Trung Hoa, An Do con lu'u tai ngay nay. Khdi eong tu nam 1895 eho tai ngay 18/2/1995 hai nha khao c6 Babu Khrishna Rijal eua Nepal va Satoru Uesaka eua Nh~t Bån, sau d6 du'<;1e cac ehuyen gia An Do, Pakisan, Tieh Lan .. tru'oc day tung tuyen bo' Due Ph~t khong phai sinh ra t~i Nepal, rna la t~i qu~n Gorakhpur, thuoe Bang Uttar Pradesh An Do d6ng tinh, då eong bo' ngay 2/4/1996 la da lim du'<;1c "tang dd haan håa", d~t tren n~n eua ngoi d~n dU<;1C xay VaG nam 249 tr. TL, erunh la ndi sinh eua Duc Ph~t. Tang da e6 ed 45x15cm, cach cay cQt Ashoka duoc tlm th!y nam 1895 khoang 5 met. Chinh tang åa tren da lim th!y trong mot can håm. nåm trong s6 15 phong eua mot ngoi d~n, dU<;1C vua Ashoka xay dt!ng t(;li Lumbini . Viec xae dinh ndi sinh eua Ph~t t6 ehång nhftng la mot bien co' lOn trong dong lieh si\' nhan IO<j.i, rna con c6 mot tårn quan trQng d~c bi~t d6i vai ni~m tin eua hdn 350 trieu tin d6 Ph~t giao erunh th6ng tren the giai, d6 la ehua k~ hdn mta ty ngu'oi Hoa, NMt, Caoly, Viet Nam theo tam giao. Thån d<j.o. Cao Dai. Ph~t Giao Hoa Hao .. la eac ton giao du'Oc hinh thanh tu Ph~t Giao va cac ngu6n tin ngu'Bng ban dia. V~ nam sinh va ngay mål eua Duc Ph~t, can eu vao tai lieu cua cac tang phai, thl gån nhu' e6 hång ngan caeh giai trueh, ehiing h~n nhu' eua "Chung Thanh Diim K.v" do mot mon d6 eua Ph~t T6 viet trong "Thi~n kie'n T5' Ba Sa Lu4t", duoe dieh ra Han tu' tu thoi Nam T~, thi Due Ph~t måt VaG nam 485 tr. TL, nhåm doi thu 35 vua Chu Kinh Vu'dng, thQ 80 lu6i. tu d6 suy ra Ph~t T6 sinh nam 565 tr. TL. Voi cac qu6e gia vlIng Dong Nam A theo Ph~t Giao ti~u thua. l<j.i ean eu VaD "Mien Di~n Ph4t Truyin" thl Duc Ph~t sinh nam 624 Lf. TL va måt nam khoang nam 544-545 tr. TL va cach giai trueh nay hien nay håu nhu' du'<;1e toan the Ph~t giao d6 tren the gi ai eh!p nh~n. Theo Ph~t si\', Due Ph~t xu!t gia luc 29 tu6i vai tam nguy~n di tim mot st! giai thoa t v~ tinh thån eua the nhan qua n6i th6ng kh6 do sinh, låo , benh, ti\' gay nen. Nam 35 tu6i Ngai dåc dao du'ai g6c cay b6 M d Buddahagaya, tu d6 PM t qua danh xu'ng Truch Ca Mau Ni båt dåu thuyet giao trong 45 nam t<j.i An Do va måt t<j.i thanh Cusinara. 2. St! Phat Tri~n elia Ph~t Giao: Giao ly ed ban eua PMt Giao nguyen thuy baG g6m Thuyet Tu De, Thuyet Duyen Khdi, Thuyet Ngli uån va Thuyet VO Thu'ongVO Nga. T6m l<j.i Dao Ph~t eho rång mQi viec tren e6i doi do Duyen rna sinh ra. sinh diet bien hoa, do d6 phan Mi ta hay linh h6n, d~u la nguyen nhan t~n eung eua the giai. the o quan niem eua Ba La Mon. Vai Ph~t Giao b~ ngoai nhu' phan d6i Ta hay Linh H6n nhu'ng van d6 ng tinh thuyet Luan H6i Nghiep Bao eua d<j.O Ba La Mo n, lam thien g~p thien, d ae gap ae, t6m l<ti the o d~o Ph~t, eru e6 tu hanh moi c6 th~ giai thoa t duoc luan h6i. St! eong nh~n Chu Th~ eua luan h6i, v~ sau trd thanh st! tranh lu~n gifta cae tong phai eua PMt Giao. Tu the ky thu IV-Ill tr. TL. då th!y c6 su phan hoa khi ket hop lån

103


thu hai (Ty Xa L<$) va crunh l~n na y. Ph~ t Giao th~ t st! dua lam Ti~u Thua (Thu'ong TQa Bo) va D~i Thua (D<:ti Chung Bo). Rieng trong hai phai. lai con phan thanh nhi~u Bo.

* S~I kluic bift giila Dq.i Thila va Tiiu Thl"la: Ph~ t Giao Dai Thua hu'ng khdi trong the ky thu I tr. TL. tu'ång du'ång thoi ky An Do chuy~n tu che do No L<$ sang che do Phong Kien. V~ phu'ång di<$n ly lu~n. moi thua tht!c ti~n d~u co st! khac bi<$t trong cach tu tri. D<:ti Thua (Mahayana) hay D<:ti Thang. chu tru'ång khong eau chap va no 1<$ giao di~u va kinh sach. tt! tu. tt! do va ph6 do chung sanh. Tom lai Dai Thua chu tru'ång khong lu~n. dung hoa. chiing co rna cling chiing khong . Trung d<:to la tinh hoa cua Ph~t hQc d<:ti thua. Ti~u thua (Hinayana) chu tru'ång tu' tu, tu' do. trong van tt! kinh di~n, lam dung lOi Ph~t day. Dung kinh di~n bång tieng Pali. v~ phu'ång di<$n nh~n thuc vån ehu'a vu'ot khoi hi<$n tu'<;Ing lu~n d~. vao bån th~ lu~n nhu' Ph~t Giao d<:ti thua. Noi chung. D<:ti Thua chu tru'ång Ngå Phap Lu'Bng Kh6ng tuc la Ta va Phap cå hai d~u kh6ng. con Ti~u Thua thl båo Ngå Kh6ng Phap Hii'u co nghIa Ta kh6ng Phap Co. Ti~u Thua g~n nhu' lin rång Ph~t T6 la mot nhan v~t lich sU-, co th~t con Dai Thua thl nhan cach hoa Ph~t thanh mot Chan Ly Tuy<$t Doi d~ mQi ngu'oi sung bai v6 h<:tn. Trong van d~ tu trI d~ d<:tt tai Ph~t Qua thanh Ph~t thl Ti~u Thua tu thea Giai. Dinh. Tu<$. trQng v~ l<;Ii kY· Rieng Dai Thua ngoai con du'ong da Ti~u Thua con tu them sau Ba La M~t d~ ph6 dO chung sinh, do la bo thi. thu giai. nhån nh1,le, tinh tien, tQa thi~n va tri tu<$. Noi chung Di!-i Thua ehu tru'ång L<;Ii Tha, tuc la lam l<;li cho ngu'oi. Dai Thua co hai phai ehu yeu la Trung Quan (Kh6ng T6ng) va phai Yoga (Hii'u T6ng). Ngoai ra trong Ph~t Giao vao the ky thu VI-VII sau TL t<:ti An Do, con xuat hi<$n M~t T6ng phai hay Kim Cu'ång Thua, la st! ket h<;lp cua Ph~t Giao Dai Thua. Ba La M6n va tin ngu'ong dan gian. D~u the ky thu XI sau TL, quan Dot Quyet the o H6i giao tu Trung Å xam chiem mi~n Båe An, d<:to Ph~t tu do cling l~n h6i thea cae bien ehuy~n crunh tri va chien thång cua H6i Giao rna tan lun dan tren dat An.

* Phijt Giao truyin ba tren tht gim.: Cai n6i cua Ph~t Giao la mi~n trung 1u'U vt!c s6ng Hång va banh tru'ang manh me vao thoi vua As6ca eua vu'ång quoc Maurya. d6ng tai Mien Di<$n. Tkh Lan, ny tai t~n Syria, Ai qp, phia Båc tai Ba Tu', Trung Å r6i tu do theo con Mang tå lua vaa Trung quoc, truy~n sang eaa Ly, Nh~t Bån, Vi<$t Nam. T<:ti phu'ång Nam, Ph~t Giao chu yeu la Ti~u Thua tu Tich Lan vao Mien Di<$n, Thai Lan, Uo, Phu Nam, Chan L<:tp, Van Nam. M~t khac Ph~t Giao Dai Thua cå Ti~u Thua cling theo con du'ong tå 11,Ia tren bi~n truy~n 104

sang cac ti~u quoc tren dåo Sumatra. Java, Bali, thuoc Nam Du'ång va crunh tu do Ph~t Giao D<:ti Thua moi truy~n vao Vu'ång quoc Chiem Thanh tu the ky thu IV sau TL nhu'ng th~t su' khdi såc va phat tri~n rt!c rO' vao the ky thu X sa u TL. Tich Lan: Ph~t Giao Ti~u Thua truy~n vao Tkh Lan tu the ky thu III tr. TL, l~p phai D<:ti Tt! ghi chep kinh di~n Ph~t Giao khåu truy~n bång van tt! dia phu'ång. D~u the ky thu I sau TL, Hoa Thu'ong Phap Hi l~p them phai Vo Oy, the ky thu IV co them phai Ky Da Lam nhu'ng quan trQng nhat la vi<$c nha su' An Do ten la Giac Am vao the ky thu V tai day chu thkh cac kinh di~n Ph~t Giao, trong do co Tang Gia La cua Tam T<:tng va bien s0<:tn them Thanh Tinh D<:to Lu~n. Tat cå d~u bång tieng Ph<:tn-Pali. Tu do Ph~t Giao Ti~u Thua du'vc h<$ thong hoa va truy~n khåp Nam Å tai ngay nay. Tu cuoi the ky thu XIX. D<:tt Ma Ba La l~p D<:ti B6 D~, My len phong trao chan hu'ng va båo v<$ cac di tkh c6 xu'a cua Ph~t Giao. bien s0<:tn kinh di~n bång tieng Pali, cå.ng lam cho PhSt Giao Ti~u Thua them ru'c ro d Nam Å. Nam 1945. Tich Lan doc I~p va Ph~t Giao ti~u thua trd thanh quOc giao vai m6n d6 chiem hån 94%. chua chi~n co tren 5600 ng6i khåp cå mJ'ac. Mie'n Di(!n: Bu6i d~u Ph~t Giao Dai Thua va Kim Cu'ång Thua thjnh hanh t<:ti day. Gitra the ky XI sau TL. doi vua Anawrahta. thuoc vu'ång tri~u Pagan. thong nhat Mien Di<$n va trd thanh mot quoc gia sung bai Ph~t Giao ti~u thua, xay dt!ng hang lo<:tt chua chi~n. trong do n6i tieng nhat la Chua Vang Cung Thuy Håi con truy~n tai ngay nay. Nam 1557. quoc vu'ång Bayingnaung. thuoc tri~u d<:ti Tangku. duc chu6ng IOn co khåc kinh van bång tieng Pali. Mien va Thai ti! M truy~n the. Cac vi vua doi sau tiep t1,lC coi PMt Giao Ti~u Thua la quoe giao. dt!ng Thap Ph~t Da Loe. tu sU-a Chua Vang, thu t~p l<:ti cac van bia cua Ph~t Giao. hi<$u dinh I~n thu 5 kinh Tam Tang va dem khåc len 729 bia da. lam thanh mot bO kinh di~n doc nhat v6 nhj tren the giai. Thlii Lan: Con co ten la Xiem La. tu the ky thu XIII sau TL theo Ph~t Giao D<:ti Thua tu Van Nam truy~n vao. Nam 1361 thoi vua T'ammaraja Lu T'ai thu nam cua vu'ång tri~u Xukh6thai, tiep nh~n them Ph~t Giao Ti~u Thua. Tu do v~ sau lo<:ti bo d~n phai Kim Cu'ång Thua do M6ng C6 mang tai khi ehiem nu'ac nay, d6ng thoi ket h<;lp vai Ph~t Giao D<:ti Thua. lam thanh Ph~t Giao Thai Lan vai hai phai crunh Thuyet Giao d thanh pho va phai np Thi~n d mi~n sån eu'ac. The ky thu XIV ngu'oi Xiem chiem Chan L<:tp va dem Ph~t Giao Ti~u Thua truy~n vao nu'ae nay. Hi<$n Thai Lan eoi Ph~t Giao Ti~u Thua la quoc giao vai 95% tin d6. Cae doi vua thuoc dong hQ Rama, tu nam 1919-1928 då hoan thanh bo kinh Tam T<:tng va Di~n Tich T<:tng Ngo<:ti bång tieng Pali,

Phap

Am PM! Elan 2003


khåp mtae e6 han 30.000 ngoi ehua. Ngoai ra con e6 mot nhom nguoi Hoa s6ng a day the o Ph~t Giao D~i Thua, M phai Lu~t Tong Phap co nhi~u ehua ehi~n. Phil Nam va Kampuchia: Khong bie't Ph~t Giao då truy~n VaD Phu Nam tu lue nao nhu'ng can eu VaD Trung Hoa sil' va eae bia ky dm thåy hic$n nay, thl dan ehung Phu Nam the o Ph~t Giao lån Ba La Mon va nam 503. mot Tang gia nguoi Phu Nam ten Ba La. då tdi mi~n Nam Trung Hoa truy~n d~o va giup vua Luong Vii De' dieh Il bo kinh d~i thua. di~u nay ehung to Phu Nam thea Phat Giao D~i Thua va ehinh nuae nay då truy~n d~o Ph~t vao vuong qu6e Chiem Thanh. Cu6i the' ky thu VI sau TL. Chan L~p tieu dic$t Phu Nam. ehie'm trQn vung Thuy Chan L~p (Nam phån ngay nay), trong nuae sting bai Ph~t Giao ca An Giao. dung h<;1p thanh Ph~t Giao Chan L~p. sung bai Tam Vi Nhåt The' la Phåt. Lien Hoa Ml,1e va Lien Hoa Sinh theo quan nic$m eua An Giao (Siva,Vishnu va Brahama). Tu the' ky thu XII Chan L~p la mot euong qu6e a Dong Nam A ct5ng thoi Ph~t Giao eung d~t tai dinh eao. Nam 1150. Dharanindravarman Il lam vua Chan L~p, då co eong 10~i dån An giao v6n ehie'm dia vi lau dai a Chan L~p. th6ng nhåt Phåt Giao va dua Phåt Giao ti~u thua len lam qu6e giao eho tai ngay nay. Thanh tkh tll.i Angkor la mot ky quan eua the' giai. con la mot ehung tkh eua Phåt Giao e6 xua trong st! dung h<;1p Ba La Mon va Ph§.t Giao ti~u thua. Hic$n Kampuehia co hai hc$ phai Ph§.t Giao ti~u thua la Phai D~i Tong ehie'm 90% va phai Phap Tong ehi g5m thanh phån quy toe. Lao: Theo sil' Lao. vao the' ky XIV. ehau vua Xuyen ong nuae Lao la Pha Ngum. då mang Phåt Giao ti~u thua tu Kampuehia VaD phat tri~n tai Lao. dung ehua. in kinh Phåt va tra thanh qu6e giao eua nuae nay. Vua Duy To thuQe vuong tri~u Duy T6 N~p L~p (1520-1550) då dt!ng ehua Duy To qte ky to lOn, dieh Tam T~ng kinh tu Ph~n ngu sang tie'ng Lao. Vua Tåt Dat L~p då dung Thap Dll.i Xa L<;1i hung vi. hlnh vu6ng vai phong deh d6e dao dac såe n6i tie'ng tren the' giai. Ph§.t Giao Lao g6m ba he phai Dll.i Bo va Phap Tuong Ung (Phåt Giao ti~u thua) va Phåt Giao d~i thua eua Hoa K.i~u-Vic$t Ki~u s6ng tai day. Nam Du'dng: TInh hlnh Phål Giao tai day kh6ng co tai lic$u ghi ehep r6 rang, d~i y la VaD dåu the' ky V sau TL. Sumatra va Java sung bai Ba La Mon. con d~o Phåt råt ye'u kem. Tu nam 424, Phåt Giao d~i thua nho st! eong nhån eua Hoang gia. nen båt dåu phat tri~n m~nh qua anh huang eua eae Tang nhan An Do va Trung Hoa. Tu the' ky thu V v~ sau. Phåt Giao Nam Duong tll.i Sumatra. Java. Bali .... la st! pha tron giua B~i Thua, Ti~u Thua va un nguBng dia phuong. Theo ghi ehep trong "Nam Hai K:;' Quy Truy~n" eua Cao Tang Trung qu6e la Nghia Tinh. tae ph~m vua du<;1e de nha khao e6 dm thåy va xae nhån gia tri, thl noi ehung sau the' ky thu VII. tren eae dåo tai Nam Duong, Ph§.t Giao ti~u thua ehie'm da

Phap Am Ph~t E>iin 2003

s6 thuOe M phai Nhåt Thie't Hau Bo va Chinh Luong Bo) va thi~u s6 theo Phåt Giao D~i Thua. The' ky thu VIII, Ph§.t Giao tu vudng qu6e Srivijaya a Sumatra truy~n VaD ban dåo Må Lai, trong khi do vttong tri~u Xailendra a trung bo Java, phat tri~n Ph§.t Giao Ma t Tong, do Ph~t Giao B~i Thua va Ba La Mon ke't h<;1p . Thanh tkh hic$n nay eua Phåt Giao nay la ngoi d~n lOn Borobudu tll.i Java, duoe eoi nhu mot trong nhung ky quan eua the' gi ai hic$n na y. Ciing thea tai lic$u eua Cao Tang Nghia Tinh dån tren, ehinh Ph~t Giao Måt Tong t~i Trung Bo Java da the o Mang bi~n vao banh truang tai Vuong qu6e Chiem Thanh trong thoi gian nay. Tu the' k)' thu XV. H5i Giao truy~n VaD Nam DUdng, Phål Giao gån nhu bi tan ll,1n va dic$t vong t~i day nhung sau The' ehie'n Il, Ph§.t Giao l~i duoe trung hung, nhåt la a dao Java, ndi co nhi~u Hoa K.i~u sinh s6ng. hic$n co tren 600 ngo i ehua vai han 3 tric$u tin d5 Phåt Giao Dai Thua va Ti~u Thua. Trung A-D6ng A: Phåt Giao [u An Bo truy~n sang eae nuoe Trung va Båe A ehu ye'u b~ng duong bo. ngå thu nhåt tu vung Tay Båe vao mi~n Trung A Phu Hån, vuot eao nguyen Pamia vao Tan Cuong. Ha Tay tai de kinh do Truang An. L~e DUdng r6i tu do banh truang sang Cao Ly. Nhåt Ban. Vic$t Nam. Duong thu hai tu An Bo tai Nepal, Tay T~ng, Mong C6 va eae ti~u qu6e vung Tay Ba Loi A. Trung quoc: phå! Giao vao Trung Hoa khoang the' k)' thu I sau TL. då u thoi Bong Han va pha t tri~n eung nhtt tra thanh ton giao dai ehung vao de thoi Nam-Båe Tri~u . ThOi Tuy-Buong. Ph§.t Giao då hoan thanh nhi~u tong phai va eae hQe phai lon co anh huang tai van minh Trung qu6e. Thoi T6ng-Minh. phå! Giao co xu huang dung bOa vai Nho-Lao, ngoai tru hai tong phai Thi~n T6ng va Tinh Do Tong. Thoi nha Thanh, Phåt Giao co' gång cåi eaeh eho hop vai su phat tri~n eua xå hoi nhung r5i bi khung lai k~ tu nåm 1949 khi Trung Cong ap dat ehu nghia v6 thån tren khåp dåt nuae nay . Tri~u Tien: Truae the' ky thu X sau TL. ban dåo Tri~u Tien g6m ba nuoe Cao Ly. Bach Te' va Tan La. Theo do d~o Phåt eung truy~n vao xu nay VaD de thOi k)' khae nhau. Cao Ly nam 372 sau TL. nuae Bach Te' nam 384 va Tan La VaD thoi ky vua No! Ky (417-418). Nam 936 Vuong Kie'n th6ng nhåt ban dåo Tri~u Tien, låp vuong tri~u Cao Ly, dung len nhi~u ehua ehi~n khåp noi trong nuae va ban hanh "Huan .ve'u thcJp di~u". khoi phue la i Phåt Giao bi suy ye'u VI ehie'n tranh. Tu do v~ sau. ruy Cao Ly ton Nho nhu Trung Quoe. nhung van phti tro Phåt Giao, båo tri Ngii Giao-Cil'u Son. eho tai dOI NghIa Thien (1009-1101) lll.i xuang xuåt Giao Thi~n Nhåt Tri. dtfng Thien Dai Tong, thay Ngu giao Cil'u Son thanh Ngu giao Luong Tang, Di~u quan trQng trong Ph~t Giao Cao Ly la xuåt ban du<;1e kinh D~i T~ng bång tie'ng Tri~u Tien, t6ng eong 5024 quy~n VaD thoi vua vua Hi~n Tong, Tuyen Tong (1021-1087), nam 1251 tu ehinh

105


sau khi bi quan Mong Co euap pha. tang so kinh len lai 6558 quy~n. ngoai ra con e6 5448 quy~n Tl,le T<,Ing Kinh. Tu nam 1392 v~ sau. cae doi vua Tri~u Tien Ly Thi sung Nho phe PMt, giam ehua, båt sa mon hoan Wc, th~m ehi vua Yen Sdn Quan (1495-1506) con lam nhl,le Ph~t Giao th~m t~ bång deh lay nhi~u ehua ehi~n trong nuae. bien thanh ky vi~n. Doi Tuyen To (1567-1607), nM Tang lu va de tin d6 Ph~t Giao d6ng tam vai quan doi. di~t ngoai xam Nh~t Bon nen Ph~t Giao dUQe plwe hung nhung ehi mot thoi gian ngån. r6i 1<,1 i bi cam ehi khong con gUQng d~y dUQe tu nam 1660 trd v~ sau. (hien tranh the giai thu 2 eham dlit. Tri~u Tien doe I~p va Ph~t Giao eung dUQe phl,le hltng. Theo thong ke nam 1970. Nam Han e6 tai 18 tong phai. 2300 ngoi ehila va h(!n :) tri~u tin d6. :\'h~t Ban: N6i ehung Ph~t Giao ehinh thue truy~n vao

nudc na)' thoi Kham Minh Thien Hoang thu 13 (552) va

Moe 80 Toe To Ngå dang nåm quy~n hanh. ung ho nen phat tri~n rue ril Nam 645 bung no phong trao dai hoa eanh tan. tri~u dlnh ban bo ehieu thu eong nh~n Ph~t Giao lam quOc giao. bo nhi~m Th~p Sli, thiet I~p Phap dau. cap Mt dai xay cat ehua ehi~n nen aen the ky thu VII toan quoe e6 tai 540 ngoi ehua. Nam 710. Nh~t thien lIo v~ N<:ti Luang. dung len bay ngo i d<,li tit noi tieng, houn thanh Nam Do Ll,le Tong. Tu nam 1192-1603 la thoi ky hon loan ehinh tri tai Nh~t nen eung då lam thay ll6i Ph~t Giao tai day, vdi st! hlnh thanh eua Tinh Tho Chan Tong va Nh~t Lien Tong e6 hlnh thue dan toe. Tinh Tho Chan Tong dat ni~m tin nai Ph~t A Di Da. d~ xua't thuyet Åe Nhan Chinh Ca. eho phep nha su an thit lå'y vQ. nghi thue dan gian. giai lu~t khoan dung. nen thu hut nhi~u tin d6 nhat. hi~n e6 tdi 15 trieu tin d6, 15 phai nhung quan trQng nhat la hai phai Ban Nguyen va D<,Ii Coe. Rieng Thi~n Tong tu Trung quoe eung truy~n vao Nh~t. qua hai phai Lam Te va Tåo Dong, tu the ky thu XII. Nåm 1889 thoi Minh Tri Thien Hoang, ban bo hien phap va tu do tin nguang. Ph~t Giao nho d6 eung phue hung hQp phap. hi~n Nhat e6 han 80 tri~u tin d6. Vi~t Nam: Theo sU- li~u. Ph~t Giao tu Trung quoe truy~n vao Vi~t Nam tu the ky thu Il sau TL. va phat

tri~n m<,lnh tu khi gianh dUQe doe I~p tu nam 939 thoi

nha Ngo va trd thanh quoe giao qua eae nha Dinh, Ti~n Le. H~u Ly. Tr~n va mat d~n uy the tu nha H~u Le trong the ky thu XV, khi Nho giao dUQe ton lam quoe giao. T6m l<,li Ph~t Giao dai thua khi vao Vi~t Nam da dung hQp vdi de tin nguang dia phudng, trd thanh nhung net dac trung. Hi~n nuae e6 hdn 30 tri~u nguoi theo PMt Giao dai thua. d6 la ehua k~ mot so Idn theo d<,lo tho eung ong ba. tho PMt. T<,Ii Nam ph~n e6 ehung 4 tri~u nguai. phån Idn la Vi~t goe Khmer thea Ph~t Giao ti~u thua. vdi de tong phai nhu Ph~t Giao nguyen thuy (Theravada-Ti~u thua), Co truy~n, Hoa Tong va Tinh Do Tong. Rieng Thi~n Phai g6m Thao Duong, True Lam (do vua Trån Nhan Ton sang I~p), Tåo Dong, Lien Ton. Lam Te va Li~u Quan.

ca

100

Nepal: La que huang eua Ph~t To, nen sau khi dåe dao Ngai da eung d~ tu- v~ day truy~n ba d<,lO Ph~t. May the ky d~u sau TL, PMt Giao ti~u thua thinh hanh. The ky thu IV, Ph~t Giao d<,li thua phat tri~n va trd nen hoang kim vao the ky thu VII. Nam 633 Huy~n Trang khi thinh kinh ny Vue, ghe tham Nepal va viet D<,Ii Duong ny Vt!e KY. Tu the ky thu XI-XIII, H6i giao xam ehiem ban dao An Do, eae tin d6 Ph~t Giao vung Båe An, Bangadesh dem kinh di~n va bao v~t eh<,ly sang NepaL nho d6 dUQe bao t6n tdi ngay nay. Hi~n An giao ehiem da so t<,li day nhung Ph~t Giao ti~u thua vån e6 nhi~u tin d6. Mong-Tl;mg: D<,Io Ph~t truy~n vao Mong Tang khoang the ky thu VII sau TL. vao thoi Quoe Vuang Tan Pho Tung Tan, do anh hUdng eua hai nguoi vQ la eong ehua Vån Thanh eua Dai Duong va eong ehua Nepalieodi. khi xuat gia da mang thea nhi~u kinh Ph~t vao ny Tang.va pha t tri~n m<,lnh tu the ky thu X gQi la L<,I t Ma Giao. Dao nay truy~n vao Mong Co tu the ky XIII, thOi Thanh Cat Tu Han va ngay nay trd thanh quoe giao eua hai dan toe.

T~i Au My: Lieh sU- Ph~t Giao t<,li de nuae Au My e6 han 150 nam nhung su hi~u biet eua nguoi ny Phuang thl rat sdm, tu thoi Alexandre vao nam 328 tr. TL, hi~n nay d eae nuae thuoe Lien XO eu e6 500.000 tin d6. Chau My La Tinh gan l tri~u, Båe My tren 5 tri~u, Chau Au 3 tri~u, Chau Ve va Chau Phi chung l tri~u tin d6. 3. Ph~t Giao Chiem Thånh: Vao giua the ky thu VIII, mi~n Båe Chiem Thanh e6 nhi~u bien dong, nen nuae nay da thien do v~ t~n mi~n Nam, xay dung vuang tri~u Panduranga d Khanh Hoa va Phan Rang, keo dai han l the ky vdi 6 doi vua va xay dt!ng thanh dia Ponagar, con gQi la Thap Ba. tho cae vi th~n Ba La Mon. Tu giua the ky thu IX. trung tam eua Chiem Thanh l<,Ii ehuy~n v~ mi~n Båe, d~ tranh su xam ehiem eua Chan L<,Ip, lue d6 la mot euong quoe rong lOn. bao g6m nude Phu Nam, tue la vung Thuy Chan L<,Ip. Day la vuang tri~u D6ng Duang hay la Indrapura, t6n t<,li tu giua the ky thu IX eho aen euoi the ky thu X, g6m 9 doi vua. Theo thu tieh Trung quoe. tu day nguoi Cham gQi nude hQ la Chiem Thanh, do phien am tu ph<,ln ngu Champapuru. Kinh do eua Vuang tri~u nay dong t<,li D6ng Dudng, nåm tren mot nhanh song Thu B6n, gQi la Ly Ly, deh kinh do Tra Ki~u eu ehung 15 km, v~ phia Dong Nam. Theo ngrua eua tieng Cham, thl Indrapura la erueu d~y hao quang. D~e di~m eua vuang tri~u nay trong dong lieh sU- Chiem quoe la Ph~t Giao d<,li thua dUQe phat tri~n thanh quoe giao, trong khi d<,lo Ba La Mon du bi that the, vån khong bi bai xieh. Cae sU- gia da gQi vudng tri~u D6ng DUdng la vudng tri~u eua Ph~t Giao. Sau nay qua nhi~u I~n khai qu~t, da tlm thay nhi~u tUQng Ph~t bång d6ng rat noi tieng eung nhi~u bia ky trong do noi tai giao ly eua d<,lo Ph~t nhu sinh, tu-, la o, b~nh, luan h6i, niet ban va eong xa Tang Ni. Khae vdi My Sdn va Trå Ki~u truae day da phan ehia r6 rang ehon tho phl;mg than thanh ton

Phap

Am Ph~t Elan 2003


nghiem va neli de' kinh ph6n hoa do hOi. trai Ii.).i B6ng Duelng la neli t~p hc;1p ca cung dien va d€n chua, hien con tim thay gån 30 cong tdnh kien truc, ngoai mot so lOn chua tho Ph~t. con c6 ca thap tho thån Ba La Mon. Ph~t vi~n B6ng DUelng danh Mu thoi ky hung thinh cua Phat Giao Chiem Thanh. Sau d6, khi Ph~t giao trd nen tan h,in VI nguoi Cham Ii.).i thien do v€ Cha Ban va ton sung daa Ba La Mon trd Ii.).i. lhl cung gån d6, Trung Phuong lai duc;1e lao dl!ng M thay the B6ng Duelng va rat may mån cho ngoi d€n c6. con t6n tai lai nay do sl! bao quan eua nguoi Vi~t Trung Phuong nay thuoe xa Duy Hai. quan Duy Xuyen. dnh Quang Nam. nåm ke cita Dili la neli sang Thu B6n va cac phu luu gåp nhau. M chay ra bi€n Bang. Bay la mot thuelng cang chinh cua Chiem Thanh. tren con duong tel l\la bi€n cua tau thuy€n tu An Bo, Ma Lai, Sumatra, Java tdi Trung Hoa, Nhat B6n, di€m båt buoc phai ghe khi di qua crunh la Trune: Phuong. Cita nay hien da bi lap nhung nhi€u di tkh ~at dung nhu neo, ganh. van thuy€n con dåy r~y trone: båu. Kh6 c6 th€ biet dich xae chua Trung Phuong åuo~ dune: nåm nao. nhung din eu VaG lich sU' phat tri€n åa~ Pha; Chiem Thanh tren vung dat thuoc chau Amaravati. thl chua xay vao lhoi Indrapura, do vua Indravarman Il sang I~p. Theo sU' li~u con luu tru lai Chua Phude Hai. ten mdi cua Trung Phuong thl loi kien true cua ngoi chua nay. cung giong cae chua thap tai Pha t vien B6ne: Dlfelng. c6 kich thuac rat lOn. dai 32 mel. rane: 28 m~l. xa)' ~bång gaeh Cham khong dung h6 vlfa. t~o~g da) 0.60 met voi nhi~u tru. Rieng v~ mai chua . dåu tien du'c;1e khep kin biing loi xiiy gi.).ch hlnh thap. nhung khi nguoi Viet tdi tiep quan, thl pha bo va l<;Ip ng6i . Theo mot nh~t ky mdi um thay nåm 1959, cho thay nguoi Vi~t da trung tu chua Trung Phuong rat sdm. dung voi to tret hai m~t tuang. taD nen mOL kien truc mdi~ che lap ban såe cot lai Cham. Rieng lån trung tu cuoi eung la nåm Canh Hung nguyen nien. tiee thay chua åa bi huy hoai VI bom åi.).n nam 1969. Yl ngoi chua nam tren mot thuelng cang såm uat lue å6. nen c6 rat nhi~u khach thap phuelng tu nhi~u nudc lui tdi va hQ da tane: eho nha chua rat nh€u t~ng v~t, dang k€ la cae t~eI~e: Pha l. Theo tu li~u. thl truae nam 1945, trong chua c6 tdi 350 tuc;1ng, g6m 28 tuc;1ng d6ng, 80 tUc;1ng g6 va 282 Ilfc;1ng da'l. trong so nay phån lOn tuc;1ng Ph~t nguyen gOC lå eua nguai Cham . Trong so nay. quy gia nhat la ~1Qt pho tUc;1ng Ph~t due bång chl mau den thtlm. rna thea cae nha khao c6 cho biet tru c6 nien dai cung vai cac pho tuc;1ng Ph~t lili Ph~t vien B6ng Duelng. Ngoai ra con c6 hai tuc;1ng bång åa dm thilch duc;1C phat Ii.).C het suc deln sel. mang tjnh tuc;1ng hlnh cach di~u cila ngh~ thuat Cham. nen khong nh~n ro la vi thån thanh nao. Ne:~ai ra con phai k€ tdi nhi€u tuc;1ng bång gom cung cua n;uai Cham lao ra. r6ng ruOl. xuelng gom manh nhu'ng chåc. nh<:,:. T6m Ii.).i day la ngoi chua tha Ph~t c6 nhat tai mi~n Trung con s6t lai, vua lå di tich, vua lå ehung lkh cua Ph~l Giao Bili Thua duy nhat trong dong lich sU' Chiem Thanh. Phap ÅIll Ph~t Elan 20m

Con nguai sinh ra ai cung phai chet VI coi the von va thuang, k€ ca co cay såt da. Nhd Ii.).i mot thoang Ijch sU', b6ng thay nhu mlnh dang dung tren mot vung dat B6ng Duelng. Trung Phuang nao d6 cua thai xa låc, ben tai am hudng canh ron rip tren ben dudi thuy€n va tieng chuong chua ngan nga mai gQi the nhan. budc VaG coi menh mong bi€n dau. bu6n eli la bu6n.O H6 Binh, cuoi dong 2002

co mQt ngay sinh NhCi NhuMy

Kiep nhan sinh cru nhu lan chdp nhoang Duy c6 mot ngay sinh T6n lai giua muon neli Ph~t Ban ngåy khai h6a nhip thd cho dai Song nui ro nd Huelng blnh an trai rong Va hoa trai tu'ng bung ngal ngay le song Muon chim reG Hoa di~u hat vui tueli Ca trai xanh Dang canh d6n chao mai Chin coi khong gian ng~p tran y Bao Bai thue d~y ngc;1i ca lOi ngQc bao Ca loai nguoi va ca Viln huu sinh linh Than thkh ni€m lin tai taD moi duyen lanh Mong dc;1i mai... da baG dai r6i ... Nhan the l Chan tl!a nh<:,: len Bay sen vang h6a th€ Nang buac di gieo va ngai phap Tu Bi Cho nhan gian trai het si.).ch tieng so bl Tren dudi .. . Duc;1c thua ... Chap lOi si mi.).n (') Gi! mot ngay sinh rat vo van Khanh Ban Nang pha le soi rQi chieu trong ngån Chau than va thuang 6ng anh tri VI nhan Yl v<,ln tr<,lng dieu linh rna xuat hi~n Bern yeu thuelng tudi mat l<,li lao trån Bern giac tu~ Råe vang h6a do the nhan Tang suc song ch6i ngai chung eau hOi Ttr ttrdng ky hoa cay ch6i ngam n6i B6n mung ngåy nang IUc;1ng mdi blnh sinh Trong lång tam tu du'c;1m y sae tlnh Mung Ph~t Ban khue hoan ca lOi dieu nghIa .•

107


"

",,?

CAO PHO VA CAM

T~

PH AN UU - PHAN lJU - PHAN UU

Gia dlnh chUng tai va cung dau bu5n va thua ng tiec bau tin cung lal ca quy than bang quyen thuOc. b<.tn huu xa g~ n : than måu . ba nOi. bå ngo<,l i. bå c6 nOi. bå c6 ngo<,l i cua chung ta i lå :

Trong th(ji gian qua Giao HQi PGVNTN va Chua Khu a ng Vi~t Na Uy. nh~n dUdC tin bu5n:

CI,I Bå BUi Thj M~n phap danh Nguyen Dåo

• Than måu cua d<:\o huu Chi Hoi Truang CH. PGVN t<,li Stavanger (Minh H6a Tran Van Ti e n) la:

Sanh nåm Ky Mui ( 1918) l<,li Bii'c pha n. Vi ~t Nam va då quy ti en ve cai Phåt vao luc 13 .30 gio ngay 07 .04 .2003 (l1hållll1gåv 06.03 Quv Mui) tai Sai Ga n. Vie t Nam . Hudng thl} 85 tu6i. Tang It! cli' hanh tai Vi ~ t Nam ngay 09.04.03 va Le Thanh Phuc va ciu Sieu dUdC cli' hanh tai Westminster. Hoa Ky va lai Chua Khua ng Vie t. Na Uy ngay 08.04.03 .

CI,I Bå BUi Thj

M~n,

phap danh Nguyen Dao

då tu tran vao luc 13.30 gio ngay 07.04.2003 (nhiim ngay 06 thang 3 Quy Mui ) t<:\i Sai Ga n. Viet Nam - Hlid ng lho 85 tu6 i •

Anh cua D<:\o hUu Minh Nguyen Va Thi NgQC Phie n. Ralinge n. Na Uy

D5ng thoi chung co n/chung ta i cung chå n thanh ca m ta va tri an:

lå Hudng Linh Vi> mnh Lt1U

- Quy Haa Thlid ng. Thuei ng Toa . Dai Dlic. lång Ni tai Vi~l Nam. Hoa Ky va Na Uy: Då chling minh . ehu le ti e n dua linh dlu. le thanh phl)c. va le du sieu.

sanh nam Ky Mt;:o. va da tu tr~n VaG nga y II thang 2 Quy Mui t<,li Vi ~ t Nam - Huong thQ 65 lLIai .

- Quy vj d<,li di~n cae ta n gia o. ha i doa n. doa n th ~ . - Quy vj d5 ng ba o. d5 ng huan g. qu y tha ng gia. qu y than bang 4uye n thu Oc. qu y d,:\ o huu . tang than . Ph~t tli' xa gan eung tal ca b,:\n be thån huu Då du \ieu . lung nie m. ehia bu5 n. e mail phan liu . qua eung Jllo ng d<i du sieu va tien dua linh dlu thån må u. no i ngoa l t6 va c6 ba cua chung ta i Mn nai an ngh! ngil n thu . Trnng luc tang gla b6 i ra i chdc chdn kh a ng sau rni nh kh6 i '0 suat ngoa i y muon. kinh mong quy vi ni~m t1nh tha thli Tang gia d6ng cao ph6 va kinh bai cam ta : - Trliong nam Tran E>1nh Tan. vd va cac con. chau (Hoa Ky) - Thli nam Tnln Van Tien. va. con. chau. chac (Na Uy) - Thli nam Tran NgQc Thanh. va va cac con ( Vi~t Nam) - Thli nam Tran Ngoc L~p . va va cac con rNa Uy) - Thli nam Tran NgQc Mai (Viet Nam) - ThCt nam Tr~n NgQC Dung. va va cac con (Viet Nam ) - Thli nam Tran NgQc KY . vei va cac con (Hoa Ky) - Thli nam Tran NgQc Hung (Phap) - Truang nu: Tran Thj Lan. ch6ng (Hoa Ky) - Thli nu Tr~n NgQc H5ng. ch5ng va cac con (Viet Nam) - Thli nu Tr~n NgQc Dao. ch5ng va cac con ( Vi~t Nam) - Thli nu Tran NgQc LI/U. ch5ng va cac con (Phap) - Thli nu Tran NgQc Le . ch5ng va cac con (Vi~t Nam) - Thli nu Tran Ngoc Ha . ch5ng va cac con (Viet Nam) - Thli nu Tran NgQc Cam . ch6ng va cac con (Viet Nam ) - Thli nu Tdln NgQc Dung. ch5ng va cac con (Vi~t Nam)

u •••••

• Con cua D<:\o huu Låm Van Bao va Hoa ng Thi V;}nOslo. Na Uy. la

Hudng Linh Låm Minh Phudng Sanh nam Quy Mui / tli' nam Qu y Mui. hllong dUeing I lual Chung ta i xin thanh kinh d5ng Phiin Uu cung gia d1nh quy d<,lo huu / Ph~t Tli' ne u tre n va tan g quyen . D6ng ngu ye n du tat ca hllang linh (Nam/NUl , am " eu thang tinh do - ChuTång Chuo Khuong

Vi~t

- BDH . GHPGVNTN No Uy

- BBT. Phåp Åm

Trong cac cong duc thi vi~c cting du'ong Tam Bao, Xåy Chua, Dtic Chuong, T~c Tu'Q'ng, In Kinh å'n tong ... lå cong duc vo 1u'Q'ng d~ baG t6n dl,lO phap. Cong tac Ph~t Sif cua Giao Hi)i luon gi,ip nhi~u ke't qua th~t khiem nhuong do cong lå nho sif phat tårn cting du'ong tu mQi gim Ph~t Ttf trong cong nhu ngoai v~ ca v~t llfc cong nhu' nhån llfc. Xin ghi nh~n va thanh tårn dång len Tam Båo chUng minh cung di) tri cho quy vi va gia quye'n luon thån tårn thuong an ll,lc, cat tu'ong vl,ln nhu' y. MQi cting du'ilng xin vui long lien ll,lc v~ ChUa Khuong Vi~t (di~n tho~i 67.973033)

PhQt Giao chi doi cho ngl/ai dan dl/c;lC ti,! do, dQc IQp, lam chu dat mJac va s6ng hoa thuQn nhau

trong cQng dong xa hQi con ngl/ai cho ra con ngl/ai, khong bi Cl/ang buc lam no I~ hav lam cong Cl,! cho mQt chinh quyen nao, bot k~ t6t hav xau. PhQt Giao khong th~ bi xuyen tQc la nham tai quyen hJc chinh tri. Xl/a nav chi co cac ong Vua bo ngoi di tu chu chl/a co nho tu nao nam gift chinh quyen .... " u •••

PhQt Giåo khong dQt sl,I ton tQi, an nguy cua minh ndi nguyen vi ca bi~t, mo dc';lt sl,l hi~n hftu, an nguy

cua minh trong nen an nguy chung cua dan tQc. Do do nau phåi chat thi PhQt Giåo chi co chat tQm thai trl/ac bQo II,IC, chu khong phåi chat vi bQO II,IC nav kem hdn bQo II,IC khac. Va chi khi nao dan tQc V~t Nom khong con thi PhQt Giao Vi~t Nom mai thl,lC sl,I chat. Rieng van de Utl/dng nhl/c;lng" la mQt chian 1l/c;lC khå thi, nhu'ng can nho rang tl/dng nhl/c;lng khong phåi la nhl/c;lng bQ! .. . u


YIDIO NGNI

Khoa Tu HQc Ph~t Phap Au Chau ky 15 t~i Aarhus, Dan M~ch

voi nhi~u nam kinh nghi~m

- D,a di~m: Tnt<tng Hojvangstkolen Klokkeskovveg 1. Strastrup-8260 Viby ]

nh~n

quay phim: dam hoi, dam cum, sinh nh~t, ... bao dam hlnh anh r6 rang, mau sac trung th\fc, am thanh n6i voi h~ th6ng may t6i tan va chuyen nghi~p ghep n6i hlnh anh, am thanh va nh~c d~m theo yeu cåu quy khach ngoai ra chung tai con nh~n chuy~n cac lo~i phim sang DVD, SVCD, va VCD ...

Gia ca phai chang Xin vui long lien l~c Nghi Siloveien 12,0574 Oslo 5 (tel. 22.711251)

- ThOi gian tlf 18/07-2003 de'n 28/07-2003 Thu sau 18/07: T~ ntu. Thu bay 19107: Khai giang. ehu nh~t 27/07: Be giang. Thu hai 28/07: Du ngoan . - HQc phi bao g6m an, d, du ngo~n Moi hQc vien: 1000 kr. Dan M~eh (tuc khoa ng 140 Euro) - Gia dlnh deng nguoi dUQc bot 20IK k~ tu nguoi thu hai - Doan sinh GDPT: 800 kr. Dan M~ch (tuc khoang 100 Euro) - Oanh Vii lU 13 tu6i trd xu6ng chi d6ng 100 kr. Dan M~ch (tue khoa ng 15 Euro).

- Chu'dng trinh hQc g6m 4 cåp. Xin lien IQe voi ece ddn vi Chua, Gico HQi tQi dia phlldng dt$ biet them ehi tiet - ho(le tn,/e tiep ve Chua Quang HlIdng, Dan MQeh g(lp Thll<;jng TQa Gice Thanh quo so di~n thoQi: 0045.86245744 - mobil: 0045.20431291

Nllft fl 111111 N6ftN BUl Storgata 38, O182 Oslo (n6m c<;:mh Scc si trl!C di~n

- Legevakt, Oslo)

tho<;Ji: 22.204388 - mobil: 480.77677

Chuyen: - nho, tram, trong rang; - 16m rang giel; - rut chi mau; - tey rang, 16m trang rang, CQO voi rang, ... D~c bi~t:

- an cån tie'p d6n quy khach d6ng hUdng - vui ve, t~n tam; - råt thu~n ti~n cho quy d6ng hudng chua ranh ngon ngu; - huong dån va giup do lam ddn cho quy khach hUdng tr<;1 cåp xa hoi

Thm gian lam

vi~c:

thu hai de'n thu sau tu 08.00 gio sang m6i ngay rieng thu bay va m6i t6i theo gio hyn


~"Ie~ i,

Arbeidersamfunnets plass 1 etg. 0181 Oslo - Norge, Fax: 22 112808 Tel: 22 111806 - Mobil: 95285214 Sau lung Samfunn hus tQI Oslo. Gan Bowling va th~m b6n m6y Kenwood Giomo cua: Thu hai - Thu s6u tu 11.00 gio den 18.00 gio Thu båy tu 10.00 gio den 18.00 gio

Chuyen mua bån: (Jr

(Jr

(Jr

(Jr

eac lo~ nu trang vang 14 k, 18 k, 24 k ..

Vang trang (bc;tch kim), vo xoan va da quy ..

Ngooi ra chung tøi con co bån: Bay du cac lo~ ao quan thOi trang, ~ hQi, sum xam.

Video, CD, cac lo~ dia karaoke (Laserdisc, VCD, DVD)

Dåe . Biet: . .. Xt ~

fkil«}

~, 15''' c.c4 24 " .

.. 7aptUt~~. ,,~u&e t!6 ~ lIt& ~ ~ phU ~.

"~u&e ta.

fNd

tu, ~ u;"

.. ~u-a. tu, ~ tit. MQi chi ti41t xin vui long liAn IQc: Dung (Hål) hOQc cO 6nh quo c6c 56 ditn thoQi, fax ghi trAn hay quo mobil 56 952 85214 Chu NhOn Kinh Moi


.: '.,

.

.'

.

." ADVOKATFtRMAE.T :: ..

~

-','

Van Phong luat su' CJoan KPU • chuyen mon cac djch Vl,l trong mQi lanh vtfc Im}t phap va dja oc. Chung toi da titng co nhi~u kinh nghi~m doi vOi cac thån chu Vi~t Nam, va van phong luon luon co thong djch vien Quynh Loan d~ dap ti'ng mQi nhu du cua quy vj. Van phong eua ehung tai chuyen v~ cae d~ch vu sau day : Doan tl,! gia dlnh - Gia nMp qu6c t~ch Moi van d~ lien quan den gia dlnh nhltly than, ly di, v.v ... Bao hi~m - Tai n(;1n ngh~ nghi~p - Tai n(;1n ca nhan Hinh su' - Bao nhi Dja 6c : mua ban nha cåa, dat dai Lu~t su' doan chung tai g6m nhG'ng lu~t su' sau day :

Sverre Uistrup Ole Johan Prytz Cathrine Thiis-Evensen Petter Thorud Elisabeth Brotkorp V~ van d~ djnh gia nha cåa, dat dai, chung tai xin phl,!c Vl,! mi~n phf.

Mu6n tham khao y kien, xin moi quy vj lien l(;1c den van phong ehung tai qua s6 di~n tho(;1i 22.403290. Ngoai ra Ca Quynh Loan se c6 m~t thuong xuyen t(;1i van phong d~ phl,!c Vl,! quy vi vaG m6i ngay thu ba hang tuån tu 16.00 gio cho den 18.00 gio.

,-,

.

. ~

- -:. . ...

-;

'~': .. .' '

..

0'-:" ,'


Co'quan ngon lu~n eua

Giåo hQi PGVNTN t~i Na Uy

P.O. Sox 224 3051 MJØNDALEN - NORWAY Phone: 32 80 15 22/ Fax 32 88 03 12 E-mail: phapam@online.no

Gioo HQi PhQt Gioo Vi~t Nom Thong Nhot då dllQc khai sinh sau Phop nc;m nåm 1963 bai sl,l dong gop cua khong biet bao nhieu mou xlldng tu tQi cua nhieu the h~ PhQt tu. Do the, quyet djnh toi hQU ve sl,l ton vong cua Gioo HQi Ph{lt Gioo Vi~t Nom Thong Nhot khong th' do bot Clt the 'l,Ic ngoQi tQi nao du the 'l,Ic do ta nha cam quyen CQng san Vi~t Nom hi~n tQi ma chinh la do chll Ton Dltc gioo phdm 'ånh dQO va toan th' Tang tfn do Ph{lt gioo chan chinh trong va ngoai nllac .... " l i _ ••

'{Ip tntang cua GHPGVNTN tQi Hai NgOQi


Phap Am 2003 - Phat Dan