Page 1

Áðîé 1, àïðèë 2010

Öåíà 5,00 ëâ.

ÊÀÐÍÀÂÀËÈÒÅ ìèñòèêà è ãîëîòà

Peugeot 3008 ðàçëè÷íèÿò ôðàíöóçèí

Êðúñòîíîñåí ïîõîä èëè ëåáåäîâà ïåñåí


Здравейте, Ïðåä âàñ å ïèëîòíèÿò áðîé íà ñïèñàíèå „AST – àâòî ñïîðò òóðèçúì“. Ïðîäóêòúò å ïðåäíàçíà÷åí ïðåäèìíî çà õîðà ñúñ ñòðàñò êúì ïúòóâàíèÿòà, àâòîìîáèëèòå è âèñîêèòå ñêîðîñòè è íå íà ïîñëåäíî ìÿñòî ñïîðòà. Çàòîâà åêèïúò íè ñå å ïîñòàðàë äà ïîäíåñå ëþáîïèòíà èíôîðìàöèÿ âúâ âñåêè åäèí îò òðèòå ñåãìåíòà. Îñíîâíàòà íè çàäà÷à áåøå äà ñúòâîðèì ëåêî è ïðèÿòíî ÷åòèâî, ïîäíåñåíî è ñ ÷óâñòâî çà õóìîð, êîåòî äà âè äàäå íîâè èäåè, äà îáîãàòè îáùàòà âè êóëòóðà è çíàíèÿ è äà âè ïðîâîêèðà äà îòêðèåòå íîâè ãåîãðàôñêè øèðèíè, áèëè òå â ãðàíèöèòå íà Áúëãàðèÿ, èëè íÿêúäå äàëå÷ ïî ñâåòà. È âúïðåêè ÷å öåëòà å ñïèñàíèåòî äà ñå õàðåñà ïðåäèìíî íà ñèëíèÿ ïîë, â íåãî íÿìà äà íàìåðèòå øîâèíèçúì è ñåêñèçúì. Çàùîòî èìà äîñòàòú÷íî æåíè, êîìïåòåíòíè ïî òåçè òðè òåìè è íèå â íèêàêúâ ñëó÷àé íå æå-

ëàåì äà ãè îáèäèì. Äîðè íàïðîòèâ. Èñêàìå è äàìèòå äà íàìåðÿò íåùî óâëåêàòåëíî íà ñòðàíèöèòå íà „AST – àâòî ñïîðò òóðèçúì“ Èäåÿòà çà ñúçäàâàíåòî íà ñïèñàíèåòî ñå ðîäè, äîêàòî ñå îáñúæäàõà ÷èñòî ìúæêèòå âúïðîñè – êîÿ êîëà å ïî-õóáàâà, êîé îòáîð å ïî-ñèëåí è êúäå äà ñå ïðåêàðà ïîðåäíàòà âàêàíöèÿ. Òàêà ðåøèõìå, ÷å âìåñòî äà çàäàâàìå ïîäîáíè âúïðîñè, ìîæåì äà ñå îïèòàìå äà äàäåì îòãîâîðè. À çàùî âè ãî ïðåäëàãàìå? Çàùîòî íèå çíàåì, ÷å â äíåøíèòå èíòåðåñíè èêîíîìè÷åñêè âðåìåíà ÂÑÅÊÈ ÑÅ ÍÓÆÄÀÅ ÎÒ ÏÀÐÒÍÜÎÐ. Êàêâà å âàøàòà èçãîäà? Âñå ïàê õîòåëñêèÿò áèçíåñ å â ñôåðàòà íà îáñëóæâàíåòî è óñëóãèòå. Íàøèÿò ïðîäóêò ùå ïîìîãíå íà ãîñòèòå âè äà ñå ÷óâñòâàò ïî-äîáðå. Òå ùå èìàò íåùî íà íîùíîòî øêàô÷å, êîåòî äà ïðåãëåäàò, àêî íå ìîãàò äà çàñïÿò. Íå å ìèò è ÷å ìúæúò ïðåêàðâà äîñòà âðåìå ñóòðèí â „îíàçè ñòàÿ“. À òîâà âðåìå å ïî-ïðèÿòíî

СЪДЪРЖАНИЕ

02 Óíèêàò Wiesmann MF5 Roadster 06 Íîâ ìîäåë Peugeot SR1 – çàâðúùàíå êúì GT 08 Íîâèíè

34

38

40 41

9 12 Òåñòäðàéâ Peugeot 3008 ðàçëè÷íèÿò ôðàíöóçèí 16 Off-road Âðåìå çà âåñåëáà, âðåìå çà off-road 18 Ëåãåíäè Íàé-ðÿäêîòî Ferrari 20 Êëàñèêè Chevrolet Corvette 22 Àâòîñïîðò Êèìè Ðàéêîíåí ìåæäó î÷àêâàíèÿòà è ñòàòèñòèêàòà 24 Àâòîñïîðò Çàâðúùàíåòî íà Êðàëÿ 26 Ìåñåöúò â ñíèìêè 30 Àíàëèç Ëåâñêè çàëàãà íà îïèòà 32 Àíàëèç Ðåäàêöèîíåí ñúñòàâ: Äðàãîìèð Àíòîíîâ – äèðåêòîð, Âåíåòà Ðàäåâà – ðåäàêòîð, Àíè Ñòîèëîâà, Åëè Èâàíîâà,

Êðàëåòå íà äðàìàòà Àíàëèç Êðúñòîíîñåí ïîõîä èëè ëåáåäîâà ïåñåí Çâåçäà Ãðèãîð – Áúëãàðñêàòà ðàêåòà êúì çâåçäèòå Øàìïèîíè Îðèñàíè äà ïîáåæäàâàò Çàáðàâåíè Ëåíúêñ Ëþèñ è íåãîâèÿò

ñ íåùî çà ÷åòåíå. È àêî âñå îùå èìàòå êîëåáàíèÿ – çíàéòå, ÷å âàøèòå êëèåíòè ùå îöåíÿò æåñòà âè. Àêî íå, êîãàòî ïî÷èâàò ïðè âàñ, òî êîãàòî îòèäàò â äðóã õîòåë è íå íàìåðÿò òàçè èëè äðóãà ïîäîáíà íà íàøèÿ ïðîäóêò ãëåçîòèÿ. Ñúùåâðåìåííî íèå âè ïîìàãàìå äà ÑÏÅÑÒÈÒÅ ÏÀÐÈ. Çàùîòî åäèí ïîäîáåí ïðîäóêò ùå âè ñòðóâà äåñåòêè, äîðè ñòîòèöè õèëÿäè ëåâà. À íèå âè ãî ïðåäëàãàìå ãîòîâ, ñ îïöèÿ çà èíäèâèäóàëèçèðàíå íà âúíøíèÿ âèä ñïåöèàëíî çà âàøèÿ õîòåë, ïðè òîâà íà äîñòà ïðèëè÷íà öåíà – ãîäèøåí àáîíàìåíò îò 50 ëåâà. Ñåãà âè îñòàâÿìå äà ñå çàïîçíàåòå ñúñ ñúäúðæàíèåòî íà ïðîäóêòà è ñå íàäÿâàìå äà âè õàðåñà. À ïðè ñëåäâàùàòà íè ñðåùà, ùå âè çàïîçíàåì è ñ äðóãèòå ïðåäèìñòâà, êîèòî ùå ïîëó÷èòå, àêî ñòàíåòå íàøè ïàðòíüîðè. Ïîçäðàâè, ÄÐÀÃÎÌÈÐ ÀÍÒÎÍΠÒâîð÷åñêè äèðåêòîð

57 60 65

68

41

69 70 72

ñïîìåí îò Áúëãàðèÿ 42 Êàçóñ „À“ ãðóïà ìåæäó Àíãëèÿ è Øîòëàíäèÿ 44 Ñïîðò âñòðàíè Êàë, ïîò, êðúâ, áèðà... íàêðàòêî ðúãáè 46 Ïîêåð 48 ßõòè Predator 108 Special Edition ÿõòà îò ñîáñòâåí êëàñ 50 Ïðèðîäà ÁÃ 54 Â îáåêòèâà Åëåíà – Ñðåùíåòå ñå

Êàðèíà Àïîñòîëîâà, Ìàðãàðèòà Ñòàëåâà, Ñòåôàí Àíòîíîâ Ñíèìêè: Ðàäèëà Ðàäèëîâà,

74 76

ñ èñòîðèÿòà Â ÷óæáèíà See the world… visit London Òåìà íà áðîÿ Êàðíàâàëèòå – ìèñòèêà è ãîëîòà Íà âúçäóõ Ãîñïîä êîãîòî íàìðàçè, ïðàâè ãî òîé ïåùåðíÿê ÑÏÀ Êîêòåéë âèòàìèíè ñðåùó öåëóëèò ÑÏÀ Ìàñàæ ñ ìåä çà ãëàäêà êîæà Íàóêà 25-ìèëèìåòðîâ óáèåö Èíòåðâþ Ðóìåí Äðàãàíîâ: Ïðåçàñòðîÿâàíåòî íå ïëàøè òóðèñòèòå Ñìÿõ È çàêîíúò ìîæå äà å îïàñåí Ëóêñ

76

80 Ïðîâîêàöèÿ

Àííà Ïàâëîâà, Ôèëèï Çàðåâ, àðõèâ Äèçàéí: Îãíÿí Èëèåâ Çà êîíòàêò ñ AST: 0885 855 343


УНИКАТ

Wiesmann MF5 Roadster

Ìàëöèíà ñà

2


УНИКАТ

ïðèçâàíèòå

3


УНИКАТ

Óñêîðåíèåòî îò 0 äî 100 êì/÷ ñòàâà çà íÿêàêâè ñè 3,9 ñåêóíäè. À êàêâî ëè ñà 100 êì/÷ ïðè ìàêñèìàëíà ñêîðîñò 310 êì/÷? Ìàêñèìàëíèÿò âúðòÿù ìîìåíò å 520 Íì

Ì

å÷òà. Òîâà å åäèíñòâåíîòî îïðåäåëåíèå, êîåòî ìîæå äà ñå äàäå çà Wiesmann MF5 Roadster. Îùå ñëåä ïîÿâàòà íà ïúðâèòå ìó ñíèìêè â èíòåðíåò ïðîñòðàíñòâîòî àâòîìàíèàöèòå ïî öÿë ñâÿò çàïî÷íàõà äà öúêàò ñ åçèê, èçã-

Roadster версията се е разделила с твърдия метален покрив, качен върху обикновения Wiesmann MF5

Çàäíèöàòà íà êàáðèîëåòà å çíà÷èòåëíî ïî-áàëàíñèðàíà è îëåêîòåíà îò òàçè íà êóïåòî

Ñêîðîñòíàòà êóòèÿ å ñåäåìñòåïåííà, à âîäà÷úò ìîæå äà ñìåíÿ ïðåäàâêèòå îò ïåðàòà çàä âîëàíà

4

ðèçàõà íîêòèòå íà ðúöåòå ñè è ñå âïóñíàõà â áóðíè îáñúæäàíèÿ ïî ôîðóìèòå. À ñëåä ìèíàëîãîäèøíîòî èçëîæåíèå âúâ Ôðàíêôóðò, êîãàòî àâòîìîáèëúò áåøå ïîêàçàí íà áÿë ñâÿò, èñòåðèÿòà ñòàíà ïúëíà. È âñå ïàê, òàçè êîëà îñòàâà ìå÷òà. Íå ñàìî çà îáèêíîâåíèòå


УНИКАТ

ëþáèòåëè íà õóáàâè êîëè, êîèòî ñå âúçõèùàâàò íà Ferrari è Brabus, íî ñëåä òîâà ñå êà÷âàò â ëè÷íîòî ñè 10-ãîäèøíî âîçèëî, êîåòî çà ùàñòèå å ñ „ìíîãî çàïàçåí äâèãàòåë“. Âúïðîñíèÿò Roadster å ïî÷òè íåäîñòúïåí äîðè çà ãîëÿìà ÷àñò îò ðóñêèòå îëèãàðñè. Íå, íà-

÷àëíàòà ìó öåíà îò 189 500 åâðî åäâà ëè å ïðîáëåì çà òÿõ. Íî, îò Wiesmann îáåùàõà äà ïðîèçâåäàò ñàìî 55 áðîéêè îò ñóïåðêîëàòà MF5 Roadster. Åõ, êàêâî ëè å äà ïðèòåæàâàø âîçèëî, êîåòî êîìøèÿòà íèêîãà íÿìà äà ìîæå äà ñè ïîçâîëè?

Àðìàòóðíîòî òàáëî äàâà èíôîðìàöèÿ çà âñè÷êî, ñëó÷âàùî ñå ïîä êàïàêà

Като изключим липсата на покрив, силуетът на Wiesmann MF5 Roadster се доближава до този на купе версията

Íà ôîíà íà îòëè÷íèòå ñïðèíòüîðñêè êà÷åñòâà ABS è ESP ñèñòåìèòå ñà çàäúëæèòåëíè

Ïîä êàïàêà ñå êðèå íåùî çàñëóæàâàùî ïîâå÷å îò óâàæåíèå – V10 äâèãàòåë íà BMW ñ ìîùíîñò îò 507 ê.ñ.

Ïðåäíèöàòà... òîâà íå å ïðåäíèöà. Òîâà å çëîáíà ìóöóíà ïðåäíàçíà÷åíà äà „èçÿäå“ âñåêè ïúò, âúðõó êîéòî ñòúïè

5


НОВ МОДЕЛ

Peugeot ñå çàâðúùà

Òðèìåñòåí, ñïîðòåí – SR1 Ô

ðåíñêàòà êîìïàíèÿ Peugeot îáÿâè ñåðèîçíèòå ñè àìáèöèè çà íîâîòî äåñåòèëåòèå. Åäíà îò îñíîâíèòå çàäà÷è å äà äèðèæèðàò áúäåùåòî â àâòîìîáèëîñòðîåíåòî è ìàðêàòà äà ñå èçêà÷è ñ íÿêîëêî ìåñòà íàïðåä â ïðîäàæáèòå íà àâòîìîáèëè. Ïúðâàòà ñòúïêà êúì óñïåõà å íàðå÷åíà SR1. Óíèêàëíèÿò êîíöåïò ùå áúäå ïîêàçàí çà ïúðâè ïúò íà àâòîèçëîæåíèåòî â Æåíåâà. Ïúðâèòå ìó ñíèìêè îáà÷å ãîâîðÿò çà åäèí íàèñòèíà ñòðàõîòåí àâòîìîáèë. SR1 å çàâðúùàíåòî íà Peugeot êúì êëàñ GT è óñïîðåäíî ñ òîâà íàëàãàíå íà íîâè ñòàíäàðòè â íåãî. Òîâà ñå ïîñòèãà íå ñàìî ñ àòðàêòèâíèÿ è àãðåñèâåí âèä, íî è ñ èíòåãðèðàíåòî íà íîâè ñèñòåìè. È òóê íå ñòàâà äóìà ñàìî çà òåõíîëîãè-

6

ÿòà Hybrid 4, ñ êîÿòî íîâèÿò àâòîìîáèë íàïðàâî ùå èçëåçå îò âñè÷êè ñòàíäàðòè – 313 êîíñêè ñèëè è 119 ã/êì ÑÎ2. Èíòåðèîðúò íà ïðîòîòèïà ñúùî å óíèêàëåí è âñåêè äåòàéë ïîäñêàçâà, ÷å òîâà å àâòîìîáèë îò áúäåùåòî, ìîæå áè äîðè èçïðåâàðèë âðåìåòî ñè.

Външен вид Çà äà âúçðîäÿò òðàäèöèÿòà íà ëåãåíäàðíèòå GT àâòîìîáèëè, îò Peugeot çàëàãàò íà ãîëÿì ïðåäåí êàïàê, èçðàçåíè êàëíèöè è ìíîãî íèñúê öåíòúð íà òåæåñòòà. Âúâ âñåêè äåòàéë ñå çàáåëÿçâà è íîâàòîðñòâî ïî îòíîøåíèå íà ðåëåôà – àâòîìîáèëúò èçîáèëñòâà îò èçâèâêè, íàïðàâåíè íå ñàìî, çà äà ïîäîáðÿò àåðîäèíàìèêàòà, íî è äà ìó ïðèäàäàò ïî-

àãðåñèâåí è ñïîðòåí âèä. Ñúùåâðåìåííî ñ òîâà ëèíèèòå íà êîëàòà ñòîÿò êàòî åñòåñòâåíè ïðîäúëæåíèÿ – ñëèâàò ñå ïðè ñòðàíè÷íèòå äâèãàòåëè, à ïðåäíîòî ñòúêëî å êàòî ÷àñò îò êàïàêà.  SR1 ñå çàáåëÿçâàò è êóï íîâè íåùà çà Peugeot. Ñòàðàòà óñìèõíàòà ïðåäíà ðåøåòêà å ñåðèîçíî îáíîâåíà, ñâåòëèíèòå ñà ìîäèôèöèðàíè, à ñòðàíè÷íèòå îãëåäàëà ñòîÿò êàòî íåðàçäåëíà ÷àñò îò äèçàéíà íà àâòîìîáèëà.

2+1 Èíòåðåñíî å è ðåøåíèåòî çà çàäíèÿ ðåä ñåäàëêè. Çàäåí ðåä å ñèëíî êàçàíî, çàùîòî òàêúâ íÿìà, à ïðîñòî å ñëîæåíî åäíî êðåñëî. Äîñòúïúò äî íåãî å óëåñíåí ÷ðåç ïîäâèæíàòà öåíòðàëíà êîíçîëà. À ïúòíèêúò îòçàä å â ìíîãî äîáðà ïîçèöèÿ,


êúì GT

çàùîòî èìà âèçóàëåí äîñòúï äî âñè÷êè âèñîêîòåõíîëîãè÷íè ðåøåíèÿ çà èíòåðèîðà. Àðìàòóðíèòå óðåäè ñú÷åòàâàò ðåòðîäèçàéí è âèñîêà òåõíîëîãè÷íîñò. Îò ôðåíñêàòà ôèðìà ñà çàëîæèëè íà êîíòðàñòà è â òîâà îòíîøåíèå – åñòåñòâåíè ìàòåðèàëè êàòî äúðâî è êîæà ñå ñú÷åòàâàò ñ íèêåëîâè è õðîìèðàíè åëåìåíòè. Ñòàðèííèÿò äèçàéí íà óðåäèòå êîðåñïîíäèðà ñ ìîäåðíèòå òðèèçìåðíè ïîêàçàòåëè. Äðóã òåõíîëîãè÷åí ïîäâèã å ÷àñîâíèêúò, ñúçäàäåí ñúâìåñòíî ñ Bell&Ross. Òîé å èçðàáîòåí îò ìàñèâåí ôðåçîâàí àëóìèíèé è å âãðàäåí â àðìàòóðíîòî òàáëî. È ïîíåæå ñ ïðåäèìñòâî å âîäà÷úò, ïîìèñëåíî å è çà íåãîâîòî óëåñíåíèå – âðåìåííèÿò ðàçõîä è àâòîíîìèÿòà ñà ïðåäñòàâåíè íà äâà êðèñòàëíè èíäèêàòîðà òî÷íî ïðåä ïîãëåäà ìó.

Задвижване Ïðîòîòèïúò SR1 èçïîëçâà òåõíîëîãèÿòà Hybrid 4, êîÿòî ùå áúäå âíåäðåíà â ìîäåëà 3008 îò 2011 ãîäèíà. Áåíçèíîâèÿò 1,6 ëèòðîâ ÒÍÐ äâèãàòåë ñ ìîùíîñò 160 kW (218 ê.ñ.) ùå áúäå ðàçïîëîæåí ïîä êàïàêà, óêðàñåí ñ íîâîòî ëúâ÷å íà êîìïàíèÿòà. Îòçàä ïúê å ïðåäâèäåí åëåêòðîìîòîð ñ ìîùíîñò 70 kW (95 ê.ñ.). Ïîñëåäíèÿò îñèãóðÿâà âúçìîæíîñò çà ïðåäâèæâàíå â ðåæèì ZEV (Zero Emission du Vehicule). Ïðè íåãî àâòîìîáèëúò ñòàâà ñúñ çàäíî ïðåäàâàíå, à áåíçèíîâèÿò àãðåãàò íå ðàáîòè, îòêúäåòî èäâà è íóëåâàòà ñòîéíîñò íà îòäåëåíèòå âðåäíè åìèñèè.  ñúâìåñòåí ðåæèì íà ðàáîòà íà äâèãàòåëÿ è åëåêòðîìîòîðà ðàçõîäúò íà ãîðèâî å îêîëî 4,9 ë/100 êì, à îáùàòà ìîùíîñò äîñòèãà äî 313 êîíñ-

êè ñèëè.  òîçè ìîìåíò êîëàòà å ñúñ çàäâèæâàíå 4õ4. Îò Peugeot ñà îáúðíàëè îñîáåíî âíèìàíèå è âúðõó äèíàìè÷íîòî ïîâåäåíèå íà ïúòÿ.  SR1 ñå èçïîëçâà óñòîé÷èâà è îëåêîòåíà ñòðóêòóðà – ñàìîíîñåùà êîíñòðóêöèÿ ñ òðúáíî øàñè. Çà äà ãàðàíòèðàò ïåðôåêòíîòî ïîâåäåíèå íà ïúòÿ, ñà èçïîëçâàíè òðèúãúëíè íîñà÷è ñúñ ñúñòàâåí øåíêåë îòïðåä è îòçàä, íî åäíà îò ñåðèîçíèòå íîâîñòè å òåõíîëîãèÿòà ÷åòèðè çàâèâàùè êîëåëà. Ïðè íåÿ úãúëúò íà çàâîé íà çàäíèòå êîëåëà çàâèñè îò ñêîðîñòòà íà àâòîìîáèëà áëàãîäàðåíèå íà óïðàâëÿåìè ùàíãè, ðàçïîëîæåíè íà íèâîòî íà çàäíèòå íîñà÷è. Òîâà îñèãóðÿâà çàâèäíà ëîâêîñò â ïîâåäåíèåòî íà êîëàòà, íåçàâèñèìî îò íàñòèëêàòà íà ïúòÿ.

7


НОВИНИ

Íîâàòà Astra âå÷å â Áúëãàðèÿ Åäèí îò íàé-àòðàêòèâíèòå àâòîìîáèëè çà ìèíàëàòà ãîäèíà – íîâèÿò Opel Astra, âå÷å ïðèñòèãíà è â Áúëãàðèÿ. Îôèöèàëíàòà ïðåìèåðà íà ìîäåëà áåøå â ñòîëè÷íèÿ õîòåë „Ðåéíáîó Ïëàçà“, à îùå îò ïúðâèòå äíè íà ÿíóàðè âîçèëîòî áåøå èçëîæåíî íà ïîêàç â „Ìîë Ñîôèÿ“ Íî, àêî ïðåç ÿíóàðè õîðàòà ìîæåõà ñàìî äà ìó ñå ëþáóâàò, òî âå÷å Astra å äîñòúïíà – íå ñàìî çà òåñòäðàéâ ïðè îòîðèçèðàíèòå äèëúðè íà Opel, íî äîðè è çà ïîêóïêà. Íèå âå÷å èìàõìå âúçìîæíîñòòà äà ìó ñå íàñëàäèì. Ïîä ñåêðåò, äîðè ñìÿòàìå, ÷å íîâàòà Astra çàñëóæàâàøå íåùî ïîâå÷å îò òðåòî ìÿñòî â êëàñàöèÿòà çà àâòîìîáèë íà 2010 ãîäèíà. Íî ÿâíî ñëåä ìèíàëîãîäèøíèÿ óñïåõ íà Opel Insignia, òîâà áåøå ìàêñèìóìúò, êîéòî òîçè ìîäåë ìîæåøå äà èçâëå÷å.

Ðàäîñòíàòà íîâèíà å, ÷å èçöÿëî íîâàòà Astra ïðèñòèãà ñ ïúëåí íàáîð îò äâèãàòåëè – ÷åòèðè äèçåëîâè è ÷åòèðè áåíçèíîâè. Òå îñèãóðÿâàò ìîùíîñò îò 95 äî 180 ê.ñ. êàòî âñè÷êè ñà ñúîáðàçåíè ñ òåíäåíöèÿòà çà íàìàëÿâàíå íà ðàçõîäà íà ãîðèâî è íà îòäåëåíèòå âðåäíè åìèñèè. Óñïîðåäíî ñ òîâà â àâòîìîáèëà ñà èíòåãðèðàíè è êóï íîâè òåõíîëîãèè.

Ñúâåòúò íè å äà ïîìèñëèòå çà åëåêòðîííàòà ñèñòåìà FlexRide. Òÿ ïîçâîëÿâà äà èçáèðàòå ìåæäó òðè ðåæèìà íà øîôèðàíå – Standard, Sport è Tour. Ïðè âñåêè îò òÿõ ñå ïðîìåíÿ òâúðäîñòòà íà îêà÷âàíåòî è ðåæèìúò íà âïðúñêâàíå íà ãîðèâî â äâèãàòåëÿ, òàêà ÷å äà íàïðàâè êîëàòà ìàêñèìàëíî óäîáíà, íåçàâèñèìî îò ñòèëà âè íà øîôèðàíå. Âÿðíî, ÷å òîâà å äîïúëíèòåëíà åêñòðà, çà êîÿòî ùå òðÿáâà äà îñòàâèòå íÿêîé-äðóã ëåâ îòãîðå, íî äà íå çàáðàâÿìå, ÷å ìíîãî ìàëêî ïðîèçâîäèòåëè ïîçâîëÿâàò ïîäîáíî íåùî â êîìïàêòíèÿ êëàñ àâòîìîáèëè. Ùî ñå îòíàñÿ äî åêñòåðèîðà è èíòåðèîðà, òå ñå äîáëèæàâàò äî õèòîâèÿ ìîäåë Opel Insignia. Ïðè íîâàòà Astra äîñàäíîòî îïåëîâî-æúëòî åêðàí÷å, êîåòî óäèâèòåëíî íàïîìíÿøå íà ñòàðèòå GSM àïàðàòè, âå÷å å ñàìî ñïîìåí. Òàáëîòî èçãëåæäà ìîäåðíî, îò âèñîêîêà÷åñòâåíè ìàòåðèàëè, à ñâåòëèíàòà, íå ñàìî íà óðåäèòå, íî è ïîä öåíòðàëíàòà êîëîíà è íà äðúæêèòå íà âðàòèòå, å åôåêòíî ÷åðâåíà. Îïðåäåëåíî íåìöèòå òîçè ïúò ñà íàäìèíàëè ñåáå ñè.

ÊÈÀ Ñïîðòèäæ ùå áëåñíå â Æåíåâà

È

çöÿëî íîâèÿò ÊÈÀ Ñïîðòèäæ ùå íàïðàâè äðàìàòè÷åí îáðàò â äèçàéíåðñêàòà êîíöåïöèÿ íà êîìïàêòíèòå SUV-îâå. Ìîäåëúò ùå áëåñíå íà 2 ìàðò 2010 ã. íà ùàíäà íà ìàðêàòà ïî âðåìå íà ìåæäóíàðîäíîòî àâòîìîáèëíî øîó â Æåíåâà.

8

ÊÈÀ Ñïîðòèäæ å ñ èçöÿëî íîâ îáëèê, èçêëþ÷èòåëíî ñâåæ äèçàéí è àòëåòè÷íà ôèãóðà. Êîëàòà å ïðèòåæàòåë íà âñè÷êè õàðàêòåðèñòèêè íà ïðåäñòàâèòåëèòå â SUV ñåãìåíòà – ïåðôåêòíî óïðàâëåíèå, âèñîêî íèâî íà ñèãóðíîñò è áåçîïàñíîñò, óâåëè÷åí êëèðåíñ. Ïî-äúëúã, ïî-íèñúê è ïî-øèðîê îò ñâîÿ ïðåäøåñòâåíèê, íîâèÿò Ñïîðòèäæ ùå ïðåäëîæè ïðîñòîðåí èíòåðèîð è ïîäîáðåíî óïðàâëåíèå, áëàãîäàðåíèå íà ïî-äúëãîòî ñè ìåæäóîñèå.

ÊÈÀ Ñïîðòèäæ ùå ñå ïðåäëàãà â åâðîïåéñêàòà òúðãîâñêà ìðåæà îò ñðåäàòà íà 2010 ãîäèíà ñ êîíêóðåíòíè äèçåëîâè è áåíçèíîâè äâèãàòåëè. Ïðåìèåðàòà íà ÊÈÀ Ñïîðòèäæ ùå ñå îñúùåñòâè íà 2 ìàðò 2010ã. ïî âðåìå íà àâòîìîáèëíîòî èçëîæåíèå â Æåíåâà.


НОВИНИ

Êðèëàòèÿò Mercedes ñå êà÷è íà êîíâåéðà 9 Ïàçàðíàòà ïðåìèåðà íà ìîäåëà SLS AMG å 27 ìàðò 2010 ã. 9 Öåíàòà ìó å 293 689,39 ëâ. áåç ÄÄÑ.

Ëèêóâàé íàðîäå! Íîâèÿò êðèëàò Mercedes – SLS AMG âå÷å ñå êà÷è íà ïîòî÷íàòà ëèíèÿ. Òîâà íà ïðàêòèêà îòãîâàðÿ íà âúïðîñà âè êîÿ å êîëàòà, ñ êîÿòî îïðåäåëåíî ùå ïðàâèòå âïå÷àòëåíèå è óñïîðåäíî ñ òîâà ùå âè ñìÿòàò çà öåíèòåë, à íå çà íîâîáîãàòàø è ïàðâåíþ. SLS AMG å íåùî ïîâå÷å îò ïîðåäíèÿ ìîäåë, äîðè è çà øåôîâåòå íà Mercedes è ëîãè÷íî òå ìó îòäåëèõà ìÿñòî â íàé-ãîëåìèÿ ñè çàâîä – òîçè â Çèíäåëôèíãåí. Ïðåç 2008 ãîäèíà òàçè ôàáðèêà áåøå íàãðàäåíà ñ îòëè÷èåòî J.D. Power Award îò ïðåñòèæíèÿ àìåðèêàíñêè èíñòèòóò çà ïàçàðíè ïðîó÷âàíèÿ J.D. Power and Associates. Ïðèçúò ñå ïðèñúæäà çà àâòîìîáèëåí çàâîä ñ íàé-äîáðî êà÷åñòâî íà êðàéíàòà ïðîäóêöèÿ â ñâåòà.

Ръчен труд Ñëåä êàòî ìàñà íàðîä ïîùóðÿ ïî íîâèÿ SLS, îò Mercedes ðåøèõà äà íå ïðàâÿò íèêàêâè êîìïðîìèñè ñúñ ñåðèéíèÿ âàðèàíò. Çàòîâà ðú÷íàòà èçðàáîòêà èãðàå âàæíà ðîëÿ â ïðîöåñà íà ïðîèçâîäñòâîòî. Âñúùíîñò ÷îâåêúò, à íå ìà-

øèíàòà ùå îòãîâàðÿò çà öåëè òðè åòàïà – ïðè èçðàáîòêà íà àëóìèíèåâàòà êîíñòðóêöèÿ, äâèãàòåëÿ è ïðè ôèíàëíîòî àñåìáëèðàíå. Øàñèòî è àëóìèíèåâàòà êàðîñåðèÿ ñà ïðîèçâåäåíè îò Magna Steyr Fahrzeugtechnik GmbH â Ãðàö, Àâñòðèÿ. Ïðè ñúçäàâàíåòî íà îëåêîòåíàòà êîíñòðóêöèÿ íà SLS AMG ñà èçïîëçâàíè èíîâàòèâíè òåõíîëîãèè è å ïîñòèãíàòà ìàñà îò ñàìî 241 êèëîãðàìà. Ðú÷íàòà èçðàáîòêà ñúùî å çàäúëæèòåëíà è âúâ ôàáðèêàòà çà äâèãàòåëè íà AMG â Àôàëòåð, êúäåòî 420 kW(571 ê.ñ.) AMG 6.3-ëèòðîâ V8 äâèãàòåë ñå ñãëîáÿâà íà ïðèíöèïà „åäèí ÷îâåê, åäèí äâèãàòåë“. È, çà äà ñà ñèãóðíè, ÷å íÿêîé íå ñå å ñêàòàë, âñåêè çàâúðøåí àâòîìîáèë ñå ïîäëàãà íà äåòàéëåí ïðåãëåä è ïðîâåðêà íà êà÷åñòâîòî.

Нова легенда Çà ïúðâè ïúò Mercedes ïóñíà êðèëàò ìîäåë ïðåç 1958 ãîäèíà, à èíîâàöèÿòà ñ îòâàðÿùèòå ñå íàãîðå âðàòè áåøå ðàçðàáîòåíà ñïåöèàëíî çà ñúñòåçàíèåòî 24 ÷àñà íà Ëüî Ìàí. Îò òîãàâà íàñàì

Óäúëæåíà ãàðàíöèÿ îò Áàëêàí Ñòàð Ìåðàêëèèòå äà ñå ñäîáèÿò ñ íîâ Mercedes âå÷å èìàò îùå åäíà ïðè÷èíà çà òîâà. Îò íà÷àëîòî íà ãîäèíàòà îôèöèàëíèÿò âíîñèòåë – Áàëêàí Ñòàð, âúâåäå íîâà ñëåäïðîäàæáåíà óñëóãà Star Service. Òÿ ìîæå äà ñå ðàçãëåæäà êàòî áîíóñ êúì ãàðàíöèÿòà. Ñòàâà âúïðîñ çà áåçïëàòíà ïîääðúæêà íà íîâèòå àâòîìîáèëè ïðåç ïúðâèòå òðè ãîäèíè èëè äî íàâúðòàíå íà 60 000 êèëîìåòðà.  òàçè óñëóãà ñå âêëþ÷âàò íå ñàìî îòñòðàíÿâàíå íà àâàðèè èëè ïîâðåäè, íî äîðè è îáñëóæâàíåòî íà êîëàòà êàòî ñìÿíà íà ìàñëî, ôèëòðè è ñïèðà÷íà òå÷íîñò. Òàêà âñåêè íîâ ñîáñòâåíèê íà Mercedes ùå ñå ðàäâà

ïî-áåçãðèæíî íà âîçèëîòî ñè. Ïîñåùåíèåòî â ñåðâèçà å óëåñíåíî è îò ôàêòà, ÷å íå å îáâúðçàíî ñ ïàðè÷íè ðàçïëàùàíèÿ. Äîñòàòú÷íî å êëèåíòúò äà ïðåäîñòàâè êàðòàòà ñè Star Service. “Íèå ñúçäàäîõìå óñëóãàòà Star Service, çàùîòî äúðæèì ñîáñòâåíèöèòå íà Mercedes, êóïèëè àâòîìî-

gullwing (êðèëåòå íà ÷àéêà) ñå ðàäâà íà èçêëþ÷èòåëíî âíèìàíèå. Ñåãà êîìïàíèÿòà å óáåäåíà, ÷å ïðîèçâåæäàò ïîðåäíàòà ëåãåíäà çà àâòîïàçàðà, êîÿòî ñëåä íÿêàêâè ñè 20 ãîäèíè ùå ñòðóâà ìèëèîíè. Àâòîìîáèëúò ñå çàäâèæâà îò AMG 6.3ëèòðîâ V8 äâèãàòåë, ðàçïîëîæåí îòïðåä â ñðåäàòà, êîéòî ðàçâèâà ìàêñèìàëíà ìîùíîñò îò 420 kW(571 ê.ñ.), 650 Nm ìàêñèìàëåí âúðòÿù ìîìåíò.  äîïúëíåíèå êúì íåãî èìà ñóõ êàðòåð è 7-ñòåïåííà òðàíñìèñèÿ ñ äâîåí ñúåäèíèòåë. Ñïîðòíîòî øàñè å ñ äâîéíè íîñà÷è è òåãëî â íåíàòîâàðåíî ñúñòîÿíèå îò 1620 êèëîãðàìà. Ñúîòíîøåíèåòî íà òåæåñòòà ìåæäó ïðåäíèÿ è çàäíèÿ ìîñò å 47 êúì 53%. Òîâà, êîìáèíèðàíî ñ íèñêèÿ öåíòúð íà òåæåñòòà, å ãàðàíöèÿ çà èçêëþ÷èòåëíà ñòàáèëíîñò íà ïúòÿ, ïðè òîâà íå çà ñìåòêà íà äèíàìèêàòà. Óñêîðåíèåòî îò 0 äî 100 êì/÷ å çà íÿêàêâè ñè 3,8 ñåêóíäè, à ìàêñèìàëíàòà ñêîðîñò å åëåêòðîííî îãðàíè÷åíà íà 317 êì/÷. Îãðîìíèÿò äâèãàòåë äàâà è ìíîãî èêîíîìè÷åí ðàçõîä – 13,2 ëèòðà íà 100 êì â êîìáèíèðàí öèêúë. áèëà ñè îò íàñ, äà ïîëó÷àò íàé-äîáðîòî îáñëóæâàíå è äà èçïèòâàò ìàêñèìàëíî óäîâëåòâîðåíèå ïðè ïîëçâàíåòî íà ñâîÿ Mercedes“, êîìåíòèðà ã-í Îëèâåð Öèíê, èçïúëíèòåëåí äèðåêòîð ñëåäïðîäàæáåíî îáñëóæâàíå â Áàëêàí Ñòàð.

9


НОВИНИ

Countryman NI Cooper ïîðàñíàë MINI ×åòâúðòè ìîäåë, òîçè ïúò ëåêî ïî-ïîðàñíàë, ùå ñå ïðèñúåäèíè êúì ãàìàòà íà MINI. Ñòàâà âúïðîñ çà êðîñîóâúðà Countryman, ñ êîéòî áðèòàíñêàòà êîìïàíèÿ ñå äîáëèæàâà äî ìîäåðíèÿ ñåãìåíò SAV (Sports Activity Vehicle). Îñâåí ñ óâåëè÷åíîòî ïðîñòðàíñòâî, íå ñàìî ïðè ïúðâèÿ, íî è ïðè âòîðèÿ ðåä ñåäàëêè, íîâèÿò àâòîìîáèë ùå èìà è ïî-ñîëèäíè âúçìîæíîñòè çà øîôèðàíå â èçâúíãðàäñêè óñëîâèÿ. Êàòî îïöèÿ ñå ïðåäëàãà è âàðèàíò ñúñ çàäâèæâàíå íà âñè÷êè êîëåëà – MINI ALL4. Ïðè íåãî â íîðìàëíè ñèòóàöèè êúì çàäíèÿ ìîñò ñå ïðåõâúðëÿò äî 50 ïðîöåíòà îò ìîùíîñòòà íà äâèãàòåëÿ. Ïðè íóæäà îáà÷å, ïðåðàçïðåäåëåíèåòî ìîæå äà íàðàñíå äî 100 %, êîåòî å íàïðàâåíî ñ öåë äà ñå ñâåäàò äî ìèíèìóì îïàñíîñòèòå çà çàãó-

áà íà óïðàâëåíèåòî. Ïðè âúâåæäàíåòî ñè íà ïàçàðà MINI Countryman ùå ïðåäëàãà èçáîð îò òðè áåíçèíîâè è äâà äèçåëîâè äâèãàòåëÿ îò íîâîòî ïîêîëåíèå. Ìîùíîñòòà âàðèðà îò 66 êÂò/90 ê.ñ. ïðè MINI One D Countryman

÷àê äî 135 êÂò/184 ê.ñ. ïðè MINI Cooper S Countryman. 1,6-ëèòðîâèÿò ÷åòèðèöèëèíäðîâ áåíçèíîâ äâèãàòåë â íàé-ìîùíèÿ ìîäåë çà ïúðâè ïúò å îáîðóäâàí íå ñàìî ñ twin-scroll òóðáîêîìïðåñîð è äèðåêòíî âïðúñêâàíå íà ãîðèâîòî, íî è ñ íàïúëíî ïðîìåíëèâî ãàçîðàçïðåäåëåíèå, êîåòî îñèãóðÿâà îòëè÷åí áàëàíñ ìåæäó ìîùíîñò íà äâèãàòåëÿ è ðàçõîä íà ãîðèâî. Âñè÷êè àãðåãàòè ñà ñòàíäàðòèçèðàíè ñ íîâèòå òåíäåíöèè çà îïàçâàíå íà ïðèðîäàòà è ïîêðèâàò èçèñêâàíèÿòà íà ñòàíäàðòèòå EU5.  èíòåðèîðà MINI Countryman å çàïàçèë õàðàêòåðíîòî çà ìàðêàòà ïîäðåæäàíå íà óðåäèòå ïî àðìàòóðíîòî òàáëî. Óñïîðåäíî ñ òîâà å ïîâäèãíàòà ñåäàëêàòà íà âîäà÷à è å óâåëè÷åíî ïðîñòðàíñòâîòî çà ïúòíèöèòå. Çàäíàòà ñåäàëêà ìîæå äà ñå äâèæè íàïðåä è íàçàä â ñúîòíîøåíèå 60:40, à áàãàæíèÿò îáåì íàðàñòâà îò 350 íà 1170 ëèòðà. Âïå÷àòëåíèå ïðàâè è öåíòðàëíàòà ëàéñíà, ðàçïîëîæåíà â ñðåäàòà íà êóïåòî, êîÿòî ñëóæè êàòî ìàñè÷êà çà ÷àøè, òåëåôîíè è äðóãè ïðåäìåòè.

BMW превзе Боровец Íà÷àëîòî íà ôåâðóàðè áåøå ùàñòëèâî çà âñè÷êè ëþáèòåëè íà ìàðêàòà BMW. Áúëãàðèÿ ñòàíà ÷àñò îò ìåæäóíàðîäíàòà ïðîãðàìà BMW Õ1 Live Tour, à 300 ùàñòëèâè öåíèòåëè íà „áàâàðöèòå“ èìàõà âúçìîæíîñò äà òåñòâàò óíèêàëíàòà ñèñòåìà çà çàäâèæâàíå 4õ4 Õ drive. Ïðè

10

òîâà èçïèòàíèÿòà çà âúçìîæíîñòèòå áÿõà ïðè äîñòà åêñòðåìíè óñëîâèÿ – íà çàñíåæåíèòå ïúòèùà â Áîðîâåö. Âúïðåêè ÷å àêöåíòúò íà öÿëîòî ìåðîïðèÿòèå ïàäíà âúðõó íàé-íîâèÿ ÷ëåí â Õ ñåìåéñòâîòî íà BMW – Õ1, ó÷àñòíèöèòå â àâòîøîóòî èìàõà âúçìîæíîñò äà ïðîáâàò àáñîëþòíî âñè÷êè ìîäåëè ñ 4õ4 ñèñòåìàòà – îò äèíàìè÷íàòà „òðîéêà“ äî íåâåðîÿòíî ñòèëíàòà „ñåäìèöà“. Ñ ìîòîøîóòî íà Áîðîâåö îáèêîëêàòà îðãàíèçèðàíà îò BMW Group, â ñúòðóäíè÷åñòâî ñ Ê2, îáõîäè 10 åâðîïåéñêè äúðæàâè – Ãåðìàíèÿ, Ñëîâàêèÿ, ×åõèÿ,

Ñëîâåíèÿ, Ïîëøà, Ðóìúíèÿ, Áúëãàðèÿ, Øâåéöàðèÿ, Ôðàíöèÿ, Àâñòðèÿ, Èòàëèÿ è äð. Ïî âðåìå íà åâðîïåéñêèÿ òóð „áàâàðöèòå“ íàâúðòÿõà íàä 5265 êì îò Äþñåëäîðô, Ãåðìàíèÿ äî Áîðîâåö. Ïðèïîìíÿìå, ÷å BMW X1 ñå ïðåäëàãà íà ïàçàðà ñ åäèí øåñòöèëèíäðîâ áåíçèíîâ äâèãàòåë è òðè ÷åòèðèöèëèíäðîâè äèçåëîâè àãðåãàòà.


НОВИНИ

Ferrari ïîêàçâà ñïîðòåí õèáðèä Ïðîèçâîäèòåëèòå íà íàé-âåëèêèòå äâèãàòåëè, íå ñàìî â Èòàëèÿ, íî è â ñâåòà – Ferrari, âå÷å ñà ðàçðàáîòèëè è õèáðèäåí àâòîìîáèë. Òîé ùå áúäå ïîêàçàí íà àâòîèçëîæåíèåòî â Æåíåâà ïðåç ìàðò. Íîâèíàòà çà çàëèòàíåòî íà êîíñåðâàòèâíèòå „÷åðíè êîí÷åòà“ êúì ìîäåðíèòå òåíäåíöèè áåøå ïîòâúðäåíà îò ïðåçèäåíòà íà êîìïàíèÿòà Ëóêà äè Ìîíòåäçåìîëî ïðè äåáþòà íà íîâèÿ áîëèä íà Ñêóäåðèÿòà âúâ Ôîðìóëà 1. Íîâèÿò àâòîìîáèë å êîíñòðóèðàí íà áàçàòà íà Ferrari 599.  íåãî ñà ñú÷åòàíè áåíçèíîâ äâèãàòåë è åëåêòðîìîòîð, çàõðàíâàí îò ëèòèåâî-éîííà áàòåðèÿ. Îò „Ìàðàíåëî“ îáà÷å îáÿñíèõà, ÷å õèáðèäúò íå å ïðîäèêòóâàí îò òåíäåíöèèòå çà îïàçâàíå íà îêîëíàòà ñðåäà. „Íàøàòà öåë íå å ïðîñòî äà íàïðàâèì ïî-åêîëîãè÷íî ÷èñò àâòîìîáèë. Îñíîâíàòà íè çàäà÷à å äà êîíñòðóèðàìå êîëà, êîÿòî ãàðàíòèðà ïî-äîáðî ïúòíî ïîâåäåíèå ñïðÿìî ñòàíäàðòíèÿ ìîäåë“, ãëàñè ñúîáùåíèåòî íà Ferrari. Òîâà èçêàçâàíå áóäè åäèí ëîãè÷åí âúïðîñ: Ñëåä êàòî çàäà÷àòà å òîëêîâà àìáèöèîçíà è ÿ îáÿâÿâàò ïðåäâàðèòåëíî, äàëè ñà óñïåëè äà ÿ èç-

ïúëíÿò? Î÷àêâàìå îòãîâîðà! Ôàêò å îáà÷å, ÷å íîâèÿò õèáðèä ùå áúäå ñúñ çàäâèæâàíå íà ÷åòèðèòå êîëåëà. Çàäíî ðàçïîëîæåíèÿò áåíçèíîâ äâèãàòåë ïðåäïîëàãà çàäíî ïðåäàâàíå, äîêàòî åëåêòðîìîòîðúò èëè åëåêòðîìîòîðèòå ùå çàäâèæâàò êîëåëàòà íà ïðåäíèÿ ìîñò. Ñëóõîâåòå ñà ìíîãî, íî íàéðàçïðîñòðàíåíàòà òåçà å, ÷å ðåæèìúò 4õ4 ùå ñå âêëþ÷âà ïðè óñêîðåíèå è, çà äà ãàðàíòèðà ïî-äîáðà ñòàáèëíîñò â çàâîèòå. Öåëòà å âúðòÿùèÿò ìîìåíò äà ñå êîíòðîëèðà ïî åëåêòðîíåí ïúò, òàêà ÷å

äà äîñòàâÿ ìàêñèìàëíî óäîâîëñòâèå íà âîäà÷à çàä âîëàíà. È ïîíåæå ãîâîðèì çà õèáðèä, äà íå çàáðàâÿìå, ÷å â ãðàäñêè óñëîâèÿ òåçè àâòîìîáèëè ìîãàò äà ñå äâèæàò ñàìî íà òîê. Òîâà îçíà÷àâà íóëåâ ðàçõîä íà ãîðèâî è ëèïñà íà âðåäíè åìèñèè. Çà äà ñå îñèãóðè ìàêñèìàëíà åôåêòèâíîñò, îò Ferrari ïëàíèðàò èíòåãðèðàíåòî íà ñèñòåìàòà çà ðåãåíåðèðàíå íà ñïèðà÷íàòà åíåðãèÿ (KERS), êîÿòî áåøå èçïîëçâàíà ïðåç ìèíàëàòà ãîäèíà â áîëèäèòå íà „÷åðíèòå êîí÷åòà“ âúâ Ôîðìóëà 1.

Megane CC ïîïúëâà ãàìàòà íà Renault Ñåìåéñòâîòî íà îáíîâåíèÿ Renault Megane ùå ñå óâåëè÷è ñ îùå åäèí íîâ ÷ëåí - Coupe-Cabriolet. Àòðàêòèâíîòî âîçèëî ùå áúäå ïîêàçàíî ïðåä ïóáëèêà ïî âðåìå íà àâòîñàëîíà â Æåíåâà ïðåç ìàðò, à áðîåíè äíè ñëåä òîâà ùå íàïðàâè è ïàçàðíàòà ñè ïðåìèåðà. Îò ôðåíñêàòà êîìïàíèÿ ÿâíî ñà îáúðíàëè îñîáåíî âíèìàíèå íà äîñòúïà íà ñâåòëèíà â êóïåòî. Çàòîâà ñâàëÿùèÿò ñå ïîêðèâ å íàïðàâåí îò ñòúêëî. Òàêà ùå ìîæåòå äà

ãëåäàòå ïðèðîäàòà áåç äà ïðåìèíàâàòå â ðåæèì êàáðèîëåò. Åñòåñòâåíî, àêî ðåøèòå äà ñâàëèòå ïîêðèâà, òîâà íå èçèñêâà íèêàêâè ïî-ãîëåìè óñèëèÿ. Äîñòàòú÷íî å ïðîñòî äà íàòèñíåòå êîï÷åòî, à îñòàíàëîòî ñòàâà àâòîìàòè÷íî. Öÿëàòà ïðîöåäóðà ïî ïðèáèðàíåòî è èçâàæäàíåòî íà òàâàíà îòíåìà 21 ñåêóíäè è ìîæåòå äà ãî íàïðàâèòå íà ïî÷òè âñåêè ñâåòîôàð.

Çà çàäâèæâàíå êëèåíòèòå ùå ìîãàò äà èçáèðàò ìåæäó øåñò ðàçëè÷íè äâèãàòåëÿ. Áåíçèíîâèòå âåðñèè ñà 1.6 16V 110 êîíñêè ñèëè è TCe 130 (Turbo Control efficiency), êîèòî âúðâÿò ñ øåñòñòåïåííà ìåõàíè÷íà ñêîðîñòíà êóòèÿ. Ïî-ìîùíèÿò àãðåãàò – 2 ëèòðà, 16V, 140 êîíñêè ñèëè ñå ïðåäëàãà ñ âàðèàòîðíà òðàíñìèñèÿ. Äèçåëîâèòå ìîäèôèêàöèè ñà dCi 110 DPF, dCi 130 DPF è dCi 160 DPF.

11


ТЕСТ РЕВЮ

Peugeot 3008

Снимки: © Филип Зарев

Ðàçëè÷íèÿò 12


ТЕСТ РЕВЮ

ôðàíöóçèí 13


ТЕСТ РЕВЮ Текст: ДРАГОМИР АНТОНОВ Ïî ïðèíöèï õàðåñâàìå àâòîìîáèëèòå íà Peugeot, çàùîòî ñú÷åòàâàò äîáðà ìàíåâðåíîñò, íåâåðîÿòåí êîìôîðò è àòðàêòèâåí äèçàéí. Íî ïúê îïðåäåëåíî íå ñìå ïî÷èòàòåëè íà êðîñîóâúðèòå. Èñêàìå, êàòî ñå êà÷èì â êîëàòà, äà ìîæåì äà êàæåì êàêâî êàðàìå – ëèìóçèíà, êóïå, âàí èëè SUV. Çàòîâà ðåøèõìå äà ñáëúñêàìå òàçè íàøà ïðåäóáåäåíîñò è äà âèäèì êîå ùå ïîáåäè – ñèìïàòèÿòà êúì ìàðêàòà èëè àíòèïàòèÿòà êúì êëàñà àâòîìîáèë… Îáàäèõìå ñå â „Ñîôèÿ Ôðàíñ Àóòî“ è âåäíàãà ñå óðåäèõìå ñ òåõíèÿ ïðåòåíäåíò â áèòêàòà çà àâòîìîáèë íà 2010 ãîäèíà – Peugeot 3008.

Атрактивен Íå ÷å íå ãî áÿõìå âèæäàëè äî òîçè ìîìåíò, íî, êîãàòî âçåõìå êëþ÷à îò òåñòîâèÿ àâòîìîáèë, òîé íè ñå ñòîðè îñîáåíî àòðàêòèâåí. Íå ñìå ñèãóðíè äàëè ïðè âîçèëî, çà êîåòî êëþ÷îâèòå äóìè ñà „åäíîîáåìåí“ è „êðúñòîñêà“, ìîæåì äà ãîâîðèì çà ñòèë, íî â òîçè ñëó÷àé îïðåäåëåíî å òàêà. Îãðîìíàòà ïðåäíà ðåøåòêà, ïðàãîâåòå ïîä âðàòèòå è ñïåöèàëíî ðàçðàáîòåíèòå çà ìîäåëà ãóìè Michelin „Mud and Snow“ ñúçäàâàò âíóøåíèå çà åäíà ìàøèíà, êîÿòî íÿìà äà ñå çàòðóäíè ñ èçïèòàíèÿ èçâúí ïúòÿ. Ëóêñîçíîòî êóïå ñ ïðåíåñåíèòå â íåãî ïîñëåäíè ïèñúöè íà âèñîêèòå òåõíîëîãèè è ñòèëîâè ðåøåíèÿ çà îôîðìëåíèå ïúê ïðåäèçâèêâàò äðóãè àñîöèàöèè – êîëà, îò êîÿòî íÿìà äà òå å ñðàì. Òî÷íî òîãàâà íè çàâúðòÿõà àíãàæèìåíòèòå è ñå íàëîæè äà îòñêî÷èì äî „Ãðàíäõîòåë Ñîôèÿ“ íà áèçíåñ ñðåùà. Ìÿñòîòî íà ðàçãîâîðèòå ìîæå äà ñå îïðåäåëè ñ åäíà äóìà Äâîéíàòà âðàòà íà áàãàæíèêà îñèãóðÿâà áúðç è ëåñåí äîñòúï äî íåãî

Въпреки че не е 4х4, Peugeot 3008 ïîçâîëÿâà äà èçáèðàòå ìåæäó ïåò ðåæèìà íà øîôèðàíå

– ëóêñ. Íåñëó÷àéíî òîçè õîòåë å â òîï 3 íà íàéàòðàêòèâíèòå â Ñîôèÿ. Ñ òåñòîâîòî Peugeot 3008 îáà÷å îïðåäåëåíî íÿìàõìå ïîâîä äà ñå ïðèòåñíÿâàìå íà ïàðêèíãà. Äîðè è ñðåä ëóêñîçíèòå âîçèëà

òîçè êðîñîóâúð ïðèâëè÷à ïîãëåäèòå è èçãëåæäà òî÷íî íà ìÿñòîòî ñè. À ïðîñòîðúò çà ïúòíèöèòå íà çàäíàòà ñåäàëêà ïîä÷åðòàâà, ÷å òîâà å ïåðôåêòíèÿò àâòîìîáèë çà ñåìåéñòâîòî. Å, ñëåä êàòî ïðèêëþ÷èõìå òåæêèòå ðàçãîâîðè â ïðèÿòíèÿ ëîáèáàð íà „Ãðàíäõîòåë Ñîôèÿ“ ðåøèõìå äà ñå âúðíåì êúì ïðåäâàðèòåëíî íà÷åðòàíèÿ ïëàí – äà ðàçòåãíåì ïðóæèíèòå íà âîçèëîòî è äà ãî òåñòâàìå èçâúí àñôàëòîâèòå ïúòèùà.

На черно Äà, ÿñíî îñúçíàâàõìå, ÷å Peugeot 3008 íå ìîæå äà ñå ìåðè ñ âîçèëà îò òèïà íà Land Rover, Toyota Land Cruiser è äðóãèòå ñåðèîçíè îô-ðîóä ìàøèíè, çàòîâà è íå ãî ïîñòàâèõìå â ÷àê òîëêîâà æåñòîêà ñðåäà. Çà æàëîñò, êëèìàòè÷íèòå îñîáåíîñòè íå íè ïîçâîëèõà äà òåñòâàìå êîëàòà â êàë è ñíÿã, êàêâîòî áåøå íàøåòî æåëàíèå. Çàòîâà ñå çàäîâîëèõìå ñàìî ñúñ ñêîðîñòíè èçïèòàíèÿ ïî òåæúê ÷åðåí ïúò. Òî ïúê êîëàòà ñå ñëó÷è ïîäîáðà îòêîëêîòî î÷àêâàõìå, à ìîæå áè è îòêîëêîòî ñìÿ-

14


ТЕСТ РЕВЮ

Засега Peugeot 3008 разчита на стандартни двигатели. От 2011 година обаче ще се появи и хибридна версия Снимки: © Филип Зарев òàò âíîñèòåëèòå íà Peugeot. Îêàçà ñå, ÷å òÿ ñå ñïðàâÿ áåç ïðîáëåì ñ íåðàâíîòî è íàñå÷åíî òðàñå, äîðè è ïðè îáèêíîâåíèÿ ðåæèì íà êàðàíå çà íîðìàëíî øîñå. Âñå ïàê ñå çàèãðàõìå ñ áóòîíà ðåãóëèðàù ôóíêöèÿòà „Grip Control“ Òÿ å ïðåäíàçíà÷åíà çà àâàíòþðèñòèòå ïî äóõ êàòî íàñ, êîèòî îáè÷àò îò âðåìå íà âðåìå äà õîäÿò íà ÿçîâèðà çà ðèáà è â ãîðàòà çà ãúáè, íî íàé-âå÷å, çà äà äîêàæàò íà Òîìà Íåâåðíè, ÷å àâòîìîáèëúò èì ìîæå äà ñå ñïðàâè ñ òîâà. Òàçè ôóíêöèÿ ïîçâîëÿâà íà âîäà÷à äà èçáèðà ìåæäó íÿêîëêî ðåæèìà íà êàðàíå â çàâèñèìîñò îò òðàñåòî, íà êîåòî ñå íàìèðà. Åôåêòúò å ïîñòèãíàò ÷ðåç îïòèìèçèðàíå íà äåéñòâèåòî íà ïðåäíèòå êîëåëà, áëàãîäàðåíèå íà óñúâúðøåíñòâàíàòà ñèñòåìà ïðîòèâ ïðèïëúçâàíå, ïàòåíòîâàíà îò Bosch è èíòåãðèðàíà â ESP. Ðåçóëòàòúò ñà ïåòòå ðåæèìà íà êàðàíå – ñòàíäàðòåí, ñíÿã, âñúäåõîä, ïÿñúê è èçêëþ÷åíî ESP. Êàêòî êàçàõìå, êîëàòà ñå ñïðàâè ñ òðàñåòî îùå ïðè ïúðâèÿ ðåæèì, íî íèå íå ñå çàäîâîëèõìå ñ òîâà. Êàòî âñúäåõîä îïðåäåëåíî ñòîÿ äîñòà ïî-ñèãóðíà è ñòàáèëíà, ïîçâîëÿâàøå ïî-äîáðî óñêîðåíèå â çàâîèòå ñ íàé-ãîëåìè íåðàâíîñòè è ñìå ñèãóðíè, ÷å ìîæå äà ñå ñïðàâè è â äîñòà ïî-òåæêè óñëîâèÿ. Ïðè èçêëþ÷åíîòî ESP ïúê èìàøå äîñòà ïî-äîáðà äèíàìèêà è ïîçâîëÿâàøå ïî-ñúñòåçàòåëíî êàðàíå, äîêîëêîòî å âúçìîæíî ïðè àâòîìîáèë îò ïîäîáåí êëàñ. À íàøåòî òðàñå ñúùî èìàøå óäîáíè ìåñòà çà òàêîâà ðú÷êàíå.

íîòî ïðåäíî ïàíîðàìíî ñòúêëî, ïîçâîëÿâà äà âèæäàòå è íàé-ìàëêèòå äåòàéëè îò ïúòÿ è äà êîíòðîëèðàòå âñÿêà ñèòóàöèÿ. Óïðàâëåíèåòî ïî øîñåòàòà å íàïðàâî ñóïåð, ìàíåâðåíîñòòà å íà âèñîêî íèâî, à âîçèÿòà å ñòðàøíî ìåêà çà àâòîìîáèë îò òàêúâ êëàñ, íî âñå ïàê ãîâîðèì çà Peugeot. Êàòî äîáàâèì è îòëè÷íàòà øóìîèçîëàöèÿ, êîëàòà ñòàâà äîñòà ïîâå÷å îò äîáðà. À íàøàòà ðåöåïòà çà íåéíîòî åêñïëîàòèðàíå å ñëåäíàòà – öÿëà ñåäìèöà ãðàäñêî øîôèðàíå â èçïúëíåíèå íà ðàáîòíèòå çàäà÷êè. Ïðåç óèêåíäà íàòîâàðâàòå ñåìåéñòâîòî, â ãîëÿìàòà õëàäèëíà æàáêà ìóøêàòå áóòèëêà áÿëî âèíî è áåçàëêîõîëíà áèðà çà âîäà÷à (îñòàâà ìÿñòî è çà ñîê÷å), à â áàãàæíèêà ñëàãàòå ïîðòàòèâíî áàðáåêþ è åäíà-äâå òàðåëêè ñ ìðúâêè è ãàç êúì ïðèðîäàòà.

В купето са използвани само висококачествени материали

Хладилната жабка е допълнителна екстра към възможностите на автомобила

Лукс Ñëåä êàòî Peugeot 3008 íå ñå èçëîæè íà ÷åðíèÿ ïúò ðåøèõìå äà ãî ïîäêàðàìå ïàê íà àñôàëòà. Ïàê ùå ñå âúðíåì êúì èíòåðèîðà – ñêîðîñòíèÿò ëîñò å ðàçïîëîæåí âúâ âèñîêàòà öåíòðàëíà êîíçîëà, êîÿòî ïðåìèíàâà â ïîäëàêúòíèê. Òîâà ñúçäàâà óñåùàíå çà ñîëèäíà ïèëîòñêà êàáèíà è ãîëÿìà ñèãóðíîñò. Íàãëåä ñòðàííîòî ðåøåíèå, ñú÷åòàíî ñ âèñîêàòà ïîçèöèÿ íà âîäà÷à è îãðîì-

15


OFFROAD

Âðåìå çà âåñåëáà,

Ê

àëíî, ìîêðî, ãàäíî çà ðàçõîäêè. Êàêâî äà ïðàâèì â ñâîáîäíîòî âðåìå? Àìè âðåìå å çà âåñåëáà è çà off-road. Ïðè òîâà âå÷å íå å íåîáõîäèìî äà ïðèòåæàâàòå âèñîêîïðîõîäèì àâòîìîáèë çà äà ñè äîñòàâèòå óäîâîëñòâèå „íà ÷åðíî“. Äîñòàòú÷íî å äà èìàòå êàêâàòî è äà å êîëà, çà äà ñå äîáåðåòå äî íîâèÿ öåíòúð íà „Ñîôèà Àóòî“ â áëèçîñò äî Êðåìèêîâöè. Âñè÷êî îñòàíàëî å ñïîðåä âàøèòå æåëàíèÿ. Êîìïàíèÿòà äèëúð íà àâòîìîáèëèòå íà „Äæåíåðúë Ìîòúðñ“ ðàçøèðè äåéíîñòòà ñè è âå÷å ïðåäëàãà ATV, UTV è áúãèòà ïîä íàåì. Ìÿñòîòî íà øîóðóìà ïúê å èçêëþ÷èòåëíî ïîäõîäÿùî è äàëè ùå ïîåìåòå êúì Ñòàðà ïëàíèíà èëè êúì Ëîçåíñêàòà ïëàíèíà çàâèñè ñàìî îò âàñ. Íèå ëè÷íî ñå îãðàíè÷èõìå ñàìî äî off-road ïèñòàòà íà „Ñîôèà

16

Àóòî“. Çà îðúæèå íà íàøåòî çàáàâëåíèå ñå ñïðÿõìå íà UTV ìàøèíà è ñëåä êðàÿ èçîáùî íå ñúæàëÿâàõìå. Îñâåí, ÷å íå îáëÿêîõìå ïðåäïàçåí ãàùåðèçîí, â ðåçóëòàò íà êîåòî åäíî ïàëòî íàáúðçî ïîå êúì õèìè÷åñêîòî ÷èñòåíå. Íî ïîêîíêðåòíî – ïîëèãîíúò å ðàçäåëåí óñëîâíî íà äâå ÷àñòè, êîèòî íèå íàðåêîõìå óòúïêàíàòà ïèñòà è íåîáÿòíèòå ïîëåòà. Ïîä îòúïêàíà íå ðàçáèðàéòå ïî÷òè ãëàäêà, à êàëíà, íåðàâíà ñ äâà îãðîìíè ðîâà ïúëíè ñ âîäà, íî âñå ïàê î÷åðòàíà êàòî òðàñå – ñ àâòîìîáèëíè ãóìè ïîñî÷âàùè çàâîèòå. Òóê å ìîìåíòúò äà îòáåëåæèì, ÷å ATV, UTV ìàøèíèòå ñà íà êèòàéñêàòà ôèðìà HiSUN. Ïðîèçõîäúò îáà÷å íå áèâà äà âè ñìóùàâà íè íàé-ìàëêî. Âîçèëàòà ñà äîñòàòú÷íî çäðàâè, èçêëþ÷èòåëíî

íàäåæäíè è íÿìà äà âè èçîñòàâÿò äîðè â åäíîìåòðîâèÿ ðîâ ïúëåí ñ âîäà. Òîâà ãî êàçâàìå îò ñîáñòâåí îïèò. Îñâåí òîâà ñà ïðåìèíàëè EPA è E-mark ñåðòèôèêàöèÿ. Äâèãàòåëèòå íà ìàøèíèòå ñà îò 250 êóáèêà íàãîðå, êîåòî îçíà÷àâà ïîâå÷å ìîùíîñò è ïî-ñèëíè åìîöèè. Çà ëþáèòåëèòå íà âèñîêèòå ñêîðîñòè HiSUN è „Ñîôèÿ Àóòî“ ïðåäëàãàò HS450ATV-2 ñ äâèãàòåë è òðàíñìèñèÿ íà Subaru. Õàðàêòåðíîòî ïðè íåãî å, ÷å íÿìà íèêàêúâ ïðîáëåì ñ âèñîêàòà ñêîðîñò. È ãðàíèöèòå íà ðàçóìíîòî ñà ïðåäè îãðàíè÷åíèåòî íà êèëîìåòðàæà ìó. Íî äà ñå âúðíåì êúì íàøåòî çàáàâëåíèå. Îáùî âçåòî òî ñå ñúñòîåøå â ãàç


OFFROAD

âðåìå çà off-road

äî äóïêà, ïåðôåêòíî ñöåïëåíèå â êàëòà, óíèêàëíî èçæèâÿâàíå â äâàòà äúëáîêè ðîâà, íà èçõîäà íà êîèòî UTV ìàøèíàòà ïóøåøå êàòî êðåìèêîâñêè êîìèí ïðåç 80-òå ãîäèíè íà ìèíàëèÿ âåê. Áåëèÿò äèì íå áåøå îò ïîâðåäà, à îò ôàêòà, ÷å íàãîðåùåíèÿò àóñïóõ ñå äîêîñâà äî âîäàòà. Èëè èíà÷å êàçàíî – íèùî ñòðàøíî. Âúâ âòîðàòà ÷àñò íà ïèñòàòà èçæèâÿâàíåòî çàâèñè ñàìî îò âàøàòà ôàíòàçèÿ. Âúïðîñ íà ëè÷åí èçáîð å äàëè ùå íàñòúïèòå ïîâå÷å, èëè ïîìàëêî ãàçòà. Ñàìîòî òðàñå ùå âè

ïðåäëîæè íåóòúïêàíè òðåâè, ìàëêè äèâîðàñòÿùè ôèäàíêè, êîèòî äà ïîãàçèòå áåç óãðèçåíèÿ è íåðàâíîñòè, íà êîèòî ìîãàò äà âè èçïîïàäàò ïëîìáèòå. Íî, ïîâÿðâàéòå íè, òîâà å íåùî ïîâå÷å îò óäîâîëñòâèå. Åìîöèÿòà ñè çàñëóæàâà, àäðåíàëèíúò ñå âäèãà, à àêî ãî íàïðàâèòå ñúñ ñåìåéñòâîòî ñè, áúäåòå ñèãóðíè, ÷å ùå èìàòå òåìà çà ðàçãîâîð ïîíå åäíà ñåäìèöà... äî ñëåäâàùîòî ïîñåùåíèå. Àêî íàêðàÿ ðåøèòå äà

ñè êóïèòå ATV èëè UTV, çíàéòå, ÷å äîðè è çà òåçè ìàøèíè èìà åêñòðè êàòî ëåòè äæàíòè è òå ñå ïðîäàâàò â ñúùèÿ öåíòúð. È íå íà ïîñëåäíî ìÿñòî – äîêàòî ñå çàáàâëÿâàòå, ìîæåòå äà îñòàâèòå ëè÷íèÿ ñè àâòîìîáèë çà äèàãíîñòèêà è ðåìîíò â ñåðâèçà íà „Ñîôèÿ Àóòî“. Èìåííî â íåãî ñå ñãëîáÿâàò è ìàøèíèòå íà HiSUN.

17


ЛЕГЕНДИ

Ñàìî çà öåíèòåëè

Íàé-ðÿäêîòî Ferrari Âñè÷êè àâòîìîáèëè Ferrari ëè ñà êëàñèêà? Äà! À èìà ëè íÿêîé ïî-ñïåöèàëåí èçìåæäó òÿõ? Îïðåäåëåíî äà! Òîâà å ìîäåëúò 250 GTO. Òîé ñå ïðîèçâåæäà ñàìî òðè ãîäèíè – ìåæäó 1962 è 1964 ãîäèíà, à íà áÿë ñâÿò ñå ïîÿâÿâàò åäâà 36 áðîéêè. Âúïðåêè ëèìèòèðàíàòà ñåðèÿ, òîâà å ìîäåëúò îáÿâåí çà íàé-êðàñèâîòî Ferrari. Çàùî âè çàíèìàâàìå ñ íåãî? Åäèí îò òåçè 36 óíèêàòà å îáÿâåí çà ïðîäàæáà îò RM Auctions.

Моделът Àâòîìîáèëúò å íàïðàâåí åäèíñòâåíî è èçöÿëî ñúñ ñúñòåçàòåëíà öåë è ëîãè÷íî êîìôîðòúò ïðè íåãî å îñòàâåí íà çàäåí ïëàí çà ñìåòêà íà äèíàìèêàòà, ñòàáèëíîñòòà è óïðàâëåíèåòî. Ferrari ðàçðàáîòâà 250 GTO êàòî íàñëåäíèê íà 250 GT SWB ñ öåë äà çàùèòè çàâîþâàíèòå ñè ïîçèöèè â ñúñòåçàíèÿ êàòî 24 ÷àñà íà Ëüî Ìàí. È àâòîìîáèëúò óñïÿâà äà äîíåñå êóï ïîáåäè îò íàé-ðàçëè÷íè íàäïðåâàðè. Ïîÿâàòà íà 250 GTO îáà÷å å ñâúðçàíà ñ êóï ïåðèïåòèè. Ïðåç 60-òå ãîäèíè íà ìèíàëèÿ âåê ÔÈÀ èìà æåëåçíè ïðàâèëà çà õîìîëîãàöèèòå – çà äà ìîæå åäèí àâòîìîáèë äà ñå ñúñòåçàâà, òîé òðÿáâà äà å â ñåðèéíî ïðîèçâîäñòâî ïîíå åäíà ãîäèíà. Ñëåä òîâà ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò ñïåöèàëíè êóïåòà, íî ñ ðàçëèêà íå ïîâå÷å îò 5% îò òåãëîòî. Ferrari óñïÿâà äà èçöåäè ïðàâèëíèêà äî êðàåí ïðåäåë. Ìàñîâàòà âåðñèÿ íà àâòîìîáèëà ñå íàðè÷à Lusso, à ïðè 250 GTO êàðîñåðèÿòà

18

å ñ 165 ìì ïî-äúëãà è 76,2 ìì ïî-íèñêà îò ñòàíäàðòíèÿ ìîäåë. Ïîä êàïàêà ñå êðèå òðèëèòðîâ V12 äâèãàòåë ñ øåñò êàðáóðàòîðà Weber. Çàðàäè åêñòðèòå âúâ ôîðìóëÿðà çà ó÷àñòèå Ferrari çàÿâÿâàò è 250 GT SWB.  êðàéíà ñìåòêà îò ÔÈÀ èçïðàùàò äúëãîî÷àêâàíèÿ îòãîâîð: „250 GT Omologato“ Èìåííî òîâà êëåéìî äàâà èìåòî íà ñúñòåçàòåëíèòå ìîäåëè íà „÷åðíèòå êîí÷åòà“ ìåæäó 1962 è 1964 ãîäèíà – 250 GTO. Ðåçóëòàòúò å íàëèöå – òèìúò îò Ìàðàíåëî ïå÷åëè GT øàìïèîíàòà ïðåç 1962 è 1963 ã. Ïðåç 1964 ã. ïðèçúò îòíîâî å çà Ferrari, íî ñ 250 LM. Êðàÿò íà ëåãåíäàòà 250 GTO íàñòúïâà В началото на 60-те години Ferrari 250 GTO е почти без конкуренция на пистите

ïðåç ñúùàòà ãîäèíà. Åâðîïà å çàëÿòà îò àìåðèêàíñêè V8 àãðåãàòè, ñ êîèòî èòàëèàíñêèÿò áîåö íå ìîæå äà ñå ñïðàâè è ìîäåëúò å èçîñòàâåí.

Легенда Áîãàòàòà èñòîðèÿ, óíèêàëíèòå ïîñòèæåíèÿ è àòðàêòèâíèÿò âúíøåí âèä îáà÷å ïðåâðúùàò ìîäåëà 250 GTO â íåùî ïîâå÷å îò êëàñè÷åñêè àâòîìîáèë. Çà âñåêè àâòîìàíèàê òîâà å íåùî êàòî ñâåùåííèÿ ãðààë, à çà âñåêè åêñöåíòðè÷åí ìèëèàðäåð ñ àôèíèòåò êúì àâòîìîáèëèòå å âúïðîñ íà ÷åñò äà ãî ïðèòåæàâà â êîëåêöèÿòà ñè. Ïðåäè ãîäèíè åäèí îò


ЛЕГЕНДИ 36-òå åêçåìïëÿðà áåøå ïðîäàäåí çà 30 ìëí. äîëàðà. Ñåãà îò RM Auctions âñå îùå íå ñà ðàçêðèëè íà÷àëíàòà ñóìà, îò êîÿòî ùå òðúãíå íàääàâàíåòî, íî å ïî÷òè ñèãóðíî, ÷å òÿ ùå áúäå èìåííî îêîëî òàçè öåíà.

„Ferrari GTO å íàèñòèíà åäèí îò íàéèçâåñòíèòå è æåëàíè àâòîìîáèëè íà ñâåòà. Òîé ñå å ïðåâúðíàë â èêîíà. Íèå ïðåäîñòàâÿìå íà êîëåêöèîíåðèòå ðÿäêàòà âúçìîæíîñò äà ñå ñäîáèÿò ñ ïàð÷å îò àâòîìîáèëíàòà èñòîðèÿ. Êîëàòà, êîÿòî ùå áúäå ïðîäàäåíà å ñ íîìåð íà øàñèòî 4675 GT“, îáÿâè óïðàâëÿâàùèÿò äèðåêòîð íà RM Auctions – Åâðîïà Ìàêñ Ãèðàðäî. Òîé íå ïðîïóñíà äà îòáåëåæè ôàêòà, ÷å â ïåðèîäà 1962-1964 ã. òåçè àâòîìîáèëè ñà ñòðóâàëè 18 000 äîëàðà, à â ìîìåíòà ñòîéíîñòòà èì íàäõâúðëÿ $30 ìëí.

Другите уникати Rolls-Royce 40/50 HP Phantom I Open Tourer Ãîäèíà . . . . . . . . . . . . . . . . .1926 Íîìåð íà øàñèòî . . . . . . . 6YC Ïðîèçâåäåí ñïåöèàëíî ïî ïîðú÷êà íà ìàõàðàäæàòà íà Íàìïàðà. Àâòîìîáèëúò å èçâåñòåí êàòî À ë ó ì è í è å â àò à ñêóëïòóðà çàðàäè ìåòàëà, îò êîéòî å èçðàáîòåíî êóïåòî.

Rolls-Royce 40/50 HP Phantom II Continental Cabriolet Ãîäèíà . . . . . . . . . . . . . . . . .1934 Íîìåð íà øàñèòî . . . . . 188PY Òîçè àâòîìîáèë å ñìÿòàí çà åäèí îò íàé-çàáåëåæèòåëíèòå â öÿëàòà èñòîðèÿ íà Rolls-Royce. Òîé å ïðîèçâåäåí çà ìàõàðàäæàòà íà Ðàæêîò, à îùå ñ ïðîåêòèðàíåòî ìó å çàìèñëåí êàòî ïðåäñòàâèòåëíî âîçèëî çà ñïåöèàëíè öåðåìîíèè. Ïî êúñíî, ïðåç 1960 ã., êîëàòà ñå çàâðúùà â Àíãëèÿ, à ïðåç 1977 ã. ñå âêëþ÷âà â Rolls-Royce ïàðàäà ïðåä àíãëèéñêàòà êðàëèöà Åëèçàáåò II. 50 ãîäèíè ïî-êúñíî îòíîâî äåôèëèðà ïðåä íåÿ. Ñðåä åêñòðèòå íà âîçèëîòî ñà äîðè è äîïúëíèòåëíè ôàðîâå, ïðåäíàçíà÷åíè äà ñëåäâàò ïîñîêàòà íà âîëàíà.

История Îò RM Auctions ïðèçíàõà, ÷å àâòîìîáèëúò, êîéòî ùå îáÿâÿò çà ïðîäàí, å ñ áîãàòà èñòîðèÿ îò ðàëè øàìïèîíàòèòå.  ìîìåíòà òîé å ñîáñòâåíîñò íà ÿïîíåöà Éîøèõî Ìàöóäà, êîéòî óñïÿë äà ÿ çàêóïè ïðåç 1996 ã. Ñëåä êàòî ÿ ñòîïàíèñâàë â ïðîäúëæåíèå íà 14 ãîäèíè, íàé-íàêðàÿ áèçíåñìåíúò ðåøèë äà ñå ðàçäåëè ñ óíèêàëíîòî âîçèëî è ïîòúðñèë ñúäåéñòâèåòî íà RM Auctions. Íàøèÿò ñúâåò å: àêî èìàòå íåîãðàíè÷åíè âúçìîæíîñòè è ñòðàñò êúì êëàñè÷åñêèòå àâòîìîáèëè – õâúðëÿéòå ïî åäíî îêî êúì òúðãîâåòå íà êîìïàíèÿòà. Ïðåç òàçè ãîäèíà íà òúðã ùå ñå ðàçèãðàÿò îùå êóï ëåãåíäàðíè âîçèëà.

Delahaye 135 MS Competition Cabriolet Ãîäèíà . . . . . . . . . . . . . . . . .1938 Íîìåð íà øàñèòî . . . . . .49197 Óíèêàëåí ñïîðòåí àâòîìîáèë ñ áîãàòà èñòîðèÿ, íå ñàìî íà ïèñòèòå, íî è íà êóï êîíêóðñè ñëåä òîâà. Èçïúëíåíèåòî å äúëãà áàçà ñ êóïå, ïðîåêòèðàíî îò Figoni & Falaschi. Àâòîìîáèëúò å èìàë åäèí ñîáñòâåíèê â ïðîäúëæåíèå íà 42 ãîäèíè, à ñëåä òîâà å íàïúëíî ðåñòàâðèðàí ñïîðåä ñòàíäàðòèòå íà Pebble Beach ñ òàïèöåðèÿ îò èçâåñòíàòà è äîñòà ñêúïà äèçàéíåðñêà êúùà Õåðìåñ. Ñàëîíúò è áàãàæíèêúò ñà âúçñòàíîâåíè âúâ âèäà, â êîéòî ñà áèëè, êîãàòî àâòîìîáèëúò å íàïóñíàë ôèðìåíèÿ çàâîä.

19


УНИКАТ

Chevrolet Corvette

Corvette от 1956 г.

Èñòèíñêèÿò ñïîðòåí ÿíêè 1948

ãîäèíà. ÑÀÙ òðèóìôèðà âúâ Âòîðàòà ñâåòîâíà âîéíà.  ãîäèíèòå ñëåä íåÿ îáà÷å àâòîèíäóñòðèÿòà â ñòðàíàòà ñå çàíèìàâà ïðåäèìíî ñ ìàñîâè âîçèëà, à ëþáèòåëèòå íà ñèëíèòå óñåùàíèÿ çàä âîëàíà ñå íàëàãà äà ðàç÷èòàò íà àíãëèéñêèÿ âíîñ. Òðè ãîäèíè ïî-êúñíî Äæåíåðúë Ìîòúðñ ðåøàâàò äà ïðîìåíÿò ñòàòóêâîòî. Òàêà ñå ðàæäà ëåãåíäàòà Corvette. Ïúðâîíà÷àëíî âîçèëîòî ñå å ïðîèçâåæäàëî ñ ìàñîâè ÷àñòè, íî â ëèìèòèðàíè ñåðèè. Äèçàéíúò å ïîâåðåí íà ãåíèÿ â îáëàñòòà Õàðëè Úðë. Èíîâàöèÿòà îáà÷å å äðóãà – çà êóïåòî ñå èçïîëçâà åäèí íîâ ìàòåðèàë, à èìåííî ôèáðîñòúêëî. Òàêà Corvette âëèçà â èñòîðèÿòà íå ñàìî êàòî ïúðâèÿ àìåðèêàíñêè ñïîðòåí àâòîìîáèë, íî è êàòî ïúðâîòî âîçèëî ïóñíàòî â ñåðèéíî ïðîèçâîäñòâî ñ êóïå îò ôèáðîñòúêëî. Íàé-ìîùíèÿò äâèãàòåë â òîâà ïîêîëåíèå íà ìîäåëà å 3853 êóáèêîâ ñ ìîùíîñò 115 êîíñêè ñèëè, íàëè÷íè ïðè 3600 îáîðîòà â ìèíóòà. Öåëèòå ïðåä ïúðâèÿ àìåðèêàíñêè ñïîðòåí àâòîìîáèë ñà äà ñå êîíêóðèðà ñ Jaguar XK120. Áðèòàíåöúò èìà 160 êîíñêè ñèëè è ñúðåâíîâàíèåòî íå å ìíîãî ðàâíîñòîéíî. Çàòîâà àãðåãàòúò íà Corvette íàáúðçî

20

å òóíèíãîâàí – ïîâèøåíà å êîìïðåñèÿòà. Êîëÿíîðàçïðåäåëèòåëíèÿò âàë å ïîäìåíåí ñ íîâ, ñ ïî-äåáåëè ïîâäèãà÷è è òðè êàðáóðàòîðà. Òàêà ìîùíîñòòà ñå óâåëè÷àâà äî 150 ê.ñ. Ïðåç 1953 ãîäèíà êîëàòà å ïîêàçàíà è 300 áðîéêè ñëèçàò îò êîíâåéðà â Ìè÷èãàí.

Проблеми Íî öèôðèòå íå ñà âñè÷êî. Ïî ïîêàçàòåëè Corvette ïî íèùî íå îòñòúïâà

íà áðèòàíñêèÿ âíîñ – èìà çàâèäíà ìîùíîñò, óñêîðÿâà äîñòàòú÷íî áúðçî. Ïðîáëåìúò å â ñòàáèëíîñòòà. Êîëàòà îïðåäåëåíî íå ñå äúðæè äîáðå â çàâîèòå è ïîâåäåíèåòî º íà ïúòÿ íå å òîâà, êîåòî ñå î÷àêâà îò ñïîðòåí àâòîìîáèë. Ïðåç 1955 ã. ïîä êàïàêà íà Corvette å ñëîæåí íîâ 4343 ê ó á è êî â äâèãàòåë

“Бащата на Corvette“ Зора Аркус Дунтов и една от найкрасивите му рожби, набор 1963


УНИКАТ ñ ìîùíîñò 195 ê.ñ. Äîðè è òîâà îáà÷å íå ïîìàãà. Æèâîòúò íà ïúðâîòî ïîêîëåíèå íà ìîäåëà å ïðåêðàòåí ñàìî ñëåä 4640 ïðîäàäåíè åêçåìïëÿðà.

Спасител Òîãàâà íà ñöåíàòà ñå ïîÿâÿâà åäèí ðóñêè åâðåèí – Çîðà Àðêóñ Äóíòîâ. Òîé çàïî÷âà ðàáîòà â Chevrolet ïðåç 1953 ãîäèíà, íî ðàçãðúùà ïúëíèÿ ñè ïîòåíöèàë åäâà ïðåç 1956 ã. ×îâåêúò ïðîñòî ïðàâè íÿêîëêî ïðîìåíè â îêà÷âàíåòî íà àâòîìîáèëà è çíà÷èòåëíî ïîäîáðÿâà ïîâåäåíèåòî ìó â çàâîèòå. Òàêà ìîäåëúò ñòàâà ïî÷òè ñúâúðøåí, à Äóíòîâ âëèçà â èñòîðèÿòà êàòî „Áàùàòà íà Corvette“. Óñïîðåäíî ñúñ ñòàáèëíîñòòà å ïîâèøåíà è ìîùíîñòòà. Ñòàíäàðòíèÿò V8 äâèãàòåë âå÷å å ñ 210 ê.ñ., à êàòî îïöèÿ ñå ïðåäëàãà âòîðè ÷åòèðèêàìåðåí êàðáóðàòîð, êîéòî âäèãà ìîùíîñòòà íà 225 êîíÿ. Äèçàéíúò ñúùî å ïèïíàò – ïåðêèòå íà çàäíèöàòà èç÷åçâàò, ïîÿâÿâàò ñå âäëúáíàòèíè íà ñòðàíè÷íèòå âðàòè, à ôàðîâåòå ñà ïðåìåñòåíè â ïðåäíàòà ÷àñò íà êàëíèöèòå. Òîâà, êîåòî âðúùà äîâåðèåòî â Corvette îáà÷å, å èìåííî Äóíòîâ. Òîé çàïèñâà ñêîðîñò îò 241 êì/÷ íà ëåãåíäàðíàòà ïèñòà „Äàéòîíà Áèé÷“ è àìåðèêàíöèòå íàïðàâî ïîëóäÿâàò ïî ìîäåëà. Äî êðàÿ íà 1956 ã. ñà ïðîèçâåäåíè áëèçî 3500 áðîéêè, à äî 1962 ã. òå ñà 14 531. Ïðåç òåçè ãîäèíè ïðîìåíèòå â äèçàéíà ñà ïî÷òè íåçàáåëåæèìè, íî ìîùíîñòòà ïîñòîÿííî ñå óâåëè÷àâà. Òÿ äîñòèãà äî 360 ê.ñ. âúâ âåðñèÿòà ñ ïîäîáðåíàòà ãîðèâíà ñèñòåìà.

Изнесената встрани изпускателна система е опция при Corvette от 1963 година äâèãàòåë ñ ãîëÿì ìîíîáëîê è ìîùíîñò 425 ê.ñ. Òîâà ãî ïðèíóæäàâà äà íàïðàâè õàðàêòåðíàòà èçäóòèíà íà ïðåäíèÿ êàïàê. Ñèëóåòúò íà îáíîâåíèÿ Corvette å íàèñòèíà óíèêàëåí è íàïîäîáÿâà áóòèëêà îò „ÊîêàÊîëà“. Ïðåäíèöàòà íà òðåòîòî ïîêîëåíèå å ëåêî ïîâäèãíàòà è çàîñòðåíà, à ôàðîâåòå ñå ïðèáèðàò íàâúòðå. Çà êàïàê íà àâòîìîáèëíèòå ïèëîòè èì ñå ïðåäëàãà L88 äâèãàòåë, êîéòî ìîãàò äà òóíèíãîâàò ñàìè. Íà÷èíèòå çà ïîâèøàâàíå íà ìîùíîñòòà ñà àëóìèíèåâà ãëàâà, ñúñòåçàòåëíè ðàçïðåäåëèòåëíè âàëî-

Ïîÿâàòà íà òðåòîòî ïîêîëåíèå Corvette ïðåç 1963 ãîäèíà óâåëè÷àâà äâîéíî ïðîäàæáèòå íà ìîäåëà

âå è äîðè 7-ëèòðîâ àãðåãàò.  êðàÿ íà ïîäîáðåíèÿòà ìîùíîñòòà íàäõâúðëÿ 560 ê.ñ. Òîâà íå îñòàâà íåçàáåëÿçàíî îò àìåðèêàíöèòå è îùå ñ ïîÿâàòà íà òðåòîòî ïîêîëåíèå ðúñòúò â ïðîäàæáèòå íà Corvette å 50 %. Òàçè òåíäåíöèÿ êúì óâåëè÷àâàíå íà ïàçàðíèÿ äÿë ïðîäúëæàâà ïðåç öåëèÿ æèâîò íà òðåòàòà ñåðèÿ – äî 1968 ãîäèíà. Ñëåäâà íîâ äèçàéí, íîâè ïîäîáðåíèÿ è îùå ïî-óñïåøíè ïàçàðíè ïðîäàæáè. Áåçñïîðíî îáà÷å êîëèòå îò âòîðîòî è îñîáåíî îò òðåòîòî ïîêîëåíèå ñå ñìÿòàò çà íåùî ïîâå÷å îò êëàñè÷åñêè. Êîðâåò îò 1956 ãîäèíà â ñðàâíèòåëíî íàïðåäíàëà ñòåïåí íà ðåñòàâðàöèÿ ìîæå äà ñå íàìåðè çà îêîëî 40 000 åâðî. Åñòåñòâåíî, äîâúðøèòåëíèòå ðàáîòè ïî ïóñêàíåòî ìó â äâèæåíèå ùå ãëúòíàò íåìàëêî ïàðè, íî ïúê êîëàòà ñè çàñëóæàâà.

Голямата промяна Áåçñïîðíî íàé-äîáðèòå âðåìåíà çà Corvette çàïî÷âàò ñëåä 1963 ã. Òîãàâà çà ïúðâè ïúò â ãàìàòà âëèçà êóïå âåðñèÿ, à ðîóäñòúðúò ñúñ ñâàëÿù ñå òâúðä ïîêðèâ ñå ïðåäëàãà êàòî åêñòðà. Æàæäàòà çà âèñîêà ñêîðîñò å íåóòîëèìà, çàòîâà Äóíòîâ íàìèðà íà÷èí äà ïðèáåðå ïîä êàïàêà íîâ 6,5 ëèòðîâ V8

Corvette 1977 година е един от последните модели на Дунтов

21


АВТОСПОРТ

Кими Райконен

Ìåæäó î÷àêâàíèÿòà è ñòàòèñòèêàòà Текст: ДИМИТЪР ГЕОРГИЕВ Òî÷íî òðè ñåçîíà ñëåä êàòî ñå èçêà÷è íà âúðõà âúâ Ôîðìóëà 1 Êèìè Ðàéêîíåí ñè íàìåðè íîâî ïðåäèçâèêàòåëñòî. Òîé çàãúðáè íàé-êîìåðñèàëíèÿ àâòîìîáèëåí ñïîðò è îò íîâèÿ ñåçîí ùå ìåðè ñèëè âúâ WRC øàìïèîíàòà ñ åêèïà íà Citroen Junior Team. Òîçè òðàíñôåð ïîñòàâÿ ìíîãî âúïðîñèòåëíè. Íå ñàìî, çàùîòî îáùîòî ìåæäó Ôðìóëà 1 è WRC å ñàìî â òîâà, ÷å âîçèëàòà ñå çàäâèæâàò îò äâèãàòåë ñ âúòðåøíî ãîðåíå, íî è çàðàäè ôàêòà, ÷å òåìåðóòúò Êèìè ùå ñå ñúñòåçàâà â ñïîðò, â êîéòî íàé-âàæíîòî íåùî å ñèíõðîíúò ñ íàâèãàòîðà. À ïðÿêîðúò – Àéñìåí (Ëåäåíèÿ), å ëåïíàò íå ñàìî çàðàäè ñêàíäèíàâñêàòà ìó ðîäèíà, íî è çàðàäè îñîáåíèÿ ìó íðàâ. Òîé å ìúë÷àëèâ, ãîâîðè ìàëêî, ñàìî êîãàòî èìà íóæäà è ïðèåìà ïðåêàëåíî íàâúòðå îòïðàâåíèòå ìó êðèòèêè. Òàêà ÷å çà ôåíîâåòå íà ðàëè øàì-

22

ïèîíàòà ïî-èíòåðåñíîòî ùå å êàê ùå ñå ñðàáîòÿò Ðàéêîíåí è áúäåùèÿò ìó íàâèãàòîð Ðåé Ëèíäñòðüîì. Êúì òîçè ìîìåíò äâàìàòà èçãëåæäàò êàòî ïîòåíöèàëíî ìíîãî äîáúð åêèï, êîéòî òåïúðâà ùå ðàçêðèâà èñòèíñêèòå ñè âúçìîæíîñòè. Êèìè ñå âïóñíà â ðàëè Ôèíëàíäèÿ îùå ïðåç ìèíàëèÿ ñåçîí, ìíîãî ïðåäè òîòàëíî äà ñå îòåã÷è îò ïîëèòèêàòà âúâ Ôîðìóëà 1, à äåáþòúò ìó áå äîñòà ïðîòèâîðå÷èâ. Òîé êàòàñòðîôèðà âúâ âòîðèÿ äåí íà íàäïðåâàðàòà, â ìîìåíò, â êîéòî áå íà 15-òà ïîçèöèÿ è íà 3-òî ìÿñòî â ñâîÿ êëàñ S2000. Âúïðåêè èíöèäåíòà ïðåäñòàâÿíåòî ìó äàäå ïîâîä çà îïòèìèçúì. „Êèìè ñå ñïðàâè îòëè÷íî, ïî-äîáðå îòêîëêîòî î÷àêâàõ. Âèäÿ ñå, ÷å èìà èçêëþ÷èòåëíî ÷óâñòâî êúì êîëàòà è ìîæå äà ÿ èçïîëçâà ìíîãî ïî-äîáðå îò

êîíêóðåíòèòå ñè, êîèòî ãîäèíè íàðåä ñà â íàøèÿ ñïîðò“, çàÿâè íàâèãàòîðúò ìó Ëèíäñòðüîì. Íåãîâîòî ìíåíèå ïúê ìîæå äà ìèíå çà åêñïåðòíî êàòî ñå èìà ïðåäâèä îïèòúò ìó îò ðàáîòàòà ñ ëåãåíäàðíèÿ Òîìè Ìàêèíåí. Ñâåòîâíèÿò ðàëè øàìïèîí îò 2003 ã. íîðâåæåöúò Ïåòåð Ñîëáåðã, êîéòî ùå áúäå åäèí îò êîíêóðåíòèòå íà Ðàéêîíåí ïðåç ñëåäâàùèÿ ñåçîí, ñúùî íå ïåñòè ñóïåðëàòèâèòå. „Êèìè å ìíîãî äîáúð ïèëîò è ìèñëÿ, ÷å ñëåä êàòî ñå íàó÷è íà îñíîâíèòå ïðàâèëà, êàòî íàïðèìåð êàê ñå ðàáîòè ñ íàâèãàòîðà, ùå èçíåíàäà ìíîãî åêñïåðòè. Âå÷å ãî âèäÿõìå êîëêî å áúðç è ìèñëÿ, ÷å àêî èìà êîíêóðåíòíîñïîñîáíà êîëà, ùå ìîæå äà çàâúðøè ìåæäó òðåòî è ïåòî ìÿñòî â íÿêîè îò ñúñòåçàíèÿòà. Ôàêò å, ÷å êîãàòî åäèí ïèëîò

Àéñìåí òðÿáâà äà ñïå÷åëè áèòêàòà ñúñ ñåáå ñè


АВТОСПОРТ ìîæå äà êàðà, òîé å äîáúð íàâñÿêúäå“, äîïúëíè Ñîëáåðã. Ïîäîáíî ïðèçíàíèå íàèñòèíà çàñëóæàâà âíèìàíèå. Îñîáåíî ñëåä êàòî å íàïðàâåíî ìíîãî ïðåäè Êèìè äà òðúãíå íà áîé çà òðîôåÿ, âúâ âðåìåòî, êîãàòî ôèíëàíäåöúò îùå îïèïâà ðàçëèêèòå ìåæäó åäíîìåñòíèÿ áîëèä è ñúñòåçàòåëíèÿ àâòîìîáèë. Íî, äîòóê ñ áëàãîïðèÿòíèòå çà Ðàéêîíåí îòçèâè! Èñòîðèÿòà ïîêàçâà, ÷å ìíîãî ìàëêî ñúâðåìåííè ïèëîòè îò F1 ñà îïèòàëè ïúòÿ, ïî êîéòî å òðúãíàë Àéñìåí, à ðåçóëòàòèòå èì ñà áèëè ïî÷òè ïëà÷åâíè. Ïîñëåäíèÿò øàìïèîí îò Ôîðìóëà 1, ïðîáâàë ñå â ðàëè øàìïèîíàòèòå, å Äæèìè Êëàðê. Àêî íå ñòå ÷óâàëè òîâà èìå, ïðè÷èíàòà å, ÷å ãîâîðèì çà 1966 ã. Âúïðîñíàòà ãîäèíà å íàé-âåëèêàòà â èñòîðèÿòà íà àíãëèéñêèÿ ñïîðò. Çà ôóòáîëà å ÿñíî – ðîäåí å Åðèê Êàíòîíà. À Äæèìè Êëàðê ñ Ëîòóñ ñå âïóñêà â Ãðàíä Ïðè íà Âåëèêîáðèòàíèÿ. 30 ãîäèíè ïî-êúñíî Ìàðòèí Áðàíäúë, êîéòî íÿìà ïîáåäà â ñòàðò îò Ôîðìóëà 1, ñúùî ñòàðòèðà â ðàëèòî íà àëáèîíà, íî èçâúí êëàñèðàíåòî. Ïîñëåäíèÿò àêòèâåí ïèëîò îò íàé-êîìåðñèàëíàòà ïèñòîâà íàäïðåâàðà, êîéòî ñå å ñúñòåçàâàë â Ñâåòîâíèÿ ðàëè øàìïèîíàò, å äðóã áðèòàíåö – Äåðåê Ëîðóèê. Ïðåç 1990 ãîäèíà òîé ó÷àñòâà âúâ WRC ñ åêèïà íà Ñóáàðó, íî êëàñèðàíåòî ìó å íåçàïîìíÿùî ñå. Ñëåä Ëîðóèê èìà îùå åäèí F1 äåÿòåë, îïèòàë êúñìåòà ñè â ðàëè øàìïèîíàòà. Ñòàâà äóìà çà òåñòïèëîòà íà Ïðîñò è Òîéîòà Ñòåôàí Ñàðàçèí. Ôðàíöóçèíúò èìà åäèí ñòàðò âúâ Ôîðìóëà 1 – ïðåç 1999 ãîäèíà ó÷àñòâà ñ áîëèä íà Ìèíàðäè íà Ãðàí ïðè íà Áðàçèëèÿ. À ïðåç 2004 ã. å âòîðè ïèëîò â åêèïà íà Ñóáàðî âúâ WRC. Ñåãà Êèìè Ðàéêîíåí òðÿáâà äà ïîêàæå êîé ãðåøè – åêñïåðòèòå èëè öèôðèòå. Àêî òîé ñå ñïðàâè äîáðå â ðàëè øàìïèîíàòà, å ïî÷òè ñèãóðíî, ÷å è äðóãè àñîâå îò F1 ùå ïîñëåäâàò ïðèìåðà ìó. Ïîëÿêúò Ðîáåðò Êóáèöà å ñòðàñòåí ôåí íà WRC è ÷åñòî ïðèñúñòâà íà ñúñòåçàíèÿòà. Ïîíÿêîãà òîé ñå ïóñêà â îòäåëíè îòñå÷êè ñúñ ñîáñòâåí àâòîìîáèë. Íàñêîðî Êóáèöà âçå ó÷àñòèå è âúâ ôðåíñêîòî Rali Du Var ñ Ðåíî è çàâúðøè íà 29-òà ïîçèöèÿ. Ãåðìàíåöúò Ñåáàñòèÿí Ôåòåë, êîéòî ìèíàëàòà ãîäèíà ñå ïðåäñòàâè ïîâå÷å îò óñïåøíî ñ Ðåä Áóë, ñúùî íå êðèå ñòðàñòòà ñè êúì ðàëè øàìïèîíàòà, ñëåä êàòî áå çðèòåë íà íàäïðåâàðàòà âúâ Ôðàíöèÿ. À íà äðóãàòà ñòðàíà íà ìåäàëà å ïîñëåäíàòà ëåãåíäà íà WRC – øåñòêðàòíèÿò ñâåòîâåí øàìïèîí ñúñ Ñèòðîåí Ñåáàñòèåí Ëüîá. Òîé íàïðàâè íÿêîëêî îáåùàâàùè òåñòà ñ Ðåä Áóë ìèíàëàòà ãîäèíà è ñå íàäÿâàøå äà ó÷àñòâà çà Òîðî Ðîñî â Ãðàí ïðè íà Àáó Äàáè, íî íå ïîëó÷è Ñóïåðëèöåíç îò ÔÈÀ. Òîâà îáà÷å íå îçíà÷àâà, ÷å ôðàíöóçèíúò òîòàëíî å çà÷åðêíàë Ôîðìóëà 1 êàòî ïåðñïåêòèâà.

Ïåòåð Ñîëáåðã: “Êîãàòî åäèí ïèëîò ìîæå äà êàðà, òîé å äîáúð íàâñÿêúäå”

Кими ще се поти в рали шампионата, след като се нацупи на политиката във Формула 1

23


АВТОСПОРТ

Çàâðúùàíåòî íà êðàëÿ 14

ìàðò 2010 ãîäèíà – òîâà å äàòàòà, êîÿòî âñè÷êè ëþáèòåëè íà àâòîìîáèëíèÿ ñïîðò î÷àêâàò ñ íåòúðïåíèå. Òîãàâà â Áàõðåéí ùå ñå ñëó÷è íåùî çíàìåíàòåëíî. Êðàëÿò íà Ôîðìóëà 1 ùå ñå çàâúðíå íà òðàñåòî. Ñëåä êðàòêà ïàóçà Ìèõàåë Øóìàõåð îòíîâî ùå êàðà â íàé-áúðçèÿ ñïîðò è ùå âúçâúðíå ïîçàãóáèëèÿ ìó ñå áëÿñúê. Íî ìîíåòàòà èìà äâå ñòðàíè. Âúïðåêè åíòóñèàçìà ïîðîäåí îò çàâðúùàíòåòî íà Ïèëåòî, îñòàâà îòâîðåí âúïðîñúò äàëè Ìèõàåë å ãîòîâ îòíîâî äà ñå ïðåäñòàâè íà ïîçíàòîòî íèâî. Çà íèêîãî íå å òàéíà, ÷å â ïîñëåäíèòå ãîäèíè òîçè ñïîðò äîñòà ñå ïðîìåíè è íå å ÿñíî äàëè æèâàòà ëåãåíäà ùå óñïåå äà ñå íàïàñíå êúì ìîäåðíèòå òå÷åíèÿ. Îùå ïîâå÷å, ÷å ñåãà òîé ùå êàðà áîëèä íà Ìåðöåäåñ, à íå Ôåðàðè – àâòîìîáèëà, ñ êîéòî ìîæåøå äà èçïðåâàðè è âÿòúðà.

îòíîøåíèå, íî Ìèõàåë ïðîìåíÿ òîâà. Îùå â ïúðâèÿ ñè ñåçîí òîé çàïèñâà íåî÷àêâàíèòå òðè ïîáåäè, ìàêàð àâòîìîáèëúò ìó äà å ïîâå÷å îò ñëàá. Ïîñëåäíîòî ñå äîêàçâà îò êóï ãàôîâå, ñúïúòñòâàùè ïðåäñòàâÿíåòî ìó – êîëàòà îòïàäà â çàãðÿâàùàòà îáèêîëêà, îò áîëèäà ìó ïîñòîÿííî èçõâúð÷àò ðàçíè ÷àðêîâå, à íà ïðàâèòå òîé òðÿáâà äà ñè íàâåæäà ãëàâàòà íàñòðàíè, çà äà âëèçà äîñòàòú÷íî âúçäóõ â åúðáîêñà. Ïèëåòî îáà÷å èìà ñâîÿ âèçèÿ çà íå-

ùàòà è íàáúðçî óñïÿâà äà ÿ íàëîæè. Ïúðâàòà ìó êàðäèíàëíà ïðîìÿíà å ìîäåðíèÿò „íèñúê“ íîñ íà áîëèäà, êîéòî å âúâåäåí â óïîòðåáà, çàðàäè íåñêîïîñàíàòà àåðîäèíàìèêà. Çà âòîðèÿ ìó ñåçîí â åêèïà å ïðèâëå÷åí òåõíè÷åñêèÿò ãåíèé Ðîñ Áðàóí – ÷îâåêà, ñ êîéòî ùå ðàáîòè è ñåãà â Ìåðöåäåñ GP. Ðåçóëòàòèòå íå çàêúñíÿâàò è îùå ïðåç 1997 ãîäèíà Øóìàõåð å â áèòêàòà çà òèòëàòà ñðåùó Æàê Âèëíüîâ. Íàêðàÿ ãóáè, èçâúðøâàéêè íàé-ãîëÿìàòà ãëóïîñò â êàðèåðàòà ñè

Маркетинг Îò Ìåðöåäåñ ïðèçíàõà, ÷å ïðèâëè÷àíåòî íà Øóìàõåð â åêèïà å ïî-ñêîðî ìàðêåòèíã òðèê. Ïèëåòî ìîæå äà ñòèìóëèðà ïðîäàæáèòå íà àâòîìîáèëèòå íà ìàðêàòà. Íî å ôàêò è, ÷å âñè÷êè î÷àêâàò îò íåãî â êðàÿ íà ãîäèíàòà áîëèäèòå íà êîìïàíèÿòà äà ñà ñðåä íàé-áúðçèòå âúâ Ôîðìóëà 1. Ñ ãîäèíèòå Ìèõàåë å äîêàçâàë, ÷å ìîæå äà ðàçâèå âñåêè åäèí àâòîìîáèë. Çà ñïðàâêà – ïúðâèÿò ìó ñåçîí âúâ Ôåðàðè. Ïðåç 1996 ãîäèíà „÷åðíèòå êîí÷åòà“ èçîñòàâàò äðàñòè÷íî â òåõíîëîãè÷åñêî

24

1997 г. – Михаел Шумахер блъска болида на Жак Вилньов. Отчаян опит да запази преднината си


АВТОСПОРТ – â ïîñëåäíèÿ ñòàðò çà ñåçîíà îïèòâà äà ïðåäèçâèêà êàòàñòðîôà ñ îïîíåíòà ñè çà òèòëàòà, çà äà çàïàçè ïðåäíèíàòà ñè â êëàñèðàíåòî. Íî å ôàêò, ÷å êîëàòà âå÷å å çíà÷èòåëíî ïî-äîáðà. Ïðåç ñëåäâàùèòå 2 ñåçîíà ãóìèòå ñå îêàçâàò ðåøàâàù ôàêòîð â áèòêàòà çà òèòëàòà è øàìïèîí ñòàâà Ìèêà Õàêèíåí. 1999 ãîäèíà îáà÷å îñòàâà ïàìåòíà çà Ôåðàðè. Ðàáîòàòà íà òàíäåìà Øóìàõåð – Ðîñ Áðàóí äàâà ðåçóëòàò è „ñêóäåðèÿ“ òðèóìôèðà ñ òèòëàòà ïðè êîíñòðóêòîðèòå çà ïúðâè ïúò îò 1983 ã. Ñåçîí 2000 ñå îêàçâà ùàñòëèâ çà Øóìàõåð è òîé íàé-íàêðàÿ ïå÷åëè ñëåä ÷åòèðè íåóñïåøíè áèòêè çà òèòëàòà. Òîâà å è ïúðâàòà òèòëà çà ïèëîò íà Ôåðàðè îò 1979 ã. Òàêà Ïèëåòî äîêàçâà, ÷å íå ñàìî å ïèëîò ñ íåâåðîÿòíè óìåíèÿ è óñåò, íî è, ÷å å âàæåí ôàêòîð çà ðàçâèòèåòî íà åäèí àâòîìîáèë. Òèòëèòå çà íåãî ïðîäúëæàâàò, à ïðåç 2006 ãîäèíà ñå îòêàçà îò àêòèâíàòà ñè êàðèåðà. À ñåãà çàäà÷àòà ìó èçãëåæäà äàëå÷ ïî-ëåñíà, êàòî ñå èìà ïðåäâèä, ÷å Ìåðöåäåñ çàêóïèõà Áðàóí GP – òèìúò ñòàíàë øàìïèîí ïðè êîíñòðóêòîðèòå.

Страх Ñåãà, êîãàòî êðàëÿò å íà ïúò äà ñå çàâúðíå, âúïðåêè áîëêèòå âúâ âðàòà ìó, ìëàäèòå ïèëîòè ñ îñíîâàíèå òðåïåðÿò îò ñòðàõ. Äîêàçà ãî äîðè ñúîòáîðíèêúò ìó Íèêî Ðîçáåðã. Ìëàäîêúò ñå ïðèñåòè çà êàòàñòðîôàòà îò 1997 ãîäèíà ìåæäó Ïèëåòî è Âèëíüîâ. „Ìèõàåë ùå íàïðàâè ñïîðòà ïî-îïàñåí. Ïðåç ìèíàëàòà ãîäèíà ïî âðåìå íà ñúñòåçàíèåòî â Áðàçèëèÿ òðèìà ïèëîòè ïîâòîðèõà ïîâåäåíèåòî ìó îò ïðåäè ãîäèíè, êîãàòî òîé áëúñíà Æàê Âèëíüîâ. Ïðè Óåáúð îïèòà äà ñïðå Ðàéêîíåí è ïîñëåäíèÿò çàãóáè ïðåäíîòî ñè

Цифрите за него Ðîäåí

3 ÿíóàðè 1969 ã.

Øàìïèîíñêè òèòëè

7 (1994, 1995, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004)

Ïîðåäíè òèòëè

5 (2000–2004)

Ïîáåäè

91

Ïîðåäíè ïîáåäè

7

Ïîáåäè íà ðàçëè÷íè ïèñòè

22

Âòîðè ìåñòà

43

Ïîäèóìè

154

Ïîñëåäîâàòåëíî çàâúðøâàíå íà ïîäèóìà

19

Çàâúðøâàíèÿ â çîíàòà íà òî÷êèòå

190

Îáèêîëêè íà ïúðâî ìÿñòî

4741 (22,155 km)

Íàé-áúðçè îáèêîëêè

76

Äóáëè (Ïîë ïîçèøúí è ïîáåäà)

40

Òðèïúëè (Ïîë ïîçèøúí, ÍÁÎ è ïîáåäà)

22

Îáùî òî÷êè

1369

Ïîáåäè â åäèí ñåçîí

13 (2004)

Ïîñëåäîâàòåëíè äíè êàòî øàìïèîí

1813 (îò 8 îêòîìâðè 2000 äî 25 ñåïòåìâðè 2005)

êðèëî. Êîÿáàøè èçòëàñêà Íàêàäæèìà â îãðàäèòå, à Õàìèëòúí ñå áëúñíà â çàäíàòà ãóìà íà Áàðè÷åëî. Êîãàòî òîâà ñå ñëó÷âà òðè ïúòè â åäíî ñúñòåçàíèå, çíà÷è íåùî íå å íàðåä“, êîìåíòèðà Ðîçáåðã. Äàëè îò Ìåðöåäåñ GP ñà ìó íàïðàâèëè îôèöèàëíà çàáåëåæêà çà òîâà èçêàçâàíå íå å ÿñíî, íî å ôàêò, ÷å ìëàäîêúò èçïèòâà ðåàëåí ñòðàõ îò ñúîòáîðíèêà ñè. Ìîæå áè çàùîòî ñåãà òîé ùå å â ñÿíêàòà íà åäíà ëåãåíäà è äîðè è äà å ïî-áúðç îò ÷è÷î ñè Ìèõàåë åäâà ëè ùå ìîæå äà ñå äîðåäè äî ãîëåìè ðåêëàìíè

äîãîâîðè, ìåäèåí èíòåðåñ, ÷å äîðè è äî ïðàâî íà ãëàñ çà ïîëèòèêàòà â îòáîðà. Ñåãà òîé ùå å â ïîçèöèÿòà íà ó÷åíèêà, êîéòî ïðîñòî òðÿáâà äà íàáëþäàâà è äà ïîïèâà âñåêè æåñò íà êðàëÿ. Ñòðàõ èìà è ïðè äðóãèòå ìëàäè ëúâ÷åòà êàòî Ëþèñ Õàìèëòúí è Äåòñúí Áúòúí. Òå áúðçî ïîïàäíàõà âúâ ôîêóñà íà îáåêòèâèòå, íî ñåãà ùå òðÿáâà äà ñà àäñêè áúðçè íà ïèñòàòà, àêî íå èñêàò äà îñòàíàò â ñÿíêàòà íà Ìèõàåë Øóìàõåð. Ìàêàð äà íå å ÿñíî äàëè òîé ùå ìîæå äà ïîêàæå íèâîòî, êîåòî ñìå ñâèêíàëè äà âèæäàìå ïðè íåãî.

Мерцедес ще станат още по-силни след завръщането на Шумахер

25


МЕСЕЦЪТ В СНИМКИ

26


МЕСЕЦЪТ В СНИМКИ

Зимната олимпиада във Ванкувър стартира с пищна церемония, но властите в Канада са сериозно притеснени. Преди началото на игрите очакваните приходи бяха 9,5 млрд. долара. Кризата и топлото време обаче вещаят драстични загуби. Над 20 000 билета за правостоящите места в планината Сайпръс бяха върнати на организаторите. Причината е, че разтопеният сняг създава опасност за зрителите. А това означава 1,4 млн. долара по-малко за организаторите. Самото поддържане на съоръженията също погълна баснословни суми, а правителството на Канада е гарант за всички заеми на Ванкувър свързани с игрите.

27


МЕСЕЦЪТ В СНИМКИ

Европейското първенство по футбол ще се завърне в Източна Европа за първи път след 40 години. Преди Полша и Украйна съвместно да спечелят домакинството единствено Югославия е организирала игрите през далечната 1976 година. На 12 февруари УЕФА изтегли жребия за квалификациите. България случи на Англия, Швейцария, Уелс и Черна гора. Като група на смъртта пък се очертава група “H”. В нея са Португалия, Дания, Норвегия, Кипър и Исландия. След жребия селекционерът на България Станимир Стоилов позира заедно с колегите си от другите отбори в групата ни за обща снимка. Още за жребия на стр. 34

28


МЕСЕЦЪТ В СНИМКИ

29


АНАЛИЗ

Çàðàäè ëèïñà íà ñðåäñòâà

Ëåâñêè çàëàãà íà îïèòà Текст: ЕЛИ ИВАНОВА

ùèòå þíîøè. Òàêà Èñìàèë Èñà, Áîÿí Òàáàêîâ è Áîðèñëàâ Áàëäæèéñêè ïîäñèëèõà Ëîêîìîòèâ (Ìç). Òðèìàòà ùå òðÿáâà äà ïîìîãíàò íà òèìà íà Ãåîðãè Áà÷åâ äà ñå ñïàñè îò èçïàäàíå è ñëåä 6 ìåñåöà ùå ñå âúðíàò íà „Ãåðåíà“ ñ íàòðóïàí èãðîâè îïèò â „À“ ãðóïà. Äðóãà íàäåæäà – Àëåêñàíäúð Êèðîâ, ùå âîäè àòàêàòà íà íîâàêà â åëèòà

„Ëåâñêè ùå êóïóâà íîâè, àêî ïðîäàäå“, å íàé-÷åñòî ÷óâàíèÿò èçðàç íà „Ãåðåíà“ òàçè çèìà. Âñå ïàê „ñèíèòå“ çàïî÷íàõà ïîäãîòîâêàòà ñ íîâè ïîïúëíåíèÿ – Àëåêñàíäúð Àëåêñàíäðîâ è Ìèðîñëàâ Àíòîíîâ. Äîðè è òåçè äâå ïîêóïêè îáà÷å äîêàçàõà èíôîðìàöèèòå, ÷å â êëóáà èìà ñåðèîçíî ñâèâàíå Феновете на Левски се надяват íà ôèíàíñèòå. ÄâàГонзо да създаде организация, ìàòà îáùî èçëÿçîõà подобна на тази при Наско Сираков íà Ëåâñêè îêîëî 100 000 åâðî. Æåëàíèÿò çàùèòíèê íà Áåðîå Èâî Èâàíîâ ïúê òàêà è íå àêîñòèðà íà ñòàäèîí „Ãåîðãè Àñïàðóõîâ“. Ùÿë äà äîéäå, àêî áúäå ïðîäàäåí Þñåô Ðàáåõ. Ðàçáèðàéòå – ñåãà ïàðè íÿìà, ùå ãî âçåìåì êàòî èìà. Òðàíñôåðèòå âúí îò êëóáà îáà÷å ñå îêàçâàò íåïîñèëíè çà „ñèíèòå“. Òî íå áåøå „Êàçàíñêà àôåðà“, ðàçêàðâàíå íà Çå Ñîàðåñ äî Äîíåöê (òàì ïîíå èìà øàíñ ñäåëêàòà äà ñòàíå), ÷å è ðàçõîäêà íà Æèâêî Ìèëàíîâ äî Øâåéöàðèÿ. ßâíî å, ÷å øàìïèîíèòå òðóäíî ùå ïðîäàäàò íÿêîãî íà òîçè åòàï. Òîâà îçíà÷àâà, ÷å ñåëåêöèÿòà å ïî÷òè ïðèêëþ÷åíà.

– Ìîíòàíà. Èâàí Öà÷åâ áå îñòàâåí â Ïèðèí è ïðåç ïðîëåòòà. Ïðîäàæáàòà íà Æèâêî Ìèëàíîâ îáà÷å íàêàðà Ãåîðãè Èâàíîâ äà âúðíå Ñòåôàí Ñòàí÷åâ, êîéòî ñúùî áå ïðè „îðëåòàòà“ ïðåç åñåíòà. Ìëàäîêúò ñå î÷åðòàâà êàòî îñíîâåí ïðåòåíäåíò çà ïîñòà äåñåí áåê. Âúïðåêè ÷å ñå î÷àêâàøå Ñèìåîí Èâàíîâ äà áúäå ïðèâèêàí â „À“

30

Снимки: © Радила Радилова

Бойците Ïðè òàêà ñúçäàëèòå ñå îáñòîÿòåëñòâà, ìåíèäæúðúò Ãåîðãè Èâàíîâ å ïðèíóäåí äà çàëîæè íà îïèòíèòå ôóòáîëèñòè ïðåç ïðîëåòòà. Îòáîðúò ùå èìà ñàìî 15 ìà÷à (ñëåä îòïàäàíåòî îò Åâðîïà è Êóïàòà íà Áúëãàðèÿ), íî âñåêè îò òÿõ ùå å ñúñ ñòàòóòà íà ôèíàë. Òîâà íàêàðà Ãîíçî äà ïðàòè ïîä íàåì â äðóãè îòáîðè äîñòà îò îáåùàâà-


АНАЛИЗ îòáîðà ñëåä ïðîäàæáàòà íà Þñåô Ðàáåõ, Ìàòåðàöè ïúê áå äèðåêòíî òðàíñôåðèðàí. Þíîøàòà íà „ñèíèòå“ ùå ïðîäúëæè êàðèåðàòà ñè â èñïàíñêèÿ Ðàéî Âàëåêàíî. Ïðîñòî ìÿñòî çà íàëàãàíå è åêñïåðèìåíòè òàçè ïðîëåò íÿìà äà èìà. Äâóáîèòå ùå èçíåñàò îñíîâíèòå ôóòáîëèñòè. Òå ùå òðÿáâà äà ñïàñÿâàò ïîëîæåíèåòî, èëè êàçàíî èíà÷å – äà íå ïîçâîëÿâàò îòáîðúò äà îñòàíå èçâúí åâðîòóðíèðèòå íàåñåí. Ùå ñå ðàç÷èòà íà îïèòà è ðóòèíàòà íà èçïèòàíè áîéöè êàòî Ãåîðãè Ïåòêîâ, Äèìèòúð Òåëêèéñêè, Åëèí Òîïóçàêîâ, Âåñåëèí Ìèíåâ, Ñåäðèê Áàðäîí, Àëåêñàíäúð Àëåêñàíäðîâ , Õðèñòî Éîâîâ è Äàðêî Òàñåâñêè äà ïîìîãíå íà „ñèíèòå“ äà ñòîïÿò ïðåäíèíàòà íà Ëèòåêñ è ÖÑÊÀ. Ëåâñêè èìà èãðà÷èòå çà òîâà. Ëîøîòî å, ÷å ëèïñàòà íà ñðåäñòâà òîòàëíî ñðèíà îðãàíèçàöèÿòà â êëóáà. Òàêà ñå ñòèãà äî ñëó÷àé êàòî òîçè ñ Ðóáèí. Íåùî íåìèñëèìî íà „Ãåðåíà“ ïðåäè âðåìå. Îò îòáîðà ñ íàé-äîáðàòà îðãàíèçàöèÿ â Áúëãàðèÿ îñòàíà ñàìî ñïîìåí. È èìåííî òîâà ìîæå äà ñïðå Ëåâñêè ïðåç ïðîëåòòà, çàùîòî êàòî ôóòáîëèñòè „ñèíèòå“ ñúñ ñèãóðíîñò ñà â Òîï 3 íà Áúëãàðèÿ.

Христо Йовов бе поредното доказателство за слабата организация в Левски – той преговаряше със Стяуа зад гърба на ръководството на „сините“

Казанската афера Õàîñúò ñëåä „Êàçàíñêàòà àôåðà“ òîòàëíî ñðèíà èìèäæà íà êëóáà çà íàéäîáðå îðãàíèçèðàíèÿ â Áúëãàðèÿ. Âñúùíîñò „òðàíñôåðúò“ íà ÷åòèðèìà îò íàé-äîáðèòå èãðà÷è â Ðóáèí ñòàíà âúçìîæåí èìåííî çàðàäè ôèíàíñîâàòà ñèòóàöèÿ â êëóáà. Ïîáëàçíåíè îò ìíîãîòî ïàðè „ñèíèòå“, â ëèöåòî íà ñîáñòâåíèêà Òîäîð Áàòêîâ è èçïúëíèòåëíèÿ äèðåêòîð Êîíñòàíòèí Áàæäåêîâ, ïðîïóñíàõà äà ïðîâåðÿò ïðîñòè÷êè íåùà. Íàïðèìåð, ÷å òðàíñôåðíèÿò ïðîçîðåö â Ðóñèÿ å çàòâîðåí. Íåùî, êîåòî æóðíàëèñòèòå ðàçêðèõà ñàìî ñ åäíî ïîçâúíÿâàíå. Ïî-êúñíî ñòàíàëèÿò çà ñìÿõ ñîáñòâåíèê íà Ëåâñêè Òîäîð Áàòêîâ îáâèíè çà èçìàìàòà øåôîâåòå íà ÖÑÊÀ. Êàòî îñíîâåí

Снимка: интернет

Попадението на Йовов във вратата на Лацио показа, че бъдещето на Левски може би не е толкова мрачно

îðãàíèçàòîð íà „çàãîâîðà íà âåêà“ áå îáÿâåí ìèñòè÷íèÿò Àðòóð. Ïðîêóðàòóðàòà çàïî÷íà ðàçñëåäâàíå, êàòî ïðèâèêà íà ðàçïèò áîñà íà „ñèíèòå“ è Äèìèòúð Áîðèñîâ, è Èâî Èâàíîâ îò „Àðìèÿòà“. ßñíîòa, êîé òî÷íî ñå èçãàâðè ñ Ëåâñêè, âñå îùå íÿìà. Ôàêò å îáà÷å, ÷å ñëåä òåçè ñúáèòèÿ îòáîðúò ñå ñðèíà. Ïîñëåäâàõà çàãóáè â Ëèãà Åâðîïà è Áúëãàðèÿ. „Ñèíèòå“ çàïèñàõà áåçïðåöåäåíòíàòà ñåðèÿ îò ïåò ìà÷à áåç ïîáåäà â ïúðâåíñòâîòî. Ñëåä çàãóáàòà îò Áåðîå íà „Ãåðåíà“ Äîñòàíè÷ õâúðëè îñòàâêà. Òîé áå çàìåíåí íà ïîñòà îò ñïîðòíèÿ äèðåêòîð Ãåîðãè Èâàíîâ.

Светъл лъч Íàäåæäàòà çà „ñèíèòå“ äîéäå îò... Ðèì.  ïîñëåäíèÿ ñè ìà÷ çà ãîäèíàòà Ëåâñêè ãîñòóâà íà Ëàöèî ñëåä 5 çàãóáè â ãðóïèòå íà Ëèãà Åâðîïà. Øàìïèîíèòå èçèãðàõà íàé-ñèëíèÿ ñè ìà÷ è ïîáåäèõà íà „Îëèìïèêî“ ñ 1:0. Òå ñòàíàõà ïúðâèÿò áúëãàðñêè îòáîð ñ óñïåõ íàä èòàëèàíñêè îòáîð íà Àïåíèíèòå. Âúïðåêè ÷å „îðëèòå“ èãðàõà ñ ïîâå÷åòî ñè ðåçåðâè â òàçè ñðåùà, èãðàòà íà „ñèíèòå“ äàâà íàäåæäà íà ôåíîâåòå íà Ëåâñêè, ÷å íåâèæäàíàòà êðèçà íà „Ãåðåíà“ ùå áúäå çàáðàâåíà ïðåç ïðîëåòòà. Òàçè ïîáåäà áåòîíèðà Ãåîðãè Èâàíîâ êàòî òðåíüîð è ñëåä Íîâà ãîäèíà. Òîé äîðè ñå ñäîáè ñ íîâî çâàíèå „ìåíèäæúð“ èëè êàçàíî èíà÷å – ÷îâåêúò îðêåñòúð íà „Ãåðåíà“. Çàñåãà Ãîíçî ñå ñïðàâÿ ñ ìíîãîáðîéíèòå çàäà÷è. Èñòèíñêèÿò òåñò çà íåãî îáà÷å ùå å èìåííî ïðîëåòíèÿò äÿë íà ïúðâåíñòâîòî. Òîé ùå ïîêàæå ãîòîâ ëè å ëåãåíäàðíèÿò ôóòáîëèñò çà ìàðøàëñêèÿ æåçúë â Ëåâñêè. Ôàêò å, ÷å Èâàíîâ èìà äîâåðèåòî íà ôåíîâåòå è ôóòáîëèñòèòå. Íåùî, êîåòî â êëóáà, íå å áèëî îò âðåìåòî íà äóîòî „Ñòîèëîâ-Ñèðàêîâ“. Òîé èìà àâòîðèòåòà äà ñå ïðåâúðíå â íîâèÿ ìåñèÿ íà „ñèíèòå“. Âúïðîñúò å äà õâàíå øàíñà è äà íå äîïóñêà õàîñúò â óïðàâëåíèåòî ïîâå÷å äà âëèÿå íà ôóòáîëèñòèòå. Ñàìî òàêà ùå óñïåå äà èçìúêíå Ëåâñêè îò ìÿñòîòî, íà êîåòî å â ìîìåíòà.

31


АНАЛИЗ

Êðàëåòå íà äðàìàòà Текст: ДРАГОМИР АНТОНОВ Ñëåä ãîäèíà íà÷åëî íà ÖÑÊÀ Ëþáîñëàâ Ïåíåâ áåøå îñâîáîäåí îò ïîñòà ñòàðøè-òðåíüîð. Íåî÷àêâàíàòà ðîêàäà ñòàíà ñàìî íÿêîëêî ìåñåöà, ñëåä êàòî øåôîâåòå íà êëóáà ñå ìîëåõà íà Ëþáî äà îòòåãëè îñòàâêàòà ñè. Ñåãà îáà÷å êëóáíàòà ëåãåíäà èçãúðìÿ êàòî áóøîí, à íà „àðìèÿòà“ çà ïîðåäåí ïúò äîêàçàõà, ÷å ñà êðàëåòå íà äðàìàòà. Íàãëåä ñòðàííîòî îñâîáîæäàâàíå íà Ëþáî Ïåíåâ èìà ñúâñåì ëîãè÷íî îáÿñíåíèå. Òî ñå êðèå â åäèí ñòàð âèö, êîéòî çà „÷åðâåíèòå“ å àêòóàëåí è â äâàòà ïîëóñåçîíà ïîä ðúêîâîäñòâîòî íà Ëþáî. À èìåííî: „Çàùî æåíèòå îáè÷àò ôóòáîëèñòèòå íà ÖÑÊÀ? – Çàùîòî ïðåç öÿëîòî âðåìå ñà íà âúðõà, íî âèíàãè ñâúðøâàò âòîðè“. Ôàêò å, ÷å â ïðåäñòàâÿíåòî íà êëóáà ñå çàáåëÿçâàøå åäíà äîñòà òðåâîæíà òåíäåíöèÿ – îòáîðúò èãðàå íà íèâî â ïúðâèòå 10 ìà÷à, ñëåä êîåòî çàïî÷âà ñåðèÿ îò ñëàáè ðåçóëòàòè. Èìåííî òîâà ïðîâàëè „àðìåéöèòå“ ïðåç ìèíàëèÿ øàìïèîíàò, à â ìîìåíòà êëóáúò èçîñòàâà íà 4 òî÷êè îò Ëèòåêñ. Ïðåäñòàâÿíåòî ïîñòàâÿ è âúïðîñà – íîðìàëíî ëè å äà ñå èçâúðøè òðåíüîðñêàòà ðîêàäà, à àðãóìåíòèòå „çà“ è „ïðîòèâ“ ñà íàïúëíî ðàâíîñòîéíè. Ïðè âñè÷êè ñëó÷àè îáà÷å ñëó÷âàùîòî ñå â ÖÑÊÀ å â ðåçóëòàò íà èçêðèâåíèÿ ìàíòàëèòåò íà õîðàòà ðàáîòåùè â òîçè êëóá. Ïîñòðàííîòî â ñëó÷àÿ îáà÷å å, ÷å â ïîñëåäíèòå ãîäèíè ðúêîâîäñòâîòî íà êëóáà ñå ñìåíè íÿêîëêî ïúòè, íî íà÷èíúò íà ðàáîòà îñòàíà íåïðîìåíåí. Îùå îò âðåìåòî, êîãàòî Ãåîðãè

åäèíñòâåíî êàòåðèöèòå â „Áîðèñîâàòà ãðàäèíà“ æèâåÿò ñïîêîéíè. Íî äà ñå âúðíåì íà ñëó÷âàùîòî ñå â ÖÑÊÀ.

Кредити

Âàñèëåâ èçðå÷å êðèëàòàòà ôðàçà: „Èç õðàñòèòå íà ñòàäèîíà ïúëçÿò çìèè, êîèòî ñúñêàò ñðåùó ìåí“, îáñòàíîâêàòà â êëóáà îñòàâà íåïðîìåíåíà. Ïîñòîÿííî èìà êðèòèöè, áèëè òå îò êëóáíèòå ëåãåíäè, ôåíîâåòå, èëè ïðîñòî ðàçëè÷íèòå ÷ëåíîâå íà óïðàâàòà. Íî å ôàêò, ÷å â ïîñëåäíèòå 10 ãîäèíè íèòî åäèí òðåíüîð íå å ðàáîòèë áåç äà èìà îïîçèöèÿ ñðåùó ñåáå ñè. Íåùàòà â êëóáà äî òàêàâà ñòåïåí ñà èçêðèâåíè, ÷å

 Áîðèñîâàòà ãðàäèíà ñàìî êàòåðèöèòå ñà ñïîêîéíè

СИБанк направи компромис с кредита на Любо Пенев, но на „Армията“ снеха доверието си от него

32

Øèðîêî àôèøèðàíèÿò êðåäèò íà äîâåðèå êúì Ëþáî Ïåíåâ áå ñúáðàí îùå ïî-ïîêàçíî îò íà÷èíà, ïî êîéòî ÑÈÁàíê ñå îïèòà äà ñè ïðèáåðå ïàðèòå ïî íåîáñëóæâàíèÿ áàíêîâ çàåì íà òðåíüîðà. Ñàìî 2 ìåñåöà, ñëåä êàòî îò ðúêîâîäñòâîòî íà êëóáà ìîëåõà íàñòàâíèêà äà íå íàïóñêà, òå ìó ïîñî÷èõà âðàòàòà, à îôèöèàëíî îáÿñíåíèå íÿìà. Îñíîâíàòà âåðñèÿ å, ÷å ìëàäèÿò ñïåöèàëèñò å îòêàçàë äà ðåäóöèðà çàïëàòàòà ñè, äîêàòî ïúðâîíà÷àëíî ñïðÿãàíèÿò çà íåãîâ íàñëåäíèê – Ìèîäðàã Éåøè÷, ñå å ñúãëàñèë äà ðàáîòè ñðåùó äîñòà ïî-íèñêî âúçíàãðàæäåíèå. Ëàíñèðàíåòî íà ñðúáñêèÿ ñïåöèàëèñò áå ïî-ñêîðî ïîëèòè÷åñêè õîä îò ñòðàíà íà ðúêîâîäñòâîòî. Ãåíåðàëúò å áåçñïîðåí ëþáèìåö íà ôåíîâåòå è èìåííî çà òîâà òå íå âúçðîïòàõà ñðåùó îñâîáîæäåíèåòî íà Ëþáî. Âìåñòî òîâà ïðîñòî ñïèñàõà íàáúðçî åäíî áëàãîäàðñòâåíî ïèñìî è ãîòîâî. Òàêà òèòàíèòå îò „Òèòàí“ óñïÿõà äà ñå îòúðâàò îò ñòàíàëèÿ èì äîñòà íåóäîáåí íàñòàâíèê, áåç äà ñè íàâëåêàò ãíåâà íà ïóáëèêàòà. Ïîñëå ïúê Éåøè÷ áå îòõâúðëåí êàòî âàðèàíò, çàðàäè ñúìíåíèÿ çà „÷åðíî òîòî“, à íà àðìèÿòà ñå îçîâà ðóìúíñêèÿò íàñòàâíèê Éîàí Àíäîíå. Òîé îáà÷å å ñêúïîïëàòåí òðåíüîð, ñ êîåòî ñòàíà ÿñíî, ÷å îñâîáîæäàâàíåòî íà Ëþáî íå å áèëî çàðàäè ôèíàíñîâàòà êðèçà, à çàùîòî ïðîñòî å ñòàíàë íåóäîáåí íà øåôîâåòå ñè. Âñúùíîñò, ÷å Ïåíåâ áåøå âáåñèë òèòàíèòå, å ïîâå÷å îò ÿñíî. Ñëåä êàòî â ïðîäúëæåíèå íà 5 ìåñåöà ×è÷îâîòî ðàáîòè áåç äà ïîëó÷àâà çàïëàòà, òîé ðåøè äà îòâúðíå íà øåôñêîòî áåçõàáåðèå ïî ïîäîáàâàù íà÷èí – öÿë ìåñåö íå èì âäèãàøå òåëåôîíà. Åäâà ëè èìà äðóã òðåíüîð â ñâåòà, êîéòî äà ñè å ïîçâîëèë ïîäîáåí ëóêñ. È ðåçóëòàòúò å íà ëèöå, Ëþáî âå÷å íå å òðåíüîð. Ñ äâà ìåñåöà çàêúñíåíèå „Òèòàí“ ïðèå îñòàâêàòà ìó, ñ êîåòî ðåøèõà îùå åäèí ïðîáëåì – íÿìà äà ïëàùàò íåóñòîéêà çà ïðåæäåâðåìåííàòà ðàçäÿëà. Âòîðîòî ìÿñòî â øàìïèîíàòà å äîñòàòú÷åí ìîòèâ çà ðàçâîäà, êàòî ñå èìà ïðåäâèä, ÷å ìàíòàëèòåòúò íà „÷åðâåíèòå“ å òèòëè è êóïè íà âñÿêà öåíà.


АНАЛИЗ

Феновете на ЦСКА май се оказаха изиграни

Виновник Îò ñâîÿ ñòðàíà Ëþáî èìà ïåðôåêòíî àëèáè çà ïîñòèãíàòèòå ðåçóëòàòè. Ïðîñòî øåôîâåòå íå èçâàäèõà ïàðàòà è ñå ñòèãíà äî ïðåöåäåíòà îñíîâíèÿò ñúñòàâ íà ÖÑÊÀ äà å ñúñòàâåí îò ôóòáîëèñòè ïðèáðàíè îò ðàçíè ñðåäíÿöè è îïàøêàðè. Êîëêîòî è äîáðè äà ñà òåçè èãðà÷è, òå íå ìîãàò çà åäíà ãîäèíà äà ïðîìåíÿò ìàíòàëèòåòà ñè è îò áîðåùè ñå äà íå èçïàäíàò äà çàæèâåÿò ñúñ ñàìî÷óâñòâèåòî íà íàé-äîáðèòå â Áúëãàðèÿ. Íà ôîíà íà ìàùàáíàòà, íî åâòèíà ñåëåêöèÿ, óñïåõúò çà êëóáà – âëèçàíå â ãðóïèòå íà Ëèãà Åâðîïà å ïîâå÷å îò ãðàíäèîçåí, êàêòî è âòîðîòî ìÿñòî â øàìïèîíàòà. À ïðîìÿíàòà â ïñèõèêàòà íà èãðà÷èòå ñå îêàçà áúðçà, íî íåïðàâèëíà. Âìåñòî äà ñå ôîêóñèðàò âúðõó èçÿâèòå ñè íà òåðåíà, òå ñå íàñî÷èõà êúì èçêóøåíèÿòà èçâúí íåãî – äèñêîòåêè, êóïîíè, õóáàâè æåíè. Ñòèãíà

ñå äî òàì, ïîëîâèíàòà îòáîð äà áúäå îòñòðàíåí çàðàäè ñèñòåìíî íàðóøàâàíå íà ðåæèìà, à âúçäúðæàòåëÿò Èâàí Èâàíîâ, çà êîãîòî è êšëàòà å ñèëíî ïèòèå, äà ñå ñäîáèå ñ èìèäæà íà ïèÿíèöà. À öÿëàòà òàçè ñèòóàöèÿ ïðåâúðíà Ïåíåâ С един замах Димитър Борисов изхвърли Любо Пенев на боклука

â æåðòâåíî àãíå. Òîé îáÿâè âîéíà íà ïîëîâèíàòà îòáîð, ñ êîåòî ïî÷òè îáðå÷å íà ïðîâàë ñåçîíà çà ÖÑÊÀ. Íî öåëèÿò ñêàíäàë äîéäå èìåííî îò åâðîïåéñêèÿ ìàíòàëèòåò íà íàñòàâíèêà è ñòðåìåæà ìó êúì óñïåõ íà âñÿêà öåíà. Çà ñðàâíåíèå, íà „Ãåðåíà“ òðàãåäèèòå è äðàìèòå ñà ìíîãî ïî-ìàëêî.

Паралел  Ëåâñêè ñè ïîçâîëèõà ëóêñà äà îñòàâÿò Ñòàíèìèð Ñòîèëîâ ñëåä ñðàìíîòî îòïàäàíå îò Áåâåðåí. Ìàðèÿí Îãíÿíîâ áåøå ñúñ ñ÷óïåí íîñ ñëåä ìåëå â êâàðòàëíàòà êðú÷ìà, à ðåçóëòàòúò – êëóáúò ìó ïëàòè îïåðàöèÿòà. Éîñóô Ðàáåõ è Òèáåðêàíè ñòàíàõà ãåðîè ñëåä ìåëå ñ ïîëîâèíàòà òàêñèòà â Ñîôèÿ. Ïúðâèÿò ñå ïðîâèíè îùå âåäíúæ, ñëåä êàòî áå ñïðÿí îò ïîëèöàè äà êàðà ïèÿí. Íî íàêàçàíèÿ è ïîñëåäñòâèÿ íÿìà.  Ëåâñêè âèíàãè òóøèðàò êîíôëèêòà ïî êîìñîìîëñêè, ñ îáåùàíèåòî „ïåò çà ÷åòèðè“. Èëè èíà÷å êàçàíî, ïîðåäíèÿò ïåòèëåòåí ïëàí äà áúäå èçïúëíåí çà ÷åòèðè ãîäèíè. Òàêà ôóòáîëèñòèòå è òðåíüîðèòå îñòàâàò äà ðàáîòÿò íà ñïîêîéñòâèå è íåñëó÷àéíî „ñèíèòå“ ñà ïî-óñïåøíèÿò áúëãàðñêè êëóá çà 21-âè âåê. È òîâà ñèãóðíî ùå ïðîäúëæè, äîêàòî â ÖÑÊÀ íå îñúçíàÿò, ÷å ñëàâíîòî ìèíàëî íà îòáîðà ãè çàäúëæàâà äà ðàáîòÿò áàâíî è ìåòîäè÷íî çà áúäåùåòî. À íå äà ñêà÷àò íà ìóñêóëè è ñëåä âñåêè ïðîâàë äðàìàòè÷íèÿò òåàòúð äà ñå ìåñòè îò óëèöà „Ðàêîâñêà“ íà ñòàäèîí „Áúëãàðñêà àðìèÿ“.

33


АНАЛИЗ

34


АНАЛИЗ

Êðúñòîíîñåí ïîõîä èëè ëåáåäîâà ïåñåí

Æ

ðåáèÿò å õâúðëåí è Áúëãàðèÿ âå÷å çíàå ñúïåðíèöèòå ñè â êâàëèôèêàöèèòå çà Åâðî 2012. Çà åäíè, ãðóïàòà íè å æåñòîêà è ñìúðòîíîñíà, çà äðóãè – èìàìå ðåàëíè øàíñîâå çà êëàñèðàíå íà ôèíàëèòå. Ñïîðåä òðåíüîðèòå íà Àíãëèÿ è Øâåéöàðèÿ äâóáîèòå èì ñ íàñ ñà ïðîñòî íåîáõîäèìîòî çëî ïî âðåìå íà ïîäãîòîâêàòà çà ñåðèîçíèòå ìà÷îâå. Êàêâîòî è äà ñè ãîâîðèì îáà÷å, æðå-

áèÿò å åäèí ôåíîìåí, êîéòî íå ñå ñúîáðàçÿâà ñ Áúëãàðèÿ. À àêî ôóòáîëèñòèòå íè íå ñå ìîáèëèçèðàò äî êðàåí ïðåäåë, â ñêîðî âðåìå ñèòóàöèÿòà ùå ñòàíå îùå ïî-òåæêà. Äîðè è äåöàòà çíàÿò, ÷å ðàçïðåäåëåíèåòî íà îòáîðèòå ïî óðíè ñòàâà íà áàçàòà íà êîåôèöèåíòè îò îôèöèàëíèòå ìà÷îâå ïî âðåìå íà êâàëèôèêàöèèòå è ãîëåìèòå ïúðâåíñòâà. È Áúëãàðèÿ ñå íàìèðà â òðåòà óðíà, ñàìî çàùîòî

Áåðáàòîâ è êîìïàíèÿ ïðîñïàõà âñè÷êè ãîëåìè ôóòáîëíè ôîðóìè îò 1998 ãîäèíà íàñàì. Òóê íÿìà äà îòáåëåæèì ó÷àñòèåòî íè íà Åâðîïåéñêîòî ïúðâåíñòâî â Ïîðòóãàëèÿ ïðåç 2004 ã., òúé êàòî ïðåäñòàâÿíåòî íè áåøå ïîâå÷å îò ïëà÷åâíî. Ìåæäó äðóãîòî è òî áåøå îáÿñíåíî ñ ìàëøàíñ ïðè æðåáèÿ, íî è òîãàâà ïðè÷èíàòà áåøå ñúùàòà – íàìèðàõìå ñå â òåæêà ãðóïà, êîåòî ïúê îòíîâî ñå äúëæåøå íà êîåôèöèåíòà íè.

35


АНАЛИЗ È èçîáùî, äîêàòî ðîäíèòå íè ôóòáîëèñòè íå íàïðàâÿò íÿêàêâî èçðèãâàíå, ïîäîáíî íà òîâà â ÑÀÙ ïðåç 1994 ã., å ñèãóðíî, ÷å íÿìà êàê äà ìåðèì ñèëè ñ ïî-ëåêè ñúïåðíèöè. Çàòîâà ïðåäñòîÿùèòå êâàëèôèêàöèè ñå ÿâÿâàò êàòî Ðóáèêîí çà öÿëîòî ïîêîëåíèå.

Сбогом Åäèí îò îñíîâíèòå èãðà÷è â ñúñòàâà íà Ñòàíèìèð Ñòîèëîâ – Ñòèëèÿí Ïåòðîâ, âå÷å ïðèçíà, ÷å èãðàå ïîñëåäíèòå ñè ìà÷îâå çà äúðæàâíèÿ òèì. Çà íåãî å ñèãóðíî, ÷å àêî Áúëãàðèÿ íå ñå êëàñèðà çà Åâðîïåéñêîòî ïúðâåíñòâî â Ïîëøà è Óíãàðèÿ, ùå îêà÷è îáóâêèòå íà ïèðîíà. Èçêàçâàíåòî ìó å ñúâñåì ëîãè÷íî, òúé êàòî Ñòåíëè å íàáîð 1979 è ïî âðåìå íà åâðîïåéñêîòî ùå å íà 33 ã. Âÿðíî å, ÷å â äúðæàâè êàòî Èòàëèÿ íà òàçè âúçðàñò õîðàòà âñå îùå ìèíàâàò çà ìëàäè òàëàíòè, à âåòåðàí ñå ñòàâà ìíîãî ïî-

Англия

êúñíî, íî ó íàñ ðåàëíîñòèòå ñà äðóãè. È ñúñ ñèãóðíîñò Ñòèëèÿí íÿìà äà èìà ñòèìóë äà îñòàíå íà òåðåíà è äà ïðîäúëæè äà ñå èçëàãà, ðåäóâàéêè ïîáåäè íàä Ãðóçèÿ ñ èçìú÷åíè ðàâåíñòâà ñ Àëáàíèÿ è çàãóáè îò Êèïúð. Òàêîâà å ïîëîæåíèåòî è ñ Ìàðòèí Ïåòðîâ è êóï äðóãè ôóòáîëèñòè îò îñíîâíèÿ è ðàçøèðåíèÿ ñúñòàâ íà Ñòàíèìèð Ñòîèëîâ. Åäèíñòâåíèÿò øàíñ òîâà ïîêîëåíèå äà ïðîäúëæè äà ñå áîðè å äà ñå äîáåðå äî ó÷àñòèå íà Åâðîïåéñêèòå ôèíàëè. Òîãàâà êîé çíàå, ìîæå äà ïî÷óâñòâàò ãëàä çà ïîáåäè è äà èçêàðàò îùå åäèí öèêúë, ñ êîéòî äà ïîïðàâÿò äðóãà èñòîðè÷åñêà íåñïðàâåäëèâîñò – ôóòáîëèñòè êàòî Äèìèòúð Áåðáàòîâ, Ñòèëèÿí Ïåòðîâ è Ìàðòèí Ïåòðîâ íå ñà èãðàëè íà Ñâåòîâíî ïúðâåíñòâî.

Àíãëèéñêàòà ôåäåðàöèÿ å îñíîâàíà: 1863 ã. ×ëåí íà ÔÈÔÀ: 1905 ã. ×ëåí íà ÓÅÔÀ: 1954 ã. Îôèöèàëåí åêèï: èçöÿëî â áÿëî Ðåçåðâåí åêèï: ÷åðâåíè ôëàíåëêè/áåëè ãàùåòà/ ÷åðâåíè ÷îðàïè Ïúðâè îôèöèàëåí ìà÷: 30 íîåìâðè 1872 ã. Øîòëàíäèÿ – Àíãëèÿ 0:0 Íàé-ãîëÿìà ïîáåäà: 18 ôåâðóàðè 1882 ã. Èðëàíäèÿ – Àíãëèÿ 0:13 Íàé-ãîëÿìà çàãóáà: 23 ìàé 1954 ã. Óíãàðèÿ – Àíãëèÿ 7:1

АНГЛИЯ СРЕЩУ БЪЛГАРИЯ 7 þíè 1962 ã., ÑÏ (Ðàíêàãóà, ×èëè) Áúëãàðèÿ – Àíãëèÿ 0:0 11 äåêåìâðè 1968 ã., êîíòðîëà (Ëîíäîí) Àíãëèÿ – Áúëãàðèÿ 1:1 1 þíè 1974 ã., êîíòðîëà (Ñîôèÿ) Áúëãàðèÿ – Àíãëèÿ 0:1 6 þíè 1979 ã., ÅÊ (Ñîôèÿ) Áúëãàðèÿ – Àíãëèÿ 0:3 22 íîåìâðè 1979 ã., ÅÊ (Ëîíäîí) Àíãëèÿ – Áúëãàðèÿ 2:0 27 ìàðò 1996 ã., êîíòðîëà (Ëîíäîí) Àíãëèÿ – Áúëãàðèÿ 1:0 10 îêòîìâðè 1998 ã., ÅÊ (Ëîíäîí) Àíãëèÿ – Áúëãàðèÿ 0:0 9 þíè 1999 ã., ÅÊ (Ñîôèÿ) Áúëãàðèÿ – Àíãëèÿ 1:1 ÎÁÙÎ: 8 ìà÷à, 4 ïîáåäè çà Àíãëèÿ, 4 ðàâåíñòâà, ã.ð. 9:2 çà Àíãëèÿ

36

Дебют Ïðåäñòîÿùèòå êâàëèôèêàöèè ùå ñà ìàëêî ïî-îñîáåíè è çà Ìàðòèí Ïåòðîâ. Íåçíàéíî çàùî ñúäáàòà ðåøè äîêðàé äà ãî èçïðîáâà. Êðèëîòî îò Âðàöà èìà øàíñ äà çàâúðøè êàðèåðàòà ñè â íàöèîíàëíèÿ òèì ñðåùó ñúùèÿ ñúïåðíèê, ñðåùó êîéòî çàïî÷íà âñè÷êî – Àíãëèÿ. Äåáþòúò íà Ìàðòî áåøå íà 9 þíè 1999 ãîäèíà â Ñîôèÿ. Òîãàâà Õðèñòî Ñòîè÷êîâ ïðàâåøå áåíåôèñà ñè, à áúðçîíîãîòî êðèëî òðÿáâàøå äà áúäå ïîñî÷åí çà íåãîâ íàñëåäíèê. È òî÷íî ïðåäè ìà÷à âñè÷êî ñå îáúðêà. Îò ÁÔÑ ðåøèõà äà ãî èçâàäÿò îò ãðóïàòà çàðàäè íàòðóïàíè æúëòè êàðòîíè ñ ìëàäåæêèÿ íàöèîíàëåí òèì. Íÿêîëêî ÷àñà ïðåäè äâóáîÿ ñå ðàçáðà, ÷å âñúùíîñò òîé íå å íàêàçàí è èìà ïðàâî äà èãðàå è çà ìúæêèÿ ñúñòàâ. Òàêà, ñëåä êàòî ÷èíîâíèöèòå îò ôóòáîëíèÿ ñúþç ìó îïúíàõà íåðâèòå äî êðàåí ïðåäåë, Ìàðòèí ñå ïîÿâè íà òåðåíà, îáðà îâàöèèòå êàòî íàñëåäíèê íà Ñòîè÷êîâ è... íÿêîëêî ìèíóòè ïî-êúñíî ïîå êúì ñúáëåêàëíèòå ñ ÷åðâåí êàðòîí. Ñåãà Àíãëèÿ îòíîâî èìà âúçìîæíîñò äà ìó âäèãíå „÷åðâåí êàðòîí“ è äà ãî îòêàæå çàâèíàãè îò ìà÷îâåòå çà Áúëãàðèÿ. Åñòåñòâåíî, àêî çâåçäàòà íà Ìàí÷åñòúð Ñèòè íå ðåøè äðóãî. Âñå ïàê èìåííî â îíçè êâàëèôèêàöèîíåí

Швейцария

Øâåéöàðñêàòà ôóòáîëíà ôåäåðàöèÿ å îñíîâàíà: 1895 ã. ×ëåí íà ÔÈÔÀ: 1904 ã. ×ëåí íà ÓÅÔÀ: 1954 ã. Îôèöèàëåí åêèï: ÷åðâåíè ôëàíåëêè/ áåëè ãàùåòà/ ÷åðâåíè ÷îðàïè Ðåçåðâåí åêèï: áåëè ôëàíåëêè/÷åðâåíè ãàùåòà/ áåëè ÷îðàïè Ïúðâè îôèöèàëåí ìà÷: 12 ôåâðóàðè 1905 ã. Ôðàíöèÿ – Øâåéöàðèÿ 1:0 Íàé-ãîëÿìà ïîáåäà: 25 ìàé 1924 ã. Øâåéöàðèÿ – Ëèòâà 9:0 Íàé-ãîëÿìà çàãóáà: 29 îêòîìâðè 1911 ã. Óíãàðèÿ – Øâåéöàðèÿ 9:0

ШВЕЙЦАРИЯ СРЕЩУ БЪЛГАРИЯ 17 àâãóñò 1976 ã., êîíòðîëà (Ëþöåðí) Øâåéöàðèÿ – Áúëãàðèÿ 2:2 7 ñåïòåìâðè 1982 ã., êîíòðîëà (Ñàíêò Ãàëåí) Øâåéöàðèÿ – Áúëãàðèÿ 3:2 7 ìàðò 1983 ã., êîíòðîëà (Âàðíà) Áúëãàðèÿ – Øâåéöàðèÿ 1:1 5 ôåâðóàðè 1985 ã., êîíòðîëà (Êåðåòàðî, Ìåêñèêî) Áúëãàðèÿ – Øâåéöàðèÿ 1:0 12 ñåïòåìâðè 1990 ã., ÅÊ (Æåíåâà) Øâåéöàðèÿ – Áúëãàðèÿ 2:0 1 ìàé 1991 ã., ÅÊ (Ñîôèÿ) Áúëãàðèÿ – Øâåéöàðèÿ 2:3 28 àïðèë 1992 ã., êîíòðîëà (Áåðí) Øâåéöàðèÿ – Áúëãàðèÿ 0:2 11 ôåâðóàðè 2009 ã., êîíòðîëà (Æåíåâà) Øâåéöàðèÿ – Áúëãàðèÿ 1:1 Îáùî: 8 ìà÷à, 3 ïîáåäè çà Øâåéöàðèÿ, 3 ðàâåíñòâà, 2 ïîáåäè çà Áúëãàðèÿ, ã.ð. 12:11 çà Øâåéöàðèÿ

Най-пресният ни спомен от предстоящите ни съперници е от контролата Швейцария – България 1:1


АНАЛИЗ

öèêúë ñå âèäÿ, ÷å òèìúò îò àëáèîíà äàëå÷ íå å íåïîáåäèì – â Ëîíäîí ìà÷úò çàâúðøè 0:0, à íà ñòàäèîí „Áúëãàðñêà àðìèÿ“ Ãåîðãè Ìàðêîâ äîðè âêàðà ãîë

Уелс

çà êðàéíîòî 1:1.  ñõîäíà ïîçèöèÿ å è íàñòàâíèêúò íà íàöèîíàëíèÿ íè îòáîð Ñòàíèìèð Ñòîèëîâ. È òîé äåáþòèðà íà÷åëî íà „ëúâîâåòå“ â êîíòðîëíà ñðåùà ñ Øâåéöàðèÿ, à ñåãà ùå òðÿáâà äà ñå ïðåáîðè ñ òèìà íà Îòìàð Õèöôåëä, àêî èñêà äà ïðîäúëæè äà å ñåëåêöèîíåð íà ïðåäñòàâèòåëíèÿ íè òèì. Âÿðíî, ÷å íàäóòèÿò íåìåö âå÷å ñè êàïàðèðà âòîðîòî ìÿñòî â ãðóïàòà, íî òîâà íå îçíà÷àâà, ÷å Ìúðè òðÿáâà äà ñå ñúãëàñè ñ ïðîãíîçèòå íà èìåíèòèÿ ñè êîëåãà. Âñå ïàê, åäíî îò ïîëîæèòåëíèòå íåùà å, ÷å áèâøèÿò òðåíüîð íà Ëåâñêè íÿìà çàãóáà îò ñòðàíàòà íà ÷àñîâíèöèòå è øîêîëàäèòå. È êàòî ñòàíà äóìà çà ñðàâíåíèÿ, äóïêèòå ïî óëèöèòå íè ñà ïîîïàñíè è ïî-ãîëåìè îò òåçè â øâåéöàðñêèòå ñèðåíà. Çàùî è íàöèîíàëíèÿò íè îòáîð äà íå å ïî-ñèëåí îò ÷óæäåñòðàííèòå ñè êîëåãè?

Ôåäåðàöèÿòà íà Óåëñ å îñíîâàíà: 1876 ã. ×ëåí íà ÔÈÔÀ: 1910 ã. ×ëåí íà ÓÅÔÀ: 1954 ã. Îôèöèàëåí åêèï: èçöÿëî ÷åðâåíî Ðåçåðâåí åêèï: æúëòè ôëàíåëêè/ çåëåíè ãàùåòà/æúëòè ÷îðàïè Ïúðâè îôèöèàëåí ìà÷: 26 ìàðò 1876 ã. Øîòëàíäèÿ – Óåëñ 4:0 Íàé-ãîëÿìà ïîáåäà: 3 ìàðò 1888 ã. Óåëñ – Èðëàíäèÿ 11:0 Íàé-ãîëÿìà çàãóáà: 23 ìàðò 1878 ã. Øîòëàíäèÿ – Óåëñ 9:0

УЕЛС СРЕЩУ БЪЛГАРИЯ 27 àïðèë 1983 ã., ÅÊ (Ðåêñúì) Óåëñ – Áúëãàðèÿ 1:0 16 íîåìâðè 1983 ã., ÅÊ (Ñîôèÿ) Áúëãàðèÿ – Óåëñ 1:0 14 äåêåìâðè 1994 ã., ÅÊ (Êàðäèô) Óåëñ – Áúëãàðèÿ 0:3 29 ìàðò 1995 ã., ÅÊ (Ñîôèÿ) Áúëãàðèÿ – Óåëñ 3:1 15 àâãóñò 2006 ã., êîíòðîëà (Ñóîíñè) Óåëñ – Áúëãàðèÿ 0:0 22 àâãóñò 2007 ã., êîíòðîëà (Áóðãàñ) Áúëãàðèÿ – Óåëñ 0:1 Îáùî: 6 ìà÷à, 3 ïîáåäè çà Áúëãàðèÿ, 1 ðàâåíñòâî, 2 ïîáåäè çà Óåëñ, ã.ð. 7:3 çà Áúëãàðèÿ

Черна гора

Ôåäåðàöèÿòà íà ×åðíà ãîðà å îñíîâàíà: 1931 ã. ×ëåí íà ÔÈÔÀ: 2007 ã. ×ëåí íà ÓÅÔÀ: 2007 ã. Îôèöèàëåí åêèï: èçöÿëî â ÷åðâåíî Ðåçåðâåí åêèï: èçöÿëî â áÿëî Ïúðâè îôèöèàëåí ìà÷: 24 ìàðò 2007 ã. ×åðíà ãîðà – Óíãàðèÿ 2:0 Íàé-ãîëÿìà ïîáåäà: 27 ìàé 2008 ã. ×åðíà ãîðà – Êàçàõñòàí 3:0 Íàé-ãîëÿìà çàãóáà: 31 ìàé 2008 ã. Ðóìúíèÿ – ×åðíà ãîðà 4:0

ЧЕРНА ГОРА СРЕЩУ БЪЛГАРИЯ 6 ñåïòåìâðè 2008 ã., ÑÊ (Ïîäãîðèöà) ×åðíà ãîðà – Áúëãàðèÿ 2:2 5 ñåïòåìâðè 2009 ã., ÑÊ (Ñîôèÿ) Áúëãàðèÿ – ×åðíà ãîðà 4:1 Îáùî: 2 ìà÷à, 1 ïîáåäà çà Áúëãàðèÿ, 1 ðàâåíñòâî, ã.ð. 6:3 çà Áúëãàðèÿ

Другите Îñòàíàëèòå ñúïåðíèöè â íàøàòà ãðóïà – ×åðíà ãîðà è Óåëñ, ñúùî íå ñà íåïîáåäèìè. Âÿðíî, ÷å â Ïîäãîðèöà ïðåäè äâå ãîäèíè åäâà ñå äîáðàõìå äî 2:2 è òî ñ ãîë â ïîñëåäíàòà ìèíóòà, íî íà ñòàäèîí „Âàñèë Ëåâñêè“ íàöèîíàëèòå íè äîêàçàõà, ÷å äÿâîëúò íå å òîëêîâà ÷åðåí. Ñ ìúêà ïðåç ïúðâîòî ïîëóâðåìå è óíèêàëíà èãðà íà Áåðáàòîâ ïðåç âòîðàòà ÷àñò íåùàòà ñè äîéäîõà íà ìÿñòîòî – 4:1. Ñåãà åäèíñòâåíîòî, êîåòî ñå èñêà îò âúçïèòàíèöèòå íà Ñòàíèìèð Ñòîèëîâ å äà íå ïîäõîäÿò ñ ïðåêàëåíî âèñîêî ñàìî÷óâñòâèå â òåçè ñðåùè. Ùî ñå îòíàñÿ äî Óåëñ, íèå âñå îùå èìàìå ïîëîæèòåëåí áàëàíñ îò ñáëúñúöèòå ñ òÿõ. À êàòî äîáàâèì è ôàêòà, ÷å òîçè îòáîð â ïîñëåäíèòå ãîäèíè íå å íàïðàâèë íèùî çàïîìíÿùî ñå, ìîæåì äà ñå íàäÿâàìå íà ïîáåäà. Åñòåñòâåíî òîâà ùå

ñòàíå, àêî ëúâîâåòå òðúãíàò íà êðúñòîíîñåí ïîõîä â òåçè êâàëèôèêàöèè.  ïðîòèâåí ñëó÷àé òîâà ìîæå äà áúäå ëåáåäîâàòà ïåñåí íà åäíî ãåíèàëíî ïîêîëåíèå, êîåòî ùå ñå çàïîìíè ñàìî ñ ðàçî÷àðîâàíèÿòà, êîèòî ïîäíåñå íà ôåíîâåòå...

Ако пропуснем Евро 2012, Стилиян Петров ще се откаже от националния отбор

37


ЗВЕЗДА

Á

úëãàðèÿ ìîæå äà ñå ïîõâàëè ñ ãîëåìè óñïåõè â ñâåòà íà æåíñêèÿ òåíèñ. Äî òîçè ìîìåíò îáà÷å ñìå äîñòà äàëå÷ îò ãîëåìèòå ïðè ìúæåòå. Èìàìå ñàìî åäèí ïðåäñòàâèòåë â Òîï 100 ïðåç ãîäèíèòå – Îðëèí Ñòàíîé÷åâ. Ïîÿâàòà íà åäíî ìîì÷å îò Õàñêîâî å íà ïúò äà ïðîìåíè ñòàòóêâîòî. Ãðèãîð Äèìèòðîâ å øàíñúò íà áúëãàðñêèÿ ìúæêè òåíèñ äà íàìåðè ñâîåòî ìÿñòî ïîä ñëúíöåòî.

Ãðèãîð – áúëãàðñêàòà ðàêåòà êúì çâåçäèòå Началото Ãðèøî å ðîäåí â Õàñêîâî íà 16 ìàé 1991 ãîäèíà. Èìåííî òàì çàïî÷âà äà òðåíèðà, êîãàòî å åäâà íà 5 ãîäèíè. Ïúðâèÿò ìó òðåíüîð å íåãîâèÿò áàùà Äèìèòúð Ãîñïîäèíîâ Äèìèòðîâ. Âúïðåêè íå îñîáåíî äîáðèòå óñëîâèÿ çà ïîäãîòîâêà, òàëàíòúò ìó ñå ðàçâèâà ñúñ çàøåìåòÿâàùà ñêîðîñò.  Åâðîïà îòäàâíà ñà íàÿñíî ñ êà÷åñòâàòà íà ìëàäèÿ áúëãàðèí. Ïðåç 2005 ãîäèíà òîé å îáÿâåí çà íàé-äîáðèÿ òåíèñèñò íà Ñòàðèÿ êîíòèíåíò äî 14 ãîäèíè, ñëåä êàòî ïå÷åëè êîíòèíåíòàëíàòà òèòëà â ñâîÿòà âúçðàñòîâà ãðóïà. Îñâåí òîâà çàâúðøâà ñåçîíà êàòî ¹1 â ðàíãëèñòàòà íà Tennis Europe ïðè 14-ãîäèøíèòå. Ïðåç ñëåäâàùàòà ãîäèíà ñëåä íåêîëêîìåñå÷íè òðåíèðîâêè â àêàäåìèÿòà „Óåéë“, Äèìèòðîâ ïå÷åëè òèòëàòà â êàòåãîðèÿ äî 16 ãîäèíè íà ãîëåìèÿ òóðíèð çà þíîøè è äåâîéêè „Åäè Õåð Èíòåðíåøúíúë“ Ìàëêî ïî-êúñíî ñòàâà è âòîðèÿ áúëãàðèí ñ òèòëà îò íåîôèöèàëíîòî ñâåòîâíî ïúðâåíñòâî çà þíîøè „Îðèíäæ Áîóë“. Ïðåäè íåãî òîâà å ïðàâèë ñàìî Òîäîð Åíåâ. Ïðåç 2007 ã. óñïåõèòå ñúùî íå ñåêâàò. Ãðèãîð îòíîâî å åâðîïåéñêè øàìïèîí, òîçè ïúò ïðè 16-ãîäèøíèòå. Áúëãàðèíúò íå äàâà äîðè ñåò íà ñâîèòå ïðîòèâíèöè. Äîñòèãà è äî ôèíàë íà Îòêðèòîòî ïúðâåíñòâî íà Êàíàäà è íà US Open, íî íà äâîéêè. Íåãîâ ïàðòíüîð å Âàøåê Ïîñïèøèë. Ïðåç äåêåìâðè ïå÷åëè òèòëàòà íà äâîéêè íà þíîøåñêèÿ òóðíèð îò ïúðâà êàòåãîðèÿ „Åäè Õåð Èíòåðíåøúíúë“ ïðè 18-ãîäèøíèòå. Òîçè ïúò çàåäíî ñ Óëàäçèìèð Èãíàòèê (Áåëàðóñ).

Неговата година 2008-à îïðåäåëåíî å íàé-óñïåøíàòà ãîäèíà çà ðîäíèÿ òàëàíò. Ïðåç ëÿòîòî

38

Äèìèòðîâ ñòàâà ïúðâèÿò áúëãàðèí ñ òèòëà â òóðíèð îò Ãîëåìèÿ øëåì, ïúê áèëî è ïðè þíîøèòå. Íà 6 þëè âäèãà êóïàòà ñëåä óñïåõ íàä ôèíëàíäåöà Õåíðè Êîíòèíåí ñúñ 7:5, 6:3. Íà òðèáóíèòå, îñâåí áàùà ìó, å è íåãîâàòà ìàéêà – Ìàðèÿ. Èíòåðåñíîòî å, ÷å ïðîòèâíèêúò ìó â ðåøèòåëíèÿ ñáëúñúê å íåãîâ ïàðòíüîð íà äâîéêè. Îñâåí ïðåñòèæ, òèòëàòà ìó ïðè þíîøèòå ãàðàíòèðà ìÿñòî íà Ãðèãîð â îñíîâíàòà ñõåìà íà òóðíèðà ïðè ìúæåòå ñëåäâàùàòà ãîäèíà. Òðè ìåñåöà ñëåä òðèóìôà â Ìåêàòà íà òåíèñà, áúëãàðèíúò ïîñòèãà ïîðåäíèÿ ñè âïå÷àòëÿâàù óñïåõ. Òîé òðèóìôèðà è íà Îòêðèòîòî ïúðâåíñòâî íà ÑÀÙ. Íà ôèíàëà å ñðàçåí Äåâèí Áðèòúí ñ êàòåãîðè÷íîòî 6:4 6:3. Ñëåä òàçè ïîáåäà Äèìèòðîâ çàâúðøâà ïîñëåä-

Контузиите пречат на Григор Димитров да се изкачва по-бързо в световната тенис ранглиста

íàòà ñè ãîäèíà ïðè þíîøèòå êàòî ¹1 â ñâåòîâíàòà ðàíãëèñòà.

Професионалистите  òóðíèðè ïðè ìúæåòå äåáþòèðà îùå ïðåç 2007-à ãîäèíà. Òîâà ñòàâà íà Çàãîðêà Êúï â Ñîôèÿ. Ïðåç íîåìâðè ïúê ñòèãà äî ÷åòâúðòôèíàë íà òóðíèðà â Ãðàí Êàíàðèÿ (Èñïàíèÿ). Ñúñ ñïå÷åëåíèòå òî÷êè çà ïúðâè ïúò ïîïàäà â ðàíãëèñòàòà íà ATP. Çàâúðøâà ãîäèíàòà íà 1461-âî ìÿñòî. Ïðåç ñëåäâàùèòå 12 ìåñåöà ïå÷åëè è ïúðâèòå ñè òèòëè. Çà ñåôòå òðèóìôèðà ïðè ìúæåòå íà òóðíèðà íà äâîéêè â Ìóðñèÿ. Íåãîâ ïàðòíüîð å Êàðëîñ Ïî÷Ãðàäèí. Ïðåç ìàé ïå÷åëè è ïúðâèÿ ñè òóðíèð íà ñèíãúë. Òîâà ñòàâà âúâ Âàëäîðåéêñ, êàòî óñïåõúò ìó èìà îùå ïî-ãîëÿ-


ЗВЕЗДА ìî çíà÷åíèå, çàùîòî ñòàðòèðà ó÷àñòèåòî ñè îùå â êâàëèôèêàöèèòå. Çà ïúðâè ïúò ó÷àñòâà â òóðíèð íà ATP â Õåðòîãåíáîø (Õîëàíäèÿ). Òàì îáà÷å îòïàäà îùå â ïúðâèÿ êðúã îò ðóñíàêà Èãîð Àíäðååâ ñëåä çàãóáà ñ 1:6, 3:6. Ïîêúñíî îáà÷å ïå÷åëè ïîñëåäîâàòåëíî äâà ôþ÷úðñà â Èñïàíèÿ ñ íàãðàäåí ôîíä îò ïî $15 000. Ïðåç îêòîìâðè ïîëó÷àâà ïúðâèÿ ñè „óàéëä êàðä“ çà êâàëèôèêàöèèòå íà òóðíèðè îò ñåðèèòå „Ìàñòúðñ“. Ñòàâà äóìà çà íàäïðåâàðèòå â Ìàäðèä è Áàçåë. Ïðè äåáþòà ñè â Èñïàíèÿ ãóáè â ïúðâè êðúã îò ôðàíöóçèíà Ôëîðàí Ñåðà ñ 3:6, 3:6.  Áàçåë îáà÷å ïîñòèãà ïúðâà ïîáåäà â òóðíèð íà ATP. Òîé íàääåëÿâà íàä ÷åõà Èðæè Âàíåê ñúñ 7:5, 4:6, 7:6(6) ñëåä èçêëþ÷èòåëíî îñïîðâàí äâóáîé, ïðîäúëæèë 2 ÷àñà è 22 ìèíóòè. Íàé-ãîëåìèÿò óñïåõ íà Ãðèãîð äîñåãà îáà÷å å â ïúðâèÿ êðúã íà ñóïåðòóðíèðà íà òâúðäè êîðòîâå â Ðîòåðäàì ñ íàãðàäåí ôîíä 1,445 ìëí. åâðî. Áúëãàðèíúò ïîáåæäàâà 23-èÿ â ñâåòîâíàòà ðàíãëèñòà Òîìàñ Áåðäèõ ñ 4:6, 6:3, 6:4. Âúâ âòîðèÿ êðúã íåãîâ ïðîòèâíèê å íå êîé äà å, à ñâåòîâíèÿò ¹1 Ðàôàåë Íàäàë. Áúëãàðèíúò çàòðóäíÿâà ìàêñèìàëíî èñïàíåöà, íî â êðàéíà ñìåòêà ãóáè ñ 5:7, 6:3, 2:6. Ñëåä òåçè äâà ìà÷à îáà÷å ñâåòúò çàãîâàðÿ çà Äèìèòðîâ, êàòî òîé äîðè å íàðå÷åí „áúëãàðñêîòî ÷óäî â òåíèñà“. Âåäíàãà ìó å äàäåí „óàéëä êàðä“ çà ãîëåìèÿ òóðíèð â Ïàðèæ, êúäåòî îáà÷å îòïàäà â ïúðâèÿ êðúã ñëåä çàãóáà îò îñìèÿ â ñâåòîâíàòà ðàíãëèñòà Æèë Ñèìîí. Ãðèãîð å áëèçî äî ñåíçàöèÿòà, íî ñàìî ìëàäîñòòà ìó ïðå÷è äà ïîáåäè è òîé ïàäà 6:4, 3:6, 5:7, âúïðåêè ÷å â òðåòèÿ ñåò âîäè ñ 5:2. Áúëãàðèíúò îáà÷å âå÷å å çàáåëÿçàí è îò ôåâðóàðè çàïî÷âà äà ñå ïîäãîòâÿ ïîä ðúêîâîäñòâîòî íà áèâøèÿ òðåíüîð íà Ðîäæúð Ôåäåðåð – Ïåòåð Ëóíäãðåí. „Òåíèñúò ñå ïðîìåíè ìíîãî îò âðåìåòî, êîãàòî Ðîäæúð áå íà 18“, êàçâà íàñòàâíèêúò íà Äèìèòðîâ. – „Íî, àêî òðÿáâà äà áúäà ÷åñòåí, Ôåäåðåð ïîäîáðè ìíîãî èãðàòà ñè â ñëåäâàùèòå íÿêîëêî ãîäèíè. Ñïîðåä ìåí 18-ãîäèøíèÿò Ãðèãîð å ïîäîáúð îò 18-ãîäèøíèÿ Ôåäåðåð. Ïðèåõ äà ñòàíà òðåíüîð íà Äèìèòðîâ, çàùîòî âÿðâàì, ÷å åäèí äåí ùå ñòàíå èçêëþ÷èòåëåí òåíèñèñò. Àêî ïðîäúëæè äà òðåíèðà ïî òîçè íà÷èí, íå å ìíîãî òðóäíî äà ñå ïðåäïîëîæè, ÷å åäèí äåí ùå ñå ïðåâúðíå â ãîëÿì òåíèñèñò.“ Ðàáîòàòà íà äâàìàòà îïðåäåëåíî äàâà ðåçóëòàò. Ãðèãîð å áëèçî äî ñåíçàöèÿòà â ïúðâèÿ êðúã îò îñíîâíàòà ñõåìà íà „Óèìáúëäúí“, íî ñå êîíòóçè ñëåä êàòî âçå ïúðâèÿ ñåò íà äâóáîÿ ñ 39-èÿ â ñâåòîâíàòà ðàíãëèñòà Èãîð Êóíèöèí. Èìåííî

òðàâìàòà ïðå÷è äî êðàÿ íà ãîäèíàòà áúëãàðèíúò äà íàïðàâè íåùî ïî-çàïîìíÿùî ñå îò òîâà íà òóðíèðà îò ñåðèèòå „×àëúíäæúð“ â Òúðíàâà, êúäåòî ñïå÷åëè ïúðâàòà ñè òèòëà â òóðíèð íà ÀÒÏ íà äâîéêè ñ Òåéìóðàç Ãàáàøâèëè. Ñúñ çàãóáà íà Australian Open çàïî÷íà è 2010 ãîäèíà çà Äèìèòðîâ, íî, èìàéêè ïðåäâèä òàëàíòà è óïîðèòèÿ òðóä íà ìîì÷åòî îò Õàñêîâî, ñúñ ñèãóðíîñò íå å äàëå÷ âðåìåòî, êîãàòî ãîëåìèòå ïîáåäè ùå äîéäàò. Èëè êàêòî íàïèñà åäèí îò âîäåùèòå òåíèñ ñàéòîâå ñëåä äâóáîÿ íà Ãðèãîð ñ

Íàäàë: „Áúëãàðèíúò å ìíîãî òàëàíòëèâ è ìíîãî óïîðèò â èãðàòà. Òîé íÿìà äà áúäå ïúðâèÿò îò ìëàäèòå òàëàíòè, íàïðàâèëè âïå÷àòëÿâàùî íà÷àëî è äîñòèãíàëè Òîï 20. Íåêà äà ãî äúðæèì ïîä îêî. Âïðî÷åì, åäèíñòâåíèÿò áúëãàðèí ñ íàé-äîáðà ïîçèöèÿ áå Îðëèí Ñòàíîé÷åâ, êîéòî èçèãðà 13 ñåçîíà, ïðåäè äà ñå ïåíñèîíèðà ïðåç 2003 ã. Òîé áå ÷åòèðè ñåäìèöè â Òîï 100. Ìèñëÿ, ÷å ìëàäèÿò ã-í Äèìèòðîâ ùå íàäìèíå òîâà. È â ñëó÷àé, ÷å ñòå ïðîÿâèëè èíòåðåñ, ïðîäúëæàâàéòå äà âèêàòå çà „Äè-ìèèèèè-òðîâ!“

История на успеха Григор триумфира на най-престижния тенис турнир – Уимбълдън, засега само при младежите

Само липсата на опит попречи на Гришо да победи един от най-големите – Рафаел Надал

Бившият треньор на световния №1 Роджър Федерер Петер Лундгрен видя потенциала на Димитров

39


ШАМПИОНИ

Îðèñàíè äà ïîáåæäàâàò

åâðóàðè å, è â Áúëãàðèÿ îòíîâî èíòðèãàòà å êîé ôóòáîëåí îòáîð ùå ñå áîðè çà ãðóïèòå íà Øàìïèîíñêàòà ëèãà. È íÿêàê ñè ìåæäó äðóãîòî ïðåìèíà åäíî äðóãî ó÷àñòèå, íà åäíè äðóãè ñïîðòèñòè, â åäíà äðóãà Øàìïèîíñêà ëèãà. Âîëåéáîëíèÿò îòáîð íà ÖÑÊÀ îòïàäíà â ïúðâàòà ôàçà íà ïëåéîôèòå îò ïîëñêèÿ Àñåêî Ðåñîâèÿ (Æåøóâ). Âúïðåêè çàãóáàòà, èãðà÷èòå íà Àëåêñàíäúð Ïîïîâ çà ïîðåäåí ïúò äîêàçàõà, ÷å íå å íóæíî åäèí ñïîðò äà å êîìåðñèàëåí, çà äà å óñïåøåí. Çàïëàòèòå âúâ âîëåéáîëà ñà íà ñâåòëèííè ãîäèíè îò òåçè âúâ ôóòáîëà. Íî âìåñòî âèñîêèòå ìîì÷åòà êðàé ìðåæàòà äà îáðúùàò äåìîíñòðàòèâíî äæîáîâå, èçëèçàò è èãðàÿò. Íå çà äðóãî, à çà ñïîðòà è çà ñåáå ñè. Åäâà ëè íÿêîé å çàáðàâèë, ÷å êîãàòî ÖÑÊÀ ìà÷êàøå â ãðóïîâàòà ôàçà íà ëèãàòà, âîëåéáîëèñòèòå ñàìè ñè êóïóâàõà âèòàìèíèòå è òî èëè ñúñ ñïåñ-

Ô

40

òåíè ïàðè îò ïðåäèøíè ãîäèíè è îòáîðè, èëè ñúñ çàåìè. Çàùîòî íå áÿõà ïîëó÷àâàëè çàïëàòè îò áëèçî ãîäèíà. Íî òîâà íå èì ïîïðå÷è äà ñå èçïðàâÿò ñðåùó åäíè îò íàé-ñèëíèòå îòáîðè è äà òðóïàò ïîáåäè. Òå ïîêàçàõà, ÷å óñïåõèòå íå ñå äúëæàò íà ãîëåìè ïðåìèè, ãðåøíè ïàðè çà çàïëàòè è äðóãè ñîöèàëíè îáëàãè, êàòî ðóñà ñèëèêîíêà è çàïàçåíî ìÿñòî â „ÁÈÀÄ“, „Ñèí ñèòè“ èëè „Ãðàíä äå ëóêñ“. Íàïðîòèâ, èãðà÷èòå íà ÖÑÊÀ íàïîìíèõà íà ñâåòà çà äàëå÷íàòà 1969 ãîäèíà, êîãàòî ïðåâçåõà åâðîïåéñêèÿ âðúõ. È ïðîñòî ïðîäúëæèõà ëèíèÿòà ïîëîæåíà îò âñè÷êè îíåçè âåòåðàíè ïðåäè òÿõ. Ôàêò å, ÷å â Áúëãàðèÿ èìà ñàìî åäèí óñïåøåí êîëåêòèâåí ñïîðò – âîëåéáîëúò. Òåçè äâóìåòðîâè ãèãàíòè ñà îðèñàíè äà ïîáåæäàâàò. Ïðåäè òÿõ íà âúðõà ñà áèëè Òîäîð Ñèìîâ, Äèìèòúð Çëàòàíîâ, Äèìèòúð Êàðîâ, Áðóíêî Èëèåâ, Âàñèë Ñèìîâ, Ïàíàéîò Ïîíäàëîâ, Áîðèñëàâ Êüîñåâ,

Àñåí Ãúëúáèíîâ, Ëþáîìèð Ãàíåâ, Íèêîëàé Æåëÿçêîâ, ñåãà ñâåòúò å â êðàêàòà íà Ìàòåé Êàçèéñêè, à ñëåä ãîäèíè íà âúðõà ùå å äðóã áúëãàðèí. Íî îñíîâíàòà ðàçëèêà èäâà îò åäíî – ìàíòàëèòåòúò. Àêî íÿêîé îòèäå íà òðåíèðîâêà íà ôóòáîëåí îòáîð ùå çàáåëåæè, ÷å òî÷íî 20 ìèíóòè ñëåä çàíèìàíèåòî íà ñòàäèîíà ñà ñàìî ïàçà÷úò, ïåðà÷êàòà è ëåëêàòà îò êàôåíåòî. Îò ïðîôåñèîíàëíèòå ñïîðòèñòè íÿìà è ñëåäà. À àêî îòèäåòå â êîÿòî è äà å âîëåéáîëíà çàëà, ùå âèäèòå ïîíå òðèìà èãðà÷è çàñòàíàëè ïðåä åäèí ëàïòîï, íà êîéòî âúðòÿò ïîñëåäíèÿ ìà÷ è îáñúæäàò ãðåøêèòå ñè. Çà òîâà íå ñå èçíåíàäâàéòå, àêî íàöèîíàëíèÿò íè îòáîð ïî âîëåéáîë íàïðàâè ïîðåäíèÿ ñè ïîäâèã â ìà÷îâåòå ñðåùó Áðàçèëèÿ, Õîëàíäèÿ è Ñåâåðíà Êîðåÿ â ãðóïà À íà Ñâåòîâíàòà âîëåéáîëíà ëèãà. Òå ïðîñòî íÿìà äà ñå ïðåäàäàò áåç áîé.


ЗАБРАВЕНИ

Ëåíúêñ Ëþèñ è íåãîâèÿò ñïîìåí îò Áúëãàðèÿ ëÿìà çâåçäà. Ëèäåð íà òèìà „Ñëàâèÿ“. òè â òåæêà êàòåãîðèÿ. Ìå÷òèòå çà ïðîäúëæåíèå íà òðàäèÏðè òîâà íå âåäíúæ, à öèÿòà ñà ðóõíàëè îòäàâíà. Ñòîèìåíîâ öåëè òðè ïúòè. Îòòåãëÿ îïèòâà äà îòâîðè ñîáñòâåíà çàëà â ñå ïðåç 2003-à ãîäèíà êâàðòàë „Çàõàðíà ôàáðèêà“. Íå ñå ïîêàòî ìèëèîíåð. Çàïèëó÷àâà. Ðåøàâà äà ñòàíå áèçíåñìåí. ñàë äâå ïîñëåäîâàòåëÏðîäàâà àëêîõîë è öèãàðè. Àïàøèòå íè ïîáåäè íàä âåëèîáà÷å íå ñå ïðèòåñíÿâàò îò òåæêèÿ ÷èÿòà Ìàéê Òàéñúí è þìðóê íà ñîáñòâåíèêà. Áåçìèëîñòíî Âèòàëè Êëè÷êî. ðàçáèâàò ìàãàçèí÷åòî è îòíÿñÿò ñòîêà Ñúäáàòà íà Ïåòúð çà 50 õèë. ëâ. Íà÷èíàíèåòî ïðåòúðïÿâà Ñòîèìåíîâ å ðàçëè÷êðàõ. Çà äà ñè âàäè õëÿáà, Ñòîèìåíîâ íà. Ñ÷óïåíèÿò íîñ íå ñòàâà îõðàíèòåë. å åäèíñòâåíèÿò áåëåã, „Íÿìàõ ïðåäñòàâà çà ðåàëíîñòòà êîéòî îçíàìåíóâà áëèèçâúí áîêñà – êàçâà áèâøèÿò øàìïèîí. çî 350 ìà÷à â òåæêà –  ñïîðòà õîðàòà ñå ïðåöåíÿâàõà ñïîêàòåãîðèÿ. Ãîâîðúò ìó ðåä âúçìîæíîñòèòå è ïîñòèæåíèÿòà. å ëåêî çàâàëåí. ÂúïðåÈçâúí çàëàòà ñå îêàçà, ÷å å âàæíî ÷èé êè òîâà âñè÷êè â ñòà÷îâåê ñè.“ ðàòà ìàõàëà „ÊîíüîÑúäáèòå íà õîðàòà ÷åñòî ñå ïðåñè÷àò. âèöà“ ãî ïîçíàâàò. Ïîíÿêîãà òàçè ñðåùà îçíà÷àâà ìíîãî è Çíàÿò óñïåõèòå. Òå íå ñâúðçâà ëè÷íîñòèòå äî êðàÿ íà òåõíèÿ ñà íèêàê ìàëêî. Èìà æèâîò. Äðóã ïúò ãè ïðàùà â êîðåííî ñåäåì ìåäàëà îò ñâåðàçëè÷íà ïîñîêà. Åäíî å ñèãóðíî – âñåòîâíè è åâðîïåéñêè êè ðàíî èëè êúñíî ñå âðúùà ó äîìà, ïúðâåíñòâà. Ïå÷åëèë Петър Стоименов êàêòî ñå ñëó÷è ñëåä ñâåòîâíîòî ïúðå 10 ïúòè øàìïèîíñêàбеше страшилище âåíñòâî ïðåç 1986 ã. Ïåòúð Ñòîèìåíîâ òà òèòëà íà Áúëãàðèÿ. на ринга, а в живота ñå ïðèáðà â ñâîÿòà êîìóíèñòè÷åñêà ðîÂðúùàë ñå å ñúñ çëàòî крадци провалиха äèíà. Ïðåæèâÿ äåìîêðàöèÿòà è îñòàíà îò áëèçî 40 ìåæäóíàбизнеса му ñàìî ñúñ ñïîìåíèòå îò øàìïèîíñêèòå ðîäíè òóðíèðè. ìåðèêàíñêèòå áîêñîâè ôåíîâå ãîäèíè. Íàñëåäíèöèòå íà 49-ãîäèøíèÿ Ñòîîò Íåâàäà ñà ñå íàðåäèëè íà Ëåíúêñ Ëþèñ ñïå÷åëè âñè÷êî. Áåøå èìåíîâ ñúùî îïèòàõà äà ïîåìàò ïî îïàøêàòà. ×àêàò ïîðåäíàòà áèðà, ïðèåò â Çàëàòà íà ñëàâàòà è ñåãà å ùàñíåãîâèÿ ïúò. Äèìèòúð è Ãåîðãè íå ïðèãàðíèðàíà ñ ïúðæåí ÷èïñ, ÷èéòî ñðîê òëèâî æåíåí çà Ìèñ ßìàéêà. òåæàâàò òàëàíòà è õúñà íà ñâîÿ òàòêî. íà ãîäíîñò èçòè÷à ïðåç ñúùàòà 1986 Ôåíîâåòå â Ðèíî, ùàòà Íåâàäà, äî Òå íÿìà äà ïîñëåäâàò øàìïèîíñêèòå ãîäèíà. äåí äíåøåí ðàçêàçâàò çà âå÷åðòà, êîñòúïêè íà Ïåòúð. Çà æàëîñò æèâîòúò íà Äî êðàÿ íà áèòêèòå îñòàâà ñàìî åäèí ãàòî åäèí ãîëÿì áúëãàðèí ñâàëè íà òðè âåòåðàíà èçâúí ðèíãà íÿìà íèùî îáùî ìà÷ îò ñóïåðòåæêà êàòåãîðèÿ. Òîé ïúòè â íîêäàóí áúäåùàòà ëåãåíäà íà ñúñ çëàòíèòå ãîäèíè íà áúëãàðñêèÿ ùå çàïî÷íå ñ èçâåñòíî çàêúñíåíèå. ïðîôåñèîíàëíèÿ áîêñ. áîêñ. Âðåìåòî, êîãàòî Ñòîèìåíîâ å ãî åäèíèÿ úãúë ùå èçëåçå ìëàäèÿò êàíàäåö Ëåíúêñ Ëþèñ. Âèñîê ìëàäåæ ñ èíòåðåñíà ïðè÷åñêà. Ñðåùó íåãî å ïðåäñòàâèòåëÿò íà êîìóíèñòè÷åñêàòà îáùíîñò. Ïåòúð Ñòîèìåíîâ îò Áúëãàðèÿ. Êîé ëè å ÷óâàë çà òàçè ìàëêà äúðæàâèöà, ïèòàò ñå çàïàëÿíêîâöèòå, äîêàòî ñå íàñòàíÿâàò íà ìåñòàòà ñè è ðàçïðúñêâàò áèðà âúðõó ñåäÿùèòå îòïðåä. Çàëàòà â ãðàä Ðèíî å ïðåïúëíåíà. Ïúðâèÿò ãîíã óäðÿ. Èçíåíàäâàùî çà âñè÷êè òåæêèòå óäàðè çàïî÷âàò äà âàëÿò ïî ãëàâàòà íà êàíàäåöà. “Òðè ïúòè ãî ñâàëÿõ â íîêäàóí – ñïîìíÿ ñè ñëåä 25 ãîäèíè ÷îâåêúò, êîéòî ãî ïîáåäè – Ïåòúð Ñòîèìåíîâ. ×óäåõ ñå êàê íå ïðåêðàòèõà ìà÷à. Òîãàâà Ëþèñ áåøå íà 20 ã. Èìàì è îùå åäèí óñïåõ íàä íåãî. Íå ïîäîçèðàõ òàëàíòà ìó è êîëêî äàëå÷å ùå ñòèãíå.“ Ñàìî ñëåä äâå ãîäèíè Ëåíúêñ Ëþèñ ñòàâà îëèìïèéñêè øàìïèîí. Ìàëêî ïî-êúñíî âäèãà è íàé-ãîëåìèÿ òðîôåé След миг Петър Стоименов (вдясно) ще свали на земята опонента си Ленъкс Люис – ñâåòîâíàòà òèòëà çà ïðîôåñèîíàëèñ-

À

41


КАЗУС

„ À“ ãðóïà ìåæäó Позиция AST Ïîêðàé ìíîæåñòâîòî ñêàíäàëè â ðîäíèÿ íè ôóòáîë åäíà èçêëþ÷èòåëíî âàæíà äèñêóñèÿ îñòàâà íà çàäåí ïëàí. Ñòàâà äóìà çà áðîÿ íà îòáîðèòå â „À“ ãðóïà è çà ðàçìåðà íà âòîðàòà íè äèâèçèÿ. Èíèöèàòîð íà ïðåäëîæåíàòà ðåôîðìà å ïðåçèäåíòúò íà Ïðîôåñèîíàëíàòà ôóòáîëíà ëèãà Âàëåíòèí Ìèõîâ. Òîé íàñòîÿâà çà íàìàëÿâàíå íà áðîÿ íà åëèòíèòå îòáîðè, çà äà ñå ïîäîáðè êà÷åñòâîòî íà øàìïèîíàòà íè. Åñòåñòâåíî ñå ïîÿâèõà è îïîçèöèîíåðè, íî çäðàâàòà ëîãèêà ïîêàçâà, ÷å Ìèõîâ å ñúâúðøåíî ïðàâ.

Контра Íàé-ñåðèîçíèÿò äîâîä ñðåùó íàìàëÿâàíåòî íà „À“ ãðóïà å, ÷å òîâà ùå óíèùîæè ìíîãî îò ôóòáîëíèòå öåíòðîâå ó íàñ. Èìåííî òîâà áåøå àðãóìåíòúò è ïðåäè

8 ãîäèíè, êîãàòî èìàøå èäåÿ åëèòíàòà íè äèâèçèÿ äà ñå ñìàëè íà 12 îòáîðà. È êàêâî ñå ñëó÷è? Ïðåç öÿëîòî òîâà âðåìå íà ôóòáîëíàòà íè êàðòà íå ñå âúçðîäè ïî÷òè íèòî åäèí îò ìèòè÷íèòå „ôóòáîëíè öåíòðîâå“ Èìà è èçêëþ÷åíèÿ, êàòî Áåðîå è Ïèðèí, êîèòî ïðîäúëæàâàò äà òúðñÿò ìÿñòîòî ñè â íàé-ïîïóëÿðíèÿ ñïîðò. Íî äîðè è òÿõíîòî ïðåäñòàâÿíå å ñïîðíî è îáâúðçàíî ñ ìíîãî âúïðîñèòåëíè. Îò äðóãà ñòðàíà èñòèíñêèòå ãðàäîâå, äàëè íà Áúëãàðèÿ êóï íàöèîíàëè â ïî-äàëå÷íîòî ìèíàëî, îòäàâíà ñà çàáðàâèëè çà ñëàâíàòà ñè èñòîðèÿ. Ïðåç ìèíàëàòà ãîäèíà, ñëåä äúëãà àãîíèÿ, ïðîôåñèîíàëíèÿò ôóòáîë â Ïëåâåí óìðÿ. Ïðåäè òîâà è äâàòà îòáîðà – ñëàâíèÿò Ñïàðòàê è ïîìëàäèÿò – Áåëèòå îðëè áÿõà ñâèêíàëè ñ âòîðîñòåïåííèòå ñè ðîëè â „Á“ ãðóïà. Îò òðè ãîäèíè íàñàì â òåæúê êîëàïñ ñà îùå íÿêîëêî îòáîðà ñ âåëèêî ìèíàëî è ìúòíî

áúäåùå – Áîòåâ (Ïä) è Ìàðåê. „Êàíàð÷åòàòà“ âñå ÷àêàò äà ñå ïîÿâè ìèëèîíåðúò, êîéòî ùå ãè èçáàâè îò ñåãàøíèÿ èì ïðåçèäåíò Äèìèòúð Õðèñòîëîâ. À äîêàòî òîâà ñòàíå, êëóáúò å àñàíñüîð ìåæäó „À“ è „Á“ ãðóïà.  ïîñëåäíèòå ìåñåöè ñúùåñòâóâàíåòî ìó å ïîâå÷å îò æàëêî. Íà âñåêè ïîëóñåçîí ôóòáîëèñòèòå îò îñíîâíèÿ ñúñòàâ ñå ïðîìåíÿò èçöÿëî, òúé êàòî íèêîé íå ìîæå äà èçäúðæè ïîâå÷å îò øåñò ìåñåöà áåç çàïëàòà. Ñåãà êëóáúò îñòàíà áåç òîê è âîäà â ñúáëåêàëíÿòà, à áîñúò ìó Äèìèòúð Õðèñòîëîâ îò÷àÿíî ÷àêà „åäíè ïàðè“ îò ÖÑÊÀ çà äà çàêúðïè áþäæåòà. Ïîëîæåíèåòî â Ìàðåê å ïî÷òè ñúùîòî, ñ ìàëêàòà ðàçëèêà, ÷å ïîíå â ñúáëåêàëíÿòà èìà òîê. Ñðåùó êëóáà îáà÷å èìà äîñòà äåëà çà îòíåìàíå íà ïðîôåñèîíàëíèÿ ìó ëèöåíç ïî åäíà îáèêíîâåíà ïðè÷èíà – íåïëàùàíå íà äúëæèìîòî êúì áèâøèòå ôóòáîëèñòè. Åäèí îò ïîñëåäíèòå ïðîâèíöèàëíè øàìïèîíè – Åòúð, ñúùî å â îêàÿíî ñúñòîÿíèå, íà äúíîòî íà çàïàäíàòà „Á“ ãðóïà è íÿìà íàäåæäà çà ñêîðîøíîòî ìó âúçðàæäàíå.

Новите центрове

От БФС зависи кои ще са повече на стадиона – феновете или полицаите

42

Íî, ÿâíî äåìàãîãèÿòà å ïî-ñèëíà îò ëîãèêàòà, çàùîòî ïîêðàé îïèòà çà „íåçàêðèâàíå“ íà ñòàðèòå ôóòáîëíè øêîëè ðúêîâîäñòâîòî íà ÁÔÑ ïðîâîêèðà ïîÿâàòà íà íîâè „ãðàíäîâå“ Â ìîìåíòà „À“ ãðóïà å ïðèþòèëà ãðàäà ñ òðàäèöèÿ â ïðîèçâîäñòâîòî íà ñëàäêàðñêè èçäåëèÿ, íî äîñêîðî íÿìàù ïî÷òè íèùî îáùî ñ ôóòáîëà – Ñâîãå. Ðåçóëòàòúò å ñðåäíà


КАЗУС

Пълните трибуни са обвързани с качествен футбол

Àíãëèÿ è Øîòëàíäèÿ ïîñåùàåìîñò íà äîìàêèíñêèòå äâóáîè îò 1550 çðèòåëè. Òîé îáà÷å å ïîâå÷å îò ìàíèïóëàòèâåí, çàùîòî òðèòå íàé-ïîñåùàâàíè ìà÷à áÿõà ñ ÖÑÊÀ, Ëåâñêè è Ëîêî (Ïä). Òîâà ñà îòáîðè ñ ìíîãîáðîéíà è âÿðíà ïóáëèêà, êîÿòî ãè ñëåäâà íàâñÿêúäå. À íà îñòàíàëèòå äîìàêèíñêè ñðåùè çðèòåëèòå âàðèðàò ìåæäó 200 è 800. Ïðåäè Ñâîãå ïî ñúùèÿ ïúò ìèíàõà è äðóãè çíàéíè è íåçíàéíè ëþïèëíè íà òàëàíòè êàòî Âèõðåí îò ôóòáîëíèÿ ãðàä Ñàíäàíñêè, Ðèëñêè ñïîðòèñò (Ñàìîêîâ), Ðîäîïà (Ñìîëÿí), Íåñåáúð è ñúçäàäåíèÿò â Ñèìèòëè – Ìàêåäîíñêà ñëàâà. Ïðè òîâà ïîëîæåíèå åäâà ëè å ðàçóìíî äà ãîâîðèì, ÷å øèðîêîôîðìàòíàòà åëèòíà äèâèçèÿ ñå äúðæè, çà äà íå èç÷åçíàò îò êàðòàòà ñòàðèòå ôóòáîëíè ãðàäîâå. Îñîáåíî êàòî ñå èìà ïðåäâèä, ÷å â ìîìåíòà çà ïðîìîöèÿ â „À“ ãðóïà íàïèðàò Áàíñêî è Êàëèàêðà (Êàâàðíà). Âñúùíîñò íÿìà íèùî ëîøî òåçè îòáîðè äà èãðàÿò â åëèòà, ñëåä êàòî èìàò äîñòàòú÷íî ïàðè çà êà÷åñòâåíà ñåëåêöèÿ è äîáðà îðãàíèçàöèÿ. Âúïðîñúò îáà÷å å äàëè òå îòãîâàðÿò íà óñëîâèÿòà çà ëèöåíçèðàíå íà ïðîôåñèîíàëíè îòáîðè. È çàùî ó íàñ íåïðåêúñíàòî ñå ïðàâÿò êîìïðîìèñè ñ òÿõ? Ôàêò å, ÷å ÁÔÑ ïîùàäè ÖÑÊÀ, êîãàòî êëóáúò çàñëóæàâàøå äà áúäå èçâàäåí îò „À“ ãðóïà. Íî è äî ìî-

ìåíòà òîçè êîìïðîìèñ ðàçáèâà ñúñòàâà íà åëèòíàòà íè äèâèçèÿ. È Ìåçäðà, è Âèõðåí, è Áîòåâ èìàò äà ïîëó÷àâàò ïàðè îò „÷åðâåíèòå“, à äîêàòî ÷àêàò òåçè ñóìè, òðóïàò äúëãîâå êúì äðóãè õîðà, îòáîðè è èíñòèòóöèè. Òàêà íà ïðàêòèêà ñå îêàçâà, ÷å ó íàñ ñúùåñòâóâà òåæêà âåðèãà íà çàäúëæåíèÿòà, êîÿòî äúðïà íàçàä ãîëÿìà ÷àñò îò îòáîðèòå.

Решението Äàëå÷ ïî-äîáðå ùå ñòîÿò íåùàòà, êîãàòî â åëèòà îñòàíàò íàèñòèíà åëèòíè âúâ ôèíàíñîâî îòíîøåíèå êëóáîâå. Ïúê áèëè òå è 10 íà áðîé. Òîãàâà îáà÷å âñåêè ùå èìà äîñòàòú÷íî ñðåäñòâà, çà äà ãîíè ó÷àñòèå â åâðîòóðíèðèòå. Ïîáåäíèòå ïúê ùå ñå áîðÿò çà îñòàâàíå â ãðóïàòà è ùå èçëèçàò çà ïîáåäà ïðè âñåêè ìà÷. Òîâà íå ñàìî ùå íàìàëè áðîÿ íà „ïðåäèçâåñòåíèòå ðåçóëòàòè“, íî è ùå ïîäîáðè êà÷åñòâîòî íà ôóòáîëà. Îñâåí òîâà ïî øîòëàíäñêàòà ñõåìà ìîæåì äà ãëåäàìå 4 ïúòè ãîäèøíî ñáëúñúöè ìåæäó íàé-ñèëíèòå îòáîðè – Ëåâñêè, ÖÑÊÀ, Ëèòåêñ, Ëîêî (Ñô) è ×åðíîìîðåö. Òîâà ñà ïåò îòáîðà ñ ïðåòåíöèè çà ïúðâîòî ìÿñòî, êîèòî ùå èìàò âúçìîæíîñò äà ñå èçïðàâÿò ïî 4 ïúòè ñðåùó ïðåêèòå ñè êîíêóðåíòè. Çàìèñëåòå ñå, äàëè øàìïèîíàòúò òðÿáâà äà ñå ðåøàâà ñ ïîäîá-

Äèñêóñèÿòà ñìúðò èëè ñïàñåíèå“ çà ôóòáîëà å áåçïî÷âåíà

íè ìà÷îâå, èëè ñ ïðåäèçâåñòåíè ñðåùè êàòî Ëåâñêè – Áîòåâ?

Интереси Âñÿêî ðåøåíèå, ðàçëè÷íî îò íàìàëÿâàíå íà åëèòíàòà íè äèâèçèÿ äî 10-12 îòáîðà, ùå áúäå êîìïðîìèñ ñ ôóòáîëà, ñúñ çðèòåëèòå è ñúñ çäðàâèÿ ðàçóì. È ìåæäó äðóãîòî, èìà è îùå åäèí ïðîáëåì çà ðàçðåøàâàíå. Àêî ñå íàìàëè „À“ ãðóïà, äàëè äà íå ñå íàïðàâè åäíà „Á“ ãðóïà. Òàêà ùå ñå ïðåäîòâðàòÿò ñèòóàöèè êàòî òàçãîäèøíàòà – íà „çàïàä“ Áåëèòå îðëè ñïèðà ó÷àñòèå îò øàìïèîíàòà, íà „èçòîê“ çàïî÷íàõà ñ 15 îòáîðà, à ñåãà è Ðîäîïà (Ñìîëÿí) å íà ïúò äà ñå îòêàæå. Òîâà ÿñíî ïîêàçâà, ÷å â ìîìåíòà Áúëãàðèÿ íå ðàçïîëàãà ñ ïîòåíöèàë çà 48 ïðîôåñèîíàëíè îòáîðà. È òàçè áðîéêà òðÿáâà äà ñå íàìàëè äî ìèíèìóì. Ïîíå äî 26-30. Òîãàâà ùå îñòàíàò ñàìî òåçè êëóáîâå, êîèòî èìàò ñðåäñòâà äà ïëàùàò íà èãðà÷èòå è äà ñå áîðÿò çà íåùî. Âåðíèÿò èçõîä îáà÷å å â óùúðá íà êîåòî è äà å ðúêîâîäñòâî íà ÁÔÑ. Ïî ïðîñòàòà ïðè÷èíà, ÷å, ìàêàð è íåñúñòîÿòåëíè, îòáîðèòå ñå ðàäâàò íà ïðîôåñèîíàëíèÿ ñè ñòàòóò. È, àêî èì áúäå îãðàíè÷åíà òàçè âúçìîæíîñò, òå îïðåäåëåíî ùå ñêî÷àò ñðåùó âñåêè ðúêîâîäèòåë, êîéòî å ãëàñóâàë çà òîâà ðåøåíèå. È çà Áîáè Ìèõàéëîâ îñòàâà äà ðåøè, äàëè äà áúäå ðàçïúíàò êàòî ñïàñèòåë íà ôóòáîëà, èëè äà îñòàíå ïîðåäíèÿò ðúêîâîäèòåë, êîéòî ãëåäà áåçó÷àñòíî êàê ðîäíèÿò øàìïèîíàò äåãðàäèðà.

43


СПОРТ ВСТРАНИ

Êàë, ïîò, êðúâ, áèðà...

íàêðàòêî ðúãáè Текст: СТЕФАН АНТОНОВ Áëîêèðàí ñè è ïàäàø íà çåìÿòà.  òîçè ìîìåíò òðÿáâà äà îñòàâèø òîïêàòà è äà èç÷àêàø ñúîòáîðíèöèòå òè äà ñå ïðåáîðÿò çà íåÿ ñ ïðîòèâíèêîâèòå èãðà÷è. Òàçè ñèòóàöèÿ å ÷àñò îò ñïîðòà ðúãáè è ñå íàðè÷à „ðúã“ (ñïîíòàííà ñõâàòêà ñ ïàäíàëè èãðà÷è). Àêî ÷îâåê ñå çàãëåäà êàêâè áîðáè ñå âîäÿò íàä ïàäíàëèÿ ñúñòåçàòåë, ùå ñè ïîìèñëè, ÷å òîé å â íàé-èçãîäíàòà ïîçèöèÿ, çàùîòî íèêîé íå ãî çàêà÷à.  äåéñòâèòåëíîñò ñ ãðúäíèÿ ñè êîø òîé ïîíàñÿ òåãëîòî íà ñêóï÷èëèòå ñå íàä íåãî ñúîòáîðíèöè è ïðîòèâíèöè. Òåîðåòè÷íî, à è íà ïðàêòèêà,

òîâà ìîæå äà îçíà÷àâà ïîëîâèí òîí. Âúðåêè ÷å èçãëåæäà ñóðîâà è äîðè îïàñíà, èãðàòà ñå ïîä÷èíÿâà íà ñòðîãè ïðàâèëà è öåííîñòè, êîèòî ïî÷òè èçêëþ÷âàò ìðúñíèøêèòå ïðîÿâè.

Насилие

Èãðàòà ñå ïîä÷èíÿâà íà ñòðîãè ïðàâèëà è öåííîñòè

Èãðà÷èòå çíàÿò, ÷å â ãîëÿìà ÷àñò îò âðåìåòî ìîæå äà áúäàò îáåêò íà îòêðîâåíî íàñèëèå, êîåòî, àêî ñå ïðîÿâè íà óëèöàòà, ìîæå äà ñå ñòèãíå è äî åôåêòèâíà ïðèñúäà. Íàé-ïðàâèëíîòî ïîâåäåíèå â òîçè ìîìåíò å – áúäè ñòåãíàò, àêî äîïóñêàø, ÷å ùå òå Предпазната каска се áëúñíàò, äâèæè ñå, нахлузва по желание áëúñíè ñå òè, íî íå ñòîé, ïàñèâíîñòòà å íàé-êðàòêèÿò ïúò êúì êîíòóçèÿòà. Çâó÷è ñòðÿñêàùî, íî òåçè åêñòðåìàëíîñòè ïðèâëè÷àò íàðàñòâàù áðîé ïîñëåäîâàòåëè, êàêòî íà òåðåíà, òàêà è ïî òðèáóíèòå. Ðúãáè 7 (âåðñèÿ íà èãðàòà ñúñ 7 èãðà÷à, ïðî÷óòà ñ äèíàìèêàòà è àòëåòè÷íîñòòà íà ñúñòåçàòåëèòå) áå èçáðàí çà îëèìïèéñêè ñïîðò

44

ìèíàëèÿ îêòîìâðè è îò 2016 ãîäèíà îòíîâî ñòàâà ÷ëåí íà ñåìåéñòâîòî ñëåä ïî÷òè 100-ãîäèøíî îòñúñòâèå. Ñïîðòúò, êîéòî ìíîçèíà áúðêàò ñ àìåðèêàíñêèÿ ôóòáîë, âñúùíîñò å íàïúëíî ðàçëè÷åí. Äîðè îâàëíàòà òîïêà å äîñòà ïî-ãîëÿìà è, çà äà èìà òî÷åí ïàñ, òîé ñå ïðàâè ñ äâå ðúöå, à íå ñ åäíà, êàêòî ïðè êóîòúðáåöèòå, êîèòî âèæäàìå ïî òåëåâèçèÿòà. Íàïîñëåäúê èíäóñòðèÿòà íà ïðåäïàçíàòà åêèïèðîâêà íàïðåäíà è âñå ïî-÷åñòî âèæäàìå ðúãáèñòè ñúùî äà íîñÿò ïðîòåêòîðè ïîä åêèïèòå ñè. Òå, êàêòî è êàñêèòå îáà÷å, ñà ñúøèòè îò òâúðä äóíàïðåí è ïëàò. Áðîíèòå íà àìåðèêàíñêèòå ôóòáîëèñòè íÿìàò íèùî îáùî.

Гладиатори Ïðîôåñèîíàëèçàöèÿòà, êîÿòî â ðúãáè íàâëåçå åäâà ïðåç 90-òå ãîäèíè íà ìèíàëèÿ âåê, ïðîìåíè ïðîôèëà íà òèïè÷íèÿ ðúãáèñò. Äîñêîðî òîé áå äîáðîíàìåðåí çäðàâåíÿê, íàé-÷åñòî ïîëèöàé èëè ïîæàðíèêàð ïî ïðîôåñèÿ ñ áúðçè êðàêà è øêåìáå îò áèðà. Ñåãà ðúãáèñòúò ñïîêîéíî ìîæå äà ìèíå è çà ñúâðåìåíåí ãëàäèàòîð. È íèùî ÷óäíî. Òðåíüîðñêèòå ïðîãðàìè â ðåäèöà îò íàé-ñèëíèòå îòáîðè âêëþ÷âàò èçïèòàíèÿ, ðàçðàáîòåíè çà


СПОРТ ВСТРАНИ Въпреки зверствата, на които се подлагат, ръгбистите са по-зле платени от футболистите

Íåùî ïîâå÷å – àìàòüîðñêèòå îòáîðè ïî ðúãáè ïúòóâàò ìíîãî ïîâå÷å îò àíàëîãè÷íèòå ôóòáîëíè êëóáîâå. Âñÿêà ïðîëåò àíãëèéñêè îòáîðè îðãàíèçèðàò òóðíåòà èç Åâðîïà, êúäåòî äà ìåðÿò ñèëè ñ ÷óæäåñòðàííè ñúïåðíèöè. Ìîáèëíîñòòà âå÷å å äîñòèãíàëà òàêèâà ìàùàáè, ÷å íàé-ñèëíèÿò èñïàíñêè îòáîð îòêàçâà ó÷àñòèå â ìåñòíîòî ïúðâåíñòâî è âñåêè óèêåíä ëåòè äî Àíãëèÿ, êúäåòî ìàêàð è â äîëíà äèâèçèÿ ìåðè ñèëè ñ ðàâíîñòîéíè ñúïåðíèöè.

Ó íàñ ñ òàçè èãðà ñå çàíèìàâàò îêîëî 600-700 äóøè îò ìúæêèòå, äåòñêî-þíîøåñêèòå è æåíñêèòå îòáîðè. Åäâà ëè ôèíàíñîâèÿò ìèíèñòúð Ñèìåîí Äÿíêîâ å ïîäîçèðàë êîëêî äîáðî îïðåäåëåíèå ïðàâè çà ðúêîâîäñòâîòî íà ðîäíàòà íè ôåäåðàöèÿ ïî ðúãáè, êîãàòî íàðå÷å øåôîâåòå íà ÁÀÍ „ôåîäàëíè ñòàðöè“, íî âúïðåêè òîâà, äîðè íàïóê, ðúãáèòî ðàçøèðÿâà ñâîÿòà ïîïóëÿðíîñò è â Áúëãàðèÿ. Íå çàðàäè, à âúïðåêè ôåäåðàöèÿòà íàöèîíàëíèÿò íè îòáîð ñå èçêà÷è ñ 12 ïîçèöèè â ñâåòîâíàòà ðàíãëèñòà çà èçìèíàëàòà ãîäèíà è âå÷å å 82-ðè. Ðåïóáëèêàíñêè øàìïèîí ñà „Âàëÿöèòå“ îò Ïåðíèê, êîèòî ìåðÿò ñèëè è ñ áàëêàíñêè îòáîðè â ðàìêèòå íà åäíîèìåííàòà „Èíòåðëèãà“. Äðóã ñèëåí îòáîð – „Âàðíà“, ÷åñòî èãðàå ñ ðóìúíñêè ñúïåðíèöè. ÍÑÀ ïúê ìîæå äà ïîñðåùíàò øàìïèîíà íà óåëñêàòà òðåòà äèâèçèÿ ïðåç òàçè ïðîëåò. Ïúðâîíà÷àëíî óåëñöèòå èñêàõà äà ãîñòóâàò íà „Ìúðôèñ Ìèñôèòñ“, íî â êëóáà îïðåäåëåíî ñìÿòàò, ÷å ïî-äîáðå ùå èì ñå ïðîòèâîïîñòàâè íÿêîé îò âîäåùèòå êëóáîâå.

Òðåíèðîâêèòå âêëþ÷âàò èçïèòàíèÿ, ðàçðàáîòåíè çà êîìàíäîñè

У нас

ïîäãîòîâêàòà íà êîìàíäîñè – êðîñ â áëàòèñòà è êàëíà ìåñòíîñò, ïðåõâúðëÿíå íà òðóïè è îùå ìíîãî óïðàæíåíèÿ, â êîèòî àòëåòèòå ïîâäèãàò, îòáëúñêâàò, ïðåíàñÿò íå ñàìî ñîáñòâåíîòî ñè òåãëî, íî è äîïúëíèòåëíè òåæåñòè. Åñòåñòâåíî å â òåçè óñëîâèÿ áèðàòà äà ñå ïðåâúðíå â íàïèòêà çà çðèòåëèòå è àìàòüîðèòå. Ïðîôåñèîíàëèñòèòå íå ìîãàò äà ñè ïîçâîëÿò ïîâå÷å îò 1-2 õàëáè ñåäìè÷íî.

Индустрия Öÿëàòà òàçè äèñöèïëèíà è òðóä îñòàâàò äàëå÷ ïî-ñëàáî ïëàòåíè ñïðÿìî ôóòáîëà. Íàé-ãîëåìèòå çâåçäè â ðúãáèòî, êàòî íîâîçåëàíäåöà Äàí Êàðòúð è àíãëè÷àíèíà Äæîíè Óèëêèíñúí, èçêàðâàò ìàêñèìóì ïîëîâèí ìèëèîí åâðî ãîäèøíî êàòî ñúñòåçàòåëè. Çà îñòàíàëèòå ñè äîõîäè òå ðàç÷èòàò íà ðåêëàìíèòå äîãîâîðè. Ñàìèÿò Êàðòúð äîðè èìà ìàãàçèí çà äðåõè â Êðàéñò÷úð÷, ãðàäúò íà íåãîâèÿ êëóá „Êðóñåéäúðñ“. Àíãëèéñêèÿò íàöèîíàë Ïîë Ñàêè ïúê å äèëúð íà ëóêñîçíè àâòîìîáèëè è îáîðóäâàíå çà òÿõ. Âÿðíî, çâåçäíèÿò ñòàòóò èì ïîìàãà, íî, çà äîáðî èëè çà ëîøî, êîìåðñèàëèçàöèÿòà â ðúãáèòî èçîñòàâà ìíîãî îò òàçè âúâ ôóòáîëà è çàïëàùàíåòî íà èãðà÷èòå ñúùî. Ðàçáèðà ñå, èìà è íà÷èíè çà êîìïåíñàöèÿ. Åêèïèòå çà ðúãáè ñòðóâàò ìíîãî ïîâå÷å îò òåçè íà íàé-ãîëåìèòå ôóòáîëíè îòáîðè. Ôåíîâå îáà÷å íå ëèïñâàò è òîâà å ïðåâúðíàòî â äîõîäîíîñåí áèçíåñ.

 Áúëãàðèÿ ðúãáè òóðèçìúò ñúùî ïóñêà ñâîèòå êîðåíè. Èñòèíñêî øîó ñòàâà, êîãàòî íÿêîé òèì îò Îñòðîâà ðåøè äà ïðèñòèãíå ó íàñ. Íåïðîôåñèîíàëíèòå êëóáîâå íà Âåëèêîáðèòàíèÿ, ïîçíàòè îùå êàòî social clubs, íàé-÷åñòî èçáèðàò çà ñâîé ñúïåðíèê áúëãàðñêèÿ „Ìúðôèñ Ìèñôèòñ“ îò åäíîèìåííèÿ ïúá â öåíòúðà íà Ñîôèÿ. Åæåãîäíèÿò òóðíèð „Ñîôèÿ 7“, êîéòî ñå ïðîâåæäà â ïúðâèÿ óèêåíä íà ìàé, ñúùî ïðèâëè÷à ÷óæäåñòðàííè ó÷àñòíèöè. Íàéñèëíèòå òèìîâå, ãîñòóâàëè äî ñåãà, ñà êëóáúò ëåãåíäà Ñàìóðàé 7, íàöèîíàëíèÿò îòáîð íà Óêðàéíà – íîâà ñèëà, ïðåäèçâèêâàùà ðåãèîíàëíèÿ ëèäåð Ãðóçèÿ è øàìïèîíèòå íà äúðæàâè îò Èçòî÷íà Åâðîïà. Çàïàäíîåâðîïåéñêèòå ñúïåðíèöè, ìàêàð è äà íå ïîïàäàò ðåäîâíî ïîä ïðîæåêòîðèòå â ñâîèòå äúðæàâè, ñà ñðåä ïúðâåíöèòå âñÿêà ãîäèíà, à ñîôèéñêèòå çàâåäåíèÿ îò÷èòàò ðåêîðäíè îáîðîòè ïðè ïðî÷óòèòå ðúãáè çàïèâêè. Âåðîÿòíî ùå ñå ïðèåìå çà íîðìàëíî ñòàäèîíèòå â Îáåäèíåíîòî êðàëñòâî, Èðëàíäèÿ è Ôðàíöèÿ äà ñå ïúëíÿò îò ôåíîâå íà ðúãáè, íî èñòèíàòà å, ÷å Áúëãàðèÿ å îò ìàëêîòî èçêëþ÷åíèÿ, â êîèòî ñïîðòúò îùå íå å äîáèë ïîïóëÿðíîñò. Ðóìúíèÿ è Ãðóçèÿ îòäàâíà ñà ïîäàëè çàÿâêà äà áúäàò âêëþ÷åíè â íåîôèöèàëíîòî åâðîïåéñêî ïúðâåíñòâî – „Òóðíèðúò íà 6-òå íàöèè“ è òîé âñúùíîñò äà ñå ðàçøèðè äî „8-òå íàöèè“ (ïîðàäè „âåëè÷èåòî“ íà ó÷àñòíèöèòå – Àãëèÿ, Ôðàíöèÿ, Èòàëèÿ, Èðëàíäèÿ, Óåëñ è Øîòëàíäèÿ, òå íå îòïàäàò). У нас често гостуват отбори от чужбина

Програма Ñðåä èìåíèòèòå ãîñòè òàçè ïðîëåò ùå ñà è âåòåðàíèòå íà „Ëîíäîí Àéðèø“, êîèòî ùå ïðèñòèãíàò ó íàñ ïðåç ìàé. Âñå ìåðîïðèÿòèÿ, çà êîèòî ðîäíàòà ôåäåðàöèÿ ïî ðúãáè íÿìà çàñëóãè, íî ìîæå áè òàêà å ïî-äîáðå. Àêî íÿêîé èñêà äà ãëåäà ìà÷îâå îò òàçè èãðà, å äîñòàòú÷íî äà èìà öèôðîâà òåëåâèçèÿ. Ôðåíñêèÿò êàíàë „Ôðàíñ 2“ èçëú÷âà ìåñòíîòî ïúðâåíñòâî „Òîï 14“. Äîáðî å. Èíà÷å ïðåç ôåâðóàðè ùå çàïî÷íå òóðíèðúò íà „6-òå íàöèè“. Òîé òðàäèöèîííî èçïúëâà áàðîâåòå íà Ñîôèÿ, ïðåäëàãàùè íà ïîñåòèòåëèòå ñè ïðÿêî ïðåäàâàíå ïî ñàòåëèòíèòå êàíàëè, à ñúùèÿ ìåñåö çàïî÷âà è íàé-ñèëíîòî êëóáíî ïúðâåíñòâî – Ñóïåð 14. Òî å ìåæäóíàðîäíî îáåäèíåíèå íà ôåäåðàöèèòå íà Àâñòðàëèÿ, Íîâà Çåëàíäèÿ è ÞÀÐ, êàòî â òóðíèðà ó÷àñòâàò íàé-ñèëíèòå ñúñòàâè íà òåçè ñòðàíè. Âúïðåêè ÷å å ñðàâíèòåëíî äàëå÷, âå÷å çàïî÷âà è ïîäãðÿâêàòà çà ñâåòîâíîòî â Íîâà Çåëàíäèÿ 2011 ãîäèíà. Ïðåç ìàðò ïî èíòåðíåò ùå ñå ïóñíàò çà ïðîäàæáà è áèëåòèòå êàòî íàé-ñêúïèòå ñå î÷àêâà äà äîñòèãíàò 800 äîëàðà. Íîâà Çåëàíäèÿ ùå å íàèñòèíà äîáðî ìÿñòî çà âàêàíöèÿ 2011 ã.

45


ПОКЕР

Ïîâå÷å îò èãðà Каубойските кръчми приютяваха покера...

Ä

èâèÿò çàïàä, ìàëêà êðú÷ìà, íàðå÷åíà íà ãàëåíî „saloon“. Çàêîðàâåëè ìúæå ñòîÿò íà åäíà ìàñà, ïèÿò óèñêè, ïóøàò ïóðè, äúâ÷àò òþòþí. Ñëåäâà èçñòðåë. „Äæîðäæ íè ìàìåøå, íå èãðàåøå ñ êàðòèòå, êîèòî àç ìó ðàçäàäîõ“, îòñè÷à ñòðåëåöúò. Òàçè ñëó÷êà å ñú÷åòàíèå ìåæäó íàéäîáðèòå àìåðèêàíñêè óåñòúðíè è òåõíèòå ïàðîäèè. Íî äíåñ, äâà âåêà ñëåä êàòî òÿ (íå) ñå å ñëó÷èëà ïîêåðúò å ÷àñò îò æèâîòà íà ìèëèîíè õîðà. Òîâà íå å ïðîñòî íÿêàêâà ñè èãðà íà êàðòè. Òîâà å ñòðàñò, ìàíèÿ è äîðè íà÷èí íà æèâîò. Åäèíñòâåíàòà ðàçëèêà â åïîõèòå å, ÷å ñåãà ïîêåð øàìïèîíàòèòå ñà ñ îãðîìíè íàãðàäíè ôîíäîâå è ñå ïðîâåæäàò â ëúñêàâè êàçèíà, äîêàòî ïðåäè âðåìå ñà ñå ñúñòîÿëè íà êîðàá÷å, ïëóâàùî ïî ðåêà Õúäçúí, à áàíêðóòèðàëèòå èãðà÷è ñà ãè èçõâúðëÿëè ïðåç áîðäà. Êàêâî ïðàâè ïîêåðà òàêúâ ôåíîìåí? Îñíîâíî ìèñúëòà, ÷å äîðè è äà çàãóáèòå, òî å áèëî çà åäíà áðîéêà, à íåïðèìèðèìèÿò îïòèìèñò ó âàñ íàñòîÿâà, ÷å äðóãèÿ ïúò ùå ñïå÷åëèòå. Òàêà ïðîñåêàòà êúì êàçèíîòî ñòàâà âñå ïî-ãîëÿìà. Åñòåñòâåíî, àêî èìàòå êúñìåò, íàòðóïàí îïèò è çíàíèÿ ìîæå íàêðàÿ äà ñïå÷åëèòå äîñòà ïàðè, íî äîðè è ïðè òàçè êîìáèíàöèÿ íå å ñèãóðíî, ÷å ñúïåðíèêúò íÿìà äà âè „íàäöàêà“. Íå ñëó÷àéíî åäèí îò íàé-ãîëåìèòå èãðà÷è â ñâåòà Äæî Êðîó èçðúñè ãîëÿìàòà ñè ôðàçà „Áåä áèéòñ ñå ñëó÷âàò ñàìî íà äîáðèòå èãðà÷è“. Çà íåïðîñâåòåíèòå Áåä áèéòñ å êîøìàðúò íà âñåêè ïîêåðäæèÿ. Ñèòóàöèÿ, ïðè êîÿòî òîé äúðæè ïî÷òè íåïîáåäèìà ðúêà, íî âñå ïàê ñå îêàçâà ñðàçåí íàêðàÿ. Òîâà å èìåííî îíàçè çàãóáà, êîÿòî äðóãèÿ ïúò íÿìà êàê äà ñå ïîâòîðè, çàùîòî íå ìîæå ñúäáàòà âèíàãè äà ñå ãúáàðêà ñ òåá. È çàðàäè êîÿòî ùå ñúáåðåø ìàëêî ïàðè è ùå ñå âúðíåø íà ìàñàòà ñúñ çåëåíàòà ïîêðèâêà.

46

Íàêðàÿ, ñëåä äúëãè ãîäèíè íàäëúãâàíå ñ êàðòèòå, êúñìåòà è æèâîòà, ùå óñòàíîâèø, ÷å òàçè èãðà å âñè÷êî çà òåá. Òÿ âîäè íå ñàìî äî ïðèñòðàñòÿâàíå, íî è äî ïúëíî ñðàñòâàíå ñúñ ñúçíàíèåòî. Ùå áóäóâàø öÿëà íîù çàðàäè îíëàéí òóðíèð, ùå õîäèø â êàçèíîòî íà äèðåêòåí ñáëúñúê è ñúñ ñèãóðíîñò ùå ñè èçâàäèø êðåäèòíà êàðòà. Çàùîòî ïîêåðúò å ôåíîìåí. Òàêúâ, êîéòî òðÿáâà äà ñå îïèòà è îò êîéòî òðÿáâà äà ñå áÿãà íàäàëå÷. Íî ïîíåæå äâåòå ñèòóàöèè ñà íåâúçìîæíè å ÿñíî, ÷å âåäíúæ çàïî÷íåø ëè ùå ïðîäúëæèø äà èãðàåø. Êàê, êúäå, ñ êàêâè çàëîçè è êîëêî óñïåøíî îòíîâî å âúïðîñ íà ñèëåí õàðàêòåð è êúñìåò. Íî ñúñ ñèãóðíîñò ìèëèîíåðèòå îò Ïîêåð ñà ìíîãî ïî-ìàëêî îò ìèëèîíåðè-

òå, çàãóáèëè ïàðè ñëåä ïîêåð. Çàòîâà èç ôîðóìèòå âúðâè åäíà êðèëàòà ôðàçà: „Êîãàòî ìúæ ñ ïàðè ñðåùíå ìúæ ñ îïèò, ìúæúò ñ îïèò ñè òðúãâà ñ ïàðè, à ìúæúò ñ ïàðè ñè òðúãâà ñ îïèò“. À îïèòúò å âàæåí, çàùîòî êàðòàòà íå å âñè÷êî. Âñúùíîñò â ïîêåðà òÿ å íåçíà÷èòåëíà ïîäðîáíîñò Èëè ïîíå ìîæå äà ñå ïðåâúðíå â òàêàâà, ïðè ïðàâèëíà ñòðàòåãèÿ. Áëúôúò å âåëèêàòà ñèëà, ïîáåæäàâàëà äîðè è ôëúø. Íî âíèìàíèå! Ïîíÿêîãà òîé íå ìèíàâà. È òîâà ñà îíåçè êîôòè ìèãîâå, â êîèòî ÷èïîâåòå ïðåä òåá íàìàëÿâàò äðàñòè÷íî. Êîåòî å ëîøî. Õóáàâî å ñ íàïðåäâàíåòî íà èãðàòà è óâåëè÷åíèåòî íà áëèíäà äà èìàø ïîâå÷å ÷èïîâå. Òîâà òå ïîñòàâÿ â êîíòðîëèðàùà ïîçèöèÿ è ñåðèîçíî óâåëè÷àâà øàíñîâåòå òè çà ïå÷àëáà.  ïîêåðà íå âñè÷êî å ïàðè. Ïîáåäèòå âîäÿò äî óâàæåíèå è òî íà ìÿñòî, êúäåòî ñàìî ìèëèîíåðèòå ñå ÷óâñòâàò äîáðå – Ëàñ Âåãàñ. Íàïðàâèø ëè èìå â êàçèíàòà, òå ùå òè ñå îòáëàãîäàðÿò. Ùå òå êàíÿò íà ïî÷èâêè, ùå òè ïëàùàò ñàìîëåòà, ïðåñòîÿ, ÷å äîðè è ÷èïîâåòå. Ñàìî è ñàìî, çà äà ñè òàì, äà èãðàåø è äà ïðèâëè÷àø âñè÷êè òâîè ïîñëåäîâàòåëè, îáúðíàëè ïîãëåä êúì êîëîäàòà ñ êàðòè âúðõó çåëåíàòà ìàñà. Å, êàðòèòå ñà ðàçäàäåíè, èçáåðè ñòðàòåãèÿ è î÷àêâàé ðèâúðà.

Êîãàòî ìúæ ñ ïàðè ñðåùíå ìúæ ñ îïèò, ìúæúò ñ îïèò ñè òðúãâà ñ ïàðè, à ìúæúò ñ ïàðè ñè òðúãâà ñ îïèò

...после той превърна Лас Вегас във феномен


ПОКЕР

Тексас Холд ем Покер Раздаване Èãðà÷èòãå ñÿäàò îêîëî ìàñàòà. ×îâåêúò, êîéòî ðàçäàâà êàðòèòå, å „äèëúð“ è ïðåä íåãî ñòîè „äèëúð áóòîí“. Ñ âñÿêî ðàçäàâàíå äèëúð áóòîíúò ñå ïðåäàâà íà ëÿâîñòîÿùèÿ èãðà÷. Ïúðâèòå äâàìà, ñåäíàëè â ëÿâî îò äèëúðà, ñà äëúæíè äà íàïðàâÿò çàëîã. ×îâåêúò, íåïîñðåäñòâåíî äî äèëúðà ïðàâè „ìàëêèÿ áëèíä“ (ïîëîâèíàòà îò ìèíèìàëíèÿ çàëîã çà ðàçäàâàíåòî), à òîçè äî íåãî å íà „ãîëåìèÿ áëèíä“ (çàëàãà öåëèÿ ìèíèìàëåí çàëîã). Âñåêè îò èãðà÷èòå ïîëó÷àâà ïî äâå êàðòè, ñëåä êîåòî òðÿáâà äà èçáåðå äàëè äà ïëàòè ãîëåìèÿ áëèíä, äà âäèãíå çàëîãà èëè äà ñå îòêàæå. ×îâåêúò íà ìàëêèÿ áëèíä, âå÷å ñëåä êàòî å âèäÿë êàðòèòå ñè, òðÿáâà äà ðåøè, äàëè äà ïëàòè è äðóãàòà ïîëîâèíà, àêî èñêà äà îñòàíå â èãðàòà. Ñëåä êàòî âñè÷êè çàëîçè ïðèêëþ÷àò èäâà ðåä íà „ôëîïà“ – â ñðåäàòà íà ìàñàòà ñå ðàçäàâàò òðè îáúðíàòè ñ ëèöåòî êàðòè. Âñåêè èãðà÷ èìà ïðàâî äà ãè êîìáèíèðà ñúñ ñâîèòå äâå, çà äà çàñèëè ðúêàòà ñè. Îòíîâî ñå ïðàâÿò çàëîçè. Ñëåäâàùàòà ñòúïêà å òúðí – â ñðåäàòà íà ìàñàòà ñå îáðúùà îùå åäíà êàðòà. Îòíîâî âñåêè èçáèðà, äàëè äà ïàñóâà, äà çàëàãà èëè äà âäèãà íàïðàâåí çàëîã. Ïîñëåäíàòà ñòúïêà å „ðèâúð“ – îáðúùà ñå ïåòà êàðòà. Òîâà å ïîñëåäíèÿò êðúã îò çàëîçè, ñëåä êîåòî îñòàíàëèòå íà ìàñàòà îáðúùàò êàðòèòå ñè. Ïî-ñèëíàòà ðúêà, íåçàâèñèìî äàëè å ïîñòèãíàòà ñ èëè áåç ïîìîùòà íà îáùèòå êàðòè, ïå÷åëè èãðàòà.

Термини ×ÅÊ (Ïàñ) – Àêî íèêîé îò ñúïåðíèöèòå íå å íàïðàâèë çàëîã ïðåç òåêóùèÿ ðóíä, èãðà÷úò ìîæå äà ïàñóâà è äà îñòàâè íà ñëåäâàùèÿ äà ðåøè, äàëè äà çàëàãà èëè ñúùî äà ïàñóâà. ÁÅÒ (Çàëîã) – Àêî íÿìà çàëîã ïðåç òåêóùèÿ ðóíä çàëîçè, èãðà÷úò ìîæå äà íàïðàâè. Òîãàâà ñëåäâàùèòå òðÿáâà äà ïðåöåíÿò êàêâî äà ïðåäïðèåìàò. ÔÎËÄ (Îòêàçâàíå) – Èçëèçàòå îò òåêóùîòî ðàçäàâàíå, íÿìàòå ïðàâî äà çàëàãàòå, íî ãóáèòå âñè÷êè çàëîæåíè äî ìîìåíòà ñóìè â ðàçäàâàíåòî. ÊÎË (Ïëàùàíå) – Ïëàùàíå íà íÿêîé îò èãðà÷èòå ïðåäè âàñ, êîéòî å íàïðàâèë çàëîã. ÐÅÉÇ (Âäèãàíå) – Âå÷å èìà íàïðàâåí çàëîã, íî âèå ãî óâåëè÷àâàòå. Èìà è „ðè-ðåéç“, êîãàòî íÿêîé îò îñòàíàëèòå èãðà÷è óâåëè÷è îùå íàïðàâåíèÿ îò âàñ „ðåéç“.

Подреждане на ръцете 10. Âèñîêà êàðòà – â ñëó÷àé, ÷å íèêîé îò ó÷àñòíèöèòå íà ìàñàòà íÿìà ïå÷åëèâøà êîìáèíàöèÿ, ïîòà ñå ïå÷åëè îò ÷îâåêà ñ íàé-ñèëíàòà êàðòà. Òàêà ÷å, Àñî â ðúêàòà íå å çà ïîäöåíÿâàíå. Øàíñúò çà òàêàâà ïîáåäà å ìèíèìàëåí, íî ñå ñëó÷âà... Ñèëíàòà êàðòà ñå îêàçâà ðåøàâàùà è â èãðèòå, ïðè êîèòî ñúïåðíèöèòå èìàò åäíàêâè ðúöå.

9. ×èôò – äâå åäíàêâè êàðòè. Ïðè èãðà ñðåùó îùå 9 äóøè, àêî ïîëó÷èòå ÷èôò àñà ïðè ðàçäàâàíåòî øàíñúò âè äà ñïå÷åëèòå èãðàòà å îêîëî 30 %.

8. Äâà ÷èôòà – ñðàâíèòåëíî äîáðà ðúêà, íî íå çàáðàâÿéòå, ÷å åäèíèÿò îò ÷èôòîâåòå âè å äîøúë îò êàðòèòå íà ìàñàòà. Ñëåäåòå ñúïåðíèöèòå äàëè íÿêîé îò òÿõ íÿìà òðîéêà èëè ïî-ñèëíà ðúêà.

7. Òðîéêà – òðè åäíàêâè êàðòè. Êîëêîòî ïî-ãîëåìè ñà, òîëêîâà ïî-äîáðå çà âàñ.

6. Ñòðåéò – ïåò ïîñëåäîâàòåëíè êàðòè, íî íå îò åäíà áîÿ. Ñïåöèôè÷íîòî å, ÷å Àñî ìîæå äà ñå èçïîëçâà êàêòî çà íàé-ãîëÿìà, òàêà è çà íàé-ìàëêà êàðòà.  ñëó÷àé, ÷å è íÿêîé îò ñúïåðíèöèòå èìà ñòðåéò, ïîáåäèòåëÿò å òîçè, ÷èéòî ñòðåéò å äî ïî-âèñîêà êàðòà.

5. Ôëúø – ïåò êàðòè îò åäíà áîÿ, íî íåïîñëåäîâàòåëíè.

4. Ôóóë õàóñ – òðîéêà è ÷èôò.  ñëó÷àé, ÷å ñúïåðíèöèòå èìàò åäíàêâè ðúöå – ïîáåäèòåë å òîçè, êîéòî äúðæè ïî-ñèëíàòà òðîéêà.

3. Êàðå – ÷åòèðè åäíàêâè êàðòè.

2. Ïîðåäåí ôëúø – ïåò ïîñëåäîâàòåëíè êàðòè îò åäíà áîÿ. È òóê Àñîòî ìîæå äà èãðàå ðîëÿòà íà íàé-âèñîêà èëè íàé-íèñêà êàðòà.

1. Ðîÿë ôëúø – ïåòòå íàé-âèñîêè êóïè ñúáðàíè â åäíà íåïîáåäèìà ðúêà.

47


ЯХТИ

Predator 108 Special ÿõòàòà îò ñîáñòâåí Êàêòî âñè÷êî îñòàíàëî è ÿõòèòå ñå äåëÿò íà êëàñîâå. Íàé-ëóêñîçíîòî èçïúëíåíèå íà Sunseeker îáà÷å èçëèçà îò âñè÷êè ñòàíäàðòè. Íÿìà äà å ïðåñèëåíî äà êàæåì, ÷å òàçè ÿõòà ñàìà ïî ñåáå ñè ñå ïðåâðúùà â êëàñ – Predator 108 Special Edition. Çà ïúðâè ïúò òÿ áåøå ïîêàçàíà íà ìåæäóíàðîäíîòî ÿõòåíî èçëîæåíèå â Ëîíäîí â íà÷àëîòî íà ãîäèíàòà è ñúáðà î÷èòå íà âñè÷êè. È òî, íå çàùîòî áåøå íàé-ãîëÿìàòà ëîäêà â øîóðóìà.

48

Ñïåöèàëíî çà èçëîæåíèåòî Sunseeker, êîÿòî å åäíà îò ëþáèìèòå ìàðêè íà Äæåéìñ Áîíä, ñå ñðàáîòè ñ äðóãà ôèðìà ñíàáäÿâàùà áðèòàíñêèÿ øïèîíèí ñ ëþáèìèòå ìó èãðà÷êè – Caterham Cars. Ðåçóëòàòúò áå ïîâå÷å îò âïå÷àòëÿâàù. Âìåñòî ìàëêà ñïîðòíà ëîäêà, â ãàðàæà íà ÿõòàòà áåøå ïàðêèðàí àâòîìîáèë Caterham 7. Ñïîðòíîòî âîçèëî ñ êëàñè÷åñêà âèçèÿ ñå çàäâèæâà îò 1,4 ëèòðîâ äâèãàòåë ñ ìàêñèìàëíà ìîùíîñò 105 êîíñêè ñèëè. Òåãëîòî ìó

îò 500 êã. îáà÷å ïîçâîëÿâà äà ðàçâèå áëèçî 200 êì/÷ è äà óñêîðÿâà îò 0 äî 100 êì/÷ çà 6,5 ñåêóíäè. Åäíè ïðåêðàñíè ïîêàçàòåëè, ñ êîèòî îïðåäåëåíî ùå ïðèâëå÷åòå ïîãëåäèòå, íåçàâèñèìî íà êîå ïðèñòàíèùå àêîñòèðàòå ñ íîâàòà âè ÿõòà. Ñàìîòî ïëàâàòåëíî ñðåäñòâî ñúùî å ïðåòúïÿëî íÿêîëêî ñåðèîçíè è çàáåëåæèìè ïðîìåíè ñïðÿìî Predator 108, êîéòî ñå ïîÿâè íà ïàçàðà ïðåç 2006 ãîäèíà.  åêñòåðèîðà ñå çàáåëÿçâà


ЯХТИ Caterham 7 може да е страхотен автомобил, но в сравнение с яхтата струва джобни стотинки

Технически характеристики Äúëæèíà

32,90

Øèðî÷èíà

6,30

Âèñî÷èíà íàä âîäîëèíèÿòà

24,34

Âîäîèçìåñòèìîñò

70500 êã.

Ìàêñèìàëíà ñêîðîñò

32 âúçåëà

Àâòîíîìíîñò 108 Special Edition, å 34 âúçåëà. Òúé êàòî ÿõòàòà íàèñòèíà å óíèêàëíà, íîðìàëíî å è öåíàòà º äà å âèñîêà, ïîíå êîëêîòî êóëèòå áëèçíàöè, ïðåäè äà ñòàíàò æåðòâà íà ñàìîëåòíîòî íàïàäåíèå – 7,1 ìëí. ïàóíäà èëè 11,3 ìëí. äîëàðà. Ïðè òîâà â íåÿ íå âëèçà

Edition êëàñ

450 ìîðñêè ìèëè ñïîðòíî-êëàñè÷åñêèÿò àâòîìîáèë, çà êîéòî ïèñàõìå â íà÷àëîòî. Àêî èñêàòå ãàðàæúò íà ÿõòàòà äà íå çåå ïðàçåí, ùå òðÿáâà äà ñå áðúêíåòå ñ îùå 13 000 ïàóíäà çà âîçèëîòî. È òî, ïðè ïîëîæåíèå, ÷å ñè ãî çàêóïèòå ñúñ ñòàíäàðòíîòî îáîðóäâàíå.

Засега Predator 108 Special Edition íå ñå ïðåäëàãà â Áúëãàðèÿ, íî ïðåäèøíàòà âåðñèÿ – Predator 108, å äîñòúïíà

íàðàñòâàíåòî íà ïðîçîðöèòå, êîåòî å ñ öåë äà ñå îñèãóðè ïîâå÷å åñòåñòâåíà ñâåòëèíà âúâ ôîàéåòî. Ìàòåðèàëèòå èçïîëçâàíè â ñàëîíà ñà îò èçêëþ÷èòåëíî ëóêñîçíè è ñêúïè ìàòåðèè. Êàòî öÿëî îáà÷å ðàçìåðèòå íà ëîäêàòà îñòàâàò ñúùèòå – äúëæèíà 32,90 ìåòðà è øèðî÷èíà 6,20. Âúïðåêè òîâà, â íåÿ èìà äîñòàòú÷íî ìÿñòî çà 8 ãîñòè è ÷åòèðè÷ëåíåí åêèïàæ, à êàþòèòå ñà ïîâå÷å îò áîãàòî îáîðóäâàíè. Ìàêñèìàëíàòà ñêîðîñò, êîÿòî ðàçâèâà íîâèÿò Predator

49


БГ ПРИРОДА

50


БГ ПРИРОДА

Пейзаж от Рила. Името на планината произлиза от тракийски. Първоначално римляните я наричали Донукас монс, а в последствие е кръстена Роула или Рила. Това означава Пълноводна планина

51


БГ ПРИРОДА

Фермерите, отглеждащи крави у нас, намаляват прогресивно с всяка изминала година. През 2009 г. говедовъдните стопанства са с 14,3 % по-малко в сравнение с 2008 г. Някои екологични организации твърдят, че животновъдството в Източна Европа нанася сериозни вреди на природата. Причината за това е в неправилното отстраняване на тора и в масовото отглеждане на силажна царевица, което причинява ерозия и води до загуба на биологичното разнообразие

52


БГ ПРИРОДА

Античното селище Перперикон все още не ни е разкрило всичките си тайни. Предполага се, че руините са на древно светилище в чест на бог Дионисий

Фазаните са едни от най-преследваните от бракониери птици в България. Обикновено ги ловуват през нощта, когато пернатите спят по клоните на дърветата. Има и специални развъдници, където тези птици се отглеждат специално, за да бъдат ловувани


Елена В ОБЕКТИВА

Ñðåùíåòå ñå ñ èñòîðèÿòà

Âñè÷êè ñà ÷óâàëè çà åëåíñêèÿ áóò, êîéòî å ëþáèìî ìåçå íà íÿêîëêî ïîêîëåíèÿ. Ìàëêî îò òÿõ çíàÿò îáà÷å êàêúâ å èñòèíñêèÿò ìó âêóñ. Âúçäóõúò, ìàéñòîðëúêúò è ñðåäàòà ìîãàò äà ãî íàïðàâÿò íåïîâòîðèì åäèíñòâåíî â ìÿñòîòî, îòêúäåòî ïðîèçëèçà, à èìåííî îò êèòíèÿ áúëãàðñêè ãðàä Åëåíà. Текст: ВЕНЕТА РАДЕВА Ïî ïúòÿ êúì Åëåíà ìîæå è íèùî äà íå âè âïå÷àòëè, ìàêàð ÷å åäâà ëè ùå îñòàíåòå áåç÷óâñòâåíè ïðåä êðàñèâàòà ïðèðîäà íàîêîëî. Àêî ñòå ñ êîëà, îòâàðÿéòå î÷èòå ñè íà ÷åòèðè, çàùîòî íèùî ÷óäíî äà èçñêî÷è ïðåä âàñ íÿêîÿ ìàëêà êîñòåíóðêà-áåãëåö, êîÿòî ùå óñïåå äà ñå ñêðèå â õðàñòèòå ïðåäè äà îòáèåòå îò ïúòÿ è äà ñëåçåòå äà ÿ âèäèòå. Ïðè âñå, ÷å îñòàíåòå íåçàèíòåðåñîâàíè ïðåä æèâîïèñíàòà ãëåäêà, ìíåíèåòî âè êîðåííî ùå ñå èçìåíè âåäíàãà ùîì ñòúïèòå â öåíòúðà íà ãðàäà. Íàðåä ñ ëþáèìèòå òðè êàôåíåòà íà

54

ìåñòíèòå, òàì ñèëíî ñå óñåùà âñå îùå îíàçè àòìîñôåðà è íàñòðîåíèå, êîÿòî áëèêà òàêà ñèëíî îò âñåêè âúçðîæäåíñêè ðîìàí. Ñúùî êàòî ïîâå÷åòî òàêèâà ãðàä÷åòà, âðåìåòî ñÿêàø íå îêàçâà ãîëÿìî âëèÿíèå è â Åëåíà. Òîâà, ÷å ñìå 21 âåê ñå ðàçáèðà ñàìî ïî ìíîãîòî êîëè, ñòîÿùè òàêà íååñòåñòâåíî ïî ïàâèðàíèòå óëèöè â öåíòúðà. È äðåõèòå íà õîðàòà ñúùî ïîäñêàçâàò çà ñúâðåìåííàòà åïîõà, íî âñè÷êî îñòàíàëî ìîæå äà òå ïðåíåñå â åäíî äðóãî èçìåðåíèå. Îò âñÿêúäå âèæäàø êðàñèâè âúçðîæäåíñêè êúùè è çà ìîìåíò äîðè ãóáèø ïðåäñòàâà çà âðåìåòî. Ñÿêàø âñåêè ìèã îò íÿêîÿ îò îêîëíèòå êúùè ùå èçëåçå Ðàêîâñêè, èëè ìëàäèòå

ùå òðúïíàò â î÷àêâàíå íà ïîðåäíàòà âèçèòà íà Âàñèë Ëåâñêè. È â òîçè ìîìåíò ñâèðåíåòî íà àâòîìîáèëåí êëàêñîí ùå òå èçáàâè îò ñëàäêîòî ðåâîëþöèîííî ëèðè÷åñêî îòêëîíåíèå. Íå, âîäà÷èòå íà äâåòå êîëè íÿìà äà ñå ñáèÿò âñåêè ìîìåíò – òå ïðîñòî ñå ïîçäðàâÿâàò åäèí äðóã. Çàùîòî ãðàäúò å ìàëúê è âñè÷êè ñå ïîçíàâàò. À ìíîçèíà ñà ðîäíèíè ïîìåæäó ñè. Çàòîâà, àêî îòèäåòå íà ãîñòè ïðè íÿêîé ìåñòåí, ñâèêíåòå ñ ìèñúëòà, ÷å äîðè è äà èñêà, íå ìîæå äà âè ïîñâåòè öÿëîòî ñè âíèìàíèå. Ïîñòîÿííî ùå âèæäà ïðèÿòåëè è ñúó÷åíèöè ïî óëèöèòå, ùå ñå çàãîâàðÿ ñ òÿõ, à âèå ùå òðÿáâà äà èç÷àêàòå äà îòìèíàò ñîöèàëíèòå àí-


В ОБЕКТИВА

Две легенди за името

ãàæèìåíòè íà äîìàêèíà âè. Íî è òîâà ñè èìà ñâîÿ ÷àð. Òàêà äå, ïî-äîáðå å äà ñè íà ìÿñòî, êúäåòî âñè÷êè ñå ïîçäðàâÿâàò è óñìèõâàò ïðè ñëó÷àéíèòå ñè ñðåùè, îòêîëêîòî äà ñè â äæóíãëàòà íà ãîëåìèÿ ãðàä, âãëúáåí ñàìî è åäèíñòâåíî â ñâîèòå ìèñëè.

Кафе-пауза Êîãàòî äîìàêèíúò âè ñå ïîîñâîáîäè, íåïðåìåííî ãî ïîìîëåòå äà âè ïîêàæå çàáåëåæèòåëíîñòèòå íà ãðàäà. Ïúòÿò îò „Äîëíèÿ ïëîùàä“, êàêòî ñà ãî êðúñòèëè ìåñòíèòå, äî ìóçåéíèÿ êîìïëåêñ „Äàñêàëîëèâíèöàòà“ ùå òðÿáâà äà èçâúðâèòå ïåøà. Íî íå å ñòðàøíî – ñòèãà ñå çà 5 ìèíóòè. À àêî ñòå ïàð-

Калдъръмените улички и възрожденските къщи са част от очарованието на Елена êèðàëè íà „Ãîðíèÿ ïëîùàä“, âðåìåòî å îùå ïî-êðàòêî. Íî äîðè è ðàçõîäêàòà ùå îòêðèå íÿêîè èíòåðåñíè ÷åðòè íà Åëåíà. Íàïðèìåð ùå ìîæå äà ñè êóïèòå âåñòíèê îò àíòè÷íî ìàãàçèí÷å, ïðèþòåíî â íÿêîÿ ñòàðà êúùà ñ ÷àðäàöè ñ ëÿñòîâè÷è ãíåçäà. Äîêàòî ïðîäúëæàâàòå äà ñå ðàçõîæäàòå ñðåä èñòîðèÿòà, ìîæå äà ñè ïîçâîëèòå è íÿêîëêî ñúâðåìåííè óäîâîëñòâèÿ. Íàïðèìåð íÿìà êàê äà ïîäìèíåòå òàìîøíèÿ îáè÷àé – âñÿêà ñóòðèí ìåñòíèòå ñå ñúáè-

ðàò ïðåä íÿêîëêîòî êàôåòà íà „Äîëíèÿ ïëîùàä“, çàäúëæèòåëíî ñ êîëèòå ñè, çàùîòî íÿêîè èäâàò îò ðàçëè÷íèòå ìàõàëè íà Åëåíà, êîèòî ìîãàò äà ñà äîñòà îòäàëå÷åíè, íî çà òÿõ ïîñëå. Òàêà ñå âèæäàò ïðåäè äà ñå ïðåìèíå êúì àíãàæèìåíòèòå çà äåíÿ. Ïúðâîòî êàôå îáèêíîâåíî ñå ïèå ìåæäó 9 è 10 ÷àñà. Àêî íå ñòå ëþáèòåëè íà êîôåèíà, ïðåïîðú÷âàìå äà îïèòàòå áåçàëêîõîëíèòå êîêòåéëè, ìíîãî ñà âêóñíè, à è êðàñèâè! À è äà íå çàáðàâèòå – íå áúðçàéòå,

55

Снимки: © архив AST

Òîçè ìàëúê ïî ðàçìåðè ãðàä ïàçè â ñåáå ñè îãðîìíà èñòîðèÿ. Ïúðâèòå íàìåðåíè äàííè çà Åëåíà äàòèðàò îò äàëå÷íàòà 1430 ãîäèíà, à ïðåç 18 è 19 âåê òîé ñå ïðåâðúùà â åäèí îò ãîëåìèòå öåíòðîâå íà áúëãàðñêàòà êíèæíèíà. Äîðè è èìåòî ìó å îáâúðçàíî ñ ìèòîâå è ëåãåíäè. Äâå ñà íàé-ðàçïðîñòðàíåíèòå èñòîðèè. Ñïîðåä åäíî îò ïðåäàíèÿòà íà ìÿñòîòî íà äíåøíîòî ãðàä÷å å ìèíàâàëà ïúòåêà, ñâúðçâàùà Âåëèêî Òúðíîâî ñ Þæíà Áúëãàðèÿ. Ïî íåÿ òðúãíàëè ñâàòáàðè – áóëêàòà ñå êàçâàëà Åëåíà, à ìîìúêúò Ñàìóèë. Ïðîöåñèÿòà îáà÷å áèëà íàïàäíàòà îò ðàçáîéíèöè, êîèòî óáèëè ìëàäîòî ñåìåéñòâî. Îò ìúêà ïî çàãóáåíàòà äúùåðÿ ðîäèòåëèòå íà äåâîéêàòà ñå çàñåëèëè íà ìÿñòîòî íà òðàãåäèÿòà è íàðåêëè íîâîòî ñåëèùå íà íåéíî èìå. Äðóãàòà âåðñèÿ å íàëîæåíà êàòî èñòîðè÷åñêà èñòèíà îò Ãåîðãè Ñàâà Ðàêîâñêè â ïîåìàòà ìó „Ãîðñêè ïúòíèê“ ×ðåç óñòàòà íà ãåðîÿò ìó Ìëàäåí òîé ðàçêðèâà, ÷å ãðàäúò å îñíîâàí îò ñúïðóãàòà íà öàð Àñåí, êîÿòî ìó äàëà è ñâîåòî èìå – Åëåíà. Çà áëàãîðîäíè÷åñêîòî ïîòåêëî íà ìàëêèÿ ãðàä ãîâîðÿò è êóï ëåãåíäè, ðàçêàçâàíè îò ìåñòíèòå æèòåëè. Ñïîðåä òÿõ ïðè ïàäàíåòî íà Òúðíîâñêîòî öàðñòâî ìíîãî áîëÿðè ñà ïîòúðñèëè ïðèêðèòèå èìåííî â Åëåíñêèÿ áàëêàí. Ïî-ñëàäêîäóìíèòå ðàçêàçâà÷è ñòèãàò ïî-äàëå÷ è îáÿñíÿâàò, ÷å áëàãîðîäíèöèòå îò Âòîðîòî áúëãàðñêî öàðñòâî ñà ïðåäïî÷èòàëè Åëåíñêèÿ áàëêàí çà ñâîèòå ïî÷èâêè.


В ОБЕКТИВА ùå íàïðàâèòå ëîøî âïå÷àòëåíèå, àêî ñòå ïðèïðåíè, à è íàëè ñòå íà ïî÷èâêà âñå ïàê. Òðàäèöèÿòà îáà÷å ïîâåëÿâà, ÷å êàôåòî å íà äâà ïúòè – ïîçâîëåòå ñè åäíî è ïðèâå÷åð, êîãàòî åëåí÷àíè îòíîâî ñå ñúáèðàò, ñëåä êàòî ñà ñå ïîòðóäèëè.

Махалите Åëåíà èìà ìíîãî íà áðîé è ðàçëè÷íè ìàõàëè. Íÿêîè îò òÿõ ñå ñúñòîÿò îò øåïà êúùè, îòêúñíàòè ñðåä ãúñòè õðàñòè è êðàñèâè âåêîâíè äúðâåòà. Åòî òàì âå÷å íàèñòèíà ùå ïî÷óâñòâàòå êàêâî çíà÷è òèøèíà. Ïðèðîäàòà å íåñðàâíèìà, à ïðåç åñåíòà è çèìàòà èìàòå ðåàëåí øàíñ äà âèäèòå âúçìîæíî íàé-êðàñèâèòå æèâîòíè – åëåíè è ñúðíè. Òå ñëèçàò ñúâñåì áëèçî äî êðàéãðàäñêèòå ìàõàëè â òúðñåíå íà õðàíà. Ïðåç ëÿòîòî òàçè çàäà÷à å ìàëêî ïî-òðóäíà, íî íå å íåâúçìîæíà. Ïðîñòî òðÿáâà äà ñå ðàçõîäèòå ñðåä ïðèðîäàòà ðàíî ñóòðèí. Ìàðøðóòúò, êîéòî âè ïðåïîðú÷âàìå å êúì ñåëî ßêîâöè è Éîâêîâñêèÿ ÿçîâèð.

Българският Витлеем Ïðåç Âúçðîæäåíñêàòà åïîõà çàïî÷íàëè äà íàðè÷àò Åëåíà Áúëãàðñêèÿò Âèòëååì, òúé êàòî èìàëà òðè öúðêâè. Åäíà îò òÿõ ñå íàìèðà áëèçî äî „Äàñêàëîëèâíèöàòà“ è ñå íàðè÷à „Ñâåòè Íèêîëà“ Íà âúíøåí âèä òÿ íå èçãëåæäà òîëêîâà ãîëÿìà, íî òîâà å, çàùîòî å âêîïàíà â çåìÿòà. Ñòåíèòå º ñà êàìåííè, à ïðîçîð÷åòàòà ñà ìàëêè è èìàò ðåøåòêè. Âðàòàòà å ìàñèâíà, íàïðàâåíà îò äúáîâè äúñêè ñ îáêîâ îò æåëÿçî è ñïåöèàëíà áðàâà. Íà âúíøåí âèä òÿ å ïî-ñêðîìíà, çàùîòî íå òðÿáâàëî äà ñå íàáèâà íà î÷è íà òóðöèòå. Îòâúòðå îáà÷å å êðàñèâà è áîãàòî óêðàñåíà, à ñòåíîïèñèòå ñà îáÿâåíè çà ïàìåòíèöè íà êóëòóðàòà. Íå ñå çíàå òî÷íî êîãà å ïîñòðîåíà öúðêâàòà, íî ñïîðåä ïñàëòèð òÿ å ñúùåñòâóâàëà â íà÷àëîòî íà 16 âåê. Ïðåç 1800 ã. íà Ãåðãüîâäåí (ïî ñòàð ñòèë ñå ïðàçíóâàë íà 23 àïðèë) îáà÷å å áèëà îïîæàðåíà îò êúðäæàëèè è â îãúíÿ èç÷åçíàëè ìíîãî îò êíèãèòå â íåÿ. Ñìÿòà ñå, ÷å âúòðå èìàëî íàé-ðàçëè÷íè ñòàðè ðúêîïèñíè ïåðãàìåíòè. Äî äíåøíè äíè ñà ñå çàïàçèëè 340 ñòàðîïå÷àòíè êíèãè. ×åòèðè ãîäèíè ïî-êúñíî öúðêâàòà „Ñâåòè Íèêîëà“ áèëà âúçñòàíîâåíà çà 40 äåíîíîùèÿ îò ìåñòíèòå ñúñ ñðåäñòâà îò ïî-áîãàòèòå ãðàæäàíè. Òîâà áèëî íàïðàâåíî òàéíî, çàùîòî íÿìàëè ïîçâîëåíèå îò òóðöèòå.

56

Йовковския язовир е един от безкрайно красивите места край Елена. Къпането в него обаче е забранено, защото той е вододайна зона

Даскалите се изливали от там Ïúðâîòî êëàñíî ó÷èëèùå ó íàñ ñå íàìèðà èìåííî â Åëåíà. Äàñêàëîëèâíèöàòà å ïîñòðîåíà ïðåç 1844 ã.  íåÿ çà ïúðâè ïúò ñå ïðàâè ðàçäåëåíèå íà ó÷åíèöèòå ïî êëàñîâå. Øêîëîòî å áèëî îñíîâàíî îò Èâàí Ìîì÷èëîâ. Èìåòî „Äàñêàëîëèâíèöà“ ìó å äàäåíî îò Ïåòêî Ðà÷åâ Ñëàâåéêîâ– âúçïèòàíèê íà ó÷èëèùåòî. Ïðè÷èíàòà å, ÷å ãðàäúò îáó÷èë è èçïðàòèë äà ðàçïðúñêâàò çíàíèÿ 61 ñâîè âúçïèòàíèöè, êîèòî ïîåëè øêîëàòà â 31 ñåëà ó íàñ è çàä ãðàíèöà. Êàêòî äîñòà îò îñòàíàëèòå êúùè, è øêîëîòî å íàïðàâåíî îò êàìúê è äúðâî è å íà äâà åòàæà. Àêî îòèäåòå òàì, ùå âè îáÿñíÿò, ÷å ïúðâèÿò å ðàçäåëåí íà òðè ÷àñòè, âñÿêà îò êîèòî èìà îòäåëåí âõîä. Íàé-âåðîÿòíî òå ñà áèëè èçïîëçâàíè çà äþêÿíè. Íà âòîðèÿ åòàæ å áèëî ðàçïîëîæåíî ó÷èëèùåòî. Òàì ñà áèëè èçãðàäåíè ñòàÿ çà äàñêàëà, äâå êëàñíè ñòàè è îùå åäíà, â êîÿòî ñà ñå äúðæàëè ïîñîáèÿòà. Çà âðåìåòî ñè „Äàñêàëîëèâíèöàòà“ áèëà åäíî îò íàé-ìîäåðíèòå ó÷åáíè çàâåäåíèÿ.  íåãî âñè÷êî áèëî ÷èñòî íîâî, âêëþ÷èòåëíî è ïîõâàòèòå íà óñâîÿâàíå íà çíàíèÿòà. Íå ïðîïóñêàéòå äà ïîñåòèòå êúùàòà íà Èëàðèîí Ìàêàðèîïîëñêè, êîÿòî ñå íàìèðà òî÷íî â öåíòúðà. Òîé å ðîäåí â íåÿ, êàêòî è áðàò ìó Íèêîëà Ìèõàéëîâñêè, êîéòî å êíèæîâåí è ïðîñâåòåí äååö è áàùà íà ïîåòà Ñòîÿí Ìèõàéëîâñêè.  Åëåíà å ðîäåí è åäèí îò ÷ëåíîâåòå íà „Êðúãà ìèñúë“ – Ï. Þ. Òîäîðîâ. Първото класно училище в България – Даскалоливницата, сега е музей включен в „Стоте туристически обекта“


В ЧУЖБИНА

Снимки: © архив AST

See the world… visit London*

Текст: МАРГАРИТА СТАЛЕВА

òî ðúöå íà åäíî áÿëî è åäíî öâåòíîêîæî äåòå. Äà, òîâà îïðåäåëåíî íå å ãðàä, êîéòî áèõòå ìîãëè äà îïèøåòå ñàìî ñ íÿêîëêî äóìè, è, àêî îïèòàòå, òî ñúñ ñèãóðíîñò íÿìà äà ñòå ñïîñîáíè äà ïîäáåðåòå ïðàâèëíèòå. Çàùîòî Ëîíäîí å ãðàä, êîéòî íÿìà ðåëèãèÿ, ðàñà èëè äðåñêîä. Òîé å åäèí íåîïèñóåì, íåñïèðåí âîäîâúðòåæ îò õîðà, ñúáèòèÿ, èñòîðèÿ, èçêóñòâî, ïðèðîäà è êóëòóðà. Òàì, ñðåä äúæäà è ãúñòàòà

Êîãàòî çà ïúðâè ïúò îñúçíàõ ñìèñúëà íà áåçñìúðòíàòà ïåñåí íà Äæîí Ëåíúí „Imagine“, áÿõ íàïúëíî óáåäåíà, ÷å íå å âúçìîæíî íÿêúäå ïî ñâåòà äà ñúùåñòâóâà ìÿñòî, êúäåòî òåçè äóìè áèõà ïðåñòàíàëè äà áúäàò ïðîñòî åäíà óòîïèÿ, à äà ñå ïðåâúðíàò â îñåçàåìà ðåàëíîñò. È äåí ñëåä äåí òîâà óáåæäåíèå ñå çàòâúðæäàâàøå âñå ïîâå÷å è ïîâå÷å...äîêàòî ñëóОгромна тълпа от всякакви ÷àéíî íå ïîïàäíàõ националности ежедневно â Ëîíäîí...íÿêîëêî залива Трафалгар Скуеър ïúòè. È äîêàòî ïîâå÷åòî õîðà ñâúðçâàò Ëîíäîí ñ Áèã Áåí, Áúêèíãàìñêèÿ äâîðåö, Õàéä Ïàðê, Òàóúð Áðèäæ, ìóçåÿ íà Ìàäàì Òþñî, ïðèíö Óèëÿì, Ëîíäîíñêîòî îêî èëè ïúê Åéìè Óàéíõàóñ, òî çà ìåí òîé å îáèêíîâåíàòà ãëåäêà íà äîêîñâàùèòå ñå ïðåç ñòúêëîòî íà ìåòðî-

ìúãëà, âñåêè ìîæå äà áúäå òàêúâ, êàêúâòî å, èëè êàêúâòî èñêà äà áúäå. Â ñòúëïîòâîðåíèåòî îò ìíîãî è âñÿêàêâè õîðà ìîæå äà ñå èçãóáèòå èëè äà íàìåðèòå ñåáå ñè.

По същество Çà äà ñå íàñëàäèòå èçöÿëî íà Ëîíäîí, âè å íóæíà ïîíå åäíà ñåäìèöà. Ðàçíîîáðàçèåòî îò õîòåëè, õîñòåëè, êúùè è àïàðòàìåíòè, êúäåòî áèõòå ìîãëè äà ñå íàñòàíèòå, å ïîâå÷å îò ãîëÿìî. Ìåñòàòà, êîèòî íà âñÿêà öåíà òðÿáâà äà ïîñåòèòå – ñúùî. Çà ëþáèòåëèòå íà èñòîðèÿòà è èçêóñòâîòî òîâà íåèçìåííî ñà Áðèòàíñêèÿò ìóçåé è Íàöèîíàëíàòà ãàëåðèÿ. Çà äà îáèêîëèòå ïúðâèÿ, âè å íåîáõîäèì ïîíå åäèí öÿë äåí. Ìóçåÿò å îòâîðåí íåïðåêúñíàòî, óäî-

57


ЯЯЯЯЯЯЯЯ

Едно от най-емблематичните места за английската история е именно Лондон Тауър

Типичният туристически пейзаж – Биг Бен и огромното виенско колело Окото на Лондон

Стратфорд на Ейвън е родното място на гениалния Шекспир

И отново Лондон Тауър, но от друг ъгъл, както се вижда от туристите при пристигането им при легендарния дворец

âîëñòâèåòî îò ïîñåùåíèåòî ìó íÿìà äà âè ñòðóâà àáñîëþòíî íèùî, îñâåí ìîæå áè áîëêè â êðàêàòà. Òÿõ ìîæå äà ïîñìåê÷èòå, àêî ñïðåòå äà îòïî÷èíåòå è ïîõàïíåòå â íÿêîå îò çàâåäåíèÿòà âúâ ôîàéåòî ìó. Íàöèîíàëíàòà ãàëåðèÿ å ñúùî òàêà áåçïëàòíà è îòâîðåíà âñåêè äåí. Òàì áèõòå ìîãëè äà çúðíåòå „Ñëúí÷îãëåäèòå“ íà Âàí Ãîã, ìàëêî Òèöèàí, Ðàôàåëî, Êàíàëåòî è ñ ïîâå÷å êúñìåò è ìíîãî çîðêî îêî – åäèí Ëåîíàðäî. Ãàëåðèÿòà ñå íàìèðà íà ïëîùàä Òðàôàëãàð, êúäåòî å è êîëîíàòà íà àäìèðàë Íåëñúí. Àêî ïúê ñå ÷óâñòâàòå êàòî ïî-ãîëÿì ïî÷èòàòåë íà Äàëè è Ïèêàñî, òî ñðåùó 12 ïàóíäà áèõòå ìîãëè äà ñå ëþáóâàòå íà ïðîèçâåäåíèÿòà èì â ìóçåÿ íà Ñàëâàäîð Äàëè, íàìèðàù ñå òî÷íî äî íåáåçèçâåñòíîòî âèåíñêî êîëåëî – Ëîíäîíñêîòî îêî. Çà îíåçè, êîèòî äúðæàò äà ñå óâåðÿò, ÷å Äæîíè Äåï å íàèñòèíà êðàñèâ, à Äæîðäæ Êëóíè å ÷àðîâåí äîðè è êàòî âîñú÷íà ñòàòóÿ, ìîãàò äà ãî íàïðàâÿò â ìóçåÿ íà „Ìàäàì Òþñî“. Çà íåãî òðÿáâà äà îòäåëèòå 25 ïàóíäà, à óäîâîëñòâèåòî äà îñúçíàåòå, ÷å Àíäæåëèíà Äæîëè íå å òîëêîâà èäåàëíà, å áåçöåííî. Åäíè îò çàáåëåæèòåëíîñòèòå íà Ëîíäîí è ÷àñò îò íåãîâîòî èñòîðè÷åñêî íàñëåäñòâî, êîèòî íå áèâà äà ïðîïóñêàòå äà ïîñåòèòå, ñà Áúêèíãàìñêèÿò äâîðåö, Ïàðëàìåíòà, Óåñòìèíñòúðñêîòî àáàòñòâî è Êàòåäðàëàòà Ñåéíò Ïîë. Äðóãà ÷àñò îò ñèìâîëèòå

íà ãðàäà ùå ïîñåòÿò âàñ, äîðè äà íå èñêàòå. Òàêèâà ñà êëàñè÷åñêèòå ÷åðâåíè äâóåòàæíè àâòîáóñè, ïðîñëîâóòèòå òåëåôîííè áóäêè (íàìèðàùè ñå áóêâàëíî íà âñåêè úãúë) è Áèã Áåí, êîéòî, àêî ñëó÷àéíî íå óñïååòå äà çúðíåòå, ùå ÷óåòå íà âñåêè êðúãúë ÷àñ. Ïðèðîäîëþáèòåëèòå ñúùî èìà êàêâî äà îòêðèÿò â Ëîíäîí. Äàëè ùå ïðåäïî÷åòåòå äà ñå ñêðèåòå ñðåä ïðåêðàñíèòå ðîçîâè ãðàäèíè íà Ðèäæúíòñ ïàðê, äà ñå íàñëàäèòå íà ëåáåäèòå è ïåëèêàíèòå â Ñåéíò Äæåéìñåñ ïàðê, äà ïîèãðàåòå ñ êàòåðèöèòå â Õàéä ïàðê èëè ïúê äà ñå ïîòîïèòå â ñïîêîéñòâèåòî íà ãðàäèíèòå Êåíñèíãòúí, å èçöÿëî âàø èçáîð. Çà äà ñòúïèòå åäíîâðåìåííî íà äâå ïîëóêúëáà, èëè ïðîñòî äà ñå ïîðàäâàòå íà Ëîíäîí îòâèñîêî, èçòåãíàòè óäîáíî íà øèðîêà, ïðèêàçíî çåëåíà ïîëÿíà, òî òðÿáâà äà ñòèãíåòå äî Êðàëñêàòà îáñåðâàòîðèÿ â Ãðèíóè÷. Òàì ñå íàìèðà íóëåâèÿò ìåðèäèàí. Òîâà ìîæå äà ñòàíå ïî äâà íà÷èíà – ñ ìåòðî è æåëåçíèöà èëè ñ êîðàá÷å ïî Òåìçà. Àêî âè ñå çàâèå ñâÿò îò ãëåäêàòà íà Ëîíäîí îò òàêàâà âèñî÷èíà è âå÷å ñòå ïðèâúðøèëè êëàñè÷åñêèÿ çà âñåêè òóðèñò äîìàøíî ïðèãîòâåí ñàíäâè÷, ìîæå äà îòäåëèòå è âðåìå çà Âîåííîìîðñêèÿ ìóçåé, íàìèðàù ñå ñúâñåì áëèçî äî îáñåðâàòîðèÿòà. Íà ïî÷èòàòåëèòå íà ìîäàòà Ëîíäîí ìîæå äà ïðåäëîæè Îêñôîðä ñòðèéò. Áåçáðîé ìàãàçèíè, áåç÷åò èçâåñòíè è áåçèçâåñòíè ìàðêè, ïëàøåùî ìíîãî õîðà, íèêàêâè àíãëè÷àíè èëè ïðàâèëà çà äâèæåíèå. Ëèïñàòà íà êàêâèòî è äà áèëî ïðàâèëà îñâåí Îêñôîðä ñòðèéò, îïèñâà è ìîäàòà â Ëîíäîí êàòî öÿëî. Ìîæåòå äà íîñèòå áîòóøè ïðåç ëÿòîòî è ñàíäàëè ïðåç çèìàòà, ïîòíèê ñðåä ïðåñïèòå ñíÿã è ïàëòî â ãîðåùèíàòà– êàòî ïî äóìèòå íà áåçñìúðòíèÿ Øåêñïèð „Êàêòî âè õàðåñâà“.

Насам – натам Àêî äèíàìè÷íèÿò ðèòúì íà Ëîíäîí íå âè ñå íðàâè, èëè âè ñå èñêà çà ìàëêî äà èçáÿãàòå îò íåãî, ìîæåòå äà ïîòúðñèòå óáåæèùå â íÿêîëêî áëèçêè è òâúðäå ÷àðîâíè äåñòèíàöèè. Íà ïúðâî ìÿñòî è íàé – áëèçî äî ñàìèÿ Ëîíäîí (íà îêîëî ÷àñ ïúò ñ âëàê) å ãðàä÷åòî Óèíäçîð. Òàì ùå îòêðèåòå åäíîèìåííèÿ äâîðåö – åäíà îò íàñòîÿùèòå ðåçèäåíöèè íà êðàëèöàòà, êúäåòî ìîæåòå äà âèäèòå êóêëåíàòà êúùà íà êðàëèöà Ìåðè è ãðîáîâåòå íà Åëèçàáåò I è Õåíðè VIII. Àêî âè å îìðúçíàëî îò äâîðöè è ãðîáîâå, áèõòå ìîãëè äà ñå ðàçõîäèòå èç ïðèÿòíîòî ãðàä÷å, äà êóïèòå àâòåíòè÷íî øîòëàíäñêî óèñêè îò åäèíáóðãñêèÿ ìàãàçèí, íàìèðàù ñå òî÷íî ñðåùó èçõîäà íà äâîðåöà. Ñúùî è äà ñå ïîðàäâàòå íà ëåáåäèòå â åçåðîòî, äà õàïíåòå â íÿêîå îò ìíîãîòî ìàëêè ðåñòîðàíò÷åòà è ïèöàðèè èëè ïðîñòî äà ñè ïîòúðñèòå áëàãîðîäíèê çà ñúïðóã/ñúïðóãà â êîëåæà Èòúí. Àêî ïúê ìå÷òàåòå äà ïîïàäíåòå ñðåä


В ЧУЖБИНА ðîìàíòèêàòà è ñïîêîéñòâèåòî íà ñâÿò, íàìèðàù ñå íÿêúäå ïî ñðåäàòà ìåæäó ïèåñà íà Øåêñïèð è ðîìàí íà Äæåéí Îñòèí, òî íåïðåìåííî òðÿáâà äà ñå êà÷èòå íà âëàêà çà Ñòðàòôîðä íà Åéâúí (íà îêîëî 2 ÷àñà îò Ëîíäîí). Ðîäíèÿò ãðàä íà Øåêñïèð ñúñ ñâîèòå ìàëêè êúùè÷êè, îãðîìíè âåêîâíè äúðâåòà è êèòíè ïîëñêè öâåòÿ, ùå âè ïðåíåñå â èñòèíñêà ïðèêàçêà. À, àêî íå îòêðèåòå ñâîÿ ìèñòúð Äàðñè è ãëåäêàòà íà õàðìîíè÷íî òå÷àùàòà ðåêà Åéâúí è áåçêðàéíèÿò ïàðê çàä íåÿ, íå âè íàêàðàò äà ñå ïî÷óâñòâàòå âúëøåáíî, òî ìàëêîòî ìàãàçèí÷å çà êîëåäíè èãðà÷êè, íàìèðàùî ñå òî÷íî ñðåùó ðîäíàòà êúùà íà Øåêñïèð, íîñåùî çâúíà íà êîëåä-

íà ïåñåí è óõàåùî íà ÿáúëêè è êàíåëà, íåïðåìåííî ùå ãî íàïðàâè.

И обратно към Лондон Ëîíäîí å ïúñòúð, äèíàìè÷åí è ñâîáîäåí. Ãðàä íà ñáëúñúöè è íà êîíòðàñòè, áîãàòñòâî è áåäíîñò. Òîé èìà ìèíàëî è áúäåùå, ùàñòèå è òúãà. Òîâà å ãðàä, êîéòî ìîæå ìíîãî äà òè äàäå, íî ñúùî òîëêîâà è äà òè âçåìå. Èçòúêàí å îò äúæä è ìúãëà, íî âúïðåêè òîâà íèêîãà íå å ÷óæä, âèíàãè å òîïúë è ãîòîâ äà òå ïðèëàñêàå. Ëîíäîí å íÿêàê ñâîé è ãîñòîïðèåìåí, âèíàãè ùå òå ïðèåìå, íåçàâèñèìî êîëêî èçãóáåí ñè. Òîé ìîæå áè íå å ÷èñò êàòî Âèåíà, ðîìàíòè÷åí êàòî

Ïàðèæ, ñâÿò êàòî Ðèì, åêñòðàâàãàíòåí êàòî Áàðñåëîíà èëè âå÷íî óñìèõíàò êàòî Ðèî...Íå, Ëîíäîí íå å êàòî Ðèî! Íÿìà íèùî îáùî ñ òåçè ãðàäîâå íà áåçêðàåí ïðàçíèê, ñëúíöå è æèçíåðàäîñò.Àêî ñè ïðåäñòàâÿòå ïî÷èâêà ñðåä òèøèíà, ñïîêîéñòâèå è ïååùè ïòè÷êè, òî ñòîëèöàòà íà Àíãëèÿ îïðåäåëåíî íå å âàøàòà äåñòèíàöèÿ.Òîé íÿìà äà âè ëèøè îò ïîäòèñêàùàòà ãëåäêà íà ïðîñòèðàùè ñå äî õîðèçîíòà åäíàêâè ìàëêè êúùè ñ ïîëóñðóòåíè ïîêðèâè è çàíåìàðåíè ãðàäèíè, ëúõàùè íà áåäíîñò è îò÷àÿíèå è áåçìèëîñòíî íàïîìíÿùè îòêúñè îò ðîìàí íà ×àðëç Äèêåíñ... èëè Ëþëèí 6. Òàì íÿìà äà óñïååòå äà èçáÿãàòå è îò ìàëêèòå çàòúíòåíè óëè÷êè íà êðàéíèòå êâàðòàëè, îñåÿíè ñ äîëíîïðîáíè êðú÷ìè ñ äúðâåíè ïåéêè è ìàñè, ïðîñìóêàíè ñ àðîìàòà íà ðàçëÿòà áèðà è åâòèíî óèñêè, â êîèòî ïðèâå÷åð ïðèèæäàò íåäîâîëíèòå ñòðîèòåëíè ðàáîòíèöè. Òåçè ãëåäêè ñà íåðàçäåëíà ÷àñò îò Ëîíäîí, ñúùî êàòî âúëøåáíèòå ðîçîâè ãðàäèíè íà Ðèäæúíò’ñ ïàðê. Çàùîòî Ëîíäîí å ãðàä, íà êîéòî íèùî íå ìó å ÷óæäî. Òîé å ñúáðàë â ñåáå ñè ñâåòà – ñ íåãîâèòå êðàñèâè è ãðîçíè ñòðàíè, êîèòî ÷åñòî ñå ïðåïëèòàò. ____________ * Âèæ ñâåòà... ïîñåòè Ëîíäîí

Уиндзор е станал кралска резиденция през 11 век. Той е най-големият обитаван замък в света

59


ТЕМА НА БРОЯ

Êàðíàâàëèòå

Mècòèêa è ãoëoòa Текст: АНИ СТОИЛОВА

Òúëïè õîðà îò âñè÷êè êðàèùà íà ñâåòà âñÿêà ãîäèíà ñå ñòðóïâàò â ãðàäîâå êàòî Âåíåöèÿ, Ðèî äå Æàíåéðî è Êüîëí, çà äà ñòàíàò ÷àñò îò íàé-ïèùíèòå ïðàçíåíñòâà – êàðíàâàëèòå. Ãðàäîâåòå ïîñòîÿííî èçìèñëÿò íîâè àòðàêöèè, êîèòî äà ïðèâëåêàò æàäíèòå çà çðåëèùà òóðèñòè. Ïúðâîíà÷àëíèÿò ñìèñúë íà êàðíàâàëèòå ëåêî ñå å ïîðàçìèë. Îñíîâíàòà èì öåë âå÷å ñå å ïðåâúðíàëà â ñðåäñòâî çà çàáàâëåíèå, à íà íÿêîè ãðàäîâå äîðè â îñíîâåí ïîìèíúê.

История Êàðíàâàëúò å òðàäèöèîíåí ïðàçíèê, êîéòî ñå ÷åñòâà â ðèìîêàòîëè÷åñêèòå è â ïî-ìàëêà ñòåïåí â îðòîäîêñàëíèòå îáùåñòâà. Ïðîòåñòàíòèòå îáèêíîâåíî íÿìàò êàðíàâàëíè ÷åñòâàíèÿ. Òîâà å ïðàçíèê, ñ êîéòî õîðàòà ñå îòêàçâàò îò ìåñîòî ïðåäè Âåëèêèòå ïîñòè ïðåäøåñòâàùè Âåëèêäåí. Äîðè åòèìîëîãèÿòà íà äóìàòà å ñâúðçàíà ñ òîâà. Èìà ñïîðîâå êàêâî òî÷íî å îðèãèíàëíîòî º çíà÷åíèå. Âåðñèèòå ñà äâå. Åäíàòà å, ÷å èäâà îò ëàòèíñêèÿ èçðàç „carni levamen“, êîåòî çíà÷è „îñâîáîæäàâàíå íà ïëúòòà“. Äðóãîòî ñõâàùà-

60


ТЕМА НА БРОЯ íå å, ÷å ïðîèçëèçà îò „carnes levare“ èëè „ïðåìàõâàíå íà ìåñîòî“. Âñúùíîñò ìîæå äà ñå êàæå, ÷å êàðíàâàëúò èäâà îò äàëå÷íèòå âðåìåíà, êîãàòî â åçè÷åñêà Åâðîïà ñà ñå îðãàíèçèðàëè Äèîíèñèåâèòå ïðàçíèöè. Òîâà ñà ðèòóàëè, ñ êîèòî ñå å ãîíåëà çèìàòà. Òàêèâà èìà ïîä ðàçëè÷íè ôîðìè âúâ âñÿêà êóëòóðà. Ó íàñ òîâà ñà êóêåðèòå, êîèòî íà Ñèðíè çàãîâåçíè ãîíÿò çëèòå ñèëè è äóõîâå.

Различия Êàðíàâàëíèòå ñúáèòèÿ ñà ïðåç ÿíóàðè è ôåâðóàðè. Íà÷àëíèòå äíè âàðèðàò â ðàçëè÷íèòå ñòðàíè. Êóëìèíàöèÿòà ïðè âñè÷êè îáà÷å å ïî åäíî è ñúùî âðåìå – â ïîñëåäíàòà ñåäìèöà ïðåäè ñòàðòà íà ïîñòèòå. Êàðíàâàëèòå îáèêíîâåíî âêëþ÷âàò ïèùåí ïàðàä, ìàñîâè ÷åñòâàíèÿ è ñïåöèàëíè êîñòþìè è ìàñêè. Âúïðåêè íàãëåäíèòå ïðèëèêè, âñåêè êàðíàâàë èìà ñîáñòâåí äóõ è äîñòàâÿ ðàçëè÷íè óñåùàíèÿ. Òðàäèöèèòå, ïîâåðèÿòà, äîðè àòìîñôåðàòà íà ãðàäà ñà îêàçàëè ñâîÿòà ðîëÿ è îñòàâèëè ñëåäà â íà÷èíà íà ïðàçíóâàíå.

Германия има пети сезон

Êàðíàâàëíèòå ÷åñòâàíèÿ â Ãåðìàíèÿ ñå íàðè÷àò „Ïåòèÿ ñåçîí“ è îôèöèàëíî çàïî÷âàò íà 11 íîåìâðè â 11:11 ÷àñà. Ïëàíèðàíåòî íà ñúáèòèÿòà ñå ïðàâè îò òàêà íàðå÷åíèÿ Ñúâåò íà åäèíàéñåòòå. ×ëåíîâåòå ìó íîñÿò îôèöèàëíè øóòîâñêè öâåòíè øàïêè ñ ìàëêè çâúí÷åòà. Ïî÷òè âñåêè íåìñêè ãðàä èìà êàðíàâàë è îðãàíèçèðà óëè÷åí ïàðàä. Òðàäèöèÿ å äà ñå èçáåðàò ïðèíö è ïðèíöåñà, êîèòî êîìàíäâàò ñòðàæà îáëå÷åíà â óíèôîðìè îò 1800 ã. Åäèí îò íàé-ïèùíèòå è ãîëåìè êàð-

íàâàëè, äîðè è â öÿëà Åâðîïà, å òîçè â Êüîëí, êúäåòî ïðåâðúùàò òîâà ïðàçíåíñòâî â æèâî ïðîèçâåäåíèå íà èçêóñòâîòî. Çà ïúðâè ïúò å èìàëî êàðíàâàë ïðåç 1341 ãîäèíà. Òîé èìà òðè îáðàçà – ïðèíöúò íà êàðíàâàëà, ñåëÿíèíúò è äåâèöàòà, êîÿòî âèíàãè ñå å èãðàëà îò ìúæ. Çà âñåêè å áèëà ãîëÿìà ÷åñò äà áúäå èçáðàí çà ó÷àñòíèê â êàðíàâàëà. Ïðåç 1823 ã. çàãðèæåíè ãðàæäàíè, íàé-âå÷å îò îáðàçîâàíèÿ åëèò, îñíîâàëè êàðíàâàëíî îáùåñòâî, êîåòî äà

Âñÿêà ãîäèíà íàä 1,5 ìëí. äóøè ïîñåùàâàò êàðíàâàëà â Êüîëí

èçãðàäè íîâ èìèäæ. Ðîìàíòè÷íèÿò äóõ íà âðåìåòî è ïîäíîâåíèÿò èíòåðåñ êúì êëàñè÷åñêèòå Ãúðöèÿ è Ðèì ñëóæàò çà âäúõíîâåíèå çà èçìèñëÿíå íà òåìàòà íà êàðíàâàëà. Ñúùèíñêèòå ïðàçíåíñòâà â Ãåðìàíèÿ çàïî÷âàò 40 äíè ïðåäè Âåëèêäåí. Íà÷àëîòî èì ñå äàâà ñ Æåíñêèÿ êàðíàâàë â ÷åòâúðòúêà ïðåäè ïúðâèÿ äåí îò ïîñòèòå. Òîãàâà äàìèòå ìîãàò äà öåëóíàò âñåêè ìúæ, êîãîòî ïîæåëàÿò, ñëåä êàòî ìó îòðåæàò âðàòîâðúçêàòà. Ñ òîçè äåí ñòàðòèðàò ïåòòå êàðíàâàëíè äíè, â êîèòî ñå îðãàíèçèðàò áëèçî 50 ïðîöåñèè. Ñëåäâàùîòî èçâåñòíî ïðàçíåíñòâî å Ïîíåäåëíèêúò íà ðîçèòå.  òîçè äåí ñå îðãàíèçèðà ìàðø íà òðóïèòå, èìà òàíöüîðè, ïàðàä, êîíôåòè è ìíîãî áîíáîíè è èãðà÷êè. Íàä 1,5 ìëí. äóøè ïîñåùàâàò âñÿêà ãîäèíà ïàðàäà â Êüîëí. Íàé-ãîëåìèòå óñèëèÿ íà êàðíàâàëíèòå àñîöèàöèè îòèâàò èìåííî çà èçìèñëÿíå è èçãðàæäàíå íà îáëèêà èì ïî âðåìå íà òîçè äåí. Øåñòâèåòî íå ñàìî òðÿáâà äà å êðàñèâî, íî è äà ïðåäñòàâè ñàòèðè÷íè, ïîëèòè÷åñêè è òðàäèöèîííè òåìè. Ïîêàçâàò ñå îêàðèêàòóðåíè îãðîìíè ôèãóðè íà ïîëèòèöè èëè äðóãè ëè÷íîñòè. Ïðåìèíàâàùèòå ïëàòôîðìè ñà ïúëíè ñ êîñòþìèðàíè õîðà, êîèòî çàìåðâàò íàñúáðàëàòà ñå òúëïà ñ áîíáîíè, äîêàòî ïåÿò ñòàðè êàðíàâàëíè ïåñíè. Êàðíàâàëúò â Êüîëí ñúùî âêëþ÷âà ñòîòèöè ïàðòèòà ïî óëèöèòå è â êðú÷ìèòå, êúäåòî ñå õîäè ñ êîñòþì. Îðãàíèçèðàò ñå è ìíîãî áëàãîòâîðèòåëíè ñúáèòèÿ çà íàáèðàíå íà ïàðè.

61


ТЕМА НА БРОЯ

Шестте сетива на Венеция

Í

åñëó÷àéíî êàðíàâàëúò âúâ Âåíåöèÿ å åäèí îò íàé-ïîñåùàâàíèòå è èçâåñòíè. Õîðàòà, ïîïàäíàëè ïî óëèöèòå ïî âðåìå íà ïðàçíåíñòâàòà, ìîãàò äà ñå ïðåíåñàò â Ðåíåñàíñà è äà óñåòÿò ìèñòè÷íàòà ïðåëúñòèòåëíîñò íà Äîí Æóàí. Åäèíñòâåíîòî, êîåòî ìîæå äà ðàçñåå èëþçèÿòà ñà õèëÿäèòå õîðà, ñ êîèòî òðÿáâà äà ñå ÷àêà íà÷àëîòî íà êàðíàâàëà. Ìàëêèòå óëè÷êè, ãîíäîëèòå, êîèòî ïðåìèíàâàò, òîâà, ÷å ñòå ïîïàäíàëè â íåïîâòîðèì ãðàä, ïðàâè Âåíåöèÿ ìÿñòî, êîåòî íåïðåìåííî òðÿáâà äà ñå ïîñåòè. Âñÿêà ãîäèíà ìåñòíèÿò êàðíàâàë ñè èìà ñâîÿ òåìà, à ïðåç 2010 ã. òÿ å ñ èìåòî „Óñåùàíåòî èëè øåñòòå ñåòèâà“. Çà êàðíàâàëà îáùèíàòà ðàçäàâà ñòîòèöè êîñòþìè íà ìåñòíèòå, ñ êîèòî òå äåôèëèðàò èç ãðàäà. Àêî õîòåëúò âè å èçâúí ãðàäà îáà÷å ùå çàáåëåæèòå êàê èòàëèàíöè èçâúí Âåíåöèÿ ïðèèæäàò ñ ëîäêèòå îò âñè÷êè êðàèùà. Òå åñòåñòâåíî ñàìè ñà íàïðàâèëè ñâîèòå êîñòþìè è òîâà çà òÿõ å ãîëÿìî óäîâîëñòâèå. Íå ñå ïðèòåñíÿâàéòå, ÷å íÿìà äà ìîæå äà óëîâèòå öÿëîòî âúëøåáñòâî íà êàðíàâàëà. Ìàñêèðàíèòå àðòèñòè, ÷å äîðè è íåïðîôåñèîíàëèñòèòå, íåïðåêúñíàòî ïîçèðàò. Ëþáèìîòî èì ìÿñòî çà òîâà ñà êåéîâåòå, íà ôîíà íà ìîðåòî è

ãîíäîëèòå. Èíòåðåñíà ãëåäêà å êàê ìîìåíòàëíî îêîëî êîñòþìèðàíèòå õîðà ñå íàñúáèðà öÿëà òúëïà òóðèñòè èëè ïðîôåñèîíàëèñòè ñ ôîòîàïàðàòè â ðúêà. Ìàñêèðàíèòå ïðèåìàò ðîëÿ, çàòîâà íå ñå ó÷óäâàéòå, àêî èìà òàêèâà, êîèòî íÿìà äà ñïðàò, çà äà ãè ôîòîãðàôèðàòå è âè ïîäìèíàò ïðåíåáðåæèòåëíî. Äðóãè îáà÷å ùå ñà ãîòîâè íÿêîëêî ìèíóòè äà çàåìàò ðàçëè÷íè ïîçèöèè, äîêàòî íå ñå óäîâëåòâîðèòå. Íà èçâåñòèÿ ïëîùà Ñàí Ìàðêî ñå ñëó÷âà ïî÷òè âñè÷êî. Íà íåãî ñå ïðàâè ñöåíà, íà êîÿòî èìà íàé-ðàçëè÷íè çàáàâëåíèÿ çà ãîñòèòå. Îðãàíèçèðà ñå øåñòâèå ñ æîíãëüîðè, ôàêëîíîñöè, çíàìåíîñöè è âñÿêàêâè äðóãè àðòèñòè. Çà íåãî òðÿáâà äà èìàòå êúñìåò äà ñå äîðåäèòå îò îãðîìíèòå òúëïè òóðèñòè. Èçáèðà ñå è êðàëèöà íà êàðíàâàëà îò ðåíåñàíñîâî îáëå÷åíè äåâîéêè, êîèòî ñà íîñåíè íà ðàìåíå îò ìîì÷åòà. Èäåÿòà çà âåíåöèàíñêèÿ êàðíàâàë ñå çàðàæäà ïðåç 15 âåê ïðåä äâîðåöà íà Äîæèòå. Òîé å áèë ðàçðåøåí äîðè îò ïàïàòà è ñòàíàë åäíî îò ëþáèìèòå ðàçâëå÷åíèÿ íà ìåñòíèòå.  òåçè äíè âñè÷êè – áåäíè è áîãàòè, ìîæåëè äà ñå ìàñêèðàò è äà ñå ïðåñòîðÿò íà íÿêîé äðóã. Êîñòþìèðàíåòî îñâîáîæäàâàëî îò çàäðúæêè è îñèãóðÿâàëî ïúëíà

àíîíèìíîñò. Çàòîâà âïîñëåäñòâèå òîé áèë çàáðàíåí. Ñëåä çàâëàäÿâàíåòî íà Âåíåöèÿ îò Íàïîëåîí òðàäèöèÿòà áèëà ïðåêúñíàòà çà 200 ãîäèíè. Ìàñêèòå âúâ Âåíåöèÿ ñà áåçêðàéíî ìíîãî. Òå ñå ïðîäàâàò â êðàñèâè è íàòðóôåíè ñêúïè ìàãàçèíè, íî è íà ìàëêè ïàâèëèîí÷åòà íàâñÿêúäå èç ãðàäà êàòî öåíàòà èì çàïî÷âà îò 10 åâðî. Ñàìî òàì ìîæå äà ñå âèäè è ìàñêàòà íà Ñìúðòòà. Ñëåä êàòî ñà äåôèëèðàëè öÿë äåí, ìàñêèðàíèòå àêòüîðè ñå ñúáèðàò íà òóìáè â êàôåíåòàòà îêîëî Ñàí Ìàðêî. Òîâà çàñèëâà îùå ïîâå÷å èëþçèÿòà, ÷å ñòå ïîïàäíàëè â Ðåíåñàíñà. Êàòî ïîãëåäíåòå ïðåç âèòðèíèòå íà ìàëêèòå çàâåäåíèÿ ùå âèäèòå êîìïàíèè îò îáëå÷åíè êàòî áëàãîðîäíèöè õîðà, êîèòî ñå âåñåëÿò è ïèÿò âèíî. Åñòåñòâåíî âñåêè, êîéòî æåëàå, ìîæå äà ñè êóïè êîñòþì è äà ñòàíå ÷àñò îò êàðíàâàëà. Òå îáà÷å ñà äîñòà ñêúïè, êàòî íÿêîè äîðè ñà ïðîèçâåäåíèÿ íà èçêóñòâîòî. Äðóã âàðèàíò å äà ñè êóïèòå áèëåò çà åäèí îò ìíîæåñòâîòî áàëîâå, êîèòî ñå îðãàíèçèðàò âñÿêà âå÷åð îò êàðíàâàëà. Òå ñúùî íå ñà åâòèíè, íî ïúê âêëþ÷âàò è êîñòþì ïîä íàåì. Дори и домашните любимци не са безразлични към карнавалите

Търсете съкровища в Патра

Çà õîðàòà, êîèòî ïðåäïî÷èòàò ïîçíàòàòà îáñòàíîâêà, íàé-ïîäõîäÿù å êàðíàâàëúò â Ïàòðà, Ãúðöèÿ. Òîé çàïî÷âà òðè ñåäìèöè ïðåäè Âåëèêäåí. Ñúùî êàòî îñòàíàëèòå è òîé âîäè íà÷àëîòî ñè îò ïðàçíåíñòâàòà â ÷åñò íà Äèîíèñèé. Ñëåä äúëãè ãîäèíè â çàáâåíèå ïðåç 19 âåê òîé å âúçðîäåí è åæåãîäíî ôååðèÿòà çàëèâà óëèöèòå íà ãðàäà. Òîçè êàðíàâàë ñå îòëè÷àâà ñ èíòåðåñíàòà èãðà Òúðñåíå íà ñúêðîâèùà. Âñåêè ìîæå äà ñå âêëþ÷è â áàëîâåòå, ïàðàäèòå è âåñåëáèòå. Îðãàíèçèðà ñå è äåòñêè êàðíàâàë. Âñè÷êè êîñòþìè è äåêîðè ñå èçðàáîòâàò îò ìàéñòîðè, êîèòî ðàáîòÿò â èçâåñòíàòà ðàáîòèëíèöà â ãðàäà.

62


ТЕМА НА БРОЯ

Танцът на цветята в Ница

Ã

ëàâíîòî çèìíî ñúáèòèå íà Ðèâèåðàòà å êàðíàâàëúò íà öâåòÿòà â Íèöà. Ïðîöåñèÿòà ìó òàçè ãîäèíà âêëþ÷è 20 ïëàòôîðìè, êîèòî ðàçêàçàõà èñòîðèÿòà íà Ñèíÿòà ïëàíåòà. Âèíàãè ïðîöåñèèòå ñå ïðàâÿò íà èçâåñòíèÿ è áëÿñêàâ áóëåâàðä „Ïðîìåíàä äå-ç-àíãëå“ ñðåä ïàëìè è êðàñèâè ëóêñîçíè ñãðàäè. Êàêòî è â îñòàíàëèòå ãðàäîâå è òóê ïàðàäèòå ñà äåíîíîùíè è âêëþ÷âàò íàéðàçëè÷íè çàáàâëåíèÿ, ïðåäñòàâåíè îò íàä 1000 ìóçèêàíòè è òàíöüîðè îò öåëèÿ ñâÿò. Òîâà, êîåòî îòëè÷àâà êàðíàâàëà â Íèöà è ïðèâëè÷à òîëêîâà ìíîãî õîðà, ñà óíèêàëíèòå áîåâå ñ öâåòÿ. Ïëàòôîðìèòå âèíàãè ñà óêðàñåíè ñ óäèâèòåëíè ôëîðàëíè êîìïîçèöèè. Åêñòðàâàãàíòíî îáëå÷åíèòå õîðà, êîèòî ñòîÿò âúðõó òÿõ, õâúðëÿò ìèìîçè, ãåðáåðè è ëèëèè â ïóáëèêàòà. Íà ïðàçíåíñòâîòî ñå ïðåäñòàâÿò âíóøèòåëíè ìàðèîíåòêè íà êðàëÿ è êðàëèöàòà íà êàðíàâàëà, íà òðàäèöèîííîòî çà òîâà ìÿñòî, êîåòî âèíàãè ñå ïðåâðúùà â ïðèêàçíà ñòðàíà. Îðãàíèçàòîðèòå ãî

îòðóïâàò ñ ìèãàùè ñâåòëèíêè è îò âñÿêúäå ñå ÷óâà ìóçèêà. Ïðàâÿò ñå ïàðàäè ñ îãðîìíè ìàðèîíåòêè. Ìîãàò äà ñå âèäÿò è ìàðøèðóâàùè áàíäè, êëîóíè è ñàìáà òðóïè. Íà ñïåöèàëíè ïèùíè ïëàòôîðìè ñå êà÷âàò áëÿñêàâî îáëå÷åíè êðàëèöè íà êðàñîòàòà, êîèòî õâúðëÿò ñâåæè öâåòÿ â òúëïàòà. Õîðàòà íà ñêàìåéêèòå ïúê ðàçïðúñêâàò ÷åðíè êîíôåòè, ìàõàò ñ êëîíêè ëèìîíåíî æúëòè ìèìîçè è ðúêîïëÿñêàò íà ëþáèìèòå ñè ïëàòôîðìè. Ôèíàëúò íà êàðíàâàëà å ìíîãî òúðæåñòâåí. Íà íåãî çà ïîñëåäåí ïúò âíóøèòåëíèÿò ìàêåò íà êðàëÿ ñå ñïóñêà è çàñòàâà íåïîäâèæåí è ñàì íà êàìåíèñòèÿ áðÿã ïîä êðàéáðåæíèÿ áóëåâàðä. Ïàðàä îò ôàêëîíîñöè îáëå÷åíè â ðîáè íà ìîíàñè ïðàâÿò îãíåí îòêîñ ïðåç òúëïàòà è çàïàëâàò ìàðèîíåòêàòà íà êðàëÿ. Îò ëîäêà âúâ âîäàòà ñå ïóñêàò ôîéåðâåðêè â íàé-ðàçëè÷íè öâåòîâå, ñ êîèòî ñå îòáåëÿçâà êðàÿò íà êàðíàâàëà.

Портокали изместили боба в Иврея

Åäèí îò èíòåðåñíèòå è íåñòàíäàðòíè êàðíàâàëè å è òîçè â Èâðåÿ, Èòàëèÿ. Òîé å èçâåñòåí ïîä èìåòî „Áèòêàòà ñ ïîðòîêàëè“. Ïî âðåìå íà ïðàçíåíñòâàòà òîíîâå îò öèòðóñîâèòå ïëîäîâå ñå èçïîëçâàò çà ìàñîâèòå è çðåëèùíè çàìåðâàíèÿ. Ðàçãàðúò èì å íà âòîðè, òðåòè è ÷åòâúðòè ôåâðóàðè, à ãîëåìèÿò ôèíàë – íà ïåòè. Áèòêèòå ñå çàðîäèëè êàòî âúçñòàíîâêà íà áóíòà íà ìåñòíèòå ñðåùó òèðàíèíà Ðàéíåðè äè Áèàíäðàòå, êîéòî ãè óïðàâëÿâàë ïðåç Ñðåäíîâåêîâèåòî. Æèòåëèòå íà ãðàäà ðåøèëè äà ñïðàò ïîòèñíè÷åñòâîòî è ïðåç 1194 ã. òå ãî óáèëè è ðàçðóøèëè çàìúêà ìó. Èñòîðèÿòà òâúðäè, ÷å äîòàì ñå ñòèãíàëî çàðàäè òâúðäåíèåòî íà Áèàíäðàòå, ÷å èìà ïðàâî äà ñïè ñ âñÿêà ìëàäîæåíêà. Åäíà îò òÿõ – äúùåðÿòà íà ìåëíè÷àðÿ Âèîëåòà, ãî ïðîáîëà ñ êèíæàë è ïîêàçàëà îòðÿçàíàòà ìó ãëàâà íà íàñúáðàëèòå ñå ïðåä ïëîùàäà õîðà. Òÿ å è ãëàâíàòà ãåðîèíÿ íà ïðàçíåíñòâàòà. Òâúðäè ñå, ÷å òîâà å åäèíñòâåíèÿò êàðíàâàë, êîéòî èìà àâòåíòè÷íà èñòîðèÿ íà ñúçäàâàíåòî ñè. Ïðè îñòàíàëèòå ñå èçïîëçâàò èçìèñëåíè ãåðîè. Ïúðâîíà÷àëíî õîðàòà ñå çàìåðâàëè ñ áîá. Ïðåç 19 âåê îáà÷å òîâà ñå ïðîìåíèëî. Òîãàâà ìîìè÷åòàòà çàïî÷íàëè äà çàìåðâàò ñ ïîðòîêàëè ìîì÷åòàòà, êîèòî õàðåñâàò. È, àêî òå îòâðúùàëè íà ÷óâñòâàòà èì, âðúùàëè ïëîäà îáðàòíî. Íàïîëåîí ñúùî èìà ïðúñò â òðàäèöèèòå íà êàðíàâàëà. Òîé çàïîâÿäàë çàìåðâàùèòå ñå äà ñå îáëè÷àò â óíèôîðìè êàòî òåçè íà íåãîâèòå âîéíèöè. Òàêà ÷å, àêî ðåøèòå äà îòèäåòå â Èâðåÿ, íî íå èñêàòå äà âè çàìåðâàò, òðÿáâà äà íîñèòå øàïêà êàòî òàçè íà ôðåíñêèòå âîéíèöè.

63


ТЕМА НА БРОЯ

Лимонените скулптури на Мантон

Страстите бушуват в Рио

Ò

ðàäèöèÿòà íà êàðíàâàëà ïðåïëóâàëà îêåàíà è áèëà ïðåíåñåíà äî Íîâèÿ ñâÿò. Ïîðòóãàëöèòå áèëè ïúðâèòå, êîèòî äîíåñëè èäåÿòà çà òåçè ïðàçíåíñòâà â Ðèî äå Æàíåéðî ïðåç 1850 ã. Ïðàêòèêàòà äà ñå îðãàíèçèðàò áàëîâå è ìàñêàðàäè áèëà âíåñåíà îò áóðæîàçèÿòà äîøëà îò Ïàðèæ. Âúïðåêè òîâà â Áðàçèëèÿ òðàäèöèÿòà ïðèäîáèëà íîâ îòòåíúê è âñè÷êî áèëî ïðå÷óïåíî ïðåç ìåñòíèòå îáè÷àè. Ñ òå÷åíèå íà âðåìåòî íàñåëåíèåòî äîáàâèëî óíèêàëíè åëåìåíòè êúì êàðíàâàëà âäúõíîâåíè îò àôðèêàíñêàòà è èíäèàíñêàòà êóëòóðà. È òî êàêâè – ãîëîòà, ïåðà, øàðåíèÿ, áëÿñêàâîñò, âñè÷êî òîâà ñå ïðåïëèòà â åäíà ôååðèÿ îò ÷óâñòâåíîñò, çà äà äîñòàâè íà çðèòåëèòå íåçàáðàâèìè ñïîìåíè. Ôèåñòàòà â Ðèî å ÷åòèðèäíåâíî ëóäî ïðèêëþ÷åíèå. Òî çàïî÷âà â ñúáîòà è çàâúðøâà âúâ âòîðíèêà ïðåäè ïúðâèÿ äåí îò ïîñòèòå. Íàé-÷åñòî ñå îðãàíèçèðà ïðåç ôåâðóàðè, íàé-òîïëèÿò ìåñåö â Þæíîòî ïîëóêúëáî, êîãàòî â Ðèî å ïèêúò íà ëÿòîòî. Çà áðàçèëöèòå êàðíàâàëúò å ìíîãî âàæíî ñúáèòèå, òúé êàòî òîé ñúáèðà â

64

Äðóã èíòåðåñåí êàðíàâàë ìîæå äà ñå ïîñåòè ñàìî íà 20 êèëîìåòðà îò Íèöà – òîçè â Ìàíòîí. Òîé èìà ñâîé äóõ è óíèêàëíîñò è âìåñòî íà öâåòÿòà, òàì ñå íàáëÿãà íà ïëîäîâåòå è ïî-òî÷íî íà ëèìîíèòå. Îò òÿõ è èäâà èìåòî íà ïðàçíèêà. Ëþáèòåëèòå íà ïèùíîñòòà è áëÿñúêà íå ïðîïóñêàò òîâà ñúáèòèå, êîåòî äàòèðà îò 1895 ã. Òîãàâà ìåñòíèòå õîòåëèåðè ðåøàâàò, ÷å èìà èíòåðåñåí íà÷èí, ïî êîéòî äà îñâåæàò è îæèâÿò ãðàäà ïðåç çèìàòà – äà îðãàíèçèðàò êàðíàâàë. Òîâà, êîåòî ïðèâëè÷à õèëÿäè õîðà ñà Ëèìîíåíèòå ïðàçíèöè. Ïðåç äíèòå íà êàðíàâàëà â Ìàíòîí ìîãàò äà ñå âèäÿò âñÿêàêâè ñòàòóè è ñêóëïòóðè íàïðàâåíè îò ëèìîíè è ïîðòîêàëè. Ïîñåòèòåëèòå íà êàðíàâàëà èìàò óäîâîëñòâèåòî äà ðàçãëåæäàò æèâîòíè, ñãðàäè èëè õîðà íàïðàâåíè îò ïëîäîâå. èìåííî â ãîëÿìîòî øåñòâèå. Âñÿêà øêîëà ïî òàíöè ïðàâè ñåðèîçíà ïîäãîòîâêà çà ïàðàäà, êîÿòî âêëþ÷âà èçáîð íà òåìà, íàïèñâàíå íà ìóçèêà è òåêñò, íàïðàâà íà êîñòþìè è ïëàòôîðìà. Âúïðîñ íà ÷åñò å äîáðîòî ïðåäñòàâÿíå íà êàðíàâàëà, çàòîâà ïðîôåñèîíàëíèòå òàíöüîðè ñå óïðàæíÿâàò öÿëà ãîäèíà. Ñàìáà ó÷èëèùàòà ñà íàé-âàæíàòà ÷àñò îò êàðíàâàëà. Òå ñà ñîöèàëíè êëóáîâå, êîèòî ïðåäñòàâÿò îïðåäåëåíà ñðåäà, íàé-÷åñòî ðàáîòåùàòà êëàñà íà ïîáåäíèòå õîðà. Èìàò ñàìáà çàëà, â êîÿòî ïðåäñòàâÿò è óïðàæíÿâàò òàíöèòå ñè è îòäåëíè ïðåäñòàâëåíèÿ, ïðåäè äà íàïðàâÿò êîñòþìèòå è ïëàòôîðìèòå çà ñâîÿ êàðíàâàë. Òðàäèöèîííî ïðåäè ïðàçíåíñòâàòà æåíèòå îò êëóáîâåòå ñè ïðàâÿò êóï ïëàñòè÷íè îïåðàöèè, çà äà ñà â íàéäîáðàòà ñè ôîðìà çà êàðíàâàëà. Âñåêè êâàðòàë â Ðèî ñè èìà ëþáèìà êàðíàâàëíà óëè÷íà áàíäà.  ìîìåíòà òå ñà ïîâå÷å îò 300 íà áðîé è âñÿêà ãîäèíà ñòàâàò âñå ïîâå÷å. Áàíäèòå èìàò ñâîå ìÿñòî èëè óëèöà, íà êîèòî îðãàíèçèðàò ïàðàäà ñè, à íàé-ãîëåìèòå ñðåä òÿõ äîðè ãè çàòâàðÿò çà êîëèòå. Òåçè îòäåëíè ïàðàäè çàïî÷âàò îùå ïðåç ÿíóàðè è ïðîäúëæàâàò äî êðàÿ íà êàðíàâàëà. Îò íà÷àëîòî íà ãîäèíàòà ïî óëèöèòå íà Ðèî ìîæå äà ñå íàáëþäàâàò ãðóïè îò õîðà, êîèòî òàíöóâàò ñàìáà íà óëèöàòà.

åäíî è ïîêàçâà öÿëàòà èì êóëòóðà. Ïî âðåìå íà òîçè ïðàçíèê ñå îðãàíèçèðàò áåçáðîé ïàðòèòà ïî âñÿêî âðåìå íà äåíîíîùèåòî. Òîâà ïîçâîëÿâà íà âñåêè èñòèíñêè êóïîíäæèÿ äà èçëåçå è äà ñå çàáàâëÿâà êîëêîòî ìó äóøà èñêà. Ñïåöèàëíî êàðíàâàëúò â Ðèî å ðåçóëòàò íà ìåñåöè ïîäãîòîâêà. Õîðàòà òàì âñÿêà ãîäèíà ñ íåòúðïåíèå î÷àêâàò ñòàðòà íà ïðàçíåíñòâàòà. Òå çàïî÷âàò Парадът е най-атрактивната ñ êîðîíîâàíåòî íà част от карнавала в Рио Äåáåëèÿ êðàë Ìîìî, êîéòî ïîëó÷àâà ïîäàðúê îò êìåòà – îãðîìíè ñðåáúðåí è çëàòåí êëþ÷. Îò òîçè ìîìåíò íàòàòúê êàðíàâàëúò çàâëàäÿâà öåëèÿ ãðàä, à êóëìèíàöèÿòà íà öÿëàòà åóôîðèÿ å Ñàìáà ïàðàäúò. Ïðåäè íåãî ó÷èëèùàòà ïî òàíöè çàáàâëÿâàò òúëïèòå, à íàêðàÿ ñå âêëþ÷âàò


НА ВЪЗДУХ

Снимки: © Радила Радилова

Ãîñïîä êîãîòî íàìðàçè, ïðàâè ãî òîé ïåùåðíÿê

За рождена дата на пещерното дело в България се смята 18 Март 1929 г., когато множество научни работници, учители, туристи и любители на пещерите учредяват Първото Българско Пещерно Дружество. Започва активно сътрудничество на дружеството с БТС и се основават първите пещерни клонове.

65


НА ВЪЗДУХ Òå ùå ïîäëóäÿò ëóäèòå!“. Åòî ãî è ïîñëåäíîòî äîêàçàòåëñòâî çà íåñòàáèëíîòî åìîöèîíàëíî ñúñòîÿíèå íà õîðàòà, çàíèìàâàùè ñå ñ ïåùåðè – êîãàòî óâèñíåì íà ñèñòåìà íà ñêàëàòà ïðåä ïåùåðíèÿ äîì íàä Èñêúðà, äóøåâíî áîëíèòå, èçâåäåíè íà ðàçõîäêà â ãðàäèíêàòà, íè ñî÷àò ñ åäíàòà ðúêà, âèêàéêè : „Äà íå ïàäíåååø!“ è ïîêàçâàéêè ÿñíî è îò÷åòëèâî ñ äðóãàòà, ÷å ñìå ñ ïñèõè÷åñêè ïðîáëåìè. È òàêà, ñëåä êàòî äîêàçàõìå ëóäîñòòà, ñëåäâà äà êàæåì, ÷å íå íè ëèïñâà íèòî ñàìîóâåðåíîñò, íèòî ïðèêëþ÷åíñêè äóõ. Çàòîâà îñíîâíàòà íè öåë å äà ïðîïúëçèì äúëáîêî â çåìíèòå íåäðà, òà ÷àê äî àäà. Íèå ñå ñïóñêàìå â öàðñòâîòî íà òúìíèíàòà è òèøèíàòà, êúäåòî ïðèðîäàòà ðàçêðèâà åäíè îò íàé-ãîëåìèòå ñè êðàñîòè. Ïðèêàçíè ïåéçàæè ñú÷åòàâàùè ñíåæíè êîëîíè – ñòàëàêòîíè, îãðàäåíè îò ñðåáúðíè ñòåíè ñúñ çëàòíè íèøêè âïëåòåíè â òÿõ. Òàì ìîãàò äà ñå âèäÿò íàé-ðàçëè÷íè ÷óäåñà, ñðåä êîèòî ñòàëàãìèòè, îáðàçóâàíè îò êàïåùàòà íà ïîäà îò ìèëèîíè ãîäèíè âîäà, ñòàëàêòèòè, âèñÿùè îò öåëèÿ òàâàí. Ñúùî è ñèíòðîâè åçåðöà ñ êóï ïåùåðíè ïåðëè÷êè â òÿõ, ñÿêàø íàðî÷íî ïîäðåäåТекст: КАРИНА АПОСТОЛОВА íè, äðàïåðèè, ñòúð÷àùè êàòî ïåðäåíöà îò ðàçëè÷íè ìåñòà, õåëåêòèòè, íåçíàéíî Ñïåëåîëîãèÿòà îòñòðàíè èçãëåæäà êàê îáðàçóâàíè îò òå÷åíèÿòà â ïåùåðèòå, êàòî áåçêðàéíî ìàçîõèñòè÷íî âëå÷åíèå âòúêíàòè â ñêàëàòà âêàìåíåëîñòè îò æèíà ïðàêòèêóâàùèòå ÿ ïåùåðíÿöè, ïåùåâîòíè æèâÿëè ïðåäè ñòîòèöè è äîðè ìèëèðèñòè, ïåùåðàñòè, íàó÷íè ðàáîòíèöè, îíè ãîäèíè (ò.íàð. àìîíèòè). ñïèðòèñòè, ñïîðòèñòè è äðóãè òàêèâà ïëåÑðåùàìå ñå è ñ îãðîìíè áëîêàæè ìåíà ñ ìåíòàëíè ïðîáëåìè. – ãîëåìè ïàäíàëè êàìúíè, îáèêíîâåíî â Ïîñëåäíîòî ñå ïîòâúðæäàâà îò ìÿñòîíà÷àëîòî íà äóïêàòà, êîèòî ñúùî èìàò òî, íà êîåòî å ïîñòðîåí Íàöèîíàëíèÿò ñâîÿ ÷àð êàòî ìîíîëèòè.  íÿêîè ïåùåïåùåðåí äîì „Ïåòúð Òðàíòååâ“, à èìåíðè ïðîëàçâàìå ìåæäó òÿõ, íàïðåäâàéêè íî â ñ. Êàðëóêîâî – ñðåùó ëóäíèöàòà. È íàâúòðå. Òîãàâà ÷îâåê ñå ÷óâñòâà òîëêîòîâà äîðè íå å âñè÷êî...ëåêàðèòå â êëèíèâà íèùîæåí ïðåä ñèëèòå íà ïðèðîäàòà, êàòà ïðåäè ãîäèíè çàÿâèëè „Ààà íå! Íèå ïîðóòèëè òîíîâå êàíàðè. Òîâà ÷óâñòâî ïåùåðíÿöè îêîëî áîëíèöàòà íå ïóñêàìå. îáà÷å å è íÿêàê ïðèÿòíî, âñå åäíî ïåùåðàòà òå çàêðèëÿ. Êîãàòî ïúê ñòèãíåì äî íÿêîé ãîëÿì îòâåñ, êúäåòî ðàçñòîÿíèåòî îò ÷îâåê äî ÷îâåê å 50-80 ì âúâ âèñî÷èíà, âñåêè ïîëó÷àâà âúçìîæíîñò äà îñòàíå ñàì ñúñ ñåáå ñè, òúé êàòî íà ïîâå÷åòî òàêèâà ìåñòà çðèòåëíàòà âðúçêà ñå ãóáè. Îñòàâà ñàìî ðåäêèÿ òðîïîò íà äæàäæè, òúìíèíà è ñòðàííîòî ÷óâñòâî, ÷å ÷óâàø òèøèíàòà. Ðàçáèðà ñå, îñâåí òåçè ìåñòà, èìà è òàêèâà, êîèòî íå ïðåäèçâèêâàò òîëêîâà ïðèÿòíè ÷óâñòâà. Ñðåä òÿõ íàïðèìåð Прилепите са домакините, които те посрещат в пещерите å êàëíèÿò òåñíÿê.

66

Òîé å êàòî ôîðìàò À4 (ðàçáèðàé êîëêîòî ñïèñàíèåòî, êîåòî äúðæèø â ìîìåíòà), ñ ðúáàâè ñêàëè÷êè, ìåæäó êîèòî ñå íàëàãà äà ïúëçèì. Êîãàòî çàñòàíåø ïðåä òàêúâ îòâîð ñå ÷óâñòâàø ñÿêàø ñàì ñå ïîäèãðàâàø ñúñ ñåáå ñè. È òîâà óñåùàíå ïðåëèâà â êðàéíà èðîíèÿ, êîãàòî ñå íàâåäåø, çà äà ëåãíåø â êàëíàòà ëîêâè÷êà, çíàåéêè, ÷å ùå èçëåçåø îò òàì îâàëÿí â ðÿäêà ãëèíà îò ãëàâàòà äî ïåòèòå è ïðèÿòíî ìîêúð â ñúùèòå çîíè. Åñòåñòâåíî èìà è âåñåëè ÷àñòè, íàïðèìåð êàòî òàêà íàðå÷åíèòå ïúðçàëêè. Îáèêíîâåíî àñîöèàöèÿòà çà ïúðçàëêà å íåùî õëúçãàâî è íàêëîíåíî, íà êîåòî ñÿäàø ñúñ çàäíèòå ñè ÷àñòè è ïîòåãëÿø íàäîëó.  ïåùåðèòå òå ñúùî ñà íàêëîíåíè è õëúçãàâè, íî â ïîâå÷åòî ñëó÷àè ñà îáðàçóâàíè îò äâå óñïîðåäíè ñêàëè, ñúáèðàùè ñå â äîëíèÿ èì êðàé. Ñúîòâåòíî íà÷èíúò íà ñÿäàíå å ïîäîáåí íà òîçè ïî

ХИМН НА ПЕЩЕРНЯКА Ãîñïîä êîãîòî íàìðàçè, ïðàâè ãî òîé ïåùåðíÿê, äà ïàäà, äà ñòàâà, äà ëàçè è äà ñå ùóðà âúâ ìðàê. Ïðèïåâ... Ïåùåðíÿê, ïåùåðíÿê, ïåùåðíÿê, àõ òè ïîäçåìíî äåòå, (ÏÐÀÑÅ) Ïåùåðíÿê, ïåùåðíÿê, ïåùåðíÿê, äóïêà àêúëà òè âçå. ×å êðàñîòàòà ñå ñòèãà, ùîì ñå èçêàëÿø äî øèÿ, ùîì ñå èçìîêðèø äî êîñòè è ãîñïîä òè äîéäå íà ãîñòè. Ïðèïåâ... ×å òàçè áîæèÿ êëåòâà å äÿâîëñêè õèòðî ñêðîåíà, êîéòî âåäíúæ â äóïêà âëåçå, îñòàâà çàâèíàãè íåèí. Ïðèïåâ... Íå ñòèãà,÷å âúí å çàðÿçàë, âñè÷êî, äîðè è ñâåòà, âúâ äÿâîëñêî ãúðëî å âëÿçúë, äà äèðè è òàì êðàñîòà, Ïðèïåâ...


НА ВЪЗДУХ òóðñêè. Ñàìî áåäðàòà ñå îïèðàò â ñòåíèòå è ÷ðåç òÿõ ñå ðåãóëèðà ñêîðîñòòà íà ñïóñêàíå.  ïåùåðèòå ìîæå äà ñå ñáëúñêàìå è ñ êàìèíè.  òÿõ ñå ïðèäâèæâàìå, îïèðàéêè êðàêàòà è ðúöåòå ñè íà äâåòå óñïîðåäíè ñòåíè. Ñúùî è ñ ìåàíäðèòå èëè çàëèòå – îò íàé-ìàëêè äî òàêèâà ñ îãðîìíè îáåìè, ÷èèòî òàâàíè íå ìîæåì äà âèäèì. Ðàçáèðà ñå òîâà å ìèíèàòþðíà ÷àñò îò îáðàçóâàíèÿòà, ñ êîèòî ñå ñðåùàìå. ×àðúò íà ïåùåðèòå å ãîëÿìà ÷àñò îò òîâà, êîåòî íè êàðà äà ñå çàíèìàâàìå ñúñ ñïåëåîëîãèÿ, íî âñåêè èìà è ïîíå åäíà äðóãà ïðè÷èíà. Íÿêîè âúçïðèåìàò õîäåíåòî ïî ïåùåðè êàòî ïðèÿòíî çàíèìàíèå, äðóãè êàòî ñïîðò, òðåòè ïúê çàïî÷âàò äà èçó÷àâàò íîâè äóïêè èëè ïúê áèîëîãè÷íèòå âèäîâå â òÿõ, ÷åòâúðòè õîäÿò ïðîñòî çàðàäè êóïîíà – ñóåòíÿòà îêîëî ïîäãîòîâêàòà íà âñåêè ëàãåð, âå÷åðíèÿ îãúí, ïîäðúíêâàíåòî íà êèòàðè, áåçáðîéíèÿ ðåïåðòîàð íà ñòàðèòå ïåùåðíÿöè. Ïðîáâàéòå è âèå, ìîæå äà âè õàðåñà ìàãè÷åñêîòî óñåùàíå äà íàäíèêíåòå â íåäðàòà íà çåìÿòà.

Изпитват новаците на Лакатник Âñÿêà ãîäèíà êëóáîâåòå ïðèâëè÷àò íîâè êàäðè ñðåä ðåäèöèòå ñè, êîèòî ñà òèï îòâîðåíè âðàòè. Òå ïî-ñêîðî ïðåäñòàâëÿâàò ïúõàíå â òúìíè ïåùåðè è êðàòêè èçòåçàíèÿ íà âúæå çà êàíäèäàòèòå. Îáèêíîâåíî ñå îðãàíèçèðàò íà Ëàêàòíèê, â è îêîëî Òåìíàòà äóïêà. Ñóòðèíòà íà óðå÷åíèÿ äåí ñòàðèòå ïåùåðíÿöè è íîâèòå êàíäèäàò – êóðñèñòè ñå ñúáèðàò íà Öåíòðàëíà ãàðà. Ñëåä äúëãè óòî÷íåíèÿ íà ìàðøðóòà è äîèç÷àêâàíå íà çàêúñíåëèòå ñå ïîåìà êúì æåëàíàòà äåñòèíàöèÿ. Óñïåøíî ïðèñòèãàíå ñå îñúùåñòâÿâà ÷àê ñëåä íÿêîëêî ñïèðàíèÿ çà òîàëåòíà, òúé êàòî ïî âðåìå íà ÷àêàíåòî ñà èçïèòè âìåñòî åäíî – òðè êàôåòà. È ïàê çàðàäè ÷àêàíåòî è ïúòÿ ñå íàìèðà íÿêîé, êîéòî äà íå ñå å ñòúðïÿë è äà å èçïèë øèøå áèðà. È, âúïðåêè ÷å âñè÷êî âå÷å âúðâè ïî ïëàí, òîé íå ñòàâà ó÷àñòíèê, à å íàáëþäàòåë íà ñúáèòèåòî... è ïðîäúëæàâà äà ïèå áèðà (òà ïîíå äà íå ãî å ÿä çà ïúðâàòà). Ñëåä äúëãî ïðåîáëè÷àíå ñ „äðåõè çà öàïàíå“ êàíäèäàòèòå ïîëó÷àâàò êðàòêî îáÿñíåíèå íà îñíîâíèòå ïðàâèëà è çàïî÷âà ìàëêàòà ðàçõîäêà èç áëèçêàòà ïåùåðà – Ëàêàòíèøêà Òåìíà. Îáèêíîâåíî íîâàöèòå ñå çàïîçíàâàò ñ åäíè îò íàé-èçâåñòíèòå ÷àñòè íà ïåùåðàòà – ïúðçàëêàòà, ïðåñàòà, òðúáàòà è áóìòÿùèÿ ïîä íåÿ âîäîïàä, êàêòî è âñåèçâåñòíèÿ ïÿñú÷íèê, êîéòî âñåêè èçïîëçâà çà ëåãëî.

Ñëåä èçëèçàíå îò ïåùåðàòà ñëåäâà çàïîçíàâàíå ñ îñíîâíèòå „äæàäæè“ çà âèñåíå è óâèñâàíå íà ìåòúð-ìåòúð è ïîëîâèíà íàä çåìÿòà. Îáèêíîâåíî òîãàâà êóðñèñòèòå èçãëåæäàò äîñòà ïðåáëåäíåëè è èçòåðçàíè è òî÷íî, êîãàòî ðåøàò, ÷å âñè÷êî å ñâúðøèëî è å âðåìå çà ïî÷èâêà, ñòàðèÿò ïåùåðíÿê, êîéòî ãè íàïúòñòâà, ãè êàðà äà íàïðàâÿò äâà òóðà íàãîðå è íàäîëó ïî âúæåòî. Ñëåä òîâà èçïèâàùî ñèëèòå èçïèòàíèå, çà ÷îâåê êîéòî çà ïúðâè ïúò ñå êà÷âà íà âúæå, èäâà áëàæåíèÿò è òàêà áëåíóâàí ìîìåíò – ñÿäàíåòî â ìåñòíàòà êðú÷ìà çà ïî øêåìáå, áèðà è êðàòúê ðàçáîð íà äåíÿ. Ñëåä êàòî êàíäèäàò – êóðñèñòèòå ñïîäåëÿò âïå÷àòëåíèÿòà ñè îò ïðåæèâÿíîòî ñå ïîåìà îáðàòíèÿ ïúò êúì Ñîôèÿ. Ïî íÿêîå âðåìå ïî ïúòÿ çàïî÷âàò äà çâúíÿò òåëåôîíè íà ëåêî è ïî-òåæêî ïðèòåñíåíè ðîäèòåëè è ñúïðóãè, òúé êàòî îò âúëíåíèåòî ïî öÿëîòî ìåðîïðèÿòèå ïîëîâèíàòà ó÷àñòíèöè ñà çàáðàâèëè äà ñå îáàäÿò è ïðåäóïðåäÿò âêúùè, ÷å ùå çàêúñíåÿò ìàëêî. Ñëåä òàçè ïúðâîíà÷àëíà çàðèáÿâêà çàïî÷âàò ïðàêòèêèòå ïðåç óèêåíäèòå, íà êîèòî íîâèòå ïåùåðíÿöè ïîñòåïåííî çàïî÷âàò äà íàëàçâàò âúâ âñå ïî-ñòóäåíè, ïî-êàëíè, ïî-òåñíè è ïî-äúëáîêè ïåùåðè.  êðàéíà ñìåòêà íÿêîè îò çàïî÷íàëèòå ñå îòêàçâàò, íî ñïåëåîëîãèÿòà ñòàâà íåðàçäåëíà ÷àñò îò æèâîòà íà ïîâå÷åòî.

Пълзейки към ада откриваш красотата на майката природа

67


СПА

Êîêòåéë âèòàìèíè ñðåùó öåëóëèò Текст: ВЕНЕТА РАДЕВА Åäèí îò íàé-ãîëåìèòå âðàãîâå íà æåíèòå å ïîðòîêàëîâàòà êîæà èëè èíà÷å êàçàíî öåëóëèòúò. Ïî÷òè âñÿêà âòîðà äàìà èìà òîçè ïðîáëåì, êîéòî â äíåøíè äíè ìîæå äà ñå ðåøè ïî ðàçëè÷íè íà÷èíè. Åäèí îò òÿõ å ìåçîòåðàïèÿòà. Òîâà å îòäàâíà âúâåäåí ìåòîä, íî çà ñòðàíàòà íè å ñðàâíèòåëíî íîâ. Íàé – îáùî òîé ïðåäñòàâëÿâà èíæåêòèðàíå íà ìèíèìàëíè äîçè êîêòåéë îò âèòàìèíè, ìèíåðàëè, ëåêàðñòâà è àìèíîêèñåëèíè ïîä ïîâúðõíîñòòà íà êîæàòà â åïèäåðìèñà, äåðìàòà èëè õèïîäåðìàòà.

Процедура Ìåòîäúò å âúâåäåí îò ôðåíñêè ëåêàð îùå ïðåç 1950 ã. êàòî âúâ âðåìåòî ñå å óñúâúðøåíñòâàë. Íàïðèìåð â íà÷àëîòî ëåêàðèòå èíæåêòèðàëè âñè÷êî ñ îáèêíîâåíè èãëè. Ñåãà ïîâå÷åòî ñïåöèàëèñòè ïðåäïî÷èòàò äà èçïîëçâàò ïèñòîëåò, ïðè êîéòî îòïðåä èìà ìàëêà èãëà, à â êðàÿ ñå íàìèðà ðàçòâîðúò. Ïðè÷èíàòà å, ÷å òîé ïðåöèçèðà äîçèðàíåòî è íàìàëÿâà áîëêàòà è ñèíèíèòå ñëåä ïðîöåäóðèòå. Ìåçîòåðàïèÿòà íàé-÷åñòî ñå ïðèëàãà çà ïîäîáðÿâàíå íà ôîðìèòå íà òÿëîòî, êàêòî è çà îòñòðàíÿâàíå íà öåëóëèò, áðú÷êè, ïëåøèâîñò, áîëêè â ñòàâèòå,

ñòðèè è äðóãè.  çàâèñèìîñò îò ïðîáëåìà, ñïåöèàëèñòúò îïðåäåëÿ êîëêî äà ñà ïðîöåäóðèòå. Íàïðèìåð ïðè êîñîïàä ñà íóæíè îêîëî ïåò ïîñåùåíèÿ, à ìåòîäúò ìîæå äà ñïàñè îò ïðèñàæäàíå íà êîñà. Ïðè áðú÷êè ñå èíæåêòèðàò âèòàìèíè è àìèíîêèñåëèíè. Òå ñòèìóëèðàò îáðàçóâàíåòî íà êîëàãåí è ñúîòâåòíî êîæàòà ñå èçïúâà.  çàâèñèìîñò îò âèäà öåëóëèò ñå ïðåöåíÿâà êîëêî ïúòè äà ñå ïðàâÿò ïðîöåäóðè. Àêî òîé å ëåê è åäâà çàáåëåæèì, ìîæå äà ñå ïðåìàõíå íàïúëíî. Íàé-äîáðå ìåçîòåðàïèÿòà ïúê ñå ïðåäñòàâÿ ïðè ïðåìàõâàíåòî íà ëèëàâè ñòðèè. Êàòî äîáàâêà ñå ïðèëàãàò ãåëîâå è êðåìîâå. Èíæåêòèðàíèÿòà ñå ïðàâÿò ïðåç èíòåðâàë îò 0,5 äî 2 ñàíòèìåòðà. Äúëáî÷èíàòà èì å îò 1 äî 10 ìèëèìåòðà. Èçïîëçâàò ñå òúíêè èãëè ñ äúëæèíà îò 4 äî 10 ìì. Ìåçîòåðàïèÿòà ñå ïðèëàãà âåäíúæ ìåñå÷íî ïîíå ÷åòèðè ïúòè êàòî ìîæå äà ñå ñòèãíå äî 20 ïðîöåäóðè. Ñëåä äîñòèãàíå íà äàäåíèÿ åôåêò ñå ïðàâè ïîääúðæàùà òåðàïèÿ ïî âåäíúæ èëè äâà ïúòè íà ãîäèíà. Åäíî ïîñåùåíèå çà ìåçîòåðàïèÿ ïðîäúëæàâà ìåæäó 20 è 30 ìèíóòè. Òúé êàòî ñå èçïîëçâàò èãëè, òåðàïèÿòà íå å ïîäõîäÿùà çà âñåêè. Ïî ïðèíöèï íà íåÿ ìîãàò äà ñå ïîäëîæàò õîðà îò 18 äî áëèçî 70 ãîäèíè. Àêî èìàòå ñòðàõ îò èãëè, ïðåöåíåòå äàëè ùå èçäúðæèòå öÿë ñåàíñ. Ïîâå÷åòî õîðà îïèñâàò áîëêàòà êàòî óõàïâàíå îò êîìàð, à íÿêîè êàòî ïðè òàòóèðàíå. Òÿ îáà÷å çàâèñè îò ïðàãà íà òúðïèìîñò íà âñåêè. Öåíàòà íà ìåòîäà ñúùî âàðèðà îò 70 äî 400 ëâ.  çàâèñèìîñò îò áðîÿ ïîñåùåíèÿ, êà÷åñòâîòî íà ïðîäóêòèòå.

õîðà ñ èíñóëèíîçàâèñèì äèàáåò, ïðåìèíàëè èíôàðêò, íàñêîðî áîëåäóâàëè îò ðàê è òåçè, êîèòî ïðèåìàò ëåêàðñòâà çà ñúðäå÷åí ïðîáëåì. Ïðåäè ïðîöåäóðàòà òðÿáâà äà ñå ñïàçâàò íÿêîè ïðàâèëà. Ëåêàðèòå ïîçâîëÿâàò äà ñå ÿäå. Äîðè îêàçâà äîáúð åôåêò, àêî ñåäìèöà ïðåäè òîâà ñå ÿäàò ïîâå÷å ëèñòíè çåëåí÷óöè êàòî çåëå, ìàðóëè. Òàêà ñå ïðèåìà âèòàìèí Ê, êîéòî ïîìàãà çà îáëåê÷àâàíå íà ïîäóòèíèòå ñëåä òåðàïèÿòà. Òðÿáâà îáà÷å äà ñå ìàõíå öåëèÿò ãðèì, äà íå ñå èçïîëçâà ïàðôþì èëè áÿëà êîçìåòèêà. Íå å õóáàâî äà ñå ïðàâè ìåçîòåðàïèÿ, êîãàòî ÷îâåê å áîëåí, çàòîâà ïðè íàñòèíêà ïî-äîáðå èç÷àêàéòå ìàëêî. Äâà äíè ïðåäè è ñëåä ìåòîäà íå òðÿáâà äà ñå ïðèåìà Àñïèðèí. Ïðåäè ïðîöåäóðàòà å äîáðå äà ñå îáñúäÿò è íà÷èíèòå, ïî êîèòî äà ñå îáëåê÷àò ïîäóòèíèòå è ñèíèíèòå ñëåä òîâà. Ñðåä äðóãèòå ñòðàíè÷íè åôåêòè ñà ñúðáåæ, ïàðåíå, çà÷åðâÿâàíå. Òå ñå ìàõàò ñëåä íÿêîëêî ÷àñà, íî ïðè íÿêîè õîðà ñå çàäúðæàò äî 4-5 äíè ñëåä ïðîöåäóðèòå. Ñïîðåä íÿêîè çà îáëåê÷àâàíåòî íà òåçè ñèìïòîìè ìîæå äà ñå èçïîëçâàò äîáðå ïîçíàòèòå ñòàðè ìåòîäè êàòî ïîñòàâÿíå íà ëåä è õëàäêè òîðáè÷êè îò ÷àé. Äîðè è äà ðåøèòå äà ñå ïîäëîæèòå íà ìåçîòåðàïèÿ, òðÿáâà äà çíàåòå, ÷å âñè÷êè ëåêàðè ñå îáåäèíÿâàò îêîëî åäíî – íå ìîæå äà ñå ðàç÷èòà ñàìî íà ìåòîäà. Òîé ïðåìàõâà íÿêîè íåñúâúðøåíñòâà, íî ëîøèÿò íà÷èí íà æèâîò ìîæå äà ãè ïîäíîâè. Çàòîâà å ìíîãî âàæíî äà ñå ïîääúðæà è çäðàâîñëîâåí íà÷èí íà æèâîò, â êîéòî ñå âêëþ÷âàò ïîëåçíî õðàíåíå è ôèçè÷åñêî íàòîâàðâàíå.

Подготовка Àêî ðåøèòå äà ñå ïîäëîæèòå íà ìåçîòåðàïèÿ ïúðâî íàïðàâåòå êîíñóëòàöèÿ ñ ëåêàð, êîéòî äà âè êàæå äàëè èìà îïàñíîñò îò àëåðãèÿ. Ñúùî è êàê ùå ñå îòðàçÿò ñòðàíè÷íèòå åôåêòè. Íà ìåòîäà íå ìîãàò äà ñå ïîäëàãàò áðåìåííè,

68

Съвременният пистолет измести инжекциите


СПА

Познайте натуралния продукт Çà ìåäîòåðàïèÿ èëè ëè÷íà êîíñóìàöèÿ, ìåäúò òðÿáâà äà áúäå âíèìàòåëíî ïîäáðàí, çà äà ñúâïàäíå ñ òîâà, îò êîåòî ñå íóæäàåòå. Êàòî íà÷àëî òðÿáâà äà ñòå ñèãóðíè, ÷å ïðîäóêòúò âè å íàòóðàëåí. Òîé òðÿáâà äà å òî÷íèÿò çà âàñ ïðåäâèä ñúñòîÿíèåòî è äàëè èìàòå íÿêàêúâ ïðîáëåì. Ñúîáðàçÿâàíåòî ñ òåçè íåùà ùå ïîäîáðè äåéñòâèåòî íà ìåäîòåðàïèÿòà èëè ïîëåçíèÿ ðåçóëòàò îò ïðèåìàíåòî íà ìåäà. Ìíîãî å âàæíî ïðàâèëíîòî ñúõðàíÿâàíå íà ïðîäóêòà – â òúìíî ïîìåùåíèå ïðè 5 äî 10 ãðàäóñà è õåðìåòè÷åñêè çàòâîðåí ñúä. Êîãàòî èçïîëçâàòå ìåä å äîáðå äà ñòå ñèãóðíè, ÷å òîé å ï÷åëåí. Òîçè ïðîäóêò ñå ïðîèçâåæäà îò ìåäîíîñíèòå ï÷åëè, êîèòî âçèìàò íåêòàð îò öâåòÿ è ðàñòåíèÿ. Ñúáðàíîòî ñå ñìåñâà ñ âåùåñòâà îò ñàìèòå íàñåêîìè è ñå ñêëàäèðà â êîøåðà, äîêàòî íå ñòàíå íà ìåä. Çàòîâà è â íåãî èìà òîëêîâà ðàçíîîáðàçíè ñúñòàâêè, ïîïàäíàëè ïî âðåìå íà ñúçäàâàíåòî ìó. Ñú÷åòàâàò ñå ðàçëè÷íè çàõàðè, åíçèìè, ìèíåðàëè, îðãàíè÷íè êèñåëèíè. Çà íåùàñòèå íàïîñëåäúê ñå ïðåäëàãàò íàé-ðàçëè÷íè ïðîäóêòè, êîèòî íÿìàò íèùî îáùî ñ ï÷åëíèÿ ìåä. Èìà íà÷èí êàê äà ñå ðàçëè÷è äàëè ñòå êóïèëè íåùî èñòèíñêî. Çà öåëòà âè òðÿáâà ÷åðåí õèìè÷åñêè ìîëèâ è ëèñò õàðòèÿ, êîéòî äà íå å ãëàíöîâ è äà ïîïèâà âîäà. Ñëåä òîâà ïîòîïåòå ìîëèâà â êàïêà ìåä çà 20 ñåêóíäè è íàïðàâåòå ïî ëèñòà äåáåëà ÷åðòà ñ íåãî. Èç÷àêàéòå îêîëî 10 ñåêóíäè è íàáëþäàâàéòå. Ìåäúò å êà÷åñòâåí è èñòèíñêè, àêî òÿ îñòàíå ÷åðíà, ÿñíà è ÷èñòà. Àêî å äîáàâåíà çàõàð îáà÷å ëèíèÿòà ïúðâî ùå ñòàíå âèîëåòîâî-ìàñëèíåíà íà öâÿò, à ïîñëå ùå ñå ðàçëåå è ùå ñòàíå ïî-øèðîêà. Òîâà ùå ñå ïîëó÷è çàðàäè âîäàòà, â êîÿòî íÿêîè òúðãîâöè ðàçòâàðÿò çàõàðòà ïðåäè äà ÿ äîáàâÿò â ìåäà. Ìîæå äà ðàçáåðåòå è äàëè èìà òåáåøèð â íåãî. Çà öåëòà êúì ðàçòâîðåí â äåñòèëèðàíà âîäà ìåä ñå äîáàâÿò êàïêè ëèìîíîâ ñîê èëè îöåò. Íàëè÷èå íà òåáåøèð ùå ñå ïîêàæå, àêî ðàçòâîðúò êèïíå. Ïî ñúùèÿ íà÷èí âìåñòî îöåò äîáàâåòå êàïêè éîäíà òèíêòóðà.  òîçè ñëó÷àé, àêî ñå îöâåòè â ñèíüî, òî ñà âè ïðîáóòàëè ïðîäóêò ñ áðàøíî è íèøåñòå.

Ìàñàæ ñ ìåä çà ãëàäêà êîæà Êàêòî âñåêè çíàå, ìåäúò å ìíîãî ïîëåçåí. Òîé îáà÷å ìîæå äà îêàæå áëàãîòâîðíî âëèÿíèå êàêòî íà îðãàíèçìà, òàêà è íà êîæàòà. Ìåäîòåðàïèÿòà íå å çà âñåêè. Òðÿáâà äà ïðåöåíèòå äîêîëêî îáè÷àòå äà ÿäåòå ñëàäêî, íî è äà ãî óñåùàòå äà ëåïíå ïî âàñ. Âñúùíîñò ìàñàæúò å ïðèÿòåí è çàãðÿâàù. Òîâà å åäíà îò íàé-ïîëåçíèòå ïðîöåäóðè çà êîæàòà. Êàêòî ñå êàçâà èìà åôåêò òðè â åäíî – óñïîêîÿâàù, àíòèòîêñè÷åí è ëå÷åáåí. Ìåòîäúò ïîçâîëÿâà íà òÿëîòî äà ïîïèå âñè÷êè ïîëåçíè âåùåñòâà íà ìåäà êàòî âèòàìèíè è ìèíåðàëè.

Действие Ìåäîòåðàïèÿòà èìà ðàçíîñòðàííî äåéñòâèå. Íà ïúðâî ìÿñòî, êàêòî êàçàõìå è ïî-ãîðå, ïîñðåäñòâîì êðúâîíîñíàòà ñèñòåìà îðãàíèòå ñå ñíàáäÿâàò ñ öåííè âèòàìèíè è ïîëåçíè âåùåñòâà. Áëèçî 100 % îò áëàãîòâîðíèòå ñúñòàâêè ñå óñâîÿâàò îò îðãàíèçìà ïî âðåìå íà ìàñàæà. Çà ñðàâíåíèå, ïðè ÿäåíå íà ìåä ñå ïðèåìàò ñàìî ïîëîâèíàòà îò äîáðèòå âåùåñòâà, òúé êàòî èì ïðå÷è ñòîìàøíî÷ðåâíàòà ëèãàâèöà. Ìàñàæúò çàñèëâà êðúâîîáðàùåíèåòî. Òîé èç÷èñòâà îðãàíèçìà îò íàòðóïàíèòå â íåãî òîêñèíè è âðåäíè ïðîäóêòè. Ñúùî òàêà äåéñòâà ìíîãî îòïóñêàùî è ðåëàêñèðàùî íà ìóñêóëèòå êàòî ïðåìàõâà ñòðåñà è íàïðåæåíèåòî. Ìåäîòåðàïèÿòà ìîæå äà çàñèëè èìóííàòà ñèñòåìà è ïîäîáðÿâà ñúñòîÿíè-

åòî ïðè èíôåêöèè. Òÿ äåéñòâà òàêà, êàêòî ñå ÷óâñòâàòå, ñëåä êàòî ñå ñúáóäèòå îò äúëúã ñúí. Äåéñòâèåòî íà ìåäà ñå óñåùà ïðè äèõàòåëíè ïðîáëåìè è áîëåñòè íà íåðâíàòà, îòäåëèòåëíàòà è ñúðäå÷íî-ñúäîâàòà ñèñòåìà. Ïîìàãà è ïðè áåçñúíèå, ãëàâîáîëèå, äåïðåñèÿ, õðîíè÷íà óìîðà. Ìåäîòåðàïèÿòà å ïîäõîäÿùà è çà ïóøà÷è.

Условия Äîáðå å äà çíàåòå, ÷å íà ìåäîòåðàïèÿ ñå îòèâà èäåàëíî îáåçêîñìåíè, òúé êàòî ìåäúò å ëåïêàâ è â ïðîòèâåí ñëó÷àé ùå ñå çàõâàíå çà òÿõ è äîñòà ùå áîëè. Îáèêíîâåíî ìàñàæ ñå ïðàâè íà ïî-ãîëåìè ó÷àñòúöè îò òÿëîòî êàòî ãðúá, êðàêà. Ïðè ëèöåòî ïúê ñå èçïîëçâà ïîä ôîðìàòà íà ìàñêà. Çàáðàâåòå äà ñå ïîäëàãàòå íà òåðàïèÿòà, àêî ñòå àëåðãè÷íè êúì ìåäà. Ìåòîäúò èìà è äðóãà îñîáåíîñò – áëèçî 12 ÷àñà ñëåä êàòî ñòå áèëè íà ìàñàæ òðåòèðàíèÿò ó÷àñòúê íå òðÿáâà äà ñå ïîäëàãà íà õèìè÷åñêî âúçäåéñòâèå. Òîåñò íå ìîæå äà ãî ñàïóíèñâàòå, äà èçïîëçâàòå øàìïîàí, êðåì èëè ïàðôþì. Ìîæå äà ñå êúïåòå ñàìî ñ âîäà. Òåçè èçèñêâàíèÿ ñà ñ öåë äà ñå äàäå âðåìå íà îðãàíèçìà äà ïðèåìå ïîëåçíèòå âåùåñòâà îò ìåäà è ñëåä òîâà äà ñå îñâîáîäè îò òîêñèíèòå. Ùå çàáåëåæèòå, ÷å ñëåä ìåäîòåðàïèÿ êîæàòà å ìíîãî ïî-ñâåæà, òîíèçèðàíà. Ùå ÿ óñåòèòå èç÷èñòåíà, à êàòî öÿëî ùå ñòå îòïî÷èíàëè è ïî-ñâåæè.

69


НАУКА Текст: АНИ СТОИЛОВА Ðàçíîöâåòíè êîðàëè, êðèñòàëíî÷èñòà âîäà, ïàñàæè îò êðàñèâè ðèáè... çâó÷è êàòî ðàÿ, íàëè? Áàðèåðíèÿò ðèô íàèñòèíà å óíèêàëíî ìÿñòî, íî âúâ âîäèòå ìó áðîäè è åäèí îò íàé-ìàëêèòå óáèéöè – ìåäóçàòà èðóêàíäæè. Òÿ å ìíîãî îòðîâíà è â ñúùîòî âðåìå îñòàâà ïî÷òè íåçàáåëÿçàíà, òúé êàòî òÿëîòî º å ñ ðàçìåðè îò 12 äî 25 ìèëèìåòðà. Ïèïàëàòà º ñà ÷åòèðè íà áðîé è ñà ïî-äúëãè – çàïî÷âàò îò 5 ñì, íî ìîãàò äà äîñòèãíàò äî 1 ìåòúð.

Красивият бариерен риф крие и много опасности. Най-незабележимата от тях е медузата Ируканджи

Опити Èðóêàíäæè ñå ñðåùà âúâ âîäèòå êðàé Àâñòðàëèÿ è ñå ñìÿòà çà íàé-îïàñíàòà â òîçè ðàéîí. Ìåäóçàòà ïëóâà íàé-âå÷å â äúëáîêè âîäè, çàòîâà å îïàñíà îñíîâíî çà ãìóðêà÷èòå. Òÿ å òîëêîâà ìàëêà, ÷å ìîæå è äà ïðåìèíå ïðåç ìðåæèòå, êîèòî ñå ñëàãàò, çà äà çàùèòÿò ïîïóëÿðíèòå çà ïëóâàíå è èãðà ìåñòà îò îïàñíèòå ìîðñêè æèâîòíè. Ïúðâîíà÷àëíî äúëãè ãîäèíè íå ñå çíàåëî, ÷å ñèìïòîìèòå ïðè íÿêîè ãìóðêà÷è ñà ïðè÷èíåíè îò ìàëêàòà ìåäóçà. Òÿ âîäè äî ïðîáîæäàùè áîëêè â ìóñêóëèòå è ãðúäíèÿ êîø, ïîâðúùàíå, óâåëè÷àâàíå íà êðúâíîòî íàëÿãàíå, êîåòî âîäè äî èíôàðêò, ñèëíè áîëêè â ãúðáà è áúáðåöèòå, ïàðåùî óñåùàíå ïî êîæàòà è ëèöåòî, ãëàâîáîëèå, ïîòåíå. Ïðåç 1966 ã. ä-ð Äæàê Áàðíñ îò Êóèíñëåíä äîêàçàë, ÷å òå ñå ïîÿâÿâàò îò óæèëâàíåòî íà èðóêàíäæè. Çà äà ñå óáåäè â òîâà, òîé ñå ïîäëîæèë íà âëèÿíèåòî º, çàåäíî ñ ìàëêèÿ ñè 14-ãîäèøåí ñèí è ïàçà÷à èì. Òîé ïðåêàðàë íÿêîëêî ÷àñà âúâ âîäèòå êðàé Êóèíñëåíä îáëå÷åí â ïðåäïàçåí êîñòþì, òúðñåéêè èðóêàíäæè. Ãîëÿìàòà êîëêîòî íîêúò ìåäóçà íàé-íàêðàÿ ìèíàëà ïîêðàé ìàñêàòà ìó. Äîêòîðúò óæèëèë ñåáå ñè, ñèíà ñè è ñúðôèñòà, êîéòî ãè ïàçåë, çà äà ïðîâåðè äàëè õâàíàòàòà îò íåãî ìåäóçà ïðè-

25-ìèëèìåòðîâ óáèåö ÷èíÿâà „ñèíäðîìà èðóêàíäæè“ Òðèìàòà åäâà îæèâåëè, òúé êàòî íàâðåìå ãè îòêàðàëè â áîëíèöà.

Синдром Äîðè ñëåäèòå îò ìàëêàòà ìåäóçà ñà ïî÷òè íåçàáåëåæèìè. Òÿ îñòàâÿ òðè ìèíèàòþðíè òî÷êè âúðõó êîæàòà. Çàðàäè

70

òîâà íå ñå çíàå êîëêî òî÷íî ñà æåðòâèòå íà èðóêàíäæè.  ïúðâèòå ìèíóòè îòðîâåíèÿò íå óñåùà íèùî, äîðè ñàìîòî óæèëâàíå íå å îñîáåíî áîëåçíåíî. Ñëåä ïîëîâèí ÷àñ îáà÷å ñå ïðîÿâÿâà „ñèíäðîì èðóêàíäæè“ ñ âñè÷êè óæàñíè ñèìïòîìè. Òå ìîãàò äà òðàÿò îò íÿêîëêî ÷àñà äî äíè. Çàñåãà âñå îùå íå å îòêðèòà ïðîòèâîîòðîâà è âñè÷êè æåðòâè çàäúëæèòåëíî òðÿáâà äà ñå ïðèåìàò â áîëíèöà. Ïðè íàâðåìåííà íàìåñà íà ëåêàðèòå è ïîäõîäÿùî ëå÷åíèå ïîâå÷åòî ñëó÷àè çàâúðøâàò äîáðå. Æåðòâèòå íà ìåäóçàòà íàé-÷åñòî áèâàò ïðèåìàíè â áîëíèöà çà ïðåäïèñâà-

íå íà áîëêîóñïîêîèòåëíè è ïîíÿêîãà çà èíòðàâåíîçíà òåðàïèÿ ñðåùó âèñîêîòî êðúâíî. Ïðè íÿêîè ïàöèåíòè å çàáåëÿçâàíà è óñêîðåíà ñúðäå÷íà äåéíîñò. Ïî ïðèíöèï ëåêàðèòå ïðåïîðú÷âàò âåíîçíî äà ñå âëèâàò áîëêîóñïîêîèòåëíè, êîãàòî áîëêàòà å ìíîãî æåñòîêà.

Инциденти Ïúðâèòå ñìúðòíè ñëó÷àè, ïðè÷èíåíè îò èðóêàíäæè, áèëè óñòàíîâåíè ïðåä 2002 ã. Òîãàâà çàãèíàëè äâàìà òóðèñòè ïðè îòäåëíè ñëó÷àè. Èíöèäåíòèòå ñòàíàëè êðàé ñåâåðîèçòî÷íèÿ áðÿã íà Àâñòðàëèÿ. Ïðè åäèíèÿ, 58-ãîäèøåí òóðèñò ïëóâàë ïîêðàé îñòðîâ Õàìèëòúí ïðåç ÿíóàðè. Òîé ïî÷èíàë è ïðåñàòà óñòà-


НАУКА íîâèëà, ÷å ïðè÷èíàòà å â óæèëâàíå îò èðóêàíäæè. Ìúæúò èìàë çäðàâîñëîâåí ïðîáëåì, êîéòî íàïðàâèë îòðîâàòà íà ìåäóçàòà ôàòàëíà. Òóðèñòúò èìàë ïðèñàäåíà ñúðäå÷íà êëàïà è âçèìàë ëåêàðñòâà çà ñâàëÿíå íà êðúâíîòî íàëÿãàíå. Ñëåä óæèëâàíåòî îáà÷å êðúâíîòî ìó ñå âäèãíàëî è ïðåäèçâèêàëî ìîçú÷åí êðúâîèçëèâ, êîéòî äîâåë äî êîí÷èíàòà ìó. Îòòîãàâà ìåäóçàòà âñÿâà ñòðàõ â ìíîãî îò ãìóðêà÷èòå è òóðèñòèòå. Óæèëâàíèÿ ñà ðåãèñòðèðàíè ñðåä äåöà è âúçðàñòíè, à ïîäîáíè ñèìïòîìè ñà îïèñàíè ïî÷òè íàâñÿêúäå êðàé áðåãîâåòå íà Òèõèÿ îêåàí. Âñÿêî ëÿòî íàä 60 äóøè áèâàò ïðèåìàíè â áîëíèöà ñ òîçè ïîòåíöèàëíî îïàñåí ñèíäðîì.

Случаят Сатуол Ñúâñåì íàñêîðî, íà 30 äåêåìâðè ìèíàëàòà ãîäèíà, áðèòàíåöúò Áåí Ñàòóîë áå óæèëåí îò èðóêàíäæè, äîêàòî êàðàë âîäíè ñêè êðàé áðåãîâåòå íà àâñòðàëèéñêè îñòðîâ. Ìúæúò òúêìî ñïå÷åëèë êîíêóðñ çà íàé-äîáðîòî ðàáîòíî ìÿñòî íà ñâåòà. Òîé ïðåáîðèë îêîëî 35 000 êîíêóðåíòè. Íàãðàäàòà áèëà øåñò ìåñåöà äà ïðîó÷âà òóðèñòè÷åñêèòå âúçìîæíîñòè íà îñòðîâ Õàìèëòúí è äà ãè îïèñâà â áëîã.  çàìÿíà íà òîâà òîé ùÿë äà ïîëó÷è 120 000 äîëàðà. Âìåñòî òîâà îáà÷å òîé áèë óæèëåí ìíîãî ñèëíî ïî ðúêàòà îò èðóêàíäæè. Òîâà ñå ñëó÷èëî, äîêàòî êàðàë âîäíè ñêè â îêåàíà. Òîé óñåòèë óæèëâàíå êàòî îò ï÷åëà íà åäíàòà ñè ðúêà. Ñëåä èçâåñòíî âðåìå Ñàòóîë óñåòèë ïàðåíå â ðúöåòå è êðàêàòà. Âåäíàãà ãî çàâåëè íà ëåêàð, êúäåòî ñå ïðîÿâèëè îùå ñèìïòîìè – ãëàâîáîëèå, áîëêè â êðúñòà, çàäóõ è âèñîêî êðúâíî. Òåçè ïðîÿâè áèëè îáè÷àéíè çà òðåñêà, íî ëåêàðÿò ðàçáðàë, ÷å âñúùíîñò ñòàâà âúïðîñ çà óæèëâàíå îò èðóêàíäæè. Òîé ìó äàë ëåêàðñòâî, ÷ðåç

Ìåäóçàòà ñïðÿëà ñíèìêèòå íà ôèëì Ïðåäïîëàãà ñå, ÷å èðóêàíäæè íå îòèâàò ïî-íàäàëå÷ íà þã îò ãðàä Ãëàäñòîóí, íî òÿ áèëà îòêðèòà è âúâ âîäèòå íà çàëèâà Õåðâåé ïðåç ìàðò 2007 ã. Òîçè ôàêò ñïðÿë ñíèìàíåòî íà ôèëì íà Óîðíúð Áðîñ „Çëàòíà âúçìîæíîñò“ ñúñ çâåçäèòå Êåéò Õúäñúí è Ìàòþ Ìàêêîíúõè. Õîëèâóäñêèòå àêòüîðè òúêìî ñíèìàëè ïîñëåäíàòà ñöåíà îò ïðèêëþ÷åíñêàòà ëåíòà, êîãàòî îïàñíàòà òâàð áèëà îòêðèòà âúâ âîäèòå. Òîâà åñòåñòâåíî íàêàðàëî ïðîäóöåíòèòå äà ñïðàò çàñíåìàíåòî íà ëåíòàòà, êîÿòî âñå ïàê âèäÿëà áÿë ñâÿò. Âúâ ôèëìà Ìàêêîíúõè è Õúäñúí êîåòî íåóòðàëèçèðàë äåéñòâèåòî íà ìåäóçàòà. Òàêà æèâîòúò íà áðèòàíåöà áèë ñïàñåí íà êîñúì.

Съвети Âúïðåêè ãîëÿìàòà îïàñíîñò, èìà íÿêîè ìåðêè, êîèòî ìîãàò äà ñå âçåìàò è òàêà äà ñå íàìàëè îïàñíîñòòà îò èðóêàíäæè. Ïî òîçè íà÷èí òóðèñòèòå èìàò âúçìîæíîñò äà ñå íàñëàäÿò íà êðàñîòèòå íà Áàðèåðíèÿ ðèô. Ñïåöèàëèçèðàíèòå îïåðàòîðè, êîèòî îðãàíèçèðàò ãìóðêàíèÿ, ïðåäëàãàò âñÿêàêâè âàðèàíòè çà ïðåäïàçâàíå, ñ êîèòî ãîñòèòå äà ñå ÷óâñòâàò ñèãóðíè â îêåàíñêèòå âîäè.

Èìåòî º ïðîèçëèçà îò ìåñòíî ïëåìå

èãðàÿò æåíåíà äâîéêà àâàíòþðèñòè è èìàíÿðè, êîèòî ñå ðàçäåëèëè ñëåä äåâåò ãîäèøíè èçäèðâàíèÿ íà ëåãåíäàðíî ñúêðîâèùå. Òúêìî, êîãàòî èçãëåæäàëî, ÷å òå ùå ñå ðàçâåäàò îáà÷å íîâè ñëåäè ãè îòâåæäàò êúì ïðèìàìëèâàòà ïëÿ÷êà è ñúîòâåòíî àâñòðàëèéñêèòå âîäè. Àêî ñòå áèëè â ìîðåòî îêîëî Àâñòðàëèÿ è å áèë ñåçîíúò íà ìåäóçèòå, òðÿáâà äà ñìÿòàòå çà ïîäîçðèòåëíà âñÿêà íåî÷àêâàíà áîëêà, íåçàâèñèìî êîëêî ëåêà å òÿ, îñîáåíî àêî å ïðèäðóæåíà îò îáðèâ. Ïðè ïîëîæåíèå, ÷å èìàòå ïîäîçðåíèå, ÷å ñòå áèëè óæèëåí îò ìåäóçà, èëè íÿêàêúâ äðóã âèä, âåäíàãà òðÿáâà äà ñå îêàæå ïúðâà ïîìîù, êîãàòî òîâà å âúçìîæíî. Ñëåä òîâà îòèäåòå â áîëíèöà çà ïî-îáñòîåí ïðåãëåä è ëå÷åíèå. Èðóêàíäæè ñå íàìèðà íàé-÷åñòî â ñåâåðíèòå âîäè íà Êóèíñëàíä ïðåç ñåçîíà íà ìåäóçèòå, êîéòî ïðèáëèçèòåëíî å îò îêòîìâðè äî íà÷àëîòî íà ìàé. Ìàëêàòà ñìúðòîíîñíà ìåäóçà èìà èíòåðåñíà èñòîðèÿ ñâúðçàíà ñ èìåòî º. Ìåñòíîòî ïëåìå íàðå÷åíî Èðóêàíäæè, êîåòî íàñåëÿâàëî çåìèòå ïî êðàéáðåæíàòà èâèöà íà ñåâåð îò Êåéðíñ, Êóèíñëåíä ñòðàäàëè îò çàãàäú÷íî ñúñòîÿíèå, ÷èéòî ïðè÷èíèòåë äúëãî âðåìå íå ìîæåë äà áúäå îïðåäåëåí. Ñèìïòîìèòå âêëþ÷âàëè ñèëíè áîëêè â ðàçëè÷íè ÷àñòè íà òÿëîòî, îáèêíîâåíî ìú÷èòåëíè ìóñêóëíè ñïàçìè â ðúöåòå è êðàêàòà, òåæêà áîëêà â ãúðáà è áúáðåöèòå è óñåùàíå çà ïàðåíå íà êîæàòà è ëèöåòî. Îòäåëíî îò òîâà íÿêîè îò ìåñòíèòå èçïèòâàëè ñèëíî ãëàâîáîëèå, ãàäåíå, íåðâíîñò, èçïîòÿâàëè ñå è èìàëè óñêîðåí ïóëñ è âèñîêî êðúâíî íàëÿãàíå. Ìèñòåðèîçíîòî èì ñúñòîÿíèå çà ïúðâè ïúò áèëî äîêóìåíòèðàíî îò Õþãî Ôëåêúð ïðåç 1952 ã. Òîé ãî îïèñàë ïîä èìåòî „Ñèíäðîìúò Èðóêàíäæè“ Ïî-êúñíî, êîãàòî ñå ðàçáðàëî, ÷å ñèìïòîìèòå ñå ïðè÷èíÿâàò îò ìàëêàòà ìåäóçà, òÿ ïðèåëà èìåòî íà ïëåìåòî.

71


ИНТЕРВЮ

Румен Драганов:

Ïðåçàñòðîÿâàíåòî íå ïëàøè òóðèñòèòå Âèçèòêà • Ðîäåí ïðåç 1952 ã. â Ñîôèÿ. •  ïåðèîäà 1992–1994 ã. å ãëàâåí èçïúëíèòåëåí äèðåêòîð íà „Áàëêàí õîëèäåéç èíòåðíåéøåíúë“. • Ïðåç 1997 ã. ñòàâà ïðåäñåäàòåë íà Êîìèòåòà ïî òóðèçúì è çàì.-ìèíèñòúð íà òúðãîâèÿòà è òóðèçìà. • ×ëåí å íà íàöèîíàëíèÿ áîðä ïî òóðèçúì, à çà ïåðèîäà 1999– 2006 ã. å ïðåäñåäàòåë íà Ñúâåòà ïî òóðèçúì – Ñîôèÿ.

Текст: ДРАГОМИР АНТОНОВ – Ã-í Äðàãàíîâ, çàùî â ïîñëåäíî âðåìå ñå íàáëþäàâà ñïàä â òóðèñòè÷åñêèÿ îòðàñúë â Áúëãàðèÿ è ãîëÿìà ÷àñò îò ëåãëîâàòà áàçà îñòàâà ïðàçíà? – Ìîãà äà êàæà, ÷å â ïîñëåäíèòå 10 ãîäèíè ñå èçâúðøè åäíî ìíîãî çàñèëåíî ñòðîèòåëñòâî íà ëåãëîâà áàçà. Ïî äàííè íà Àãåíöèÿòà ïî òóðèçúì ëåãëàòà íàäõâúðëÿò 1,1 ìèëèîíà. Ñïîðåä Íàöèîíàëíèÿ ñòàòèñòè÷åñêè èíñòèòóò ìåñòàòà çà íàñòàíÿâàíå ñå äâèæàò îêîëî 2900 è 3200, à êàòî áðîé ëåãëà âàðèðàò ìåæäó 250 è 280 000. Îáùî âçåòî ÍÑÈ îò÷èòà îíåçè ìåñòà çà íàñòàíÿâàíå è ïîäñëîí, êîèòî ïðåäîñòàâÿò ñàìè äàííèòå ñè. Ñàìî â Äúðæàâíàòà àãåíöèÿ ïî òóðèçúì, êîÿòî â ìîìåíòà ñå ïðåëÿ â ìèíèñòåðñòâîòî íà Èêîíîìèêàòà è òóðèçìà, áÿõà êàòåãîðèçèðàíè îêîëî 3750 ìåñòà çà íàñòàíÿâàíå è ïîäñëîí. – Êàêâà å ðàçëèêàòà ìåæäó 3 è 4 çâåçäè íà åäèí õîòåë? – Ðàçëèêàòà ñúâñåì êîíêðåòíî å îïèñàíà â íàðåäáàòà çà êàòåãîðèçàöèÿ. Ñúñòîè ñå â åêñòðèòå, êîèòî ñå ïðåäëàãàò â õîòåëèòå 4 çâåçäè.  íÿêîè îò òÿõ ñà çàäúëæèòåëíè óíèôîðìè íà îáñëóæâàùèÿ ïåðñîíàë, ðóìñåðâèç, ìèíèáàð è äðóãè. – À â Áúëãàðèÿ òåçè çâåçäè èìàò ëè çíà÷åíèå? – Ó íàñ ìíîãî ñå çàëàãà íà íÿêàêâè çâåçäè, íî ñàìàòà êàòåãîðèçàöèÿ â ñâåòà áåøå êîìïðîìåòèðàíà â ïîñëåäíèòå 20 ãîäèíè. Èäåÿòà çà çâåçäîâà îöåíêà, êîÿòî áåøå ïðèåòà îò Ñâåòîâíàòà òóðèñòè÷åñêà îðãàíèçàöèÿ (ÑÒÎ) ïðåç 60-òå ãîäèíè, âå÷å íå å ïîïóëÿðíà. Ñåãà å ïî-

72

ïóëÿðíî ìàðêàòà íà âåðèãàòà, èëè èìåòî íà õîòåëà, àêî å íåçàâèñèì èëè áóòèêîâ, äà ñòàíå ïî-ðàçïîçíàâàåìà, òàêà ÷å êëèåíòúò äà çíàå êàêâî ãî î÷àêâà, îòèâàéêè íà ñúîòâåòíîòî ìÿñòî.  ìíîãî ñëó÷àè ñå îêàçà, ÷å ðàçëèêàòà ìåæäó 3, 4 è 5 çâåçäè å òîëêîâà ìèíèìàëíà èëè èçìèñëåíà, ÷å òóðèñòèòå áÿõà îáúðêâàíè.  ñòðàíà êàòî íàïðèìåð Èçðàåë îùå â ñðåäàòà íà 90-òå ãîäèíè èçöÿëî ñå îòêàçàõà îò èçïîëçâàíåòî íà òàçè ñõåìà. È â Áúëãàðèÿ ïðåäñòîè ïðîìÿíà â òàçè íàñîêà. Òÿ ñå ñúñòîè â òîâà ïîâå÷å õîòåëè äà ñòàíàò ìàðêîâè è ïî-ìàëêî äà îñòàíàò íåçàâèñèìèòå, êàêâèòî ñà òåçè 3700 ñïîìåíàòè ïî-íàïðåä. Ñàìî 11 ìàðêè ñúùåñòâóâàò ó íàñ, à äîãîâîðè ñ òÿõ èìàò 57 õîòåëà.

– Êîé óïðàæíÿâà êîíòðîë âúðõó òóðèñòè÷åñêèÿ îòðàñúë è òðÿáâà ëè äà èìà ñïåöèàëíî ìèíèñòåðñòâî, êîåòî äà ñå çàíèìàâà ñ íåãî? – Êîíòðîëà ãî îêàçâàò ïîòðåáèòåëèòå, ÷ðåç ñúîòâåòíàòà Êîìèñèÿ çà çàùèòà íà ïîòðåáèòåëèòå. Îñâåí òîâà ñëåäÿò è äðóãè êîíòðîëíè îðãàíè – õèãèåííè, ñòðîèòåëåí íàäçîð è âñÿêàêâè äðóãè, ñâúðçàíè ñúñ ñèãóðíîñòòà íà æèâîòà íà õîðàòà ïî ïðèíöèï. Íî êëèåíòúò ñ ïàðèòå ñè îñòàâà èñòèíñêèÿò áàðîìåòúð. Òîé ðåøàâà äàëè äà ïëàùà, èëè íå. Âúïðåêè íàãëàñàòà, ÷å ó íàñ èìà ëîøî îáñëóæâàíå, íÿìà çíà÷èòåëíè îïëàêâàíèÿ çà òóðèñòè÷åñêèÿ íè ïðîäóêò. Íÿìàìå õðàíèòåëíè îòðàâÿíèÿ, êàêâèòî ñå íàáëþäàâàò â êîíêóðåíòíè íà Áúëãàðèÿ ñòðàíè, íèòî ïðîáëåìè ñúñ ñèãóðíîñòòà. Òîåñò íèå ñìå åäíà ñèãóðíà ñòðàíà ñ õóáàâà õðàíà è çäðàâîñëîâåí òóðèçúì. – Êàêâî å áúäåùåòî íà Áúëãàðèÿ êàòî òóðèñòè÷åñêà äåñòèíàöèÿ è êúì êîé âèä òðÿáâà äà ñå íàñî÷èì?  ìîìåíòà ñèëíî ñå àêöåíòèðà íà ãîëô-òóðèçìà. – Áúäåùåòî íà íàøèÿ òóðèçúì å ãîëÿìî, çàùîòî îò íà÷àëîòî íà íîâèÿ âåê ñå ïðàâÿò îãðîìíè èíâåñòèöèè â íîâè õîòåëè, ðåñòîðàíòè è òðàíñïîðòíè ñðåäñòâà. Ðàçâè ñå è ñåêòîðúò íà óñëóãèòå. Îñâåí òîâà òóðèçìúò íè ñìåíè ñâîÿòà ïóáëèêà. Äî ñêîðî ñå ðàäâàõìå íà ïðåäèìíî ïîâúçðàñòíè òóðèñòè îò ÷óæáèíà, äîêàòî â ìîìåíòà Áúëãàðèÿ å àòðàêòèâíà äåñòèíà-

Ако някой разчита на интернет игра, за да популяризира туризма, то той е на погрешен път


ИНТЕРВЮ öèÿ çà ïî-ìëàäèòå õîðà. Èíâåñòèöèÿòà â òÿõ âèíàãè å ìíîãî äîáðà, çàùîòî ñåãà òå òðóïàò ñïîìåíè, êîèòî ùå ïàçÿò äîêàòî ñà æèâè è ùå ãè êàðàò äà ñå âðúùàò íà ìåñòàòà, íà êîèòî ñà ñå ÷óâñòâàëè äîáðå. Òàêàâà áåøå ñèòóàöèÿòà è ïðåç 60-òå ãîäèíè íà ìèíàëèÿ âåê. È òîãàâà Áúëãàðèÿ ðàáîòåøå ñ ìëàäè õîðà, êîèòî âïîñëåäñòâèå ïðîäúëæèõà äà èäâàò ó íàñ. Èìàøå êëèåíòè, êîèòî â ïðîäúëæåíèå íà 30 ãîäèíè íåèçìåííî ïðåêàðâàõà ïî÷èâêèòå ñè â Áúëãàðèÿ. – Äà, íî êàêâî å ïîñëàíèåòî, êîåòî Áúëãàðèÿ èçëú÷âà, íà ôîíà íà ñåðèîçíèòå ïðåçàñòðîÿâàíèÿ íå ñàìî ïî ÷åðíîìîðñêèòå, íî è ïî ïëàíèíñêèòå êóðîðòè? – ×óæäåñòðàííèòå òóðèñòè íå çàáåëÿçâàò òîâà ïðåçàñòðîÿâàíå ïî äâå ïðè÷èíè. Îò åäíà ñòðàíà, òå ñà óáåäåíè, ÷å âñè÷êî, êîåòî âèæäàò, å çàêîííî. ×å òî å äîáðå îáìèñëåíî, íàïðàâåíî ñ öåë è íå ìîãàò äà ñè ïðåäñòàâÿò, ÷å ñòîè âúïðîñúò çà íåùî äðóãî. Òå çíàÿò, ÷å àêî íÿêîé íàïðàâè íàðóøåíèå, õîòåëúò ìó ùå áúäå íåçàáàâíî ñúáîðåí. Íÿìàò è ïðèòåñíåíèå ïî îòíîøåíèå íà èíôðàñòðóêòóðàòà, çàùîòî ïîâå÷åòî îò òÿõ ñà áèëè â ñòðàíè êàòî Àôãàíèñòàí íàïðèìåð è íàìèðàò íàøèòå ïúòèùà çà ïî-äîáðè. È óñïîðåäíî ñ òîâà, çà òÿõ å íîðìàëíî ó íàñ óñëîâèÿòà äà íå ñà êàòî â Ãåðìàíèÿ, çàùîòî ñà óáåäåíè, ÷å ñòðàíàòà íè å íÿêúäå ïî ñðåäàòà ìåæäó Ãåðìàíèÿ è Àôãàíèñòàí. – À èìà ëè íàäåæäà ñêîðî äà èçëåçåì îò òàçè „ñðåäà“ è äà èçêà÷èì òóðèçìà ñè íà ïî-âèñîêî íèâî è êàê òðÿáâà äà ñå ïîñòèãíå òîâà? – Áúäåùåòî íà íàøèÿ òóðèçúì å â íàâëèçàíåòî íà ñâåòîâíè ìàðêè õîòåëñêè âåðèãè. Òàêà òóðèñòèòå ùå çíàÿò êàêâî äà î÷àêâàò, êîãàòî ïðèñòèãàò ó íàñ. Ïðàâèëíèÿò ìåíèäæìúíò ñúùî å èçêëþ÷èòåëíî âàæåí. Òóê òðÿáâà äà îòâîðÿ åäíà ñêîáà, ÷å ïî åäíà èëè äðóãà ïðè÷èíà ÷àñò îò òîâà, êîåòî å ïîñòðîåíî å íåãîäíî çà óïðàâëåíèå, òúé êàòî íå å äîèçìèñëåíî èëè íå ñà ñïàçåíè òåõíè÷åñêèòå èçèñêâàíèÿ çà èçãðàæäàíåòî íà êàêúâòî è äà å îáåêò. –  Èòàëèÿ è Èñïàíèÿ áÿõà ñúáîðåíè äîñòà íåçàêîííè ïîñòðîéêè ïî ìîðñêèòå êóðîðòè. Ó íàñ äàëè èìà âúçìîæíîñò äà ñå ñëó÷è íåùî òàêîâà? – Òîâà íÿìà äà ñòàíå, èëè ïîíå íÿìà äà å ñêîðî è ëåñíî. Òàì, êúäåòî ñå ìèíàâà êúì ñúáàðÿíå, íå ñàìî â Èñïàíèÿ, òîâà ñòàâà ñëåä êàòî ñãðàäèòå è ðàéîíúò â òÿõ ñå ïðåâúðíàò â ìúðòâà çîíà. Ìúðòâà çîíà å ñãðàäà, êîÿòî îòâñÿêúäå å îïóñòîøåíà – áåç äîãðàìà, áåç ïîêðèâ, â îêàÿíî ñúñòîÿíèå. Íî èìà è îùå åäíî èçèñêâàíå - äà íå ñå çíàå êîé å ñîáñòâåíèêúò íà ñãðàäàòà, èëè òîé äà íÿìà íà êîãî äà ÿ ïðîäàäå, ñëåä êàòî íå ÿ ñòîïàíèñâà. Äî òàêàâà ñèòóàöèÿ ùå ñå ñòèãíå ñëåä ìíîãî, ìíîãî ãîäèíè, çàùîòî ïúðâî òðÿáâà äà ñå ìèíå

За чужденците ние сме по средата между Афганистан и Германия

ïðåç ñèòóàöèÿ ñ ïðîäàæáà, îòêàç íà êóïóâà÷à, èçîñòàâÿíå è ðàçãðàáâàíå. – Âèå ñòå àâòîð íà Çàêîíà çà òóðèçìà, íî èìà ëè íåùî, êîåòî â íåãî òðÿáâà äà ñå ïðîìåíè? – Çàêîíúò çà òóðèçìà â ñåãàøíèÿò ìó âèä ðàáîòè, íî èìà íóæäà äà ñå äîðàáîòè â íÿêîè íàïðàâëåíèÿ. Åäíîòî å â äåôèíèöèîííàòà ìó ÷àñò. Èìàìå ÷ëåí 1 â äîïúëíèòåëíèòå ðàçïîðåäáè, êîéòî êàçâà, ÷å çà íóæäèòå íà ñòàòèñòèêàòà ñå èçïîëçâàò îïðåäåëåíèÿòà íà ÑÒÎ çà ïîñåòèòåë è ìåæäóíàðîäåí ïîñåòèòåë, íî ÿâíî òîâà íå ñå ðàçáèðà. Çàòîâà â çàêîíà òðÿáâà äà âëÿçàò äåôèíèöèè çà ïîñåòèòåë, òóðèñò è åêñêóðçèàíò, çà äà ìîæå ñòàòèñòèêàòà äà îò÷èòà ñïåöèôèêàòà íà òåðìèíîëîãèÿòà. Çàùîòî â ìîìåíòà íèå ñìå åäèíñòâåíàòà äúðæàâà â ñâåòà, â êîÿòî âñè÷êè ñà òóðèñòè, à íÿìàìå åêñêóðçèàíòè. Ñúùî òðÿáâà äà ñå äåôèíèðà òåðìèíúò òóðèñòè÷åñêà àòðàêöèÿ, òúé êàòî îïåðàòèâíèòå ïðîãðàìè íà ÅÑ èçèñêâàò ñðåäñòâàòà äà áúäàò çàäåëÿíè çà òóðèñòè÷åñêè àòðàêöèè. Îñâåí òîâà â çàêîíà ëèïñâà åäèí ãîëÿì ðàçäåë – ðåãèñòúð íà òóðèñòè÷åñêèòå àòðàêöèè è ñúùî òàêà çà ñúçäàâàíå íà òóðèñòè÷åñêè ìåñòà, òóðèñòè÷åñêè çîíè è òî÷êè. È òîâà ñà ñïåöèôè÷íè ñåêòîðè â çàêîíà, êîèòî òðÿáâà äà äàäàò ñòàòóò íà òåçè çîíè, ìåñòà è òî÷êè, òàêà ÷å òå äà ìîãàò äà áúäàò ñúõðàíåíè è äà îòãîâàðÿò íà àíãàæèìåíòèòå íà Áúëãàðèÿ ïî îòíîøåíèå íà ìåæäóíàðîäíàòà ïðàâíà óðåäáà – êîíâåíöèèòå ïî îïàçâàíå íà êóëòóðíîòî, ïðèðîäíî íàñëåäñòâî è áèîðàçíîîáðàçèåòî. – Èìàìå áîãàòà èñòîðèÿ, íî ïîâå÷åòî îò èñòîðè÷åñêèòå ïàìåòíèöè ïóñòåÿò, èëè íå ñà îáåçîïàñåíè. Êàêâî ïðå÷è òå äà áúäàò ðàçâèòè äî åäíî íàèñòèíà åâðîïåéñêî íèâî?

Äúðæàâàòà òðÿáâà äà ñå ïðèïîçíàå êàòî ñîáñòâåíèê íà òóðèñòè÷åñêèòå îáåêòè

–  îñíîâàòà íà âñÿêà åäíà ñîáñòâåíîñò ñòîè îñúçíàâàíåòî ó ñîáñòâåíèêà, ÷å òîé ÿ ñòîïàíèñâà. Ïðîáëåìúò å, ÷å â êðàÿ íà 60-òå è íà÷àëîòî íà 70-òå ãîäèíè íà ìèíàëèÿ âåê äúðæàâàòà ñå äèñòàíöèðà êàòî ñîáñòâåíèê è ïðåõâúðëè ïóáëè÷íàòà ñè ñîáñòâåíîñò â ÷àñòòà êóëòóðíè è ïðèðîäíè çàáåëåæèòåëíîñòè íà îáùèíèòå. Òå îáà÷å íå ïîëó÷àâàò ñðåäñòâà îò äúðæàâàòà, à ñúùî òàêà ïî çàêîí íÿìàò ïðàâî äà èíâåñòèðàò â ÷óæäà ñîáñòâåíîñò – ò.å. â òàçè íà äúðæàâàòà. È òåçè çàêîíîâè íåóðåäèöè ïðàâÿò òàêà, ÷å â íèòî åäíî îò ìèíèñòåðñòâàòà íÿìà îòäåë, êîéòî äà óïðàâëÿâà òåçè êóëòóðíè è ïðèðîäíè çàáåëåæèòåëíîñòè.  îáùèíèòå èìà õîðà, êîèòî „îòãîâàðÿò“ çà òÿõ, íî äóìàòà, êîÿòî òðÿáâà äà ñå ïðèêðåïè å - óïðàâëÿâà. Èìåííî çàòîâà ÷àñò îò ïðîìåíèòå, êîèòî ÷àêàìå, ñà â òàçè íàñîêà – äúðæàâàòà äà ñå ïîçíàå êàòî ñîáñòâåíèê íà òóðèñòè÷åñêèòå àòðàêöèè è çàáåëåæèòåëíîñòè. Òîâà îçíà÷àâà äà íàçíà÷è óïðàâèòåë è ïåðñîíàë, äà ñëîæè ðàáîòíî âðåìå è äà ìîæå äà ñå äîãîâîðè ïî êàêúâ íà÷èí äà ñå èçïîëçâàò òåçè äàäåíîñòè è íå íà ïîñëåäíî ìÿñòî äà ðåêëàìèðà òàçè ñâîÿ ñîáñòâåíîñò. – Ñàìî òîâà, ÷å Áúëãàðèÿ å ìàëêà äúðæàâà, ëè ïîïðå÷è íà Áåëîãðàä÷èøêèòå ñêàëè â áèòêàòà çà íîâèòå ñåäåì ÷óäåñà íà ñâåòà? – Àêî íÿêîé ðàç÷èòà íà òîâà íÿêîÿ çàáåëåæèòåëíîñò äà ñòàíå ñâåòîâíîèçâåñòíà íà áàçàòà íà èíòåðíåò èãðà, òî òîé å íà ïîãðåøåí ïúò. Ôàêò å, ÷å Áåëîãðàä÷èøêèòå ñêàëè ñà íàé-ãîëåìèÿò êàíüîí ñëåä Ãðàíä êàíüîí. Ñúñ ñâîèòå 306 êì. äúëæèíà è 2 êì. øèðî÷èíà òå ñà è íàé-ãîëåìèÿò êàíüîí â Åâðîïà. Íî òå áÿõà îòêðèòè çà áúëãàðèòå âúâ âðúçêà ñ òàçè èíòåðíåò êàìïàíèÿ. Òå ñè ñúùåñòâóâàò îò ìèëèîíè ãîäèíè, íî íèå ïî íèêàêúâ íà÷èí íå åêñïëîàòèðàìå òàçè ïðèðîäíà äàäåíîñò è íå ÿ ïðåâðúùàìå â òóðèñòè÷åñêà àòðàêöèÿ. Òîâà å åäèí ïðèìåð çà áåçñòîïàíñòâåíîòî îòíîøåíèå êúì åäèí ôåíîìåí, êîéòî ìîæå äà õðàíè ãîëÿìà ÷àñò îò íàñåëåíèåòî â Áúëãàðèÿ.

73


СМЯХ

Êëîïêèòå ïî ñâåòà И законът може да е опасен

Àêî ñè ìèñëèòå, ÷å íèå èìàìå ïðîáëåìè ñ òîâà, ÷å íå ñïàçâàìå çàêîíà, òî äúëáîêî ñå ëúæåòå! Îêàçâà ñå, ÷å â íÿêîè ñòðàíè èìàò ïðîáëåìè èìåííî ñúñ ñïàçâàíåòî ìó èëè ïî-ñêîðî ñ òîâà, ÷å òåêñòîâåòå ñà òîëêîâà ñìåøíè è ñòàðè, ÷å ñå ïîëó÷àâàò äîñòà êîìè÷íè ñèòóàöèè. Ãåíèàëíèòå óìîâå, êîèòî èçìèñëÿò òåæêèòå òåêñòîâå, ÿâíî íå ñà ïðåöåíèëè, ÷å âðåìåíàòà ñå ìåíÿò è ñà îñòàâèëè íÿêîè äîñòà ñòðàííè íîðìàòèâíè àêòîâå äà ïðîäúëæàò äà äåéñòâàò. Øàìïèîí â òàçè êàòåãîðèÿ å ÑÀÙ, êúäåòî èìà íàé-ìíîãî øàíòàâè çàêîíè. Å, è Àíãëèÿ íå îòñòúïâà â òàçè êàòåãîðèÿ. Çà âñåêè èñòèíñêè ïúòåøåñòâåíèê ùå å ìíîãî ïîëåçíî äà çíàå êîè îò òåçè êëîïêè â ñèñòåìàòà îùå äåéñòâàò. Ïðåäñòàâåòå ñè íàïðèìåð, ÷å îòèäåòå â Îáåäèíåíîòî êðàëñòâî è ðåøèòå äà ñå îáëåê÷èòå âúðõó ãóìèòå íà êîëàòà ñè. Êàêâà ùå å èçíåíàäàòà âè, êîãàòî ïîëèöàèòå âè àðåñòóâàò è ðàçáåðåòå, ÷å òîâà å ìîæåëî äà áúäå èçáåãíàòî, àêî ïðîñòî ïîñòàâèòå åäíàòà ñè ðúêà íà àâòîìîáèëà.

Без такси, ако сте с чума

Нито един труп няма да може да пренесете с такси в Англия. Това е забранено със закон, а там ги спазват

Íåâîëèòå, ñâúðçàíè ñ òðàíñïîðòà â Àíãëèÿ, íå ñå ïðîñòèðàò ñàìî äî ëè÷íèòå àâòîìîáèëè. Àêî ñè ìèñëèòå, ÷å ùå ìîæåòå äà ïðåíåñåòå áÿñíî êó÷å èëè òðóï â òàêñè, äúëáîêî ñå ëúæåòå. À êàòî ñïîìåíàõìå òàêñè, äà çíàåòå, ÷å àêî ñòå áîëåí îò ÷óìà íÿìàòå ïðàâî äîðè äà ãî ñïèðàòå. Ñúùî íå òðÿáâà äà âè ìèíàâà è ïðåç óì äà âçåìåòå äà ïî÷èíåòå â áðèòàíñêèÿ ïàðëàìåíò, òúé êàòî òîâà å çàáðàíåíî ñúñ çàêîí.  äúðæàâíà èçìÿíà ïúê ùå âè îáâèíÿò, àêî âçåìåòå, ÷å èçïðàòèòå êàðòè÷êà äî áëèçêèòå ñè è çàëåïèòå ìàðêà ñ ìîíàðõà íàîïàêè. Ïðè ïîëîæåíèå, ÷å ñòå îòèøëè çà óëîâ íà êèòîâå âúâ Âåëèêîáðèòàíèÿ òðÿáâà äà çíàåòå íàé-âàæíîòî – ÷å ãëàâàòà íà âñåêè ìúðòúâ

áîçàéíèê îò òîçè âèä å ñîáñòâåíîñò íà êðàëÿ. Îïàøêàòà ìó ïúê ïðèíàäëåæè íà êðàëèöàòà, àêî ðåøè îò êîñòèòå º äà ñè íàïðàâè íîâ êîðñåò. Å, óñïîêîåíèåòî å, ÷å çà âàñ ùå îñòàíå öÿëîòî òÿëî, êîåòî ñúùî íå å íèêàê ìàëêî. Êàòî ãîâîðèì çà æèâîòíè, ìíîãî å âàæíî äà çíàåòå, ÷å ñòàäîòî âè ñ îâöå ùå ìîæå äà ïðåìèíå ïðåç Ëîíäîíñêèÿ ìîñò áåç äà äàâàòå òàêñà, àêî ñòå ïî÷åòåí ãðàæäàíèí íà ãðàäà. Àêî ñòå ôåí íà ðîìà, òðÿáâà äà ñå êàíäèäàòèðàòå çà øåô íà Ëîíäîíñêàòà êóëà. Ïî çàêîí âñåêè êîðàá îò áðèòàíñêàòà ôëîòà ïðè âëèçàíåòî ñè â ïðèñòàíèùåòî íà Òåìçà ìó íîñè áú÷âà ñ ðîì. Ñ ãîëåìè ïðèâèëåãèè ñà è áðåìåííèòå â Àíãëèÿ. Òå èìàò ïðàâî äà ðîäÿò êúäåòî ïîæåëàÿò, äàæå è â ïîëèöåéñêèÿ ó÷àñòúê. Íå ñå ó÷óäâàéòå, àêî âèäèòå â Õàéä ïàðê ãðóïà ìëàäè, êîèòî ñòðåëÿò ñ ëúê. Íå, íå ñòå áèëè â ìàøèíà íà âðåìåòî, ïðîñòî âñè÷êè ìîì÷åòà íàä 14 ã. ñà çàäúëæåíè ñïîðåä çàêîíà ïî 2 ÷àñà íà äåí äà ïðàâÿò òîâà. Âñå ïàê ñè âçåìåòå ñâîÿ êîìïëåêò ëúê è ñòðåëè, àêî îòèâàòå â Éîðê, çàùîòî òàì ìîæå äà óáèåòå âñåêè øîòëàíäåö, êîéòî íîñè ñâîèòå.

Никаква тоалетна след 22 часа Ïî-ñêðîìíè ïî îòíîøåíèå íà ñòðàííèòå çàêîíè ñà ñòðàíèòå îò Åâðîïà.  Øâåéöàðèÿ å àáñîëþòíî çàáðàíåíî äà ñå ïóñêà âîäàòà â òîàëåòíàòà ñëåä êàòî íàñòúïè 22 ÷àñà. ßâíî ñïîðåä òàìîøíèòå çàêîíè êîìôîðòúò íà ñúñåäèòå âèíàãè å íà ïúðâî ìÿñòî.  ñòðàíàòà íà øîêîëàäèòå èìà è äðóã çàêîí ñâúðçàí ñ òîàëåòíàòà – íå ìîæå äà ñå õîäè ïî ìàëêà íóæäà, àêî ñè ñå ñúáóäèë ñëåä 10 ÷àñà ñóòðèíòà. Ìîæå áè íàé-ïîëåçíèÿò çàêîí å òîçè â Áåëàðóñ,

74

êúäåòî å áèëî çàäúëæèòåëíî â àïòå÷êàòà íà àâòîìîáèëà äà èìà ïîâå÷å îò òðè ïðåçåðâàòèâà. Òàêà äå, íå ñå çíàå êúäå ùå çàìðúêíåø. Òîâà èçèñêâàíå îáà÷å áèëî îòìåíåíî íàñêîðî. Âíèìàâàéòå, àêî ñè êóïóâàòå ïðàñå âúâ Ôðàíöèÿ. Òàì ùå âè àðåñòóâàò, àêî êðúñòèòå ãðóõòÿùèÿ ñè ëþáèìåö Íàïîëåîí. Àáñîëþòíî çàáðàíåíî å â Ãåðìàíèÿ äà âè ñâúðøè áåíçèíà íà ìàãèñòðàëàòà, òàêà ÷å çàðåæäàéòå äî äóïêà è ñëåä òîâà ñå îòïðàâÿéòå íàòàì.


СМЯХ

Само в Индиана Пи = 4

ßâíî ïðåâîçíèòå ñðåäñòâà ñà åäíà îò ëþáèìèòå òåìè çà ñúçäàâàíå íà òúïè çàêîíè. Íàïðèìåð â Àëàáàìà èìà òàêúâ, êîéòî çàáðàíÿâà äà ñå øîôèðà ñ ïðåâðúçêà íà î÷èòå.  Ìàÿìè ïúê å íåçàêîííî äà ñå êàðà ñêåéòáîðä â ïîëèöåéñêèòå óïðàâëåíèÿ. Àêî áàçóêàòà å ñ âàñ ïðè ïî÷èâêàòà âè â Êåíòúêè äà çíàåòå, ÷å ùå âè àðåñòóâàò. Òàì íå ìîæå äà ñå êðèå îðúæèå ïî-äúëãî îò 1,80 ìåòðà. Íà îáðàòíî íà öåëèÿ ñâÿò â Èíäèàíà ÷èñëîòî „Ïè“ íå å ðàâíî íà 3,14, à íàïðàâî íà 4. Ïàê òàì íÿìà äà èìàòå ïðàâî äà ñè âçåìåòå âàíà, àêî îòèäåòå ìåæäó îêòîìâðè è ìàðò. Ìíîãî âíèìàâàéòå è êîãî êà÷âàòå â êîëàòà ñè, äîêàòî ñòå â Èíäèàíà. Àêî äî âàñ ñåäè ìîìè÷å äî 17 ã. áåç ÷îðàïè ùå áúäåòå ñúäåíè çà èçíàñèëâàíå. Çà âñè÷êè íåîáâúðçàíè æåíè òðÿáâà äà å ÿñíî, ÷å ùå áúäàò îòâåäåíè â çàòâîðà, àêî ñêî÷àò ñ ïàðàøóò â íåäåëÿ âúâ Ôëîðèäà. Âñå ïàê òîâà å òîëêîâà ëîãè÷íî. Ïî ñòðàííîñò íà çàêîíèòå ïúðâåíåö å Îõàéî. Òàì íèêîé íÿìà ïðàâî äà íàïèâà ðèáà. Íà äàìèòå å çàáðàíåíî äà íîñÿò ëà÷åíè îáóâêè, òúé êàòî èìàëî âúçìîæíîñò òå äà îòðàçÿò áåëüîòî èì. Çàêîíúò åñòåñòâåíî íå êàçâà êàêâî äà ïðàâÿò æåíèòå, êîèòî ñà ñ ïàíòàëîí, à èñêàò äà ñà ìîäåðíè. Ñïåöèàëíî ðàçðåøåíèå, çà äà áúäåòå áîñè òðÿáâà äà ñå èñêà â Òåêñàñ. Òî ñòðóâà 5 äîëàðà. Äðóãî ïðåäóïðåæäåíèå çà íåæíèÿ ïîë – àêî ñå îìúæèòå â ùàòà Âúðìîíò, òðÿáâà äà ïîëó÷èòå ïèñìåíî ñúãëàñèå îò ìúæà ñè, çà äà íîñèòå ÷åíå. Çàäúëæèòåëíî ñè íîñåòå ÷àñîâíèê, àêî îòèâàòå â Àéîâà è ñè ãî íàâèéòå äà çâúíè íà âñåêè ïåò ìèíóòè. Òî÷íî òîëêîâà å ïîçâîëåíîòî âðåìå çà öåëóâêà òàì. Àêî èñêàòå äà ñå ïðàâèòå íà êàóáîé, èçáåðåòå ïðàâèëíîòî ìÿñòî. Âúâ âñåêè ñëó÷àé òîâà íå å Êàëèôîðíèÿ, çàùîòî òàì íå ìîæå äà ñå íîñÿò åìáëåìàòè÷íèòå áîòóøè, àêî íÿìàòå ïîíå äâå êðàâè â çàïàñ.  ñúùèÿ ùàò ñà çàáðàíåíè è ëèçàíåòî íà æàáè, èçìèâàíåòî íà àâòîìîáèëà ñ óïîòðåáÿâàíè ãàùè è ÷óïåíåòî íà íàä òðè ÷èíèè íà äåí. Êàòî ãîâîðèì çà ïðîòèâîðå÷èå ìàé íÿìà äà ìîæå äà êàðàòå êîëåëî â Ìàÿìè, êîëêîòî è äà ñòå åêî. Ïðîñòî òàì íå ìîæå

äà ñå èçïîëçâà òàêúâ, àêî íÿìà çâúíöè, à â ñúùîòî âðåìå íå å ðàçðåøåíî íà âåëîñèïåäèñòà äà ïîäàâà çâóêîâè ñèãíàëè. Êîé, àêî íå Áóø, ìîæå äà íàäâèå ãîðíèÿ çàêîí. Òîé çàòàïè ïî ñòðàííîñò âñè÷êè êàòî èçäàäå ñëåäíèÿ – âñåêè ïðåñòúïíèê òðÿáâà äà ïðåäóïðåæäàâà ïèñìåíî èëè óñòíî æåðòâàòà ñè çà òîâà, êîåòî ñìÿòà äà èçâúðøè íàé-ìàëêî äåíîíîùèå ïðåäè òîâà. Íàðóøåíèåòî íà èçèñêâàíåòî ñëóæè êàòî óòåæíÿâàùî âèíàòà îáñòîÿòåëñòâî â ñúäà. Ñïåöèàëíè èçèñêâàíèÿ èìàò êúì ó÷èòåëêèòå â Àðêàíçàñ – âñÿêà îò òÿõ, êîÿòî ñå ïîäñòðèæå êúñî, íÿìà ïðàâî äà èñêà óâåëè÷åíèå íà çàïëàòàòà. Îãðàíè÷åíèÿ èìà è êúì äàìèòå â Èëèíîéñ. Òå íÿìà äà ìîãàò äà ÿçäÿò êîí ñ êúñè ïàíòàëîíè, àêî ñà íàä 90 êã. Çà êàêâî ìîãàò äà âè àðåñòóâàò â Àìåðèêà ëè? Íàïðèìåð, àêî ïúðäèòå â àñàíñüîðà â Òåêñàñ (ñïîêîéíî, íàâñÿêúäå äðóãàäå ìîæå) èëè èçäîèòå êðàâàòà íà äðóã ÷îâåê.  Íþ Äæúðñè ùå âè çàêîï÷àÿò çà åäíîòî ìëÿñêàíå â ðåñòîðàíò, â Çàïàäíà Âèðäæèíèÿ – çà õàïêà îò ÷óæä õàìáóðãåð, à â ×èêàãî, àêî ñå õðàíèòå â ãîðÿùà êúùà. Ñòî äîëàðà ãëîáà ùå îòíåñåòå â ãðàä Ïåíñàêîëà, àêî ñòå æåíà è âçåìåòå, ÷å óìðåòå çàðàäè íåâíèìàòåëíî èçïîëçâàíå íà åëåêòðè÷åñêè óðåä â áàíÿòà. È äàìèòå â Ñåéíò Ëóèñ ñà ìíîãî îùåòåíè. Òå ùå áúäàò îñòàâåíè íà ïðîèçâîëà íà ãîðÿùà ñãðàäà, òúé êàòî ïîæàðíèêàðèòå íÿìàò ïðàâî äà ãè ñïàñÿò, àêî ñà ïî ïåíüîàð, ãîëè èëè ñ íîùíèöà. Èçèñêâàíèÿòà êúì æåíèòå â Îõàéî ñúùî ñà äîñòà ñòðàííè, òúé êàòî âñÿêà áè áèëà àðåñòóâàíà, àêî æèâåå ñ ïîâå÷å îò ÷åòèðè äðóãè äàìè. Çà áîðäåé â Òåíåñè ïúê ñå îáÿâÿâà âñÿêà êúùà, â êîÿòî èìà ïîâå÷å îò 8 æåíè.

Разстрел за пиян шофьор

Ако сте необвързана жена и скочите с парашут в неделя, в щата Флорида ви чака арест

Åäèí îò íàé-òåæêèòå çàêîíè å òîçè â Ñàí Ñàëâàäîð, êúäåòî, çà ðàçëèêà îò íàøàòà ñòðàíà, ãëåäàò ìíîãî ñåðèîçíî íà ïèÿíèòå øîôüîðè. Òàì íÿìà êàê äà ñè ïîçâîëèòå äîðè ÷àøêà áèðà, êàêòî ïðàâÿò ìíîãî îò âîäà÷èòå ó íàñ, òúé êàòî íàêàçàíèåòî çà òîâà å ðàçñòðåë. Ìíîãî ñòðîã å è çàêîíúò â Èíäîíåçèÿ, ñïîðåä êîéòî íàêàçàíèåòî çà ìàñòóðáàöèÿ å îáåçãëàâÿâàíå. Õàâàéñêèòå îñòðîâè ñà ëþáèìà èëè ìå÷òàíà äåñòèíàöèÿ íà ìíîãî õîðà. Àêî îòèâàòå òàì, çíàéòå, ÷å íå å ðàçðåøåíî äà ñè ïúõàòå ìîíåòèòå â óøèòå êîëêîòî è äà âè ñå èñêà. Ïîëîæåíèåòî íà æåíèòå, áëàãîäàðåíèå íà ñòðàííèòå çàêîíè, å òåæêî íåçàâèñèìî îò ñòðàíàòà, â êîÿòî ñà. Íàïðèìåð â Ñàóäèòñêà Àðàáèÿ äàìèòå íå ìîãàò äà ñòàâàò ëåêàðè. Òå îáà÷å íÿìàò ïðàâî è äà áúäàò ïðåãëåæäàíè îò ìúæå. Ñòðàííè ñà è ïîðÿäêèòå â Áàõðåéí, êúäåòî ìåäèê îò ìúæêè ïîë íÿìà ïðàâî äèðåêòíî äà ãëåäà ïîëîâèòå îðãàíè íà æåíà ïðè ïðåãëåä. Òîé èçâúðøâà òîâà êàòî ñå îðèåíòèðà ïî îòðàæåíèåòî èì â îãëåäàëî. Ñàìî â Õîíã Êîíã ñïðàâåäëèâîñòòà âúçòúðæåñòâóâà è çà æåíèòå, êîèòî ñïîðåä çàêîíà ìîãàò ïðåñïîêîéíî äà óáèÿò ìúæà ñè, àêî òîé èì èçíåâåðè. Åäèíñòâåíîòî óñëîâèå å äà íàïðàâÿò òîâà ñ ãîëè ðúöå.

75


ЛУКС

Ïðîäàâàò èìåíèåòî íà Ä’Àðòàíÿí Ïîâå÷åòî ñìå èçðàñíàëè ñ êëàñèêè êàòî íåçàáðàâèìèÿ ïðèêëþ÷åíñêè ðîìàí íà Àëåêñàíäúð Äþìà – áàùà „Òðèìàòà ìóñêåòàðè“. Å, ñåãà ñå îòêðèâà âúçìîæíîñò íà ìèëèîíåðèòå, êîèòî èñêàò äà æèâåÿò â ïðèêàçêà äà íàïðàâÿò òîâà êàòî ñè êóïÿò èìåíèåòî, â êîåòî å æèâÿë ãëàâíèÿò ãåðîé â ðîìàíà – ìëàäèÿò Ä’Àðòàíÿí. Èìåíèåòî ñå íàðè÷à Chateau d‘Arricau-Bordes è ñå íàìèðà â îáëàñòòà Ãàñêîíèÿ âúâ Ôðàíöèÿ. Ñïîðåä èñòîðèÿòà ìó òîé äàòèðà îò åïîõàòà íà òàìïëèåðèòå. Òàêà â ðàçëè÷íèòå âðåìåíà å ñëóæåë çà ïðèþòÿâàíå íà ðèöàðè, à ñúùî ñå å èçïîëçâàë è çà ñòðàíîïðèåìíèöà. Ïðåç 19 âåê îáà÷å å êóïåí îò àíãëèêàíñêàòà öúðêâà. Òÿ ãî ïðåâðúùà â ìÿñòî, êúäåòî äóõîâíèöèòå äà èäâàò è äà âúçñòàíîâÿâàò çäðàâåòî ñè. Èìåíèåòî å ïðèíàäëåæàëî îò 18 âåê. è íà ðîäà Ä’Àðòàíÿí, îò êîéòî å è ìúæúò âäúõíîâèë îáðàçà íà ìóñêåòàðà. Öåíàòà íà êðàñèâàòà ïîñòðîéêà å 3,65 ìëí. åâðî,

Историята на мускетара

êîèòî íàïúëíî ñè çàñëóæàâàò ïðåäâèä êðàñèâàòà îêîëíîñò, ïðåêðàñíèòå ïåéçàæè êúì Ïèðèíåèòå, ðàçêðèâàùè ñå ïðåä ïîãëåäà è èíòåðèîðà º. Çàìúêúò èìà íåâåðîÿòíà èñòîðèÿ, íî ñúâñåì íàñêîðî èçöÿëî å áèë îáíîâåí. Èìîòúò ñå ðàçïîëàãà íà 35 àêðà.  èìåíèåòî èìà 10 ñïàëíè, 5 ãîñòíè, 6 áàíè, íÿêîëêî âúíøíè ïîñòðîéêè, êîíþøíÿ, áàñåéí, è ìíîãî ãîëåìè ëîçîâè ìàñèâè.  öåíòúðà íà ïàðöåëà íà õúëì å ðàçïîëîæåí çàìúêúò, äî êîéòî ñå ñòèãà ïðåç ïîðòàë. Ïîêðàé íåãî èìà ðàçïîëîæåíè ñòúëáîâå è âðàòà, íàìèðàùà ñå äî ïðîñòîðåí ãàðàæ. Èçäèãíàò ïúò, ïîêðèò ñ ìàëêè ðå÷íè êàìú÷åòà, âîäè äî âèíàðíàòà è âúíøíèòå ïîñòðîéêè, à 24 êàìåííè ñòúïàëà ñå èçäèãàò êúì ãëàâíèÿ âõîä è äâîðà íà êàðàóëà.  ñåâåðíàòà ÷àñò íà ñãðàäàòà íàðå÷åíà Ñåí-Æàê, äî ôàìèëíàòà ÷àñò ñå ñòèãà ïðåç âõîä äàòèðàù îò 1585 ã. Âúòðå èìà ñïèðàëîâèäíî ñòúëáèùå, ñ êîåòî ñå îòèâà äî âåëèêîëåïíèòå ãîñòíè è øåñòòå ñòàè â ãëàâíàòà êúùà. Þæíàòà ÷àñò ñå êàçâà Ñåí-Ìèøåë è å ïðèþòèëà ïîìåùåíèå çà

Îò 18 âåê çàìúêúò å ñîáñòâåíîñò íà ãðàô Æàí-Ïîë Ìîíòåñêþ ä’Àðòàíÿí, êîéòî å âóé÷î íà Øàðë äüî Áàç Êàñòåëìîð, ÷îâåêúò âäúõíîâèë îáðàçà íà Ä’Àðòàíÿí. Ùîì ïîñòúïèë íà êðàëñêà ñëóæáà ïðåç 1640 ã., Øàðë ïðèåë ôàìèëíîòî èìå íà ìàéêà ñè Ôðàíñîàç, òúé êàòî ñåìåéñòâîòî º èìàëî ïî-äîáðè ïîçèöèè è ñå íàðåêúë Ä’Àðòàíÿí. Òîé áèë çà÷èñëåí êúì ãâàðäåéöèòå â çàìúêà Ôîíòåíáëî, ñëåä êàòî áèë ïðåïîðú÷àí çà òîçè ïîñò îò êàïèòàíà íà ìóñêåòàðèòå äüî Òðåâèë. Ïúëíî äîâåðèå íà Øàðë èìàë Êðàëÿ Ñëúíöå Ëóè XIV, êîéòî ãî ïîçíàâàë îò äåòå. Íà íåãî ïîâåðÿâàë ãîëÿìà ÷àñò îò òàéíèòå ñè çàäà÷è.  çàìÿíà ä’Àðòàíÿí áèë ïîâèøåí â ëåéòåíàíò, à ïî-êúñíî è â êàïèòàí. Øàðë çàãèâà ïðè îáñàäàòà íà Ìààñòðèõ îò êóðøóì â ãúðëîòî. Íå å èçâåñòíî êúäå å ïîãðåáàí. áèëÿðä è ñíóêúð, àïàðòàìåíò çà ãîñòè, òàâåðíà è âèíàðñêà èçáà. Èìà è îãðîìíà òåðàñà îò 250 êâàäðàòíè ìåòðà, ÷èÿòî ñÿíêà ñå îñèãóðÿâà îò äâà âíóøèòåëíè äúáà è å ñ èçãëåä êúì ëîçåòî è áàñåéíà. Ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò èìîòà å çàëåñåíà, èìà ìíîãî ìåñòà çà åçäà è ïúòåêè. Ëèâàäèòå ïúê ñà îáñèïàíè ñ äèâè öâåòÿ è íàä äóçèíà ðàçëè÷íè âèäà îò ìåñòíè îðõèäåè.

Наздраве със 100-годишно уиски Êàêúâ ëè å âêóñúò íà íàä 100-ãîäèøíî óèñêè, êîåòî å ïðåñòîÿâàëî è îòëåæàâàëî â áëàæåíî íåâåäåíèå çà ñúùåñòâóâàíåòî ìó â Àíòàðêòèêà? Òîâà ùå ðàçáåðå íÿêîé êúñìåòëèÿ, ñëåä êàòî íàñêîðî òðè ùàéãè îò ìàëöîâèÿ àëêîõîë áèëè îòêðèòè â áàðàêàòà íà èçâåñòíèÿ èçñëåäîâàòåë Ñúð Úðíåñò Øåêúëòúí. Òå áèëè èçîñòàâåíè ïðåç 1909 ã. è ìîæå äà ñå êàæå, ÷å òîâà ñà íàé-òúðñåíèòå áóòèëêè ñúñ ñêî÷ íà ñâåòà. Çà ïðúâ ïúò åêèï îò Íîâà Çåëàíäèÿ îòêðèëà ïåò êàñè ñ àëêîõîë â êîëèáàòà íà Øåêúëòúí. Òðè ñúäúðæàëè ðÿäêî ñðåùàíî è ñòàðî óèñêè, à â îñòàíàëèòå äâå èìàëî àâñòðàëèéñêî áðåíäè îò ëèìèòèðàíà ñåðèÿ.  ÷àñò îò ìåñòíèÿ ôîëêëîð ñå ïðåâúðíàëè îáðå÷åíèòå îïèòè íà èçñëåäîâàòåëÿ äà ñòèãíå äî Þæíèÿ ïîëþñ ïðåç 1907 ã. Çàòîâà è çíà÷åíèåòî íà îòêðèòàòà êîëåêöèÿ àëêîõîë äàëå÷ íàäõâúðëÿ ðåàëíàòà º ñòîéíîñò. Ëåäúò äîñòèãíàë äî íÿêîè îò

76

áóòèëêèòå è òå âïîñëåäñòâèå ñå ñ÷óïèëè. Àêî å èìàëî êîíòàêò ìåæäó êîðêîâèòå òàïè è óèñêèòî, âêóñúò íà àëêîõîëà áè òðÿáâàëî äà å óæàñÿâàù. Âúïðåêè òîâà îòêðèâàòåëèòå ìó ñå íàäÿâàò, ÷å íåâåðîÿòíèÿò ñòóä âñå ïàê å ïîìîãíàë çà ñúõðàíÿâàíå íà ÷àñò îò ñêúïàòà òå÷íîñò. Öåíàòà íà òàêàâà áóòèëêà áè áèëà àñòðîíîìè÷íà. Òîâà áè ñå îêàçàëî äàð áîæè è çà ïðîèçâîäèòåëèòå íà ðÿäêîòî øîòëàíäñêî óèñêè, òúé êàòî îðèãèíàëíàòà ðåöåïòà çà íåãî áèëà èçãóáåíà áåçâúçâðàòíî ïðåäè âðåìå.


ЛУКС

Кралски ръкавели Ðúêàâåëèòå íå ñà òîâà, êîåòî áÿõà!  òîâà ùå ñå óáåäèòå, ñëåä êàòî ñå çàïîçíàåòå ñ èäåÿòà íà ëîíäîíñêà ôèðìà, êîÿòî ùå ñúçäàäå ëèìèòèðàíà ñåðèÿ ðúêàâåëè, íàïðàâåíè îò ÷àñòè îò Àñòúí Ìàðòèí-à íà ïðèíö ×àðëç. Ùå áúäàò ïðîèçâåäåíè ñàìî 200 áðîÿ, êîèòî ùå ñòðóâàò ïî 995 àíãëèéñêè ëèðè. Òå ùå áúäàò ïðèäðóæåíè îò êóòèÿ ñ ïðåçåíòàöèÿ çà ïðîäóêòà è ñåðòèôèêàò çà àâòåíòè÷íîñò. Ôèðìàòà „TMB ArtMetal“, êîÿòî ùå ïðîèçâåäå ðúêàâåëèòå, ñå å ñïåöèàëèçèðàëà â íàïðàâàòà íà áèæóòà è ïðîèçâåäåíèÿ íà èçêóñòâîòî, ñúçäàäåíè îò ÷àñòè îò èçâåñòíè êîëè, âëàêîâå èëè ñàìîëåòè. Åäíàòà ÷àñò íà êðàëñêèòå ðúêàâåëè å àáñîëþòíî èäåíòè÷íà ìèíèàòþðíà ñêóëïòóðà íà êîëàòà íà ïðèíöà ìîäåë DB6 Volante. Äðóãàòà ïúê å òî÷íî êîïèå íà äæàíòàòà.

24-каратов фотоапарат Ïî ñëó÷àé 60-ãîäèøíèíàòà íà Íàðîäíà ðåïóáëèêà Êèòàé èçâåñòíàòà ôèðìà „Ëåéêà“ ñúçäàäå íåùî ñïåöèàëíî. Íå, òîâà íå å ïîðåäíîòî êèòàéñêî ìåíòå, à èñòèíñêè 24-êàðàòîâ ôîòîàïàðàò. Åäâà 60 áðîÿ îò áëÿñêàâàòà ìàøèíà ùå áúäàò ñúçäàäåíè. Âñåêè îò òÿõ ùå íîñè ïå÷àò ñ ãîäèíèòå ìåæäó 1949 è 2009. Ðåäêèòå ôîòîàïàðàòè ñà â êîìïëåêò ñúñ ñïåöèàëíî èçðàáîòåíè ÷åðâåíè êóòèè íàïðàâåíè îò òåëåøêà êîæà. Îêîëî òÿõ å óâèò åäèí îò ëþáèìèòå ëîçóíãè íà Ìàî Äçåäóí – „Äà æèâåå Íàðîäíà ðåïóáëèêà Êèòàé“ Ïîñòàâåíà å è ñíèìêà íà ïëîùàäà Òèàíàíìúí. Çëàòíèÿò ôîòîàïàðàò ìîæå äà ñå êóïè ñàìî â Ìàéëàíä, Êèòàé. Îò „Ëåéêà“ ñúùî ñà íàïðàâèëè è îáèêíîâåíà âåðñèÿ íà ïàòðèîòè÷íàòà ìàøèíà. Ëèìèòèðàíàòà ñåðèÿ ùå ñòðóâà 199 900 êèòàéñêè þàíà, êîåòî ñå ðàâíÿâà íà 29 300 äîëàðà.

Диамантена Барби спонсорира дизайнери Çà äà ñúçäàäàò êîëåêöèÿ îò óíèêàëíè êóêëè Áàðáè, ïðîèçâîäèòåëèòå èì îò „Ìàòåë“ ñå ñâúðçàëè ñúñ Ñúâåòà íà Àìåðèêàíñêèòå ìîäíè äèçàéíåðè çà îáù ïðîåêò. 12 ÷ëåíà íà îðãàíèçàöèÿòà íàïðàâèëè íåïîâòîðèì äèçàéí íà êóêëèòå, ñðåä êîèòî èìà è òàêàâà ñ ìàëêà ÷åðíà ðîêëÿ, êîÿòî èìà çà àêñåñîàð èñòèíñêè 6-êàðàòîâè äèàìàíòè. Íåéíàòà öåíà å íàä 4000 äîëàðà. Êóêëèòå ùå áúäàò ïðîäàäåíè íà òúðã êàòî âñè÷êè ñðåäñòâà ùå îòèäàò çà îáðàçîâàòåëíèòå èíèöèàòèâè è îáó÷àâàùè ïðîãðàìè íà Ñúâåòà íà ìîäíèòå äèçàéíåðè.

Под дъжд от тюркоази Êàêâè ëè íå áèæóòà ñà ñúçäàäåíè, íî äèçàéíåðèòå èì âèíàãè èìà ñ êàêâî äà íè èçíåíàäàò. Çà ðîìàíòè÷íèòå è åêñöåíòðè÷íè õîðà ôðåíñêà ôèðìà ñúçäàäå äâå èíòåðåñíè ñåðèè, âñÿêà îò êîèòî ñúäúðæà ïî òðè åêñïîíàòà. Ïúðâàòà îò òÿõ ïðåäñòàâÿ íàñòðîåíèåòî íà äåöàòà, êîèòî èçñêà÷àò íåâúçäúðæàíè îò ó÷èëèùå è ñå âòóðâàò â ãðàäèíèòå íà Ïàðèæ â ñðÿäà ñëåäîáåä. Äðóãàòà ñå êàçâà Ðîìàíòèêà â Ïàðèæ è èçîáðàçÿâà ñïîêîéíàòà ðàçõîäêà íà äâîéêà âëþáåíè ïî óëèöèòå íà ãðàäà. Áèæóòàòà ñ äåöàòà ñúäúðæàò íàé-ðàçëè÷íè èçîáðàæåíèÿ êàòî áàùà, íîñåù íà ðàìåíåòå ñè ñâîÿ ñèí, çàãðèæåíà ìàéêà, êîÿòî ñå ãðèæè çà äåöàòà ñè èëè ìîìè÷åíöå ïîëèòíàëî âúâ âúçäóõà, ñëåä êàòî ñå å õâàíàëî çà áàëîí. Ðîìàíòè÷íàòà ñåðèÿ ïðåäñòàâÿ äâàìà ìëàäè ñåäíàëè ñ ãðúá åäèí êúì äðóã èçãóáåíè â ìå÷òèòå ñè èëè ïðåãúðíàòà äâîéêà ïîä ÷àäúð, êîÿòî ñå ïàçè îò äúæä îò äèàìàíòè, ïåðëè è òþðêîàçè. Öåíàòà íà øåñòòå âèäà áèæóòà îò äâåòå ñåðèè ñà äî $14 000.

77


ЛУКС

Calibre de Cartier

Íàé-ìúæåñòâåíèÿò ÷àñîâíèê Ñàìî è åäèíñòâåíî çà ìúæå, òîâà å ñëîâîñ ú÷ å ò à í è å ò î , êîåòî îïèñâà íîâèÿò ìîäåë ÷àñîâíèê íà Êàðòèå – Calibre de Cartier. Ñâåòîâíîèçâåñòíàòà ìàðêà ÿâíî å îáúðíàëà êóðñà, êîéòî âñè÷êè áðàíäîâå ïîäõâàíàõà ïðåäè íÿêîëêî ãîäèíè – äà çàëàãàò íà ìåòðîñåêñóàëíîñòòà. Òîçè ìîäåë å ïúðâèÿò åêñïîíàò íà Êàðòèå, êîéòî êàòåãîðè÷íî ñå ïðèöåëâà åäèíñòâåíî êúì ñèëíèÿ ïîë. Òîé å ñ äèàìåòúð îò 42 ìèëèìåòðà è å ìíîãî ïî-òúíúê îò ïðåäøåñòâåíèöèòå ñè. Ñ òåçè õàðàêòåðèñòèêè îò ìàðêàòà èñêàò äà ïîäñêàæàò, ÷å ñïîðåä òÿõ ïî-ãîëÿìî íå çíà÷è çàäúëæèòåëíî ïî-ìúæåñòâåíî.

×àñîâíèêúò ìîæå äà ñå êóïè â òðè âàðèàíòà – íàïðàâåí îò ñòîìàíà, ðîçîâî çëàòî èëè êîìáèíàöèÿ îò äâåòå. Ñúùîòî ñå îòíàñÿ è çà öèôåðáëàòà, êîéòî çàñåãà ìîæå äà ñå èçáèðà ìåæäó áÿë, ÷åðåí è øîêîëàäîâîêàôÿâ öâÿò. È òîâà å ñàìî îñíîâíîòî, êîåòî ïðåäëàãà ÷àñîâíèêúò. Òîé ñúùî ïîêàçâà ÷àñîâåòå, ìèíóòèòå, ñåêóíäèòå è äàòàòà ïîñðåäñòâîì ìàëúê îòâîð ïðè 3 ÷àñà.

Характеристики

За дамите

Ñ Calibre de Cartier áðàíäúò ïðåäîñòàâÿ íà êëèåíòèòå ñè êëàñè÷åñêè ÷àñîâíèê ñúñ ñúâðåìåííè àìáèöèè è ÷èñòî ÷àñîâíèêàðñêà òî÷íîñò. Òîé âúïëúùàâà

Åñòåñòâåíî îò Êàðòèå íå ñà çàáðàâèëè äàìèòå. È çà òÿõ ñà íàïðàâèëè íîâ ÷àñîâíèê-áèæó. Òîé ñå íàðè÷à Captive de Cartier è èìà ìíîãî èíòåðåñíà ôîðìà è

ñòðåìåæà íà Êàðòèå ïîñòîÿííî äà ïðàâè èíîâàöèè è òàêà äà ïðåäëàãà íà êëèåíòèòå ñè íàïúëíî óñúâúðøåíñòâàíè ÷àñîâíèöè. Èìåííî â Calibre de Cartier å ïîñòàâåí è ïúðâèÿò àâòîìàòè÷åí ìåõàíèçúì íà çàäâèæâàíå, ñúçäàäåí îò ìàðêàòà. Òîé ñå íàðè÷à calibre 1904 MC.

Варианти

Не телефон, а бижу

Êîìáèíàöèÿòà îò àëóìèíèé, ðóáèíè, êåðàìèêà, íåðúæäàåìà ñòîìàíà è åñòåñòâåíà êîæà íàïîìíÿ íà âñè÷êî äðóãî, íî íå è íà òåëåôîí. Å, íå è îáà÷å çà ïî÷èòàòåëèòå íà Âåðòó, êîèòî çíàÿò, ÷å ìàðêàòà ïðåäëàãà íàèñòèíà ñïåöèàëíè òåëåôîíè ñúñ ñâîé äóõ. Òàêúâ å è ïîñëåäíèÿò èì ìîäåë íàðå÷åí Ayxta, êîéòî å è ïúðâè ñ êàïà÷å çà ìàðêàòà è, ïî êîéòî âå÷å çàïî÷íàõà äà âúçäèøàò ôóòáîëíèòå ñúïðóãè. Èìà äâà âàðèàíòà – ÷åðåí íàïúëíî ìúæêè è òàêúâ, îáëå÷åí â ðîçîâà êîæà, êàòî è äâàòà ñà ñ ðóáèíåíè øàéáè. Äàìñêèÿò èìà âãðàäåí ðóáèí â íàâèãàöèîííèÿ áóòîí. Êðèñòàëúò, êîéòî ïðåäïàçâà âúíøíèÿ ñåíçîðåí äèñïëåé íà òåëåôîíèòå, å èçðàáîòåí îò ñàïôèð. Òåëåôîíúò ñå îòâàðÿ ïîñðåäñòâîì ïëúçãàù ñå áóòîí îòäÿñíî, à çàòâàðÿíåòî å ðú÷íî.  òîçè Âåðòó ñå ïðåäëàãà è ãîëÿìà âãðàäåíà ïàìåò îò 8 GB è ìîæå äà ïîääúðæà âúíøíà êàðòà ñ îùå òîëêîâà îáåì. GPS ïðèåìíèêúò ïúê èìà ìíîãî èíòåðåñíà ôóíêöèÿ íàðå÷åíà Vertu City Brief. Òÿ ñëóæè çà ïúòåâîäèòåë íà ãðàäîâåòå ïî ñâåòà êàòî äàâà ïðåïîðúêè çà çàâåäåíèÿòà â ðåãèîíà. Òåëåôîíúò å ñíàáäåí ñ 3-ìåãàïèêñåëîâà êàìåðà ñ äâîéíà ñâåòêàâèöà è âúçìîæíîñò çà 3G. Îáè÷àéíèòå ìåëîäèè âúâ Ayxta ñà êîìïîçèðàíè îò ãðóïàòà Zero 7. Öåíàòà íà òåëåôîíèòå å ìåæäó 4900 è 6500 åâðî.

78

èçðàáîòêà. Öèôåðáëàòúò íà ìîäåëà å ñ äèàìåòúð 35 ìèëèìåòðà. Òîé å ïîêðèò ñ 18-êàðàòîâî áÿëî çëàòî è å óêðàñåí ñ äèàìàíòè. Ñòúêëîòî, êîåòî ãî ïîêðèâà è ïðåäïàçâà, å ñàïôèðåíî. Çàáåëåæèòåëíî å è òîâà, ÷å ÷àñîâíèêúò ìîæå äà èçäúðæà âúâ âîäà äî 30 ìåòðà. Âúòðåøíèÿò ñïèðàëîâèäåí ìåõàíèçúì å íàïðàâåí îò êâàðö è 3-êàðàòîâè äèàìàíòè. Ñãúâàåìàòà çàêîï÷àëêà íà ÷àñîâíèêà ñúùî å íàïðàâåíà îò 18-êàðàòîâî áÿëî çëàòî.

Телескопът на Галилео с двойник

Çà äà ñå îòáåëåæàò 400 ãîäèíè, îòêàêòî Ãàëèëåî çàïî÷íàë äà ïðàâè íàáëþäåíèÿ íà âñåëåíàòà, èçïîëçâàéêè ïúðâèÿ ñè òåëåñêîï, èòàëèàíñêèÿò äèçàéíåð Îäîàðäî Ôèîðàâàíòè èçðàáîòèë ïðîñò, íî âñå ïàê ìíîãî êðàñèâ òåëåñêîï. Ïúðâèÿò íàáëþäàòåëåí óðåä íà Ãàëèëåî áèë íàïðàâåí ïðåç 1609 ã. Ñåãàøíîòî èçäàíèå íà òåëåñêîïà ïðèòåæàâà ñúùèòå õàðàêòåðèñòèêè – ôîêóñíàòà ìó äúëæèíà å åäèí ìåòúð è ïî ïîäîáåí íà÷èí êàòî ïðè îðèãèíàëà å èçðàáîòåí îò äúðâåíè ìàòåðèàëè. Èäåÿòà å äà ñå ñâúðæå ìèíàëîòî ñ íàñòîÿùåòî. Òîâà íàìåðåíèå ðåôëåêòèðà â êîìáèíàöèÿòà îò èñòîðè÷åñêîòî èçëú÷âàíå íà íîâèÿ òåëåñêîï è ñúâðåìåííèÿ äèçàéí è ìîäåðíà òåõíîëîãèÿ ïðè îïòèêàòà. Íîâèÿò óðåä å íàïðàâåí âúâ Ôëîðåíöèÿ, êúäåòî Ãàëèëåî çàïî÷íàë äà íàñî÷âà ñâîÿ òåëåñêîï êúì íåáåòî, çà äà ãî ïðîó÷âà. Ñ íåãî ìîæå äà ñå èçó÷àâà ñëúí÷åâàòà ñèñòåìà, íàé-âå÷å ëóíàòà, íî ñúùî òàêà è ïëàíåòèòå. Òîé ìîæå äà ñå èçïîëçâà è êàòî äîñòà ìîùåí òåëåñêîï çà íàáëþäåíèå íà çåìÿòà.


ЛУКС

Торта за милион долара Íàé-ñêúïàòà òîðòà â ñâåòà ñúòâîðèõà ñëàäêàðè îò Äàëàñ. Òÿ áå ïðåäñòàâåíà çà ïúðâè ïúò íà åæåãîäíîòî èçëîæåíèå çà ñâàòáè, êîåòî ñå îðãàíèçèðà â ãðàäà. Ñëàäêîòî èçêóøåíèå ñòðóâà 1,3 ìëí. äîëàðà. Òîðòàòà å ïîñèïàíà ñ ìíîæåñòâî ñàïôèðè è 1,2 êàðàòîâè äèàìàíòè. Îòðóïàíà å ñúñ ñðåáúðíà ïðàõîîáðàçíà ãëàçóðà. Çàðàäè öåíàòà ñè, ïðè ïðåäñòàâÿíåòî íà òîðòàòà íà èçëîæåíèåòî â Äàëàñ, òÿ å áèëà åñêîðòèðàíà îò îõðàíèòåëè è ïðèñòèãíàëà íà ìÿñòîòî â áðîíèðàíî ïðåâîçíî ñðåäñòâî. Ñâàòáåíèÿò ñëàäêèø ìîæå äà áúäå ñåðâèðàí íà 360 ãîñòè êàòî ïðîèçâîäèòåëèòå º èç÷èñëèëè, ÷å âñÿêî ïàð÷å ùå ñòðóâà 3125 äîëàðà. „Òàçè ãîäèíà èñêàõìå äà íàïðàâèì íåùî ðàçëè÷íî“, îáÿñíèëè îò ôèðìàòà, èçðàáîòèëà òîðòàòà – „Çàðàäè âëîøåíîòî èêîíîìè÷åñêî ïîëîæåíèå ðåøèõìå äà ñúòâîðèì íåùî, êîåòî áúäåùèòå áóëêè ùå ìîãàò äà âèäÿò è äà ìå÷òàÿò çà íåãî è òàêà äà îòêúñíàò ìèñëèòå ñè îò âñè÷êî îñòàíàëî.“ Âñúùíîñò äðóãà òîðòà äúðæè ðåêîðäà çà íàé-ñêúïà. Òÿ å áèëà íàïðàâåíà 2004 ã. è å ñòðóâàëà 30 ìëí. äîëàðà.

Продават фотоапарат на 180 години Ôîòîàïàðàò íà 180 ãîäèíè ùå áúäå ïðîäàäåí íà òúðã âúâ Âèåíà ïðåç ìàé. Îñâåí ñ âúçðàñòòà ñè, êàìåðàòà âïå÷àòëÿâà è ñ áîãàòàòà ñè èñòîðèÿ. Òÿ ôóíêöèîíèðà ÷ðåç ïðîöåñà, èçìèñëåí îò Ëóè Äàãåð, ïðè êîéòî çà ïîëó÷àâàíå íà èçîáðàæåíèåòî ñå èçïîëçâà ïîñðåáðåíà ìåäíà ïëî÷à. Ñàìàòà êàìåðà å ïðîèçâåäåíà îò çåòÿ íà Äàãåð – Àëôîíñ Æèðî, îò êúäåòî èäâà è èìåòî º – „Æèðî Äàãåðîòèï“. Äîïúëíèòåëíî äîêàçàòåëñòâî çà àâòåíòè÷íîñòòà ìó å è àâòîãðàôúò íà Æèðî âúðõó êîðïóñà.  êîìïëåêò ñ óíèêàëíèÿ ôîòîàïàðàò âúðâè è íàðú÷íèê çà óïîòðåáàòà ìó îò 1939 ã. Èíòåðåñåí å ôàêòúò, ÷å îöåëåëèòå ïîäîáíè êàìåðè ñå áðîÿò íà ïðúñòè è âñè÷êè, áåç îáÿâåíèÿ íà òúðã åêñïîíàò, âå÷å ñà ÷àñò îò êîëåêöèèòå íà íàé-ãîëåìèòå ìóçåè â ñâåòà. Âúïðîñíèÿò åêçåìïëÿð ïúê å áèë â ÷àñòíà êîëåêöèÿ â Ãåðìàíèÿ. Ñïîðåä îãðàíèçàòîðèòå íà òúðãà òîé èìà âñè÷êè øàíñîâå äà ñ÷óïè ðåêîðäà çà íàé-ñêúï ôîòîàïàðàò, êîéòî êúì òîçè ìîìåíò å 576 000 åâðî. Î÷àêâà ñå „Æèðî Äàãåðîòèï“ äà ñå ïðîäàäå çà îêîëî 500–700 õèë. åâðî.

Членски внос от $ 44 000 Âòîðàòà â ñâåòà íàé-âèñîêà ñãðàäà Òàéïå 101 â Êèòàé çàïî÷íà äà íàáèðà ÷ëåíîâå çà íîâèÿ ñè åêñêëóçèâåí ÂÈÏ êëóá. Çà äà ñå ñòàíå ÷àñò îò íåãî îáà÷å, òðÿáâà äà ñå îòãîâàðÿ íà åäíî èçèñêâàíå – äà ìîæå äà ïîõàð÷èòå 44 300 äîëàðà çà äåí. Âñåêè ÷ëåí íà êëóáà èìà äîñòúï äî ñúçäàäåí çà ÂÈÏ-îâåòå ãîëÿì ïàðêèíã è êëþ÷ çà ÷àñòåí àñàíñüîð, êîéòî îòâåæäà ïðàâî íà øåñòèÿ åòàæ íà âèñîêàòà ñãðàäà, êúäåòî ñå íàìèðà ñàìèÿò êëóá. Äîêàòî ÷àêàòå äà ïðèñòèãíåòå, ùå ìîæå äà ñå ï,îãëåçèòå ñúñ ñåëåêöèÿ îò ïóäèíãè, ÷àñòåí äðåøíèê, ñïà ïðîäóêòè íà Øàíåë è íàé-äîáðîòî îò âñè÷êè – ñàìî âàøà ñòàÿ çà çàáàâëåíèÿ, êúäåòî íàéíîâèòå ëóêñîçíè ñòîêè ùå ñå ðàçêðèÿò ïðåä î÷èòå âè. Êëóáúò ùå ïðèåìå åäâà 1000 ÷ëåíà, íî âå÷å 800 îò ìåñòàòà ñà çàåòè.

Най-скъпата купа за пунш Ïðåäñòàâÿòå ëè ñè äà äàäåòå ìèëèîí, çà äà ñå ñäîáèåòå ñ íàé-îáèêíîâåíà êóïà? À äà äàäåòå ïåò ïúòè ïî òîëêîâà? Å äà, íî èìà íÿêîé, êîéòî å äàë 5,9 ìëí. äîëàðà, çà äà ñëîæè âúâ âèòðèíà â õîëà ñè ñòàðèííà ñðåáúðíà êóïà çà ïóíø. Ñ òîâà å ïîñòàâåí íîâ ðåêîðä çà öåíà, ïëàòåíà çà àìåðèêàíñêî ñðåáðî. Êóïàòà å èçðàáîòåíà íÿêúäå ìåæäó 1700 è 1710 ã. è áèëà ïðèòåæàíèå íà Êîìîäîð Äæîøóà Ëîðèíã, ÷èÿòî ñåìåéíà êúùà â Ìàñà÷óçåòñ å çàïàçåíà è äî äíåñ êàòî èñòîðè÷åñêè ïàìåòíèê. Ïðåç 1774 ã. òîé ñå ïðåìåñòèë â Áîñòúí, à äâå ãîäèíè ñëåä òîâà åìèãðèðàë â Ëîíäîí, âçåìàéêè êóïàòà ñúñ ñåáå ñè. Êàêòî èçãëåæäà òÿ áèëà ñêðèòà â êëàäåíåö ïî âðåìå íà ðåâîëþöèÿòà è ñè ñòîÿëà òèõî ñúñ ñåìåéñòâîòî äî ìàðò 2009 ã. Òîãàâà ôîòîãðàôèÿ íà êóïàòà ïîïàäíàëà â àóêöèîííà êúùà, çà äà áúäå îöåíåíà. Íàé-èçíåíàäâàùî äîðè è çà òÿõ öåíàòà íà êóïàòà äîñòèãíàëà ãëàâîçàìàéâàùè ðàçìåðè. Ñïîðåä îöåíêàòà º òÿ ñòðóâàëà ìåæäó 400 000 è 800 000 äîëàðà. Çàòîâà è ïúðâîíà÷àëíàòà ïðåäëîæåíà öåíà áèëà 275 000 äîëàðà, ïðåäè áóêâàëíî äà áúäå íàäâèòà îò äðóãà îôåðòà çà ïîëîâèí ìèëèîí. Øåñò äóøè îæåñòî÷åíî ñå áîðåëè, çà äà îòíåñàò ñðåáúðíàòà êóïà ñúñ ñåáå ñè. Ñëåä êàòî öåíàòà º îáà÷å íàäâèøèëà 3 ìëí., îñòàíàëè ñàìî äâàìà äà íàääàâàò. Íàêðàÿ òÿ áèëà îòêóïåíà îò íåèçâåñòåí êóïóâà÷.

79


ПРОВОКАЦИЯ

© Деяна Павлова

Äâå âîäíè ëèëèè. Åäíè îò íàé-êðàñèâèòå öâåòÿ. Îòêúñíåø ëè ãè – óâÿõâàò. Íå ìîæåì äà ãè îòãëåæäàìå âêúùè â ñàêñèÿ. Íå ñòàâàò è çà áàëêîíà, à âúâ âàíàòà... ìàëêî å íåëîãè÷íî. Àêî èñêàìå äà ñå íàñëàæäàâàìå íà êðàñîòàòà èì òðÿáâà äà ãè ïîòúðñèì ñðåä ïðèðîäàòà. Âúâ âîäèòå íà ðåêèòå, â êèòíèòå åçåðà èëè â êðàñèâèòå âîäîåì÷åòà â ïàðêîâåòå. Íî òàçè äèâà êðàñîòà ñå íóæäàå îò íàøèòå ãðèæè. Íå å äîñòàòú÷íî ñàìî äà íå ÿ óíèùîæàâàìå. Òðÿáâà è äà ÿ ïàçèì. Çà äà èìà ìàëêè ïàòåòà äî ëèëèèòå, à íå íàéëîíîâè ïëèê÷åòà èëè äðóãè áèòîâè îòïàäúöè. Äà ñå çàìèñëèì íàä òîâà ñëåäâàùèÿò ïúò, êîãàòî îòèäåì ñðåä ïðèðîäàòà. È äà íàïðàâèì íàéåëåìåíòàðíîòî – äà ïî÷èñòèì ñëåä ñåáå ñè. Ïðîñòî äà ïðèáåðåì áîêëóêà ñè â ðàíèöàòà. Òàêà è ñëåäâàùèÿò ÷îâåê ùå âèäè ñúùàòà êðàñîòà, à íå íàøèòå ñëåäè!

80

© Радила Радилова

Кое е по-хубаво?

AST 01  

Auto Sport Tourism Magazine

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you