Page 1

www.drachme.com

Δραχμή Περιοδικό για Έλληνες & Φιλέλληνες

Η Ελλάδα διώχνει τα παιδιά της

Ausgabe 5 Dezember 2010 / Januar 2011

Drachme Magazin für Griechen & Griechenlandliebende

Ν Α ΡΕ Ω s ιΔ o α l ετ n θ ί e t Sie ατ s Δι r Ko fü


ÉÍÓÔÉÔÏÕÔÏ ÓÐÏÕÄÙÍ

ÊÕÊËÏÓ

...üðïéïò èÝëåé ðôõ÷ßï ðÜåé ÊÕÊËÏ... ... ðÜíù áðü 100 åðéôõ÷üíôåò êÜèå ÷ñüíï ...

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÁÊÇ ÊÁËÕØÇ ...ðëÞñçò öñïíôéóôçñéáêÞ êÜëõøç óå üëåò ôéò âáèìßäåò ôïõ åêðáéäåõôéêïý óõóôÞìáôïò

ÏËÏÊËÇÑÙÌÅÍÇ ÅÊÐÁÉÄÅÕÓÇ ...ðáñÜëëçëç ïëïêëçñùìÝíç åêðáßäåõóç óôçí ÐëçñïöïñéêÞ êáé óôç ÃëùóóïìÜèåéá.

Sonnenstr. 21 - Tel. 558205 www.cyclus-online.de


Editorial Αγαπητές αναγνώστριες, αγαπητοί αναγνώστες, «Η ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΩΧΝΕΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ» τιτλοφορείται το παρόν τεύχος. Έκφραση λαϊκισμού; Προσπάθεια πρόκλησης του κοινού αισθήματος; Τίποτα από τα δύο. Είναι απλώς η αλήθεια. Είναι η πραγματικότητα που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια και ήρθε να την ενισχύσει η πρόσφατη οικονομική κρίση. Πώς αντιμετωπίζουν την κατάσταση οι νέοι μας; Ποιες είναι οι νέες Ιθάκες που αναζητούν; Μπορεί να γίνει λόγος για ένα νέο «κύμα μετανάστευσης»; Τα ερωτήματα αυτά είναι αντικείμενο του ρεπορτάζ που κάναμε στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Στα πλαίσια της έρευνάς μας, φιλοξενούμε και μια εξέχουσα προσωπικότητα από το χώρο της παιδείας που κάνει τη δική του ανατρεπτική τοποθέτηση. Ο καθηγητής Δρ. Δρ. Δρ. Βασίλης Φθενάκης στέλνει σε μια αποκλειστική συνέντευξη το δικό του αισιόδοξο μήνυμα και καλεί τους νέους να κυνηγήσουν τα όνειρά τους εκτός ελληνικού εδάφους, αν και εφόσον νιώθουν πως δεν αναγνωρίζονται εκεί οι ικανότητές τους. Επίσης, μένοντας πιστοί στην υπόσχεσή μας να δίνουμε βήμα στους νέους, παρουσιάζουμε στη στήλη της «ΠΑΙΔΕΙΑΣ» τα παιδιά του ελληνικού Γυμνασίου που σταδιοδρομούν με επιτυχία στο γερμανικό Gymnasium καθώς και το διαγωνισμό έκθεσης που προκήρυξε το περιοδικό μας. Τέλος, σας στέλνουμε τις χριστουγεννιάτικες ευχές μας σερβίροντάς σας στη στήλη της «ΚΟΥΖΙΝΑΣ» λαχταριστούς κουραμπιέδες. Με εκτίμηση, Ιωάννα Παναγιώτου-Μάμαλη, Εκδότρια-Αρχισυντάκτρια

Liebe Leserinnen, liebe Leser, schon seit Jahren verlassen viele griechische Hochschulabsolventen ihre Heimat, weil sie dort keine berufliche Perspektive für sich sehen. Anders als die griechischen Gastarbeiter der 1960er Jahre will von ihnen kaum einer wieder zurück. Die Wirtschaftskrise verstärkt den Trend zur Auswanderung von Topqualifizierten. So zeigte eine repräsentative Umfrage des Meinungsforschungsinstituts Kapa Research jüngst, dass 70 Prozent der jungen Akademiker in Griechenland erwägen, auszuwandern. In der aktuellen Ausgabe der Drachme lassen wir drei junge Griechen zu Wort kommen, die ihrer Heimat vor Kurzem den Rücken gekehrt haben. Außerdem haben wir zwei Experten zu den grundlegenden Problemen Griechenlands in den Bereichen Bildung und Wirtschaft befragt (S. 14-17). Nicht nur junge Griechen verlassen Griechenland, auch viele Unternehmen geben in der Krise ihre griechischen Standorte auf. Zum Beispiel Aldi: Das Unternehmen war noch nicht einmal zwei Jahre auf dem griechischen Markt, als es im Sommer seinen Rückzug bekannt gab. Über die Gründe spreche ich mit Johanna Panagiotou auf Seite 12. Eine anregende Lektüre wünscht Ihnen Nannette Remmel, stellv. Chefredakteurin

IMPRESSUM

MAGAZIN DRACHME

Die Drachme ist ein unabhängiges Magazin für Griechen & Griechenlandliebende

Ratoldstr. 20 80995 München Tel: (089) 54 78 79 62, (0681) 401 60 68 Mobil: 0163 795 24 19 Fax: (089) 54 78 79 69 Web: www.drachme.com Email: info@drachme.com

Johanna Panagiotou-Mamali: Herausgeberin & Chefredakteurin Nannette Remmel: Stellv. Chefredakteurin Olga Karamitri: Lektorat Dr. Konstantinos Panagiotou: Publizistische Beratung Vassilios Mamalis: Layout/Anzeigengestaltung/Administration Kostas Koromplis: Marketing & Sales Autoren dieser Ausgabe: Elena Panagiotou (Bildung), Eli Kritharaki (Titelthema) Coverpage: Liza Panteliadou

ISSN: 2190-4383 Druck: X-Excitement


Inhalt

BILDUNG Το εξώφυλλο του χριστουγεννιάτικου τεύχους επιμελήθηκε η διακεκριμένη γραφίστρια Λίζα Παντελιάδου. Η Λίζα γεννήθηκε το 1982 στο Μόναχο και μεγάλωσε στη B. Ελλάδα. Σπούδασε Παιδαγωγικά στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και γραφιστική στο ΙΕΚ Βόλου. Τα τελευταία χρόνια ζει και εργάζεται ως δασκάλα στην Αθήνα. Στον ελεύθερο χρόνο της ασχολείται με την εικονογράφηση, τη μουσική και τα κόμικς. Φέτος απέσπασε από δύο πανελλήνιους διαγωνισμούς κόμικς που διοργάνωσαν το περιοδικό "9" της «Ελευθεροτυπίας» και η εφημερίδα "Το ποντίκι" έναν έπαινο και μία διάκριση αντίστοιχα.

Der Weg von der griechischen Schule ins Gymnasium Μια γνωριμία με Έλληνες μαθητές που σταδιοδρομούν στο Gymnasium

6

Wie gerecht ist das deutsche Bildungssystem? Πόσο δίκαιο είναι το γερμανικό εκπαιδευτικό σύστημα;

10

TREFFPUNKT MÜNCHEN

Kalender: Die wichtigsten Ereignisse in unserer Stadt Ημερολόγιο: Τα σημαντικότερα γεγονότα στην πόλη μας

DIALOG

Aldi auf, Aldi zu: Kein Witz! Der Discounter verlässt endgültig den griechischen Markt Γιατί εγκατέλειψε η γερμανική εταιρεία Aldi την ελληνική αγορά;

TITELTHEMA

Online Portfolio: http://www.behance.net/lizapan Email: lizapapaki@hotmail.com

13

Die Jugendlichen & das griechische Bildungssystem Ein Interview mit Professor Dr. Dr. Dr. Wassilios Fthenakis Ποιες είναι οι ευθύνες του εκπαιδευτικού συστήματος; Μια συνέντευξη με τον καθηγητή Δρ. Δρ. Δρ. Βασίλη Φθενάκη

14

Woran liegt das Problem der stagnierenden griechischen Wirtschaft? Ein Interview mit Professor Dr. Georgios Argitis Tο τρίπτυχο Ανεργία, Απασχόληση, Ανταγωνιστικότητα Μια συνέντευξη με τον καθηγητή Οικονομικών Γιώργο Αργείτη

16

Die Drachme verlost Exemplare des Buchs „Bewegt“ & stellt eine Kurzgeschichte der Anthologie vor Η «Δραχμή» κληρώνει αντίτυπα του βιβλίου «Εν κινήσει» & σας παρουσιάζει ένα διήγημα της ανθολογίας

ESSAY

18

Das Absurde & der griechische Alltag Η τέχνη της μετατροπής του παραλόγου σε αυτονόητο

20

REISE

KÜCHE

SPORT

Die Präfektur Pieria - wo die olympischen Götter zu Hause sind Ένα φθινοπωρινό ταξίδι στη μαγευτική Πιερία Kourabiedes mit Walnüssen Μια πρόταση για το χριστουγεννιάτικό σας τραπέζι

Heracles S.V. - Münchens größte griechische Fußballmannschaft Το ιστορικό της ελληνικής ποδοσφαιρικής ομάδας του «Ηρακλή»

DRACHME- FORUM

Die Kommunikationsbrücke mit unseren Lesern Η γέφυρα επικοινωνίας με τους αναγνώστες μας

4

12

Einführung: Jugendliche – Arbeitslosigkeit – Auswanderung Εισαγωγή: Οι νέοι – η ανεργία – η φυγή στο εξωτερικό

FEUILLETON

Das Titelbild der vorliegenden Ausgabe hat die erfolgreiche griechische Illustratorin Liza Panteliadou gestaltet. Die ausgebildete Lehrerin und Graphikerin wurde 1982 in München geboren und ist in Nordgriechenland aufgewachsen. Sie lebt und arbeitet in Athen, wo sie ihre Freizeit der Komischen Kunst widmet. Heuer gewann sie zwei Auszeichnungen bei Komik-Wettbewerben, die große griechische Zeitungen organisierten.

11

22

24

26

27


Ellindex - Ελληνικό δίκτυο H Ellindex δικτυώνει και ενώνει Έλληνες επιχειρηματίες, ελεύθερους επαγγελματίες, ιατρούς, χειρούργους κτλ. της Γερμανίας, Αυστρίας και της Ελβετίας.

Από Σεπτέμβριο 2010 δημοσιεύεται ο έντυπος κατάλογος της Ellindex! Εγγραφείτε μέχρι τον Αύγουστο 2010 και εξασφαλίστε δωρεάν καταχώριση στην έντυπη μορφή!

Επίσης η Ellindex ενισχύει ελληνορθόδοξες ενορίες, Ελληνικές Κοινότητες, ελληνικούς συλλόγους, μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς (NPO's) και ελληνικά εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας

www.ellindex.de ww ή τηλεφωνήστε μας

+49 89 43712626

Dr. med. Thomas Doulas

Praxis für Orthopädie

Bayerstr.27 80335 München Tel.54829206 und 54829207 FAX: 54829208

Sonnenstr. 22 80331 München

Frauenarzt und Geburtshelfer

Sprechzeiten:

Mo-Fr 9-12 Mo,Di,Do 14-18

Dr. med. Panos Bouliopoulos

Tel . 0 8 9 5 9 9 9 7 3 7 2 www.orthon.de


Bildung Fünf Griechen im Gymnasium Simeon, Katerina, Panagiotis, Kleopatra und Paschalis: Fünf griechische Schüler, die bewiesen haben, dass der Sprung vom griechischen ins deutsche Schulsystem nicht etwas Unerreichbares ist. Alle fünf haben die griechische Schule und anschließend die M10 besucht, die ihnen den Weg ins deutsche Gymnasium ermöglicht hat. Jetzt besuchen Simeon, Panagiotis und Katerina das Humboldt-Gymnasium Vaterstetten, Paschalis das Asam-Gymnasium München und die hochbegabte Violinistin Kleopatra das Musikgymnasium in Wien. Ihre Eindrücke von ihrer Ausbildung in der griechischen Schule: sehr positiv. Ihnen wurde die Chance gegeben, die griechische Sprache zu erlernen sowie andere Aspekte der griechischen Lebensund Denkphilosophie zu entwickeln. Gegenüber ihrer neuen Schule waren sie zunächst skeptisch. Ihre Ängste waren hauptsächlich sozialer Natur: der Verlust von alten Schulfreunden und das neue ungewohnte Umfeld. Dennoch hat alle derselbe Gedanke vorangetrieben und motiviert: ihr Wunsch, in Deutschland zu studieren. Dieser wurde von ihren Eltern und den engagierten griechischen Lehrern respektiert und mit vollem Einsatz unterstützt. Drei Monate nach dem Einstieg ins deutsche Gymnasium bestätigen alle ihre höchste Zufriedenheit. Sie wurden mit Herzlichkeit von ihren neuen Mitschülern und Lehrern aufgenommen. Zudem sind sie vom Engagement ihrer Lehrer und den schulischen Räumlichkeiten begeistert. Die Jugendlichen wirken erstaunlich selbstbewusst und sind sich einig, dass der Schulwechsel nur Positives mit sich gebracht hat. Elena Panagiotou

6

ΑΙΕΝ ΑΡΙΣΤΕΥΕΙΝ «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα», έλεγε ο Καζαντζάκης. Κι αυτό περιμένουν ν’ ακούσουν από εμάς οι νέοι. Η επιβεβαίωση πως αξίζουν είναι αυτή που θα τους χαρίσει φτερά, με τα οποία θα διασχίσουν τους ορίζοντες που απλώνονται μπροστά τους. Έτσι έγινε και με τους μαθητές και τις μαθήτριες που αρίστευσαν στο 2o Γυμνάσιο Μονάχου κι εξασφάλισαν το εισιτήριο για μια φοίτηση στο γερμανικό Gymnasium. Ποιοι είναι; Ποιες είναι οι εντυπώσεις τους και πώς αισθάνονται στο νέο περιβάλλον; Ας τους γνωρίσουμε… Συμεών Εκίζογλου (16), o χαρισματικός «Η διδασκαλία γίνεται σε όμορφους χώρους, ενώ οι καθηγητές δείχνουν πάντα πρόθυμοι να μας βοηθήσουν. Ιδιαίτερη εντύπωση μου κάνει το γεγονός ότι όλοι οι μαθητές έχουν το ίδιο επίπεδο επίδοσης. Ωστόσο μου λείπουν οι συμμαθητές μου από το ελληνικό σχολείο, από το οποίο αποκόμισα σημαντικά πράγματα που μπορώ ν’ αξιοποιήσω στο καινούριο σχολείο».

Παναγιώτης Λαγαρτζής (16), το ανήσυχο πνεύμα «Οι απαιτήσεις εδώ είναι πολύ μεγάλες. Πρέπει να αφιερωθείς στο διάβασμα για να τα καταφέρεις. Αυτό δε που μου κάνει εντύπωση είναι ο σεβασμός, με τον οποίο μας αντιμετωπίζουν. Μας αποκαλούν „die Griechen“, γεγονός που καμιά φορά μας φέρνει σε αμηχανία. Ειδικά όταν μας ζητείται να εξηγήσουμε κάποιες ελληνικές ορολογίες που εμφανίζονται πολύ συχνά στα μαθήματά μας…».

Κατερίνα Μπίτιου (16), το κρυφό τα- Κλεοπάτρα Κουλιάνου (16), η ταλαλέντο ντούχα «Κατάφερα να προ«Ήρθα στη Γερμανία σαρμοστώ πολύ πριν τρία χρόνια. Η γρήγορα στο νέο πεφοίτησή μου στην ριβάλλον, μιας και τάξη του Μ10 και η έγινα αμέσως αποδεαγάπη μου για το βιοκτή από καθηγητές λί ήταν οι βάσεις για και συμμαθητές. Οι να με δεχτούν σ’ ένα επιδόσεις μου είναι μουσικό σχολείο της πολύ καλές. Επίσης Βιέννης. Σίγουρα είχα συνέβη και κάτι πολύ θέσει υψηλούς στόσημαντικό: απέκτησα επιτέλους σιγουριά χους, αλλά με τη δύναμη της θέλησής για τον εαυτό μου και τις ικανότητές μου». μου τους πραγματοποίησα. Αυτό που ▶


126

ς έ τ η θ α μ ς ε τ επιτυχόν έτος το σχολικό 2009 - 2010

; ο ί α χ Τυ χίο πάει... υ τ π ι ε λ έ θ ς ...όποιο

Tel: 08

1 München -Str. 16 - 8033 m el ilh W gzo / Her e.de .cyclus-onlin - Sonnenstr. 21 internet: www ungszentrum ul de ch s. S sy s tilu ul yc C us@m 73 email: cycl x: 089 / 52 76 Fa 05 82 55 9/


Bildung με ενθουσιάζει εδώ είναι ότι μαθητές και καθηγητές δείχνουν ιδιαίτερο θαυμασμό για τη χώρα μου». Πασχάλης Μπακάλης (17), ο επιστήμονας «Η απόφασή μου να φοιτήσω στο γερμανικό Gymnasium, στο οποίο βρίσκομαι για δεύτερη συνεχή χρονιά, επιβεβαιώνεται καθημερινά. Ο τρόπος λειτουργίας, η οργάνωση, η αξιοκρατία και η άψογη συνεργασία μεταξύ μαθητών και καθηγητών έχουν τονώσει την αυτοπεποίθησή μου. Όλα δείχνουν πως ο δρόμος για σπουδές Φυσικής σε γερμανικό Πανεπιστήμιο είναι ανοιχτός».

Μαθητικός Διαγωνισμός Έκθεσης Schülerwettbewerb Η Δραχμή προκηρύσσει μαθητικό διαγωνισμό έκθεσης με ημερομηνία λήξης την 28η Φεβρουαρίου 2011. Αν είσαι μαθητής/μαθήτρια Γυμνασίου ή Λυκείου στη Γερμανία, στείλε μας μια έκθεση ιδεών με θέμα: «Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της

φοίτησης σε ελληνικό σχολείο της Γερμανίας» Όσα μας είπαν τα παιδιά ήταν πολύ ενθαρρυντικά. Η ιστορία τους μοιάζει σαν παραμύθι, μιας και για πρώτη φορά στην τεσσαρακονταετή „Vorteile und Nachteile des Besuchs einer grieπαρουσία του ελληνικού σχολείου καταφέρνουν μαθητές να μεταβούν chischen Schule in Deutschland“ μέσω οργανωμένης προσπάθειας κι όχι χάρη σε ατομική τους πρωτοβουλία στο γερμανικό Gymnasium και να ξεχωρίσουν. Τι θα ήταν όμως Η έκθεση (περίπου 1.000 λέξεις) θα πρέπει να ένα παραμύθι χωρίς τους αφανείς ήρωες, αυτούς που κινούν τα αόρατα είναι γραμμένη στην ελληνική γλώσσα και να νήματα; Εκείνοι είναι δίχως άλλο οι γονείς των παιδιών, οι οποίοι κασυνοδεύεται από μία σύντομη περίληψη (περίπου τέκριναν την έλλειψη ενημέρωσης από πλευράς σχολείου για τις δυνα300 λέξεις) στη γερμανική. τότητες που παρέχει η φοίτηση στο M-Zug. Σημαντικό ήταν όμως και το έργο των καθηγητών. Από τους τελευταίους ξεχώρισε χάρη στο ασυΗ καλύτερη έκθεση θα δημοσιευτεί στη στήλη γκράτητο πάθος του για την παιδεία και την ενεργή ενασχόλησή του BILDUNG/ΠΑΙΔΕΙΑ με την υπογραφή και με το μέλλον των νέων ο καθηγητής των Γερμανικών, Δημήτρης Χρητην παρουσίαση του βραβευμένου. Επίσης σε μπάκης, το όνομα του οποίου μνημονεύτηκε ουκ ολίγες φορές κατά περιμένουν πολλά δώρα καθώς και ένα συμβολικό τη διάρκεια της συνάντησής μας με τους γονείς και τα παιδιά. Ο ίδιος, χρηματικό ποσό. όταν ρωτήθηκε γιατί επέμενε τόσο πολύ να απορροφηθούν οι παραπάνω μαθητές σε γερμανικό σχολικό περιβάλλον, δήλωσε: «Σέβομαι και Για περισσότερες πληροφορίες μπορείς να αγαπώ την ελληνόγλωσση εκπαίδευση, την οποία και υπηρετώ τόσα χρόαποταθείς στο info@drachme.com. νια. Ωστόσο, βλέποντας τη λαχτάρα αυτών των παιδιών να σπουδάσουν στη Γερμανία, τους ενθάρρυνα να φοιτήσουν σε γερμανικό Gymnasium, ώστε να είναι ανταγωνιστικοί στο εδώ Πανεπιστήμιο, αλλά και για να απολαύσουν το δικαίωμά τους να ζουν και να εξελίσIm Hause Hieber-Lindberg Musikinstitut σονται σε ένα δικαιότερο και αξιοκρατικότερο περιβάλλον. Ξέρετε, στο ελληνικό σχολείο δεν εκτιμάται Tel: 089 / 55 07 95 59 www.musikinstitutgenima.de δυστυχώς η ιδιαιτερότητα των μαθητών. Πρέπει όμως Unterricht an allen Instrumenten να συνειδητοποιήσουμε επιτέλους πόσο σημαντικές είναι οι διαφορετικές Unterricht ικανότητες που έχει καθένας απ’ αυτούς και να τις Studio αξιοποιήσουμε».

Bands

E B E L R E

Events

Sonnenstr. 15 80331 München

8

K I S MU

Instrumental Vocal Theorie Harmonie Gehörbildung Früherziehung Music-Producing Musik & Computer Lehrkraft-Ausbildung


Minimarket Ipiros

Ihr Spezialist f端r griechische Weine und Lebensmittel

HELENE-WESSEL-BOGEN 10 80939 M端nchen Tel.:

089-3142630 089-3139505 Fax.: 089-3145880 email:info@atlas-import.de


Bildung

Durchschnittlich ungerecht ≠ gerecht

Deutsches Schulsystem im Fokus Deutsche Schüler sind besser und ihr Schulsystem ist gerechter geworden – so die Bilanz der aktuellen PISA-Studie (2010). Deutschland liegt damit international endlich im Mittelfeld.

Die besseren Noten bei PISA gehen dabei vor allem auf eine Leistungssteigerung der „schwachen“ Schüler und der Schüler mit Migrationshintergrund zurück. Es gibt also – verglichen mit der Situation vor knapp zehn Jahren – mehr Chancengleichheit im Bildungssystem. Eine positive, ja tröstliche Nachricht. Denn der Schock, dass Deutschland bei der ersten PISA-Studie 2001 als Weltmeister der Ungerechtigkeit identifiziert wurde, sitzt noch immer vielen im Nacken. Damals hingen die Leistungen der Schüler hierzulande so stark wie in keinem anderen PISA-getesteten OECD-Land von ihrer sozialen Herkunft ab. Heute liegt Deutschland gleichauf mit Dänemark, Großbritannien oder Frankreich. Aber nur, weil es hier nun „durchschnittlich ungerecht“ zugeht, heißt das noch lange nicht, dass das deutsche Bildungssystem wirklich gerecht ist: Schüler aus Familien, deren Eltern nicht in Deutschland geboren wurden, schnitten bei der aktuellen PISA-Studie im Schnitt um 56 Punkte schlechter ab als gleichaltrige Mitschüler. Das bedeutet, sie liegen mit ihrem Lernfortschritt – insbesondere bei der Lesekompetenz – durchschnittlich ein gutes Jahr zurück. Möglicherweise zeigen sich die Wirkungen der Maßnahmen, die in den vergangenen Jahren zur Verbesserung der frühkindlichen Sprachförderung ergriffen wurden, erst in der nächsten PISA-Studie. Fest steht aber: In Deutschland bieten vergleichsweise wenige (weiterführende) Schulen eine Sprachförderung für Schüler mit Migrationshintergrund an¹. Die PISA-Studie identifiziert Proble-

10

me, sie zeigt aber längst nicht alle kri- abschluss“, sagte Becking. Der Präsitischen Fragen des deutschen Schul- dent der Griechischen Akademie, Prof. systems und auch keine Lösungen Dr. Wassilios E. Fthenakis, sieht die auf. Um diese etwas umfassendere Ursachen für dieses Phänomen vor alSichtweise ging es bei der Podiums- lem in der Früherziehung: „Damit Judiskussion zum Thema „Bildung als gendliche in der Schule nicht versagen, Voraussetzung für Wohlstand“, die im müssen sie bereits im Kindergarten Oktober in München stattfand. Ne- von besser ausgebildeten Fachkräften ben der Benachteiligung von sozial individuell betreut werden“. Er forderschwachen Schülern und Schülern mit te, die Erzieherausbildung zum HochMigrationshintergrund kritisierten die schulstudium auszubauen. Außerdem Experten auf dem Podium, dass das kritisierte er die fehlende Verbindung Bildungssystem zu wenige Akademi- zwischen den einzelnen Bildungsetapker hervorbringt: „Nach verschiedenen pen: „Wir müssen den Lehrplan der Prognosen werden schon ab 2014 zwi- frühkindlichen Erziehung im Kinderschen 180.000 und 490.000 Akademi- garten besser mit dem Lehrplan der ker fehlen, vor allem Ingenieure und Grundschule abstimmen. Momentan Naturwissenschaftler, Tendenz stei- funktioniert unser Bildungssystem wie gend“, sagte Dr. Wolfgang Heubisch, ein Hochhaus, bei dem es keine VerBayerischer Staatsminister für Wis- bindungen zwischen den Stockwerken senschaft, Forschung und Kunst. Es sei gibt.“ daher wichtig, mehr Menschen für ein Viele Vorschläge wurden auf dem PoStudium zu begeistern und besonders dium geäußert und, sicher, fast alles Mädchen stärker für den technischen kostet Geld. Diesen Fakt betonte auch Bereich zu motivieren. Dazu müsse Stavros Konstantinidis, Bezirksvordie Lehrerausbildung gestärkt werden. sitzender der Europa Union München: Außerdem müsse das Studium libera- „Wohlstand braucht Bildung und Billisiert werden. „Das Abitur darf nicht dung braucht Geld. Daran ändert auch immer Voraussetzung für eine weiter- die Finanzkrise nichts. Wir dürfen führende Bildung sein, man muss ver- diesen Zusammenhang jetzt nicht verschiedene Bildungswege anbieten“, so gessen, sonst stecken wir bald in einer Heubisch. Bildungskrise.“ Bernd Becking, Vorsitzender der Geschäftsführung der Agentur für ¹ www.spiegel.de/schulspiegel/wisArbeit München, kritisierte, dass es sen/0,1518,733310,00.html (9.12.2010) in Deutschland zu viele Abbrecher in ² Zu Recht betonen Kritiker immer wieder, dass Pisa Schule, Lehre und Studium gibt. „Etwa nur einen kleinen Ausschnitt aus der schulischen 80.000 Jugendliche jährlich verlassen Realität zeigt. Allgemeinwissen, musische oder die Schule ohne Abschluss. 380.000 historische Bildung fragt sie beispielsweise nicht ab. stecken in Übergangssystemen wie Auch die Klassengröße, die noch immer häufig bei Fortbildungen oder sozialen Projek- über 30 Schülern liegt, erfasst sie nicht. ten. Und von den 20- bis 29-Jährigen haben etwa 15 Prozent keinen Berufs-


Treffpunkt München

Mein Kalender - Το ημερολόγιό μου Τα μεγαλύτερα ονόματα της ηπειρωτικής μουσικής σκηνής στην αίθουσα Löwenbräukeller Πού θα γιορτάσω τα Χριστούγεννα; Παραδοσιακά και οικογενειακά στην εκδήλωση της Ηπειρωτικής Κοινότητας Μονάχου και του Συλλόγου «Το Σούλι». Πού; Löwenbräukeller, Nymphenburger Straße 2 (U1, στάση Stiglmaierplatz) Πότε: 25.12. (17:00 – 02:00) Τι θα ακούσω; Την ορχήστρα του Διαμαντάκη Τζάρα, τον Πέτρο Λούκα Χαλκιά στο κλαρίνο, τον Αντώνη Κυρίτση και το Μάκη Κιάμο στο τραγούδι.

50 χρόνια ελληνικής παρουσίας στο Μόναχο Mit dem markanten Titel "Integriert!? Hier und Dort die Heimat" veranstalteten die Griechen in München ein interessantes Kulturfest im Gasteig. Nach dem Motto (frei nach Max Frisch) "Wir baten um Arbeitskräfte und es kamen Menschen" ging es auf dem „Gastarbeiter Fest“ auch sehr menschlich zu. So wurden die Emotionen des Abschiedes von der Heimat, die ersten bitteren Stunden in der Fremde, das Sich-Zu-Recht-Finden sowie die Perspektive der jüngeren Generation angesprochen. Wie? So wie es die Münchner Griechen immer machen: mit Musik, literarischen Einlagen, Filmausschnitten, Zeugenaussagen, Satire und natürlich Tanz!

Griechisches Symposium à la Omilos Neue mediterrane Wege entdecken

Τι θα πληρώσω; Ενήλικες: 10€, παιδιά ως 18 ετών: 5€. Παιδιά κάτω των 12 ετών: είσοδος ελεύθερη.

Σ’ ένα τεράστιο μαγειρείο μετατράπηκαν οι χώροι της εταιρείας «ΟΜΙΛΟΣ» με την παρουσία ηχηρών ονομάτων από το χώρο της ελληνικής γαστρονομίας να παρουσιάζουν σύγχρονες gourmet τάσεις. Το κοινό είχε τη δυνατότητα να παρακολουθήσει τη διαδικασία του μαγειρέματος και να δοκιμάσει τις μεσογειακές λιχουδιές, τις οποίες συνόδευαν επιλεγμένα ελληνικά κρασιά. Για το άρωμά του και τη μοναδική του γεύση ξεχώρισε ο οίνος «Μέγα Σπήλαιο».

Verleihung des Integrationspreises 2010 in Oberbayern Und der Ehrenpreis geht… an den Erzpriester Apostolos Malamoussis!

«Ψυχή βαθιά» Η ταινία που μας έφερε αντιμέτωπους με τον εμφύλιο πόλεμο

Για το πολύπλευρο έργο του και την προσφορά του στην αγαστή συμβίωση Ελλήνων και Βαυαρών βραβεύτηκε για τρίτη φορά ο π. Απόστολος Μαλαμούσης από την Κυβέρνηση της Άνω Βαυαρίας. Διά χειρός του Προέδρου της, Christoph Hillenbrand, έλαβε αυτή τη φορά τη Βαυαρική Στήλη. Σημειωτέον: Ο π. Μαλαμούσης είναι ο πρώτος στα χρονικά που τιμήθηκε με το επίσημο παράσημο της Κυβέρνησης. Η τελετή πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της εορταστικής επίδοσης βραβείων σε βαυαρικούς συλλόγους για την επιτυχημένη εφαρμογή προγραμμάτων ενσωμάτωσης.

Im November fand die 24. griechische Filmwoche im Gasteig statt. Was uns besonders berührt hat, war der neue Film „With heart and soul“. Zur Geschichte: Zwei Brüder kämpfen in den Bergen von West-Makedonien für ein besseres Griechenland, jedoch in gegensätzlichen Lagern. Regisseur Pantelis Voulgaris erinnerte uns mit diesem Film an die Tausende von Opfern des griechischen Bürgerkriegs, die beide Lager zu beklagen hatten. Ein Krieg, den niemand gewann und bei dem Griechenland der große Verlierer war.

11


Dialog Die Chefredakteurinnen diskutieren über den Rückzug von Aldi aus Griechenland

Bald geht wieder ein ereignisreiches Jahr zu Ende… Ein Thema, das uns 2011 weiter beschäftigen wird, ist sicherlich die Krise in Griechenland. Die hohe Arbeitslosigkeit lässt viele Menschen verzweifeln. Jeden Tag lese ich über Pleiten, Entlassungen, Lohnkürzungen und Streiks …

Οι αρχισυντάκτριες συζητούν για την απόσυρση της εταιρείας Aldi από την Ελλάδα

Ένα ακόμη περιπετειώδες έτος φτάνει σύντομα στο τέλος του... Το θέμα που βλέπω να συνεχίζει να μας απασχολεί και το 2011 είναι σίγουρα η κρίση στην Ελλάδα. Η υψηλή ανεργία έχει φέρει πολλούς ανθρώπους σε απόγνωση. Καθημερινά διαβάζω για πτωχεύσεις, απολύσεις, περικοπές μισθών και απεργίες ...

…und eine Besserung der Lage ist nicht in Sicht. Im Gegenteil, die Ar- … και δεν προβλέπεται βελτίωση της κατάστασης. Αντίθετα, η ανεργία πρόbeitslosigkeit soll sogar weiter steigen. Laufend gehen Familienunter- κειται ν’ αυξηθεί περαιτέρω. Δεν είναι μόνο οι οικογενειακές επιχειρήσεις που nehmen in Konkurs, aber auch internationale Konzerne verlassen den πτωχεύουν, αλλά και διεθνείς όμιλοι επιχειρήσεων εγκαταλείπουν την ελgriechischen Markt. Ein überraschendes Beispiel: Aldis Rückzug aus ληνική αγορά. Ένα παράδειγμα που προκάλεσε έκπληξη: Η αποχώρηση της Griechenland. Ende Dezember schließt die letzte der insgesamt 38 grie- εταιρείας Aldi από την Ελλάδα. Τέλη Δεκεμβρίου κλείνει και το τελευταίο chischen Aldi-Filialen. Dabei hatte die Konzernleitung ganz große Pläαπό τα 38 υποκαταστήματα. Παρόλο που η διεύθυνση είχε πολύ μεγάλα σχέne, als sie Ende 2008 in Griechenland gestartet ist. 400 Filialen wollte δια, όταν ο όμιλος εγκαταστάθηκε στα τέλη του 2008 στην Ελλάδα. Σχεδίαζε sie innerhalb der nächsten zehn Jahre eröffnen. Sie hatten schon fast eine Milliarde Euro in den neuen Markt investiert. Und jetzt landen die μάλιστα ν’ ανοίξει 400 καταστήματα μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια, ενώ είχε ήδη επενδύσει σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Και τώρα ενδέχεται να rund 700 Angestellten vielleicht auf der Straße… μείνουν περίπου 700 εργαζόμενοι στο δρόμο… Ja, und das in Nordgriechenland, wo die Arbeitslosigkeit ohnehin am Ναι, και όλα αυτά συμβαίνουν στη Βόρεια Ελλάδα, όπου η ανεργία βρίσκεhöchsten ist. In Thessaloniki ist sie vor kurzem auf 24 Prozent gestieται σε πολύ υψηλά επίπεδα. Στη Θεσσαλονίκη έφτασε πρόσφατα στο 24 τοις gen. Da gibt es wenig Hoffnung, schnell eine neue Stelle zu finden. εκατό. Οι ελπίδες να βρουν γρήγορα μια νέα θέση εργασίας είναι ελάχιστες. Zumindest hat sich Aldi gegenüber seinen griechischen Angestellten verpflichtet, ihre Arbeitsplätze im Fall des Verkaufs an Lidl oder AlfaBeta zu sichern: Wenn die Filialen an einen anderen Discounter verkauft werden, dann nur, wenn dieser die ehemaligen Aldi-Mitarbeiter auch übernimmt. Der ewige Rivale Lidl, gegen den Aldi das Spiel in Griechenland verloren hat, würde dann vielleicht zum „Robin Hood“ der arbeitslosen Aldi-Mitarbeiter. Unglaublich!

Τουλάχιστον η εταιρεία δεσμεύτηκε έναντι των υπαλλήλων ότι θα τους εξασφαλίσει τις θέσεις εργασίας τους. Αυτό θα γίνει μόνο στην περίπτωση που η Lidl ή η ΑΛΦΑ ΒΗΤΑ αγοράσει τα υποκαταστήματα και προσλάβει το πρώην εργατικό δυναμικό της Aldi. Ο αιώνιος αντίπαλος Lidl, από τον οποίο η Aldi έχασε το παιχνίδι στην Ελλάδα, θα ήταν σ’ αυτήν την περίπτωση ο «Ρομπέν των Δασών» του απολυμένου προσωπικού. Απίστευτο!

Glaubst du wirklich, dass der Konkurrenzkampf mit Lidl der Grund für Πιστεύεις πραγματικά ότι για την αποτυχία ευθύνεται ο ανταγωνισμός με das Scheitern war? Aldi selbst hat seine Entscheidung für den Rückzug τη Lidl; Η Aldi από την πλευρά της αναφέρει ως λόγο για την αποχώρησή nur mit dem Verweis auf die Wirtschaftskrise begründet. Irgendwie της την υπάρχουσα οικονομική κρίση. Δε με πείθουν όλα αυτά. Άλλωστε η überzeugt mich das alles nicht. Aldi kannte seine Konkurrenten auf Aldi γνώριζε εκ των προτέρων τον ανταγωνισμό της στην ελληνική αγορά, dem griechischen Markt und harten Wettbewerb hat das Unternehmen ο οποίος είναι έντονος και σε άλλες χώρες όπου εδρεύει. Είναι πάντως η auch in anderen Ländern. Es ist das erste Mal, dass Aldi ein Land verlässt, in dem es schon Filialen eröffnet hatte. Ich glaube, da steckt noch πρώτη φορά που η εν λόγω εταιρεία εγκαταλείπει μια χώρα στην οποία είχε etwas Anderes dahinter. Die griechischen Aldi-Arbeitnehmer sprachen ήδη ανοίξει υποκαταστήματα. Νομίζω ότι κάτι άλλο κρύβεται πίσω από όλα zum Beispiel auch über Missmanagement in der Führungsebene und αυτά. Οι υπάλληλοι μιλούν για κακοδιαχείριση από πλευράς διοίκησης και von interner Korruption. εσωτερική διαφθορά. Eigentlich ist es auch paradox, dass Aldi vorgibt, sich wegen der Wirtschaftskrise zurückzuziehen. Die Discounter müssten doch eigentlich die größten Nutznießer des Konjunkturabschwungs sein, oder? Und darunter müssen nun wieder die „kleinen“ Angestellten leiden, denen Aldi einen geradezu paradiesischen Arbeitsplatz versprach. Viele von ihnen sind Griechen, die aus Deutschland gekommen sind. Einige haben hier sogar einen sicheren Job aufgegeben. Wenigstens haben die Demonstrationen und Nachverhandlungen mit der Konzernleitung am Ende doch etwas gebracht: Eine faire Abfindung und eine Hoffnung auf einen neuen Job, falls es mit der Übernahme der Filialen durch einen anderen Discounter klappt.

Όντως, είναι παράδοξο ν’ αποσύρεται λόγω της οικονομικής κρίσης. Καταστήματα με φθηνά προϊόντα συνήθως ευνοούνται σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, έτσι δεν είναι; Και την πληρώνουν τώρα οι "μικροί" εργαζόμενοι, που τους υποσχέθηκαν λαγούς με πετραχήλια. Πολλοί από αυτούς είναι Έλληνες της Γερμανίας, κάποιοι από τους οποίους είχαν εγκαταλείψει τις σίγουρες δουλειές τους εδώ. Τουλάχιστον από τις διαδηλώσεις και τις διαπραγματεύσεις με τη διοίκηση βγήκε στο τέλος κάτι: Μια δίκαιη αποζημίωση και μια ελπίδα για μια νέα θέση εργασίας, εάν και εφόσον πραγματοποιηθεί η πώληση των υποκαταστημάτων σε άλλη εταιρεία.

Das ist schon ein Trostpflaster. Man kann nur hoffen, dass die Men- Αυτή είναι μια μικρή παρηγοριά. Ας ελπίσουμε ότι οι άνθρωποι δε θα απογοschen von ihrem neuen Arbeitgeber nicht wieder so enttäuscht werden. ητευτούν και πάλι από το νέο τους εργοδότη.

12


Titelthema

Η ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΩΧΝΕΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Εννιά στους δέκα Έλληνες έχουν σκεφτεί να φύγουν στο εξωτερικό για δουλειά*

Απογοήτευση, αγανάκτηση, αβεβαιότητα. Αυτά είναι τα συναισθήματα που προκαλεί η ανεργία σε πολλούς νέους που θέλουν να δημιουργήσουν και να αισθάνονται ότι αξιοποιούνται. Έχοντας ως όπλα τα πτυχία και τα προσόντα τους, επιδίδονται σε μια διαρκή αναζήτηση εργασίας είτε στο δημόσιο τομέα των πελατειακών σχέσεων και της διαφθοράς, είτε στον ιδιωτικό τομέα όπου επικρατούν συνθήκες προχειρότητας και αφερεγγυότητας αλά Γκρέκο. Κι έπειτα έρχεται η απόρριψη εκατέρωθεν. Από τη μία, τους απορρίπτει ο υποψήφιος εργοδότης, και από την άλλη, οι ίδιοι αρνούνται να εργαστούν υπό συνθήκες που δεν τους προσφέρουν αυτά που δικαιωματικά αξίζουν. Ρομαντικές θεωρίες τύπου «με τη δύναμη της θέλησης πετυχαίνεις τους στόχους σου» δεν τους πείθουν πια…

τάση – γνωστή και ως φαινόμενο brain drain (διαρροή εγκεφάλων) – ως το «νέο κύμα μετανάστευσης». Από σεβασμό στην εκλιπούσα γιαγιά μου, που έζησε σε πραγματικές συνθήκες μετανάστευσης, επιτρέψτε μου να μην αποδεχτώ τον όρο. Οι τότε μετανάστες – στην πλειονότητά τους αγράμματοι, σε αντίθεση με το εν λόγω απόδημο εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό – δέχτηκαν μια πρόσκληση, υποβλήθηκαν σε συγκεκριμένες διαδικασίες, έγινε η καταγραφή τους και ξεκίνησαν για τα «ξένα», όπου βίωσαν πρωτόγνωρες καταστάσεις. Οι σύγχρονοι «μετανάστες» έχοντας ήδη την εμπειρία του εξωτερικού (Erasmus, μεταπτυχιακά) έχουν γίνει πλέον ειδικοί στην άρση βαλιτσών. Έπειτα ο όρος «μετανάστευση» χάνει την αρχική του σημασία, καθώς ζούμε σ’ ένα «παγκόσμιο χωριό» χωρίς σύνορα, όπως υποστηρίζει και ο καθηγητής Παιδαγωγικών, Ψυχολογίας και Ανθρωπολογίας Βασίλης Φθενάκης στην αποκλειστική συνέντευξη που μας παραχώρησε. Ποιος ευθύνεται όμως για την εγχώρια ανεργία που διώχνει όλο και περισσότερους νέους και η οποία σύμφωνα με επίσημες προβλέψεις θα ξεπεράσει το 2011 το 14,5%; Πώς θα μπορούσε η Ελλάδα να βγει απ’ αυτή τη δίνη; Ποια είναι η θέση της στη διεθνή σκηνή του ανταγωνισμού; Τις απαντήσεις φιλοδοξούμε να δώσουμε μέσω της συνέντευξης με τον καθηγητή Οικονομικών Γιώργο Αργείτη, ο οποίος σχολιάζει τους κρατικούς σχεδιασμούς, τη μείωση μισθών, την ανικανότητα του ιδιωτικού τομέα, τις επενδύσεις που θα μπορούσαν να γίνουν και δε γίνονται, αλλά και το ενδεχόμενο εξάρτησης της Ελλάδας από ξένους επενδυτές…

Παράλληλα βρίσκονται αντιμέτωποι με δύο νέες τάσεις της μόδας. Η μία λέγεται «συμβάσεις εργασίας περιορισμένης διάρκειας» - κοινώς, παρηγοριά στον άρρωστο. Την άλλη τη βαφτίσαμε «οικονομική κρίση». Συνομιλώντας Υ.Γ. Υπάρχουν σαφώς και οι νέοι που τολμάμε νέους που βιώνουν την κατάσταση, νε και τα καταφέρνουν περίφημα στη χώρα ακούσαμε συχνά να λένε ότι η τελευ- τους. Διευκρινίζουμε ότι δεν αποτελούν αντιταία ήταν απλά το πρόσχημα για να κείμενο έρευνας του φακέλου μας που είναι «παγώσουν» όλα. Ψάχνοντας για μια αποκλειστικά αφιερωμένος σ’ αυτούς που διέξοδο, καταφεύγουν στο εξωτερικό φεύγουν. με προτίμηση στις αγγλοσαξονικές χώρες. Παρά τα προβλήματα που εντο- * Έρευνα της εταιρείας ανθρώπινου δυναμιπίζονται και εκεί, η κίνηση της φυγής κού Μanpower μοιάζει να είναι η σωτήρια λύση. Πολλοί χαρακτήρισαν την παραπάνω

Tschüss Griechenland!

Immer mehr junge Griechen verlassen ihre Heimat Griechenland verliert jährlich mehr als 6.000 Spitzenkräfte und ist damit - hochgerechnet auf die Bevölkerungsgröße - das Schlusslicht der EU. Meist sind es topqualifizierte junge Akademiker aus der Mittelschicht, die ins EU-Ausland gehen. Ihre Gründe? Bürokratie, Korruption, aber auch die unterentwickelte Wirtschaftsstruktur und der Mangel an Innovation. Für hochqualifizierte Menschen gibt es in Griechenland kaum Jobs. Die Krise hat das Phänomen „Brain-Drain“ weiter beschleunigt. Die Anfragen für Jobs im Ausland sind – laut den Statistiken der öffentlichen Jobvermittlungsbehörde – seit Jahresbeginn um 20 Prozent gestiegen. Auf S.16 (Sprache: griechisch) stellen wir Ihnen drei junge Griechen vor, die vor Kurzem ausgewandert sind. Eine von ihnen ist die Sozialarbeiterin Elena. Sie hat mehrere Bewerbungen an griechische Institutionen abgeschickt. Häufig erhielt sie noch nicht einmal eine Antwort. „Man bekommt das Gefühl, dass man nichts wert ist“, sagt sie. Vor einem Monat hat sie ihr Heimatland verlassen. Sie hat ihren Traumjob in Schottland gefunden, wo sie nun arbeitet und demnächst ein Masterstudium absolvieren wird. Wassilios Fthenakis, ehemaliger Professor für Entwicklungspsychologie und Anthropologie an der Freien Universität Bozen (Italien), sieht die Gründe für die neue Auswanderungswelle vor allem in einem veralteten Bildungssystem in Griechenland. Aus der Sackgasse käme man am ehesten heraus, „wenn man nicht nur über eine gute Ausbildung und Fremdsprachenkenntnisse verfügt, sondern auch den Mut aufbringt, seinen Platz nicht nur in Reichweite der Eltern zu suchen.“ Außerdem fordert er grundlegende Reformen. „Die Prosperität eines Landes ist auf das engste mit der Qualität der Bildung verknüpft. Das gilt vor allem für rohstoffarme Länder“, sagt er. „Griechenland kann seine Zukunft nur bestehen, wenn es sich endlich entschließt, konsequent die erforderlichen Reformen, vor allem im Bereich der Bildung, einzuleiten.“ Das Interview in deutscher Sprache lesen Sie auf Seiten 14 – 15. Georgios Argitis, Professor für Wirtschaft an der Universität in Athen, sieht das Problem der stagnierenden griechischen Wirtschaft vor allem in der Abwesenheit einer zielorientierten Entwicklungsstrategie und dem Mangel an innovativen Techniken und konkurrenzfähigen Produktionsabläufen. „Anstatt immer nur auf den Tourismus zu setzen, sollte man viel mehr in exportintensive Sektoren investieren, wie zum Beispiel in Biolandwirtschaft oder grüne Energie.“ Das ausführliche Interview mit ihm in griechischer Sprache lesen Sie auf S. 17.

13


«ΕΙΝΑΙ Η ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΝΑ ΤΑ ΒΑΛΟΥΝ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» Μια συνέντευξη με τον καθηγητή Παιδαγωγικών, Ψυχολογίας και Ανθρωπολογίας Βασίλη Φθενάκη

Φ

οράει το σικάτο κοστούμι του καθηγητή. Η γραβάτα άριστα συνδυασμένη με το μαντηλάκι στο πέτο. Ευγενικός και καλοσυνάτος με καλωσορίζει στο αριστοκρατικό του γραφείο. Χαίρομαι που θα μου αφιερώσει λίγο από το χρόνο του. Η χαρά μου κορυφώνεται καθώς γνωρίζω καλύτερα έναν άνθρωπο που καταφέρνει το εξής: Διακατεχόμενη από δυσάρεστα συναισθήματα, μετά από διαρκείς συνομιλίες με ανέργους που νιώθουν διωγμένοι από την Ελλάδα και φεύγουν για το εξωτερικό, αρχίζω να βλέπω μέσα σε λίγα λεπτά το θέμα από μια εντελώς διαφορετική οπτική γωνία. Τα μηνύματα αισιοδοξίας πως πρόκειται για μια μεγάλη ευκαιρία που δίνεται στους νέους να τα βάλουν επιτέλους με το σύστημα, να κατακτήσουν καινούριες Ιθάκες, ν’ αξιοποιήσουν τις ικανότητές τους και ν’ αναδειχτούν επαγγελματικά, απελευθερώνουν και αναπτερώνουν τη σκέψη μου. Κι αυτό είναι αναμφίβολα το χρέος του πνευματικού ανθρώπου το οποίο γίνεται, όπως λέει και ο Πλωρίτης, πολλαπλάσιο σε ώρες κρίσης – κρίσης ιδεών, αρχών, θεσμών, δικαιωμάτων (άλλωστε η κρίση που βιώνουμε δεν είναι σε καμία περίπτωση αμιγώς οικονομική, αλλά κατά βάση ηθική). Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο καθηγητής Βασίλης Φθενάκης έχοντας ως βασική αρχή ότι όλα είναι θέμα παιδείας – η οποία μπήκε αναγκαστικά στο στόχαστρό μας, αφού συμφωνήσαμε ότι ευθύνονται και οι φορείς παιδείας που προετοιμάζουν νέους για να καταλήξουν στην ανεργία – δεν αφήνει ασχολίαστο και το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Το τελευταίο είναι σύμφωνα με τον καθηγητή αναχρονιστικό και έχει αποτύχει παταγωδώς, καθώς δίνεται αποκλειστική βαρύτητα στην απόκτηση ξερής γνώσης, ενώ παραμελούνται οι ικανότητες του ατόμου. Η δε καλλιέργεια του ομαδικού πνεύματος, που θα έπρεπε να είναι βασική προτεραιότητα, δεν υφίσταται καν. Ας γνωρίσουμε έναν άνθρωπο που έδωσε τα φώτα του σε χώρες όπως τη Γερμανία, την Αγγλία, την Κίνα και την Ινδία σε θέματα παιδείας, και τα οποία δεν έφτασαν ποτέ στη χώρα μας…

“Die Welt bietet heute für jeden reelle Chancen. Man muss sie wahrnehmen. „ Sie kamen 1963 mit einem Diplom in Pädagogik in der Tasche nach Deutschland, weil es das Fach, das Sie interessierte, an griechischen Universitäten nicht angeboten wurde. Was waren für Sie die größten Herausforderungen in Deutschland und wie haben Sie es geschafft, hier eine so erfolgreiche wissenschaftliche Karriere zu machen? Der Erfolg hat immer viele Väter: zunächst gilt es, für sich selbst klare Ziele zu haben. Diese muss man konsequent verfolgen und dabei doppelten Einsatz aufbringen – verglichen zu jenem Einsatz, der hier normalerweise erwartet wird. Darüber hinaus muss man herausfinden, wie das System funktioniert. Das ist vielleicht die größte Herausforderung. Ich habe früh die Erfahrung gemacht, dass man durch das eigene Verhalten die Situation beeinflussen und verändern kann, was wohl heißt,

14

dass man des eigenen Schicksals selbst Schmied wird. Das impliziert auch die Kompetenz, Situationen zu erkennen, die einen weiterführen, und sie mit Zuversicht auf Erfolg zu bewältigen, was man im Volksmund „Glück“ nennt. Als Sie nach Deutschland kamen, suchten auch viele Ihrer Landsleute ihr Glück im Ausland. Die meisten verließen Griechenland, weil sie Arbeit suchten. Andere hatten die Aufnahmeprüfung zur griechischen Universität nicht geschafft und gingen zum Studieren in die Ferne. Auch heute, wo die Arbeitslosigkeit in Griechenland auf einem Rekordniveau angekommen ist, wandern viele aus. Kann man von einer neuen „Migrationsbewegung“ sprechen und falls ja, was sind die Unterschiede zu früher? Es ist richtig, dass der Druck des Sys-

tems in Griechenland gegenwärtig viele junge Leute zwingt, ins Ausland zu gehen, um zu studieren oder sich beruflich niederzulassen. Die inzwischen eingetretene Globalisierung und die Aufnahme Griechenlands in die EU mit ihrer Freizügigkeitsklausel haben allerdings die Prämissen für das Leben, auch der jungen Akademiker, radikal verändert: 27 vormalige Nationalstaaten stehen als potentieller Lebens- und Arbeitsort jedem EU-Bürger zur Verfügung. Visum und andere Formalitäten, mit denen man früher noch konfrontiert war, sind weggefallen. Außerdem hat die Migration ein neues Gesicht bekommen: Während wir in den 1950er und 1960er Jahren vor allem eine Migration von sogenannten „Gastarbeitern“ hatten, findet gegenwärtig eine Migration von „Geistarbeitern“ statt.


Titelthema Curriculum Vitae Professor Dr. Dr. Dr. Wassilios Emmanuel Fthenakis wurde am 2. November 1937 in Kilkis (Griechenland) geboren. Nach seinem Studium der Pädagogik in Griechenland kam er 1963 nach Deutschland, um seine wissenschaftliche Karriere an der Ludwig-Maximilians-Universität (LMU) in München fortzusetzen. Dabei zeigte er eine erstaunlich große Interessenvielfalt: Er promovierte nicht nur in den Fächern Humangenetik und Molekulargenetik (1967) und Psychologie (1971), sondern erlangte zusätzlich einen Doktor und Professor im Fach Anthropologie (1986). Gelehrt hat er unter anderem an den Universitäten München, Münster, Berlin und Newcastle upon Tyne. Bis Oktober 2010 war Fthenakis ordentlicher Professor für Entwicklungspsychologie und Anthropologie an der Freien Universität Bozen (Italien) und davor 33 Jahre Direktor des Staatsinstituts für Frühpädagogik in München. Daneben gehört er zahlreichen europäischen und US-amerikanischen wissenschaftlichen Organisationen an und bekleidet verschiedene ehrenamtliche Positionen, wie zum Beispiel die des Präsidenten der Griechischen Akademie in München. Eine aktuelle Umfrage zeigt, dass vier von zehn Hochschulabsolventen bereits erste Anträge gestellt haben, um im Ausland zu arbeiten. Machen Sie ihre Pläne wahr, droht die Gefahr, dass das Land intellektuell „ausblutet“. Was raten Sie griechischen Jugendlichen, die das Gefühl haben, dass in ihrem Heimatland ihre Kompetenz nicht wahrgenommen wird? Können sie das System selbst beeinflussen oder sogar verändern? Individuelle Anstrengungen allein reichen nicht aus. Systemimmanente Probleme benötigen auch systemimmanente Antworten. Wir haben es in Griechenland bedauerlicherweise mit einem System zu tun, dessen Organisation veraltet ist. Es ist auf die Optimierung des individuellen Gewinns ausgerichtet, ohne Rücksicht auf Andere. Es ist ein System, in dem Ansprüche und Erwartungen an den Staat nicht immer mit der Erfüllung eigener Verpflichtungen korrespondierten. Nicht zuletzt ist es auch ein System, in dem notwendige Reformen ausgeblieben sind, so dass es sich gegenwärtig auf der Intensivstation befindet. Das griechische Bildungssystem wurde nicht reformiert, die berufliche Bildung nicht entwickelt. Es gibt kaum professionalisierte Ausbildungsberufe, jeder hat das Ziel, an der Universität zu studieren. Dies führte die jungen Leute in jene Sackgasse hinein, die man Universitätskarriere

“Am ehesten kommen diejenigen aus der Sackgasse heraus, die über eine gute Ausbildung ihre Kompetenzen erweitert haben, Fremdsprachen beherrschen und den Mut aufbringen, ihren Platz in der Welt und nicht nur in Reichweite ihrer Eltern zu suchen. Das war immer das Schicksal des Landes, und verstärkt im 20. Jahrhundert.

nannte – ohne Rücksicht auf Motivation und Begabungen. Wenn dies mit einer wirtschaftlichen Entwicklung der gegenwärtigen Art einhergeht, dann leiden vor allem Familien und Kinder darunter. Am ehesten kommen diejenigen aus der Sackgasse heraus, die über eine gute Ausbildung ihre Kompetenzen erweitert haben, Fremdsprachen beherrschen und den Mut aufbringen, ihren Platz in der Welt und nicht nur in Reichweite ihrer Eltern zu suchen. Das war immer das Schicksal des Landes, und verstärkt im 20. Jahrhundert. Die Welt bietet heute für jeden reelle Chancen. Man muss sie wahrnehmen.

Leider haben die Verantwortlichen mit profunder Ignoranz der Bedeutung solcher Vergleichsstudien reagiert und deren Relevanz für das Land heruntergespielt. Die aktuelle PISA-Studie liefert eine gewisse Verbesserung, das griechische Bildungssystem ist jedoch weit davon entfernt, einen Platz im Mittelfeld zu besetzen oder sogar zu den besten der Welt zu zählen. Das muss man deshalb bedauern, weil die intellektuellen Voraussetzungen der griechischen Kinder eine bessere Platzierung verdienen würden. Eine tiefgehende Reform des griechischen Bildungssystems kann nicht ausbleiben.

Was muss geschehen, damit Griechenland zukunftsfähig wird?

Wie sieht diese Reform Ihrer Meinung nach aus?

Griechenland kann seine Zukunft nur bestehen, wenn das Land sich endlich entschließt, konsequent die erforderlichen Reformen, vor allem im Bereich der Bildung, einzuleiten. In einem der letzten OECD-Berichte „Education at a Glance“ hieß es 2007: Die (ökonomische) Prosperität eines Landes ist auf das engste mit der Qualität der Bildung verknüpft. Das gilt vor allem für rohstoffarme Länder. In der ersten PISA-Studie rangierte das griechische Bildungssystem bei insgesamt 32 beteiligten Ländern auf Platz 27. In der zweiten PISA-Studie fiel es auf Platz 28, bei der dritten Erhebung auf die 29. Position - vor der Türkei und Mexiko.

Sie muss von unten nach oben vollzogen werden: Stärkung der frühkindlichen Bildung und der Grundschule, Individualisierung der Bildungsprozesse, Förderung kindlicher Entwicklung und kindlicher Kompetenzen, statt bloßer Wissensvermittlung. Die Modernisierung des didaktisch-pädagogischen Ansatzes muss außerdem mit einer Reform der Ausbildung der Fachkräfte einhergehen. Interview/Foto: J. Panagiotou-Mamali Text: Nannette Remmel

15


ΦΑΚΕΛΟΣ: ΝΕΟΛΑΙΑ - ΚΡΙΣΗ - ΑΝΕΡΓΙΑ Νέοι που φεύγουν Μιλήσαμε με νέους ανθρώπους που έφυγαν από την Ελλάδα. Ανθρώπους που αποτελούν την ατμομηχανή του εργατικού δυναμικού της. Που μπορεί να είναι ο αδελφός σας, η κόρη σας ή ένας αγαπημένος φίλος. «Θέλω να προσφέρω στον άνθρωπο, να είμαι ανεξάρτητη και, κυρίως, να νιώθω ότι κάτι έκανα σ’ αυτή τη ζωή», λέει η Έλενα, κοινωνική επιστήμονας και δημοσιογράφος, με σπουδές στην Ελλάδα και το εξωτερικό, δεκαετή εργασιακή εμπειρία και εθελοντική δράση σε ΜΚΟ. Έφυγε πριν από περίπου ένα μήνα από την Ελλάδα με προορισμό το Εδιμβούργο και ήδη ξεκίνησε να εργάζεται στην υποστήριξη ατόμων με ψυχικές παθήσεις. Στα σχέδια της Έλενας είναι και ένα μεταπτυχιακό στην Ειδική Αγωγή: «Θέλω να νιώθω ότι βοήθησα έναν άνθρωπο να γίνει μέρος του κοινωνικού συνόλου προσφέροντας τις γνώσεις και τις υπηρεσίες μου». Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν δουλειές σε αυτό το αντικείμενο. «Στέλνεις ένα βιογραφικό και δεν παίρνεις απάντηση ποτέ», εξηγεί. Στην απόφασή της να φύγει, βάρυναν περισσότερο προσωπικοί λόγοι. «Η κρίση ήταν μόνο το κερασάκι στην τούρτα», λέει και προσθέτει: «Δε με ενδιαφέρει να βρίσκομαι στην Ελλάδα, δε με ενδιαφέρει να νιώθω άχρηστη». Ο Αντρέας ανήκει σε μια ειδικότητα με ευοίωνο μέλλον. Είναι σχεδιαστής ιστοσελίδων, ολοκληρώνει το μεταπτυχιακό του στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και είχε μέχρι πρόσφατα τη δική του επιχείρηση. Κουβαλώντας το «μικρόβιο» των νομαδικών φύλων, αναχώρησε πρόσφατα και αυτός για τη Σκωτία. Όμως «δεν υπήρχαν και οι δομές» όπως αναφέρει, για να τον κρατήσει η Ελλάδα, και περιγράφει: «Είδα κακές πληρωμές, αφερεγγυότητα από αρκετούς, καθυστερήσεις στην εξόφληση και από τον ιδιωτικό τομέα, ενώ για το δημόσιο δεν το συζητώ καν». «Βρήκαν όλοι τώρα ως δικαιολογία την οικονομική κρίση», απαντάει όταν τον ρωτάω αν αυτή φταίει για όλα αυτά.

16

Λίγο πριν το ξέσπασμα της κρίσης, ο κής οικονομίας την ίδια περίοδο κατά Πέτρος βρισκόταν ήδη στην Ουτρέχτη -26,8% δε φαίνεται να οφείλεται λοιπόν της Ολλανδίας, ως ένας από τους ελά- στις αυξήσεις των μισθών. χιστους επιτυχόντες των εξετάσεων για το μουσικό Κονσερβατόριο της πόλης. Ποια είναι η σχέση ανεργίας, απασχόΕργάζεται παράλληλα με τις σπουδές λησης και ανταγωνιστικότητας στην του και είναι η πρώτη φορά που δου- Ελλάδα; λεύει νόμιμα ως μουσικός, παρόλο που στην Ελλάδα είχε συνεργαστεί επί δέκα Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Γιώργο χρόνια με μικρά συγκροτήματα, επώ- Αργείτη, καθηγητή του Πανεπιστημίνυμους τραγουδιστές, θέατρα και μου- ου Αθηνών, για περισσότερες από δύο σικές σκηνές. Μήπως παρουσιάζουμε δεκαετίες η Ελλάδα επεδίωκε την επίτο εξωτερικό ως πανάκεια; «Όχι, δεν τευξη μακροοικονομικής σταθερότηείναι όλα ρόδινα, αλίμονο», απαντάει τας, παράλληλα με την αποκλιμάκωση και συμπληρώνει: «Λένε ότι αν υπάρχει του πληθωρισμού και τη νομισματική πραγματική θέληση, θα πετύχεις ανε- σταθερότητα, ως προϋποθέσεις για ξαρτήτως πού είσαι. Δεν είναι απόλυτο την ένταξή μας στην ΟΝΕ, αλλά και επειδή θα προέκυπταν ωφέλειες. αυτό, μετράνε και οι συνθήκες». Όπως εξηγεί ο καθηγητής⁴, η μείωΤο τρίπτυχο της Ανεργίας, ση των δημόσιων ελλειμμάτων – που της Απασχόλησης και της αποτελεί το ένα από τα δύο βασικά Ανταγωνιστικότητας εργαλεία για την εξασφάλιση νομισματικής σταθερότητας – οδηγεί σε Πολλά από τα δεινά των οι- μειώσεις μισθών και κερδοφορία των κονομικών της Ελλάδας απο- επιχειρήσεων. Το νεοκλασικό αυτό δίδονται σχεδόν αποκλειστι- οικονομικό δόγμα που ακολουθήθηκά στη σημερινή κρίση. Όσον κε, θέτει ως προτεραιότητα τη μείωση αφορά στην ανεργία, εμείς των δημόσιων ελλειμμάτων, γιατί με διαφωνούμε: τα τελευταία 11 αυτόν τον τρόπο απελευθερώνεται η χρόνια ήταν σταθερά υψηλό- εγχώρια αποταμίευση, που μπορεί να τερη¹ από ό, τι στην Ευρώπη κινητοποιήσει τη χρηματοδότηση ιδιτων 15, με μέσο όρο λίγο κάτω ωτικών επενδύσεων. Έχοντας πραγμααπό το 10%. τοποιήσει επενδύσεις, οι επιχειρήσεις αναμένουν αύξηση της κερδοφορίας Η Ελληνική Στατιστική Αρχή υπολόγι- τους, που είναι εφικτή είτε με την αύσε την ανεργία στην Ελλάδα στο 11,8% ξηση της τιμής του παραγόμενου προγια το Β’ τρίμηνο του 2010. Πέρυσι το ϊόντος – κάτι που δεν είναι επιθυμητό αντίστοιχο ποσοστό ήταν 8,9%. Αυτή ώστε να διατηρηθεί σε χαμηλά επίπεδα τη στιγμή η ανεργία των νέων γυναι- ο πληθωρισμός – είτε με τη μείωση του κών 15-29 ετών ξεπερνά το 27%, ενώ κόστους παραγωγής. των αντρών στις ίδιες ηλικίες υπολο- Γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η αυγίζεται στο 18,9%. Σύμφωνα με επίση- στηρή εισοδηματική πολιτική γίνεται μες προβλέψεις, το 2011 η ανεργία θα το δεύτερο εργαλείο για την επίτευξη ξεπεράσει το 14,5%, που πιθανότατα των παραπάνω στόχων, αναλαμβάνοαντανακλά ποσοστά πραγματικής ντας να «διορθώσει» τους αυξημένους ανεργίας που αγγίζουν το 20%. μισθούς. Έτσι, σταδιακά επιτυγχάνεται Ευθύνονται άραγε γι’ αυτό οι υψηλοί συσσώρευση κεφαλαίου και οικονομισθοί; Οι μέσες πραγματικές αποδο- μική μεγέθυνση, που στην περίπτωση χές ανά απασχολούμενο στην Ελλάδα της Γερμανίας έχει εφαρμοστεί με ικαέχουν αυξηθεί και το 2009 έφτασαν νοποιητικά αποτελέσματα. Αρκετοί στο 82,5% του μέσου όρου των 15 της αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό την Ευρώπης². Παρ’ όλα αυτά το κόστος αποτελεσματικότητα αυτών των σταεργασίας ανά μονάδα προϊόντος στο θεροποιητικών πολιτικών – δηλαδή διάστημα 1995-2009 αυξήθηκε κατά της μείωσης του ελλείμματος και της μία μόλις μονάδα, ως αποτέλεσμα της αυστηρής εισοδηματικής πολιτικής – ταυτόχρονης αύξησης της παραγωγι- που εφαρμόζονται εδώ και χρόνια στη κότητας της εργασίας³. Η επιδείνωση χώρα μας. Τελικά δημιούργησαν την της ανταγωνιστικότητας της ελληνι- προσδοκώμενη συσσώρευση, μεγέ-


Titelthema θυνση, αύξηση της απασχόλησης και σταθερότητα στην ελληνική οικονομία; Εξετάζοντας τη σταθερά υψηλή ανεργία και το διαρκώς επιδεινούμενο έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας, ίσως πρέπει να προβληματιστούμε.

Συνέντευξη με τον Καθηγητή Οικονομικών Γιώργο Αργείτη Το τελευταίο διάστημα γίνονται προσπάθειες να μειωθεί περαιτέρω το κόστος εργασίας στην Ελλάδα. Συμπιέζοντας όλο και περισσότερο τους μισθούς, θα έχουμε την πολυπόθητη ανάπτυξη και παραγωγή πλούτου; Όχι. Για να επιβιώσει στο νέο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον η Ελλάδα, θα πρέπει να ωθήσει την οικονομία σε χρήση νέων τεχνολογιών και εξειδικευμένης εργασίας. Η χώρα έχει το μειονέκτημα ότι βρίσκεται πάντα στη μέση: από τη μία βρίσκονται οικονομίες – όπως η Γερμανία, η Βρετανία, η Αμερική, η Ιαπωνία – που χρησιμοποιούν νέες τεχνολογίες στο παραγωγικό τους σύστημα και για να τις ανταγωνιστούμε θα πρέπει να βελτιώσουμε το εκπαιδευτικό μας σύστημα, να επενδύσουμε στο ανθρώπινο κεφάλαιο, την έρευνα, την καινοτομία. Ταυτόχρονα δέχεται τρομερή πίεση από χώρες με πολλαπλάσια χαμηλότερο κόστος εργασίας, που για να τις ανταγωνιστεί θα πρέπει να διαλύσει την κοινωνία της. Ακόμα και με τη συμπίεση των μισθών στα 590 ευρώ, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί χώρες που παράγουν παρόμοια προϊόντα όπως η Βουλγαρία, η Κίνα και η Ινδία. Μπορεί να συμβάλει η απασχόληση στην τόνωση της εθνικής οικονομίας; Η απασχόληση αναμφίβολα συμβάλλει στην τόνωση της εθνικής οικονομίας μέσω της πολλαπλασιαστικής επίδρασης που έχει η δαπάνη στην οικονομία. Η αύξηση της απασχόλησης σημαίνει αφενός μεγαλύτερη παραγωγή και αφετέρου μεγαλύτερη ζήτηση, που γίνεται κίνητρο ν’ αυξήσουν οι επιχειρήσεις περαιτέρω την παραγωγή τους και συνεπώς την απασχόλησή τους. Όμως στη σημερινή φάση η ελληνική οικονομία δεν μπορεί να προσφέρει αυτή την απασχόληση. Πρώτον, επειδή η δημοσιονομική κρίση οδηγεί σε μείωση των θέσεων απασχόλησης στο δημόσιο τομέα, που ήταν μια δι-

έξοδος για την ανεργία στην Ελλάδα. Δεύτερον, επειδή θα υπάρξει αύξηση της ανεργίας από την ύφεση στην οποία έχει βυθιστεί ο ιδιωτικός τομέας. Σχεδόν όλοι οι αναλυτές προβλέπουν ότι η Ελλάδα θα γνωρίσει μια νέα φάση εξωτερικής μετανάστευσης. Το τραγικό είναι ότι αυτή τη φορά – σε αντίθεση με τη δεκαετία του ’60 – θα φύγει το καλύτερο κομμάτι του εργατικού δυναμικού της. Η εκροή εξειδικευμένης εργασίας μπορεί να εμποδίσει το μετασχηματισμό της οικονομίας σε ένα ποιοτικά καλύτερο και πιο ανταγωνιστικό παραγωγικό σύστημα. Είπατε ότι ο δημόσιος τομέας ήταν διέξοδος για την ανεργία στην Ελλάδα. Δεν είναι όμως και προβληματικός στην περίπτωσή μας; Υπάρχουν δύο όψεις. Ο δημόσιος τομέας άρχισε να διογκώνεται στα τέλη της δεκαετίας του ’60, όταν σταμάτησε η εξωτερική μετανάστευση. Υπήρχε κόσμος που έψαχνε δουλειά και δεν έβρισκε, γιατί ο ιδιωτικός τομέας δεν του πρόσφερε αυτή τη δυνατότητα. Ο δημόσιος τομέας έδωσε τη λύση αλλά χωρίς στρατηγική. Το πολιτικό σύστημα αξιοποίησε τη δημόσια απασχόληση για εξυπηρέτηση κομματικών συμφερόντων. Καταστρατηγήθηκε κάθε έννοια αξιοκρατίας. Όμως στην Ελλάδα πάσχει από αναποτελεσματικότητα και ο ιδιωτικός τομέας. Τελευταία γίνεται μια συζήτηση ν’ απολυθούν δεκάδες χιλιάδες συμβασιούχοι από το δημόσιο. Νομίζετε ότι όλοι αυτοί θα απορροφηθούν στις ιδιωτικές επιχειρήσεις; Αυτό που θα συμβεί είναι ότι θα οδηγηθούν στην ανεργία, την οποία αδυνατεί να αντιμετωπίσει ο ιδιωτικός τομέας. Ποια είναι η επενδυτική συμπεριφορά στην Ελλάδα; Συσσωρεύεται κεφάλαιο; Δημιουργούνται θέσεις εργασίας; Επενδύσεις γίνονται. Όμως το κρίσιμο ερώτημα είναι πού: στις κατασκευές, που ούτε δημιουργούν ανταγωνιστικά προϊόντα, ούτε βελτιώνουν το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, ούτε αναβαθμίζουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας. Επίσης γίνονται επενδύσεις στον τουρισμό και τη ναυτιλία, τομείς με καλές επιδόσεις. Όμως ο τουρισμός προσφέρει εποχιακή απασχόληση, ενώ η ναυτιλία λειτουργεί με πληρώματα από το εξωτερικό. Συνεπώς, το καθαρό όφελος τέ-

τοιων επενδύσεων είναι περιορισμένο. Παράλληλα, δύο κρίσιμοι παραγωγικοί τομείς, ο πρωτογενής και ο δευτερογενής, βρίσκονται σε μια διαδικασία συρρίκνωσης. Η χώρα έχει τεράστιες δυνατότητες. Αν γίνονταν επενδύσεις στις βιολογικές καλλιέργειες και την πράσινη ενέργεια, θα μπορούσαμε να έχουμε σημαντική αύξηση της απασχόλησης αλλά και σημαντικό εξαγωγικό πλεονέκτημα. Ακόμα κι αν το κράτος σχεδιάσει μια αναπτυξιακή στρατηγική, ώστε οι υπόλοιποι να κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, θα μπορούσε να υλοποιηθεί με δεδομένη τη διαφθορά και τις πελατειακές σχέσεις που μας χαρακτηρίζουν; Αυτά είναι σοβαρά προβλήματα και η κυβέρνηση υπόσχεται ν’ αναλάβει δράση. Λέμε ότι η σημερινή κρίση είναι και κρίση του κράτους. Ταυτόχρονα ο όποιος σχεδιασμός, ακόμα και στην ανάπτυξη, περνάει μέσα από το κράτος. Πρέπει επιτέλους ο ίδιος ο ιδιωτικός τομέας να σχεδιάσει την ανάπτυξή του. Αυτή τη στιγμή αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες, όπως για παράδειγμα από τις τράπεζες όσον αφορά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Έπειτα υπάρχει το ΕΣΠΑ, δηλαδή τεράστια αδιάθετα κονδύλια από την ΕΕ για τη χρηματοδότηση αναπτυξιακών δραστηριοτήτων. Ίσως γίνουν ξένες επενδύσεις, που σημαίνει ότι για άλλη μια φορά το αναπτυξιακό μέλλον της χώρας θα περάσει μέσα από τη διάθεση των ξένων, όπως κατά τις δεκαετίες του ’50 και ’60, όταν όλοι μιλούσαν για το «οικονομικό θαύμα της χώρας» που στηρίχτηκε στις ξένες επενδύσεις και τη μετανάστευση. Πιστεύω ότι ο ιδιωτικός τομέας οφείλει να παίξει το ρόλο του. Σε μια οικονομία ουράς, αυτός που προωθεί την ανάπτυξη, αυτός που δημιουργεί την απασχόληση, αυτός που τραβάει μπροστά την οικονομία πρέπει να είναι ο ιδιωτικός τομέας και όχι ο δημόσιος. ¹ Eurostat, 1999-2009 ² Ετήσια Έκθεση 2010 ΙΝΕ/ΓΣΕΕ. ³ Το 2009 προσέγγισε το 95% του μέσου όρου της Ευρώπης των 15. Ετήσια Έκθεση 2010 ΙΝΕ/ΓΣΕΕ. ⁴ «Οικονομικές Αλλαγές και Κοινωνικές Αντιθέσεις στην Ελλάδα», Εκδόσεις Τυπωθήτω, 2005. «Σε αναζήτηση Ελληνικού Μοντέλου Ανάπτυξης», Ίδρυμα Μεσογειακών Σπουδών, Εκδόσεις Παπαζήση, 2008.

της Έλης Κριθαράκη

17


Feuilleton Σεβαστός Π. Σαμψούνης Δεν περνάς, κυρά Μαρία, δεν περνάς, δεν περνάς…

Sevastos P. Sampsounis Hier kommst du nicht durch, Maria…

Δευτέρα, 25 Μαρτίου 1963. Κάθε πέντε λεπτά χείμαρροι ζωής κατέβαιναν από τον ουρανό. Κάθε πέντε λεπτά η κατάρα του Θεού προς την Εύα σερνόταν και στο κορμί της, σαν φίδι. Απ’ την καρδιά στη λεκάνη και πίσω ξανά. Κάθε πέντε λεπτά. Θυμήθηκε το χωριό της: Τους Κήπους του Έβρου, λίγο πριν το Πάσχα, ο πατέρας σφάζει. Ο σουγιάς στα γδαρμένα χέρια του, λευκό αρνάκι βελάζει, το αίμα ρέει αχνιστό στο τσιμέντο. «Με σφάζουν!» βροντοφώναξε, πόνοι της φύσης, κρύος ιδρώτας∙ την έσφαζαν. Οι απορίες της σκέψης – το μυστικό της ύπαρξης – την κάνανε να μετανιώνει. Πώς θέλησε να γίνει μητέρα; Με στόμα στεγνό, «στα ξένα» ούρλιαξε, την κοίταξε κατάματα μια νοσοκόμα. «Όλα είναι εντάξει! Η στιγμή πλησιάζει, κυρία Παπαρδέλα», την καθησύχασε η μαμή, τα λόγια δεν τα καταλάβαινε η Μαριάνθη. Μούγγριζε, δίψασε ξαφνικά, προσπάθησε να βρει παρηγοριά στους καταρράκτες της βροχής που πέφτανε στα παράθυρα, διάφανοι. Λαβύρινθος οι διάδρομοι του μυαλού της: Να πάρει ανάσα; Να σφίξει τα δόντια; Να συσπάσει τους μύες; Παρακαλούσε ∙ στο «Παναγιά μου!» ξεσπούσε σε λυγμούς. Φαντάστηκε τη μάνα της, με μια μαντίλα στο κεφάλι ν’ ανάβει κεριά στην εκκλησία. Οι νοσοκόμες τής μιλούσαν με συμπόνια, αυτό το ένιωθε και ας μην καταλάβαινε λέξη γερμανικά. Με τα πόδια ανοιχτά στη λευκή ατμόσφαιρα της κλινικής αναρωτήθηκε αν ειδοποιήθηκε ο άνδρας της στο εργοστάσιο της Opel. (…)« Κορίτσι, είναι κορίτσι!» της είπε η μαμή. (…) Δύο χέρια πήραν το μωρό, το σήκωσαν ψηλά. Πρόλαβε, ανακάλυψε το φύλο του νεογέννητου. Έλαμψαν τα μάτια της, «Ευτυχία» γλυκολάλησε. Ευτυχία λέγανε την πεθερά. Τα ήθη, τα έθιμα, τις παραδόσεις του χωριού της θα συνέχιζε να τις διατηρεί και στα ξένα. Έτσι κι αλλιώς για δυο χρόνια είχαν σκοπό να μείνουν με τον άντρα της στη Γερμανία, να μαζέψουν χρήματα, ν’ αγοράσουν μερικά στρέμματα χωράφια στον κάμπο του Έβρου, να χτίσουν κι ένα σπιτάκι κοντά στα πεθερικά της. Όλα είχαν σχεδιαστεί από πριν. «Να κάνετε παιδιά, όσο είσαστε νέοι», τους είχε συμβουλέψει η πεθερά Ευτυχία, «και μη σας νοιάζει, εγώ θα τα μεγαλώσω», τους είπε πριν φύγουν για τη Γερμανία. (…) Λίγο πριν θριαμβεύσει μια ανοιξιάτικη νύχτα επάνω στα βλέφαρά της, φαντάστηκε τη μικρή Ευτυχία να κάνει τα πρώτα βήματα κάτω από το τσαρδάκι του σπιτιού της…

Montag, 25. März 1963. Alle fünf Minuten strömten Lebensgüsse vom Himmel. Alle fünf Minuten schlich Gottes Fluch an Eva auch in ihren Körper, wie eine Schlange. Vom Herzen zum Becken und wieder zurück. Alle fünf Minuten. Sie dachte an ihr Dorf: Kipi bei Evros – Kipi heißt Garten –, kurz vor Ostern, ihr Vater schlachtet. Das Messer in seinen gegerbten Händen, ein schneeweißes Lämmchen blökt, das Blut fließt dampfend auf den Zementboden. „Ich werde geschlachtet! “ schrie sie ganz laut, die Leiden der Natur, kalter Schweiß töteten sie. Zweifel am eigenen Denken – das Geheimnis der Existenz – ließen sie es bereuen: Wie kam es nur, dass sie Mutter werden wollte? Ihr Mund ganz trocken, „In der Fremde“ brüllte sie, eine Krankenschwester schaute ihr in die Augen. „Es ist alles in Ordnung! Gleich ist es so weit, Frau Papardela!“ beruhigte sie die Hebamme. Marianthi verstand kein Wort. Marianthi - die Marienblüte - brummte, hatte plötzlich Durst, versuchte sich mit den Regenströmen zu trösten, die auf die Fenster fielen; durchsichtig. Die Korridore ihres Hirns das reine Labyrinth: Soll sie atmen? Soll sie die Zähne zusammenbeißen? Soll sie die Muskeln anspannen? Sie betete und brach bei der Anrufung „Mutter Gottes!“ in Schluchzen aus. Sie stellte sich ihre Mutter vor, wie sie mit bedecktem Kopf in der Kirche Kerzen anzündete. Die Krankenschwestern redeten mitfühlend auf sie ein, das spürte sie, auch wenn sie kein Wort Deutsch verstand. Mit gespreizten Beinen im weißen Raum fragte sie sich, ob ihr Mann in der Opel-Fabrik wohl benachrichtigt worden war. (…) „Ein Mädchen, es ist ein Mädchen!“ sagte ihr die Hebamme. (…) Zwei Hände nahmen das Baby und hoben es hoch. Sie konnte gerade noch das Geschlecht des Neugeborenen entdecken. Ihre Augen erstrahlten, „Eftychia“ sagte sie mit sanfter Stimme, - Eftychia bedeutet Glück -, Eftychia hieß auch ihre Schwiegermutter. Marianthi würde die Sitten und Gebräuche ihres Dorfes auch in der Fremde fortsetzen. Sie und ihr Mann wollten ohnehin nur zwei Jahre in Deutschland bleiben, ein bisschen Geld bei Seite legen, einige Morgen Land in der Evros-Ebene kaufen und in der Nähe ihrer Schwiegereltern ein Häuschen bauen. Alles war schon vorher geplant. „Ihr sollt Kinder kriegen, solange ihr noch jung seid“, hatte ihnen die Schwiegermutter Eftychia geraten, bevor sie nach Deutschland fuhren, „und macht euch keine Sorgen, ich werde sie schon großziehen.“ (…) Kurz bevor eine Frühlingsnacht über ihre Lider triumphierte, stellte sich Marianthi vor, wie die kleine Eftychia unter dem Vordach ihres Hauses ihre ersten Schritte unternehmen würde…

Τη συνέχεια μπορείτε να τη διαβάσετε στο δίγλωσσο βιβλίο «Εν κινήσει», που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο από τον εκδοτικό οίκο Größenwahn Verlag Frankfurt am Main. Οι Έλληνες Συγγραφείς της Γερμανίας περιγράφουν μέσα από τα διηγήματά τους τα αισθήματα των ›Gastarbeiter‹ ως μια διαρκή κίνηση.

Die Fortsetzung können Sie im Buch „Bewegt“ lesen; eine zweisprachige Ausgabe, die im Oktober beim Größenwahn Verlag Frankfurt am Main erschienen ist. Die in Deutschland lebenden griechischen AutorInnen beschreiben in ihren Kurzgeschichten die Gefühle der ehemaligen ›griechischen Gastarbeiter‹ als eine immerwährende Bewegung.

Verlosung – Κλήρωση

Κληρώνουμε 5 αντίτυπα του βιβλίου «Εν κινήσει» για τους αναγνώστες μας! Μπορείτε να τα αποκτήσετε απαντώντας στην εξής ερώτηση: Πότε υπογράφτηκε το Σύμφωνο Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού μεταξύ Γερμανίας και Ελλάδας; Wir verlosen 5 Exemplare des Buchs „Bewegt“ für unsere Leser! Sie können eins gewinnen, indem Sie uns folgende Frage beantworten: Wann wurde das Anwerbeabkommen zwischen der Bundesrepublik Deutschland und Griechenland unterschrieben? Einsendeschluss: 31/01/2011 info@drachme.com Der Rechtsweg ist ausgeschlossen. Der Gewinn kann nicht in bar ausgezahlt werden. Die Gewinner werden schriftlich benachrichtigt.

18


Μύθος γ΄… Αρχιμήδους κύκλοι Κυκλοφόρησε το τρίτο σε σειρά μυθιστόρημα του συγγραφέα Περικλή Τσιρακίδη με τίτλο Μύθος γ΄… Αρχιμήδους κύκλοι που απευθύνεται σε ανήσυχους αναγνώστες. Πρόκειται για ένα βιβλίο επιστημονικής φαντασίας που ασχολείται με φιλοσοφικά ζητήματα και φυσικά φαινόμενα. Συγκεκριμένα έρχεται να δώσει πιθανές απαντήσεις σε διάφορα ερωτήματα όπως: ▶Τι σχεδίαζε o Αρχιμήδης ο Συρακούσιος την τελευταία μέρα της ζωής του και φώναξε στο Ρωμαίο στρατιώτη: «Μὴ μοῦ τοὺς κύκλους τάραττε»; ▶Ο φιλόσοφος Δημόκριτος διατυπώνοντας την ανατομία της ύλης, υποστήριξε πως η ύλη διαιρείται σε μόρια, τα οποία με τη σειρά τους αποτελούνται από άτομα. Τα τελευταία αποτελούσαν μέχρι πρότινος τη μικρότερη υποδιαίρεση της ύλης, εφόσον δε διαιρούνται περαιτέρω. Μετά τη διάσπαση του ατόμου τα παραπάνω αναιρέθηκαν, ενώ προέκυψαν νέα ερωτήματα, όπως η ανατομία των στοιχείων που δημιουργούν το άτομο. ▶Μάθαμε πως τα φυτά αναρροφούν το νερό από τη γη. Ποιον τρόπο και ποια ενέργεια όμως χρησιμοποιούν για να μεταφέρουν αυτό το νερό στα φυλλώματά τους; ▶Γνωρίζουμε πως η γη κινείται διατηρώντας μια σταθερή απόσταση από τον ήλιο. Ποιες είναι όμως οι δυνάμεις που την κρατούν αφενός σε αυτή τη θέση και αφετέρου την ωθούν σε μια περιστροφή γύρω από τον άξονά της αλλά και γύρω από τον ήλιο; ▶Η ανθρωπότητα έχει αντιληφθεί τους ορατούς κινδύνους που είναι συνυφασμένοι με την ανάπτυξη της τεχνολογίας κάνοντας συχνά λόγο γι’ αυτούς. Τι συμβαίνει όμως με τους αόρατους κινδύνους που απειλούν την υγεία, τον πολιτισμό, αλλά και το μέλλον του πλανήτη; Ποιος ασχολείται με αυτούς; Διευκρίνιση: Το βιβλίο χαρακτηρίζεται από επιστημονικές και φιλολογικές ατέλειες, μιας και δεν είναι γραμμένο από κάποιον επιστήμονα ή επαγγελματία συγγραφέα. Ο Περικλής Τσιρακίδης ασχολείται ερασιτεχνικά με τη συγγραφή βιβλίων.

Der dritte Roman von Periklis Tsirakidis Archimedes´ Kreise ist auf dem Markt. Die wissenschaftliche Erzählung richtet sich an unruhige Geister und beschäftigt sich mit philosophischen Themen und natürlichen Phänomenen. Es wird unter anderem der Versuch unternommen, mögliche Antworten auf folgende Fragen zu geben: ▶Womit war Archimedes von Syrakus am letzten Tag seines Lebens beschäftigt, als er den historischen Satz: „Störe meine Kreise nicht“ geäußert hat? ▶Der Philosoph Demokritos hat sich als erster über die Anatomie der Materie und deren Bestand aus Molekülen

geäußert. Des Weiteren hat die Wissenschaftswelt bis letzterem geglaubt, die Atome seien die kleinste Unterteilung der Materie. Eine weitere Unterteilung gäbe es nicht. Doch welche ist die Anatomie der Bestandteile eines Atoms, nachdem es gespalten worden ist? ▶Wie man weiß, besorgen Pflanzen ihren Wasserbedarf aus der Erde. Welche Energie verwenden sie jedoch, damit das Wasser an ihren Blättern ankommt? ▶Die Erde bewegt sich im konstanten Abstand von der Sonne. Welche sind aber die Kräfte, die die Einhaltung dieser Position und die Umdrehung um

die eigene Achse sowie die gleichzeitige Umdrehung um die Sonne bewirken? ▶Die meisten von uns sind über die gewissen Gefahren des alltäglichen Lebens und die Folgen der zeitgemäßen Technologie bewusst. Was wissen wir aber über die unsichtbaren Gefahren, die unsere Gesundheit, unsere Kultur und die Zukunft unseres Planeten bedrohen? Wer beschäftigt sich damit?

Ο συγγραφέας Περικλής Τσιρακίδης γεννήθηκε στο χωριό Γαρέφι το έτος 1937. Από το 1989 κατοικεί στο Μόναχο κι από το 1997 ασχολείται με τη συγγραφή, έχοντας γράψει τρία βιβλία: Μύθος α’… η Πολυξένη, Μύθος β’… Αλέξανδρος, ο μικρός και Μύθος γ΄… Αρχιμήδους κύκλοι. Στοιχεία επικοινωνίας: Τηλ.: 0152/ 07185611 Ηλεκτρ. διεύθυνση: periklis.tsirakidis@googlemail.com

ιση μ ή αφ ι ge Δ i e z An


Essay Η τέχνη της μετατροπής του παραλόγου σε αυτονόητο «Παράλογο, μ’ ακούς;» Πώς να ξεχάσεις την παροιμιώδη αυτή ατάκα από τους 10 μικρούς Μήτσους; Αλήθεια, τι ήθελε να πει ο ποιητής; Ποια είναι η σχέση του παραλόγου με την καθημερινότητα του Νεοέλληνα, την οποία προσπάθησε να σκιαγραφήσει ο Λαζόπουλος; Η Ελλάδα είναι όντως η χώρα που πρυτανεύει συχνά το παράλογο και σε αναγκάζει να παραιτηθείς από οποιαδήποτε διεκδίκηση με γνώμονα τη λογική. Προσπαθώντας δε κανείς να εκλογικεύσει καταστάσεις, καταλήγει συνήθως στη διαπίστωση: «Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε». Απλά παραδείγματα από την καθημερινότητα έρχονται να επιβεβαιώσουν την παραπάνω θέση. Ας παρακολουθήσουμε, φερ’ ειπείν, την πορεία ενός νεαρού ζευγαριού που θέλει να αποκτήσει ένα παιδί: Μεσολαβεί ένα διάστημα άκαρπων προσπαθειών και το ζευγάρι απευθύνεται στον ειδικό ιατρό. «Ξέρετε, κύριε και κυρία Παπαδοπούλου, ανήκετε στην κατηγορία των ζευγαριών που δεν μπορούν να τεκνοποιήσουν φυσιολογικά. Θα πρέπει να καταφύγουμε σε τεχνητή γονιμοποίηση», θα τους πει εκείνος. Μετά από κάποιες αποτυχημένες απόπειρες εξωσωματικής γονιμοποίησης, η σύλληψη γίνεται τελικά με τον πλέον φυσιολογικό τρόπο. Η μεν επιθυμία του ζευγαριού πραγματοποιείται, ο δε γιατρός γίνεται κατά κάποια ευρώ πλουσιότερος. Κι ας διαψεύστηκε περίτρανα… Η εγκυμοσύνη της κυρίας Παπαδοπούλου βρίσκεται πλέον σε προχωρημένο στάδιο. Οι φίλες της θα ρωτήσουν για το φύλο του παιδιού, για το αν κάνει το χατίρι στα πεθερικά «ν’ ακούσουν το όνομα» και… αν κάνει καισαρική ή το γεννήσει φυσιολογικά. Κι εδώ διαπιστώνει κανείς την επιτυχία της προπαγάνδας. Η γέννηση ενός παιδιού αντιμετωπίζεται πλέον και στη χώρα μας σαν προγραμματισμένη εγχείρηση. Είναι σαν να βγάζεις τις αμυγδαλές ή τη σκωληκοειδή. Η δε καισαρική που μέχρι πρότινος αποτελούσε

20

έσχατη λύση ανάγκης, θεωρείται πια αυτονόητη και προαποφασίζεται. Κι εδώ δεν κατηγορώ μονάχα μερίδα γιατρών που καταφέρνουν και τσεπώνουν πέντε χιλιάδες – αντί τριών χιλιάδων – ευρώ. Ας δεχτούμε ότι είναι μέρος ενός σαθρού συστήματος και προσπαθούν να επιβιώσουν. Κατηγορώ όμως ευθέως τη μάζα που δέχεται άκριτα οτιδήποτε της προσφέρεται. Θαρρείς και έχουμε ως λαός την ανάγκη να μας υποδεικνύουν κάθε φορά τον τρόπο που θα πρέπει να σκεφτόμαστε και να αξιολογούμε καταστάσεις. Και αυτό που μας «σερβίρουν» και είχε κάποτε όλα τα χαρακτηριστικά του παραλόγου, μετατρέπεται σιγά-σιγά σε αυτονόητο και καθολικά αποδεκτό. Ας συνεχίσουμε την ιστορία μας: Το ζεύγος απέκτησε το πολυπόθητο παιδί. Μόνο που η μητέρα δεν μπορεί - κατά τα λεγόμενα του γιατρού - να το θηλάσει. Ωστόσο δε συντρέχουν λόγοι ανησυχίας. Η κλινική τα έχει κανονίσει όλα με τη φαρμακευτική εταιρεία που κάνει θαύματα και κατάφερε να υποκαταστήσει το μητρικό γάλα… Τα παραπάνω πιθανώς ακούγονται τραβηγμένα και αστεία. Κι όμως αποτελούν την απεικόνιση της πραγματικότητας, η οποία γίνεται όλο και πιο ανησυχητική. Και το επικριτέο είναι ότι ελάχιστοι αντιδρούν, δίνοντας έτσι το πράσινο φως στην πλευρά που εφευρίσκει τρόπους επιβολής του παραλόγου να συνεχίσει ανενόχλητα το έργο της: να το μετατρέψει σε αυτονόητο. Η ιστορία που επέλεξα δεν ήταν τυχαία. Θαρρώ πως ο Νεοέλληνας προετοιμάζεται από τα γεννοφάσκια του να ζήσει σε μια από τις σουρεαλιστικότερες χώρες της Ευρώπης. Διότι το παιδί των Παπαδοπουλέων θα σπουδάσει, θα κοπιάσει και, αφού αποτύχει στις εξετάσεις του ΑΣΕΠ, θα μάθει ότι το παιδί των γειτόνων έδωσε 30.000 ευρώ (αυτή είναι η ταρίφα) και διορίστηκε ως δια μαγείας στο Γυμνάσιο. Η ελληνική κοινωνία προπονεί τους νέους της… Ακολουθεί ένα επιπρόσθετο παράδειγμα από την επικαιρότητα: Στην Ελλά-

δα ψηφίστηκε με τη συνήθη χρονική καθυστέρηση η απαγόρευση του καπνίσματος σε κλειστό δημόσιο χώρο. Κι ενώ οι υπόλοιπες χώρες εφάρμοσαν μετά από αναμενόμενες και δικαιολογημένες αντιδράσεις το νόμο, ο ΝεοΕλληνάρας δεν μπορεί να μπει σε καλούπια και γράφει το νόμο στα παλιά του τα τσαρούχια. Ο λόγος; Έψαξα πολύ. Ρώτησα, μα ικανοποιητική απάντηση δεν έλαβα. Μέχρι που έκανα μια αναδρομή στο παρελθόν και συνάντησα τον εαυτό μου στην πλατεία Ομονοίας να πανηγυρίζει τη νίκη της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου. Το τότε σύνθημα που ακόμα βουίζει στ’ αυτιά μου είναι το θρυλικό: «Βαριά-βαριά η … του τσολιά!». Έπρεπε να περάσουν έξι χρόνια για να καταλάβω ότι το παραπάνω σύνθημα δεν ήταν απλώς ένα αυθόρμητο σλόγκαν, αλλά ορόσημο στη ζωή κάποιων. Έτσι ο βαρύμαγκας τσολιάς που έχει μάθει μόνο τις προσωπικές αντωνυμίες εγώ και εσύ (το εμείς δεν υπάρχει στο λεξιλόγιό του) θα σου πει: «Να βγεις εσύ που δεν καπνίζεις έξω από τον κλειστό χώρο. Εσύ έχεις το πρόβλημα, όχι εγώ. Εσύ ενοχλείσαι, εσύ είσαι ο παράξενος και ο προβληματικός. Εγώ κάνω αυτό που έκανα πάντα». Τι κι αν αυτό που υποστηρίζει είναι παράλογο; Έχει την ικανότητα να σου το σερβίρει ως κάτι το αυτονόητο, έχοντας μάλιστα και «νομική» κάλυψη. Διότι αυτός είναι ο άγραφος νόμος που ισχύει στη χώρα μας: Δεν έχει σημασία αν αυτό που κάνεις κινείται στα πλαίσια του παραλόγου, φτάνει να μπορείς να το μετατρέψεις με τη συμβολή των ομοίων σου σε αυτονόητο και να το διαιωνίσεις… «Παράλογο, μ’ ακούς;» Εκ της Διευθύνσεως


DD

elta

DELTA DRIVE

rive

Inhaber: P. Dimitriadis Steinstraße 46 81667 München (Haidhausen) Tel. 089/ 44 45 44 59 Fax: 089/ 44 11 95 08 Mobil: 0172/ 83 73 155 E-Mail: info@delta-drive.de

Maria Markatou Rechtsanwältin Löf f ler & Kollegen Rechtsanwälte S chackstraße 3/III, 80539 München Telefon: 089 / 38382424 Telefax: 089 / 38382423 E-mail: markatou@lexmuc.com Internetseite: w w w.lexmuc.com

INTERNATIONALE TRANSPORTE „Megas Alexandos“ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΔΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Γενικζσ μεταφορζσ και μετακομίςεισ προσ και από την Ελλάδα Αναχωρήςεισ κάθε εβδομάδα


Ein lohnender Besuch in der Präfektur Pieria Hier sind die olympischen Götter zu Hause Fotoreportage: J. Panagiotou-Mamali

Wer meint, dass Griechenland nur ein idyllisches Sommerziel ist, irrt sich. Auch in der Herbst- und Winterzeit kann man dort fantastische Ferien verbringen. Die Drachme besuchte die wunderschöne Präfektur Pieria, die wir Ihnen hier vorstellen und als Urlaubsziel wärmstens empfehlen. Den Archäologie-Begeisterten empfehlen wir… Die archäologischen Spaten bringen in Pieria fast täglich neue Funde ans Licht, die von einer jahrtausendealten Geschichte und Kultur der Griechen zeugen. Hervorragendes Beispiel ist das Dorf Dion, in dem die Archäologen die Heilige Stätte der Makedonen freigelegt haben. In dieser fruchtbaren und von Quellbächen durchzogenen Ebene findet man archäologische Stätten, Tempel, zwei Theater, ein Stadion und ein archäologisches Museum, welches einzigartige historische Schätze beherbergt. Sehr empfehlenswert ist auch ein Besuch des Makrygialos, wo man außer den Ruinen des antiken Pydna auch die an Ausdehnung größte historische Siedlung auf griechischem Boden besuchen kann. Nicht zuletzt empfehlen wir Ihnen einen Besuch der byzantinischen Burg von Platamon.

22


Reise Den Romantikern empfehlen wir… Zwischen der Ebene von Pieria und dem Berg Olymp liegt Katerini, die Hauptstadt der Präfektur. Katerini ist eine der schönsten Städte Nordgriechenlands. Sie ist ein geniales Ferienziel für diejenigen, die sich romantische Spaziergänge wünschen. Dafür eignet sich die Fußgängerzone des Großen Alexanders, auf der sich Palmen, traditionelle Geschäfte und schöne Cafés befinden, sowie der herrliche Park, in dem man beeindruckende Springbrunnen bewundern kann. Unvergessliche Spaziergänge kann man auch am Meer unternehmen. Hier werden Ihnen Einheimische die zauberhaften Sandstrände am Thermaischen Golf, die nur wenige Kilometer entfernt sind, ans Herz legen. Sehenswert sind die Strände Paralia Katerinis, Katerinoskala, Neoi Poroi, Plaka Litochorou, Platamon und selbstverständlich Leptokaria - der Urlaubsort vieler Deutscher. Den Bergsteigern und Wanderern empfehlen wir… An den Hängen des Olymps, 24 km von Katerini entfernt, befindet sich die Kleinstadt Litochoro - ein Ferienort Flusstal des Enipea/Φαράγγι του Ενιπέα Paralia Kαterinis/Παραλία Κατερίνης mit langer Tradition und Ausgangsbasis für alle, die den Götterberg Olymp besteigen wollen. Es handelt sich um den höchsten Berg Griechenlands, dessen Gipfel Mytikas stolze 2.917 m hoch Park in Katerini/ ist, und Sitz der griechischen Götter in Το πάρκο της der Sage war. Ein lohnender Ausflug Κατερίνης führt ins idyllische Flusstal des Enipea (gr. φαράγγι του Ενιπέα), dessen Wasser vom Olymp kommend kleine Seen bildet und plötzlich in Erdspalten verschwindet. Hier sollen dem Mythos nach die Mänaden den Sänger Orpheus zerrissen haben. Zeus’ Geliebte, Leto, genoss ebenfalls hier ihr göttliches Bad…

Sichern Sie jetzt Ihren Sommerurlaub in Pieria!

Wir bieten Ihnen einen wunderschönen Aufenthalt in Leptokaria

Infos unter: 0170/ 93 66 141 23


Küche

Κουραμπιέδες με καρύδια Μοναδική χριστουγεννιάτικη απόλαυση… Text/Foto: Drachme

Χ

τυπήστε το βούτυρο μέχρι ν’ ασπρίσει, προσθέστε τους κρόκους, την άχνη ζάχαρη, το αλεύρι, Backpulver, Vanillin Zucker και κονιάκ. Προσοχή: Η ζύμη πρέπει να είναι σφιχτή, αλλά να πλάθεται εύκολα. Αφού ανακατέψετε τα καρύδια μες στην απλωμένη ζύμη, πλάστε τους κουραμπιέδες σε στρογγυλό σχήμα ή σε μισοφέγγαρα με τη βοήθεια του χείλους ενός ποτηριού. Τοποθετήστε τους σε σειρές στο ταψί που θα έχετε στρώσει μια λαδόκολλα, χωρίς να τους αλείψετε με βούτυρο. Ψήστε τους για 25-30 λεπτά στους 180 βαθμούς. Καθώς θα τους βγάζετε ζεστούς από το φούρνο, απλώστε τους σε μεγάλο ταψί και πασπαλίστε τους με αρκετή ποσότητα άχνης ζάχαρης. Όταν κρυώσουν και στεγνώσουν, τακτοποιήστε τους σε πιατέλες.

Ο Chef προτείνει: Όσο περισσότερο «καθίσουν» οι κουραμπιέδες, τόσο νοστιμότεροι γίνονται.

Ξέρατε ότι … ... σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας οι κουραμπιέδες δεν αποτελούν μόνο χριστουγεννιάτικες λιχουδιές, αλλά στολίζουν και το τραπέζι του αρραβώνα και του γάμου;


 


Sport Heracles S.V. München

H ομάδα που κατέκτησε την κορυφή και επιμένει να στέκεται εκεί Interview: Drachme, Fotos:persönliches Archiv von Thanassis Mentis

Από τις ιστορικές στιγμές της ομάδας αποτέλεσε ο φιλικός αγώνας με την ΑΕΚ το 2000

Μια συνέντευξη με τον ιδρυτή, πρόεδρο και προπονητή της ομάδας, Θανάση Μεντή K. Πρόεδρε, πότε ιδρύθηκε η ομάδα του Ηρακλή και ποια είναι η πορεία της στα ποδοσφαιρικά δρώμενα του Μονάχου; Ο Ηρακλής ιδρύθηκε το 1984 στο Μόναχο. Ο λόγος που με οδήγησε σ’ αυτήν την απόφαση, ήταν το πάθος μου για το ποδόσφαιρο, με το οποίο ασχολούμαι από επτά ετών. Παρόλο που ο Ηρακλής είναι - συγκριτικά με άλλες ελληνικές ομάδες - η νεότερη, έχει σημειώσει τις μεγαλύτερες επιτυχίες. Τι ακριβώς μετρά στο ενεργητικό του; Καταρχήν είμαστε η μόνη ελληνική ομάδα που έπαιξε στην κατηγορία Bezirksliga. Αυτή τη στιγμή είμαστε επίσης η μοναδική ομάδα που παίζει στην Kreisliga κατέχοντας την τέταρτη θέση, ενώ έχουμε βάσιμες ελπίδες για μια εκ νέου άνοδο στην Bezirksliga. Επίσης έχουμε κατέβει επιτυχώς σε φιλικούς αγώνες με την ΑΕΚ και τον Ολυμπιακό ενώπιoν 3.500 φιλάθλων. Ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας; Καταρχήν είναι όλα θέμα οργάνωσης. Διατηρούμε ένα πολύ μεγάλο δίκτυο γνωριμιών, ενώ έχουμε τη δυνατότητα να αθλούμαστε σε υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις. Το γήπεδο της Obermenzing θεωρείται από τα καλύτερα γήπεδα της Βαυαρίας. Έπειτα η οικονομική μας επιφάνεια, μας επιτρέπει να προσελκύουμε παίκτες που βγαίνουν από τις ακαδημίες της Bayern, της 1960 και της Unterhaching. Αυτό που χαρακτηρίζει δε τους ποδοσφαιριστές μας είναι τα νιάτα, η τεχνική και η σβελτάδα τους. Ποια ήταν η ομάδα που τίμησε ιδιαιτέρως τη φανέλα του Ηρακλή; Από τον Ηρακλή βγήκαν σπουδαίοι παίχτες. Σίγουρα ξεχώρισαν ωστόσο οι παίχτες που γεννήθηκαν την πενταετία ΄70 με ΄75 και κατόρθωσαν να παίζουν επί δέκα χρόνια στην Bezirksliga.

Ποιος είναι ο απώτερος στόχος της ομάδας; Η κατηγορία Bezirksliga φυσικά! Τα τελευταία πέντε χρόνια θέλουμε διακαώς να ανέβουμε και πάλι σε αυτή, αλλά οι προσπάθειές μας δεν καρποφόρησαν ακόμα. Βγαίνουμε συνεχώς δεύτεροι. Και την τελευταία φορά ήμασταν πολύ κοντά στη νίκη, αλλά χάσαμε στα μπαράζ. Ποια από τις ομάδες που προπονείτε σας κάνει ιδιαίτερα περήφανο; Όλες. Και οι επτά ομάδες έχουν μια πετυχημένη πορεία. Χαρακτηριστικά σας αναφέρω την ομάδα Senioren B που κατάφερε στα 26 παιχνίδια να σημειώσει 24 νίκες και δύο ισοπαλίες, τη 2η ομάδα που παίζει στην A Klasse και πάει για πρωτάθλημα, τα A Jugend που παίζουν στην Kreisklasse, τα Β Jugend που βρίσκονται στην 4η θέση και τα D Jugend που κατέκτησαν την 3η θέση. Εφόσον έχετε παίχτες που παίζουν σε τόσο μεγάλες κατηγορίες, υπάρχουν και οι αντίστοιχες οικονομικές διεκδικήσεις. Ποιος χρηματοδοτεί όλη αυτήν την προσπάθεια; Ο ιδιοκτήτης της Megafinanz, Χρήστος Αρμπάρας, εγώ μέσω του εστιατορίου Sportgaststätte Obermenzing και ο πρωταθλητής κόσμου στο body building, Παύλος Μεντής. Σπόνσορες έχουν υπάρξει και οι Αδελφοί Παπάζοφ, ο Ηλίας Γιλαλής (Ηellas Germering), η οικογένεια Μπάσος (Ολύμπια), ο Στέλιος Πετρόπουλος (Πιάτσα) και η ασφαλιστική VDV. Επίσης σημαντικό είναι το έργο των ανθρώπων από το Δ.Σ. που στηρίζουν αφιλοκερδώς την ομάδα. Πρόκειται για άτομα που έχουν άριστη γνώση του αντικειμένου, εφόσον υπήρξαν και οι ίδιοι ποδοσφαιριστές. Αξίζει ν’ αναφέρουμε τους Κυριάκο Κουτσοσάββα, Τέο Γιαννίκη, Χρήστο Βλαχάκη, Σάκη Κατσιγιάννη, Γιώργο Τσεκμετζή, Σπύρο Μεντή, Aπόστολο Καραμανλή, Δημήτριο Γκορίτσα και Γιώργο Παππά.

26


Leserbrief

Drachme - Forum

Ο Τάσος από τη εύπορους συμπ Θεσσαλονίκη προτείνει… απ’ ευθείας δα «…κανένα μέτρολίτες μας νεισμό του κράτ ο ους από δε ν εί να ι ακραίο σε περ τις δαπάνες μα ιόδους κρίσης, ς. Η αν άκ α μψ γι ματος, ώστε να η θα έρθει με ’ αυτό ας συρρι χαμηλόμισθων έχουμε αύξηση της κατανάεπενδύσεις και αναδιανομή τοκνώσουμε απ’ αυτούς που και των χαμηλοσυνταξιούχωλωσης, και όχι με μείωση μι υ εισοδήκράτους από εύ καλοπληρώνονται. Πρότασ ν. Τα χρήματα θα πρέπει νασθών των ή μου είναι ο απ δε θα έρθει απ πορους συμπολίτες μας με λα ’ ευθείας δανεισβρεθούν ό τι ϊκ μός το ς ά εξ ομ εταστικές επιτρο όλ περιμένουμε; Ό πές. Πέντε κόμμογα και επιτόκιο 5%. Η λύσ υ λα τα απ η λά προβλήματα ατα, πέντε πορ σταθούν επιτρο μπ ίσ στους πολιτικούπές για την επίλυσή τους. Ο ορούν να παραμείνουν άλυταματα, τι να χει ρευστό… Α ς. Η αγορά στραγγίζει, δεν κόσμος έχει χάσει την εμπιστο, όταν συβράχια της Κομς ελπίσουμε πως το καράβι π υπάρχει αγοραστική δύναμη σύνη του , δε ου λέγεται ΕΛΛ ισιόν και του Δ .Ν.Τ. ΑΣ δε θα τσακ ν υπάριστεί στα Με φιλικούς χα ιρετισμούς Τάσος Θεσσαλονίκη 09 /11/2010

Haben Sie die ersten Ausgaben der Drachme verpasst? Kein Problem! Besuchen Sie unsere Webseite, um alle Ausgaben in höchster PDFQualität zu lesen!

Wollen Sie die Drachme abonnieren? Ein Jahresabonnement kostet 20 Euro. Θέλετε να γίνετε συνδρομητές της Δραχμής; Μια ετήσια συνδρομή κοστίζει 20 ευρώ.

Έχετε χάσει τα πρώτα τεύχη της Δραχμής; Κανένα πρόβλημα! Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας και διαβάστε όλα τα τεύχη σε PDF υψηλής ποιότητας!

Für weitere Informationen bitte wenden Sie sich an: / Για περισσότερες πληροφορίες:

www.drachme.com

27

089/54787962 oder/ή info@drachme.com.


www.global-yachting.com

Dezember / Januar 2011  

Drachme - Deutschgriechisches Magazin Δραχμή - Ελληνογερμανικό περιοδικό