Page 1

‫ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻧﻐﺎ ﺩﯛﻣﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺭﻭھ‬ ‫ﺩﻭﻛﺘﻮﺭ ﺋﻪﺳﺌﻪﺕ ﺳﯘﻻﻳﻤﺎﻥ‬

‫ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩﺴﻰ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪە ﻗﺎﻳﺘﺎ ﺋﻮﻳﻠﯩﻨﯩﺶ‬

‫‪1‬‬

‫ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎ ﺋﯘﺭﯗﺷﻰ ﺋﺎﺧﯩﺮﻻﺷﻘﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ‪ ،‬ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﺩ ﭼﯩﻘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻮﭘﯘﺯﻟﯘﻕ ﺑﯩﺮ ﮔﯧﺰﯨﺘﺘﻪ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﻗﯩﺰﯨﻘﺎﺭﻟﯩﻖ ﭘﻪﺭەﺯ ﺑﯧﺴﯩﻠﻐﺎﻥ‪:‬‬ ‫ﻣﻪﻟﯘﻡ ﺑﯩﺮ ﺋﯚﻳﺪە ﺗﯘﻳﯘﻗﺴﯩﺰ ﺑﯩﺮ ﺗﺎﻝ ﻳﯩﯖﻨﻪ ﻳﻪﺭﮔﻪ ﭼﯜﺷـﯜپ ﻛﻪﺗـﻜﻪﻥ‪ .‬ﺋﯚﻳـﺪە ﺋﯩﺘﺎﻟﯩﻴﯩﻠﯩـﻚ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧـﺴﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ۋە‬ ‫ﮔﯧﺮﻣﺎﻧﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺋﯜچ ﻛﯩـﺸﻰ ﺑﻮﻟـﯘپ‪ ،‬ﺋـﯘﻻﺭ ﺑـﯘ ﻛﯩﭽﯩﻜﻜﯩـﻨﻪ ﺋﯩـﺸﻘﺎ ﺋﻮﺧـﺸﺎﺵ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐـﺎﻥ ﺋﯩﻨﻜﺎﺳـﻼﺭﻧﻰ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﻏـﺎﻥ‪:‬‬ ‫ﺋﯩﺘﺎﻟﯩﻴﺎﻥ ﻣﯜﺭﯨﺴﯩﻨﻰ ﻗﯩﺴﯩﭗ ﻗﻮﻳﯘﭘﻼ ﭘﻪﺭۋﺍﺳﯩﺰﻻﺭﭼﻪ ﺋﯚﻳﺪﯨﻦ ﭼﯩﻘﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ؛ ﻓﺮﺍﻧـﺴﯘﺯ ﺭەﺳـﻤﯩﻴﻪﺕ ﻳﯜﺯﯨـﺴﯩﺪﯨﻨﻼ‬ ‫ﻗﻮﻟﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻳﻪﺭﻧﻰ ﺑﯩـﺮ _ ﺋﯩﻜﻜـﻰ ﻗﯧـﺘﯩﻢ ﺳـﯩﻼپ ﻗﻮﻳﻐـﺎﻧﻴﯘ‪ ،‬ﻳﯩﯖﻨﯩﻨـﻰ ﺗﯧﭙﯩﯟﯦﻠﯩـﺸﻘﺎ ﻛـﯜﭼﻪپ ﻛﻪﺗﻤﯩـﮕﻪﻥ‪ ،‬ﭘﻪﻗﻪﺕ‬ ‫ﺋﯩﺰﺩەپ ﻛﯚﺭﺩﯛﻡ‪ ،‬ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺭﻭھﻰ ﺗﻪﺳﻪﻟﻠﻰ ﺑﯩﻠﻪﻧﻼ ﺑﻮﻟﺪﻯ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ؛ ﮔﯧﺮﻣﺎﻥ ﻗﻮﻟﯩﻐﺎ ﺑﯩﺮ ﺳﯩﺰﻏﯘچ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑـﻮﺭﻧﻰ ﺋﯧﻠﯩـﭗ‪،‬‬ ‫ﭘﻮﻟﻐــﺎ ﻛﯩﭽﯩــﻚ‪-‬ﻛﯩﭽﯩــﻚ ﭼﻪﻣﺒﻪﺭﻟﻪﺭﻧــﻰ ﺳــﯩﺰﻏﺎﻥ‪ ،‬ﺋﺎﻧــﺪﯨﻦ ھﻪﺭﺑﯩــﺮ ﭼﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﯩﭽﯩﻨــﻰ ﺋﻪﺳــﺘﺎﻳﯩﺪﯨﻠﻠﯩﻖ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‬ ‫ﻛﯚﺯﯨﺘﯩﭗ‪ ،‬ﺋﺎﺧﯩﺮﻯ ھﯧﻠﯩﻘﻰ ﻳﯩﯖﻨﯩﻨﻰ ﺗﯧﭙﯩﯟﺍﻟﻐﺎﻥ‪ .‬ﻧﺎھﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋﺎﺩﺩﻯ ﺑﯘ ﺑﺎﻳﺎﻥ ﻧﯧﻤﯩﻨﻰ ﭼﯜﺷـﻪﻧﺪﯛﺭﯨﺪﯗ؟ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗـﺘﻪ‪،‬‬ ‫ﮔﯧﺰﯨﺘﻜﻪ ﺑﯧﺴﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﯘ ﻛﯩﭽﯩﻜﻜﯩﻨﻪ ﻣﯩﺴﺴﺎﻝ ﺋﯜچ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽـﻰ ﺩﯗﻧﻴـﺎ ﺋﯘﺭﯗﺷـﻰ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩـﺪﯨﻜﻰ ﺋﻮﺧـﺸﺎﺵ‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﺴﯩﮕﻪ‪ ،‬ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﺗﻮﻏﺮﯨﺮﺍﻗﻰ‪ ،‬ﺑﯘ ﺋﯜچ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩـﯔ ﺧـﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮ ﺋﺎﻻھﯩـﺪﯨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﺳـﯩﻤﯟﻭﻝ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﺩەﺭۋەﻗﻪ‪ ،‬ﺩﯗﻧﻴﺎ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ﺳﻪھﯩﭙﯩﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﻧﻪﺯەﺭ ﺗﺎﺷﻠﯩﻐﯩﻨﯩﻤﯩﺰﺩﺍ‪ ،‬ﺋﯩﺘﺎﻟﯩﻴﻪ ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺟﺎﻳﻠﯩﺸﯩـﺸﻰ ﻳـﺎﻛﻰ ﺩﯗﻧﻴـﺎ‬ ‫‪1‬‬


‫ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﺪﯨﻜﻰ ﺳﯩﻴﺎﺳﻰ ﺋﻮﺭﻧﻰ ﺟﻪھﻪﺗﺘﻪ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﺩﯨﻜﻰ ﺋﯩﺴﻤﻰ ﺟﯩـﺴﻤﯩﻐﺎ ﻻﻳﯩـﻖ »ﺑﯩـﺮ ﭘـﺎﻱ ﺋﯚﺗـﯜﻙ« ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﻗﻪﺩﯨﻤﻜـﻰ‬ ‫ﺭﯨﻤﻠﯩﻘﻼﺭ ﺑﯩﺮ ﻣﻪﺯﮔﯩﻞ ﺯﻭﺭ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩﺸﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﻜﻪﻥ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺋﯘﻻﺭ ﺗﯧﮕﻰ‪ -‬ﺗﻪﻛﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧـﺪﺍ‪ ،‬ﻳـﯧﻘﯩﻦ‬ ‫ﻗﻮﺷﻨﯩـــﺴﻰ _ ﻳﯘﻧﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﺎﻟﻪﻣـــﺸﯘﻣﯘﻝ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩـــﺘﯩﮕﻪ ۋﺍﺭﯨـــﺴﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﯩـــﺪﻯ‪ ،‬ﺧـــﺎﻻﺱ‪ .‬ﺋﻮﺗﺘـــﯘﺭﺍ ﺋﻪﺳـــﯩﺮ‬ ‫ﺟﺎھﺎﻟﯩﺘﯩــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ‪ ،‬ﻳﺎۋﺭﯗﭘــﺎ ﺋﻪﺩەﺑﯩﻴــﺎﺕ‪-‬ﺳــﻪﻧﺌﻪﺕ ﺋــﻮﻳﻐﯩﻨﯩﺶ ھﻪﺭﯨﻜﯩﺘــﻰ ﮔﻪﺭﭼﻪ ﺋﯩﺘﺎﻟﯩﻴﯩــﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷــﻼﻧﻐﺎﻥ‬ ‫ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺋﯘﻧﯩﯔ ھﻪﻗﯩﻘﻰ ﺯﯨﻠﺰﯨﻠﯩﺴﻰ ﻏﻪﺭﺑﻰ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﺩﺍ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﯩﺪﻯ‪ .‬ﺷﯘﯕﺎ ﺋﯩﺘﺎﻟﯩﻴﺎﻧﻼﺭ ﻳﺎۋﺭﻭﭘـﺎﺩﯨﻜﻰ‬ ‫ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﻧﯩـﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧـﺪﺍ ﭼﯧﭽﯩﻼﯕﻐـﯘ‪ ،‬ﺑﻮﺷـﺎڭ‪ ،‬ﺋﯩﭽﻜـﻰ ﺋﯘﻳﯘﺷـﯘﺵ ﻛـﯜﭼﻰ ﺋـﺎﺟﯩﺰ ﻣﯩﻠـﻠﻪﺕ ﺋﯩـﺪﻯ؛‬ ‫ﻓﺮﺍﻧﺴﯘﺯﻻﺭ ھﯧﺴـﺴﯩﻴﺎﺗﭽﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨـﺸﭽﺎﻥ‪ ،‬ﺋـﯜﺯﺯﯛﻝ‪-‬ﻛﯧـﺴﯩﻠﻠﯩﻜﻰ ﺋـﺎﺟﯩﺰ ﻣﯩﻠـﻠﻪﺕ ﺑﻮﻟـﯘپ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﻧﺎﭘﻮﻟﯩﺌﻮﻧﻐـﺎ‬ ‫ﻣﯩﺴﻠﯩﺴﯩﺰ ﺩەﺭﯨﺠﯩﺪە ﭼﻮﻗﯘﻧﯘﺷﻰ ﺋﻪﺟﻪﭘﻠﯩﻨﻪﺭﻟﯩـﻚ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﻓﺮﺍﻧـﺴﯘﺯ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﻧـﺎﺯﺍﻛﯩﺘﻰ ۋە ﻣﯩﻠﻠـﻰ‬ ‫ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﻨﯩﯔ ﻻﺗﺎﭘﯩﺘﻰ ﺋﯘﻻﺭﺩﺍ ﺋﻪﺩەﺑﯩﻴﺎﺗﻨﯩـﯔ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩـﺸﯩﮕﻪ ﺳـﻪۋەپ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﯩـﺪﻯ‪ .‬ﮔﯧﺮﻣـﺎﻧﻼﺭ ﮔﯧﮕﯩﻠﻨﯩـﯔ ﺳـﯚﺯﻯ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧﺪﺍ‪» ،‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﭘﯩـﺸﻘﺎﻥ ﺩەۋﺭﻯ« ﺩﯨﻜـﻰ ﺋﻪﻗﻠـﻰ ﺗﻪﻣﻜﯩـﻨﻠﯩﻜﻜﻪ ﻳﻪﺗـﻜﻪﻥ‪ ،‬ﭘﻪﻟـﺴﻪﭘﯩﯟﻯ ﻛﺎﻟﻠﯩﻐـﺎ‬ ‫ﺋﯩﮕﻪ‪ ،‬ﺳﻮﻏﯘﻗﻘﺎﻥ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﭽﯩﻞ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺑﯩﺰ ﺩﯗﻧﻴﺎ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﻳﯜﻛﺴﻪﻙ ﭼﻮﻗﻘﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﮔﯧﺮﻣـﺎﻧﯩﻴﻪﺩە‬ ‫ﻣﻪﻳــﺪﺍﻧﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩــﺪﯨﻦ‪ ،‬ﺋﯩﻜﻜــﻰ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩــﻖ ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﺋﯘﺭﯗﺷــﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﻏﻠــﯘﺑﯩﻴﯩﺘﻰ ۋە ﺧﺎﺭﺍﺑﯩــﺴﻰ ﺋﯩﭽﯩــﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﮔﯧﺮﻣﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﺎﻳﺘﺎ ﻗﻪﺩ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛپ ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩﻯ ﮔﯜﻟﻠﻪﻧﮕﻪﻥ‪ ،‬ﺋﯩﻠﻐﺎﺭ ﺳﻪۋﯨﻴﻪﮔﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗـﻜﻪ ﺋﺎﻳﻼﻧﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩـﺪﯨﻦ ﺑـﯘ‬ ‫ﻧﯘﻗﺘﯩﻨﻰ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭ ھﯧﺲ ﻗﯩﻼﻻﻳﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫ﺧﻮﺵ‪ ،‬ﻳﯩﯖﻨﻪ ﺗﯩﻤﺴﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﻗﻮﺯﻏﺎﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯘﻻﻧﻤـﺎ ﺗﻪﺳـﻪۋۋﯗﺭﯨﻤﯩﺰ ﺑﯩﺰﻧـﻰ ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ ﺑﯩـﺮ ﺳـﻮﺋﺎﻟﻐﺎ ﺟـﺎۋﺍپ ﺑﯧﺮﯨـﺸﻜﻪ‬ ‫ﻗﯩﺴﺘﺎﻳﺪﯗ‪ :‬ﻳﯩﯖﻨﻪ ﭼﯜﺷﯜپ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﺷﯘ ﺳﻮﺭﯗﻧﺪﺍ ﺑﯩﺮ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ‪ ،‬ﺋﯘ ﺑﯘ ﺋﯩـﺸﻘﺎ ﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ ﺋﯩﻨﻜـﺎﺱ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﻏـﺎﻥ‬ ‫ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ؟ ﺋﯘ ﻗﻮﻟﯩﻐﺎ ﻟﻮﭘﺎ ﺋﻪﻳﻨﻪﻙ ﺋﯧﻠﯩﭗ‪ ،‬ﺋﯚﻳﻨﯩﯔ ﺑﯘﻟﯘڭ‪-‬ﭘﯘﭼﻘﺎﻗﻠﯩﺮﯨﻐﯩﭽﻪ ﺳﻪۋﺭ‪-‬ﺗﺎﻗﻪﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻪﺳﺘﺎﻳﯩﺪﯨﻞ ﺋﯩـﺰﺩەپ‬ ‫ﻛﯚﺭەﺭﻣﯘ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﺎﺷﯘ ﺋﯚﻳﺪە ﺑﯩﺮ ﺋﯚﻣﯜﺭ ﻳﯩﯖﻨﯩﮕﻪ ﭘﯘﺗﻠﯩﺸﯩﭗ ﺑﯩﻠﻠﻪ ﻳﺎﺷﺎﺭﻣﯘ!؟‪....‬‬ ‫ﺩەﺭۋەﻗﻪ‪ ،‬ﺑــﯘ ﺑﯩــﺮ ﻧﺎھــﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋــﺎﺩﺩﻯ ﻣﯩــﺴﺎﻝ‪ ،‬ﺧــﺎﻻﺱ‪ .‬ﺑــﯘ ﺧﯩــﻞ ﺗﻪھﻠﯩﻠﻨﯩــﯔ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩــﻚ ﺩەﺭﯨﺠﯩــﺪە ﺗــﻮﻏﺮﺍ ﺧﺎﺗــﺎ‬ ‫ﺑﻮﻟﯩﺸﯩﺪﯨﻦ ﻗﻪﺗﺌﯩﻴﻨﻪﺯەﺭ‪ ،‬ﺑﯩﺰ ھﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻣﯘھﯩﺘﯩـﺪﺍ ﺋﯩﭙـﺎﺩﯨﻠﯩﮕﻪﻥ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﻮﭘﯩﺮﺍﺗﺴﯩﻴﻪ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ھﺎﻣﺎﻥ ﻣﯘﺷﯘ ﺗﯜﺭﺩﯨﻜﻰ ﻣﺎھﯩﻴﻪﺗﻠﯩـﻚ ﻣﯩـﺴﺎﻟﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻠﻬﺎﻣﯩﻐـﺎ‬ ‫ﻣﻮھﺘﺎﺝ ﺑﻮﻟﯩﻤﯩﺰ‪ ،‬ﺋﻪﻟﯟەﺗﺘﻪ‪.‬‬

‫‪2‬‬


‫ﺷﯜﺑﻬﯩــــﺴﯩﺰﻛﻰ‪ ،‬ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩﻠﯩــــﻚ ﻣﯘھﯩــــﺖ ۋە ﻳﺎﺷــــﺎﺵ ﺷــــﺎﺭﺍﺋﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﻮﺧــــﺸﺎﺷﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ ھﻪﺭ ﻗﺎﻳــــﺴﻰ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﻮﺧﺸﺎﺷﻤﺎﺳﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛپ ﭼﯩﻘﺎﺭﻏﺎﻥ‪ .‬ﺋﯘﺯﺍﻕ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺕ‬ ‫ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩــﺪﺍ ﻣﻪﻟــﯘﻡ ﺑﯩــﺮ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩــﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩــﺴﯩﺪﺍ ﻧﯘﺭﻏــﯘﻥ ﺋﯚﺯﮔﯜﺭﯛﺷــﻠﻪﺭ ﻳــﯜﺯ ﺑﻪﺭﺳــﯩﻤﯘ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺷــﯘ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺋﯩﭙﺘﯩــﺪﺍﺋﯩﻲ ﺭﻭھــﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩــﺘﯩﮕﻪ ﺋــﯘﺭﯗﻕ ﺑﻮﻟــﯘپ ﺗﯧﺮﯨﻠﻐــﺎﻥ ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤــﺎ ﺧــﯘﺩﺩﻯ ﭘﺎﺧﺘــﺎ‬ ‫ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻜﻰ ﭼﻮﻏﺪەﻙ ھﺎﻣﺎﻥ ﺳﺎﻗﻠﯩﻨﯩﭗ ﻛﯧﻠﯩﺪﯗ‪ .‬ﺗﯚﺕ ﻣﯩﯔ ﻳﯩﻠﻠﯩﻖ ﻗﻪﺩﯨﻤﯩﻲ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ھﯩﻨﺪﯨـﺴﺘﺎﻧﻨﯩﯔ‬ ‫ﻳﯧﻘﯩﻨﻘــﻰ ﺯﺍﻣﺎﻧﻐــﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧــﺪە ﻳــﯜﺯ ﻧﻪﭼــﭽﻪ ﻳﯩﻠــﺪﯨﻦ ﺋــﺎﺭﺗﯘﻕ ﺋﻪﻧﮕﯩﻠﯩــﻴﻪ ﻣﯘﺳﺘﻪﻣﻠﯩﻜﯩــﺴﯩﮕﻪ ﭼﯜﺷــﯜپ ﻗﯧﻠﯩــﺸﻰ‬ ‫ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺴﯩﺪە <ﻏﻪﺭﯨﭙﻠﯩﺸﯩﺶ> ﺩﻭﻟﻘﯘﻧﯩﻐﺎ ﺋﯘﭼﺮﯨﻐـﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﻟـﯧﻜﯩﻦ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩـﺴﯩﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﺷﻪﺭﻗﭽﻪ ﺳﯜﻛﯜﻧﺎﺗﻘﺎ ﺑـﺎﻱ ﺋﺎﻳـﺎﻟﻠﯩﻖ ﻧـﺎﺯﺍﻛﯩﺘﻰ ۋە ﻏـﺎﻳﯩﯟﻯ ﭘﯩﻨﻬﺎﻧﻠﯩﻘﻘـﺎ ﺗﻪﺷـﻨﺎ ھـﯚﻝ ﺧـﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻯ ﺋـﯚﺯﮔﻪﺭﮔﯩﻨﻰ ﻳـﻮﻕ‪.‬‬ ‫ﺷــﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺷﻼ‪ ،‬ﻧﻪﭼــﭽﻪ ﻣﯩــﯔ ﻳﯩﻠﻠﯩــﻖ ﺳﻪﺭﺳــﺎﻧﻠﯩﻖ‪-‬ﺳــﻪﺭﮔﻪﺭﺩﺍﻧﻠﯩﻖ ۋە ھﺎﻻﻛﻪﺗﻠﯩــﻚ ﺗــﺎﺭﯨﺨﻨﻰ ﺑﺎﺷــﺘﯩﻦ‬ ‫ﻛﻪﭼــﯜﺭﮔﻪﻥ ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻼﺭﻧﯩــﯔ ھــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺯﺍﻣﺎﻧﻐــﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧــﺪە ﻣﯩﻠﻠــﻰ ﺗﯩــﺮﯨﻠﯩﺶ ھﻪﺭﯨﻜﯩﺘــﻰ ﻗﻮﺯﻏــﺎپ ﻣــﯘۋەﭘﭙﻪﻗﯩﻴﻪﺕ‬ ‫ﻗﺎﺯﯨﻨﯩﺸﻰ ﺩەﻝ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺗﻮﻣﯘﺭﯨﺪﯨﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻰ ﻗﯧﻨﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺭﻭھـﻰ ﻗﺎﺗﻠﯩﻤﯩـﺪﯨﻜﻰ ﻣﺎھﯩﻴﻪﺗﻠﯩـﻚ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤﯩﻨﯩـﯔ ھﻪﺭ‬ ‫ۋﺍﻗﺖ ﻛﯘۋەﺟﻪپ ﺗﯘﺭﻏﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺕ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧـــﺸﯘﻧﺎﺳﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺳﯧﻠﯩـــﺸﺘﯘﺭﻣﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗـــﺸﯘﻧﺎﺳﻠﯩﻘﯩﻨﯩﯔ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩـــﺸﻰ ﺑﯩﺰﻧـــﻰ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻮﺧﺸﺎﺷﻤﯩﻐﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻣﯘھﯩﺘﯩﺪﺍ ﺋﯩﭙـﺎﺩﯨﻠﯩﮕﻪﻥ ﭘﯩـﺴﺨﯩﻚ ﻣـﺎھﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﺗﻮﻟـﯘﻕ ﺋﻮﭘﯧﺮﺍﺗـﺴﯩﻴﻪ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯩﻤﻜﺎﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﻣﯩـﻦ ﺋﻪﺗﺘـﻰ‪ .‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﻧـﯚۋەﺗﺘﯩﻜﻰ ﺋﯩﺰﺩﯨﻨﯩـﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣـﺎﺩﺩﻯ ﺩﯗﻧﻴـﺎﺩﯨﻦ‬ ‫ﺭﻭھﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﻏﺎ _ ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩﯔ ﺋـﯚﺯﯨﮕﻪ ﻣﻪﺭﻛﻪﺯﻟﯩﺸﯩـﺸﻰ ﺑﯩـﺰﮔﻪ ﻛﻪﻟﮕﯜﺳـﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﺰﺩﯨﻨﯩـﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﺟﺎﻳﯩـﭗ ﺋـﺎﺯﺍﭘﻠﯩﻖ‬ ‫ﺩەۋﺭﯨﮕﻪ ﻛﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﺩﯦﺮەﻙ ﺑﻪﺭﺩﻯ‪.‬‬ ‫ﺩەﺭۋەﻗﻪ‪ ،‬ﺑﯩــﺰ ﺑــﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﺳــﯚﺯﻟﻪۋﺍﺗﻘﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗــﺸﯘﻧﺎﺳﻠﯩﻖ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺑــﺎﺭﻟﯩﻖ ﻣــﺎﺩﺩﻯ ۋە ﻣﻪﻧﯩــﯟﻯ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧــﻰ ﻛﯚﺭﺳــﯩﺘﯩﺪﯗ‪ .‬ﺋــﯘﻧﻰ ﺋﯩــﻨﭽﯩﻜﯩﻠﻪپ ﺗﻪھﻠﯩــﻞ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧــﺪﺍ‪ ،‬ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺗﺎﺷــﻘﻰ ﻗــﺎﺗﻠﯩﻤﻰ‪ ،‬ﺋﻮﺗﺘــﯘﺭﺍ‬ ‫ﻗﺎﺗﻠﯩﻤﻰ ۋە ﺋﯩﭽﻜﻰ ﻗﺎﺗﻠﯩﻤﻰ ﺩەپ ﺑﯚﻟﯜﺷﻜﻪ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ‪ .‬ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺗﺎﺷﻘﻰ ﻗـﺎﺗﻠﯩﻤﻰ_ ﻣـﺎﺩﺩﻯ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨـﻰ‪ ،‬ﺋﻮﺗﺘـﯘﺭﺍ‬ ‫ﻗــﺎﺗﻠﯩﻤﻰ _ ﺋﺎﺩﺩﯨﻴﻼﺷــﻘﺎﻥ ﭘﯩــﺴﺨﯩﻜﺎ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﺎﯕﻼﺷــﻘﺎﻥ ﻣــﺎﺩﺩﯨﻨﻰ‪ ،‬ﻳﻪﻧــﻰ ھﻪﺭﯨــﻜﻪﺕ‪ ،‬ﻧﻪﺯەﺭﯨــﻴﻪ‪ ،‬ﺗــﯜﺯﯛﻣﻠﻪﺭﻧﻰ‪ ،‬ﺋﯩﭽﻜــﻰ‬ ‫ﻗــﺎﺗﻠﯩﻤﻰ_ ﺗﺎﺷــﻘﻰ ﻗــﺎﺗﻼﻡ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﻮﺗﺘــﯘﺭﺍ ﻗــﺎﺗﻼﻡ ﻧﯩــﯔ ﺟﯘﻏﻠﯩﻨﯩــﺸﻰ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩــﺴﯩﺪە ﺷــﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ‬

‫‪3‬‬


‫ﺗﯩﻨـــﺪﯗﺭﻣﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﺳـــﯩﺘﯩﺪﯗ‪ .‬ﺑﯩﺰﻧﯩـــﯔ ﻣﯘھـــﺎﻛﯩﻤﻪ ﻗﯩﻠﻤـــﺎﻗﭽﻰ ﺑـــﻮﻟﻐﯩﻨﯩﻤﯩﺰ ﺩەﻝ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩـــﯔ ﺋﺎﻻھﯩـــﺪە‬ ‫ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩــﯟﻯ ۋە ﺗــﺎﺭﯨﺨﻰ ﺷــﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻰ ﺩە ﺷــﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﭽﻜــﻰ ﻗــﺎﺗﻠﯩﻤﻰ‪ ،‬ﻳﻪﻧــﻰ‬ ‫ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻥ ﻏﺎ ﺩﯛﻣﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺭﻭھﻰ ﺗﯩﻨﺪﯗﺭﻣﯩﺴﯩﺪﺩﯗﺭ‪.‬‬

‫‪2‬‬

‫ﻳﺎۋﺭﯗﭘﺎ‪-‬ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ ﭼﻮڭ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ ﺑﯘ ﻛﻮﻧﺎ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﺘﺎ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﻪڭ ﻗﻪﺩﯨﻤﻰ ۋە ﺋﻪڭ ﺑﯜﻳـﯜﻙ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﻟﯩــﺮﻯ ﺋﺎﭘﯩﺮﯨــﺪە ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻧﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺗــﺎﻛﻰ ﻳﺎۋﺭﯗﭘــﺎ ﺋﻪﺩەﺑﯩﻴــﺎﺕ‪-‬ﺳــﻪﻧﻪﺕ ﺋﻮﻳﻐﯩﻨﯩــﺸﻨﯩﯔ ﺗﯜﺭﺗﻜﯩــﺴﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‬ ‫ﻳﯧﯖﯩﺪﯨﻦ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩـﺸﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨـﺸﻜﻪﻥ ﻳﺎۋﺭﻭﭘـﺎﻟﯩﻘﻼﺭ ﻳﻪﻟﻜﻪﻧﻠﯩـﻚ ﻛﯧﻤﯩﻠﯩـﺮﯨﮕﻪ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩـﭗ ﻳﯧﯖـﻰ ﺩﯦﯖﯩـﺰ ﻳـﻮﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ‬ ‫ﺋﺎﭼﻘﺎﻥ ﻏﺎ ﻗﻪﺩەﺭ‪ ،‬ﻗﻪﺩﯨﻤﻜﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﯩﯔ ﭼﻪﻛﺴﯩﺰ ﺋﯘﺯﺍﻕ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ﻣﯘﺷﯘ ﻛﻮﻧﺎ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﺘﺎ ﻳﺎﺭﯨﺘﯩﻠﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﻳﻪﻧﻪ ﻛﯧﻠﯩﭗ‪،‬‬ ‫ﺑــﯘ ﺗ ـﺎﺭﯨﺦ ﺋــﯚﺯ ﻣﻪﻧﯩــﺴﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﯧــﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺳــﯩﺮﻟﯩﻖ ﻧــﺎﺯ‪-‬ﻛﻪﺭەﺷﻤﯩــﺴﯩﺪە‪ ،‬ﺩﯦﯖﯩــﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ‬ ‫ﺗﯩﻨﯩﻤﺴﯩﺰ ﺩﻭﻟﻘﯘﻧﻠﯩﺮﯨﺪﺍ‪ ،‬ﻳﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺩەھﺸﻪﺗﻠﯩﻚ ۋەھﯩﻤﯩﺴﯩﺪە ﺋـﯚﺯ ﻣﻪﺯﻣـﯘﻧﯩﻨﻰ ﺗﻮﻟﯘﻗﻠﯩﻐـﺎﻥ ﺋﯩـﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺑﯩﺰﻧﯩــﯔ ﻗﻪﺩﯨﻤﻜــﻰ ﺋﻪﺟــﺪﺍﺩﻟﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ﺷــﻪﺭﻗﺘﯩﻜﻰ ﺗﯧــﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻏﻪﺭﺑﺘﯩﻜــﻰ ﺩﯦﯖﯩـﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ‬ ‫ﺋﺎﺭﯨﻠﯩﻘﯩــﺪﯨﻜﻰ ﭼﻪﻛــﺴﯩﺰ ﺋــﯘﺯﺍﻕ ﺑﻪﻝ ﺑﺎﻏــﺪﺍ ﺋــﻮﺕ‪ ،‬ﺳــﯘ ﻣﻪﻧﺒﻪﻟﯩﺮﯨﻨــﻰ ﻗﻮﻏﻠﯩــﺸﯩﭗ‪ ،‬ﺗﯩﻨﯩﻤــﺴﯩﺰ ﻛﯚﭼــﯜپ‪ ،‬ﺋﯘﭼﻘــﯘﺭ‬ ‫ﺋﺎﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﯘﻳﺎﻗﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻨﯩـﯔ ﺑﯩﺮﯨﻨﭽـﻰ ﺑﯧﺘﯩﻨـﻰ‪ ،‬ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩـﺴﯩﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﯩﭙﺘﯩــﺪﺍﺋﯩﻲ ﺧﯧﻤﯩــﺮ ﺗــﯘﺭﯗﭼﯩﻨﻰ ھﺎﺯﯨﺮﻟﯩﻐــﺎﻥ ﺋﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨــﺪﯨﻜﻰ ﺋــﺎﺕ ﺗﯘﻳﺎﻗﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ‬ ‫ﺩﯛﭘﯜﺭﻟﻪﺷـــﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯩﺮﻟﯩﻨﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳـــﺎۋﺍﻳﻰ ﺟﻪﺳـــﯘﺭﻟﯘﻕ‪ ،‬ﻗﯩﺰﯨـــﻖ ﻗـــﺎﻧﻠﯩﻖ‪ ،‬ﻗـــﺎﺭﺍﻣﻠﯩﻖ ۋە ﺋﺎﺳـــﺎﻥ‬ ‫ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩﻨﯩﺸﭽﺎﻧﻠﯩﻖ ﺩەﻝ ﺗﯧﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﻖ ﻧﺎﺯﺍﻛﯩﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺩﯦﯖﯩﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪۋەﻛﻜـﯜﻻﻧﻪ‬ ‫ﺟﺎﺳــﺎﺭﯨﺘﻰ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﻛــﯜچ ﺳﯧﻠﯩﺸﺘﯘﺭﻣﯩــﺴﯩﺪﺍ ﺷــﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ ﺋﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘــﺎ‪ ،‬ﭘﯜﺗﻜــﯜﻝ ﻛﻮﻧــﺎ‬ ‫ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﻨﯩﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ﮔﻮﻳﺎ ﺋﯜچ ﭘﯘﺗﻠﯘﻕ ﺩﺍﯕﻘﺎﻥ ﻏﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎپ ﻛﯧﺘﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﺷـﯘ ﺳـﻪھﻨﯩﺪە ﺋـﯚﺯ ﺋـﺎﺭﺍ ﺑﯩـﺮ‪-‬‬ ‫ﺑﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﺎﺭﺗﯩﺸﯩﭗ‪ ،‬ﺗﯩﺮﻛﯩﺸﯩﭗ ﺗﯘﺭﯗﺷﺘﻪﻙ ﺗﯩﻨﯩﻤﺴﯩﺰ ۋەﺯﯨﻴﻪﺕ ﺩﺍۋﺍﻣﯩﺪﺍ ﺭﻭﻳﺎﭘﻘﺎ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬

‫‪4‬‬


‫ﺩەﺭۋەﻗﻪ‪ ،‬ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﯩﻨﯩﺸﯩﺪﯨﻜﻰ ھﻪﻝ ﻗﯩﻠﻐﯘچ ﭘﯩﺴﺨﯩﻚ ﺟﻪﺭﻳـﺎﻥ‬ ‫ھﺎﻣﺎﻥ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﻧﯩﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﻣﯘﻗﯩﻢ ۋە ﺋﯘﺯﺍﻕ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﻣـﯘھﯩﺘﯩﻨﻰ ﺗﻪﻟﻪپ ﻗﯩﻼﺗﺘـﻰ‪ .‬ﻣﻪﻟـﯘﻡ ﺑﯩـﺮ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ‬ ‫ﻣﯘھﯩﺘﻰ ﮔﻪﺭﭼﻪ ﺳﯩﺮﺗﻘﻰ ﻳﺎﺕ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺗﯩﻨﯩﻤﺴﯩﺰ ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩﺸﯩﻐﺎ ﺋﯘﭼﺮﯨﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺋﯘ ﺋﯚﺯﯨﺪە ﺋﻪﺯەﻟﺪﯨﻦ ﺑﺎﺭ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺭﻭھﻰ ﺋﻪﻧﺪﯨﺰﯨﻨﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﭘﯩﺴﺨﯩﻚ ﺗﯩﻨﺪﯗﺭﻣﯩﻨﻰ ﺳﺎﻗﻼپ ﻗﯩﻼﻟﯩﺴﺎ‪ ،‬ﺷﯘ ﺧﯩـﻞ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﭼﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻜـﻰ ﺩﯨﻜـﻰ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗــﻠﻪﺭ ﺋــﯚﺯ ﺧــﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﻨﻰ ﺋــﯚﺯ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﻛــﻮﻧﺘﯩﺮﻭﻟﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﯘﺗــﯘپ ﺗﯘﺭﺍﻻﻳــﺪﯗ‪ .‬ﻳﯩــﺮﺍﻕ ﻗﻪﺩﯨﻤﻜــﻰ‬ ‫ﺯﺍﻣﺎﻧﻼﺭﺩﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﺗﺎﻛﻰ‬

‫ﺋﻪﺳﯩﺮﺩﯨﻜﻰ ﺋﻪﺩەﺑﯩﻴﺎﺕ‪-‬ﺳﻪﻧﻪﺕ ﺋﻮﻳﻐﯩﻨﯩﺶ ﺩەۋﺭﯨﮕﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﯘﺯﺍﻕ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ﺟﻪﺭﻳﺎﻥ ﺩەﻝ‬

‫ﻣﯘﺷــﯘ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐــﺎﻥ ﺋــﯜچ ﺧﯩــﻞ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﺗﯩﭙﯩﻨﯩــﯔ ﺋــﯚﺯ ﺋــﺎﺭﺍ ﻛــﯜچ ﺳﯩﻨﯩــﺸﯩﺶ‪ ،‬ﺋﯜﺳــﺘﯜﻧﻠﯜﻙ ﺗﺎﻟﯩــﺸﯩﺶ‬ ‫ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩــﺪﯗﺭ‪ .‬ﺧﻪﻳــﺮﯨﻴﻪﺕ‪ ،‬ﻳــﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺗــﺎﺭﯨﺨﺘﯩﻜﻰ ﺯﯨﻠﺰﯨﻠﯩــﺴﻰ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩــﻚ ﻛﯜﭼــﯜﻙ ‪ ،‬ۋەھﯩﻤﯩــﺴﻰ‬ ‫ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﻗﻮﺭﻗﯘﻧﭽﻠﯘﻕ ﺑﻮﻟﯩﺸﯩﺪﯨﻦ ﻗﻪﺗﯩﻲ ﻧﻪﺯەﺭ‪ ،‬ﺗﯧﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﯜﻧﺴﯩﺰ ﺟﯩﻠﯟﯨﺴﻰ ۋە ﻧﺎﺯ ﻛﻪﺭەﺷﻤﯩـﺴﯩﮕﻪ‬ ‫ﺗﻮﻟﻐﺎﻥ ﻏﯩﺪﯨﻘﻼﺵ ﻟﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺩﯦﯖﯩﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺗﻮﺳﯘۋﺍﻟﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺷﺎۋﻗﯘﻥ‪-‬ﺳـﯜﺭەﻧﻠﯩﺮﻯ ﺋـﺎﺧﯩﺮﻗﻰ‬ ‫ھﯧﺴﺎﺑﺘﺎ ﺋﯘﻧﻰ ﺗﺎﺭﯨﺦ ﺳﻪھﻨﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺳﯩﻘﯩﭗ ﭼﯩﻘﺎﺭﺩﻯ‪ .‬ﻟـﯧﻜﯩﻦ‪ ،‬ﻣﻪﻳﻠـﻰ ﺗﯧـﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـﻰ ﺑﻮﻟـﺴﯘﻥ ﻳـﺎﻛﻰ ﺩﯦﯖﯩـﺰ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﻮﻟﺴﯘﻥ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻏﺎﻟﯩﺒﺎﻧﻪ ﺋﻪﺳﻠﯩﻤﯩﻠﯩﺮﯨﺪە ﻳﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺳـﻪﻟﺘﻪﻧﻪﺗﻰ ﺋﺎﺧﯩﺮﻻﺷـﻘﺎﻥ ﺋـﯘﺯﺍﻕ‬ ‫ﻳﯩﻠﻼﺭﻏﯩﭽﻪ ﺋﺎﺕ ﺗﯘﻳﺎﻗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺩﯛﭘﯜﺭﻟﻪﺷﻠﯩﺮﻯ ﺩە ﺋﻪﻛﺲ ﺋﯧﺘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ۋەھﯩﻤﯩﻠﯩﻚ ﺗﯘﻳﻐـﯘﻻﺭ ﺋـﺎﺩﺍﻗﻘﯩﭽﻪ ﺳـﺎﻗﻠﯩﻨﯩﭗ‬ ‫ﻗﺎﻟـﺪﻯ‪ .‬ﺷــﻪﺭﻗﻰ ﺗﯧﺮﯨﻤﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺑﯜﮔــﯜﻧﻜﻰ ﻛـﯜﮔﯩﭽﻪ ﺳــﺎﻗﻠﯩﻨﯩﭗ ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘـﺎﻥ <ھــﻮﻥ ﻻﺭ ﻳﻮﻗـﺎﻟﻤﯩﻐﯩﭽﻪ ﺟﺎھــﺎﻥ‬ ‫ﺗﯩﻨﺠﯩﻤـﺎﺱ > ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﻣﺎﻗـﺎﻟﻪ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﻟﯩﻘﻼﺭﻧﯩـﯔ <ﻳﯘﻧــﺎﻥ ﻳﺎﺳـﺎﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺗــﯜﺭﻙ ﺑﯘﺯﯨـﺪﯗ > ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﻣﺎﻗـﺎﻟﻪ ﺩەﻝ ﺋﺎﺷــﯘ‬ ‫ۋەھﯩﻤﯩﻠﯩﻚ ﺋﻪﺳﻠﻰ ﻣﯩﻨﯩﯔ ﻳﺎﻟﺪﺍﻣﯩﺴﻰ ﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺷﻪﺭﻗﺘﻪ ﭼﻮڭ‪-‬ﻛﯩﭽﯩﻚ ھﯩﻨﮕﺎﻥ ﺗﺎﻏﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﻏﻪﺭﺑﺘﻪ ﻗﺎﺭﺍ ﺩﯦﯖﯩﺰﻏﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﭼﻪﻛﺴﯩﺰ ﺋﯘﺯﺍﻕ ﺩﺍﻟﯩـﺪﺍ_‬ ‫ﺋﯩﭽﻜﻰ ۋە ﺷـﯩﻤﺎﻟﻰ ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﺷـﯩﯟﺍﻕ ھﯩـﺪﻯ ﮔﯜﭘﯜﻟـﺪەپ ﺗﯘﺭﻏـﺎﻥ ﺑﯩﭙﺎﻳـﺎﻥ ﻳﺎﻳﻼﻗﻠﯩﺮﯨـﺪﺍ ھﻪﻡ ﺷـﻪﺭﻗﺘﯩﻜﻰ ﺗﯧـﺮﯨﻢ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﯩﻤﯘ‪ ،‬ھﻪﻡ ﻏﻪﺭﺑﺘﯩﻜﻰ ﺩﯦﯖﯩﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﯩﻤﯘ ﺋﻮﺧﺸﯩﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛـﯚﭼﻤﻪﻧﭽﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﺋـﺎﺗﻠﯩﻘﻼﺭ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـــﻰ ﻳﺎﺭﯨﺘﯩﻠﻐـــﺎﻥ ﺋﯩـــﺪﻯ‪ .‬ﺑـــﯘ ﺧﯩـــﻞ ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺕ ﻣﻪﻟـــﯘﻡ ﺑﯩـــﺮ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩـــﯔ ﺋﯜﺯﻟﯜﻛـــﺴﯩﺰ‪ ،‬ﺟـــﺎھﯩﻼﻧﻪ‬ ‫ﺩﺍۋﺍﻣﻼﺷﺘﯘﺭﯨـــﺸﯩﺪﺍ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜـــﻰ ﺑﯩﺮﯨﻨﯩـــﯔ ﻛﻪﻳﻨﯩـــﺪﯨﻦ ﺑﯩـــﺮﻯ ﻛﯜﭼﯩﻴﯩـــﭗ‪ ،‬ﺷـــﺎﻟﻠﯩﻨﯩﭗ ﺗﯘﺭﯨـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳـــﺎﻳﻼﻕ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻛﯜچ ﺋﯘﻻﺵ ﺷـﻪﻛﻠﯩﺪﯨﻜﻰ ﻧﯚۋەﺗﻠﯩـﺸﯩﭗ ﺗﯘﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺳـﻪﻟﺘﻪﻧﯩﺘﯩﺪە ھﺎﺳـﯩﻞ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺷـﯘﯕﺎ‪،‬‬ ‫ﺷﯩﻤﺎﻟﺪﺍ ﺑﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻛﻪﻳﻨﯩﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﻯ ﺗﺎﺭﯨﺦ ﺳﻪھﻨﯩﺴﯩﮕﻪ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ھﻮﻥ ﻻﺭ‪ ،‬ﺭﯙﺭەﻧﻠﻪﺭ‪ ،‬ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭ‪ ،‬ﺗﯜﺭﻛﻠﻪﺭ‪ ،‬ﺋﯘﻳﻐـﯘﺭﻻﺭ‪،‬‬ ‫‪5‬‬


‫ﻗﯩﺮﻏﯩﺰﻻﺭ‪ ،‬ﻛﯩﺪﺍﻥ ﻻﺭ‪ ،‬ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﻼﺭ ۋە ﻣـﺎﻧﺠﯘ ﻻﺭﻧﯩـﯔ ھـﯧﭻ ﻗﺎﻳﺴﯩـﺴﻰ ﻳـﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﺗﻪﻧﻬـﺎ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﯩـﺴﻰ‬ ‫ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳﺘﺘﻰ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ھﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﺳﯩﻨﯩﯔ ﺋـﯚﺯﯨﮕﻪ ﭼﯘﺷـﻠﯘﻕ ﺋﯜﻟﯜﺷـﻰ ﺑـﺎﺭ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺷـﯘﯕﺎ‪ ،‬ﺑـﯘ ﺧﯩـﻞ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ھﻪﺭ‬ ‫ﻗﺎﻳﺴﻰ ﻛﯚﭼﻤﻪﻧﭽﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺯەﻧﺠﯩﺮﺳﯩﻤﺎﻥ ھﺎﻟﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﺋﯘﻟﯩﻨﯩـﺸﻰ ۋە ﺋﺎﯕـﺴﯩﺰ ﺭەۋﯨـﺸﺘﯩﻜﻰ ﺩﺍۋﺍﻣﻼﺷﺘﯘﺭﯨـﺸﻰ‬ ‫ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩــﺪﺍ ﺑﯩــﺮ ﭘﯜﺗﯜﻧﻠــﯜﻛﻜﻪ ﺋﯩــﮕﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﯩــﺪﻯ‪ .‬ﻟــﯧﻜﯩﻦ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯨﺨﺘــﺎ ﺷﯘﻧﯩــﺴﻰ ﺋﯧﻨﯩﻘﻜــﻰ‪ ،‬ﺷــﯩﻤﺎﻟﻰ ۋە ﺋﯩﭽﻜــﻰ ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎ‬ ‫ﺭﺍﻳﻮﻧﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯘ ﺑﻪﻟﺒـﺎﻍ ﻧﯘﺭﻏﯘﻧﻠﯩﻐـﺎﻥ ﻛـﯚﭼﻤﻪﻧﭽﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧـﻰ ﭘﻪﻳـﺪﺍ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ‪ ،‬ﺋﺎۋﯗﻧـﺪﯗﺭﻏﺎﻥ ۋە ﺗـﺎﺭﯨﺦ ﺳﻪھﻨﯩـﺴﯩﮕﻪ‬ ‫ﭼﯩﻘﺎﺭﻏﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻤﺎ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﻣﻪۋﺟـﯘﺗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋـﯘﺯﺍﻗﻘﯩﭽﻪ ﻛﺎﭘـﺎﻟﻪﺗﻜﻪ ﺋﯩـﮕﻪ ﻗﯩﻼﻻﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺟـﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﻪﺋﻰ ﺯﻭﻧـﺎ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺑﯩﺮ ﻣﻪﺯﮔﯩﻠﻠﯩﻚ ﻗﯩﺰﯨﻘﻘﺎﻥ ﻟﯩﻖ ﺋﺎﺭﯨﻼﺷﻘﺎﻥ ﺳﻪﻟﺘﻪﻧﻪﺗﺘﯩﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﻳﺎ ﻛﯚﭼﯜﺷﻜﻪ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﻯ ﺑﻮﻟﯘﺵ‪ ،‬ﻳﺎ‬ ‫ﺗﯧــﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺳــﯩﺮﻟﯩﻖ ﻗﻮﻳﻨﯩﻐــﺎ ﺳــﯩﯖﯩﭗ ﻛﯧــﺘﯩﺶ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺋﻮﺭﺗــﺎﻕ ﻗﯩــﺴﻤﯩﺘﻰ ﺋﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺷــﯩﻤﺎﻟﯩﻲ‬ ‫ﺋﺎﺳﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﺗﺎﺭﯨﺦ ﺳﻪھﻨﯩﺴﯩﺪە ﺋﯘﺯﯗﻥ ﻣﻪﺯﮔﯩﻞ ﺳﻪﻟﺘﻪﻧﻪﺕ ﺳﯜﺭﮔﻪﻥ ھﻮﻥ ﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪڭ ﺋﺎﺧﯩﺮﻯ ﺋﯚﺯﻯ ﺋﺎۋﯗﻏﺎﻥ ﺯﯦﻤﯩﻨﺪﺍ‬ ‫ﭘﯘﺕ ﺗﯩﺮەپ ﺗﯘﺭﺍﻟﻤﺎﻱ‪ ،‬ﺋﺎﺳـﺘﺎ‪-‬ﺋﺎﺳـﺘﺎ ﻏﻪﺭﺑـﻜﻪ ﺳـﯜﺭﯛﻟﯜپ ﻳﺎۋﺭﻭﭘـﺎﺩﯨﻜﻰ ﺩﻭ ﻧـﺎﻱ ﺩەﺭﻳﺎﺳـﻰ ۋﺍﺩﯨـﺴﯩﻐﺎ ﺳـﯩﯖﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩـﺸﻰ؛‬ ‫ﺋﯚﺗﯜﻛﻪﻥ ﺗﺎﻏﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻣﻪﺭﻛﻪﺯ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺷﯩﻤﺎﻟﻰ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﺎﺳﯩﻴﺎﻧﻰ ﺑﯩـﺮﻟﯩﻜﻜﻪ ﻛﻪﻟﺘـﯜﺭﮔﻪﻥ ﻛﯚﻛﺘﯜﺭﻛﻠﻪﻧﯩـﯔ ﺋـﺎﺧﯩﺮﻗﻰ‬ ‫ھﯧﺴﺎﺑﺘﺎ ﺋﯘﺯﺍﻕ ﻛﯚﭼﯜﺷﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﻪﺷﯩﺪﯨﻦ ﻛﻪﭼﯜﺭﯛپ ﻛﯩﭽﯩﻚ ﺋﺎﺳﯩﻴﺎﺩﯨﻜﻰ ﺋﺎﻧﺎﺗﻮﻟﯩﻴﻪ ﻳﯧـﺮﯨﻢ ﺋﺎﺭﯨﻠﯩﻐـﺎ ﻣﺎﻛﺎﻧﻠﯩﺸﯩـﺸﻰ؛‬ ‫ﺋﻮﺭﺧﯘﻥ ﺩەﺭﻳﺎﺳﻰ ﺑﻮﻳﯩﺪﺍ ﺑﺎﺵ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛپ ﺷﯩﻤﺎﻝ ﻧﻰ ﺑﯩﺮ ﻣﻪھﻪﻝ ﺋﯩﺪﺍﺭە ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩـﯔ ﻣﯩﻼﺩﯨـﻴﻪ ‪-840‬ﻳﯩﻠﯩﻐـﺎ‬ ‫ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪە ﻏﻪﺭﺑﻜﻪ ﻛﯚﭼﯜﺷﻜﻪ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﻯ ﺑﻮﻟﯘپ‪ ،‬ﺗﻪﯕﺮﯨﺘﺎﻍ ﺋﯧﺘﻪﻛﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗـﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨـﺴﯩﻐﺎ ﻳﻪﺭﻟﯩﺸﯩـﺸﻰ؛ ﻳﯧﻨـﺴﻪﻱ‬ ‫ﺩەﺭﻳﺎﺳﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎﺵ ﺋﯧﻘﯩﻤﯩﺪﺍ ﻛﯜﭼﻪﻳﮕﻪﻥ ﻗﯩﺮﻏﯩﺰ ﻻﺭﻧﯩﯔ ﻧﯘﺭﻏﯘﻧﻠﯩﻐﺎﻥ ﺋﯩﺴﺴﯩﻖ‪-‬ﺳﻮﻏﯘﻗﻼﺭﻧﻰ ﺑﯧـﺸﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚﺗﻜـﯜﺯﯛپ‬ ‫ﺋﯩﺴﺴﯩﻖ ﻛﯚﻝ ﺑﻮﻳﯩﻐﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ﻛﯧﻠﯩﺸﻰ؛ ﺳﻪﺩﺩﯨﭽﯩﻦ ﻧﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ ﻛﯜﭼﯩﻴﯩﭗ‪ ،‬ﻏﻪﺭﺑﯩـﻲ ﺷـﯩﻤﺎﻝ ﻧـﻰ ﺑﯩـﺮ ﻣﻪھﻪﻝ‬ ‫ﭘﺎﺭﺍﻛﻪﻧﺪە ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﻛﯩﺪﺍﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻛﯧﻴﯩﻨﭽﻪ ﺗـﺎﺭﯨﺦ ﻳﯜﺯﯨـﺪﯨﻦ ﺋﯩـﺰ‪-‬ﺗﯩـﺰ ﺳـﯩﺰ ﻏﺎﻳﯩـﭗ ﺑﻮﻟﯩـﺸﻰ؛ ﺋﻪﺳـﯩﺮﺩﯨﻦ ﻛﯧـﻴﯩﻦ‪،‬‬ ‫ﻳﺎۋﺭﯗﭘﺎ‪-‬ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ ﺩﺍﻟﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﯩﺘﺮەﺗﻜﻪﻥ ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﺳﺘﺎ‪-‬ﺋﺎﺳﺮﺍ ﺗﺎﺭﯨﺦ ﺳﻪھﻨﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﭼﯜﺷﯜپ ﻗﯧﻠﯩﺸﻰ ﻧﯧﻤﯩﻨﻰ‬ ‫ﭼﯜﺷﻪﻧﺪﯛﺭﯨﺪﯗ؟‪.....‬ﺋﯘﻻﺭ ﻧﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻳﺎۋﺭﻭ‪-‬ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ ﭼﻮڭ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﻗﯩﺴﻤﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﺷﯘ ﺳﯩﺮﻟﯩﻖ ﺯﻭﻧﯩـﺪﺍ‬ ‫ﭘﻪﻳﺪﺍ ﺑﻮﻟﯘپ ۋە ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩﭗ‪ ،‬ﻳﻪﻧﻪ ﺋﺎﺷﯘ ﺳﯩﺮﻟﯩﻖ ﺯﻭﻧﯩﺪﺍ ﭘﯘﺕ ﺗﯩﺮەپ ﺗﯘﺭﺍﻟﻤﺎﻳﺪﯗ!؟‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﺘﻪ‪ ،‬ﻛﯚﭼﻤﻪﻧﭽﻰ ﺋﺎﺗﻠﯩﻖ ﻗﻮۋﻣﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﭼﺎﻗﻤﺎﻗﺘﻪﻙ ﺗﯧﺰ ﺳـﯜﺭەﺕ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺗـﺎﺭﯨﺦ ﺳﻪھﻨﯩـﺴﯩﮕﻪ ﭼﯩﻘﯩـﭗ‪،‬‬ ‫ﻳﻪﻧﻪ ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺳﯜﺭەﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻏﺎﻳﯩـﭗ ﺑﻮﻟﯩـﺸﯩﻨﻰ ﻳـﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﺳـﯩﺮﺗﻘﻰ ﭘﻮﺳـﺘﻰ ﻛﯜﭼﺘﯜﯕﮕﯜﺭﻟـﯜﻙ ﻛﻪ ۋە‬ ‫ﻳــﺎۋﺍﻳﻰ ﺟﻪﺳــﯘﺭﻟﯘﻕ ﻗــﺎ ﺗﻮﻟﻐــﺎﻥ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺋﯩﭽﻜــﻰ ﻗــﺎﺗﻠﯩﻤﻰ ﺋــﺎﺩﺩﻯ‪ ،‬ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤﯩــﺴﻰ ﺋــﺎﺟﯩﺰ ﺧــﺎﺭﺍﻙ ﺗﯩــﺮﻯ‬ ‫‪6‬‬


‫ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﮕﻪﻥ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ‪ ،‬ﺷﻪﺭﻗﺘﯩﻜﻰ ﺗﯧﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻏﻪﺭﺑﺘﯩﻜﻰ ﺷﻪھﻪﺭ‪-‬ﻗﻪﻟﻪ ۋە ﺩﯦﯖﯩـﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـﻰ ﺋـﯘﺯﺍﻕ‬ ‫ﻣﯘﺩﺩەﺗﻠﯩــﻚ‪ ،‬ﻣــﯘﻗﯩﻢ‪ ،‬ﻳﻪﺭﻟﻪﺷــﻤﻪ ھﺎﻳــﺎﺕ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩــﺪﺍ ﺋــﯚﺯ ۋﯗﺟﯘﺩﯨــﺪﺍ ﺗﻮﭘﻠﯩﻐــﺎﻥ ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ ﺋﯧﻨﯩﺮﮔﯩﻴﯩﻨــﻰ‪ ،‬ﻳــﺎﻳﻼﻕ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ھﯧﭽﻘﺎﭼﺎﻥ ھﺎﺯﯨﺮﻟﯩﻴﺎﻟﻤﺎﻳﺘﺘﻰ‪ .‬ﻳﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﭘﯜﺗﻜﯜﻝ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺕ ﺗـﺎﺭﯨﺨﻰ ﺗـﯜپ ﻧﯧﮕﯩـﺰﻯ‬ ‫ﺩﯨﻦ ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧﺪﺍ‪ ،‬ﺋﯘﭼﻘﯘﺭ ﺋﺎﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ھﻪﻳﯟﯨﺴﯩﮕﻪ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩـﭗ‪ ،‬ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـﯔ ﺋﻪﺭﻟﯩـﻚ ﻗﻪھـﺮﻯ ﻧـﻰ ﻛﯚﺭﺳـﯩﺘﯩﭗ ﺗﯘﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺗﯧﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﻖ ﺯﯨﺒﺎﺳـﻰ ۋە ﺳـﯩﺮﻟﯩﻖ ﺟﯘﻻﺳـﯩﻦ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩـﺪﯨﻦ ﺗﯩﻨﯩﻤـﺴﯩﺰ ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩﻨﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋـﯚﺯ‬ ‫ﻣﻪۋﺟــﯘﺗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋــﯚﺯ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﻛــﻮﻧﺘﺮﻭﻟﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﯘﺯﺍﻗﻘﯩﭽﻪ ﺗﯘﺗــﯘپ ﺗﯘﺭﺍﻟﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﭘﻪﻗﻪﺕ ﻗﯘﻳﯘﻧــﺪەﻙ‬ ‫ﺗﯧﺰﻟﯩﻚ ﺑﯩﻠﻪﻥ ھﻪﺭﯨﻜﻪﺗﭽﺎﻥ ﻳﺎﺷـﺎﺵ‪ ،‬ﺗﯩﻨﯩﻤـﺴﯩﺰ ﻛﯚﭼـﯜﺵ‪ ،‬ﺷـﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻘﺎ ﻣﺎﺳﻠﯩـﺸﯩﺶ ﺋـﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻘﻼ ﺋـﯚﺯﯨﮕﻪ ھﺎﻳـﺎﺗﻠﯩﻖ‬ ‫ﺋﯩﻤﻜﺎﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ھﺎﺯﯨﺮﻻپ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺗـﺎﺭﯨﺦ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺳـﯩﺮﺗﻘﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩـﯔ ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩـﺸﯩﻐﺎ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯩﭽﻜـﻰ‬ ‫ﻗﺎﺭﺷـــﯩﻠﯩﻖ ﻛـــﯜﭼﻰ ۋە ﺭﻭھـــﻰ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤﯩـــﺴﻰ ﺧـــﯧﻠﯩﻼ ﺋـــﺎﺟﯩﺰ ﺑﻮﻟـــﯘپ‪ ،‬ﺋـــﯚﺯﯨﮕﻪ ﻣﯘۋﺍﭘﯩـــﻖ ﻣـــﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﺷـــﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻰ‬ ‫ھﺎﺯﯨﺮﻟﯩﻴﺎﻟﻤﯩﻐﺎﻥ‪ ،‬ھﺎﻣﺎﻥ ﮔﻮﻳﺎ ﻣﺎﮔﻨﯩﺖ ﻗﯘﺗﯘﺑﯩﻐـﺎ ﺋﺎﻗﻘـﺎﻥ ﺗﯚﻣـﯜﺭ ﺋﯘۋﺍﻗﻠﯩﺮﯨـﺪەﻙ ﺗﯧـﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﺟﻪﻟﭙﻜـﺎﺭ‬ ‫ﻗﻮﻳﻨﯩﻐﺎ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ‪ .‬ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ‪-‬ﻳﺎۋﺭﯗﭘﺎ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﯩﻨﯩﯔ ﻛﯚپ ﻗﯩﺴﻤﯩﻨﻰ ﺋﯩﺴﺘﯩﻼ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﭼﯩﯖﮕﯩـﺰ ﻗﯘﺷـﯘﻧﻰ ﻧـﯧﻤﻪ‬ ‫ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺟﯘﯕﮕﻮ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺗﯜﺯﻟﻪﯕﻠﯩﻜﻰ ﺩە ﻳﯜﺯ ﺗﯩﻠﻤﯘ ﭘﯘﺕ ﺗﯩﺮەپ ﺗﯘﺭﺍﻟﻤﯩﺪﻯ؟ ﻳﯜﺋﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻧﺎﻣﻰ ﺋﺎﺳﺘﯩﺪﺍ ﺟﯘﯕﮕﻮ ﻧﻰ‬ ‫ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﻜﻪ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﮔﻪﻥ ﻗﯘﺑﻼﻳﺨﺎﻥ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﻪۋﻻﺩﻟﯩﺮﻯ ﭼﻮڭ ﺋﺎﺳﺘﺎﻧﻪ )ھﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺑﯧﻴﺠﯩـﯔ ( ﻧﯩـﯔ ھﻪﻳﯟەﺗﻠﯩـﻚ ﺋـﻮﺭﺩﺍ‬ ‫ﻗﻪﺳﯩﺮﻟﯩﺮﻯ ﺩە ﺷﺎﭘﺘﯘﻝ ﮔﯜﻟﻠﯜﻙ ﻳﻪﻟﭙﯜﮔﯜچ ﺗﯘﺗﻘـﺎﻥ ﻧـﺎﺯﯨﻨﯩﻨﻼﺭ ﻧﯩـﯔ ﻗﻮﻟﯩـﺪﯨﻦ ﭘـﺎﺭ‪-‬ﭘـﯘﺭ ﻗـﺎﭼﯩﻼﺭ ﺩﯨﻜـﻰ ﺧﯘﺷـﭙﯘﺭﺍﻕ‬ ‫ﺟﯩﻴﺎﯕﻨﻪﻥ ﭼﯧﻴﯩﻨﻰ ﺋﯩﭽﯩﯟﯦﺘﯩﭗ ﺷﯘﻧﻰ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭ ھﯧﺲ ﻗﯩﻠﺪﯨﻜﻰ‪ ،‬ھﺎﺭﻣﺎﺱ ﺋﺎﺕ ﺗﯘﻳﺎﻗﻠﯩﺮﻯ ﻏﺎ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩﭗ ﺗﯧـﺮﯨﻤﭽﯩﻼﺭ‬ ‫ﻣﺎﻛﺎﻧﯩﺪﺍ ﺗﯩﻜﻠﯩﮕﻪﻥ ﺳﻪﻟﺘﻪﻧﻪﺕ ﺋﯘﺯﺍﻗﻘﺎ ﺑﺎﺭﻣﺎﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭ ﻳﺎ ﺋﯧﻜﯩﻦ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻗﻮﻳﻨﯩﻐﺎ ﺋـﯜﻥ‪-‬ﺗﯩﻨـﺴﯩﺰ ﺳـﯩﯖﯩﭗ‬ ‫ﻛﯧﺘﯩﺸﻰ ﻛﯧﺮەﻙ‪ ،‬ﻳﺎﻛﻰ ﺷﯩﭙﺎﯕﻠﯩﻖ ﻗﻪﺳـﯩﺮﻟﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﻳﺮﯨﻠﯩـﭗ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺷـﯩﻤﺎﻟﺪﯨﻜﻰ ﭼﯧـﺪﯨﺮﻟﯩﺮﯨﻐﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩـﺸﻰ‬ ‫ﻛﯧــﺮەﻙ‪ .‬ﺧﻪﻳــﺮﯨﻴﻪﺕ‪ ،‬ﻣﻮﯕﻐــﯘﻟﻼﺭ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜــﻰ ﻳــﻮﻟﻨﻰ ﺗﺎﻟﻠﯩــﺪﻯ‪ ،‬ﻳــﯜﺯ ﻳﯩﻠﻐــﺎ ﻳﻪﺗﻤﻪﻳــﻼ ﭼــﻮڭ ﺋﺎﺳــﺘﺎﻧﯩﻨﻰ ﺗﺎﺷــﻼپ‪،‬‬ ‫ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻐﺎ ﭼﯧﻜﯩﻨﯩﭗ ﭼﯩﻘﺘﻰ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ‪ ،‬ﺑﯘ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪۋﺟﯘﺗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺳـﺎﻗﻼپ ﻗﺎﻻﻻﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮﺩﯨﻨﺒﯩـﺮ‬ ‫ﻳﻮﻝ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋﺎﺭﯨﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮ ﻗﺎﻧﭽﻪ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺋﯚﺗﺘﻰ‪ ،‬ﺷﻪﺭﻗﻨﯩﯔ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮ ﺧﯩﻠﻠﯩﻖ ﺗﻪﻛﺮﺍﺭ ﺩﺍۋﺍﻣﻼﺷـﺘﻰ‪ .‬ﺳـﻪﺩﺩﯨﭽﯩﻦ‬ ‫ﻧﯩﯔ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺷﯩﻤﺎﻟﻰ ﻗﯩﺴﻤﯩﺪﺍ ﻛﯜﭼﻪﻳﮕﻪﻥ ﻣﺎﻧﺠﯘﻻﺭ ﺳـﻪﺭﺩﺍﺭﻯ ﻧﯘﺭﺧـﺎﺝ ﺯﻭﺭ ﺋـﺎﺗﻠﯩﻖ ﻗﻮﺷـﯘﻧﻨﻰ ﺑﺎﺷـﻼپ ﺟﯘﯕﮕﻮﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺋﻮﺗﺘــﯘﺭﺍ ﺗــﯜﺯﻟﻪﯕﻠﯩﻜﻰ ﮔﻪ‪ ،‬ﺋﻮﺗﺘــﯘﺭﺍ ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎﺩﺍ ﻛــﯜﭼﻪﻳﮕﻪﻥ ﺑــﺎﺑﯘﺭ ۋە ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﻗﻮﺷــﯘﻧﻰ ھﯩﻨﺪﯨــﺴﺘﺎﻧﻐﺎ ﺑﯧــﺴﯩﭗ ﻛﯩــﺮﺩﻯ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﻧﺠﯘﻻﺭ ﺑﯧﻴﺠﯩﯖﺪﺍ ﭼﯩﯔ ﺧﺎﻧﺪﺍﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ‪ ،‬ﺑﺎﺑﯘﺭ ﺩﯦﻬﻠﯩﺪﺍ ﻣﻮﻏﯘﻝ ﺋﯩﻤﭙﯧﺮﯨﻴﯩﺴﯩﻨﻰ ﻗﯘﺭﺩﻯ‪ .‬ﺋـﯘﻻﺭ ﺷـﻪﺭﻗﺘﯩﻜﻰ ﻗﻪﺩﯨﻤـﻰ‬ ‫‪7‬‬


‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﯩــﻚ ﺑــﯘ ﺗﯧــﺮﯨﻢ ﺧﻪﻟﻘﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺭەﯕﮕــﺎﺭەڭ ﺟﯘﻻﺳــﯩﻐﺎ‪ ،‬ھــﯚﻝ‪ ،‬ﻳﯧﭙﯩــﺸﺎﯕﻐﯘ‪ ،‬ﺳــﯘﻳﯘﻗﻼﻧﺪﯗﺭﯗﻟﻐﺎﻥ ﺭﻭھــﻰ‬ ‫ﺟﯘﻏﻼﻧﻤﯩﺴﯩﻐﺎ‪ ،‬ھﻪﻧﻨﯩﯟﺍ ﻣﯩﻠﻠﻰ ﭘﻪﺭﻗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯧﺰﯨﭗ ﺋﯘﻥ ﻗﯩﻠﯩﯟﯦﺘﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﺗﯩﻨﺪﯗﺭﻣﯩـﺴﯩﻐﺎ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ‬ ‫ﻗﻮﭘﺎﻝ‪ ،‬ﻛﯘﭼﺘﯘﯕﮕﯘﺭ‪ ،‬ﻗﯩﺰﯨﻘﻘﺎﻥ ﺟﯩﺴﻤﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺭﺍﻡ ﺑﻮﻟﺪﻯ‪ .‬ﻧﯩﻬﺎﻳﻪﺕ‪ ،‬ﺑﯩﺮ ﻗﺎﻧﭽﻪ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺋﯚﺗﻤﻪﻳﻼ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺷـﯩﻤﺎﻟﻰ ۋە‬ ‫ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﺎﺳﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﻳﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـﻰ ﻣﯘھﯩﺘﯩـﺪﺍ ﻳﯧﺘﯩﻠـﺪﯛﺭﮔﻪﻥ ﺋﻪﺭﻟﯩـﻚ ھﻪﻳﯟﯨـﺴﻰ ﺋﻮﺗﺘـﯘﺭﺍ ﺗﯜﺯﻟﻪﯕﻠﯩـﻚ ﺑﯩـﻠﻪﻥ‬ ‫ھﯩﻨــﺪﻯ ﺗــﯘﭘﺮﯨﻘﻰ ﻧﯩــﯔ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻠﯩﻖ ﺟﻪﺯﺑﯩــﮕﻪ ﺑــﺎﻱ ﻗﻮﻳﻨﯩــﺪﺍ ﺗﻮﻟــﯘﻕ ﻛﯚﻧــﺪﯛﺭﯛﻟﯜپ ﺗﺎﺷــﻼﻧﺪﻯ‪ .‬ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ‬ ‫ﻗﻮﺷﯘﻟﯩﺸﯩﺪﯨﻜﻰ ﭘﯩﺴﺨﯩﻚ ھﺎﻟﻪﺕ ھﺎﻣﺎﻥ ھﯧﺴﺴﯩﻴﺎﺕ ﺟﻪھﻪﺗـﺘﯩﻦ ﺋـﯚﺯﯨﮕﻪ ﻗﺎﺭﺷـﻰ ﺟﯩﻨـﺴﻠﯩﻖ ﺧـﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻧﻰ ﺗﻪﻟﻪپ‬ ‫ﻗﯩﻼﺗﺘﻰ ‪.‬ﻗﻮﯕﻰ ﺩەﺭﻳﺎ ۋﺍﺩﯨﻠﯩﺮﯨﻨـﻰ ﺋﺎﺳـﺎﺱ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﻣـﯘﻗﯩﻢ‪ ،‬ﺋﻮﻟﺘـﯘﺭﺍﻕ ﺗﯘﺭﻣـﯘﺵ ﻛﯚﺗﯜﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩـﯟﻯ ‪ ،‬ﺟﺎھﯩـﻞ‬ ‫ﻟﯧﻜﯩﻦ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﻣﺎھﯩﻴﯩﺘﯩﺪە ﺭﻭھﻰ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤﯩﺴﻰ ﭘﯩﺸﯩﭗ ﻳﯧﺘﯩﻠﮕﻪﻥ ‪ ،‬ﺗﻪﻣﻜﯩﻦ‪ ،‬ھﯚﻝ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﮔﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺗـﺎﺭﯨﻢ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻳﯘﻣـﺸﺎﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩـﺘﯩﮕﻪ ﻧﯩـﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﻳﺎﻳـﺎﻕ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩـﺘﯩﮕﻪ ﺋﯩﭽﻜـﻰ ﻗﺎﺭﺷـﻠﯩﻖ‬ ‫ﻛﯜﭼﻰ ۋە ﺗﺎﻗﺎﺑﯩﻞ ﺗﯘﺭﯗﺵ ﺋﯩﻘﺘﯩﺪﺍﺭﻯ ﻛﻪﻣﭽﯩﻞ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺷﯘﯕﻼﺷﻘﺎ‪ ،‬ﺷﻪﺭﻗﺘﯩﻜﻰ ﺗﯧﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻏﻪﺭﺑﺘﯩﻜـﻰ‬ ‫ﺩﯦﯖﯩﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﺗﯩﻨﯩﻤـﺴﯩﺰ ﻗﯩﺴﺘﯩـﺸﻰ‪ ،‬ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩـﺸﻰ‪ ،‬ﺳﯜﺭﻛﯩﻠﯩـﺸﻰ ۋە ﺯەﺭەﺗﻠﯩـﺸﻰ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺴﯩﺪە‪ ،‬ﺋـﯘﺯﯗﻥ‬ ‫ﻣﻪﺯﮔﯩﻠﻠﯩﻚ ﺗﯩﺮﻛﯩـﺸﯩﺶ ﺗﯩـﻦ ﻛﯧـﻴﯩﻦ‪،‬‬

‫ﺋﻪﺳـﯩﺮﮔﻪ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧـﺪە ﻳـﺎﻳﻼﻕ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺳـﻪﻟﺘﻪﻧﯩﺘﻰ ۋە ﺋـﺎﺕ‬

‫ﺋﯜﺳﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﻳﯧﯖﯩﺪﯨﻦ ﺗﻮﻟﯘپ ﺗﺎﺷﻘﺎﻥ ھﺎﻳﺎﺗﻰ ﻛﯜﭼﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺩﯦﯖﯩﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻛﯚﻛـﯜﺵ ﺩﻭﻟﻘـﯘﻧﻠﯩﺮﻯ ﺋﯜﺳـﺘﯩﺪە‬ ‫ﻟﻪﻳﻠﻪپ ﺋﯜﺯﯛۋﺍﺗﻘﺎﻥ ﻳﻪﻟﻜﻪﻧﻠﯩﻚ ﻛﯧﻤﯩﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﻮﺭﯗﻥ ﺑﻪﺭﺩﻯ‪.‬‬ ‫ﺩﯦﻤﻪﻙ‪ ،‬ﻣﯘﺷﯘ ﻣﻪﻧﯩﺪﯨﻦ ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧﺪﺍ‪ ،‬ﻛﻮﻧﺎ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﻨﯩﯔ ﻳﯧﯖﻰ ﺩﯦﯖﯩﺰ ﻳﻮﻟﻰ ﺋﯧﭽﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺋﺎۋﺍﻟﻘﻰ ﺋﯘﺯﺍﻕ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ‬ ‫ﺷﻪﺭﻕ ﺗﯧﺮﯨﻤﭽﯩﻠﯩﺮﻯ‪ ،‬ﻳﺎﻳﻼﻕ ﭼﻪۋەﻧﺪﺍﺯﻟﯩﺮﻯ ۋە ﻏﻪﺭﺏ ﺩﯦﮕﻨﯩﺰﭼﯩﻠﯩـﺮﻯ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨـﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﯩﻨﯩﻤـﺴﯩﺰ ﻣﯘﻧﺎﺳـﯩﯟەﺗﻠﻪﺭ‬ ‫ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩﺪﺍ ﺩەۋﺭ ﻗﯩﻠﺪﻯ‪ .‬ﺷﯘﯕﺎ‪ ،‬ﺗﯧﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﺳـﯩﻤﯟﻭﻟﻰ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺳـﺎﭘﺎﻥ‪ ،‬ﻳـﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﺋـﺎﺕ ۋە‬ ‫ﺩﯦﯖﯩﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺳﯩﻤﯟﻭﻟﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻳﻪﻟﻜﻪﻧﻠﯩﻚ ﻛﯧﻤﻪ ﭘﺎﺭ ﻣﺎﺷﯩﻨﯩـﺴﻰ ﻛﻪﺷـﯩﭗ ﻗﯩﻠﯩـﻨﻐﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋـﯘﺯﯗﻥ‬ ‫ﺗﺎﺭﯨﺨﻘﺎ ۋەﻛﯩﻠﻠﯩﻚ ﻗﯩﻼﺗﺘﻰ‪ .‬ﺳﺎﭘﺎﻧﻰ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﺳﯩﻤﯟﻭﻝ ﻗﻮﻟﻐﺎﻥ ﺗﯧﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـﻰ ﺟﺎھﯩـﻞ‪ ،‬ﺋﺎﺳـﺎﻥ ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﻣﻪﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩﯟﻯ ﺋﺎﯕﻐﺎ ﺑﺎﻱ‪ ،‬ﺳﯩﺮﺗﻘﻰ ﻳﺎﺕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﻧﯩﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﻗﺎﺭﺷـﯩﻠﯩﻖ ﻛـﯜﭼﻰ ﻛﯜﭼـﯜﻙ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﺑﻮﻟـﯘپ‪،‬‬ ‫ﺋﯘﻻﺭ ﺋﯚﺯ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯ ﺯﯦﻤﯩﻨﯩﻨﯩﯔ ﻧﯧﺴﯩﯟﯨﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﻣﯩﻨﻠﯩﻴﻪﻟﻪﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺳـﯩﺮﺗﻘﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨـﻰ ھﺎﻣـﺎﻥ‬ ‫ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﺋﯚﺯﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﺵ ﻧﻰ ﺋﯩـﺴﺘﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻓﯩﺌـﻮﺩﺍﻝ ﻟﯩـﻖ ﺋﻪﺧـﻼﻕ‪ ،‬ﺋـﺎﺋﯩﻠﻪ ۋە ﻛﯩـﺸﯩﻠﯩﻚ ﻣﯘﻧﺎﺳـﯩﯟەﺗﻠﻪﺭ ﮔﻪ ﻗـﺎﺗﺘﯩﻖ‬ ‫ﺋﻪھﻤﯩﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﮔﯜﻟﺪﯛﺭﻣﺎﻣﯩﺪەﻙ ھﻪﻳﯟﯨﻨﻰ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜـﻰ ﭘﯩﻨﻬـﺎﻥ ﺳـﯜﻛﯜﺗﻨﻰ ۋە ﻏـﺎﻳﯩﯟﻯ ﺋـﻮﻱ ﭘﯩﻜﯩﺮﻟﻪﺭﻧـﻰ‬ ‫‪8‬‬


‫ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻛﯚﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺑﺎﺵ‪-‬ﺋﺎﺧﯩﺮﻯ ﻳﻮﻕ ﺋﺎﺳﯩﻴﺎﭼﻪ ھﯚﻝ ﺋﺎﺯﺍﭘﻘﺎ ﺧﯘﺷﺘﺎﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ‪ ،‬ﺗﯩﭙﻰ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﮔﯜﺯەﻟﻠﯩـﻚ‬ ‫ﺋﯩــﺴﺘﯩﻜﻰ ۋە ﺋﯧــﺴﺘﯧﺘﯩﻚ ﺧﺎھﯩــﺸﻰ ﺗــﺎﺭﯨﺨﻰ ﺷــﻪﻛﯩﻠﺪە ﺋــﯚﺯ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨــﺴﯩﻨﻰ ﺗﺎﭘــﺎﺗﺘﻰ‪ .‬ﺷــﯘﯕﺎ‪ ،‬ﺋــﯘﻻﺭﺩﺍ ﻳﯩﻠﻨــﺎﻣﻪ‪-‬‬ ‫ﺗﻪﺯﻛﯩﺮﯨﭽﯩﻠﯩﻚ ﺗﻪﺭەﻗﻘﻰ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘپ‪ ،‬ﺋﯘﻧﻰ ﻣﯩﻠﻠﻰ ﻣﻪﺩﯨﻨﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪڭ ﻳﻮﻗﯩﺮﻯ ﺷﻪﻛﻠﻰ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳﺘﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﻳﻪﻟﻜﻪﻧﻠﯩﻚ ﻛﯧﻤﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﺳﯩﻤﯟﻭﻝ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺩﯦﯖﯩﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﻗﻪﺩﯨﻤﻜﻰ ﻳﯘﻧﺎﻥ ﺭﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ‬ ‫ﻣﻪﻧﺒﻪ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺗﯩﻨﯩﻤﺴﯩﺰ ﺩﯦﯖﯩﺰ ﺩﻭﻟﻘﯘﻧﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﺭﺍﻝ‪ ،‬ﺗﺎﻗﯩﻢ ﺋﺎﺭﺍﻝ ۋە ﻳﯧﺮﯨﻢ ﺋـﺎﺭﺍﻝ ﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺋﻪﺑﻪﺩﯨـﻲ ﺳﯚﻳﯜﺷـﯜپ‬ ‫ﺗﯘﺭﯗﺷﯩﺪﯨﻦ ھﺎﻳﺎﺗﻰ ﻛﯜچ ﺋﺎﻟﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﺎﺩەﻡ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺗﻨﯩـﯔ ﻣﯘﻧﺎﺳـﯩﯟﯨﺘﯩﻨﻰ ﺟﯩﻤـﻰ ﺋﯩﺰﻟﯩﻨﯩـﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﻪﺭﻛﯩـﺰﻯ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ‪ ،‬ﺋــﯘ ﺭﯨﻘــﺎﺑﻪﺕ ﺋﯧﯖﯩﻐــﺎ‪ ،‬ﺗﻪۋەﻛﻜﯜﻟﭽﯩﻠﯩــﻚ ﺭﻭھﯩﻐــﺎ ۋە ﺋﯧﭽﯩــﯟﯦﺘﯩﺶ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩــﺴﯩﻐﺎ ﺋﯩــﮕﻪ؛ ھــﯚﻝ‪ ،‬ﭘﯩﻨﻬــﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﻳﯧﭙﯩﺸﺎﯕﻐﯘ ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎﭼﻪ ﺋـﺎﺯﺍپ ﺗﯩـﻦ ﻛـﯚﺭە ﻳـﯜﺭەﻛﻨﻰ ﺗﯩﺘﺮﯨﺘﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻛﯩـﺸﯩﻨﯩﯔ ﺭﻭھـﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳـﯩﻨﻰ ﻟﻪﺧـﺘﻪ‪-‬ﻟﻪﺧـﺘﻪ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﯟﯦﺘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﻮﺩﯨﭙﻮﺳﭽﻪ ﻛﯚﻳﯜﺵ ﻣﻪ ﺋﺎﺯﺍپ ﻗﺎ ﺧﯘﺷـﺘﺎﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﺗﯩﭙـﻰ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﮔـﯜﺯەﻟﻠﯩﻜﻜﻪ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ‬ ‫ﺋﯩﻨﺘﯩﻠﯩﺸﻠﯩﺮﻯ ﺷﻪﺧﺴﻨﯩﯔ ﻗﻪﺩﯨﺮ‪-‬ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﯩﺪە ﺋﯩﭙﺎﺩە ﻗﯩﻠﯩﻨﺎﺗﺘﻰ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤـﺎﻳﻰ ﺗﻮﭘﻘـﺎ ﻗﺎﺭﯨﻐﺎﻧـﺪﺍ ﺷﻪﺧـﺴﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋـﻮﺭﻧﻰ‪ ،‬ﺭﻭﻟــﻰ‪ ،‬ﻗﯩﻤﻤﯩﺘـﻰ ۋە ﺋﻪﺭﻛﯩــﻨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﻛـﯚﭘﺮەﻙ ﺋﻪھﻤﯩــﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮەﺗﺘـﻰ‪ .‬ﮔــﯜﺯەﻝ ﺧـﺎﻧﯩﺶ ھﻪﻟﯩﻨﻨﯩــﯔ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭ‬ ‫ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻗﯧﭽﯩﻠﯩﺸﻰ ﺗﯜﭘﻪﻳﻠﯩﺪﯨﻦ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ﺷﻪﺧﺴﻰ ﺧﻮﺭﻟﯘﻕ ﺳﻪۋەﺑﻰ ﮔﻪ ﭘﺎﺭﺗﻠﯩﻐﺎﻥ ﺋﻮﻥ ﻳﯩﻠﻠﯩﻖ‬ ‫ﺩەھﺸﻪﺗﻠﯩﻚ ﻳﯘﻧﺎﻥ‪-‬ﺗﯩﺮﻭﻳﺎ ﺋﯘﺭﯗﺷﻰ ﺷﻪﺭﻕ ﺗﯧﺮﯨﻤﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻧﻪﺯﯨﺮﯨﺪە ﺋﯚﺗﯜپ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ ﺋﻪﺧﻤﻪﻗﻠﯩﻖ ھﯧـﺴﺎﺑﻠﯩﻨﺎﺗﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﻗﻪﺩﯨﻤﻜــﻰ ﻳﯘﻧــﺎﻥ ﺳــﻪﻧﯩﺘﯩﺪە ﻳﺎﻟﯩﯖــﺎچ ھﻪﻳﻜﻪﻟﺘﯩﺮﺍﺷــﻠﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﺟﺎﻳﯩــﭗ ﺗﻪﺭەﻗﻘــﻰ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻰ‪ ،‬ﺋﻪﭘــﺴﺎﻧﯩﻠﻪﺭﺩە ﺋﯘﺷــﺸﺎﻕ‬ ‫ﺋﯩﻼھــﻼﺭ ﺩﯨــﻦ ﺑﺎﺷــﻘﺎ ھﻪﺗﺘــﺎ ﺗﻪﯕــﺮﯨﻠﻪﺭ ﻧﯩــﯔ ﺗﻪﯕﺮﯨــﺴﻰ ﺯﯦﯟﯨــﺴﻨﯩﯖﻤﯘ ﻳﯧــﺮﯨﻢ ﺋﯩــﻼھ‪ ،‬ﻳﯧــﺮﯨﻢ ﺋــﺎﺩەﻡ ﺳــﯜﭘﯩﺘﯩﺪە‬ ‫ﺗﻪﺳﯟﯨﺮﻟﯩﻨﯩﺸﻰ‪ ،‬ﺩﺍۋﯨﻨﭽﯩﻨﯩﯔ <ﺋﯩﻨﺠﯩﻞ> ﻗﯩﺴـﺴﯩﻠﯩﺮﻯ ﺩﯨﻜـﻰ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻟﻪﺭﻧﯩـﯔ ﺭەﺳـﯩﻤﯩﻨﻰ ﺳـﯩﺰ ﻣـﺎﻱ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜـﻰ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻳﻮﺷﯘﺭﯗﻥ ﮔﯜﺯەﻟﻠﯩﻜﻰ ﻣﯘﺟﻪﺳﺴﻪﻣﻠﻪﺷﻜﻪﻥ ﺋﺎﺩﺩﻯ ﺷـﻪھﻪﺭ ﭘﯘﻗﺮﺍﺳـﻰ ﻣﯘﻧﺎﻟﯩﺰﺍﻧﯩـﯔ ﺳـﯜﺭﯨﺘﯩﻨﻰ ﺳﯩﺰﯨـﺸﻰ‬ ‫ﺩەﻝ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺷﻪﺧــﺴﻨﯩﯔ ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﯩﻨــﻰ ھﻪﻣﻤﯩــﺪﯨﻦ ﺋﯜﺳــﺘﯜﻥ ﻗﻮﻳﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩـﺴﯩﻨﻰ ﻧﺎﻣــﺎﻳﻪﻥ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﺋــﺎﺗﻨﻰ ﺋــﯚﺯﯨﮕﻪ ﺳــﯩﻤﯟﻭﻝ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﻳــﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﺋﻮﺗﺘــﯘﺭﺍ‪ ،‬ﻣﻪﺭﻛﯩــﺰﻯ ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﻛــﯚپ ﻗﯩﺮﻟﯩــﻖ‪،‬‬ ‫ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨــﺸﭽﺎﻥ ھــﺎۋﺍ ﻛﯩﻠﯩﻤﺎﺗﯩــﺪﺍ ﺋــﻮﺕ‪ ،‬ﺳــﯘ ﻣﻪﻧﺒﻪﻟﯩﺮﯨﻨــﻰ ﻗﻮﻏﻠﯩــﺸﯩﭗ‪ ،‬ﺗﯩﻨﯩﻤــﺴﯩﺰ ﻛﯚﭼــﯜپ‪ ،‬ﻗﯘﻳﯘﻧــﺪەﻙ ﺋﯘﭼﻘــﯘﺭ‬ ‫ﺋﺎﺗﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩﭗ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﮕﻪ ﺯﯙﺭﯛﺭ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ھﺎﻳﺎﺗﻠﯩﻖ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻰ ﺋﯩﺰﺩەﺵ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩﺪﺍ‪ ،‬ﻗﯩﺰﯨﻘﻘﺎﻥ‪ ،‬ﺗﯧﺰ ھﺎﻳﺎﺟﺎﻧﻠﯩﻨﯩـﭗ‬

‫‪9‬‬


‫ﺗﯧﺰ ﺳﻮۋﯗﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻗﺎﺭﺍﻡ‪ ،‬ﺟﻪﺳﯘﺭ ﺧـﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﻨﻰ ﻳﯧﺘﯩﻠـﺪﯛﺭﮔﻪﻥ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺋﻪﻧـﺌﻪﻧﻪ ۋە ﺗﺎﺭﯨﺨﻘـﺎ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﻗﺎﺭﯨـﺸﻰ ﺗﯧـﺮﯨﻢ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩــﺮﻯ ﺩەﻙ ﺟــﺎھﯩﻼﻧﻪ ﺗــﯜﺱ ﺋﺎﻟﻤﯩﻐــﺎﻥ؛ ﺋــﯘﻻﺭ ھﻪﻡ ﺷــﻪﺭﻕ ﺗﯧﺮﯨﻤﭽﯩﻠﯩﺮﯨــﺪەﻙ ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎﭼﻪ ھــﯚﻝ ﺋﺎﺯﺍﺑﻘــﺎ‪ ،‬ھﻪﻡ‬ ‫ﻏﻪﺭﺑﺘﯩﻜــﻰ ﺩﯦﯖﯩــﺰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩﺮﯨــﺪەﻙ ﺋﻮﺩﯨﭙﻮﺳــﭽﻪ ﻛﯚﻳــﯜﺵ ﻣﻪ ﺋــﺎﺯﺍﺏ ﻏــﺎ ﻳﺎﻗﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ؛ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﻳــﺎﻳﻼﻕ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩﺮﯨــﺪە‬ ‫ﺑﻮﻟﯘﺷﻘﺎ ﺗﯧﮕﯩﺸﻠﯩﻚ ﻳﺎ ﻗﻪھﺮﯨﻤﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﻳﺎﺷﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻳـﺎ ﻗﻪھﺮﯨﻤﺎﻧﻼﺭﻏـﺎ ﺋﯚﻟﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻗﯩﻠـﭽﻪ ﺋـﺎﺭﯨﻠﯩﻖ ﻗﺎﻟﺪﯗﺭﻣﺎﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﺎﺯﺍپ ﺋﯧﯖﯩﮕﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺷﯘﯕﺎ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﮔﯜﺯەﻟﻠﯩﻚ ﺋﯩﺴﺘﯩﻜﻰ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻳﻮﻗﯩﺮﻯ ﭘﻪﻟﻠﯩﺴﻰ ﻗﻪھﺮﯨﻤﺎﻧﻠﯩﻖ ﺋﯧﯖﯩـﺪﺍ‬ ‫ﺋﯩﭙﺎﺩە ﻗﯩﻠﯩﻨﺎﺗﺘﻰ‪ .‬ﺋﻪڭ ﮔﯜﺯەﻝ‪ ،‬ﺋﻪڭ ﺑﯜﻳﯜﻙ ﻗﻪھﺮﯨﻤﺎﻧﻠﯩﻖ ﺋﯧﭙﻮﺳﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﻳـﺎﻳﻼﻕ ﺧﻪﻟﻘﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺋـﺎﻏﺰﺍﻛﻰ‬ ‫ﺋﯩﺠــﺎﺩﯨﻴﯩﺘﻰ ﺩﺍۋﺍﻣﯩــﺪﺍ ﻣﻪﻳــﺪﺍﻧﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﻠﯩﻜــﻰ ﺷــﯘ ﺳــﻪۋەﺑﺘﯩﻨﺪﯗﺭ‪ .‬ﺋﯧﭙــﻮﺱ_ ﻳــﺎﻳﻼﻕ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩــﺮﻯ ﺋﻪﺩەﺑﯩﻴــﺎﺕ‪-‬‬ ‫ﺳﻪﻧﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪڭ ﻳﻮﻗﯩﺮﻯ ﺷﻪﻛﻠﻰ ﺑﻮﻻﻻﻳﺘﺘﻰ‪ .‬ﮔﯧﮕﯩﻠﻨﯩﯔ ﺳﯚﺯﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧـﺪﺍ‪ ،‬ﻗﻪھﺮﯨﻤـﺎﻧﻠﯩﻖ ﺋﯧﭙـﻮﺱ ﻟﯩـﺮﻯ‬ ‫<ﻗﻪھﺮﯨﻤــﺎﻧﻠﯩﻖ ﺩەۋﺭﯨــﺪە ﺗﯘﺭﻏــﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺳــﺎپ ﺋﯩﭙﺘﯩــﺪﺍﺋﯩﻲ ھﺎﻳــﺎﺗﻰ ﻛــﯜﭼﯩﻨﻰ ۋە ﻣﯩﻠﻠــﻰ ﺭﻭھﯩﻨﯩــﯔ ھﻪﻣــﻤﻪ‬ ‫ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﻧﺎﻣﺎﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮەﻟﻪﻳﺘﺘﻰ >‪ .‬ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺑﯩﺮ ﻣـﯘﻧﻪۋۋەﺭ ﻣﯩﻠﻠـﻰ ﺋﯧﭙـﻮﺱ <ﺑﯩـﺮ ﻣﯩﻠـﻠﻪﺕ ﺭﻭھـﻰ‬ ‫ﻣﺎھﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻛﯚﺭﮔﻪﺯﻣﯩﺨﺎﻧﯩﺴﻰ > ﺑﻮﻻﻻﻳﺘﺘﻰ‪ .‬ﺷﻪﺭﻗﺘﻪ ﺋﯘﻟـﯘﻍ ﺋﻮﻛﻴﺎﻧـﺪﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩـﭗ ﻏﻪﺭﺑـﺘﻪ ﺋﯧـﺪﯨﻞ )ۋﻭﻟﮕـﺎ( ﺩەﺭﻳـﺎ‬ ‫ۋﺍﺩﯨﻠﯩﺮﯨﻐﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻛﯚﭼﻤﻪﻥ ﭼﺎﺭۋﯨﭽﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗـﻠﻪﺭ ﺋﯩﭽﯩـﺪە ﺋﯧﭙـﻮﺱ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐـﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗـﻠﻪﺭ ﻳـﻮﻕ ﺩﯨﻴﻪﺭﻟﯩـﻚ‪ .‬ﺩەﻝ‬ ‫ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺋﻪﻛﺴﯩﭽﻪ <ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ﺗﺎﺭﯨﺦ ﺋﯧﯖﯩﻐﺎ ﺋﯩﮕﻪ ﺧﻪﻧﺰﯗ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﺩﺍ ﺋﻪڭ ﺑﺎﻱ ﺗﺎﺭﯨﺨﻨﺎﻣﻪ ﻻﺭﻧﻰ ﻳﯧﺰﯨﭗ ﻗﺎﻟﺪﯗﺭﻏﺎﻥ‬ ‫ﻳﯘ‪ ،‬ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺑﯩﺮ ﻣﯘ ﻗﻪھﺮﯨﻤﺎﻧﻠﯩﻖ ﺋﻪﭘﻮﺳﻰ ﻗﺎﻟﺪﯗﺭﻣﯩﻐﺎﻥ >‪.‬‬ ‫ﻳﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺷﻪﺭﻗﺘﯩﻜﻰ ﺗﯧﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻏﻪﺭﺑﺘﯩﻜـﻰ ﺩﯦﯖﯩـﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﺋﺎﺭﯨﻠﯩﻘﯩـﺪﺍ‬ ‫ﻛﯚۋﺭﯛﻛﻠﯜﻙ ﺭﻭﻝ ﺋﻮﻳﻨﯩﻐﺎﻥ ھﻪﻣﺪە ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﻮﺧﺸﺎﺷﻤﯩﻐﺎﻥ ﺗﻪﺳﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﯘﭼﺮﺍپ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺗﯧـﺮﯨﻢ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺩﯦﯖﯩــﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺑﯩــﺮ‪-‬ﺑﯩــﺮﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯘﭼﺮﯨــﺸﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ھﯧﭽﻘﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩــﯟﻯ‬ ‫ﺋﯩﻤﻜﺎﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﻳﻮﻕ ﺑﻮﻟﯘپ‪ ،‬ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋﺎﺭﯨﺪﯨﻜﻰ ﻳﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ۋﺍﺳﺘﯩﺴﻰ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻘﻼ ﺑﯩـﺮ‪-‬ﺑﯩـﺮﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋـﺎﺯ‪-‬‬ ‫ﺗﻮﻻ ﺋﯜﭼـﯜﺭ ﺋﺎﻟﻤﺎﺷـﺘﯘﺭﺍﻻﻳﺘﺘﻰ‪ .‬ﻳـﺎﻳﻼﻕ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺷـﻪﺭﻗﺘﯩﻜﻰ ﺗﯧـﺮﯨﻢ ﺧﻪﻟﻘﻠﯩـﺮﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻏﻪﺭﺑﺘﯩﻜـﻰ ﺩﯦﯖﯩـﺰ‬ ‫ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺷﯩﺪﺩەﺗﻠﯩﻚ ﻳﯜﺭﯛﺷﻠﯩﺮﻯ ﻧﯘﺭﻏﯘ ۋەﻳﺮﺍﻧﭽﯩﻠﯩﻖ ﻻﺭﻧﻰ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛپ ﭼﯩﻘﺎﺭﻏﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﻟـﯧﻜﯩﻦ ﺋـﺎﺯ‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﺋﯩﺠﺎﺑﯩﻲ ﺗﻪﺳـﯩﺮﻟﻪﺭ ﻧﯩﻤـﯘ ﭘﻪﻳـﺪﺍ ﻗﯩﻠـﺪﻯ‪ .‬ﺗـﯜﺭﻙ‪-‬ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﻼﺭﻧﯩـﯔ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﻏـﺎ ﻗﻮﺯﻏﯩﻐـﺎﻥ ﺋﯘﺭﯗﺷـﻰ ﻳـﺎۋﺭﻭ ﭘـﺎﺩﺍ‬ ‫ﻓﯩﺌــﻮﺩﺍﻝ ﻟﯩــﻖ ﺗﯜﺯﯛﻣﻨﯩــﯔ ﺋــﯘﻟﯩﻨﻰ ﺗﻪۋﺭﯨﺘﯩ ـﭗ‪ ،‬ﻛﺎﭘﯩﺘﺎﻟﯩﺰﻣﻨﯩــﯔ ﺑﯩﺨﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ ﺗﯧﺰﻟﻪﺗﺘــﻰ‪ .‬ﺧــﯘﺩﺩﻯ ﺗﺎﺭﯨﺨــﺸﯘﻧﺎﺱ‬ ‫ﻣﺎﻛﯧﻨﺪې ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧﺪەﻙ‪< :‬ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـﻰ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﻟﯩﻘﻼﺭﻧﯩـﯔ ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎﺩﯨﻜﻰ ﻛـﯚﭼﻤﻪﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﺗﺎﺟﺎۋﯗﺯﯨﻐـﺎ‬ ‫‪10‬‬


‫ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺋﯘﺯﯗﻥ ﻣﯘﺩﺩەﺗﻠﯩﻚ ﻛﯜﺭﯨﺸﻰ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺴﯩﺪە ﺷـﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ>‪ .‬ھﻪﺗﺘـﺎ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﻧﯩـﯔ ﻧﯘﺭﻏـﯘﻥ ﺋﯧﭙﻮﺳـﻠﯩﺮﻯ ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎ‬ ‫ﻳﺎﻳﻼﻕ ﻗﻮۋﻣﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺷﯩﺪﺩەﺗﻠﯩﻚ ھﯘﺟﯘﻣﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺷـﻰ ﺋﯘﺭﯗﺷـﻼﺭﻧﻰ ﺋـﯚﺯﯨﮕﻪ ﺋﺎﺭﻗـﺎ ﻛﯚﺭﯛﻧـﯜﺵ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ‪" .‬ھﻮﻧﻼﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ﻗﺎﺧــﺸﺎﺗﻘﯘچ ھﯘﺟــﯘﻣﻠﯩﺮﻯ ﺩﺍۋﺍﻣﯩــﺪﺍ ﮔﯩﻤــﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ >ﻧﯧﭙﻮﻟــﻮﯕﮕﯧﻦ ﻧﺎﺧﺸﯩــﺴﻰ< ﻧــﺎﻣﻠﯩﻖ ﺋﯧﭙﻮﺳــﯩﻨﯩﯔ‬ ‫ﺩەﺳﻠﻪﭘﻜﻰ ﺋﯜﻟﮕﯩﺴﻰ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ‪ .‬ﺋﺎﻟﺘﺎﻱ ﺗـﺎﻏﻠﯩﺮﻯ ۋە ﻣﻮﯕﻐـﯘﻝ ﺋﯧﮕﯩﺰﻟﯩﻜﯩـﺪﯨﻦ ﻏﻪﺭﭘـﻜﻪ ﺳـﯜﺭﯛﻟﮕﻪﻥ ﺗـﯜﺭﻛﻠﻪﺭ‬ ‫ﺋﻮﺗﺘــﯘﺭﺍ ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎ ۋە ﻗــﺎﺭﺍ ﺩﯦﯖﯩــﺰ ﺑــﻮﻳﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑــﺎﺯﺍ ﻗﯩﻠﯩــﭗ‪ ،‬ﺋﻪﺭەﺑــﻠﻪﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﯩــﺮﻟﯩﻜﺘﻪ ﺟﻪﻧــﯘﺑﯩﻲ ﻳﺎۋﺭﻭﭘــﺎ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ‬ ‫ﺋﯩـــﺴﭙﺎﻧﯩﻴﻪ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧـــﺴﯩﻴﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ھﯘﺟـــﯘﻡ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ‪ .‬ﺑﯘﻧﯩـــﯔ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـــﺴﯩﺪە ﻓﺮﺍﻧـــﺴﯘﺯﻻﺭﻧﯩﯔ >ﺭﻭﻟﻼﻧـــﺪ ﻧﺎﺧﺸﯩـــﺴﻰ<‪،‬‬ ‫ﺋﯩﺴﭙﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ >ﻛﯧﺪ ﻧﺎﺧﺸﯩﺴﻰ< ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﻗﻪھﺮﯨﻤﺎﻧﻠﯩﻖ ﺋﯧﭙﻮﺳﻠﯩﺮﻯ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ‪ .‬ﺗـﯜﺭﻛﯩﻲ ﻗﻮۋﻣﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ۋﻭﻟﮕـﺎ‬ ‫ﺩەﺭﻳﺎﺳﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚﺗﯜپ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﻏﺎ ﻛﯩﺮﯨﺸﻰ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺴﯩﺪە ﺭﯗﺱ ﺋﻪﺩەﺑﯩﻴﺎﺗﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ >ﺋﯩﮕﻮﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﻳﯩﺮﺍﻗﻘﺎ ﻳﯜﺭﯛﺷﻰ< ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﻗﻪھﺮﯨﻤﺎﻧﻠﯩﻖ ﺋﻪﭘﻮﺳﻰ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﻘﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ‪ .‬ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﺮ ۋﺍﻗﺘﺘﺎ ﺗﯜﺭﻛﯩﻲ ﻗﻮۋﻣﻠﻪﺭﻧﯩﯔ‬ ‫>ﺋﻮﻏﯘﺯﻧﺎﻣﻪ< ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﯧﭙﻮﺳﻠﯩﺮﯨﻤﯘ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ‪’’.‬‬

‫‪3‬‬

‫ﺑﯩــﺮ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺑﯜﻳــﯜﻙ ﺗﺎﻟﻼﺷــﻘﺎ ﺩﯗچ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ ﺩەﻗﯩﻘﯩﻠﯩــﺮﻯ ھﺎﻣــﺎﻥ ﺷــﯘ ﻣﯩﻠــﻠﻪﺕ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻨﯩــﯔ ﺑﯘﺭﯗﻟــﯘﺵ‬ ‫ﻧﯘﻗﺘﯩــﺴﻰ ﺑﻮﻟــﯘپ ﻗﺎﻟﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺋــﯘﺯﺍﻕ ﺩەۋﺭﻟﻪﺭ ﻣﺎﺑﻪﻳﻨﯩــﺪە ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤــﺎﺋﯩﻲ ﮔﻪۋﺩﯨــﺴﻰ ﺋﯩﭽﯩــﮕﻪ ﺋﺎﺳــﺘﺎ‪-‬ﺋﺎﺳــﺘﺎ‬ ‫ﺗﻮﭘﻼﻧﻐــﺎﻥ ‪ ،‬ﺋﯩﭽﻜــﻰ ﻣﻪﻧﯩــﯟﻯ ﻗــﯘﺭﯗﻟﻤﯩﻨﻰ ﺳــﯘﻏﯩﺮﯨﻠﯩﭗ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ ﻳﻮﺷــﯘﺭﯗﻥ ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤــﺎ ﺩەﻝ ﺋﺎﺷــﯘ ﺑﯜﻳــﯜﻙ‬ ‫ﺗﺎﻟﻼﺷﻘﺎ ﺩﯗچ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ھﻪﻝ ﻗﯩﻠﻐﯘچ ﭘﻪﻳﺘﺘﻪ ﮔﻮﻳـﺎ ﻳﻪﺭ ﺗﯧﮕﯩـﺪە ﻣﯩﻠﻴـﻮﻥ ﻳﯩﻠـﻼﺭ ﺋـﯘﺧﻼپ ﻳﺎﺗﻘـﺎﻥ ﻣﺎﮔﻤﯩـﺪەﻙ ﺑﯩـﺮﺍﻗﻼ‬ ‫ﭘﺎﺭﺗﻼپ ﭼﯩﻘﯩﺸﻰ ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ‪ ..‬ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﺟﺪﺍﺩﻯ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﺒﺮﺍﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﯩﺴﯩﺮ ﻓﯩﺮەۋﯨﻨﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﻗـﺎﻧﭽﻪ ﻳـﯜﺯ‬ ‫ﻳﯩﻠﻠﯩــﻖ ﻗــﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩــﺸﯩﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ‪ ،‬ﻣﯘﺳــﺎﻧﯩﯔ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﻜﯩــﺪە ﻣﯩﯖﺒﯩــﺮ ﺟﺎﭘــﺎ‪-‬ﻣﯘﺷــﻪﻗﻘﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﻳﯧﯖﯩــﭗ‪ ،‬ﺋﺎﻧــﺎ‬ ‫ۋەﺗﯩﻨــﻰ‪-‬ﻛﻪﻧــﺎﻥ ﭼﯚﻟﻠــﯜﻛﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﻗﺎﻳﺘﯩــﭗ ﻛﯧﻠﯩــﺸﻰ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻐــﺎ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩــﻚ ﺯﻭﺭ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨــﺸﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯧﻠﯩــﭗ‬ ‫ﻛﻪﻟﻤﯩﺪﻯ؟ ﻏﻪﺭﺑﻰ ھﻮﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﻟﺘﺎﻱ ﺗﺎﻏﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﺎﻳﺮﯨﻠﯩﭗ‪ ،‬ﺋﯧﺪﯨﻞ ﺳﯜﻳﯩﻨﻰ ﻛﯧﭽﯩﭗ‪ ،‬ﺷﻪﺭﻗﻰ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎ ﺳـﺎﺯﻟﯩﻘﻠﯩﺮﻯ‬

‫‪11‬‬


‫ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺩﻭﻧــﺎﻱ ۋﺍﺩﯨــﺴﯩﻐﺎ ﻛﯩﺮﯨــﺸﻰ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﻧﯩــﯔ ﻗﻪﺩﯨﻤﻜــﻰ ۋەﺯﯨﻴﯩﺘﯩــﺪە ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩــﻚ ﺯﻭﺭ ﺩﺍۋﺍﻟﻐﯘﺷــﻼﺭﻧﻰ ﭘﻪﻳــﺪﺍ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﻨﺪﻯ!؟‪....‬‬ ‫ﺗﺎﺭﯨﺨﺘـــﺎ ﺷﯘﻧﯩـــﺴﻰ ﺋﯧﻨﯩﻘﻜـــﻰ‪ ،‬ھﻪﺭ ﻗﺎﻧـــﺪﺍﻕ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩـــﯔ ﺑﯩـــﺮ ﺋﯘﻟﯘﻏـــﯟﺍﺭ ﺗﺎﻟﻼﺷـــﻘﺎ ﺩﯗچ ﻛﯧﻠﯩـــﺸﻰ‪ ،‬ﺗـــﺎﺭﯨﺨﻰ‬ ‫ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻟﯩــﻚ ﭼــﻮڭ ﻛﯚﭼــﯜﺵ ﻛﻪ ﻣﻪﺟﺒــﯘﺭ ﺑﻮﻟﯩــﺸﻰ ۋە ﻳــﺎﻛﻰ ﻣﻪﻟــﯘﻡ ﺑﯩــﺮ ﺳــﯩﺮﺗﻘﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﻗــﺎﺗﺘﯩﻖ‬ ‫ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩــﺸﯩﻐﺎ ﺋﯘﭼﺮﯨــﺸﻰ ھﺎﻣــﺎﻥ ﺋﯘﻧﯩــﯔ ۋﯗﺟﯘﺩﯨــﺪﯨﻜﻰ ﻳﻮﺷــﯘﺭﯗﻥ ھﺎﻳــﺎﺗﯩﻲ ﻛــﯜﭼﯩﻨﻰ ۋە ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩــﺴﯩﻨﻰ‬ ‫ﻗﺎﻳﺘﯩــﺪﯨﻦ ﻳﯧﯖﯩﻼﻳــﺪﯗ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﻳﯧﯖــﻰ ﻣﻪﺯﻣــﯘﻥ ﻗﻮﺷــﯩﺪﯗ ‪.‬ﺩەﺭۋەﻗﻪ‪ ،‬ﭼــﻮڭ ﻛﯚﭼــﯜﺵ ۋە ﺗــﺎﻟﻼﺵ ﻻﺭﻧﯩــﯔ ھﻪﻣﻤﯩــﻼ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻐﺎ ﺑﯜﻳـﯜﻙ ﭘﺮﻭﮔﺮﯦﺴـﺴﯩﻴﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯧﻠﯩـﭗ ﻛﯧﻠﯩـﺸﻰ ﻧﺎﺗـﺎﻳﯩﻦ‪ .‬ﺳـﯩﺮﺗﻘﻰ ﻏﯩـﺪﯨﻘﻼﺵ ﺗﯜﭘﻪﻳﻠﯩـﺪﯨﻦ‬ ‫ﻛﯧﻠﯩﭗ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ھﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺋﯘﻟﯘﻏﯟﺍﺭ ﭘﺮﻭﮔﺮەﺳﺴﯩﯟە ﺋﻪڭ ﺋﺎﻟﺪﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺷـﯘ ﻣﯩﻠـﻠﻪﺕ ۋﯗﺟﯘﺩﯨـﺪﯨﻜﻰ ﻡ ﺋﯩﻠﻠـﻰ ﮔﯩـﻦ‬ ‫ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ ﺋﯧﻨﯧﺮﮔﯩﻴﯩﻨﯩــﯔ ﺋﯩﻜﻜــﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺋﯘﭼﺮﯨﺸﯩــﺸﯩﺪﯨﻦ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩــﻚ ﺭﻭﻝ ﺋﻮﻳﻨﯩﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ‬ ‫ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻨﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ‪ -840‬ﻳﯩﻠﯩﺪﯨﻜﻰ ﭼﻮڭ ﻛﯚﭼﯜﺵ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩـﺪﺍ ﻣﯩـﺴﻠﻰ ﻛـﯚﺭﯛﻟﻤﯩﮕﻪﻥ ﺯﻭﺭ ۋەﻗﻪ ﺑﻮﻟـﺪﻯ‪ .‬ﺑـﯘ‬ ‫ﻗﯧﺘﯩﻤﻘﻰ ﻛﯚﭼﯜﺵ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ﻧﯩﻼ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜﻰ ﭘﯜﺗﻜﯜﻝ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﺎﺳﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ﻧﯩﻤﯘ ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﺗﯩﯟەﺗﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﺷــﯩﻤﺎﻟﻰ ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﺷــﺎۋﻗﯘﻥ‪ -‬ﺳــﻪﺭەﯕﻪ ﺗﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺩﺍﻟﯩﻠﯩﺮﯨــﺪﺍ‪ ،‬ﺋﺎﻧــﺎ ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺗﻨﯩ ـﯔ ﭘﺎﻳﺎﻧــﺴﯩﺰ ﻗﻮﻳﻨﯩــﺪﺍ‪ ،‬ﺋﯘﭼﻘــﯘﺭ‬ ‫ﺋﺎﺗﻼﺭﻧﯩﯔ ﻛﯩﺸﻨﻪﺷﻠﯩﺮﻯ ﺩە ‪،‬ﺋﻮﻗﻴﺎ ﻧﯩﯔ ﻛﯜﺭەﺷﻠﯩﺮﯨﺪە ﻳﯧﺘﯩﻠﮕﻪﻥ ﺑﯘ ﺭﻭھ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻧـﺎ‬ ‫ﺑﺎﻟﯩﻴﺎﺗﻘﯘﺳﯩﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎپ ﻛﯧﺘﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﯩﻨﻬـﺎﻥ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭﻟﯘﻗﯩﻐـﺎ ﺟﻪﻟـﭗ ﻗﯩﻠﯩﻨـﺪﻯ؟ ﺋﯧﻐﯩـﺮ ﺗـﺎﻻﭘﻪﺗﻜﻪ ﺋﯘﭼﺮﯨﻐـﺎﻥ‪ ،‬ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﭘﯜﺗــﯜﻥ ﻣﯩﻠــﻠﻪﺕ ﮔﻪۋﺩﯨــﺴﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ھﺎﻻﻛﻪﺗﻠﯩــﻚ ﺳــﯩﻦ ﺋﺎﻗﻘــﺎ ﺩﯗچ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ ﺑــﯘ ﺧﻪﻟﻘــﻰ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺗــﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﺋﻪﺳﻠﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺭ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻗﻮﻳﻨﯩﺪﯨﻼ ﻣﻪۋﺟﯘﺕ ﺑﻮﻟﯘپ ﺗﯘﺭﯗﺵ ۋە ﻳﺎﺷـﺎﺵ ﺷـﺎﺭﺍﺋﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﺑﻪﺩﯨﻴﻠﯩـﻚ‬ ‫ﺋﯩﻤﻜﺎﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﺑﺎﻳﻘﯩﻐﺎﻧﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋﺎﺭﯨﺪﯨﻦ ﻣﯩﻎ ﻳﯩﻠﺪﯨﻦ ﺋـﺎﺭﺗﯘﻕ ۋﺍﻗﺘـﻰ ﺋﯚﺗﻜﻪﻧـﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜـﻰ ﺑﯜﮔـﯜﻧﻜﻰ ﻛﯜﻧـﺪە‪ ،‬ﺑﯩـﺰ‬ ‫ﺗﺎﺭﯨﻢ ﺩﯨﻜﻰ ﺋﺎﺷﯘ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩﻖ ﺯﻭﺭ ﻗﻮﺷـﯘﻟﯘﺵ ﻧﯩـﯔ ﻧﻪﻗﻪﺩەﺭ ﺗـﻮﻏﺮﺍ ﺗـﺎﻟﻼﺵ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﭼﻮﯕﻘـﯘﺭ ھﯩـﺲ ﻗﯩﻠـﺪﯗﻕ‪.‬‬ ‫ﺋﻮﺭﺧﯘﻥ ۋﺍﺩﯨﺴﯩﺪﯨﻦ ﺟﻪﻧﯘﺑﻘﺎ ‪-‬ﺳﻪﺩﺩﯨﭽﯩﻦ ﻧﯩـﯔ ﺋﯩﭽﯩـﮕﻪ ﻛـﯚﭼﻜﻪﻥ ﺋﻪﺟـﺪﺍﺩﻟﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺋﯩـﺰ‪-‬ﺗﯩﻠـﺴﯩﺰ‬ ‫ﻏﺎﻳﯩﭗ ﺑﻮﻟﺪﻯ؟ ﺧﻮﺷﻰ ﻛﺎﺭﯨﺪﻭﺭﻏﺎ ﻛﯚﭼﯜپ‪ ،‬ﮔﻪﻧﺠﯘ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺧﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻗﯘﺭﻏﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﺑﯚﻟﻪﻙ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﻧﯩﻤﻪ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯘﺯﺍﻕ‬ ‫ﺋﯚﺗﻤﻪﻳﻼ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﻯ ﺋﯘﭼﺮﺍﺷﻘﺎﻥ ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﺗﯧﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﭼﻮڭ ﺗﯜﮔﻤﯩﻨﯩﮕﻪ ﺳﯩﯖﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﺸﺘﻰ؟ ﺋﯚﺯ ﻣﻪﻧﯩـﺴﻰ‬ ‫‪12‬‬


‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧﺪﺍ‪ ،‬ﺗﯧﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺳﯘﻳﯘﻗﻼﻧﺪﯗﺭﯗﻟﻐﺎﻥ ﺟﯩﻠﯟﯨـﺴﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺷـﻪﺭﻗﭽﻪ ﺳـﻪۋﺭ‪-‬ﺗـﺎﻗﻪﺗﻜﻪ ۋە ﺋﯩﭽﻜـﻰ‬ ‫ﺳﯜﻛﯜﻧﺎﺗﻘﺎ ﺑﺎﻱ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯜﺯﻟﯜﻛﺴﯩﺰ‪ ،‬ﺗﯩﻨﯩﻤﺴﯩﺰ ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩﺸﻰ ﻗﯩﺰﯨﻘﻘﺎﻥ‪ ،‬ﺗﻪﻧﺘﻪﻙ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﻐﺎ ﺋﯩـﮕﻪ »ﮔﺮﺍﻧـﺖ‬ ‫ﻛﺎﻟﻠﯩﻠﯩﻖ« ﺑﯘ ﺋﺎﺗﻠﯩﻘﻼﺭﻏﺎ ﺋﯚﺯ ﻣﻪۋﺟﯘﺗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺭﻭھﻰ ﺋﯧﻨﯩﺮﮔﯩﻴﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﯘﺗـﯘپ ﺗﯘﺭﻏـﯘﺩەﻙ‬ ‫ﺋﯩﻤﻜﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺑﻪﺭﻣﯩﮕﻪﻧﯩﺪﻯ‪ .‬ھﺎﻟﺒﯘﻛﻰ‪ ،‬ﺑﯘﺧﯩﻞ ﺋﯩﻤﻜﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﻏﻪﺭﺑﻜﻪ ﻛﯚﭼﻜﻪﻥ ﺯﻭﺭ ﺑﯩـﺮ ﻗﯩـﺴﻤﻰ‬ ‫ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻧﻨﻰ ﻗﯘﭼﺎﻗﻼپ ﻳﺎﺷﺎﺷﻘﺎ ﺑﺎﺷﻠﯩﻐﺎﻥ ﺩەﻗﯩﻘﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﺑﺎﺷﻼپ ﺭەﺳﻤﻰ ﺋﯩﺸﻘﺎ ﺋﺎﺷﯘﺭﺩﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﻨﻰ ھﻪﻳﯟەﺗﻠﯩﻚ ﺗﻪﯕﺮﻯ ﺗﯧﻐﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﯘﺭﯗﻡ ﺗﺎﻏﻠﯩﺮﻯ ﺋﻮﺭﺍپ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ‪ ،‬ﺩﯦﯖﯩﺰ ﺋﻮﻛﻴﺎﻧﻼﺭﺩﯨﻦ ﻳﯩﺮﺍﻕ‪ ،‬ﺋﯩﻘﻠﯩﻤﻰ‬ ‫ﻗﯘﺭﻏﺎﻕ‪ ،‬ھﯚﻝ ﻳﯧﻐﯩﻦ ﻣﯩﻘﺪﺍﺭﻯ ﻧﺎھﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋﺎﺯ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎ ﺭﺍﻳﻮﻧﯩـﺪﯨﻜﻰ ﭘﯩﻨﻬـﺎﻥ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭﻟـﯘﻕ_ ﺗـﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﻳﻤـﺎﻧﻠﯩﻘﻰ‬ ‫ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎ‪-‬ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ ﭼﻮڭ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﯩـﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩـﺮ ﺑﺎﻟﻴﺎﺗﻘﯘﻏـﺎ ﺋﻮﺧـﺸﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﺑﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻦ ﺑﻪﺵ ﻣﯩـﯔ ﻳﯩﻠـﻼﺭ ﻣـﯘﻗﻪﺩﺩەﻡ ﻳﺎۋﺭﻭﭘـﺎ‪-‬‬ ‫ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ ﻳﺎﻳﻼﻗﻠﯩﺮﻯ ﺩﯨﻨﺘﺎﻧﻐﺎ ﺳﯜﺭﯛﻟﮕﻪﻥ ﺋﯧﮕﯩﺰ ﺑﻮﻱ‪ ،‬ﻛﯚﻙ ﻛﯚﺯ‪ ،‬ﻗﺎﯕﺸﺎﺭﻟﯩﻖ ۋە ﺑﯘﺭﯗﺕ ﺳـﺎﻗﺎﻟﻠﯩﻖ ﻛﻪﻟـﮕﻪﻥ ﺋﺎﺭﯨﻴـﺎﻧﻼﺭ‬ ‫ﺗﻪﯕﺮﻯ ﺗﺎﻏﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ھﺎﻟﻘﯩﭗ ﺋﯚﺗﯜپ ﺑـﯘ ﺳـﯩﺮﻟﯩﻖ ﺑﺎﻟﯩﻴـﺎﺗﻘﯘﺩﺍ ﺋـﯚﺯ ﺋﯩﺰﻟﯩﺮﯨﻨـﻰ ﻗﺎﻟـﺪﯗﺭﻏﺎﻥ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺷـﯘﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـﻼپ‬ ‫ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎ ﺋﯩﺮﻗﯩﻐﺎ ﻣﻪﻧﺴﯘپ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﯩﻢ ﻛﯚﭼﻤﻪﻧﭽﻰ ﻗﻮۋﻣﻠﻪﺭ ﺗـﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﯩـﺪﯨﻜﻰ ﻳﻪﺭﻟﯩـﻚ ﺋﺎھـﺎﻟﻪ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋـﯚﺯ ﺋـﺎﺭﺍ‬ ‫ﻗﻮﺷﯘﻟﯘپ ﻧﯩﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﻣﯘﺭەﻛﻜﻪﭘﺮەﻙ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﺮﻗﻰ ﺗﻪﺭﻛﯩﺒﯩﻨـﻰ‪ ،‬ﺗﯧـﺮﯨﻢ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻜﯩـﮕﻪ ﻣﻪﻧـﺴﯘپ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ‬ ‫ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ﺑﻪﺭﭘﺎ ﻗﯩﻠﺪﻯ‪ .‬ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ﺋﯩﺦ ﺋﻪﺳﯩﺮﺩﯨﻜﻰ ﺑﯜﻳـﯜﻙ ﺋﯘﭼﺮﯨـﺸﯩﺶ ﺗﯩـﻦ ﺧﯧﻠـﻰ ﺯﺍﻣـﺎﻧﻼﺭ ﺋﯩﻠﮕﯩـﺮﯨﻼ ﺗـﺎﺭﯨﻢ‬ ‫ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺷــﻪﺭﻕ ﺑــﯘﺩﺩﯨﺰﻡ ﺭﻭھﯩــﺪﯨﻦ ﺗﻮﻳﯘﻧﻐــﺎﻥ‪ ،‬ﺋﺎﻳــﺎﻟﻠﯩﻖ ﺧــﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﮔﻪ ﺋﯩــﮕﻪ ﻳﻪﺭﻟﯩــﻚ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﺧﯧﻠــﻰ‬ ‫ﺩەﺭﯨﺠﯩــﺪە ﻳﯜﻛــﺴﻪﻟﮕﻪﻥ ﺋﯩــﺪﻯ‪ .‬ﻳﻪﻧﻪ ﻛﯧﻠﯩــﭗ‪ ،‬ﻣﻪﺯﻛــﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﻧﯩــﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﻣــﯘﻗﯩﻢ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺑﻮﺳــﺘﺎﻧﻠﯩﻖ ھﺎﻳــﺎﺗﻰ‬ ‫ﺩﺍۋﺍﻣﯩﺪﺍ ﺋﯚﺯﯨﺪە ﻳﯘﻣﺸﺎﻕ‪ ،‬ﺧﯘﺷﺨﯘﻱ‪ ،‬ﺯﯨﻠﯟﺍ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻧﻰ ﻳﯧﺘﯩﻠﺪﯛﺭﮔﻪﻥ ﺑﻮﻟﯘپ‪ ،‬ﺋـﯘﺯﺍﻗﺘﯩﻦ ﺑﯘﻳـﺎﻥ ﺋﻪﺭﻟﯩـﻚ ﺧـﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﮔﻪ‬ ‫ﺋﯩﮕﻪ ﻛﯘﭼﺘﯘﯕﮕﯘﺭ ﺑﯩﺮ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﺋﯘﺭﯗﻟﯘﺷﻰ ﺋﯩﺴﺘﻪپ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﯩﺪﯨﻢ‪ .‬ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺪە ﻣﯩﻼﺩﯨـﻴﻪ ‪ - 840‬ﻳﯩﻠـﺪﯨﻦ‬ ‫ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﺑﯜﻳﯜﻙ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺵ ﺑﯘ ﻏﺎﻳﻪﺕ ﺯﻭﺭ ﺑﺎﻟﯩﻴﺎﺗﻘﯘ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﯚﺭەﻟﻤﯩﻨﻰ ﻳﯧﭙﻴﯧﯖﻰ ھﺎﻳﺎﺗﻰ ﻛـﯜﭼﻜﻪ ﺋﯩـﮕﻪ ﻗﯩﻠـﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻣﻮﯕﻐﯘﻝ ﺋﯧﮕﯩﺰﻟﯩﻜﯩﺪﯨﻦ ﻏﻪﺭﺑﻜﻪ ﺩﺍۋﺍﻣﻼﺷﻘﺎﻥ ﺑﯘ ﺋﯘﺯﯗﻥ ﻣﯘﺩﺩەﺗﻠﯩﻚ ﻛﯚﭼﯜﺵ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩﺪﺍ‪ ،‬ﺳﺎﻗﺎﻝ‪-‬ﺑـﯘﺭﯗﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﻮﻳـﯘﻕ‬ ‫ﭼــﺎڭ‪-‬ﺗــﻮﺯﺍﻥ ﺑﺎﺳــﻘﺎﻥ‪ ،‬ﺋــﺎﺗﻠﯩﺮﻯ ھﺎﺭﻏــﺎﻥ‪ ،‬ﻗــﺎﺗﺘﯩﻖ ھــﺎﺭﺩﯗﻕ ﻳﻪﺗــﻜﻪﻥ ﺋﻪﺟــﺪﺍﺩﻟﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ﺗــﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻐــﺎ ﻳﯧﺘﯩــﭗ‬ ‫ﻛﻪﻟﮕﻪﻧـﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ‪ ،‬ﺑـﯘ ﺳــﯩﺮﻟﯩﻖ ﺑﺎﻟﯩﻴﺎﺗﻘﯘﻧﯩـﯔ ﻗﻮﻳﻨﯩــﺪﺍ ﻗـﺎﻧﻐﯘﭼﻪ ﺋﯘﺧﻠﯩﯟﯦﻠﯩــﺸﻘﺎ‪ ،‬ﺋـﯚﺯ ۋﯗﺟﯘﺩﯨــﺪﯨﻜﻰ ھﺎﻟــﺴﯩﺮﺍپ‬ ‫ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﭘﯩﺴﺨﯩﻚ ﺋﯧﻨﯩﺮﮔﯩﻴﯩﻨﻰ ﻗﺎﻳﺘﺎ ﺗﻮﻟﯘﻗﻠﯩﯟﯦﻠﯩﺸﻘﺎ ﺋﯩﻤﻜﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺗـﺎﭘﺘﻰ‪ .‬ﺑﯘﻧﯩـﯔ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺴﯩﺪە ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺭﻭھـﻰ‬ ‫ﭼﻮﯕﻘﯘﺭﻟﯘﻗﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﭘﯩﺴﺨﯩﻚ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤﺎ ﻳﻪﺭﻟﯩـﻚ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩـﯔ ﺳﯜﺭﻛﯩﻠﯩـﺸﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺭﺍﺩﯨﺌﺎﺗـﺴﯩﻴﯩﻠﯩﻨﯩﭗ‪،‬‬ ‫‪13‬‬


‫ﺗﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨﺴﯩﺪﺍ ﺋﻪﺯەﻟﺪﯨﻦ ﻛﯚﺭﯛﻟﯜپ ﺑﺎﻗﻤﯩﻐﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩﺸﯩﻨﻰ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛپ ﭼﯩﻘﺎﺭﺩﻯ‪ .‬ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩﻦ‪ ،‬ﺑﯘ‬ ‫ﺳــﯩﺮﻟﯩﻖ ﺑﺎﻟﯩﻴــﺎﺗﻘﯘ ﺋﯩﭽﻜــﻰ ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎﺩﯨﻜﻰ ﺑﯩــﺮ ﭘﯩﻨﻬــﺎﻥ ﺯﻭﻧــﺎ ﺑﻮﻟﯘﺷــﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﯨﻤــﺎﻱ‪ ،‬ﺷــﻪﺭﻗﺘﻪ ﺋﻮﺗﺘــﯘﺭﺍ ﺗﯜﺯﻟﻪﯕﻠﯩــﻚ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ‪ ،‬ﺟﻪﻧﯘﺑﻘــﺎ ھﯩﻨــﺪﻯ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ‪ ،‬ﻏﻪﺭﺑــﺘﻪ ﺋﻪﺭەﺏ‪-‬ﭘــﺎﺭﯨﺲ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ۋە ﻳﯘﻧــﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ‪ ،‬ﺷــﯩﻤﺎﻟﺪﺍ‬ ‫ﻳﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺋـﯚﺯ ﺋـﺎﺭﺍ ﺋﯘﭼﺮﯨﺸﯩـﺸﯩﻐﺎ‪ ،‬ﺋﯚﺗﯜﺷﯩـﺸﯩﮕﻪ‪ ،‬ﺳﯜﺭﻛﯩﻠﯩـﺸﯩﮕﻪ ﻛﯚۋﺭﯛﻛﻠـﯜﻙ ﺭﻭﻝ ﺋﻮﻳﻨﺎﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﻣﯘھﯩﻢ ﺗﯜﮔﯜﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺷﯘﯕﺎ‪ ،‬ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﺘﯩﻜﻰ ﻳﯩﭙﻪﻙ ﻳﻮﻟﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺘﯘﻥ ﺩەۋﺭﯨﻨﯩﯔ ﻛﯧﻠﯩﺸﻰ‪ ،‬ﺋﯩﺦ ﺋﻪﺳـﯩﺮﺩﯨﻦ ﻛﯧـﻴﯩﻦ‬ ‫ﺗﺎﻣﺎﻣﻪﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﻧﻼﺷﻘﺎﻥ ﺗﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﻮﺳﺘﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﻳﻮﺷﯘﺭﯗﻥ ﺋﯧﻨﺮﺗـﺴﯩﻴﻪ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺗﻪﻣﯩـﻦ ﺋﻪﺗﺘـﻰ‪.‬‬ ‫ﺗــﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯜﻳــﯜﻙ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺷــﻨﯩﯔ ﻣــﯘﻗﻪﺭﺭەﺭ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩــﺴﻰ ھﻪﺭ ﻗﺎﻳــﺴﻰ ﺋــﯘﺭﯗﻕ ﻗﻮۋﻣﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﻮﻣﻮﻣﻴﯜﺯﻟــﯜﻙ‬ ‫ﻳﯘﻏﯘﺭﻟﯘﺷﻰ ۋە ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﮔﻪۋﺩﯨﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧﺘﻨﯩﻚ ﺗﻪﺭﻛﯩﺒﯩﮕﻪ ﺋﯘﻳﯘﺷﯩﺸﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻟﻪﻧـﺪﻯ‪ .‬ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺪە ﺑـﯘ ﺑﯜﻳـﯜﻙ‬ ‫ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺵ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺘﯘﻥ ﺩەۋﺭﯨﻨﻰ ﺋﺎﭼﺘﻰ‪ .‬ﺧﯘﺩﺩﻯ ﻳﺎﭘﻮﻧﯩﻴﻪ ﺋﺎﻟﯩﻤﻰ ﺧﺎﻧﯩﺪﺍ ﺗﻮﺭﻭ ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧﺪەﻙ‪» :‬ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ﻛـﯚﭘﯩﻨﭽﻪ ھـﺎﻟﻼﺭﺩﺍ ﺷـﯘ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩـﯔ ﺑﺎﺷـﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗـﻠﻪﺭ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩـﻚ‬ ‫ﺩەﺭﯨﺠﯩﺪە ﺋﯘﭼﺮﺍﺷﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟەﺗﻠﯩﻚ«‪ .‬ﻛﻮﻟﻮﻣﺒﻮ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﺎ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﯩﻨﻰ ﺗﺎﭘﻘﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ‪ 300‬ﻳﯩﻞ‬ ‫ﻣﺎﺑﻪﻳﻨﯩﺪە ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩﯟﻯ ﺋﺎﺳﺎﺳﻰ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﺋﺎﻣﺮﯨﻜﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﻧﯧﻤﯩﺸﻘﺎ ﻛﯩﺸﻰ ھﻪﻳﺮﺍﻥ ﻗﺎﻟﺪﯗﺭﻏﯘﺩەﻙ ﺩەﺭﯨﺠﯩـﺪە ﺗﯧـﺰ‬ ‫ﺗﻪﺭەﻗﻘﻰ ﻗﯩﻠﺪﻯ؟ ﺗﻪﺭەپ‪-‬ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩﻦ ﺑﯘ ﻳﯧﯖﻰ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﻘﺎ ﺋﺎﻗﻘﺎﻥ ﺗﻪۋەﻛﻜﯜﻟﭽﯩﻠﯩﻚ ﺭﻭھﯩﻐﺎ ﺑـﺎﻱ ﻳﺎۋﺭﻭﭘـﺎ ﻛـﯚﭼﻤﻪﻧﻠﯩﺮﻯ‬ ‫ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻳﯧﯖﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﺩﯨﻜﻰ»ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ۋﺍﻛﯘﺋﯘﻣﻰ«ﻧﻰ ﺑﯘﺯﯗپ ﺗﺎﺷﻠﯩﺪﻯ؟ ﺑﯩﺮ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩـﻖ ﺧﻪﻟﻘﺌـﺎﺭﺍﻟﯩﻖ ﭼـﻮڭ‬ ‫ﺯﯨﻴﺎﭘﻪﺕ ﺳـﻮﺭﯗﻧﯩﺪﺍ ﻳـﯜﺯ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ ﻗﯩﺰﯨﻘـﺎﺭﻟﯩﻖ ۋەﻗﻪ ﺑﯩـﺰﮔﻪ ﻳﯧﯖـﻰ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﻨﯩـﯔ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴـﺎﺕ ﺗﯩﻠـﺴﯩﻤﯩﻨﻰ‬ ‫ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﭗ ﺑﻪﺭﺩﻯ‪ :‬ﺋﯧﻴﺘﯩﺸﻼﺭﻏﺎ ﻗﺎﺭﯨﻐﺎﻧﺪﺍ‪ ،‬ﺋﺎﺷﯘ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩﻖ ﺯﯨﻴﺎﭘﻪﺗﺘﻪ ﺟﯘﯕﮕﻮﻟﯘﻗﻼﺭ‪ ،‬ﺭﯗﺳﻼﺭ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧﺴﯘﺯﻻﺭ‪ ،‬ﮔﯧﺮﻣﺎﻧﻼﺭ‬ ‫ۋە ﺋﯩﺘﺎﻟﯩﻴﺎﻧﻼﺭ ﺑﻪﺱ‪-‬ﺑﻪﺱ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩﺴﯩﻨﻰ ﻛـﯚﺯ‪-‬ﻛـﯚﺯ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﻣـﺎﺧﺘﯩﻨﯩﭙﺘﯘ‪.‬‬ ‫ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻻ ﭘﯩﺴﯩﯖﯖﯩﺪە ﻛﯜﻟـﯜپ ﻗﻮﻳـﯘپ ﺋﯧﻐﯩـﺰ ﺋﺎﭼﻤـﺎﭘﺘﯘ‪ .‬ﺋـﯘﻻﺭ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﻣﻪﻗـﺴﯩﺘﯩﻨﻰ ﺗﯧﺨﯩﻤـﯘ‬ ‫ﺋﻮﺑﺮﺍﺯﻟﯩــﻖ ۋە ﻗﺎﻳﯩــﻞ ﻗﯩﻼﺭﻟﯩــﻖ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﺋﯩﭙــﺎﺩﯨﻠﻪﺵ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻣﯩﻠﻠــﻰ ﺋﺎﻻھﯩــﺪﯨﻠﯩﻜﯩﻨﻰ‪ ،‬ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺋــﯘﺯﯗﻥ‬ ‫ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻨﻰ ﮔﻪۋﺩﯨﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩﺍﯕﻠﯩﻖ ھﺎﺭﺍﻗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﭗ ﺑﯩـﺮ‪-‬ﺑﯩـﺮﯨﮕﻪ ﻗﻪﺩەھ ﺗﯘﺗﯘﭘﺘـﯘ‪ :‬ﺟﯘﯕﮕﻮﻟـﯘﻗﻼﺭ ﭘـﯘﺭﯨﻘﻰ‬ ‫ﺩﯨﻤﺎﻗﻨﻰ ﻏﯩﺪﯨﻘﻼپ ﺗﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﺎۋﺗﻪﻱ ھﺎﺭﯨﻘﯩﻨﻰ‪ ،‬ﺭﯗﺳﻼﺭ ۋﻭﺩﻛﯩﺴﯩﻨﻰ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧـﺴﯘﺯﻻﺭ ﺷـﺎﻣﭙﺎﻥ ھـﺎﺭﯨﻘﯩﻨﻰ‪ ،‬ﺋﯩﺘﺎﻟﯩﻴـﺎﻧﻼﺭ‬ ‫ۋﯨﻨﻮﺳﯩﻨﻰ‪ ،‬ﮔﯧﺮﻣﺎﻧﻼﺭ ۋﯦﺴﻜﯩﺴﯩﻨﻰ ﺭﻭﻣﻜﯩﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻗﯘﻳﯘپ‪ ،‬ﻗﻪﺩەھ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﺷﯜﭘﺘﯘ‪ .‬ﻧﯚۋەﺕ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻏـﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧـﺪە‪،‬‬ ‫ھﻪﺭﺧﯩﻞ ھﺎﺭﺍﻗﻼﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﺯ‪-‬ﺋﺎﺯﺩﯨﻦ ﻗﯘﻳﯘپ‪ ،‬ﺋﺎﺭﯨﻼﺷﺘﯘﺭﯗپ‪ ،‬ﻗﻪﺩەھ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﭘﺘﯘ _ ﺩە‪» ،‬ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﺋﻪﺑﺠﻪﺵ ﻛﻮﻛﺘﯧﻴﻞ ھـﺎﺭﯨﻘﻰ‪.‬‬ ‫‪14‬‬


‫ﺑﯘ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻧﯩﯔ »ﺋﯘﻧﯟﯦﺮﺳﺎﻟﻠﯩﻖ _ ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﻪﺕ ﺩﯦﻤﻪﻛﺘﯘﺭ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻣﯩﻠﻠﻰ ﺭﻭھﯩﻨﻰ ﮔﻪۋﺩﯨﻠﻪﻧـﺪﯛﺭﯛپ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ«‬ ‫ﺩەﭘﺘﯘ‪.‬‬ ‫ﺩﯦــﻤﻪﻙ‪ ،‬ﻛــﯚﺭﯛپ ﺗــﯘﺭﯗﭘﺘﯩﻤﯩﺰﻛﻰ‪ ،‬ﺗــﺎﺭﯨﺨﻰ ‪ 300‬ﻳﯩﻠﻐــﺎ ﻳﻪﺗﻤﻪﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳــﺎﺵ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜــﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ _ ﻳﯧﯖــﻰ‬ ‫ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻕ ﺑﺎﻳﻘﺎﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﭼﯩـﯔ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺷـﯩﺪﯨﻦ ﺷـﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ ﺋﺎﺭﯨﻼﺷـﻤﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﺘـﯘﺭ‪.‬‬ ‫ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻣﯩﻠﻠﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﺑﯩﺮ ﭘﯜﺗﯜﻧﻠﯜﻛﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ ﭘﯩﺴﺨﯩﻚ ﺗﯩﻨﺪﯗﺭﻣﯩﺴﯩﺪﺍ ﺗﻪۋەﻛﻜﯜﻻﻧﻪ ﺭﻭھﻘﺎ‬ ‫ﺑﺎﻱ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎ ﻛﯚﭼﻤﻪﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ‪ ،‬ﻳﺎۋﺍﻳﻰ ﺟﺎﺳﺎﺭﯨﺘﻰ ﺋﯘﺭﻏﯘپ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ ﻗﯩﺰﯨﻞ ﺋﻪﺗﻠﯩﻚ ﺋﯩﻨﺪﯨﺌﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ‪ ،‬ﺩﯦﯖﯩﺰ ﺋﻮﻛﻴـﺎﻧﻼﺭﻧﻰ‬ ‫ﻛﯧﭽﯩﭗ‪ ،‬ﻳﯧﯖﻰ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﻘﺎ ﻗﯘﻟﻠﯘﻗﻘﺎ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻛـﯧﻠﯩﯖﻪﻥ ﺋﺎﻓﺮﯨﻘـﺎ ﻧﯧﮕﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﮔﯧﻨﻠﯩـﺮﻯ ﻣﻪۋﺟـﯘﺕ‪.‬‬ ‫ﺷﯘﯕﻼﺷﻘﺎ‪ ،‬ﻛﯚپ ﺧﯩﻞ ﺋﯧﺮﯨﻖ ۋە ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﭼﯩﯔ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺷﯩﺪﯨﻦ ﻳﻮﺷﯘﺭﯗﻥ ﺋﯧﻨﯧﺮﮔﯩﻴﯩﮕﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﻜﻪﻥ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﺎ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﭘﺎﺭﺗﻼﺵ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻟﯩﻚ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺗﻼﺭﻏﺎ ﺋﯧﺮﯨﺸﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ‪ IX‬ﺋﻪﺳﯩﺮﺩﯨﻜﻰ ﺗﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨﺴﯩﺪﺍ ﻳﯜﺯ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﭼﻮڭ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺷﻰ ﻣﯘ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﺩەﻝ ﺷـﯘﻧﺪﺍﻕ‬ ‫ﻳﻮﺷــﯘﺭﯗﻥ ﺋﯧﻨﯩﺮﮔﯩﻴﯩﻨــﻰ ﺋﯘﭼﺮﯨﻐﺎﻧﯩــﺪﻯ‪ .‬ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩــﯔ ﺷــﯩﻤﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﻛﯚﭼــﯜپ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ ﺋﯘﻳﻐــﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ‬ ‫ﮔﻪۋﺩﯨﺴﯩﮕﻪ ﺗﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨﺴﯩﺪﯨﻦ ﺳﺎﻙ‪ ،‬ﺗﯜﺭﻯ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎ ﺋﺎﺭﻗﯩﻐﺎ ﻣﻪﻧـﺴﯘپ ﻗﻪﺩﯨﻤﻘـﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗـﻠﻪﺭ‪ ،‬ﭼـﺎﺭۋﯨﭽﯩﻠﯩﻘﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﺎﺳﺎﺱ ﻗﯩﻠﯩﭗ‪ ،‬ﻛﯚﭼﻤﻪﻥ ﺗﯘﺭﻣـﯘﺵ ﻛﯚﭼﯜﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻮﯕﻐـﯘﻝ ﺋﺎﺭﻗﯩﻐـﺎ ﺗﻪۋە ﻗـﻮۋﻡ ﻻﺭ ‪ ،‬ﺧﯧﻠـﻰ ﺑﺎﻟـﺪﯗﺭﻻ ﺗﯜﺭﻛﻠﻪﺷـﻜﻪﻥ‬ ‫ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ ﺗﻮﭘﯩﻐﺎ ﻣﻪﻧﺴﯘپ ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﺧﻪﻟﻘﻠﻪﺭ ﺯﯨﭻ ﻳﯩﻐﻼﺷﻘﺎﻧﯩﺪﻯ ‪.‬ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺪە‪ ،‬ﺗﺎﺭﯨﻢ ﺩﯨﻜﻰ ﺑـﯘ ﺑﯜﻳـﯜﻙ ﺋﯘﭼﺮﯨﺸﯩـﺸﻰ‬ ‫ﻳﯧﯖﯩﺪﯨﻦ ھﺎﻳﺎﺗﻰ ﻛﯜﭼﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﻜﻪﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻧﯩﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﻣﯘﻗﯩﻢ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﻣﺎھﯩﻴﻪﺗﻠﯩﻚ ﻗﯘﺭﯗﻟﻤـﺎ‬ ‫ۋە ﭘﯩﺴﺨﯩﻚ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤـﺎ ﺗﻪﮔـﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠـﺪﻯ‪ .‬ﺩﯗﻧﻴـﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﺗـﺎﺭﯨﺨﻰ ﺷـﯘﻧﻰ ﺋﯩـﺴﭙﺎﺗﻠﯩﺪﯨﻜﻰ‪ ،‬ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﺑﯜﻳـﯜﻙ‬ ‫ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺷــﯩﺪﯨﻦ ﺷــﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ ﺋﻪﻧــﺪﯨﺰە ھﺎﻣــﺎﻥ ﺳــﯩﺮﺗﻘﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩــﺸﯩﻐﺎ ﻧﯩــﺴﺒﻪﺗﻪﻥ‬ ‫ﻳﻪﻛﻠﻪﺵ ﭘﻮﺯﯨﺘﺴﯩﻴﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜﻰ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﺶ‪ ،‬ﻣﺎﻳﯩﻞ ﺑﻮﻟﯘﺵ ﺧﺎھﯩﺸﯩﻨﻰ ﺋﯩﭙﺎﺩە ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪ .‬ﺷﺎﻣﺎﻥ ﺩﯨﻨـﻰ‬ ‫ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻟﯩﻨﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﻟﺘــﺎﻱ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﭼﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻜــﻰ ﺋﯩﭽﯩــﺪە ھﺎﻳــﺎﺗﻠﯩﻖ ﭘﺎﺋــﺎﻟﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﺩﺍۋﺍﻣﻼﺷــﺘﯘﺭﯗپ‬ ‫ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺋﻮﺭﺧﯘﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻟﯩﺮﻯ ﻗﺎﻧﺪﺍﻗﻼﺭﭼﻪ ﺷﺎﻣﺎﻥ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳﻰ ﺋﯩﭽﯩـﺪە ﺗـﯘﺭﯗپ ﻣﻪﻧﯩـﻲ ﺩﯨﻨﻨـﻰ ﻗﻮﺑـﯘﻝ ﻗﯩﻼﻟﯩـﺪﻯ؟ ﻣﯩـﯔ‬ ‫ﻳﯩﻠﻼﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ۋﺍﻗﺘﻰ ﺷﻪﺭﻗﻰ ﺑﯘﺩﺩﯨﺰﻡ ﺭﻭھﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻳﯘﻧﯘپ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺗﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨﺴﯩﺪﺍ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨـﻰ ﻧﯩـﻤﻪ ﺋﯜﭼـﯜﻥ‬ ‫ﺷــﯘﻧﭽﻪ ﺗﯩــﺰ ﺋﻮﻣﯘﻣﻼﺷــﻘﺎﻧﻠﯩﺮﻯ؟ ﺑﯩﺰﻧﯩــﯔ ﻗﺎﺭﯨــﺸﯩﻤﯩﺰﻏﺎ‪ ،‬ﺑــﯘﺩﺩﯨﺰﻣﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﭼﻮﯕﻘــﯘﺭ ﻳﯩﻠﺘﯩــﺰ ﺗﺎﺭﺗﻘــﺎﻥ ﺗــﺎﺭﯨﻢ‬

‫‪15‬‬


‫ۋﺍﺩﯨﺴﯩﺪﺍ ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺗﯩﺰ ﺳﯜﺭەﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻛﯧﯖﯩﻴﯩﺸﯩﻨﻰ ﺋﻪﺭەﺏ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﺴﻰ ﻣﯩﯔ ۋﺍﻟﯩﻠﺪﺍپ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ ﺷﻪﻣـﺸﻪﺭﻧﻰ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺑﯜﻳﯜﻙ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺵ ﺗﯩﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩـﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗـﺎﺵ ﻣـﺎﻳﯩﻠﻠﯩﻘﻰ ﺋﻪﻧـﺪﯨﺰە‬ ‫ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﯕﻪﻥ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﻳﺎۋﺭﻭﭘـﺎ‪-‬ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎ ﭼـﻮڭ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠـﯘﻗﯩﻨﻰ ﺑﯩـﺮ‪-‬ﺑﯩـﺮﯨﮕﻪ ﺑﺎﻏﻠﯩﻐـﺎﻥ ﻳﯩـﭙﻪﻙ ﻳـﻮﻟﻰ ﺋﯧﻠﯩـﭗ ﻛﻪﻟـﮕﻪﻥ‬ ‫ﺋﺎﻟﻪﻣﺸﯘﻣﯘﻝ ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩـﺴﻰ ﺋﻪۋﺯەﻟﻠﯩـﻚ ‪ VIII - IX‬ﺋﻪﺳـﯩﺮﻟﻪﺭﺩﯨﻜﻰ ﺗـﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﺭﻣـﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ‪ ،‬ﺗـﯚﺕ ﺗﻪﺭەﭘـﻜﻪ ﻗﺎﺭﯨﺘﯩـﭗ‬ ‫ﺩەﺭﯨﺰﯨــﺴﻰ ﺋﯧﭽﯩــﯟﯦﺘﯩﻠﮕﻪﻥ ﺋــﯚﻳﮕﻪ‪ ،‬ﮔﯜﻟﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺭەڭ ‪ -‬ﭘﯘﺭﯨﻘﯩﻐــﺎ ﻗﺎﺭﯨﻤــﺎﻱ ﺷــﯩﺮﻧﻪ ﻳﯩﻐﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ھﻪﺳــﻪﻝ ھﻪﺭﯨــﺴﯩﮕﻪ‬ ‫ﺋﺎﻳﻼﻧﺪﯗﺭﻏﺎﻧﯩﺪﻯ‪ .‬ﺷﯘﯕﻼﺷﻘﺎ‪ ،‬ﺑﯘ ﺧﯩﻞ ﺋﯩﻤﻜـﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﯘﻳﻐـﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﺋﻮﺗﺘـﯘﺭﺍ ﺋﻪﺳـﯩﺮﺩﯨﻜﻰ ﺋـﺎﻟﺘﯘﻥ ﺩەۋﺭﯨﻨـﻰ‬ ‫ﺋﺎﭼﺘﻰ‪ .‬ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺗﯜﺳﻰ ﻗﻮﻳﯘﻕ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻗﺎﺭﺍﺧﺎﻧﯩﻴﻼﺭ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯘﺩﺩﯨﺰﻣﻰ ﺭﻭھﯩﺪﯨﻦ ﺗﻮﻳﯘﻧﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﯨﻘﯘﺕ‬ ‫ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﯜﻳﯜﻙ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺷﯩﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜـﻰ ھﺎﻳـﺎﺗﯩﻲ ﻛـﯜﭼﻰ ﺋﯘﺭﻏـﯘپ ﺗﯘﺭﻏـﺎﻥ ﺭﻭھـﻰ ﺗﯩﻨـﺪﯗﺭﯨﻤﻰ ﺋﯩﭽﯩـﺪە‬ ‫ﺋﺎﺟﺎﻳﯩﭗ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩﺶ ﻣﻪﻧﺰﯨﺮﯨﺴﯩﮕﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﺘﻰ‪ .‬ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻪﺳـﯩﺮﺩﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩـﭗ ﻳﯧﻘﯩﻨﻘـﻰ ﺯﺍﻣـﺎﻥ ۋە ھـﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺯﺍﻣـﺎﻧﻐﯩﭽﻪ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋــﯘﺯﺍﻕ ﺗــﺎﺭﯨﺨﻰ ﺩەۋﺭﻟﻪﺭﺩە ﺷــﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ ﺋﯘﻳﻐــﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺧﯧﻤﯩﺮﺗــﯘﺭﯗﭼﯩﻨﻰ ۋە ﻏــﻮﻝ‬ ‫ﺗﻮﻣﯘﺭﯨﻨﻰ ﺩەﻝ ﺋﺎﺷﯘ ﺑﯜﻳﯜﻙ ﻗﻮﺷـﯘﻟﯘﺵ ﺗﯩـﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜـﻰ ﺟﯘﺷـﻘﯘﻥ ﺭﻭھـﻰ ﺗﯩﻨـﺪﯗﺭﯨﻤﯩﺰ ھﺎﺳـﯩﻞ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺋﯩﭽﻜﻰ ﺗﻪﺭﻛﯩﺒﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﺎھﯩﻴﻪﺗﻠﯩﻚ ﺋﺎﻻھﯩﺪﯨﻠﯩﻜﻰ ‪ -‬ﺋﻪﺭﻟﯩﻚ ﺩﯨﻦ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﻖ ﺩﯨﻨﻨﯩـﯔ‪ ،‬ﻳـﺎۋﺍﻳﻰ ﺟﻪﺳـﯘﺭﻟﯘﻕ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺧﯘﺷﺨﯘﻱ ﺗﻪﻣﻜﯩﻦ ﻟﯩﻜﻨﯩﯔ‪ ،‬ﺷﯩﯟﺍﻕ ھﯩﺪﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑـﺎﺯﺍﺭ ﻛﯜﻳﯩﻨﯩـﯔ ‪،‬ﺳـﺎﺩﺩﺍ ﺷـﯧﺌﯩﺮﯨﻴﻪﺕ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺳـﻮﻏﯘﻗﻘﺎﻥ‬ ‫ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﻪ ﻧﯩﯔ‪ ،‬ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺟﺎﺳﺎﺭەﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻧﺎﺯﺍﻛﻪﺗﻨﯩﯔ‪ ،‬ھﯧﺴﯩﻴﺎﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻪﻗﯩﻠﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯ ﺋـﺎﺭﺍ ﺋﯘﭼﺮﯨﺸﯩـﺸﯩﺪﺍ ﻣﻪﺯﻣـﯘﻥ‬ ‫ﺗﺎﭘﻘﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺗﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ ﺑﯘ ﺳـﯩﺮﻟﯩﻖ ﺑﺎﻟﯩﻴـﺎﺗﻘﯘﺩﺍ ﺋﯘﻳﻐـﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩـﺴﯩﻨﯩﯔ ﻛـﯚپ‬ ‫ﺧﯩﻞ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﮔﯧﻨﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺭەڭ ﺋﺎﻟﻐﺎﻥ؛ ﮔﺎھ ھﺎﻳﺎﺟﺎﻧﻠﯩﻨﯩﭗ‪ ،‬ﮔﺎھ ﭘﻪﺳﻜﻮﻳﻐﺎ ﭼﯜﺷﯜپ ﺗﯘﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ؛ ﻗﯘﺭﻏـﺎﻕ ﺋﻪﻣﻤـﺎ‬ ‫ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ھﻪﺭ ۋﺍﻗﺖ ﺳﯘﻏﯩﺮﯨﭗ ﺗﯘﺭﯗﺷﻨﻰ ﺋﯩـﺴﺘﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ؛ ﺋﯩﭽﻜـﻰ ﭘﯩﻨﻬـﺎﻥ ﺋﺎﺯﺍﺑﻼﺭﻏـﺎ ﻣﻪﭘﺘـﯘﻥ ﺑﻮﻟـﯘپ ﺋﯚﺗﯜﺷـﺘﯩﻦ ﻛـﯚﺭە‬ ‫ﺳﯩﺮﺗﻘﻰ‪ ،‬ﻳﯩﺮﺍﻗﺘﯩﻜﻰ ﻏﺎﻳﯩﯟﻯ ﻣﻪﻧﺰﯨﺮﯨﻠﻪﺭﮔﻪ ﺗﻪﻟﭙﯜﻧﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﯚﺭەﻟﻤﯩﻠﯩﺮﻯ ﺋﺎﺳﺘﺎ‪-‬ﺋﺎﺳﺘﺎ ﻳﯧﺘﯩﻠﻤﻪﻛﺘﻪ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬

‫‪4‬‬

‫‪16‬‬


‫ﺗﺎﻻﻱ ﻳﯩﻠﻼﺭ ﺋﯚﺗﯜپ ﻛﻪﺗﺘﻰ‪ .‬ﺷﺎۋﻗﯘﻥ ﺳـﯜﺭەﯕﻪ ﺗﻮﻟﻐـﺎﻥ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩـﻚ ﺷـﻪھﻪﺭ‪-‬ﺑـﺎﺯﺍﺭﻻﺭ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛـﺎﻥ ﺑﺎﻏﺮﯨﻐـﺎ ﻏﻪﺭﻕ‬ ‫ﺑﻮﻟــﺪﻯ‪ .‬ﻳﯩــﭙﻪﻙ ﻳــﻮﻟﯩﻨﻰ ﺑـﻮﻳﻼپ ﺗﯩﻨﯩﻤــﺴﯩﺰ ﺋﯚﺗــﯜپ ﺗﯘﺭﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗــﯚﮔﻪ ﻛﺎﺭۋﺍﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻛﻮﻟــﺪﯗﺭﻣﺎ ﺳــﺎﺩﺍﻟﯩﺮﻯ ﻗﺎﻳﺘــﺎ‬ ‫ﺋﺎﯕﻼﻧﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺪﻯ‪ .‬ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛـﺎﻥ ﮔﯩﺮۋەﻛﻠﯩﺮﯨـﺪﯨﻜﻰ ﻳﯧـﺸﯩﻞ ﺑﻮﺳـﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺑﯩـﺮ ﻣﻪھﻪﻝ ﮔـﯜﻟﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﻗـﺎﺭﺍ‬ ‫ﺧﺎﻧﯩﻼﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﯘﺭﭘـﺎﻥ ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﯩـﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩـﺪﯨﻘﯘﺕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـﻰ ﺗﺎﺭﯨﺨﻨﯩـﯔ ﭼـﺎڭ‪-‬ﺗـﻮﺯﺍﻧﻠﯩﺮﻯ ﺋﯩﭽﯩـﺪە‬ ‫ﺗــﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﯩــﯔ ﭘﯩﻨﻬــﺎﻥ ﺳــﯜﻛﯜﺗﻠﯩﺮﯨﻤﮕﻪ ﺩەﭘــﻨﻪ ﻗﯩﻠﯩﯟﯦﺘﯩﻠــﺪﻯ‪ .‬ﭼﯩﯖﮕﯩــﺰ ﻗﻮﺷــﯘﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺩەھــﺸﻪﺗﻠﯩﻚ‬ ‫ۋەھﯩﻤﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﺎﺭﺍ ﻗﻮﺗﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺷﻪﭘﻘﻪﺗـﺴﯩﺰ ھﯘﺟـﯘﻣﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩـﺮ ﻣﻪھﻪﻝ ﺗﯩـﻨﭻ‪ ،‬ﻣـﯘﻗﯩﻢ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺗﯧـﺮﯨﻢ ھﺎﻳﺎﺗﯩﻐـﺎ‬ ‫ﻛﯚﻧــﯜﻛﻜﻪﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩــﯔ ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤﯩــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠــﯘﻗﻨﻰ ﺑــﯘﺯﯗپ ﺗﺎﺷــﻠﯩﺪﻯ‪ .‬ﻏﻪﺭﺑــﺘﻪ ﺩﯦﯖﯩــﺰ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻗﺎﻳﺘﺎ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﺘﯩﻜﻰ ﻳﯩﭙﻪﻙ ﻳﻮﻟﯩﻨﯩﯔ ھﻪﻝ ﻗﯩﻠﻐﯘچ ﺋﻪھﻤﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻜﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩـﭗ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﭽﻜﻰ ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ ﺭﺍﻳﻮﻧﯩﻨﯩﯔ ﭘﺎﺟﯩﺌﻪﻟﯩﻚ ﺗﻪﻏﺪﯨﺮﯨﻨﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪپ ﻗﻮﻳﺪﻯ‪ .‬ﻣﻪﺭﻛﯩﺰﻯ ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻠﯩﺮﯨﺪە ﭘﯧﺘﯩﯟﺍﺗﻘـﺎﻥ‬ ‫ﻛﻪﭼﻜﻰ ﻗﯘﻳﺎﺷﻨﻰ ﻗﻮﻏﻠﯩـﺸﯩﭗ‪ ،‬ﺋﯘﭘـﯘﻕ ﭼﻪﻣﺒﯩـﺮﯨﻜﯩﮕﻪ ﻗـﺎﺭﺍپ ﺗﯩﻨﯩﻤـﺴﯩﺰ ﺋـﯘﺯﺍپ ﺗﯘﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗـﯚﮔﻪ ﻛﺎﺭۋﺍﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ‬ ‫ﺋﯩﺰﻟﯩﺮﻯ ﺋﻪﻣﺪﻯ ﻗﺎﻳﺘﺎ ﻛﯚﺭﯛﻧﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﺪﻯ‪ .‬ﺧﯟ‪-‬ﺧﯩﯟ ﺋﻪﺳﯩﺮﻟﻪﺭﺩﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎ ﺭﺍﻳـﻮﻧﻰ ﺑـﺎﺵ‪-‬ﺋـﺎﺧﯩﺮﻯ‬ ‫ﻳــﻮﻕ ﺋﯩﭽﻜــﻰ ﺗﻪﭘﺮﯨﻘﯩﭽﯩﻠﯩــﻚ ۋە ﺳﯩﻴﺎﺳــﻰ ﻣﯘﻗﯩﻤــﺴﯩﺰﻟﯩﻖ ﭘﺎﺗﻘﯩﻘﯩﻐــﺎ ﭘﯧﺘﯩــﭗ ﻗﺎﻟــﺪﻯ‪ .‬ﺋﻪﺭەپ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ‬ ‫ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻨﯩــﯔ ﻗﯩﻠﯩﭽــﻰ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﯩﻐــﺎ ﺋﯘﻳﯘﺷــﯘپ‪ ،‬ﺋﯘﭼﻘــﯘﺭ ﺋﺎﺭﻏﯩﻤﺎﻗﻠﯩﺮﯨﻐــﺎ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩــﭗ ﺋــﯜچ ﻗﯩﺘــﺌﻪﮔﻪ ﻛــﯧﯖﻪﻳﮕﻪﻥ ﺋﻪﺭەپ‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺋﻪھﻠﻰ ﺳﻪﻟﺐ ﻳﯜﺭﯛﺷﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ‪ ،‬ﺯەﺋﯩﭙﻠﯩﻜﻜﻪ ﻳﯜﺯ ﺗﯘﺗﻘﺎﻥ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮﺩﯨﻦ ﺩەﻛـﻜﻪ‪-‬ﺩﯛﻛﻜﯩـﮕﻪ‬ ‫ﭼﯜﺷﯜپ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺑﺎﻏﺪﺍﺩ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﺮ ﺯﺍﻣﺎﻧﻼﺭﺩﺍ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ۋﯨﺰﺍﻧﺘﯩﻴﯩﻨﯩﯔ ھﻪﻳﯟەﺗﻠﯩﻚ ﺋـﻮﺭﺩﺍ ﻗﻪﺳـﯩﺮﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﻣﻪﺧـــﻤﻪﻝ ﺩﯨﯟﺍﻧﻠﯩﺮﯨـــﺪﺍ ﺳـــﯘﻧﺎﻳﻠﯩﻨﯩﭗ ﻳﯧﺘﯩـــﭗ‪ ،‬ﺷـــﻪھﻼ ﻛﯚﺯﻟـــﯜﻙ ﺭەﻗﻘﺎﺳـــﻼﺭﻧﯩﯔ ﻧـــﺎﺯ‪ -‬ﻛﻪﺭەﺷـــﻤﯩﻠﯩﻚ ﺗﻮﻟﻐﯩﻤـــﺎ‬ ‫ﺋﯘﺳــﯘﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﺎﻣﺎﺷــﺎ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﭼــﺎﻏﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻪﺳــﻪۋۋﯗﺭﯨﻐﺎ ﺳــﯩﻐﺪﯗﺭﺍﻟﻤﺎﻱ ﺋﺎﺗﻘــﺎﻥ ﺑﻮﻟــﯘپ ﻛﻪﻟــﺪﻯ‪ .‬ﭘﯜﺗﻜــﯜﻝ ﺷــﻪﺭﻗﻰ‬ ‫ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳﯩﺪﺍ ھﯚﻛﯜﻡ ﺳﯜﺭﯛۋﺍﺗﻘﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﺎﻟـﺪﻯ‪ .‬ﭘﯜﺗﻜـﯜﻝ ﺷـﻪﺭﻕ ﻣﯘﺳـﯘﻟﻤﺎﻥ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳـﯩﺪﺍ ھﯚﻛـﯜﻡ ﺳـﯜﺭﯨﯟﺍﺗﻘﺎﻥ‬ ‫ﻣﻪﻧﯩﯟﻯ ﭼﯜﺷﻜﯜﻧﻠﯜﻙ ﺗـﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨـﺴﯩﻨﯩﯔ ﺭﻭھـﻰ ﺗﻪﻧﻬـﺎﻟﯩﻘﯩﻨﻰ ﺗﯧﺨﯩﻤـﯘ ﻛﯜﭼﻪﻳﺘﯩـﯟەﺗﺘﻰ‪ .‬ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺋﯜﺳـﺘﯩﮕﻪ‪ ،‬ﺟﯘﯕﻐـﺎﺭ‬ ‫ﺋﺎﻗﺴﯚﯕﻪﻛﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ھﻪﺭﺑﻰ ﻛﯜﭼﯩﮕﻪ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩﭗ ﺳـﻪﺋﯩﺪﯨﻴﻪ ﺧﺎﻧﻠﯩﻘﯩـﺪﯨﻦ ھـﺎﻛﯩﻤﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺗﺎﺭﺗﯩﯟﺍﻟﻐـﺎﻥ ﺋﺎﭘـﺎﻕ ﺧﻮﺟـﺎ ۋە‬ ‫ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﻣــﯘﺭﯨﺘﻠﯩﺮﻯ ﺋﺎﺗــﺎﻟﻤﯩﺶ >ﺧﻮﺟــﺎ ﺋﯩــﺸﺎﻧﻠﯩﻖ<‪> ،‬ﺳــﻮﭘﯩﻠﯩﻖ< ﺗﻪﺭﻏﯩﺒــﺎﺗﻠﯩﺮﻯ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩــﺰ‬ ‫ﺋﯩﺪﯦﺌﻮﻟﻮﮔﯩﻴﯩــﺴﯩﻨﻰ ﻣﻪﻧﯩــﯟﻯ ﻣﻪھﻜﯘﻣﻠﯘﻗﻘــﺎ ﺋﻪﺳــﯩﺮ ﻗﯩﻠــﺪﻯ‪ .‬ﺷــﯘﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷــﻼپ ﺗــﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨــﺴﯩﺪﺍ ﮔﻮﻳــﺎ ﺯﯗﻟﻤﻪﺗــﻜﻪ‬ ‫ﺋﻮﺧﺸﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗﺎﺑﺎھﻪﺗﻠﯩﻚ ﺋﯘﺯﯗﻥ ﺩەۋﺭ ھﯚﻛﯜﻡ ﺳﯜﺭﯛﺷﻜﻪ ﺑﺎﺷﻠﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫‪17‬‬


‫ﺭﯨــﻢ ﭘﺎﭘﺎﺳــﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻓﯩﺌــﻮﺩﺍﻝ ﻛﯩﻨﻪﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻣــﯘﺩھﯩﺶ ھﯚﻛــﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺳــﯩﻠﻜﯩﭗ ﺗﺎﺷــﻼپ‪ ،‬ﭼﯧﺮﻛــﺎۋ‬ ‫ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺳـﯩﺮﻟﯩﻖ ﺳـﯩﺮﺗﻤﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﻗﯘﺗﯘﻟـﯘپ ﭼﯩﻘﻘـﺎﻥ ﻳﺎۋﺭﻭﭘـﺎ ﻳﻪﻟﻜﻪﻧﻠﯩـﻚ ﻛﯧﻤﯩﻠﯩـﺮﻯ ﺋـﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺗﻮﻟـﯘپ‬ ‫ﺗﺎﺷﻘﺎﻥ ھﺎﻳﺎﺗﻰ ﻛﯜﭼﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﻳﯧﯖﻰ ﺩﯦﯖﯩﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﻪﺭﭘـﺎ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ ﭼﺎﻏـﺪﺍ‪ ،‬ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎ ﺗﻮﻟﯩﻤـﯘ ﻗﯧﺮﯨـﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﯩـﺪﻯ‪،‬‬ ‫ﺋﯘﺯﺍﻕ ﺯﺍﻣﺎﻧﻼﺭ ﻣﺎﺑﻪﻳﻨﯩﺪە ﺟﯩﻤﺠﯩﺖ ﺑﯩﺮ ﺧﯩﻞ‪ ،‬ﺷﺎۋﻗﯘﻥ‪-‬ﺳﯜﺭەﻧـﺴﯩﺰ ﺋﺎﻗﻘـﺎﻥ ﻧﯧـﻞ‪ ،‬ﺩەﺟـﻠﻪ‪-‬ﺋﯧﻔـﺮﺍﺕ‪ ،‬ھﯩﻨـﺪﻯ‪-‬ﮔـﺎڭ ۋە‬ ‫ﺧﯘﺋﺎڭ ﺧﯥ _ ﭼﺎﯕﺠﯩﻴﺎڭ ﺩەﺭﻳـﺎﻟﯩﺮﻯ ﺋـﯚﺯ ھﺎۋﺯﯨـﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﯧـﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨـﻰ ﻗﺎﺗﻤﯘﻗـﺎﺕ ﻻﺗﻘـﺎ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺗﯩﻨـﺪﯗﺭﯗپ‬ ‫ﺗﺎﺷﻠﯩﻐﺎﻧﯩﺪﻯ‪ .‬ﺑﯘﻧﯩﯔ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺴﯩﺪە ﻛﯜﻧﺴﯧﺮﻯ ﺋﺎﻟﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍپ ﻛﯩﺘﯩﯟﺍﺗﻘـﺎﻥ ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﻧﯩـﯔ ﺋﻪﻛـﺴﯩﭽﻪ‪ ،‬ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎ ﺑﺎﺭﻏﺎﻧـﺴﯧﺮﻯ‬ ‫ﻛﻪﻳﻨﯩﺪە ﻗﺎﻟﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺷﯘﻧﯩــﺴﻰ ﻗﯩﺰﯨﻘــﺎﺭﻟﯩﻘﻜﻰ‪ ،‬ﻳﺎۋﺭﻭﭘــﺎ‪ -‬ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎ ﭼــﻮڭ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﯩــﺪﯨﻜﻰ ﻧﯘﺭﻏﯘﻧﻠﯩﻐــﺎﻥ ﭼــﻮڭ ﺩەﺭﻳــﺎﻻﺭ ﺋﻮﺗﺘــﯘﺭﺍ‬ ‫ﻗﯩـــﺴﻤﯩﺪﯨﻜﻰ ﻗـــﺎﺭ‪ -‬ﻣـــﯘﺯ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻗﺎﭘﻼﻧﻐـــﺎﻥ ھﻪﻳﯟەﺗﻠﯩـــﻚ ﺗـــﺎﻍ ﺗﯩﺰﻣﯩﻠﯩﺮﯨـــﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـــﻠﯩﻨﯩﭗ ﺗـــﯚﺕ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﺘﯩﻜـــﻰ‬ ‫ﺗﯜﺯﻟﻪﯕﻠﯩﻜﻠﻪﺭﮔﻪ ﻗﺎﺭﺍپ ﺋﯧﻘﯩﭗ‪ ،‬ﺋﻪڭ ﺋﺎﺧﯩﺮﻗﻰ ﭘﺎﻳﺎﻧﺴﯩﺰ ﺩﯦﯖﯩﺰ‪ -‬ﺋﻮﻛﻴﺎﻧﻼﺭﻏـﺎ ﻗﯘﻳﯘﻟﯩـﺪﯗ‪ .‬ھـﺎﻟﺒﯘﻛﻰ‪ ،‬ﺋﯩﭽﻜـﻰ ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎ‬ ‫ﺭﺍﻳﻮﻧﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﺍ ﺑﻮﻟﺴﺎ‪ ،‬ﺩەﺭﻳﺎ‪ -‬ﺋﯧﻘﯩﻨﻼﺭ ﺗﯚﺕ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﻨﻰ ﻗﻮﺭﺷﺎپ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ ﺋﯧﮕﯩﺰ ﺗـﺎﻏﻼﺭﺩﯨﻦ ﺑﺎﺷـﻠﯩﻨﯩﭗ‪،‬‬ ‫ﻣﻪﺭﻛﻪﺯﮔﻪ ﻗﺎﺭﺍپ ﺋﯧﻘﯩﭗ ﺋﻪڭ ﺋﺎﺧﯩﺮﻯ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻥ ﻗﻮﻳﻨﯩﻐﺎ ﺳﯩﯖﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﺪﯗ‪ .‬ﺩﯗﻧﻴﺎﺩﯨﻜﻰ ھﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩﺮ ﺟﺎﻳﻨﯩـﯔ‬ ‫ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩــﯟﻯ ﺟﺎﻳﻠﯩــﺸﯩﺶ ﻏــﺎ ﺋﻮﺧــﺸﯩﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑــﯘ ﺧﯩــﻞ ﺗﻪﺗــﯜﺭ ﺗﺎﻧﺎﺳــﯩﭙﻠﯩﻖ ﻣﯘھﯩــﺖ ﺑــﯘ ﻣﺎﻛﺎﻧــﺪﺍ ﻳﺎﺷــﯩﻐﯘﭼﻰ‬ ‫ﺧﻪﻟﻘﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﺧﺎﺱ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮ ﺋﺎﻻھﯩﺪﯨﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ۋە ھﻪﺭ ۋﺍﻗﺖ ﺳﯘﻏﯩﺮﯨﻠﯩﭗ ﺗﯘﺭﯗﺷـﻨﻰ ﺋﯩـﺴﺘﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗﯘﺭﻏـﺎﻕ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩﺴﯩﻨﻰ ﺷـﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﺪﯛﺭﮔﻪﻥ‪ .‬ﺑﻮﻟﯘﭘﻤـﯘ ﺑـﯘ ﺭﺍﻳـﻮﻧﻨﻰ ﺷـﻪﺭﻕ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻏﻪﺭﺑﻨﯩـﯔ ﻳﯧﻨـﻰ ﺋﯜﭼـﯜﺭﻟﯩﺮﻯ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﻣﯩﻨﻠﻪپ ﺗﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯩﭙﻪﻙ ﻳﻮﻟﻰ ﺧﺎﺭﺍﺑﻼﺷـﻘﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯩـﻴﯩﻦ‪ ،‬ﻧﺎھـﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋﯘﺯﺍﻗﻘـﺎ ﺳـﻮﺯﯗﻟﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻛﯩـﺸﯩﻨﻰ ﺑﯩـﺰﺍﺭ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺳﯩﺮﻟﯩﻖ ﺳﯜﻛﯜﻧﺎﺕ ﺑﺎﺳﺘﻰ‪ .‬ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻧﻨﻰ ﻗﯘﭼﺎﻗﻼپ‪ ،‬ﭼﯚﻝ ﺟﯩﻤﺠﯩﺘﻠﯩﻘﯩﻐﺎ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺑﻮﻟـﯘپ ﺗﯧﻨﯩﭽﻘﯩـﻨﻪ‬ ‫ﺋﺎﻗﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﺎﺭﯨﻢ ﺩەﺭﻳﺎﺳﻰ ﺋﯚﺯ ھﻪۋﯨﺴﯩﻨﻰ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭ ﻻﺗﻘﯩﻼﺭﻏﺎ ﻛﯚﻣـﯜپ ﺗﺎﺷـﻠﯩﺪﻯ‪ .‬ﺩەﺭﻳـﺎ ﻻﺗﻘﯩﻠﯩـﺮﻯ ۋە ﭼﯩﺮﯨﻨـﺪﯨﻠﻪﺭﻧﻰ‬ ‫ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ ﺑﻮﺳﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭﺩﺍ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻥ ﻗﯘﻣﻠﯘﻗﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﯕﮕﯜ ﺗﻮﺧﺘﺎپ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ھﯘﺟﯘﻣﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﯧﻠﯩـﺸﯩﭗ‪،‬‬ ‫ﺑﯘﺭﯗﻗﺘﯘﻡ ھﺎﻳﺎﺗﻘـﺎ ﺋـﯚﮔﻪﯕﻪﻥ ﺑـﯘ ﺗـﺎﺭﯨﻤﻠﯩﻖ ﺗﯧـﺮﯨﻤﭽﯩﻼﺭ ﻗﯘﺭﻏـﺎﻕ‪ ،‬ﺋﯚﻟـﯜﻙ ﺗﻮﭘﯩـﺪﺍ ﭼـﺎﻙ_ﭼـﺎﻙ ﻳﯧﺮﯨﻠﻐـﺎﻥ ﭘـﯘﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ‬ ‫ﺗــﺎﺗﯩﻼپ‪ ،‬ﻣﻪﺩﺩﺍھﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺷــﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﭼﺎﭼﺮﯨﺘﯩــﭗ ﺑﯩــﺮ ﺟﻪﯕﻨــﺎﻣﯩﻨﻰ ﺗﻪﻛــﺮﺍﺭ‪ -‬ﺗﻪﻛــﺮﺍﺭ ﺋﯧﻴﺘﯩــﺸﯩﻐﺎ ﻛﯚﻧﯜﻛﻜﻪﻧﯩــﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻧﺎۋﺍﺋﯩﻴﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ‪ 500‬ﻳﯩﻞ ﻣﺎﺑﻪﻳﻨﯩـﺪە‪ ،‬ﺋﯩﭽﻜـﻰ ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎﺩﯨﻜﻰ ﺑـﯘ ﺳـﯩﺮﻟﯩﻖ ﺑﺎﻟﯩﻴـﺎﺗﻘﯘﺩﺍ ھﺎﻳـﺎﺗﻰ ﻛـﯜﭼﻰ ﺗﻮﻟـﯘپ‬ ‫ﺗﺎﺷــﻘﺎﻥ ﻳﯧﯖــﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺗــﯚﺭەﻟﻤﯩﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﺨﻠﯩﻴﺎﻟﻤﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺑــﯘﻳﻪﺭﺩە ﺷــﻪﺭﻕ ﺗﯧﺮﯨﻤﭽﯩﻠﯩﺮﯨــﺪەﻙ ﻛﯩــﺸﯩﻠﯩﻚ‬ ‫‪18‬‬


‫ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟەﺕ ھﻪﻗﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﭼﯩﮕﯩﺶ ﺋﯧﺘﯩﻜﯩﻠﯩﻖ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﻠﻪﺭ ۋە ﺋﺎﺋﯩﻠﻪ‪ ،‬ﻧﻪﺳﻪپ ﺋﻪھﻜﺎﻣﻠﯩﺮﻯ ﻣﯘھﺎﻛﯩﻤﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﯩﺪﻯ؛‬ ‫ھﯩﻨﺪﯨﺴﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭﺩەﻙ ﻣﯧﺘﺎﻓﯩﺰﯨﻜﯩﻐﺎ ﺑﺎﻱ‪ ،‬ﭘﺎﻧﻰ ﺋﺎﻟﻪﻣﻨﯩﯔ ﭼﻪﻛـﺴﯩﺰﻟﯩﻜﯩﮕﻪ ﻣﻪھﻠﯩﻴـﺎ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯨﻬﮕﺎﻥ ﺋـﻮﻱ‪-‬ﺧﯩﻴـﺎﻟﻼﺭ‬ ‫ﺑﻮﻟﯘﻧﻤﯩـــــﺪﻯ؛ ﻏﻪﺭﺑﻠﯩﻜـــــﻠﻪﺭﺩەﻙ ﺷﻪﺧـــــﺴﻨﯩﯔ ﻗﻪﺩەﺭ‪-‬ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﯩﻨـــــﻰ‪ ،‬ﺋﻪﻗﻠـــــﻰ ﻳﯜﻛـــــﺴﻪﻛﻠﯩﻜﯩﻨﻰ‪ ،‬ﻛﻪﺳـــــﻜﯩﻦ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﭽﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯ ﺋﯘﺭﯗﻧﯘﺷﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﯩﺰﺍﻧﻰ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﻪ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ۋﯗﺟﯘﺗﻘﺎ ﻛﻪﻟﻤﯩﺪﻯ‪ .‬ﺑﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﭘﻪﻗﻪﺕ‬ ‫ﻗﯘﻡ ﺑﺎﺭﺧﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺳﯜﺭﺭەڭ‪ ،‬ﺯﯦﺮﯨﻜﻪﺭﻟﯩﻚ ﺟﯩﻤﺠﯩﺘﻠﯩﻘﯩﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﭼﯩﺪﯨﻐﯘﺳﯩﺰ ﺳـﯜﻛﯜﻧﺎﺕ؛ ﭘﯩﻨﻬـﺎﻥ‪ ،‬ﺋﺎﻧـﺪﺍ‪-‬ﺳـﺎﻧﺪﺍ‬ ‫ﻛﯚﺭﯛﻧــﯜپ ﻗﺎﻟﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻏــﯘۋﺍ ھﺎﻳﺎﺟــﺎﻥ؛ ﻗﯘﺭﻏــﺎﻕ‪ ،‬ﭼﺎﯕﻘــﺎﻕ ﺋﯩــﺴﺘﻪﻙ؛ ﺋــﺎﺧﯩﺮﻗﻰ ﻧﯘﻗﺘﯩﻐــﺎ ﻳﯧﺘﯩــﺸﻨﻰ ﺋﻮﻳﻠﯩﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺳﻪۋﺭﺳﯩﺰﻟﯩﻚ ھﯚﻛﯜﻡ ﺳﯜﺭﺩﻯ‪ .‬ﺗﯧﺨﯩﻤـﯘ ﺗﻮﻏﺮﯨـﺴﻰ‪ ،‬ﻳﯧﯖﯩـﺪﯨﻦ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩـﺸﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨـﺸﻜﻪﻥ ﻳﺎۋﺭﻭﭘـﺎﻟﯩﻘﻼﺭ ﻣﻪۋﺝ ﺋـﯘﺭﯗپ‬ ‫ﺗﯘﺭﻏــﺎﻥ ﺋﺎﺗﻼﻧﺘﯩــﻚ ﺋﻮﻛﻴﺎﻧــﺪﺍ‪ ،‬ﺗﻪۋەﻛﻜــﯜﻻﻧﻪ ﻗﻪﺩەﻣﻠﯩــﺮﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺷــﺎﻣﺎﻝ ﻳﯚﻟﯩﻨﯩــﺸﯩﮕﻪ ﻗــﺎﺭﺍپ ﺋــﯜﺯﯛپ ﻛﯧﺘﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ‬ ‫ﻛﯧﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺋﺎﭘــﺎﻕ ﻳﻪﻟﻜﻪﻧﻠﯩــﺮﯨﮕﻪ ﻳﯧﯖــﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﯩــﯔ ﺗــﺎﺭﯨﺨﯩﻨﻰ ﻳﯧﺰﯨــﺸﻘﺎ ﺑﺎﺷــﻠﯩﻐﺎﻥ ﭼﺎﻏــﺪﺍ‪ ،‬ﺗــﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨــﺴﻰ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ >ۋﺍﻛﯘﺋـﯘﻡ ﺑﻪﻟﺒﯩﻐـﻰ<ﻏـﺎ‪ ،‬ﻛﻮﻧـﺎ ﻗﯘﺭﯗﻗﻠـﯘﻗﺘﯩﻜﻰ »ﺗﻪﻧﻬـﺎ ﺋـﺎﺭﺍﻝ« ﻏـﺎ‪ ،‬ﻳﯧﻘﯩﻨﻘـﻰ ﺯﺍﻣـﺎﻥ‬ ‫ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﺪﯨﻜﻰ >ﺋﯘﻧﺘﯘﻟﻐﺎﻥ ﺯﻭﻧﺎ< ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﮔﻮﻳﺎ ﺯﯗﻟﻤﻪﺗﻜﻪ ﺋﻮﺧﺸﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯘ ﺧﯩﻞ ﻣـﯘﺩھﯩﺶ ﺩەۋﺭ ﺗـﺎﻛﻰ‬ ‫ﺧﺦ ﺋﻪﺳﯩﺮﻧﯩﯔ ﺗﺎڭ ﻧﯘﺭﻯ ﻳﯧﺘﯩﭗ ﻛﻪﻟﮕﯜﭼﻪ ﺩﺍۋﺍﻣﻼﺷﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﺩەﺭۋەﻗﻪ‪ ،‬ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﻣﯘھﯩﺖ ھﻪﻣﻤﯩﻨﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺩەﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺯەﺭﯨﻴﻪ ﻣﯘﺗﻠﻪﻕ ﺋﯩﻠﻤـﻰ ﻧﻪﺯەﺭﯨـﻴﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪،‬‬ ‫ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩﻠﯩـﻚ ﺟﺎﻳﻠﯩﺸﯩـﺸﻨﯩﯔ ﺑﯩـﺮ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩـﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﻐـﺎ ﻛﯚﺭﺳـﯩﺘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﯟﺍﺳـﺘﻪ‬ ‫ﺗﻪﺳﯩﺮﯨﻨﻰ ﺳﻪﻝ ﭼﺎﻏﻠﯩﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﭼﻮڭ ﺩەﺭﻳﺎ ۋﺍﺩﯨﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﻻﺗﻘﯩﻼﺭﺩﯨﻦ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺗﯜﺯﻟﻪﯕﻠﯩﻜﻠﻪﺭﺩە ﻳﺎﺷﺎپ‬ ‫ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ھﯩﻨﺪﯨﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺷﯩﻤﺎﻟﻰ ﺋﺎﺳﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﻳﻪﻟﭙﯜﻧﯜپ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ ﭘﺎﻳﺎﻧﺴﯩﺰ ﻳﺎﻳﻼﻗﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺋﺎﺕ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪە ﻳﺎﺷﺎپ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ‬ ‫ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﻼﺭﻧﯩــﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﻮﺧــﺸﯩﻤﺎﺳﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻧﺎھــﺎﻳﯩﺘﻰ ﺯﻭﺭ ﺩەﺭﯨﺠﯩــﺪە ﭘﻪﺭﻗﻠﯩــﻖ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ‬ ‫ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﻣﯘھﯩﺖ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﮕﻪﻥ‪ .‬ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎ ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ ﺩەۋﺭﯨﺪە ﺋﯚﺗﻜﻪﻥ ﻓﺮﺍﻧـﺴﯩﻴﻪ ﭘﻪﻳﻼﺳـﻮﭘﻰ ﻣﯘﻧﺘﯧـﺴﻜﯩﻴﯘ‬ ‫ﮔﻪﺭﭼﻪ ﺋﯚﺯ ﺗﻪﻟﯩﻤﺎﺗﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﻣﯘھﯩﺘﻨﯩﯔ ھﻪﻝ ﻗﯩﻠﻐﯘچ ﺭﻭﻟﯩﻨـﻰ ھﻪﺩەپ ﻛـﯚﻛﻜﻪ ﻛﯚﺗـﯜﺭﮔﻪﻥ ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ‪،‬‬ ‫ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺋﯘﻧﯩﯔ ھﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﺪﯨﻜﻰ ﺳﻪﻝ ﻗﺎﺭﺍﺷﻘﺎ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﻨﯩﻤـﯘ‬ ‫ﻛﯚﺭﺳــﯩﺘﯩﭗ ﺑﻪﺭﺩﻯ‪ .‬ﻗﻪﺩﯨﻤﻜــﻰ ﻳﯘﻧﺎﻧــﺪﺍ ﻧــﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋــﺎﻟﻪﻣﮕﻪ ﻣﻪﺷــﻬﯘﺭ ﺋﻪﭘــﺴﺎﻧﻪ_ﺭﯨــﯟﺍﻳﻪﺗﻠﻪﺭ‪ ،‬ﺋــﺎﺩەﻡ ﺑﻪﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ‬ ‫ﮔﯜﺯەﻟﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺋﯩﭙﺎﺩە ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ھﻪﻳﻜﻪﻟﺘﯩﺮﺍﺷﻠﯩﻖ ﺷﯘﻧﭽﻪ ﺗﯧﺰ ﺗﻪﺭەﻗﻘـﻰ ﻗﯩﻠـﺪﻯ؟ ﻣـﺎﺭﻛﺲ ﺑـﯘﻧﻰ ﮔﺮﯦﺘـﺴﯩﻴﯩﻨﯩﯔ‬ ‫ﮔﯜﺯەﻝ ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﻣﯘھﯩﺘﻘﺎ ﺑﺎﻏﻠﯩﺪﻯ‪» :‬ﻳﯘﻧﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭﻧﯩﯔ ﮔـﯜﺯەﻝ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩـﻲ ﺷـﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻰ ‪-‬ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺑﯘﻟﯘﺗـﺴﯩﺰ ﻛـﯚﻙ‬ ‫‪19‬‬


‫ﺋﺎﺳﻤﯩﻨﻰ ‪ ،‬ﺋﯘﻧﻨﻰ ﺋﻮﺭﺍپ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ ﭼﻪﻛﺴﯩﺰ ﻳﯧﺸﯩﻞ ﺯﯛﻣﺮەﺕ ﺩﯦﯖﯩﺰﻯ ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﮔﯜﺯەﻟﻠﯩﻜﻜﻪ ﺋﯜﻧﺪﯨﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﯩﻼھﻠﯩﺮﯨﻨﯩﻤــﯘ ﺋﻪڭ ﮔــﯜﺯەﻝ‪ ،‬ﺋﻪڭ ﺋــﺎﻟﻰ ﻛﯩــﺸﻰ ﺳــﯜﭘﯩﺘﯩﺪە ﺗﻪﺳــﯟﯨﺮﻟﯩﺪﻯ‪ .‬ﮔﺮﯦﺘــﺴﯩﻴﯩﻨﻰ ﻗــﺎﭘﻼپ ﺗﯘﺭﻏــﺎﻥ ﮔــﯜﺯەﻝ‪،‬‬ ‫ﺯەﯕــﮕﻪﺭﺭەڭ ﺋﺎﺳــﻤﺎﻧﻨﻰ ﺋــﺎﺩەﻡ ﻗﯩﻴﺎﭘﯩﺘﯩــﺪﯨﻜﻰ >ﺑﯜﻳــﯜﻙ ﺋﺎﺗــﺎ<‪ ،‬ﺩﯦﯖﯩﺰﯨــﺪﺍ ﻟﻪھﻪﯕــﮕﻪ ﻣﯩﻨﯩــﭗ‪ ،‬ﺷــﯩﺪﺩەﺗﻠﯩﻚ ﺩﻭﻟﻘــﯘﻧﻼﺭ‬ ‫ﺋﺎﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﻳﯜﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺯﻭﺭ ﺑﯩﺮ ﻛﯩﺸﻰ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺗﻪﺳﯟﯨﺮﻟﯩـﺴﻪ ‪ ،‬ﻗﯘﻳﺎﺷـﻨﻰ ﺋـﻮﺕ ﺋﯘﭼﻘـﯘﻧﻠﯩﺮﻯ ﭼﺎﭼﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩـﺮ ﺋﺎﻗـﺴﺎﻕ‬ ‫ﺗﯚﻣﯜﺭﭼﻰ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﻪﺳﯟﯨﺮﻟﯩﺪﻯ‪«...‬‬ ‫ﻣﻪﺩﺩﺍھ ‪-‬ۋﺍﺋﯩﺰﻟﯩــﻖ ﺋﻪﺭەﺏ ﺳــﻪھﺮﺍﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛــﺎﻥ ﮔﯩﺮۋەﻛﻠﯩــﺮﯨﮕﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﻗﯘﺭﻏــﺎﻕ‪ ،‬ھــﯚﻝ‪-‬ﻳــﯧﻐﯩﻦ‬ ‫ﺳﯩﺰ‪ ،‬ﭼﯚﻝ_ﺟﻪﺯﯨﺮﯨﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﻧﺪﺍ‪-‬ﺳﺎﻧﺪﺍ ﺋﯘچ ﺭﺍپ ﺗﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﺳﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭ ﺋﯚﺯ ﺋـﺎﺭﺍ ﮔﯩﺮەﻟﯩـﺸﯩﭗ ﻛﻪﺗـﻜﻪﻥ ﺋﯩﭽﻜـﻰ‬ ‫ﺋﺎﺳﯩﻴﺎﺩﺍ ﺗﻪﺭەﻗﻘـﻰ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺑـﯘ ﻳﻪﺭﺩﯨﻜـﻰ ﻗﯘﻳـﺎﺵ ﻧﯘﺭﯨﻨﯩـﯔ ﺗﻮﻧـﯘﺭﺩەﻙ ﻗﯩﺰﺩﯗﺭﯗﺷـﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺳﯘﺳـﯩﺰ ﭼﯚﻟﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺋﺎﻟﺘﯘﻧﺪەﻙ ﻳﺎﻟﯩﻠﺪﯨﺸﯩﺪﯨﻦ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ ﻗﯘﺭﻏﺎﻕ‪ ،‬ﺯﯦﺮﯨﻜﻪﺭﻟﯩﻚ ھﺎﻳﺎﺕ ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﺷﯧﺌﯩﺮﯨﻲ ﺗﯘﻳﻐﯘﻏﺎ ﺑﺎﻱ‪ ،‬ھﯩـﺴﯩﻴﺎﺗﭽﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺗﯩﻞ ﺳـﻪﻧﯩﺘﻰ ﺋـﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﭼﺎﯕﻘﯩﻐـﺎﻥ ﺭﻭھـﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳـﯩﻐﺎ ﺗﻪﺳـﻪﻟﻠﻰ ﺗﯧﭙﯩـﺸﯩﻐﺎ ﺋـﯚﮔﻪﺗﻜﻪﻥ‪ .‬ﺋﯧﻬﺘﯩﻤـﺎﻝ‬ ‫‪،‬ﺩﯗﻧﻴﺎﺩﺍ ﺑﺎﺷﻘﺎ ھﯧﭽﻘﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩـﺮ ﻣﯩﻠـﻠﻪﺕ ﻧﺎﺗﯩﻘﻠﯩﻘﺘـﺎ ﺋﻪﺭەﺑـﻠﻪﺭﺩەﻙ ﺋﯘﻧﭽﯩﻠﯩـﻚ ﭼﯩـﯟەﺭ ﺑﻮﻟﻤﯩـﺴﺎ ﻛﯧـﺮەﻙ‪ .‬ﺑﺎﺷـﻘﺎ ﮔﻪﺭ‬ ‫ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩﺮ ﺗﯩﻞ ﺋﯩﭙـﺎﺩﯨﻠﻪﺵ ﺋﯩﻘﺘﯩـﺪﺍﺭﻯ‪ ،‬ﻗـﺎﭘﯩﻴﻪ ۋە ﺷـﯧﺌﯩﺮﻯ ﺗﯘﻳﻐـﯘ ﺟﻪھﻪﺗـﺘﻪ ﺋﻪﺭەپ ﺗﯩﻠﯩـﺪەﻙ ﻛﯜﭼـﯜﻙ ﺑﻮﻟﻤﯩـﺴﺎ‬ ‫ﻛﯧــﺮەﻙ‪ .‬ﺋﻪﺭەپ ﺗــﺎﺭﯨﺨﯩﻨﻰ ﺋــﯘﺯﯗﻥ ﻳﯩــﻞ ﺗﻪﺗﻘﯩــﻖ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﻓﯩﻠﻠﯩــﭗ ھﯩﺘﺘــﻰ ﺑــﯘ ھﻪﻗــﺘﻪ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﻳﺎﺯﻏــﺎﻥ ﺋﯩــﺪﻯ‪:‬‬ ‫»ﺩﯗﻧﻴﺎﺩﯨﻜﻰ ھﻪﺭﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩﺮ ﺗﯩﻞ ﻣﯩﻠﻠﻰ ﺭﻭھﻨﯩﯔ ﺑﺎﺭﻟﯩﻖ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﭙﺎﺩە ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ﺋﻪﺭەپ ﺗﯩﻠﯩـﺪەﻙ ﻛﯜﭼﻠـﯜﻙ‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﺎ ﻛﯧﺮەﻙ‪ .‬ﺷﯧﺌﯩﺮﯨﻲ ﻣﯩﺴﺮﺍﻻﺭ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ھﯧﺴﺴﯩﻴﺎﺗﻨﻰ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﻪﺵ ﺋﯩـﺴﻼﻣﯩﻴﻪﺗﺘﯩﻦ ﺋـﺎۋﺍﻟﻘﻰ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺑﯩﺮﺩﯨﻨﺒﯩـــﺮ ﺋﺎﻻھﯩـــﺪﯨﻠﯩﻜﻰ ﺋﯩـــﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﺗﯩـــﻞ ﺋﯩﻘﺘﯩـــﺪﺍﺭﻯ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺷـــﯧﺌﯩﺮﯨﻴﻪﺕ ﺋـــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻘﻼ ﺋﻪڭ ﻳﺎﺧـــﺸﻰ‬ ‫ﺋﯩﭙــﺎﺩﯨﻠﯩﻨﯩﺶ ﭘﯘﺭﺳــﯩﺘﯩﮕﻪ ﺋﯧﺮﯨــﺸﻪﻟﻪﻳﺘﺘﻰ‪ .‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨــﻰ ﺋﻪﺭەﺏ ﺗﯩﻠﯩﻨﯩــﯔ ﺑــﯘ ﺧﯩــﻞ ﺋﺎﻻھﯩــﺪﯨﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ۋە ﺋﻪﺭەﺏ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺑــﯘ ﺧﯩــﻞ ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ ﺋــﯚﺯﮔﯩﭽﯩﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯﯨــﺪە ﺗﻮﻟــﯘﻕ ﻧﺎﻣﺎﻳــﺎﻥ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺋﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ‬ ‫ﻏﻪﻟﯩﺒﯩﺴﻰ ﻣﻪﻟﯘﻡ ﻣﻪﻧﯩﺪە ﺑﯩﺮ ﺗﯩﻠﻨﯩﯔ ﻏﻪﻟﯩﺒﯩﺴﻰ‪ ،‬ﺑﻮﻟﯘﭘﻤﯘ ﺑﯩﺮ ﻛﻼﺳﺴﯩﻚ ﺩەﺳﺘﯘﺭﯨﻨﯩﯔ ﻏﻪﻟﯩﺒﯩﺴﻰ ﺋﯩﺪﻯ‪«.‬‬ ‫ﺷﯘﯕﺎ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﻣﺎﻗﺎﻟﯩﺪﺍ‪» :‬ﺋﻪﻗﯩﻞ ﺋﯜچ ﻧﻪﺭﺳﯩﮕﻪ _ ﭘﻪﺭەﯕﻠﻪﺭ )ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﻟﯩﻘﻼﺭ(ﻧﯩـﯔ ﻛﺎﻟﻠﯩـﺴﯩﻐﺎ‪.‬‬ ‫ﭼﯩﻦ )ﺟﯘﯕﮕﻮ( ﻟﯘﻗﻼﺭﻧﯩـﯔ ﻗﻮﻟﯩﻐـﺎ‪ ،‬ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﺗﯩﻠﯩﻐـﺎ ﻣﯘﺟﻪﺳـﺴﻪﻣﻠﻪﺷﻜﻪﻥ« ﺩەﻳـﺪﯗ‪ .‬ﺋﻮﺗﺘـﯘﺭﺍ ﺋﻪﺳـﯩﺮﺩﯨﻜﻰ ﺋﻪﺭەﺏ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ۋە ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩﺸﻰ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﺘﻪ‪ ،‬ﺋﻪﺭەﺏ ﺗﯩﻠﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﭙﺎﺩە ﻗﯘﺩﺭﯨﺘﻰ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋﯧﺮﯨﺸﻜﻪﻥ‬

‫‪20‬‬


‫ﺷﯧﺌﯩﺮﯨﻲ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﻪ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﮔﯧﮕﯩﻞ‪» :‬ﺷﯧﺌﯩﺮﯨﻴﻪﺕ ﺋﯧﻠﯩﻨﻰ ﺋﯩﺰﺩﯨﺴﻪڭ ﺋﯩﺮﺍﻧﻐﺎ ﺑﺎﺭ« ﺩەپ ﺗﻪﺭﯨﭙﻠﯩﮕﻪﻥ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻪﺳـﯩﺮ‬ ‫ﭘــﺎﺭﯨﺲ ﺷــﯧﺌﯩﺮﯨﻴﯩﺘﯩﻤﯘ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻥ ﺷــﻪﺭﻗﯩﻨﯩﯔ ﺷــﯧﺌﯩﺮﯨﻲ ﺗﯘﻳﻐﯘﺳــﯩﺪﺍ ﻳﯜﻛــﺴﻪﻙ ﭘﻪﻟــﻠﻪ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺋﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺑﯜﻳــﯜﻙ‬ ‫ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺷﺘﯩﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﻣﯩﯔ ﻳﯩﻠﺪﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ﻣﯘﺳﺎﭘﯩﻨﻰ ﺑﯧﺴﯩﭗ ﺋﯚﺗﻜﻪﻥ ﺋﯘﻳﻐـﯘﺭ ﺋﻪﺩەﺑﯩﻴـﺎﺗﻰ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗـﺘﻪ‪ ،‬ﺳـﺎپ‬ ‫ﺷــﯧﺌﯩﺮﯨﻴﻪﺕ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯩﺮﻟﯩﻨﯩــﺪﯨﻬﮕﺎﻥ ﺋﻪﺩەﺑﯩﻴــﺎﺕ ﺋﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺋﻪﺭەﺏ ﺳــﻪھﺮﺍﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺯﯦﺮﯨﻜﻪﺭﻟﯩــﻚ ﺗﯜﻧﻠﯩﺮﯨــﺪە‬ ‫ﺗﻮﻗﯘﻟﯘپ‪ ،‬ﭘﯜﺗﻜﯜﻝ ﺷﻪﺭﻕ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳﯩﻐﺎ ﻛﻪڭ ﺗﺎﺭﻗﺎﻟﻐﺎﻥ »ﻣﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﻛﯧﭽﻪ« ﺭﯨﯟﺍﻳﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﻪڭ ﻧﻪﭘﯩﺲ‪ ،‬ﺋﻪڭ‬ ‫ﮔﯜﺯەﻝ ﺑﺎﺑﻠﯩﺮﻯ ﻧﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯩﺸﺮەﺕ ۋەﺳﯟەﺳﯩﻠﯩﺮﻯ ﮔﯜﭘﯜﻟﺪەپ ﭘﯘﺭﺍپ ﺗﯘﺭﻏـﺎﻥ ﺑﺎﻳـﺎﻧﻼﺭ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺷـﻪھﻼ ﻛﯚﺯﻟـﯜﻙ ھـﯚﺭ‬ ‫ﭘﻪﺭﯨﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻧــﺎﺯ‪-‬ﺯﯨﺒــﺎ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺗﻪﺳــﯟﯨﺮﻟﯩﺮﯨﺪە ﺋــﯚﺯ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨــﺴﯩﻨﻰ ﺗﺎﭘﯩــﺪﯗ؟ ﺗــﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨــﺴﯩﺪﯨﻦ ﺗــﺎﻛﻰ ﻧﯧــﻞ‬ ‫ﺩەﺭﻳﺎﺳﯩﻐﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋﻮﺗﺘـﯘﺭﺍ ۋە ﻏﻪﺭﺑـﻰ ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﺋﻮﺗﺘـﯘﺭﺍ ﺋﻪﺳـﯩﺮ ﺷـﯧﺌﯩﺮﯨﻴﯩﺘﯩﺪە ﻧـﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼـﯜﻥ »ﻳـﺎﺭ«‪» ،‬ﻣﻪﻱ«‪،‬‬ ‫»ﺟﺎﻧﺎﻥ« ۋە »ﮔﯜﻝ« ۋەﺳﻠﯩﮕﻪ ﺗﻪﺷﻨﺎ ﺋﯩﺸﻘﯩﻲ ﺷﯧﺌﯩﺮﯨﻴﻪﺕ ﺷﯘﻧﭽﻪ ﺗﻪﺭەﻗﻘﻰ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ؟‪.....‬‬ ‫ﺷﻪﻙ ‪ -‬ﺷﯜﺑﻬﯩﺴﯩﺰﻛﻰ‪ ،‬ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﻮﻧﯘﺭﺩەﻙ ﻗﯩﺰﯨﻴﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﻮﻣﯘﺯ ﻛﯜﻧﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺯﯦﺮﯨﻜﻪﺭﻟﯩـﻚ‬ ‫ﺗــﯜﻧﻠﯩﺮﻯ ﺑــﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﻳﺎﺷــﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋــﺎﻱ ﻳﯜﺯﻟــﯜﻙ ھــﯚﺭ‪-‬ﭘﻪﺭﯨﻴﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯩــﺸﻖ ﻣــﯘھﻪﺑﺒﯩﺘﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﯚﺯ‬ ‫ﻛﯚﯕﻠﯩﻨﻰ ﺋﺎۋﯗﻧﺪﯗﺭﯗﺷﻘﺎ ﺋﯜﻧﺪﯨﺪﻯ؛ ﻗﯘﺭﻏﺎﻕ ﺋﺎﺳﻤﯩﻨﯩﺪﺍ ﺑﯩﺮ ﻗﻪۋەﺕ ﻧﯧﭙﯩﺰ ﭼﺎڭ‪-‬ﺗﻮﺯﺍﻥ ﺋﯧﺴﯩﻠﯩﭗ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ ﻗﺎﻳﻨﺎﻕ ﺑﺎﺯﺍﺭ‪-‬‬ ‫ﺭەﺳﺘﯩﻠﻪﺭﺩە ﻏﯩﻞ‪-‬ﭘﺎﻝ ﻛﯚﺭﯛﻧـﯜپ ﻗﺎﻟﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﭼﯜﻣﺒﻪﻟﻠﯩـﻚ ﻗﯩـﺰ ﭼﻮﻛﺎﻧﻼﺭﻧﯩـﯔ ﻳﻮﺷـﯘﺭﯗﻥ ﺭﯗﺧـﺴﺎﺭﻯ ﺳـﯚﺯ ﺳـﻪﻧﯩﺘﯩﺪە‬ ‫ﭼﯩــﯟەﺭ ﺑــﯘ ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺗﻪﺳــﻪۋۋﯗﺭﯨﻨﻰ ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩــﺪﻯ؛ ھﻪﻳﯟەﺗﻠﯩــﻚ ﺳــﯧﭙﯩﻞ_ﻗﻪﺳــﯩﺮﻟﻪﺭﻧﯩﯔ ھﯩﻤﺎﻳﯩــﺴﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‬ ‫ﺳﯘﻟﺘﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﭘﯩﻨﻬﺎﻥ ھﻪﺭەﻣﺨﺎﻧﯩﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺑﻪﺧﺸﻪﻧﺪە ﻗﯩﻠﯩﯟﯦﺘﯩﻠﮕﻪﻥ ﻳﺎﺵ ﻛﯧﻨﯩﺰەﻛﻠﻪﺭ ﺗﯘﻟﭙﺎﺭﻏﺎ ﻣﯩﻨﮕﻪﻥ ﺳـﯘﺑﺎﺗﻠﯩﻖ‬ ‫ﺷﺎھﺰﺍﺩﯨﻠﻪﺭ ھﻪﻗﻘﯩﺪە ﺗﺎﺗﻠﯩﻖ ﺧﯩﻴﺎﻟﻼﺭﻏﺎ ﺭﺍﻡ ﺑﻮﻟﺪﻯ‪..‬‬ ‫ﺋﻪﺭەﺏ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﭼﯜﺷﻜﯜﻧﻠﯜﻛﻪ ﻳﯜﺯﻟﯩﻨﯩﺸﯩﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﺋﯘﺯﺍﻕ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ﺩەۋﺭﺩە ﭘﯜﺗﻜﯜﻝ ﺋﻪﺭەﺏ‬ ‫ﺳﻪھﺮﺍﻟﯩﺮﻯ‪ ،‬ﺋﯩﺮﺍﻥ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻠﯩﺮﻯ ‪ ،‬ﻣﺎۋﺍﺭﺍﺋﯘﻧﻨﻪھﺮ ۋە ﺗﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨﺴﻰ ﻳﯧﯖﯩﻼﻧﻤﺎﻱ ﺗﻪﻛﺮﺍﺭ‪-‬ﺗﻪﻛﺮﺍﺭ ﺋﯧﻴﺘﯩﻠﯩﭗ ﺗﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﯩﺸﻖ_ﻣﯘھﻪﺑﺒﻪﺕ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﻪﺳﺖ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭼﺎﯕﻘﺎﻕ_ﻗﯘﺭﻏﺎﻕ ۋﯗﺟﯘﺩﯨﻐـﺎ ﺗﻪﺳـﻪﻟﻠﻰ ﺗﯧﭙﯩـﭗ ﻛﻪﻟـﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯜﺭ ﺋﯘﺳﯘﻟﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮ ﺧﯩﻠﻠﯩﻖ‪ ،‬ﺑﻪﺩﯨﺌﯩﻲ ﺗﻪﺳﻪۋۋﯗﺭﯨﺪﯨﻜﻰ ﻗﯧﻠﯩﭙﺒﺎﺯﻟﯩﻖ‪ ،‬ﻣﻪﺯﻣﯘﻧﯩﺪﯨﻜﻰ ﻗﯘﺭﻏﺎﻗﻠﯩﻖ ۋە ﻳﯧﻤـﺎ‪-‬‬ ‫ﻣـــﻮﺗﯧﻔﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺗﻪﻛﺮﺍﺭﻟﯩـــﻖ ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻥ ﺷـــﻪﺭﻗﯩﻲ ﻧﯩـــﯔ ﻳﯧﻘﯩﻨﻘـــﻰ ﺯﺍﻣﺎﻧﻐـــﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧـــﺪە ﺋﻪﻗﻠـــﻰ ﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯜﺭﯨـــﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﭼﯧﻜﯩﻨﯩﺸﻨﻰ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛپ ﭼﯩﻘﺎﺭﺩﻯ‪ .‬ﺑﯘﻧﯩﯔ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺪﯨﺪە ﺋﻪﺩەﺑﯩﻲ ﺋﻮﻳﻐﯩﻨﯩﺶ ﺩەۋﺭﯨﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ‪ ،‬ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﭘﻪﻧـﻠﻪﺭ‬

‫‪21‬‬


‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﺪە ﻳﯧﯖﻰ ﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯜﺭﻏﺎ‪ ،‬ﺗﻪﺑﯩﺌﯩـﻲ ﭘﻪﻧـﻠﻪﺭﺩە ﭘـﺎﺭﺗﯩﻼﺵ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻟﯩـﻚ ﻣـﯘۋەﭘﭙﻪﻗﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯧﺮﯨـﺸﻜﻪﻥ‬ ‫ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﻟﯩﻘﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻛﺴﯩﭽﻪ‪ ،‬ﺋﯩﭽﻜﻰ ﺋﺎﺳﯩﻴﺎ ﺩەۋﺭﯨﺪﯨﻦ ﺋﺎﺳﺘﺎ_ﺋﺎﺳﺘﺎ ﻛﻪﻳﻨﯩﺪە ﻗﺎﻟﺪﻯ‪.‬‬

‫‪5‬‬

‫ﺋﯘﻳﻐــﯘﺭﻻﺭ ﻏﻪﺭﺑــﻜﻪ ﻛﯚﭼــﯜپ‪ ،‬ﺗــﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨــﺴﯩﺪﺍ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﭼــﻮڭ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺷــﯩﻨﻰ ﻛﻪﻟﺘــﯜﺭﯛپ ﭼﯩﻘﺎﺭﻏﺎﻧــﺪﯨﻦ‬ ‫ﻛﯧﻴﯩﻨﻜـــﻰ ﻣﯩـــﯔ ﻳﯩﻠـــﺪﯨﻦ ﺋـــﺎﺭﺗﯘﻕ ﺟﻪﺭﻳـــﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩـــﯔ ﺧـــﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮ ﺋﺎﻻھﯩـــﺪﯨﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ۋە ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺕ‬ ‫ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺷــﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﺪﯛﺭﮔﻪﻥ ﺋﺎﺳﺎﺳــﻠﯩﻖ ﺩەۋﺭ ھﯧـــﺴﺎﺑﻠﯩﻨﯩﺪﯗ‪ .‬ﺩەﺭۋەﻗﻪ‪ ،‬ﺑــﯘ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧــﺪﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩـــﯔ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩﺴﯩﻨﻰ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﺪﯛﺭﮔﻪﻥ ﺋﺎﻣﯩﻠﻼﺭ ﻣﯘﺭەﻛﻜﻪپ ۋە ﻛﯚپ ﺧﯩﻠـﺪﯗﺭ‪ .‬ھـﺎﻟﺒﯘﻛﻰ‪ ،‬ﺑﯩـﺮ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩـﯔ‬ ‫ﻣﻪﻟﯘﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻣﯘھﯩﺘﯩﺪﺍ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﺪﯛﺭﮔﻪﻥ ﭘﯩﺴﺨﯩﻚ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤﯩﺴﻰ ھﻪﻝ ﻗﯩﻠﻐﯘچ ﺋﻪھﻤﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺑﯩﺮ ﻗـﺎﻧﭽﻪ‬ ‫ﺋﺎﻣﯩﻠﻨﯩﯔ ﻣﯘھﯩﻢ ﺭﻭﻝ ﺋﻮﻳﻨﯩﺸﻰ‪ ،‬ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻗﻮﺷﯘﻣﭽﻪ ﺋﺎﻣﯩﻠﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﯘﺋﻪﻳﻴﻪﻥ ﺗﯜﺭﺗﻜﯩﺴﻰ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺴﯩﺪە ﺋﯩـﺸﻘﺎ ﺋﺎﺷـﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯘﻧــﺪﺍﻗﺘﺎ‪ ،‬ﺋﯘﻳﻐــﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺷــﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﺪﯛﺭﮔﻪﻥ ﺋﺎﺳﺎﺳــﻠﯩﻖ ﺋــﺎﻣﯩﻠﻼﺭ ﻧــﯧﻤﻪ؟ ﺋــﯘﻻﺭ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺭﻭﻝ‬ ‫ﺋﻮﻳﻨﯩﻐﺎﻥ؟‬ ‫ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﻰ‪ ،‬ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻥ ﺭﻭھﻰ‬ ‫ﺑﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮ ﻗـﺎﻧﭽﻪ ﻳﯩﻠـﻼﺭ ﺋﯩﻠﮕﯩـﺮﻯ‪ ،‬ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛـﺎﻥ ﮔﯩـﺮۋﯨﻜﯩﮕﻪ ﺟﺎﻳﻼﺷـﻘﺎﻥ ﺑﯩـﺮ ﻗـﺎﻧﭽﻪ ﻗﺎﻳﻨـﺎﻕ ﺑﺎﺯﺍﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺷﻪﻧﺒﯩﻠﯩﻚ ھﺎﻳﺎﺗﯩﻨﻰ ﺗﺎﻣﺎﺷﺎ ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺑﯘﺭ ﻳﺎﭘﻮﻧﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺳﻪﻳﻴﺎھ ھﺎﻳﺎﺟﺎﻥ ﺋﯩﻠﻜﯩﺪە ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﮕﻪﻧﯩـﻜﻪﻥ‪>:‬ﺷـﻪﺭﻗﻰ‬ ‫ﺋﺎﺳﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﻳﺎﭘﻴﯧﺸﯩﻞ ﺋﯧﻜﯩﻨﺰﺍﺭﻟﯩﻘﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻟﻐﺎﻥ ﻣﯘﻧﺒﻪﺕ ﺯﯦﻤﯩﻨﯩﺪﺍ‪ ،‬ﺋﯜﺳﺘﯩﺪە ﺋﺎﻗﯘﺵ ﺗﯘﻣـﺎﻧﻼﺭ ﻟﻪﻳـﻠﻪپ ﺗﯘﺭﻏـﺎﻥ‬ ‫ﮔﯩﺮﯨﻤﺴﻪﻥ ﺗﺎﻍ ﺩەﺭﻳﺎﻟﯩﺮﻯ ﻏﺎ ﻗﺎﺭﺍپ ﻣﯘﻗﯩﻢ‪ ،‬ﭘﯩﻨﻬﺎﻥ ﺗﯧﺮﯨﻢ ھﺎﻳﺎﺗﻰ ﻛﻪﭼﯜﺭﯛپ ﻛﻪﻟـﮕﻪﻥ ﺧﻪﻟﻘـﻠﻪﺭ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨـﺪە ﻣـﯘﻻﻳﯩﻢ‪،‬‬ ‫ﺳﻪۋﺭﭼﺎﻧﻠﯩﻖ‪ ،‬ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﻖ ﻧﺎﺯﺍﻛﻪﺗﻜﻪ ﺑـﺎﻱ ھـﯚﻝ ﺧـﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﻨﻰ ﻳﯧﺘﯩﻠـﺪﯛﺭﮔﻪﻥ؛ ﻟـﯧﻜﯩﻦ ﺋﯩﭽﻜـﻰ ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩـﻲ‬ ‫ﻣﯘھﯩﺘﻰ ﺑﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺗﯜﭘﺘﯩﻦ ﺋﻮﺧﺸﯩﻤﺎﻳﺪﯨﻜﻪﻥ‪ .‬ﺑﯘ ﻳﻪﺭﻧﯩﯔ ﻣﯘھﯩﺘﻰ ﻗﯘﺭﻏﺎﻕ‪ ،‬ﺗﺎﻏﻠﯩﺮﻯ ﻗﺎﻗـﺎﺱ‪ ،‬ﻗﯘﻣﻠـﯘﻗﻠﯩﺮﻯ ﭘﺎﻳﺎﻧـﺴﯩﺰ‬

‫‪22‬‬


‫ﺑﻮﻟــﯘپ‪ ،‬ﺑــﯘ ھــﺎﻝ ﻳﻪﺭﻟﯩــﻚ ﺧﻪﻟﻘﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﻮﭼــﯘﻕ‪-‬ﻳــﻮﺭﯗﻕ‪ ،‬ﻗﯩﺰﯨﻘﻘــﺎﻥ‪ ،‬ﺋﻪﺭﻟﯩــﻚ ﺟﺎﺳــﺎﺭﯨﺘﻰ ﺋﯘﺭﻏــﯘپ ﺗﯘﺭﻏــﺎﻥ ﻗﯘﺭﻏــﺎﻕ‬ ‫ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﻨﻰ ﻳﯧﺘﯩﻠﺪﯛﺭﮔﻪﻥ ﺑﻮﻟﯩﺸﻰ ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ‪<..‬‬ ‫ﺑﯩﺰﻧﯩﯖﭽﻪ‪ ،‬ﻳﺎﭘﻮﻧﯩﻴﯩﻠﯩـﻚ ﺑـﯘ ﺳـﻪﻳﻴﺎھﻨﯩﯔ ﻳـﯘﻗﯩﺮﻗﻰ ﺗﻪھﻠﯩﻠـﻰ ﺋـﺎﺩﺩﻯ ﺑﯩـﺮ ﺳﯧﻠﯩـﺸﺘﯘﺭﻣﺎ ﺑﻮﻟﻤﯩـﺴﺎ ﻛﯧـﺮەﻙ‪،‬‬ ‫ﺋﻪﻟﯟەﺗﺘﻪ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘﺯﯗﻥ ﺗﺎﺭﯨﺨﺘﯩﻦ ﺑﯘﻳﺎﻥ ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋﺎﺗﺎ_ﺑﻮۋﯨﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻥ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ ﺑﯘ ﺳﯩﺮﻟﯩﻖ‬ ‫ﺑﺎﻟﯩﻴﺎﺗﻘﯘﻧﻰ ﻗﯘﭼﺎﻗﻼپ ﻳﺎﺷﺎپ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺑﯘ ﺳﯩﺮﻟﯩﻖ ﺑﺎﻟﯩﻴﺎﺗﻘﯘﻏﺎ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰ ﺋﯚﺯ ﺑﯧﺸﯩﺪﯨﻦ ﻛﻪﭼﯜﺭﮔﻪﻥ ﺗـﺎﻻﻱ‬ ‫ﺳﻪﺭﮔﯜﺯەﺷﺘﯩﻠﻪﺭ _ ﺧﯘﺷﺎﻟﻠﯩﻘﻘﯩﻤﯘ‪ ،‬ﺋﺎﺯﺍﺑﻤﯘ‪ ،‬ۋەھﯩﻤﯩﻤﯘ‪ ،‬ﮔﯜﺯەﻟﻠﯩﻜﻤﯘ ﻳﻮﺷـﯘﺭﯗﻧﻐﺎﻥ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛـﺎﻥ ﺋـﯘﻻﺭ ﺋﯜﭼـﯜﻥ‬ ‫ﺑﯩﺮ >ﻣﯧﻬﺮﯨﺒﺎﻥ ﺋﺎﻧﺎ ﺋﯩﺪﻯ<‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭ ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯘﻟﯘﻏﻼﻳﺘﺘﻰ‪ ،‬ﺋﯘ ﺗﻮﻏﺮﯨﻠﯩﻖ ﮔـﯜﺯەﻝ ﺭﯨـﯟﺍﻳﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺗﻮﻗـﯘﻳﺘﺘﻰ‪ .‬ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺑﺎﻏﺮﯨﻐـﺎ‬ ‫ﻛﯚﻣﯜﻟﮕﻪﻥ ﻗﻪﺩﯨﻤﻰ ﺷﻪھﻪﺭﻟﻪﺭﺩﯨﻦ ﺑﻪﺯﻯ‪-‬ﺑﻪﺯﯨﺪە ﺋﺎﯕﻠﯩﻨﯩـﭗ ﻗﺎﻟﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﯘﯕﻠـﯘﻕ ﻧﺎﺧـﺸﺎ ﺳـﺎﺩﺍﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ‪ ،‬ﺗﻮﺧﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ﭼﯩﻠﻼﺷــﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ‪ ،‬ﺗﯘﻟﭙﺎﺭﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻛﯩــﺸﻨﻪﺷﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ‪ ،‬ﺗــﯚﮔﻪ ﻛﺎﺭۋﺍﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻛﻮﻟــﺪﯗﺭﻣﺎ ﺋﺎۋﺍﺯﻟﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺳــﯚﻳﯜﻧﯜپ‬ ‫ﻛﯧﺘﻪﺗﺘــﻰ‪ .‬ﻗﻪﻟﺒﯩــﺪە ﻣــﯘھﻪﺑﺒﻪﺕ ﺋﻮﻳﻐﺎﻧﻐــﺎﻥ ﻳﯩﮕﯩــﺖ ﻗﯩــﺰﻻﺭ ﮔﻮﻳــﺎ ﺋﯘﻟــﯘﻍ ﺋﺎﻧﯩﻨﯩــﯔ ﺋﻪﻣﭽﻪﻛﻠﯩــﺮﯨﮕﻪ ﺋﻮﺧــﺸﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺳﺎﻧﺠﺎﻕ_ﺳﺎﻧﺠﺎﻕ ﻗﯘﻡ ﺑﺎﺭﺧﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪە ﺋﻮﯕﺪﯨﺴﯩﻐﺎ ﻳﯧﺘﯩﯟﯦﻠﯩﭗ‪ ،‬ﺗﻮﻟﯘﻥ ﺋﺎﻳﻨﯩﯔ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﻟﯩﺸﯩﻨﻰ ﻛﯜﺗﻪﺗﺘﻰ‪. .‬‬ ‫‪ . .‬ﺩەﺭۋەﻗﻪ‪» ،‬ﭼﯚﻝ _ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ۋەﺗﯩﻨﻰ‪ ،‬ﺋﺎﻧﯩﺴﻰ‪ ،‬ﻛﯚﯕـﯜﻝ ﺧﯘﺷـﻰ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺷـﯘﯕﺎ ﭼﯚﻟﻨﯩـﯔ ﮔـﯜﺯەﻟﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﭼـﯚﻝ‬ ‫ﭘﻪﺭﺯەﻧﺘﻠﯩﺮﯨﻼ ﺑﯩﻠﯩﺪﯗ‪ «...‬ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـﺮ ﺗﻪﺭەﭘـﺘﯩﻦ‪ ،‬ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛـﺎﻥ ﺋـﯘﻻﺭ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﻗﻮﺭﻗﯘﻧﭽﻠـﯘﻕ ﺳـﯩﺮ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﮔﻮﻳـﺎ‬ ‫ﺋــﯘﺧﻼپ ﻳﺎﺗﻘــﺎﻥ ﺯﻭﺭ ﺷــﯩﺮﺩەﻙ ھﻪﻳﯟەﺗﻠﯩــﻚ ﺟﯩــﺴﻤﯩﻐﺎ ﺟﯩﻤﯩﻜــﻰ ﺭەھﯩﻤــﺴﯩﺰﻟﯩﻚ‪ ،‬ۋەھﯩــﻤﻪ‪ ،‬ﻣﻪﯕﮕــﯜ ﺗﻮﻳﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋــﺎﭼﻜﯚﺯﻟﯜﻙ ﻳﻮﺷــﯘﺭﯗﻧﻐﺎﻧﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋــﯘ ﻗﻮﺭﻗﯘﻧﯘﭼﻠــﯘﻕ ﮔــﯜﺭﻛﯩﺮەپ ﻧﻪﺭە ﺗﺎﺭﺗــﺴﺎ‪ ،‬ﺑﯩــﺮ ﻛﯧﭽﯩــﺪﯨﻼ ﻗﺎﻳﻨــﺎﻕ ﺷــﻪھﻪﺭﻟﻪﺭﻧﻰ‪،‬‬ ‫ﻛﯩﻤﺨﺎﭘﺘﻪﻙ ﺑﻮﺳـﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭﻧﻰ ﻳﯘﺗـﯘپ ﻛﯧﺘﻪﺗﺘـﻰ‪ .‬ﺗـﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨـﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯘﻳﻐـﯘﺭ ﺧﻪﻟﻘﯩﻨﯩـﯔ ﺑﻮﺳـﺘﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـﻰ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﺘﻪ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻥ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻧﯩﯔ ﻳﯩﻠﻠﯩﻖ ﺟﺎﭘﺎﻟﯩﻖ ﻛﯚﺭەﺵ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩﺪﺍ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋﯚﺯ‬ ‫ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧﺪﺍ ﭼﯚﻝ ﺋﺎﺩەﻣﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﯩﺠﻪﺯﯨﻤﯘ ﺳﯘﺳـﯩﺰ ﺟﻪﺯﯨـﺮﯨﻠﻪﺭﺩە ﻛـﯚﻛﻠﻪپ ﺗﯘﺭﻏـﺎﻥ ﺋﺎﺷـﯘ ﺗﯩﻜﻪﻧﻠﯩـﻚ‬ ‫ﺋﻮﺗﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩــﺘﯩﮕﻪ ﺋﻮﺧــﺸﺎپ ﻛﯧﺘﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺭﺍھﻪﺗﻠﯩــﻚ ﺑــﺎﻏﻼﺭ‪ ،‬ﺷــﻪھﻪﺭﻧﯩﯔ ﺳــﺎﻟﻘﯩﻦ ﺳــﺎﺭﺍﻳﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻳﯩﻠــﻼپ ﺋﺎﭘﺘــﺎپ‬ ‫ﻛﯚﺭﻣﯩﮕﻪﻥ ﻟﻪﺷﺘﻪﻙ ﺋﺎﻕ ﭼﯩﺮﺍﻳﻼﺭﻧﻰ ﺑﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﺋﯘﭼﺮﺍﺗﻘﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﭼﯚﻝ ﺋﺎﺩەﻣﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﭼﯩﺮﺍﻳـﻰ ﻗﯘﻳﺎﺷـﺘﺎ ﭼﺎﻗﻨـﺎپ‬ ‫ﻣﯩﺴﺘﻪﻙ ﭘﺎﺭﻗﯩﺮﺍپ ﺗﯘﺭﯨﺪﯗ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻛﯩﻴﯩﻢ ﻛﯧﭽﻪﻛﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯚﯕﯜپ ﺋﺎﺷﯘ ﻗﯘﻣﻼﺭﻧﯩﯔ ﺭەﯕﮕﯩـﮕﻪ ﺋﻮﺧـﺸﺎپ ﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ؛‬ ‫ﻗﯘﻳﺎﺷﻨﯩﯔ ﺋﻮﺗﺘﻪﻙ ﻗﯩﺰﯨﻖ ﺗﻪﭘﺘﻰ‪ ،‬ﺋﯜﺯﯛﻟﻤﻪﻱ ﭼﯩﻘﯩﭗ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ ﭼﯚﻝ ﺷﺎﻣﺎﻟﻠﯩﺮﻯ ﺟﺎھﯩﻠﻠﯩﻖ‪ ،‬ﻗﻮﭘﺎﻟﻠﯩﻖ‪ ،‬ﻣﻪﺭﺩﺍﻧﯩﻠﯩﻚ‪،‬‬ ‫ﺳﺎﺩﯨﻘﻠﯩﻘﺘﻪﻙ ﺧﯩﻴﺎﻟﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻗﺎﻥ_ﻗﯧﻨﯩﻐﺎ ﺳﯩﯖﺪﯛﺭﯨﯟەﺗﻜﻪﻥ‪.‬‬ ‫‪23‬‬


‫ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ‪ ،‬ﺑﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺕ ھﯧﭻ ﺑﯩﺮ ھﺎﻳﺎﺗﻠﯩﻘﻨﻰ ﭘﻪﭘﯩﻠﯩﻤﻪﻳﺪﯗ؛ ھﻪﻣﻤﻪ ﻧﯩﻤﻪ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـﯔ ﻗﺎﻳﺘﻤـﺎﺱ‪ ،‬ﺋـﯧﮕﯩﻠﻤﻪﺱ‬ ‫ﺭﻭھﯩﻐﺎ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩﭙﻼ ﻣﻪۋﺟﯘﺕ ﺑﻮﻟﯘپ ﺗﯘﺭﺍﻻﻳﺪﯗ!‪ <....‬ﺷﯘﯕﻼﺷﻘﺎ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺭﻭھـﻰ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛـﺎﻥ ﻗﯘﻣﻠـﯘﻗﻰ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨـﺴﯩﺪﺍ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﺧﯩﻞ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟەﺕ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ‪ .‬ﺑﯩﺰ ﺑﯘ ﺧﯩـﻞ ﺭﻭھـﻰ ﺑﺎﻏﻠﯩﻨﯩـﺸﻨﻰ ﻣﻪﻣـﺘﯩﻤﯩﻦ ھﻮﺷـﯘﺭﻧﯩﯔ »ﻗـﯘﻡ ﺑﺎﺳـﻘﺎﻥ‬ ‫ﺷﻪھﻪﺭ«‪ ،‬ﺧﺎﻟﯩﺪە ﺋﯩﺴﺮﺍﺋﯩﻠﻨﯩﯔ >ﻗﯘﻣﻠﯘﻗﻨﯩﯔ ﭼﯜﺷﻰ<‪ ،‬ﺋﻪﺧﺘﻪﻡ ﺋﯚﻣﻪﺭﻧﯩﯔ »ﻗﯘﺭﯗﺗﻼپ ﻛﻪﺗـﻜﻪﻥ ﻛـﯚﻝ«‪ ،‬ﻣـﯘھﻪﻣﻤﻪﺕ‬ ‫ﺑﺎﻏﺮﺍﺷــﻨﯩﯔ »ﺟﻪﺯﯨــﺮە« ﻗﺎﺗــﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﻪﺳــﻪﺭﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﯧﺨﯩﻤــﯘ ﭼﻮﯕﻘــﯘﺭ ھــﯧﺲ ﻗﯩﻼﻻﻳﻤﯩــﺰ‪ .‬ﺩﯦــﻤﻪﻙ‪ ،‬ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩــﺰ‬ ‫ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻳﯧﺘﯩﻠﯩــﺸﻰ ۋە ﺋﯩﭽﻜــﻰ ﭘﯩــﺴﺨﯩﻚ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪﺭﻛﯩﺒﯩــﺪە ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻧــﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒــﺎﺭەﺕ ﺑــﯘ‬ ‫ﺳــﯩﺮﻟﯩﻖ ﺟﻪﺯﯨﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻗﯘﺭﻏــﺎﻕ‪ ،‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺗــﺘﯩﻦ ﺗﺎﺷــﻘﯩﺮﻯ ﺑﯩــﺮ ﺋﯩﻼھــﻰ ﻛــﯜچ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﺑﺎﺩھﻠﯩﻨﯩﺸﻨﻰ ﺋﯚﺯ ﺋﯩﺰﺩﯨﻨﯩﺸﻠﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﻗﺴﯩﺘﻰ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﻧﯩﯟﻯ ھﺎﻟﻪﺕ ﺋﯚﺯ ﺋﯩﺰﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭ ﻗﺎﻟﺪﯗﺭﻏﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ‪ ،‬ﺩﯦﻬﻘﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻜﻪ ﺧﺎﺱ ﻣﻪﻧﯩﯟﻯ ﺗﯩﻨﺪﯗﺭﻣﺎ‬ ‫ﻗﺎﻳﺴﯩﺪﯗﺭ ﺑﯩﺮ ﭘﻪﻳﻼﺳﻮپ‪» :‬ﺩﯦﻬﻘﯩﻨﻰ ﺑﺎﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﻳﻮﻗﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ« ﺩەﭘﺘﯩﻜﻪﻥ‪ .‬ﺩەﺭۋەﻗﻪ‪ ،‬ﻧﯩـﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﻣـﯘﻗﯩﻢ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ‬ ‫ﺗﯧﺮﯨﻢ ھﺎﻳﺎﺗﻰ ﺩﺍۋﺍﻣﯩـﺪﺍ ﺩﯦﻬﻘـﺎﻧﻼﺭ ﺷـﯘ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩـﯔ ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩـﯟﻯ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨـﻰ ﺳـﺎﻗﻠﯩﻐﯘﭼﻰ ۋە ﺋﻪۋﻻﺩﺗﯩـﻦ‪-‬ﺋﻪۋﻻﺩﻗـﺎ‬ ‫ﺩﺍۋﺍﻣﻼﺷﺘﯘﺭﻏﯘﭼﻰ ﮔﻪۋﺩە ھﯧﺴﺎﺑﻠﯩﻨﯩﺪﯗ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯚﺯ ﻧﯩﺴﯩﯟﯨﺴﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯ ﻳﯧﺮﯨﻨﯩﯔ ھﻮﺳﯘﻟﯩﺪﯨﻦ ﺋﯧﻠﯩﭗ‪> ،‬ﻳﻪﺭ_ ﺋﺎﻟﺘﯘﻥ‬ ‫ﻗــﻮﺯﯗﻕ< ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﺋﻪﻗﯩــﺪﯨﮕﻪ ﻗــﺎﺗﺘﯩﻖ ﺋﯧــﺴﯩﻠﯩﭗ ﻳﺎﺷــﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩﯦﻬﻘﺎﻧﻼﺭﻧﯩــﯔ ۋﯗﺟﯘﺩﯨــﺪﺍ ﺳــﯘ‪ ،‬ﺋــﻮﺕ ﻣﻪﻧﺒﻪﻟﯩﺮﯨﻨــﻰ‬ ‫ﻗﻮﻏﻠﯩــﺸﯩﭗ‪ ،‬ﺗﯩﻨﯩﻤــﺴﯩﺰ ﻛﯚﭼــﯜپ ﻳﯜﺭﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ ﭼﺎﺭۋﯨﭽﯩﻼﺭﻏــﺎ ﻗﺎﺭﯨﻐﺎﻧــﺪﺍ ﺟﺎھﯩــﻞ‪ ،‬ﻣــﯘﻗﯩﻢ‪ ،‬ﺋﯧﻐﯩــﺮ_ﺑﯧــﺴﯩﻖ‪ ،‬ﺋﻪﻧــﺌﻪﻧﻪ‬ ‫ﺋﯘﺩﯗﻣﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯜﺯﯛپ ﻗﻮﻳﯘﺷﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﻤﺎﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋـﯚﺯ ﻧﯧﺴﯩﯟﯨـﺴﯩﮕﻪ ﺷـﯜﻛﯜﺭ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﻳﺎﺷـﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺧـﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮ ﺋﯜﺳـﺘﯜﻥ‬ ‫ﺋــﻮﺭﯗﻧﻨﻰ ﺋﯩﮕﯩﻠﻪﻳﺘﺘــﻰ‪ .‬ﺑﯩــﺰ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛــﺎﻥ ﮔﯩﺮۋەﻛﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻜﻰ ﺑﻮﺳــﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭﺩﺍ ﺗﯩﺮﯨﻜﭽﯩﻠﯩــﻚ ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻧﻼﺭﻧﯩــﯔ‬ ‫ﻳﯧﻘﯩﻨﻘﻰ ﺑﻪﺵ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺩﯨﻦ ﺑﯘﻳﺎﻥ ﺩﯦﻬﻘـﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻘﻨﻰ ﺋﺎﺳـﺎﺱ ﻗﯩﻠﯩـﭗ‪ ،‬ﻗـﻮﻝ ھﯜﻧﻪﺭۋەﻧﭽﻠﯩـﻚ ۋە ﺋﯘﺷـﺸﺎﻕ ﺗﯩﺠﺎﺭەﺗﻨﯩـﯔ‬ ‫ﻳﺎﺭﺩﯨﻤﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋـﯚﺯ‪-‬ﺋـﯚﺯﯨﻨﻰ ﺗﻪﻣﯩﻨﻠﻪﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩـﻲ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩـﻚ ﻣﯘھﯩﺘﯩـﺪﺍ ﺑﯩـﺮ ﺧﯩﻠـﺪﺍ ﻳﺎﺷـﺎپ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨـﻰ‬ ‫ﭼﻮﯕﻘﯘﺭ ھﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ‪ .‬ﺳﯜﻳﻰ ﺋﯩﻨﺘﺎﻳﯩﻦ ﻛﻪﻣﭽﯩﻞ‪ ،‬ﺋﯩﻘﻠﯩﻤﻰ ﻗﯘﺭﻏﺎﻕ‪ ،‬ھﻪﺭ ۋﺍﻗﺖ ﻗﯘﻡ ﺑﻮﺭﺍﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺷـﯩﺪﺩەﺗﻠﯩﻚ‬ ‫ھﯘﺟﯘﻣﯩﻐﺎ ﺋﯘﭼﺮﺍپ ﺗﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯘ ﺟﻪﺯﯨﺮﯨﺪە ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺩﯦﻬﻘﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺋﻪﻣﮕﻪﻛﭽـﺎﻥ ﻗـﻮﻟﻰ ﺋـﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻘﻼ ھﺎﻳـﺎﺗﻠﯩﻖ‬ ‫ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩﻨﻰ ﻛﺎﭘﺎﻟﻪﺗﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯧـﺸﯩﻞ ﺑﻮﺳـﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭ ھﺎﺳـﯩﻞ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﯩـﺪﻯ‪ .‬ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺩەھﻘـﺎﻧﻼﺭ ﺑـﯘ ﻧﺎﭼـﺎﺭ‬ ‫ﻣﯘھﯩﺘﻘﺎ ﺑﻪﺭﺩﺍﺷﻠﯩﻖ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺋـﯜﻥ ﺗﯩﻨـﺴﯩﺰ ﻳﺎﺷﺎﺷـﻘﺎ ﺋﺎﺩەﺗﻠﻪﻧﮕﻪﻧﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺷـﯘﯕﺎ‪ ،‬ﺋﯚﻟـﯜﻙ ﺗﻮﭘﯩﻠﯩـﻖ ﻳﻮﻟـﺪﺍ ﻛﻪﺗﻤﯩﻨﯩﻨـﻰ‬

‫‪24‬‬


‫ﻣﯜﺭﯨﺴﯩﮕﻪ ﺋﯧﻠﯩﭗ‪ ،‬ﭼﺎﻙ‪-‬ﭼﺎﻙ ﻳﯧﺮﯨﻠﻐﺎﻥ ﭘﯘﺗﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺗﻮﭘﺎ ﺗﻮﺯﯨﺘﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺗـﺎﺭﯨﻤﻠﯩﻖ ﺑﻮۋﺍﻳﻨﯩـﯔ ﻳﺎﺷـﺎﯕﻐﯩﺮﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﻛﯚﺯﻟﯩﺮﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﭼﺎﯕﮕـﺎ ﺳـﺎﻗﺎﻟﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ۋﯗﺟﯘﺩﯨﻐـﺎ ﺗﯩﻨﯩـﭗ ﻛﻪﺗـﻜﻪﻥ ﺑﯩـﺮ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭﻟـﯘﻕ‪ ،‬ﻳﯩـﺮﺍﻕ ﺋﯚﺗﻤﯜﺷـﻜﻪ ﺗﯘﺗﯩـﺸﯩﭗ‬ ‫ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ ﺑﯩﺮ ﻛﻪﻳﭙﯩﻴﺎﺕ ﺋﻪﻛﺲ ﺋﯧﺘﯩـﺪﯗ‪ .‬ﺩﯦـﻤﻪﻙ‪ ،‬ﻗـﯘﺭﯗﻡ ۋە ﺗﻪﯕـﺮﻯ ﺗﺎﻏﻠﯩﺮﯨـﺪﯨﻦ ﺗـﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻐـﺎ ﻗـﺎﺭﺍپ ﺋﺎﻗﻘـﺎﻥ‬ ‫ﻧﯘﺭﻏﯘﻧﻠﯩﻐﺎﻥ ﺩەﺭﻳﺎ ‪ -‬ﺗﺎﺭﻣﺎﻗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻻﺗﻘﯩﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ ﺑﻮﺳﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭﺩﺍ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﻣـﯘﻗﯩﻢ ﺗﯧـﺮﯨﻢ‬ ‫ھﺎﻳﺎﺗﯩﻐﺎ ﻛﯚﭼﻜﻪﻧـﺪﯨﻦ ﺑﯘﻳـﺎﻧﻘﻰ ﺩﯦﻬﻘـﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗـﻜﻪ ﺧـﺎﺱ ﺭﻭھـﻰ ﺗﯩﻨﺪﯗﺭﻣﯩـﺴﻰ ﻳﻮﺷـﯘﺭﯗﻧﻐﺎﻥ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺑـﯘ ﺗﯩﻨﺪﯗﺭﻣﯩـﺪﺍ‬ ‫ﺟﺎھﺎﻧــﺪﯨﻦ ﺧــﺎﻟﻰ ﺑﯧﻜﯩــﻨﻤﻪ ﻛﻪﻳﭙﯩﻴــﺎﺕ‪ ،‬ﻗﯧﺮﯨﻠﯩﻘﻘــﺎ ﺧــﺎﺱ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺗﭽــﺎﻥ ‪ ،‬ﺋــﯘﺯﯗﻥ ﻣﻪﺯﮔﯩﻠﻠﯩــﻚ ﺑﯩــﺮ ﺧﯩﻠﻠﯩﻘــﺘﯩﻦ‬ ‫ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﯕﻪﻥ ﺑﯘﺭﯗﺧﺘﯘﻣﻠﯘﻕ‪ ،‬ﺳﯜﺭﺭەڭ ﻗﯘﻣﻠﯘﻗﻼﺭﻏﺎ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺳﯜﻛﯜﻧﺎﺕ ﺑﺎﺭ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻧﯩـﯔ ۋﯗﺟـﯘﺩﻯ ﺑﯩـﺮ ﺧﯩﻠـﺪﺍ‬ ‫ﺑﻪﺯﯨﺮﯨــﭗ ﻳﺎﺗﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛــﺎﻥ ﭼــﯚﻟﯩﮕﻪ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ ﺋﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺋــﯘ ﻗــﺎﻏﺠﯩﺮﺍﻳﺘﺘﻰ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺋﯩﻨــﺪﯨﻤﻪﻳﺘﺘﻰ؛ ﻳﯩﺮﺍﻗﻼﺭﻏــﺎ‬ ‫ﺗﻪﻟﭙﯜﻧﻪﺗﺘﻰ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻤﺎ ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﻣﻪﻳﺘﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻥ ﭼﯚﻟﯩﻨﯩﯔ ﺋﯘﺯﯗﻥ ھﻪﻡ ﺯﯦﺮﯨﻜﻪﺭﻟﯩﻚ ﺗﯜﻧﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﺗﻪﺵ ﺋﺎﭘﺘﺎﭘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺩﯦﻬﻘﺎﻧﻐـﺎ‬ ‫ﺧــﺎﺱ ﺳــﻪۋﺭﭼﺎﻥ ﺟﯩــﺴﻤﯩﻐﺎ ﺳــﯩﯖﺪﯛﺭﯛپ‪ ،‬ﻳﯩــﺮﺍﻕ ﺗــﺎﺭﯨﺨﻨﻰ ﺑﯜﮔــﯜﯕﻪ ﺋﯘﻟﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑﯩــﺮ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺩﯦﻬﻘــﺎﻧﻠﯩﺮﻯ‬ ‫ﻣﻪۋﺟــﯘﺗﻼ ﺑﻮﻟﯩــﺪﯨﻜﻪﻥ‪ ،‬ﺷــﯘ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩــﯔ ﻣﻪﻧﯩــﯟﻯ ﺗﯩﻨﺪﯗﺭﻣﯩــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﺎھﯩﻴﻪﺗﻠﯩــﻚ ﺋﯧﻨﯧــﺮﮔﯩﻴﻪ ﻣﻪﯕﮕ ـﯜ ﺋﯜﺯﯛﻟــﯜپ‬ ‫ﻗﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﺋﯚﺯ ﻧﯚۋﯨﺘﯩﺪە ﺷﯘ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﺩﯦﻬﻘﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺳﯩﺮﺗﻘﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩﺸﻰ ﺭﺍﺩﯨﺌﺎﺗﺴﯩﻴﯩﻠﯩﺸﯩﮕﻪ ﺋـﯚﺯ‬ ‫ۋﯗﺟﯘﺩﯨــﺪﯨﻜﻰ ﺟــﺎھﯩﻠﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻗﺎﺭﺷــﯩﻠﯩﻖ ﻛﯚﺭﺳــﯩﺘﯩﭗ‪ ،‬ﺋﯩﻜﻜــﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺋﯘﭼﺮﯨﺸﯩــﺸﯩﺪﯨﻦ ﻛﯧﻠﯩــﭗ‬ ‫ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﺴﯩﺰﻟﯩﻘﻨﻰ ﺗﯩﻨﯩﭽﻼﻧﺪﯗﺭﯨﺪﯗ‪ .‬ھﻪﻣﻤﯩﻤﯩﺰﮔﻪ ﻣﻪﻟﯘﻡ‪ ،‬ﺋـﯚﻛﺘﻪﺑﯩﺮ ﺋﯩﻨﻘﯩﻼﺑﯩـﺪﯨﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩـﺮﻯ ﺋـﯚﺯﺑﯧﻜﻠﻪﺭ‬ ‫ﺳﯩﺮ ۋە ﺋﺎﻣﯘ ﺩەﺭﻳﺎﺳﻰ ﺋﺎﺭﯨﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﻮﺳﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭘﻪﺭﻏﺎﻧﻪ ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﯩـﺪﯨﻜﻰ ﻣـﯘﻧﺒﻪﺕ ۋﺍﺩﯨـﺪﺍ ﺩﯦﻬﻘـﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻘﻨﻰ‬ ‫ﺋﺎﺳﺎﺱ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻳﺎﺷﺎپ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺗﯧﺮﯨﻤﭽﻰ ﺧﻪﻟﻖ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﻗﺎﺯﺍﻕ ﻗﯩﺮﻏﯩﺰﻻﺭ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺩەﺷﺘﻰ ﻗﯩﭙﭽـﺎﻕ ﺩﺍﻟﯩﻠﯩـﺮﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ‬ ‫ﺋﯩﺴﺴﯩﻘﻜﯚﻝ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﯩﺪﯨﻜﻰ ﻳﺎﻳﻼﻗﻼﺭﺩﺍ ﭼـﺎﺭۋﯨﭽﯩﻠﯩﻖ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺷـﯘﻏﯘﻟﻠﯩﻨﯩﭗ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺋـﯚﻛﺘﻪﺑﯩﺮ ﺋﯩﻨﻘﯩﻼﺑﯩـﺪﯨﻦ‬ ‫ﻛﯧـــﻴﯩﻦ‪ ،‬ﭼـــﻮڭ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨـــﺸﻜﻪ ﻳـــﯜﺯ ﺗﯘﺗﻘـــﺎﻥ ﺋﻮﺗﺘـــﯘﺭﺍ ﺋﺎﺳـــﯩﻴﺎ ھـــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺯﺍﻣـــﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـــﯔ‪ ،‬ﺑﻮﻟﯘﭘﻤـــﯘ ﺭﯗﺱ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﺭﺍﺩﯨﺌﺎﺗﺴﯩﻴﯩﺴﯩﮕﻪ ﺩﯗچ ﻛﻪﻟﺪﻯ‪ .‬ﺑﯘ ﺧﯩﻞ ﻣﯘﺭەﺳﺴﻪﺳﯩﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺭﺍﺩﯨﺌﺎﺗﺴﯩﻴﯩﺴﻰ ﺗـﺎﻛﻰ‬ ‫ﺳﻮۋﯦﺖ ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﻰ ﭘﺎﺭﭼﯩﻼﻧﻐﺎﻥ ﻏﺎ ﻗﻪﺩەﺭ ‪70‬ﻳﯩﻞ ﺩﺍۋﺍﻣﻼﺷﺘﻰ‪ ،‬ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺪە ﻳﺎﻳﻼﻕ ھﺎﻳﺎﺗﯩﺪﯨﻦ ﺑﯩﯟﺍﺳﺘﻪ ﺷﻪھﻪﺭﻟﻪﺷـﻜﻪﻥ‬ ‫ﻗــﺎﺯﺍﻕ ‪ -‬ﻗﯩﺮﻏﯩــﺰﻻﺭ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﻛــﯚپ ﺩەﺭﯨﺠﯩــﺪە ﻛﯜﭼﻠــﯜﻙ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺭﯗﺱ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺭﺍﺩﯨﺌﺎﺗــﺴﯩﻴﯩﺪﯨﮕﻪ‬ ‫ﺑﻪﺭﺩﺍﺷﻠﯩﻖ ﺑﯧﺮەﻟﻤﻪﻱ »ﺋﯩﻤﭙﻮﺭﺕ‪-‬ﺋﯧﻜﯩﺴﭙﻮﺭﺕ« ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻳﻮﻗﯩﺘﯩﭗ ﻗﻮﻳﺪﻯ‪ .‬ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ‪ - 80‬ﻳﯩﻠﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫‪25‬‬


‫ﺋﺎﺧﯩﺮﯨﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪە ﻣﯩﻠﻠـﻰ ﺟﯩـﺪﺩﻯ ﻛﺮﯨﺰﯨـﺴﻘﺎ ﺋـﯘﭼﺮﺍپ‪ ،‬ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗـﺘﻪ ﻛﻪڭ ﻛﯚﻟﻪﻣـﺪە ﺭﯗﺳﻠﯩـﺸﯩﺶ ﺧﻪۋﯨـﭙﯩﮕﻪ ﺩﯗچ‬ ‫ﻛﻪﻟــﺪﻯ‪ ،‬ھﻪﺗــﺘﻪ ﺭﯗﺱ ﺗﯩﻠﯩﻨــﻰ ﺋﺎﻧــﺎ ﺗﯩــﻞ ھﯧــﺴﺎﺑﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺳــﺎﻧﻰ ﻛــﯜﻥ ﺳــﻨﺎپ ﻛﯚﭘﻪﻳــﺪﻯ‪ .‬ﻣﯘﺳــﺘﻪﻗﯩﻠﻠﯩﻖ‬ ‫ﺟﺎﻛﺎﺭﻻﺷﺘﯩﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻛﻰ ﻗﯩﺮﻏﯩﺰﯨﺴﺘﺎﻥ ﭘﺎﻳﺘﻪﺧﺘﻰ ﺑﯧﺸﻜﻪﻙ )ﻓﺮﻭﻧﺰﻯ( ﺗﻪ ﻗﯩﺮﻏﯩﺰ ﺗﯩﻠﯩﺪﺍ ﺩەﺭﺱ ﺋﯚﺗﯜﻟﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﻪڭ‬ ‫ﺋﺎﺧﯩﺮﻗﻰ ﺑﯩﺮ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻤﯘ ﺗﺎﻗﯩﻠﯩﭗ ﻗﯧﻠﯩﺶ ﺧﻪۋﭘﯩﮕﻪ ﺩﯗچ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﯩﺪﻯ‪...‬‬ ‫ﻟﯧﻜﯩﻦ‪ ،‬ﺋﯚﺯﺑﯧﻜﯩﺴﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﻪھﯟﺍﻟﻰ ﺑﺎﺷﻘﯩﭽﻪ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋﯚﺯﺑﯧﻜﻠﻪﺭﻣﯘ ﺋﻮﺧﺸﺎﺷﻼ ﺭﯗﺱ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﻛﯜﭼﻠـﯜﻙ‬ ‫ﺭﺍﺩﯨﺌﺎﺗﺴﯩﻴﯩﺴﯩﮕﻪ ﺩﯗچ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻤﺎ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﺳﻠﯩﺪﯨﻨﻼ ﻣﯘﺋﻪﻳﻴﻪﻥ ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩﯟﻯ ﺋﺎﺳﺎﺳﻘﺎ ﺋﯩﮕﻪ ﺷـﻪھﻪﺭ ۋە‬ ‫ﺗﯧﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘﺎ‪ ،‬ﺭﯗﺱ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ﺋﯧﻘﯩﻤﯩﻐـﺎ ﻗﺎﺭﺷـﻰ ﺋﯩﻨﻜـﺎﺱ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﺍﻟﯩـﺪﻯ‪ ،‬ﺷـﯘﻧﺪﺍﻗﻼ‬ ‫ﺳﯩﺮﺗﻘﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻜﻰ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻳﻮﻗﯩﺘﯩـﭗ ﻗﻮﻳﻤﯩـﺪﻯ‪. . .‬ﺑﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻜﻰ ﺳـﯩﺮ ﺩەﻝ‬ ‫ﺋﯚﺯﺑﯧﻜﻠﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩـــﯟﻯ ﺷـــﻪھﻪﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـــﻰ ۋە ﻣﯩﻠﻠـــﻰ ﭘﯩـــﺴﺨﯩﻚ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤﯩﻐـــﺎ ﺑـــﺎﻱ ﺗﯧـــﺮﯨﻢ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘـــﻰ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻨﺪﯗﺭ‪ .‬ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﻰ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﺟﺎھﯩﻞ‪ ،‬ﻗﯧﺮﯨﻼﺭﭼﻪ ﺋﯧﻐﯩﺮ ﺑﯧﺴﯩﻖ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮ ﻳﯧﺘﯩﻠﺪﯛﺭﮔﻪﻥ‪ ،‬ﻛﻮﻟﺨﻮﺯ‪-‬‬ ‫ﻗﯩﺸﻼﻗﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﺎﻳﺮﯨﻼﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺳﻮۋﯦﺖ ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﯩﻨﻰ ﭘﺎﺧﺘﺎ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﻣﯩﻨﻠﯩﮕﻪﻥ ﺋﯚﺯﺑﯧﻚ ﺩﯦﻬﻘﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻨﺪﯗﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻜﻪ ﺧﺎﺱ ﺋﺎﺳﺎﻥ ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﻣﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺟﺎھﯩﻞ‪ ،‬ﺳﯩﻐﺪﯗﺭﯗﺷﭽﺎﻥ ﺭﻭھـﻰ ﺗﯩﻨـﺪﯗﺭﻣﺎ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩـﺰ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩﺴﯩﻨﻰ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﺪﯛﺭﮔﻪﻥ ﻣﯘھﯩﻢ ﺋﺎﻣﯩﻠﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﯨﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋﯜﭼﯩﻨﭽﻰ‪ ،‬ﻛﯚپ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩﻖ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻛﯩﺮﺯﯨﺴﯩﺪﯨﻦ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ »ﻗﺎﻳﺘﯩﺪﯨﻦ ﻗﯘﺭﯗﺵ« ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩﺴﻰ‬ ‫ﻳﯧﻘﯩﻨﻘــﻰ ﻳﯩﻠﻼﺭﺩﯨــﻦ ﺑﯘﻳــﺎﻥ‪ ،‬ﭼﻪﺕ ﺋﻪﻟــﻠﻪﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺑﯧــﺮﯨﺶ‪-‬ﻛﯧﻠﯩــﺸﻨﯩﯔ ﻛﯜﭼﯩﻴﯩــﺸﯩﮕﻪ ﺋﻪﮔﯩــﺸﯩﭗ‪،‬‬ ‫ﺋﯜﺭﯛﻣﭽﻰ ﻗﺎﺗـﺎﺭﻟﯩﻖ ﺑﯩـﺮ ﻗﯩـﺴﯩﻢ ﭼـﻮڭ ﺷـﻪھﻪﺭﻟﻪﺭﺩە ﻳﻮﺷـﯘﺭﯗﻧﭽﻪ ﭼﯧﺮﻛـﺎۋﻻﺭﻧﻰ ﺯﯨﻴـﺎﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺗﯘﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻣﯩـﻼﺩ‬ ‫ﺑــﺎﻳﺮﯨﻤﯩﻨﻰ ﺋﯚﺗﻜﯜﺯﯛﺷــﻜﻪ ﻗﺎﺗﻨﺎﺷــﻘﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ھﺎﻳﺎﺟﺎﻧﻐــﺎ ﭼﯚﻣﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ‪> ،‬ﺋﯩﻨﺠﯩــﻞ ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ ﺗﺎﺭﻗﯩﺘﯩــﺸﻘﺎ‬ ‫ﺋﯘﺭﯨﻨﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ‪ ،‬ﺑﻮﻳﻨﯩﻐﺎ >ﻛﯩﺮﯨﺴﺖ<ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﯩﻚ ﺋﺎﻟﺘﯘﻥ ﺭەڭ ﻣﯩﺪﺍﻟﯩﺌﻮﻥ ﺋﯧﺴﯩﯟﺍﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩـﺮ ﻗﯩـﺴﯩﻢ ﻳﺎﺷـﻼﺭ ﭘﻪﻳـﺪﺍ‬ ‫ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﺎﻟﺪﻯ‪ .‬ﺑﯘ ھﺎﻝ ﻛﯩﺸﯩﮕﻪ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩﻖ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻛﺮﯨﺰﯨﺴﯩﻨﯩﯔ ﻳﻮﺷـﯘﺭﯗﻥ ﺧﻪۋﭘﯩـﮕﻪ ﺩﯗچ‬ ‫ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﺎﻣﺪﯗ‪-‬ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ؟ ﺩﯦﮕﻪﻥ ۋەھﯩﻤﯩﻨﻰ ﺳـﯧﻠﯩﭗ‪ ،‬ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩـﯔ ﺗـﻮۋﺍ ﺩﯦﮕﯜﺳـﯩﻨﻰ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯨـﺪﯗ‪ .‬ﺷـﯘﻧﺪﺍﻕ‪ ،‬ﺗـﻮۋﺍ ﺩەﻳﻤﯩـﺰ‪،‬‬ ‫ﺋﻪﻣﺪﻯ ﺑﻮﻟﺪﻯ‪ ،‬ﺑﻪﺱ! ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰ ﺋﯚﺯ ﺑﯧﺸﯩﺪﯨﻦ ﻛﻪﭼﯜﺭﮔﻪﻥ ﺑﯩﺮ ﻗﺎﻧﭽﻪ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩﻖ ﺋﯧﺘﯩﻘـﺎﺩ ﻛﺮﺭﺯﯨـﺴﻰ ﺑﯩـﺰﮔﻪ ﺋـﺎﺯ‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﺳﺎۋﺍﻗﻼﺭﻧﻰ ﻗﺎﻟﺪﯗﺭﯗپ ﻛﻪﺗﺘﻰ‪.‬‬ ‫‪26‬‬


‫ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ۋﯨﺌﯩﺌﻰ ﺋﻪﺳـﯩﺮﻧﯩﯔ ﺋـﺎﺧﯩﺮﻗﻰ ﻳﯧﺮﯨﻤﯩـﺪﺍ‪ ،‬ﮔـﯜﻟﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺩەۋﺭﮔﻪ ﻛﯩـﺮﮔﻪﻥ ﺋﻮﺭﺧـﯘﻥ ﺋﯘﻳﻐـﯘﺭ ﺧﺎﻧﻠﯩﻘﯩـﺪﺍ‬ ‫ﻟﻮﻳﺎﯕﺪﯨﻦ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ﺗﯚﺕ ﻧﻪﭘﻪﺭ ﻣﺎﻧﻰ ﺩﯨﻨﻰ ﺭﺍھﯩﺒـﻰ ﻳـﻮﻗﯩﺮﻯ ﻗـﺎﺗﻼﻡ ﺋﯩﭽﯩـﺪە ھﻪﺩەپ ﺩﯨـﻦ ﺗﺎﺭﻗـﺎﺗﺘﻰ‪ ،‬ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺪە ﺋـﯘﺯﺍﻕ‬ ‫ﺋﯚﺗﻤﻪﻳﻼ ﺧﺎﻧﻠﯩﻖ ﺗﻪۋەﺳﯩﺪە ﻣﺎﻧﻰ ﺩﯨﻨﻰ ﺋﻪۋﺝ ﺋﯧﻠﯩﭗ‪ ،‬ﺷـﯩﻤﺎﻟﻰ ﺋﺎﺳـﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﺟﻪﯕﮕﯩـﯟﺍﺭ ﻳـﺎﻳﻼﻕ ھﺎﻳﺎﺗﯩﻐـﺎ ﻣﺎﺳﻼﺷـﻘﺎﻥ‬ ‫ﺷﺎﻣﺎﻥ ﺩﯨﻨﻰ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﺧﯩﺮﯨﺴﻘﺎ ﺩﯗچ ﻛﻪﻟﺪﻯ‪ .‬ﺷـﺎﻣﺎﻧﯩﺰﻡ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩﯨـﺪﯨﻦ ﻣـﺎﻧﻰ ﺩﯨﻨﯩﻐـﺎ ﻛﯚﭼـﯜﺵ ﭘﯜﺗﻜـﯜﻝ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩـﯔ‬ ‫ﺭﻭھــﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳــﯩﺪﺍ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻛــﻰ ھﻪﻣــﻤﻪ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻨﻰ ﺋﯩﻨﻜــﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩــﭗ‪ ،‬ﻗﺎﻳﺘﯩــﺪﯨﻦ ﻗﯘﺭﯗﺷــﺘﻪﻙ ﻣﻪﻧﯩــﯟﻯ ھــﺎﻟﻪﺗﻨﻰ‬ ‫ﺷــﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯛپ‪ ،‬ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﺗــﺎﺭﯨﺨﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻜﻰ ﺗــﯘﻧﺠﻰ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩــﻖ ﻛﺮﯨﺰﯨــﺴﻨﻰ ﭘﻪﻳــﺪﺍ ﻗﯩﻠــﺪﻯ‪>.‬ﻣــﺎﻧﻰ ﺩﯨﻨــﻰ ﺋــﯚﺯ‬ ‫ﺗﻪﻟﯩﻤﺎﺗﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺟﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭﻧﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﺷﻨﻰ ﻗﻪﺗﯩﻲ ﻣﻪﻧﯩﻲ ﻗﯩﻼﺗﺘﻰ‪ .‬ﺑﯘھﺎﻝ ﻳﺎﻳﻼﻕ ﻣﯘھﯩﺘﯩﺪﺍ ﺋﯚﺯﯨﺪە ﻳـﺎۋﺍﻳﻰ ﺟﻪﺳـﯘﺭﻟﯘﻕ‬ ‫ۋە ﻛﯜﭼﺘﯜﯕﮕﯜﺭﻟـــﯜﻙ ﻳﯧﺘﯩﻠـــﺪﯛﺭﮔﻪﻥ ﻣﯩﻠﻠـــﻰ ﺭﻭھ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺳﯩﻐﯩـــﺸﺎﻟﻤﺎﻳﺘﺘﻰ<‪ ،‬ﺋﻪﻣﯩﻠﯩﻴﻪﺗـــﺘﻪ‪ ،‬ﺋﻮﺭﺧـــﯘﻥ ﺋﯘﻳﻐـــﯘﺭ‬ ‫ﺧﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﯩﯔ ‪-840‬ﻳﯩﻠﯩﺪﯨﻜﻰ ﺯﻭﺭ ھﺎﻻﻛﯩﺘﯩﺪە ﺋﺎﺷﯘ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩﻖ ﻛﺮﺯﯨﺴﻨﯩﯖﻤﯘ ﻣﯘﺋﻪﻳﻴﻪﻥ ﺗﻪﺳﯩﺮ ﻟﯩﺮﻯ ﺑﺎﺭ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﻛﻪڭ ﻛﯚﻟﻪﻣﺪە ﻏﻪﺭﺑﻜﻪ ﻛﯚﭼﻜﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ‪ ،‬ﻣﻮﯕﻐﯘﻝ ﺋﯧﮕﯩﺰﻟﯩﻜﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﻠﻠﻪ ﺋﺎﻟﻐـﺎچ‬ ‫ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺷﺎﻣﺎﻥ ۋە ﻣـﺎﻧﻰ ﺩﯨﻨﻠﯩﺮﯨﻨـﻰ ﺗﺎﺷـﻼپ‪ ،‬ﺗـﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨـﺴﯩﺪﺍ ﺯﻭﺭ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩـﺸﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨـﺸﻜﻪﻥ ﺑـﯘﺩﺩﯨﺰﻡ ﺋﯧﺘﯩﻘـﺎﺩﻯ ۋە‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻘﺎ ﻣﻪﺟﺒـﯘﺭ ﺑﻮﻟـﺪﻯ‪ ،‬ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺪە ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـﺮ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩـﻖ ﺋﯧﺘﯩﻘـﺎﺩ ﻛﺮﺯﯨـﺴﻰ ﻳـﯜﺯ ﺑﯧﺮﯨـﭗ‪،‬‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﺭﻭھﯩﻴﻪﺕ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳﯩﺪﺍ >ﻗﺎﻳﺘﺎ ﻗﯘﺭﯗﺵ<ﻳﻪﻧﻪ ﺑﺎﺷﻼﻧﺪﻯ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘﻳﻐـﯘﺭﻻﺭ ﻏﻪﺭﺑـﻜﻪ ﻛـﯚﭼﻜﻪﻥ ﻣﻪﺯﮔﯩﻠـﻠﻪﺭﺩە‬ ‫ﺗﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨﺴﯩﺪﺍ ﺑﯘﺩﺩﯨﺰﻡ ﺋﺎﻟﻠﯩﻘﺎﭼﺎﻥ ﻣﯩﯔ ﻳﯩﻠﻐﺎ ﻳـﯧﻘﯩﻦ ﺗﺎﺭﯨﺨﻘـﺎ ﺋﯩـﮕﻪ ﺑﻮﻟـﯘپ ﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺗـﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨـﺴﯩﺪﺍ ﭼـﻮڭ‬ ‫ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺷﺘﯩﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ>ﻗﺎﻳﺘﺎ ﻗﯘﺭﯗﺵ<ﺗﺎﻛﻰ ﺥ ﺋﻪﺳﯩﺮﻧﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﻨﻘﻰ ﻳﯧﺮﯨﻤﯩـﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩـﺮ ﻧﯘﺭﻟـﯘﻕ ﺳـﻪھﻪﺭﺩە ﺋـﺎﺗﯘﺵ‬ ‫ﺩﯨﻴﺎﺭﯨﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮ ﺟﯩﻠﻐﯩﺪﺍ ﺗﯘﻧﺠﻰ ﺋﻪﺯﺍﻥ ﺋﺎۋﺍﺯﻯ ﻳﺎﯕﺮﯨﻐﺎﻧﻐﺎ ﻗﻪﺩەﺭ ﺩﺍۋﺍﻣﻼﺷﺘﻰ‪ .‬ﻣﯩﯔ ﻳﯩﻠـﺪﯨﻦ ﺋـﺎﺭﺗﯘﻕ ۋﺍﻗﺘـﺘﯩﻦ ﺑﯘﻳـﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰ ﺭﻭھﻰ ﻣﺎھﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﺳﯘﻏﯩﺮﯨﭗ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺑﯘﺩﺩﯨﺰﻡ ﺋﻪﻗﯩﺪﯨﺴﻰ ھﺎﻳﺎﺗﻰ ﻛﯜﭼﻰ ﺗﻮﻟـﯘپ ﺗﺎﺷـﻘﺎﻥ ﻳﯧﯖـﻰ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﺩﯨﻨﻨﯩﯔ ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ﺧﯩﺮﯨﺴﯩﻐﺎ ﺩﯗچ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺑـﯘﺩﺩﯨﺰﻡ ﺋﻪﻗﯩﺪﯨـﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩـﺴﻼﻣﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﻛﯚﭼـﯜﺵ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩـﺰ‬ ‫ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﺪﺍ ﻛﯚﻟﯩﻤﻰ ﺋﻪڭ ﺯﻭﺭ‪ ،‬ﭘﻮﺯﯨﺘﺴﯩﻴﯩﺴﻰ ﺋﻪڭ ﻛﻪﺳﻜﯩﻦ ‪ ،‬ﺗﻪﺳﯩﺮﻯ ﺋﻪڭ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺑﯩـﺮ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩـﻖ >ﻗﺎﻳﺘـﺎ‬ ‫ﻗﯘﺭﯗﺵ< ھﻪﺭﻛﯩﺘﻰ ﺑﻮﻟﺪﻯ‪ .‬ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﻰ ﺑﯩﺮ ﺧﯘﺩﺍﻟﯩﻖ ﺩﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘﺎ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩﺪﯨﺪﯨﻜﻰ ﻣﯘﺗﻠﻪﻕ ﻛﻪﺳـﻜﯩﻨﻠﯩﻜﻨﻰ ﺗﻪﻟﻪپ‬ ‫ﻗﯩﻼﺗﺘــﻰ‪ ،‬ﺷــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺋﯚﺯﯨــﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷــﻘﺎ ھﻪﺭﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺋﯧﺘﯩﻘــﺎﺩﻧﻰ ﺋﯩﻨﻜــﺎﺭ ﻗﯩﻼﺗﺘــﻰ‪ .‬ﻗﺎﺭﺍﺧــﺎﻧﯩﻼﺭ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘﻮﺭﯨﻴﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻣﻠﯩﺸﯩﺸﻰ ﺗﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯘﺩﺩﯨﺰﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻗﺎﺧﺸﺎﺗﻘﯘچ ﺯەﺭﺑﻪ ﺑﻪﺭﺩﻯ‪ .‬ﺑﯘ ﻗﯧﺘﯩﻤﻘـﻰ »ﻗﺎﻳﺘـﺎ ﻗـﯘﺭﯗﺵ«‬ ‫ﺗﺎﻛﻰ ﺧﯟﻯ ﺋﻪﺳﯩﺮﻧﯩﯔ ﺑﺎﺷـﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻗﯘﻣـﯘﻝ ﺭﺍﻳـﻮﻧﻰ ﺗﺎﻣـﺎﻣﻪﻥ ﺋﯩـﺴﻼﻣﻼﺷﻘﺎﻧﻐﺎ ﻗﻪﺩەﺭ‪ ،‬ﺑﻪﺵ ﺋﻪﺳـﯩﺮﺩﯨﻦ ﺋـﯘﺯﺍﻗﺮﺍﻕ ۋﺍﻗـﺖ‬ ‫‪27‬‬


‫ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩــﺪﺍ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﺑﯧﺮﯨﻠــﺪﻯ‪ .‬ﺑــﯘ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧــﺪﺍ ﺑــﯘﺩﺩﯨﺰﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨــﻰ ﺋﻪﻛــﺲ ﺋﻪﺗﺘﯜﺭﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ ھﻪﺭﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﻧﻪﺭﺳــﻪ‬ ‫ﻣﯘﺭەﺳﺴﻪﺳﯩﺰ ﺭەۋﯨﺸﺘﻪ ﺋﯩﻨﻜﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩﭗ‪ ،‬ﺧﺎﺭﺍﺑﯩﮕﻪ ﺋﺎﻳﻼﻧﻐـﺎﻥ ﺑـﯘﺩﺩﺍ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺗﺨﺎﻧﯩﻠﯩﺮﯨـﯔ ﺋﯜﺳـﺘﯩﮕﻪ ﻳﯧﭙﻴﯧﯖـﻰ ﺋﯩـﺴﻼﻡ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺗﯩﻜﻠﻪپ ﭼﯩﻘﯩﻠﺪﻯ‪ .‬ﺩەﺭۋەﻗﻪ‪ ،‬ھﻪﺭﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩﺮ ﺩﯨﻦ ﺋﯚﺯﯨﺪﯨﻦ ﺋﺎۋﺍﻟﻘﻰ ﺩﯨﻨﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﻪﺳﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﺎﻣـﺎﻣﻪﻥ ﻳـﻮﻕ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﯟﯦﺘﯩﺸﻜﻪ ﻗﺎﺩﯨﺮ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻛﻰ ﺩﯨﻨﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﻗﯩﺴﯩﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﺎﻣﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﺳﯩﯖﺪﯛﺭﯛپ‬ ‫ﺗﺎﺷﻼﻳﺪﯗ‪ .‬ﺑﯩﻦ ﺑﯩﺮ ﺧﯩﻞ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﺗﯜﺳﯩﻨﻰ ﺋﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎڭ ﻓﻮﺭﻣﺎﺗﺴﯩﻴﯩـﺴﯩﮕﻪ ﻣﻪﻧـﺴﯘپ ﻧﻪﺭﺳـﻪ ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﺋـﯚﺯ ﻧﯚۋﯨﺘﯩـﺪە‬ ‫ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺧﯩـﻞ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ھﺎﺩﯨﺴﯩـﺴﻰ ھﯧـﺴﺎﺑﻠﯩﻨﯩﺪﯗ‪ .‬ﺷﯘﯕﻼﺷـﻘﺎ ﺗـﺎﺭﯨﺨﯩﻤﯩﺰﺩﺍ ﻳـﯜﺯ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﻧﯘﺭﻏـﯘﻥ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩـﻖ‬ ‫ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻛﺮﯨﺰﯨﺴﻰ ۋە »ﻗﺎﻳﺘﺎ ﻗﯘﺭﯗﺵ« ھﻪﺭﻛﯩﺘﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﺘﻪ ﻣﻪﻟﯘﻡ ﺟﻪھﻪﺗﺘﯩﻦ ﺑﯩﺮ ﺧﯩﻞ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻛﺮﯨﺰﯨـﺴﻰ ۋە‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﺘﯩﻜــﻰ »ﻗﺎﻳﺘــﺎ ﻗــﯘﺭﯗﺵ« ھﻪﺭﯨﻜﯩﺘﯩــﺪﯗﺭ‪ .‬ﺑﯘﻧﯩــﯔ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩــﺴﯩﺪە ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩــﺰ ھﻪﺭ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩــﻖ ﺋﯧﺘﯩﻘــﺎﺩ‬ ‫ﺋﺎﻟﻤﺎﺷﺘﯘﺭﯗﺷﻘﺎ ﺩﯗچ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧـﺪە‪ ،‬ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻜـﻰ ھﻪﻣـﻤﻪ ﺳﻪﺭﮔﯜﺯەﺷـﺘﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ‪ ،‬ﺋﯚﺗﻤﯜﺷـﯩﻨﻰ‪ ،‬ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨـﻰ‪ ،‬ﺗﻪﺟـﺮﯨﺒﻪ‬ ‫ﺳﺎۋﺍﻗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﯩﺮﺍﻗﻼ ﺋﯩﺮﻏﯩﺘﯩﭗ ﺗﺎﺷﻠﯩﯟﯦﺘﯩﭗ‪ ،‬ﻧﯚﻟـﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯧﯖـﻰ ﺩﯗﻧﻴـﺎﻧﻰ ﺗﯩﻜﻠﻪﺷـﻜﻪ ﺋﯘﺭﯗﻧﯩـﺪﯨﻬﮕﺎﻥ‬ ‫»ﻗﺎﻳﺘــﺎ ﻗــﯘﺭﯗﺵ« ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺗﻪﻛــﺮﺍﺭﻻپ ﺗــﯘﺭﺩﻯ‪ .‬ﺷــﯘﯕﺎ‪ ،‬ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﺗــﺎﺭﯨﺨﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻜﻰ ﺑﯘﺧﯩــﻞ ھــﺎﻟﻪﺗﻨﻰ ﮔﻮﻳــﺎ‬ ‫ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻥ ﺑﺎﻏﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮ ﻛﯧﭽﯩﺪە ﻗﯘﻡ ﺋﺎﺳﺘﯩﻐﺎ ﻏﺎﻳﯩﭗ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩﻐﺎ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺑﯩﺮ ﻳﯧﯖﻰ ﺑﻮﺳﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻨﻰ‬ ‫ﻗﺎﻳﺘﯩﺪﯨﻦ ﺑﻪﺭﭘﺎ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺑﺎﺷﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ »ﻗﺎﻳﺘﺎ ﻗﯘﺭﯗﺵ« ﺭﻭھﯩﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﯩﺘﯩﺶ ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ‪.‬‬ ‫ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ﻗﯩﺴﻤﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺳﯧﻠﯩﺸﺘﯘﺭﺳﺎﻕ ﻧﯘﺭﻏﯘﻥ ﺋﻮﺧﺸﺎﺷﻠﯩﻘﻼﺭﻧﻰ ﺑﺎﻳﻘﺎﻳﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫ھﻪﺭ ﺋﯩﻜﻜــﻰ ﻣﯩﻠــﻠﻪﺕ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺷﻼ ﭼــﯚﻝ‪-‬ﺟﻪﺯﯨﺮﯨــﺪە ﺑﻮﺳــﺘﺎﻧﻠﯩﻖ ﻳﺎﺭﯨﺘﯩــﭗ ﺋﺎۋﯗﻏــﺎﻥ‪ ،‬ﺗــﺎﺭﯨﺨﻰ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻟﯩــﻚ ﭼــﻮڭ‬ ‫ﻛﯚﭼﯜﺷـــﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﯧـــﺸﯩﺪﯨﻦ ﻛﻪﭼـــﯜﺭﮔﻪﻥ )ﺋﯘﻳﻐـــﯘﺭﻻﺭ ﺋﻮﺭﺧـــﯘﻥ ۋﺍﺩﯨـــﺴﯩﺪﯨﻦ ﺗـــﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻐـــﺎ ﻛـــﯚﭼﻜﻪﻥ ﺑﻮﻟـــﺴﺎ‪،‬‬ ‫ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﺟﺪﺍﺩﻟﯩﺮﻯ ﻣﯩﺴﯩﺮﺩﯨﻦ ﻛﻪﻧﺎﻧﻐﺎ‪ ،‬ﻗﻪﺩﯨﻤﻜﻰ ﺑﺎﺑﯩﻠﺪﯨﻦ ﺋﯧﺮﻭﺳﺎﻟﯩﻤﻐﺎ ﻛﯚﭼﻜﻪﻥ(؛ھﻪﺭ ﺋﯩﻜﻜـﻰ ﻣﯩﻠـﻠﻪﺕ‬ ‫ﺗــﺎﺭﯨﺨﺘﯩﻦ ﺑﯘﻳــﺎﻥ ﺗﯩﺠــﺎﺭەﺗﻨﻰ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻣــﯘھﯩﻢ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩــﻚ ﺷــﻪﻛﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺑﯩــﺮﻯ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ‪ ،‬ﺷــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺑﺎﺷــﻘﺎ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﺩە ﻛﻪﻡ ﺋﯘﭼﺮﺍﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺳﻮﺩﺍ ﺋﯧﯖﯩﻨﻰ ﻳﯧﺘﯩﻠﺪﯛﺭﮔﻪﻥ‪ .‬ﺋﯘﻧﺪﺍﻗﺘﺎ‪ ،‬ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﺩﺍ ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻼﺭ ﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﯩـﭗ‬ ‫ﺋﻪڭ ﺋﯩﻠﻐــﺎﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺑﯩــﺮﻯ ﺑﻮﻟــﯘپ ﻗﺎﻟــﺪﻯ؟ ﺋﺎﻟﻠﯩﻘﺎﭼــﺎﻥ ﺋــﯚﻟﮕﻪﻥ ﺋﯩﺒــﺮﺍﻱ ﺗﯩﻠﯩﻨــﻰ‪ ،‬ﻗــﺎﺗﺘﯩﻖ ﺧﯩﺮﯨــﺴﻘﺎ ﺩﯗچ‬ ‫ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﻧﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺗﯩﺮﯨﻠﺪﯛﺭەﻟﯩﺪﻯ؟‬

‫‪28‬‬


‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗــﺘﻪ‪ ،‬ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺑﯧــﺸﯩﻐﺎ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ ﺗــﺎﻻﻱ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩــﻖ ھﺎﻳــﺎﺕ‪-‬ﻣﺎﻣــﺎﺗﻠﯩﻖ ﺗــﺎﺭﯨﺨﻰ ﻗﯩــﺴﻤﻪﺗﻠﻪﺭ‬ ‫ﺑﯩﺰﻧﯩﯖﻜﯩﺪﯨﻨﻤﯘ ﺋﯧﻐﯩﺮ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭ ۋەﺗﻪﻧـﺴﯩﺰﻟﯩﻚ‪ ،‬ﺧﻮﺭﻟـﯘﻕ ۋە ھـﺎﻻﻛﻪﺕ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮ ﺋﯩﭽﯩـﺪە ﻳﺎﺷـﺎۋﯦﺘﯩﭗ‪> :‬ﻣﻪﻥ‬ ‫ﻣﻪﻧﺪﯛﺭﻣﻪﻥ‪ ،‬ﻣﻪﻧﺪﯨﻦ ﺋـﺎۋۋﺍﻝ ﻳﻪھـﯘﺩﯨﻴﻤﻪﻥ< ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﻣﺎﻗﺎﻟﯩﻨﯩـﯔ ﻣﻪﻧﯩـﺴﯩﻨﻰ ﻣﻪﯕﮕـﯜ ﺋﯧـﺴﯩﺪە ﺳـﺎﻗﻠﯩﺪﻯ‪ .‬ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﯩـﯔ‬ ‫ھﻪﺭﻗﺎﻳـــﺴﻰ ﺟﺎﻳﻠﯩﺮﯨﻐـــﺎ ﻗﯘﻣـــﺪەﻙ ﭼﯧﭽﯩﻠﯩـــﭗ ﻛﻪﺗـــﻜﻪﻥ ﻳﻪھـــﯘﺩﻯ ﻛـــﯚﭼﻤﻪﻧﻠﯩﺮﻯ ھﻪﺭﺧﯩـــﻞ ﺩﯨـــﻦ‪ ،‬ھﻪﺭﺧﯩـــﻞ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻛﯜﭼﻠــﯜﻙ ﺧﯩﺮﯨــﺴﯩﻐﺎ ﻳﻪھــﯘﺩﻯ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﺭﻭھــﻰ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺟﯘﻏﻠﯩﻐــﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠــﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ‬ ‫ﺗﯩﻨﺪﯗﺭﻣﯩــﺴﻰ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺗﺎﻗﺎﺑﯩــﻞ ﺗــﯘﺭﺩﻯ‪ .‬ﺳــﯩﺮﺗﻘﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯩﺠــﺎﺑﯩﻲ ﺗﻪﺳــﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﻪھــﯘﺩﯨﻲ ﺩﯨﻨــﻰ‬ ‫ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺩﺍۋﺍﻣﻠﯩﺸﯩﭗ ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘـﺎﻥ ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩـﯟﻯ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳـﯩﻐﺎ ﻗﻮﺑـﯘﻝ ﻗﯩﻠـﺪﻯ‪ .‬ﺋﯧﻬﺘﯩﻤـﺎﻝ‪ ،‬ﺩﯗﻧﻴـﺎﺩﺍ‬ ‫ﺗــﺎﺭﯨﺨﺘﯩﻦ ﺑﯘﻳــﺎﻥ‪ ،‬ﺩﯨﻨــﻰ ﺋﯧﺘﯩﻘــﺎﺩﯨﻨﻰ ﺋﯩﺰﭼﯩــﻞ ﺋــﯚﺯﮔﻪﺭﺗﻤﻪﻱ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ ﻣﯩﻠــﻠﻪﺕ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﻳﻪھــﯘﺩﯨﻴﻼﺭ ﺑﻮﻟــﺴﺎ ﻛﯧــﺮەﻙ‪.‬‬ ‫ﻧﺎﺗﺴﯩﺴﯩﺘﻼﺭﻧﯩﯔ ﺟﺎﺯﺍ ﻻﮔﯧﺮﯨﺪﺍ‪ ،‬ﻳﺎۋﺭﻭﭘﺎﺩﯨﻜﻰ ﺋﻮﺧﺸﯩﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﻪﻟﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻣﯘھﯩﺘﯩﺪﺍ‬ ‫ﺋﯚﺳــﻜﻪﻥ ﻳﻪھــﯘﺩﯨﻲ ﺗﯘﺗﻘﯘﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻧﺎھــﺎﻳﯩﺘﻰ ﺗﯧــﺰﻻ ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﻠﯩــﺸﯩﭗ ﺑﯩــﺮﻟﯩﻜﺘﻪ ﻛــﯜﺭەﺵ ﻗﯩﻼﻟﯩــﺸﻰ ﻳﻪھــﯘﺩﯨﻲ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ۋﯗﺟﯘﺩﯨﺪﯨﻜﻰ ﻣﯘﺳﺘﻪھﻜﻪﻡ ﻣﯩﻠﻠﻰ ﺭﻭھﯩﻨﯩﯔ ﺳﻪۋەﺑﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﻟــﯧﻜﯩﻦ‪ ،‬ﺑﯩﺰﺩﯨﻜــﻰ ﻛــﯚپ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩــﻖ ﺋﯧﺘﯩﻘــﺎﺩ ﺋﺎﻟﻤﺎﺷﺘﯘﺭﯗﺷــﻼﺭﺩﯨﻦ ﻛﯧﻠﯩــﭗ ﭼﯩﻘﻘــﺎﻥ»ﻗﺎﻳﺘــﺎ ﻗــﯘﺭﯗﺵ«‪.‬‬ ‫»ﺗﯜﻧﯜﮔﯜﻧﻨﻰ ﺋﯘﻧﺘﯘپ ﺑﯜﮔﯜﻧﻰ ﻳﺎﺭﯨﺘﯩﺶ« ﭘﯩﺴﺨﯩﻜﯩﺴﻰ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋﺎﺳﺎﻥ ﻗﯩﺰﯨﭗ ﺗﯧﺰ ﺳﻮۋﯗﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯜﺯﯛﻛﻠﯜﻙ‬ ‫ﺋﯩﭽﯩـــﺪە ﭼﺎﻗﻨﺎﺷـــﻨﻰ ﺋﯩـــﺴﺘﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺗﯩﻨﯩﻤـــﺴﯩﺰ ﺗﻪۋﺭﯨﻨﯩـــﭗ ﺗﯘﺭﯨـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺧـــﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﻨﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩـــﻠﻪپ ﻗﻮﻳـــﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺷﺎﻣﺎﻥ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺑﯘﺩﺩﯨﺰﻡ‪ ،‬ﺯﻭﺭﯗﺋﺎﺳﺘﯧﺮ‪ ،‬ﻧﯧﺴﺘﻮﺭﻯ ۋە ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻗﺎﺗـﺎﺭﻟﻖ ﺩﯨﻨﻼﺭﻧﯩـﯔ ھﻪﻣﻤﯩـﺴﯩﮕﻪ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﻗﯧﺘﯩﻤﺪﯨﻦ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﺎﻗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻰ‪ ،‬ﺗﺎﻻﻱ ﻗﯧﺘﯩﻢ ﻳﯧﺰﯨـﻖ ﺋﺎﻟﻤﺎﺷـﺘﯘﺭﻏﺎﻧﻠﯩﻘﻰ‪ ،‬ﺋـﯚﺯ ﺗﯩﻠﯩـﺪﺍ ﻧﯘﺭﻏـﯘﻥ ﺗﯩﻠﻼﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺋﯧﻠﯩﻤﯩﻨﺘﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ ﺳــﺎﻗﻠﯩﻐﺎﻧﺪەﻙ ﺗــﺎﺭﯨﺨﻰ ﭘــﺎﻛﯩﺘﻼﺭ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻣــﯘﺭەﻛﻜﻪپ‪ ،‬ﻛــﯚپ ﻗﯩﺮﻟﯩــﻖ ﺧــﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﻨﻰ ﺋﯧﻨﯩــﻖ‬ ‫ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺗﯚﺗﯩﻨﭽﻰ‪ ،‬ﺋﺎﺭﯨﻼﺷﻤﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﻪﻧﺪﯨﺰﯨﺴﻰ ۋە ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩﻨﯩﺸﻨﻰ ﺷﻪﺭﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺭﻭھﻰ ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﺎ‬ ‫ﺋﯘﻳﻐـــﯘﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩـــﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳـــﻰ ﮔﻪۋﺩﯨـــﺴﻰ ﺗـــﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﻳﻤـــﺎﻧﻠﯩﻘﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻠـــﻰ ۋﺍﺩﯨـــﺴﻰ ۋە ﺗﯘﺭﭘـــﺎﻥ ﻗﻮﻣـــﯘﻝ‬ ‫ﺋﻮﻳﻤﺎﻧﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻜﻰ ﻳﯧــﺸﯩﻞ ﺑﻮﺳــﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭﻧﻰ ﻣﻪﺭﻛﻪﺯ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺗﯧــﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩــﺪە ﺋــﯚﺯ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨــﺴﯩﻨﻰ ﺗﺎﭘﻘــﺎﻥ‬ ‫ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺑﯘ ﺧﯩﻞ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺷﻪﺭﻗﻨﯩﯔ ﭼﻮڭ ﺩەﺭﻳـﺎ ۋﺍﺩﯨﻠﯩﺮﯨﻨـﻰ ﺋﺎﺳـﺎﺱ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ‪ ،‬ﺋﻪﻧـﺌﻪﻧﯩﮕﻪ ھﯧﺮﯨـﺴﻤﻪﻥ‪،‬‬ ‫‪29‬‬


‫ﺋﯩﭽﻜــﻰ ﻣــﺎﻳﯩﻠﻠﯩﻘﻰ ﻛﯜﭼﻠــﯜﻙ‪ ،‬ﺑﯧﻜﯩــﻨﻤﻪ ھــﺎﻟﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﺗﯧــﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩــﺘﯩﮕﻪ ﺗــﯜﭘﺘﯩﻦ ﺋﻮﺧــﺸﯩﻤﺎﻳﺘﺘﻰ‪ .‬ﺗــﺎﺭﯨﻢ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺋﯩﭽﻜــﻰ ﺗﯩﻨﺪﯗﺭﻣﯩــﺴﯩﺪﺍ ﻳــﺎﻳﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺟﺎﺳــﺎﺭﯨﺘﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﯧــﺮﯨﻢ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ‬ ‫ﺟﺎھﯩﻠﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﻳﯘﻏﯘﺭﯗﻟﻐـﺎﻥ‪ ،‬ﻳﯩـﭙﻪﻙ ﻳـﻮﻟﻰ ﺋـﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺷـﻪﺭﻕ ۋە ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨـﺪﯨﻦ ھﻪﺭ ﺧﯩـﻞ ﺭەڭ‪-‬ﭘـﯘﺭﺍﻕ‬ ‫ﺋﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﺭﯨﻼﺷﻤﺎ ﺋﻪﻧﺪﯨﺰە ﻣﯘھﯩﻢ ﺋﻮﺭﯗﻧﻨﻰ ﺗﯘﺗﻘﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺑﻮﺳﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻼﺭﻧﻰ ﻳـﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﻰ ﺩﯦﻬﻘـﺎﻧﻼﺭ ﻣﯚﺗﯩـﺪﯨﻞ ﺑﻪﻟﺒﺎﻏﻨﯩـﯔ‬ ‫ﺗﯧﺮﯨﻤﭽﯩﻠﯩﺮﯨﺪەﻙ ھﯚﻝ‪-‬ﻳﯧﻐﯩﻦ ﻣﻮﻝ‪ ،‬ﺋﯩﻘﻠﯩﻤـﻰ ﺋﯩﻠﻠﯩـﻖ‪ ،‬ﺗﻪﺑﯩـﺌﻪﺗﻜﻪ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩـﭗ ﻛـﯜﻥ ﻛﻪﭼﯜﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣـﯘﻗﯩﻢ‪ ،‬ﺯﯨـﻞ‬ ‫ﺯﯨﻠﯩﻠﻪﺭﺩﯨــﻦ ﺧــﺎﻟﻰ ﺷــﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻘﺎ ﺋﯩــﮕﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺋﯩــﺪﻯ‪ ،‬ﺗﻪﺑﯩــﺌﻪﺕ ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﭘﻪﭘﯩﻠﯩﻤﻪﻳﺘﺘــﻰ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺋــﯘﻻﺭ ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺗﻨــﻰ _‬ ‫ﭘﺎﻳﺎﻧـــﺴﯩﺰ ﻗﯘﻣﻠـــﯘﻗﻼﺭﻧﻰ‪ ،‬ﺳﯘﺳـــﯩﺰ ﭼـــﯚﻟﻠﻪﺭﻧﻰ‪ ،‬ﻗﯘﺭﻏـــﺎﻕ ﺋﯩﻘﻠﯩﻤﻨـــﻰ ﭘﻪﭘﯩﻠﻪﻳﺘﺘـــﻰ‪ .‬ﺷـــﯘﯕﺎ ‪ ،‬ﺑـــﯘ ﻳﻪﺭﺩﯨﻜـــﻰ ﺗﯧـــﺮﯨﻢ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺋﺎﻻھﯩــﺪﯨﻠﯩﻜﻰ ۋە ﺩﯦﻬﻘــﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩــﯔ ﻗﯘﺭﻏــﺎﻕ ﺭﻭھــﻰ ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎﻧﯩﯔ ﻣﯚﺗﯩــﺪﯨﻞ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﺗﯧﺮﯨﻤﭽﻠﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ھﯚﻝ‪ ،‬ﻳﯧﭙﯩـﺸﺎﯕﻐﯘ ﺧـﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﮕﻪ ﺋﻮﺧـﺸﯩﻤﺎﻳﺘﺘﻰ‪ .‬ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺋﯜﺳـﯩﺘﯩﮕﻪ‪ ،‬ﺗـﺎﺭﯨﻢ ﺋﻮﻳﻤـﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯩﭽﻜـﻰ‬ ‫ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎ ﺭﺍﻳﻮﻧﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩــﺮ ﭼﻮﯕﻘــﯘﺭ ﺑﺎﻟﯩﻴــﺎﺗﻘﯘ ﺑﻮﻟﯩــﺸﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﯨﻤــﺎﻱ‪ ،‬ﻳﯩــﭙﻪﻙ ﻳــﻮﻟﻰ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩﻠﯩــﻚ‬ ‫ﺋﻪۋﺯەﻟﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩﭗ‪ ،‬ﺋﯚﺯ ۋﯗﺟﯘﺩﯨﻨﻰ ﻛﯚپ ﺧﯩﻞ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺧﯘﺭﯗﭼﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﯩﻨـﺪﯗﺭﻏﺎﻥ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺷـﯘﯕﺎ‪،‬‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩــــﺰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩــــﯔ ﻣﺎھﯩﻴﻪﺗﻠﯩــــﻚ ﺧــــﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻯ ﺋﯩﭽــــﻰ ﻳﯧﭙﯩــــﺸﺎﯕﻐﯘﻟﯘﻗﺘﯩﻦ ﻛــــﯚﺭە ﺳــــﯩﺮﺗﻘﻰ‬ ‫ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩﻨﯩــﺸﯩﻨﻰ ﺋــﯚﺯ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩــﺸﯩﻨﯩﯔ ﭘﯩﻠﺘﯩــﺴﻰ ۋە ﺋﺎﻟــﺪﯨﻨﻘﻰ ﺷــﻪﺭﺗﻰ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ‪ .‬ﺧــﯟ ﺋﻪﺳــﯩﺮﮔﻪ ﻛﻪﻟﮕﻪﻟــﺪە‪ ،‬ﻛﻮﻧــﺎ‬ ‫ﻗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻗﺘﯩﻜﻰ ﻳﯩﭙﻪﻙ ﻳﻮﻟﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺘﯘﻥ ﺩەۋﺭﻯ ﭘﯜﺗﯜﻧﻠﻪﻱ ﺋﺎﺧﯩﺮﻻﺷﺘﻰ‪ .‬ﻳﯧﯖـﻰ ﺩﯦﯖﯩـﺰ ﻳﻮﻟﯩﻨﯩـﯔ ﺋﯧﭽﯩﻠﯩـﺸﻰ ۋە ﭘـﺎﺭ‬ ‫ﻣﺎﺷﯩﻨﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﻛﻪﺷــﯩﭗ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩــﺸﻰ ﻗﯧﺮﯨــﭗ‪ ،‬ﺗﯩﻨﯩــﭗ ﻛﻪﺗــﻜﻪﻥ ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎﻧﻰ ﺩەۋﺭﻧﯩــﯔ ﻛﻪﻳــﻨﯩﮕﻪ ﺗﺎﺷــﻼپ ﻗﻮﻳــﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺷﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﮔﻮﻳﺎ ﺯﯗﻟﻤﻪﺗﻜﻪ ﺋﻮﺧﺸﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ‪ 500‬ﻳﯩﻞ ﺩﺍۋﺍﻣﯩﺪﺍ >ﺋﯘﻧﺘﯘﻟﻐﺎﻥ ﺯﻭﻧﺎ<ﻏﺎ ﺋﺎﻳﻼﻧﻐﺎﻥ ﺗـﺎﺭﯨﻢ ۋﺍﺩﯨـﺴﻰ‬ ‫ھﯧﭽﻘﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺑﯩــﺮ ﻳﯧﯖــﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩــﺸﯩﻐﺎ‪ ،‬ھﯧﭽﻘﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺑﯩــﺮ ﺗﺎﺷــﻘﻰ ﺗﻪﺳــﯩﺮ ﻧﯩــﯔ ﺯەﺭەﺗﻠﯩــﺸﯩﮕﻪ‬ ‫ﺋﯘﭼﺮﯨﻤﯩــﺪﻯ‪ .‬ھﻪﺭﺧﯩــﻞ ﮔﯜﻟﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺭەڭ‪-‬ﭘﯘﺭﺍﻗﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺑﻪھﯩــﺮ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﻛــﯚﻧﮕﻪﻥ ۋە ﺋــﯚﺯ ﻛــﯚﯕﻠﯩﻨﻰ ﻳﺎﺷــﺎﺭﺗﯩﭗ‬ ‫ﺋﯚﮔﻪﻧﮕﻪﻥ ﺑﯘ »ﺑﯜﻳﯜﻙ ﺋﺎﺗﺎ« ﺋﺎﺳﺘﺎ‪-‬ﺋﺎﺳﺘﺎ ﺑﻪﻟﻠﯩـﺮﻯ ﻣـﯘﻛﭽﻪﻳﮕﻪﻥ‪ ،‬ﺳـﺎﻗﺎﻟﻠﯩﺮﻯ ﭼﺎﯕﮕﯩﻼﺷـﻘﺎﻥ‪ ،‬ۋﯗﺟـﯘﺩﻯ ﻗﯧﺮﯨﻐـﺎﻥ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﺑﻮۋﺍﻳﻐــﺎ ﺋﺎﻳﻼﻧــﺪﻯ‪. . .‬ﻧﺎۋﺍﺋﯩﻴــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ‪ 500 ،‬ﻳﯩﻠﻐــﺎ ﻳــﯧﻘﯩﻦ ﺩﺍۋﺍﻣﻼﺷــﻘﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻜــﻰ»ۋﺍﻛﯘﺋﯘﻣﻠــﯘﻕ«‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﺘﻪ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﺟﻪھﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﺭﻭھﻰ ﻣﻪھﻜﯘﻣﻠﯘﻕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﺎﺷﻘﻰ ﺟﻪھﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﺗﻪﻧﻬﺎ‪-‬ﻳﯩﺘﯩﻤﻠﯩﻜﻨﯩـﯔ ﻣﻪھـﺴﯘﻟﻰ‬ ‫ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬

‫‪30‬‬


‫ﺩﯦﻤﻪﻙ ﺑﯩﺮ ﻣﻪھﻪﻝ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩﺸﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﻜﻪﻥ ھﻪﺭﺧﯩﻞ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯚﺯ ﺋـﺎﺭﺍ ﻳﯘﻏﯘﺭﯨﻠﯩـﺸﯩﺪﯨﻦ ﻛـﯚﺯﻟﻪﺭﻧﻰ‬ ‫ﻗﺎﻣﺎﺷﺘﯘﺭﻏﺎﻥ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯨﻤـﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﺭﯨﻼﺷـﻤﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﺋﻪﻧﺪﯨﺰﯨـﺴﻰ ﻳﯧﻘﯩﻨﻘـﻰ ﺯﺍﻣﺎﻧﻐـﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧـﺪە ﺑﯧﻜﯩـﻚ‪ ،‬ﺗﻪﻧﻬـﺎ ﻣﯘھﯩﺘﻘـﺎ‬ ‫ﻗﺎﻏﺠﯩﺮﯨﻐﺎﻥ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻥ ﭼﯚﻟﯩﻨﯩﯔ ﺳـﯜﻛﯜﺗﻠﯩﺮﯨﺪەﻙ ﭼﻮﯕﻘـﯘﺭ ﻻﺗﻘﯩﻼﺭﻏـﺎ ﺗﯩﻨﯩـﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﯩـﺪﻯ‪ .‬ﻣﻪﺷـﻬﯘﺭ ﺗـﺎﺭﯨﺨﭽﻰ‬ ‫ھﯩﺘﺘــﻰ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ »ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻗﯩــﺴﻘﯩﭽﻪ ﺗــﺎﺭﯨﺨﻰ« ﻧــﺎﻣﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﯩــﺪﺍ‪» :‬ﭘﯘﺭﺳــﻪﺕ ﺗﺎﭘــﺴﯩﻼ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﺳــﯘﻏﯘﺭﯗپ ﺗــﯘﺭﯗﺵ ﻗﯘﻣﻠــﯘﻕ ﺧﻪﻟﻘﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺋﻪڭ ﺭﻭﺷــﻪﻥ ﺋﺎﻻھﯩــﺪﯨﻠﯩﻜﻰ ﺋﯩــﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﻗﺎﻧﭽﻪ ﻳﯜﺯ ﻳﯩﻠﻠﯩﻖ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﻣﻪﻧﯩﯟﻯ ﺟﯘﻏﻼﻧﻤﯩـﺴﻰ ﻣـﯘﺋﻪﻳﻴﻪﻥ ﻏﯩﺪﯨﻘﻠﯩﻨﯩـﺸﻘﺎ ﺋﯘﭼﺮﯨﻐـﺎﻥ ھﺎﻣـﺎﻥ‪ ،‬ﮔﻮﻳـﺎ‬ ‫ﺗﯘﻳﯘﻗﺴﯩﺰﻻ ﺋﻮﻳﻐﺎﻧﻐﺎﻧﺪەﻙ ھﻪﻣﻤﻪ ﻳﻪﺭﻧﻰ ﻟﻪﺭﺯﯨﮕﻪ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛپ ﺗﺎﺷﻼﻳﺪﯗ‪ «...‬ﺩەپ ﻳﺎﺯﻏﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺩەﺭۋەﻗﻪ‪ ،‬ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻧﻐــﺎ ﺩﯛﻣﻠﻪﻧــﮕﻪﻥ ﺭﻭھ ﻗــﯘﻡ ﺗﯧﮕﯩــﺪە ﺋــﯘﺯﺍﻗﻘﯩﭽﻪ ﺑﯧــﺴﯩﻠﯩﭗ ﻳــﺎﺗﺘﻰ‪ ،‬ﺋﯘﺳــﺴﯘﺯﻟﯘﻕ ﺋﺎﺯﺍﺑﯩــﺪﯨﻦ‬ ‫ﺗﺎﯕﻼﻳﻠﯩﺮﻯ ﭼﺎﻙ‪-‬ﭼﺎﻙ ﻳﯧﺮﯨﻠﺪﻯ‪ ،‬ﺗﯩﻨﺪﯗﺭﻣﯩﺪﯨﻜﻰ ﻻﺗﻘﯩﻼﺭ ﭼﯩﺮﯨﺪﻯ‪..‬‬ ‫ﭘﻪﻗﻪﺕ ‪ 20‬ـ ﺋﻪﺳﻪﺭﻧﯩﯔ ﺗﺎڭ ﻧﯘﺭﻯ ﻣﯘﺩھﯩﺶ ﺗﯜﻧﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﭘﻪﺭﺩﯨﺴﯩﻨﻰ ﻗﺎﻳﺮﯨﻐﺎﻥ ﭼﺎﻏﺪﯨﻼ‪ ،‬ﺑﺎﻟﯩﻴﺎﺗﻘﯘﺩﺍ ﺗﻮﻟﯩﻤﯘ ﺋﯘﺯﺍﻕ‬ ‫ﻳﯧﺘﯩﭗ ﺗﯘﻧﺠﯘﻗﯘپ ﻗﺎﻻﻱ ﺩەپ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺑﯘ ﺗﻮﺭﺍﻟﻤﻪ ﻳﯧﯖﻰ ھﺎۋﺍﺩﯨﻦ ﺋﺎﺯ‪-‬ﺗﻮﻻ ﻧﻪﭘﻪﺱ ﺋﯧﻠﯩﺸﻘﺎ ﺑﺎﺷﻠﯩﺪﻯ‪.....‬‬ ‫** ﺋﻪﺳﻜﻪﺭﺗﯩﺶ‪:‬‬ ‫‪ www.islamyoli.net‬ﺗﻮﺭ ﺑﯧﻜﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯧﻠﯩﻨﺪﻯ‬

‫‪31‬‬

Microsoft Word - ???????????? ????????? ???.doc  

‫ﻳﯜﺯﯨـﺴﯩﺪﯨﻨﻼ‬ ‫ﺭەﺳـﻤﯩﻴﻪﺕ‬ ‫ﻓﺮﺍﻧـﺴﯘﺯ‬ ‫ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ؛‬ ‫ﭼﯩﻘﯩﭗ‬ ‫ﺋﯚﻳﺪﯨﻦ‬ ‫ﭘﻪﺭۋﺍﺳﯩﺰﻻﺭﭼﻪ‬ ‫ﻗﻮﻳﯘﭘﻼ‬ ‫ﻗﯩﺴﯩﭗ‬ ‫ﻣﯜﺭﯨﺴﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﯩﺘﺎﻟﯩﻴﺎﻥ‬ ‫ﺋﻮﺧـﺸﺎﺵ‬ ‫ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩـﺪ...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you