Page 1

‫ﻳﯘﺳﯘﻑ ﻗﻪﺭﺯﺍۋﻯ‬

‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﻰ‪ :‬ﺳﻪﻳﭙﯘﻟﻼھ‬

‫ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ ﻣﻪﺭﻛﯩﺰﻯ‬


‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺣﺎﺟﺔ ﺍﻟﺒﺸﺮﻳﺔ ﺇﻟﻰ ﺍﻟﺮﺳﺎﻟﺔ ﺍﻹﺳﻼﻣﻴﺔ ﺍﻟﺤﻀﺎﺭﻳﺔ‬

‫ﺗﺄﻟﻴﻒ‪ :‬ﺩﻛﺘﻮﺭ ﻳﻮﺳﻒ ﺍﻟﻘﺮﺿﺎﻭﻯ‬

‫ﺗﺮﺟﻤﻪ‪ :‬ﺳﻴﻒ ﺍﷲ‬

‫‪2‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻣﯘﻧﺪەﺭﯨﺠﻪ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻛﯩﺮﯨﺶ ﺳﯚﺯ ‪4 ............................................................................‬‬ ‫ھﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺯﺍﻣﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩﯔ ﺭﻭھﻰ ‪10 ........................................‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ )ﻳﺎۋﺭﯗﭘﺎ( ﭘﯩﻜﺮﻧﯩﯔ ﺋﺎﻻﻣﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ۋە ﺧﯘﺳﯘﺳﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ‪12 ...........‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺑﻪﺧﺘﺴﯩﺰﻟﯩﻜﻰ ‪20 ....................‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺟﺎﭘﺎ ‪ -‬ﻣﯘﺷﻪﻗﻘﻪﺗﻨﯩﯔ ﺳﯩﺮﻯ ‪24 ...................‬‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ‪ ،‬ﭘﯩﻜﺮ ۋە ﺋﻪﺩەﺑﯩﻴﺎﺕ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﺎﮔﺎھﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺷﻠﯩﺮﻯ‪24 ................................................................‬‬ ‫ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺋﺎﻟﯩﻤﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯘ ھﻪﻗﺘﯩﻜﻰ ﻗﺎﺭﺍﺷﻠﯩﺮﻯ ‪30 ............................‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﺋﯩﻠﻤﻰ ﺩﯨﻨﺪﯨﻦ ﻳﯩﺮﺍﻕ ‪34 ....................................................‬‬ ‫ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺑﻪﺧﺘﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻘﻰ ‪36 ....‬‬ ‫ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺗﻮﻗﯘﻧﯘﺷﻰ ۋە ﺯﯨﺪﺩﯨﻴﯩﺘﻰ ‪38 .......................................‬‬ ‫ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﺳﯩﺮﻟﻪﺭ ﺑﻮﻳﻰ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﮔﻪﻥ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺴﻰ ‪40 ...........‬‬ ‫ﺩﯨﻨﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩﺴﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻗﯘﺗﯘﻟﺪﯗﺭﺍﻟﻤﺎﻳﺪﯗ ‪43 .......................‬‬ ‫ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩﯔ ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﯗﺵ ﺭﻭﻟﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻘﻰ ‪46 .‬‬ ‫ﻳﻪھﯘﺩﯨﻲ ﺩﯨﻨﻰ ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﯗﺵ ﺭﻭﻟﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﺋﺎﺟﯩﺰ‪53 .........‬‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻗﯘﺗﯘﻟﺪﯗﺭﻏﯘﭼﻰ ﺗﯧﭙﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ ‪55 .‬‬ ‫ﻧﻮﭘﯘﺯﻟﯘﻕ ﻳﻪﺗﺘﻪ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ‪58 ........................................................‬‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ ‪77 ..............................‬‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩﺮﻯ‪79 ...................... :‬‬ ‫ﻧﻮﺭﻣﺎﻟﻠﯩﻖ ۋە ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩﻖ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ ‪81 .......................................‬‬ ‫ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩﻚ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ ‪82 .......................................................‬‬ ‫ھﻪﺭﺑﻰ ﻛﯜچ‪ -‬ﻣﻪﻧﯩﯟﻯ ﺭﻭھ ‪83 ........................................................‬‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻣﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ۋە ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩﺸﯩﺸﻰ ‪84 .........‬‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻤﯩﺰ ﺋﯩﻠﯩﻢ ۋە ﺋﯩﻤﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﺪﯗﺭ ‪88 ............................‬‬ ‫ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ھﺎﻳﺎﺗﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﻮﺭﻧﻰ ‪92 ........................................‬‬ ‫ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﻰ ﻳﯧﯖﯩﻼﺵ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻻﺯﯨﻢ ‪94 ...........................‬‬ ‫ﺧﺎﺗﯩﻤﻪ ‪100 ...............................................................................‬‬ ‫‪3‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻛﯩﺮﯨﺶ ﺳﯚﺯ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﺎﻟﻪﻡ ﺑﯩﺮ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻐﺎﻥ ﺋـﻮﺭﯗﻧﻼﺭﺩﺍ‪ ،‬ﺧﯩﻠﻤﯘﺧﯩـﻞ ﺯﺍﻣـﺎﻧﻼﺭﺩﺍ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﻗﺎﻧﭽﻪ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﯧﺸﯩﺪﯨﻦ ﻛﻪﭼﯜﺭﺩﻯ‪ .‬ﺑـﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺑﻪﺯﯨﺴﻰ ﺑﯩﺮ ﻣﻪﺯﮔﯩـﻞ ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩـﭗ ﮔـﯘﻣﺮﺍﻥ ﺑﻮﻟـﺪﻯ‪ .‬ﺑﻪﺯﯨـﺴﻰ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺩەۋﺭ ﺳﯜﺭﺩﻯ‪ ،‬ﻳﻪﻧﻪ ﺑﻪﺯﯨﻠﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﺮ ﻗﺎﻧﭽﻪ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺩەۋﺭ‬ ‫ﺳﯜﺭﺩﻯ‪.‬‬ ‫ﺑﯩﺮﺍﻕ ﺋﺎﻟﻪﻡ ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﯩﺪەﻙ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨـﻰ ﻛـﯚﺭﯛپ ﺑﺎﻗﻤﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺑـﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺩﺍﺋﯩﺮﯨــﺴﻰ ﻛﯧﯖﯩﻴﯩــﭗ‪ ،‬ﻳﻪﺭ ﺷــﺎﺭﯨﻨﯩﯔ ﺷــﻪﺭﻗﻰ‪-‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺑﻰ‪ ،‬ﺷﻪھﻪﺭ ۋە ﻳﯧﺰﺍ ﻗﯩﺸﻼﻗﻼﺭﻏﺎ ﻗﻪﺩەﺭ ﺗﻪﺳﯩﺮ ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﺷــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﻛﻪﯕﺘﺎﺷــﺎ ﺗﯘﺭﻣــﯘﺵ‬ ‫ﻛﻪﭼــﯜﺭﯛﺵ ﺋــﺎﻣﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ھــﺎﺯﯨﺮﻻپ ﺑﻪﺭﺩﻯ‪ .‬ھﺎﻳﺎﺗﻨﯩــﯔ ﺑــﯘ ﺧﯩــﻞ‬ ‫ﺷــﻪﻛﯩﻠﺪە ﮔﯜﻟﻠﯩﻨﯩــﺸﻰ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﭼﯜﺷــﯩﮕﯩﻤﯘ ﻛﯩﺮﯨــﭗ‬ ‫ﺑﺎﻗﻤﯩﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻣﯘﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ ﺋﯩﻤﻜــﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ۋە ﻳــﯘﻗﯩﺮﻯ ﺋﯩﻘﺘﯩــﺪﺍﺭ ﺑﻮﻟــﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﺑــﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩــﯔ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﺪﺍ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺗﻪﺑﺌﯩــﺘﯩﮕﻪ ﺭﯨﺌــﺎﻳﻪ‬ ‫ﻗﯩﻠﻤــــﺪﻯ‪ .‬ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺷﻪﺧــــﺴﻰ ﺧﯘﺳﯘﺳــــﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ‬ ‫ﻣﯘھــﺎﭘﯩﺰەﺕ ﻗﯩﻼﻟﻤﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻛﻪﻟﮕﯜﺳــﻰ ۋە ﺋــﺎﻗﯩﯟﯦﺘﯩﮕﻪ‬ ‫ﭘﯩﺴﻪﻧﯩﺖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻗﻮﻳﻤﯩﺪﻯ‪ .‬ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺑﺎﻳﺮﯨﻘﻰ ۋە ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴـﺎﺗﻰ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ ﻧﯩﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﺧﻪﺗﻪﺭﻟﯩﻚ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﺭﺳﯩﮕﻪ ﺋﺎﻳﻼﻧﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻟﻼھﺘﯩﻦ ﺑﯩﻬﺎﺟﻪﺕ ﺑﻮﻟﯘﺵ‪ ،‬ﺋﺎﻟﻼھﻨﻰ ھﺎﻛﯩﻤﯩﻴﻪﺕ ﺋﻮﺭﻧﯩﺪﯨﻦ‬ ‫ﻳﯩﺮﺍﻗﻼﺷـــﺘﯘﺭﯗﺵ‪- ،‬ﺧـــﯘﺩﺩﻯ ﺑـــﯘ ﺋـــﺎﻟﻪﻣﻨﻰ ﻳﺎﺭﺗﯩـــﭗ ﻗﻮﻳﻐﺎﻧـــﺪەﻙ‪-‬‬ ‫ﺧﺎﻟﯩﻐﺎﻧﭽﻪ ﺋﯩﺶ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﺵ ﺑـﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩـﯔ ﺋﯩﺪﻳﯩـﺴﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺑﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻣـﺎﺩﺩﻯ ﺋﻪﺷـﻴﺎﻻﺭﻧﯩﯔ ﻗﻪﺩﯨـﺮ ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﯩﻨـﻰ‬ ‫‪4‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻛﯚﺗـــﯜﺭﺩﻯ‪ ،‬ﻣﻪﻧﯩـــﯟﻯ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـــﯩﻨﯩﯔ ﻗﻪﺩﯨـــﺮ ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﯩﻨـــﻰ‬ ‫ﭼﯜﺷﯜﺭۋەﺗﺘﻰ‪ .‬ﻛﯚپ ﺗﺎۋﺍﺭ ﺋﯩـﺸﻠﻪﭘﭽﯩﻘﯩﺮﯨﺶ ۋە ﺷـﻪھﯟەﺕ‪ ،‬ھـﺎۋﺍﻳﻰ ‪-‬‬ ‫ھﻪۋەﺱ ﺗﯜﺭﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻛﯚﭘﻪﻳﺘﯩـﺸﻨﻰ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴـﺎﺕ ﺩەپ ﺳـﺎﻧﯩﺪﻯ‪ .‬ﺷـﯘ‬ ‫ﺳــﻪۋەﭘﺘﯩﻦ ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﮔﻪﺭﭼﻪ ﺟﯩــﺴﻤﻰ ﭼــﻮڭ ﺑﻮﻟــﺴﯩﻤﯘ‬ ‫ﺭﻭھﻰ ﻗﻮﺭﯗﻟـﺪﻯ‪ .‬ﺋﻮﺗﯩﻨﯩـﯔ ﺗﻪﺳـﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ ﻧـﯘﺭﻯ ﺋـﯚﭼﺘﻰ‪ .‬ﺷـﯘ‬ ‫ﺳﻪۋەﭘﺘﯩﻦ ﺑﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﺩﯨﻨـﺴﯩﺰ ﺩﯗﻧﻴـﺎ‪ ،‬ﺋﯩﻤﺎﻧـﺴﯩﺰ ﺋﯩﻠـﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ‪،‬‬ ‫ﺭﻭھﺴﯩﺰ ھﻪﻳﻜﻪﻝ ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﺎﻟﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻜﯩﻤــﯘ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻜــﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺗﻜﻪ ﻳﻪﺗــﻜﻪﻥ ﺑــﺎﻻ‬ ‫ﻗﺎﺯﺍﻧﯩــﯔ ﻳﯧﺘﯩــﭗ ﻗــﯧﻠﯩﺶ ﺧﻪۋﭘــﻰ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ‪ ،‬ﻣﯘﺗﻪﭘﻪﻛﻜــﯜﺭ‪،‬‬ ‫ﺋﻪﺩەﺑﯩﻴــﺎﺕ‪ ،‬ﺳﯩﻴﺎﺳــﻪﺕ ﺋﯩﮕﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺋﯩﺨﻼﺳــﻤﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻧﻼﺭﻧﻰ‬ ‫ﺋﻪﻧﺴﯩﺮەﺗﺘﻰ‪ .‬ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺋـﯘﻻﺭ ﺋﺎﮔﺎھﻼﻧـﺪﯗﺭﯗﺵ ﻗﻮﯕﻐـﯘﺭﻗﯩﻨﻰ‬ ‫ﭼﯧﻠﯩﺸﻘﺎ ﺑﺎﺷﻠﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺑﯩـــﺰ ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻣﯘ ﺑـــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩـــﯔ ۋەﻳـــﺮﺍﻥ ﺑﻮﻟـــﯘپ‬ ‫ﻛﯩﺘﯩﺸﯩﺪﯨﻦ ﺋﻪﻧﺴﯩﺮەﻳﻤﯩﺰ‪ ،‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺑﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﺘﻪ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ‬ ‫ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﺎﻻﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻖ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩـﺮﻯ ﺑـﺎﺭ‪ .‬ﺷـﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺑـﺎﺭﻟﯩﻖ‬ ‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﺧﻪﺗﻪﺭ ﺑﻮﻟﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﺎﻣــﺎﻧﻠﯩﻖ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﻤــﯘ ﺑــﺎﺭ‪ .‬ﺑﯩــﺰ‬ ‫ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﻳﺎﺧـــﺸﯩﻠﯩﻖ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨـــﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳـــﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ‪ ،‬ﻳﺎﻣـــﺎﻧﻠﯩﻖ‬ ‫ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺳﺎﻗﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﺴﺎﻕ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺑﯩــﺮ ﻣﯘھﯩﺘﻨﯩــﯔ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﻘــﺎ ﻛﯩﻠﯩــﺸﻰ‪ ،‬ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ‬ ‫ﺋــﺎﻟﻪﻣﮕﻪ ﺗﻪﻗــﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻘﻼ‬ ‫ﺭﯨﺌﺎﻟﻠﯩﻘﻘـــﺎ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩـــﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـــﻰ ﺋﻮﺭﺗﺎھـــﺎﻟﻠﯩﻖ‪،‬‬ ‫ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩﻖ ۋە ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩﻚ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﻻھﯩﺪە ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺧﯘﺩﺍ ﻛـﻮﻱ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﭙﻪﺭۋەﺭ ۋە ﺋﻪﺧﻼﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫‪5‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑــــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩــــﻴﻪﺕ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺯﯦﻤﯩﻨﻨــــﻰ ﮔﯜﻟﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯛﺷــــﻰ‪،‬‬ ‫ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩﯔ ﻳﻪﺭ ﺷﺎﺭﯨﺪﯨﻜﻰ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﺴﻰ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ۋە ﺋﺎﻟﻼھﻘﺎ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺕ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩــﺸﻰ ﺋﯜﭼــﯜﻥ‪ ،‬ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﻠﯩــﻚ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ‪ ،‬ﺳــﺎﺩﯨﻖ ﺋﯩﻤــﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﺋﯩــﺶ ‪ -‬ھﻪﺭﯨــﻜﻪﺕ‪ ،‬ھﻪﻗﯩــﻘﻪﺕ ۋە ﺋــﺎﺩﺍﻟﻪﺗﻨﻰ ﺟﺎﻧﻼﻧــﺪﯗﺭﯗﺵ‬ ‫ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻗﻮﻻﻳﻠﯩﻖ ﭘﯘﺭﺳﻪﺕ ﻳﺎﺭﯨﺘﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯩـــﺰ ھـــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺯﺍﻣـــﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨـــﻰ ﺋـــﯚﺭﯛپ ﺗﺎﺷﻼﺷـــﻨﻰ‬ ‫ﺧﺎﻟﯩﻤﺎﻳﻤﯩﺰ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺑﯘ ھﻪﻣﻤﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺑﯧﺸﯩﻐﺎ ﺋﯚﺭﯛﻟﯩﺪﯗ‪ .‬ﺑﯩﺰ ﺋـﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨــﻰ ھﯩﻤــﺎﻳﻪ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﻗﯩﯧﻠﯩــﺸﻨﻰ ۋە ﺋــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺗﻜﻪ‪-‬‬ ‫ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺗﻪھــــﺪﯨﺖ ﺳــــﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﻏﻪﺭﻕ ﻗﯩﻠﻐــــﯘﭼﻰ ﺯﻭﺭ‬ ‫ﺩﻭﻟﻘﯘﻧﻼﺭﺩﯨﻦ‪ -‬ﺳﺎﻗﻠﯩﻨﯩﺶ ﻳﻪﻟﻜﯩﻨﯩﻨﻰ ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻨﻰ ﺋﯩـﺮﺍﺩە‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫ﺑﯩــﺰ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ ﺑﯘﻧﯩ ـﯔ ﺑﯩــﺮﺩﯨﻦ ‪-‬ﺑﯩــﺮ ﭼﺎﺭﯨــﺴﯩﻐﺎ ﺋﯩــﮕﻪ‪ ،‬ﺋــﯘ‬ ‫ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﺪﯗﺭ‪.‬ﺋﺎﻟﻼھ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻟﻪﺭﻧـﻰ ﺷـﯘ ﺩﯨـﻦ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻪۋەﺗﻜﻪﻥ‪ ،‬ﺑﺎﺭﻟﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﻼﺭﻧﻰ ﺷﯘ ﺩﯨـﻦ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﭼﯜﺷـﯜﺭﮔﻪﻥ‬ ‫ۋە ﺑﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ھﺎﻳﺎﺕ ﭘﯩﺮﯨﻨﯩﺴﭙﻰ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺷـﯘ ﺩﯨﻨﻨـﻰ‬ ‫ﺗﺎﻟﻠﯩﻐﺎﻥ‪ .‬ﺑﯩﺮﺍﻕ ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋﯜﺳـﺘﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻜﻰ ﺑﯩـﺮﺩﯨﻦ ‪-‬ﺑﯩـﺮ ﺷـﻪﺭﺕ‪،‬‬ ‫ﺩﯨﻨﯩﻤﯩﺰﻧﻰ ﻳﺎﺧـﺸﻰ ﭼﯜﺷـﯩﻨﻪﻳﻠﻰ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻗﯩﻼﻳﻠـﻰ ۋە ﺋﻪﻣﻪﻟﯩـﻴﻪﺕ‬ ‫ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻧﻪﻣﯘﻧﻪ ﺷﻪﻛﻠﯩﺪە ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻼﻳﻠـﻰ‪ .‬ﺷـﯘ ۋﺍﻗﺘﯩـﺪﺍ ﺋـﺎﻟﻼھ‬ ‫ﺋﯩــﺮﺍﺩە ﻗﯩﻠﻐﺎﻧــﺪەﻙ ‪ »:‬ﺷــﯘﻧﯩﯖﺪەﻙ) ﻳﻪﻧــﻰ ﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯩــﺴﻼﻣﻐﺎ‬ ‫ھﯩﺪﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪەﻙ( ﻛﯩﺸﻠﻪﺭﮔﻪ ﺷﺎھﯩﺖ ﺑﻮﻟﯘﺷﯘﯕﻼﺭ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺑﯩﺰ‬ ‫ﺳﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﯜﻣﻤﻪﺕ ﻗﯩﻠـﺪﯗﻕ« ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﺋـﯜﻣﻤﻪﺕ ﺑـﻮﻻﻻﻳﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫)ﺳﯜﺭە ‪-‬ﺑﻪﻗﻪﺭە‪- 143 -‬ﺋﺎﻳﻪﺕ( ‪.‬‬ ‫"ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﺎ " ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﺎﺗﺎﻟﻐﯘﻧﯩﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩﻐﺎ "ﺭﯨﺴﺎﻟﻪ" ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﯩﺴﻼﻡ‬ ‫ﺋﺎﺗﺎﻟﻐﯘﺳﯩﻨﻰ ﺋﯩﺴﺘﯧﻤﺎﻝ ﻗﯩﻠﺪﯗﻕ‪.‬‬ ‫‪6‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯩﺰ ﺑﯘ ﻣﺎﻗﺎﻟﯩﻤﯩﺰﺩە‪ ،‬ﻣـﺎﺩﺩﺍ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺭﻭھﻨـﻰ ﺑﯩﺮﻟﻪﺷـﺘﯜﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﺎﺧﯩﺮەﺗﻨﻰ ﺗﯘﺗﺎﺷــﺘﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺧﯘﺩﺍﮔﯘﻳﻠــﯘﻕ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﭙﻪﺭۋەﺭﻟﯩﻜﻨﻰ ﺑﯩﺮﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩـﻞ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻗﻪﻟﯩﺒﻨـﻰ‬ ‫ﻣﺎﺳﻼﺷـــﺘﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺷﻪﺧـــﺴﻰ ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩـــﻚ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺟﻪﻣﺌﯩـــﻴﻪﺕ‬ ‫ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﯩﻨــﻰ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻼﺷــﺘﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑــﯘ ﺭﯨــﺴﺎﻟﯩﮕﻪ) ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ‬ ‫ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩـــﺴﮕﻪ( ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ‪ -‬ﺑﻮﻟﯘﭘﻤـــﯘ ﻣـــﺎﺩﺩﻯ ﺗﻪﺭەﭘـــﺘﯩﻦ‬ ‫ﻳــﯘﻗﯩﺮﻯ ﻧﻪﺗﯩــﺠﻪ ﻗﺎﺯﺍﻧﻐــﺎﻥ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ‪ -‬ﺟﯩــﺪﺩﻯ ﻣﻮھﺘــﺎﺝ‬ ‫ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺑﺎﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﺪﯗﻕ‪.‬‬ ‫ﺗﻮﻏﺮﺍ‪ ،‬ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩـﺮﻯ ﻣـﺎﺩﺩﻯ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺗﺘـﺎ ﻳـﯘﻗﯩﺮﻯ ﭘﻪﻟﻠﯩـﮕﻪ‬ ‫ﻳﻪﺗﺘــﻰ‪ .‬ﺑﯜﮔــﯜﻧﻜﻰ ﺩﯗﻧﻴــﺎﺩﺍ‪ :‬ﺗﯧﺨﻨﯩﻜــﺎ ﺋﯩﻨﻘﯩﻼﺑــﻰ‪ ،‬ﺋﯧﻠﯩﻜﺘﯩــﺮﯗﻥ‬ ‫ﺋﯩﻨﻘﯩﻼﺑـــﻰ‪ ،‬ﺋـــﺎﻟﻪﻡ ﺑﻮﺷـــﻠﯘﻗﻰ ﺋﯩﻨﻘﯩﻼﺑـــﻰ‪ ،‬ﺋﯘﭼـــﯘﺭ ﺋﯩﻨﻘﯩﻼﺑـــﻰ ۋە‬ ‫ﺋﺎﻻﻗﯩﻠﯩـــﺸﯩﺶ ﺋﯩﻨﻘﯩﻼﺑﯩـــﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒـــﺎﺭەﺕ ﺗﻮﻧﯘﺷـــﻠﯘﻕ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ‬ ‫ﺋﯩﻨﻘﯩﻼﺑﻼﺭﻧﻰ ﺭﯨﺌﺎﻟﻠﯩﻘﻘﺎ ﺋﺎﻳﻼﻧﺪﯗﺭﺩﻯ‪ .‬ھﻪﺗﺘﺎﺋـﺎﻱ ﺷـﺎﺭﯨﻐﯩﻤﯘ ﻗﻪﺩەﻡ‬ ‫ﺑﺎﺳــــﺎﻟﯩﻐﺎﻥ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩـــــﺮﻯ‪ ،‬ﺋـــــﯚﺯﯨﮕﻪ ﻳﻪﺭ ﺷـــــﺎﺭﻯ ﺋﯜﺳـــــﺘﯩﺪە‬ ‫ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩﻚ ۋە ﺑﻪﺧﺖ ﺳﺎﺋﺎﺩەﺗﻨﻰ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭەﻟﻤﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻼﺭ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩـــﻚ ۋە ﺑﻪﺧـــﺖ ﺳـــﺎﺋﺎﺩەﺗﻨﻰ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩـــﺴﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـــﻘﺎ ﻳﻪﺭﺩە ﺗﺎﭘﺎﻟﻤﺎﻳـــﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺕ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩـﻢ ﭘﻪﻧـﺪﯨﻦ ﻣﻪھـﺮﯗﻡ‬ ‫ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺋﺎﺧﯩﺮەﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﺎﻏﻼﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺩﯗﻧﻴﺎﺩﯨﻦ ﻣﻪھـﺮﯗﻡ ﻗﻮﻳﻤﺎﻳـﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﺎﺳﻤﺎﻥ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﯘﺗﺎﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ‪ ،‬ﻳﻪﺭ ﺷﺎﺭﯨﺪﯨﻦ ﻣﻪھﺮﯗﻡ ﻗﻮﻳﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺋﯘ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﮕﻪ ھﻪﻗﯩﻘﻰ ﺋﯧـﺴﯩﻠﯩﭗ ﻣﺎﯕﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻠﯩــﻢ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻪﻝ‪ ،‬ﭘﯩﻜــﺮ‪ ،‬ﺩەﺳــﺘﯘﺭ‪ ،‬ﺋﻪﺧــﻼﻕ ۋە ﺋﯩــﺴﺘﯩﻞ ﺟﻪھﻪﺗــﺘﻪ‬ ‫ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻝ ﺗﻪﺗﺒﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯜﻣﻤﻪﺕ ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﺴﺎ‪ ،‬ﺑﯘ ﺭﯨﺴﺎﻟﻪ‬ ‫ﺋﯜﻧﯜﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯘﻟﯘﻏﯟﺍﺭ ﻏﺎﻳﯩﻠﯩﺮﻯ ﺭﯨﺌﺎﻟﻠﯩﻘﻘﺎ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪7‬‬


‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﯩـﯔ ﺑـﯘ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴـﺎﺟﻰ ﺑﺎﺷـﻘﺎ ﺋﻪﻟـﻠﻪﺭﮔﻪ ﻗﺎﺭﯨﻐﺎﻧـﺪﺍ ﺑﻪﻙ‬ ‫ﺟﯩـــﺪﺩﯨﺮﺍﻕ‪ ،‬ﺑﺎﺷـــﻘﯩﻼﺭﺩﯨﻦ ھﻪﻗﻠﯩﻘـــﺮﺍﻕ‪ .‬ﺑـــﯘ ﺭﯨـــﺴﺎﻟﻪ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ‬ ‫ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﮔﯘۋﺍھﭽﯩﻠﯩﻖ ﺋﻮﺭﻧﯩﺪﺍ ﺑﻮﻻﻻﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ ۋە‬ ‫ﺋﯘﻻﺭﻏــــﺎ ﺋﯘﺳــــﺘﺎﺯﻟﯩﻖ ﻣﺎﻗﺎﻣﯩــــﺪﺍ ﺗﯘﺭﺍﻻﻳــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺰﺯەﺗﻠﯩــــﻚ ۋە‬ ‫ﺷــﻪﺭەﭘﻠﯩﻚ ﺋــﯜﻣﻤﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﭼﯩﻘﺎﻻﻳــﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯﯨﻼ ﺋﯜﻣﻤﻪﺕ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ھﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ‬ ‫ۋە ﺩﯗﻧﻴـــﺎﺩﺍ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـــﯔ ﺭﻭﻟﯩﻨـــﻰ ﺗﻮﻟـــﯘﻕ ﺟـــﺎﺭﻯ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ‬ ‫ﺋﻮﻳﻐﯘﺗﯘﺵ ھﻪﺭﻛﯩﺘﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺸﻘﺎ ﻗﺎﺩﯨﺮﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺷـــﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺋـــﯜﻣﻤﯩﺘﻰ‪ ،‬ﻛﯚﺷـــﻤﻪﻙ)ﻳﯧﯖﯩﻠﯩـــﻖ‬ ‫ﻳﺎﺭﺗﯩــﺸﺘﯩﻦ ﻣﻪھــﺮﯗﻡ ﭘﺎﺳــﺴﯩﭗ( ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﻰ‪ ،‬ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﻳــﻮﻗﯩﺘﯩﺶ‬ ‫ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﻰ ۋە ﺟﯧﺪەﻟﻠﯩــﺸﯩﺶ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﯩﮕﻪ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ ﺋﯩــﺴﻼﻣﻐﺎ‬ ‫ﻧﯩﺴﺒﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩـﺮ ﻗـﺎﻧﭽﻪ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩـﺸﻠﻪﺭ ﺋﺎﺭﺳـﯩﺪﯨﻦ ﺗـﻮﻏﺮﺍ‬ ‫ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺗﺎﻟﻠﯩﺸﻰ ﻻﺯﯨﻢ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺋــﯜﻣﻤﻪﺕ ﻗﻮﻟﻠﯘﻧــﯘپ ﻣﯧﯖﯩــﺸﻘﺎ ﺗﯧﮕﯩــﺸﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ‬ ‫ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﻰ" ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻰ" ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﺪﯗﻕ‪ .‬ﺑـﯘ ﻳـﯚﻧﯩﻠﯩﺶ‬ ‫ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨــﻰ ﺋﻮﻣﯘﻣﻴﯜﺯﻟــﯜﻙ‪ ،‬ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠــﯘﻕ‪ ،‬ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩــﻚ‪،‬‬ ‫ﭼﻮﯕﻘﯘﺭﻟﯘﻕ ﺧﯘﺳﯘﺳـﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ۋە ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩـﺮﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﺎﻻھﯩـﺪە‬ ‫ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺧﻪﻟﻘﺌــﺎﺭﺍﻟﯩﻖ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩــﺴﻰ ﺳــﯜﭘﺘﯩﺪە ﺗﻪﻗــﺪﯨﻢ‬ ‫ﻗﯩﻼﻻﻳــﺪﯗ‪ .‬ﺑــﯘ ﻳــﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺋﯩــﺴﻼﻣﻰ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠــﯘﻕ ﺷــﯘﺋﺎﺭﯨﻐﺎ ﺩەۋەﺕ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻣﺎﯕﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻣﻪﻥ ﺋــﺎﻟﻼھ ﺗﺎﺋــﺎﻻﺩﯨﻦ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩــﯔ ﺑــﯘ ﻳﯧﯖــﻰ ﺋﻪﺳــﯩﺮﺩە‬ ‫ﺧﻪﻟﻘﺌـــﺎﺭﺍﻟﯩﻖ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩـــﺴﯩﻨﻰ ﺗﻮﻟـــﯘﻕ ﺋﯩﺠـــﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻘﺎ ﻳـــﺎﺭﺩەﻡ‬ ‫ﺑﯧﺮﺷﯩﻨﻰ ۋە ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨـﻰ ﺩﯗﻧﻴـﺎ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺭەھـﻤﻪﺕ‪ ،‬ﺗﯧﯖﯩﺮﻗـﺎپ‬ ‫‪8‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻳﻮﻝ ﺗﺎﭘﺎﻟﻤﺎﻳﯟﺍﺗﻘﺎﻧﻼﺭ ﺋﯜﭼﯜﻥ ھﯩﺪﺍﻳﻪﺕ ﺳـﯜﭘﺘﯩﺪە ﺗﻪﻗـﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻘﺎ‬ ‫ﻣﯘۋەﭘﭙﻪﻗﯩﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﺷﯩﻨﻰ ﺋﯘﻣﯩﺪ ﻗﯩﻠﯩﻤﻪﻥ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺩﻭﻛﺘﯘﺭ‪ :‬ﻳﯜﺳﯜپ ﻗﻪﺭﺯﺍۋﻯ‬

‫‪9‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ھﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺯﺍﻣﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩﯔ ﺭﻭھﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ھﻪﺭ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ‪ -‬ﺗﺎﻣــﺎﻣﻪﻥ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻐﺎ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ‪-‬‬ ‫ﺟﯩﺴﻤﻰ ۋە ﺭﻭھﻰ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ‪ .‬ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺟﯩـﺴﻤﻰ ﻛﺎﺗﺘـﺎ ﺑﯩﻨـﺎﻻﺭ‪،‬‬ ‫ﺯﺍۋﯗﺕ ‪-‬ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭ‪ ،‬ھﻪﺭ ﺧﯩـﻞ ﺋﯜﺳـﻜﯜﻧﻪ‪ -‬ﺳـﺎﻳﻤﺎﻧﻼﺭ ۋە ﺗﯘﺭﻣﯘﺷـﻨﻰ‬ ‫ﺑﯧﻴﺘﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﺎﺩﺩﻯ ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻠﻪﺭﺩە ﻛﯚﺭﯛﻧﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﻣﻤــــﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــــﯔ ﺭﻭھــــﻰ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ‪ ،‬ﺧﻪﻟــــﻖ‬ ‫ﺋﺎﻣﻤﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺘﯩﻠﯩﺪﺍ‪ ،‬ﺋﯚﺯ ‪ -‬ﺋﺎﺭﺍ ﺋـﺎﻻﻗﻪ ﺋﯩـﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺩﯨﻦ‪ ،‬ھﺎﻳﺎﺗﻠﯩﻖ‪ ،‬ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺕ‪ ،‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ‪ ،‬ﺷﻪﺧﺲ‪ ،‬ﺟﻪﻣﺌﯩـﻴﻪﺗﻜﻪ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ‬ ‫ﻛـــﯚﺯ ﻗﺎﺭﺷـــﯩﺪﺍ ﻣﯘﺟﻪﺳﺴﻪﻣﻠﯩـــﺸﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩـــﺮ ﺑﯚﻟـــﯜﻙ ﺋﻪﻗﯩـــﺪە‪،‬‬ ‫ﭼﯜﺷـــﻪﻧﭽﻪ‪ ،‬ﻗﯩﻤﻤﻪﺗـــﻠﻪﺭ‪ ،‬ﺋﻪﺩەپ‪ -‬ﺋﻪﺧـــﻼﻕ ۋە ﺋـــﯚﺭپ‪ -‬ﺋـــﺎﺩەﺗﻠﻪﺭﺩە‬ ‫ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﯩﻨﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨـــــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺗـــــﺎﺭﯨﺨﻰ ﺑﯧـــــﺸﯩﺪﯨﻦ ﻛﻪﭼـــــﯜﺭﮔﻪﻥ ﭼـــــﻮڭ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻣــﺎﺩﺩﺍ ۋە ﺭﻭھﻘــﺎ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﭘﻮﺯﯨﺘﺴﻴــﺴﻰ ﺑﯩــﺮﺩەﻙ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﺋـــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﯩﭽﯩـــﺪە ﭘﻪﻗﻪﺗـــﻼ ﻣـــﺎﺩﺩﻯ ﺗﻪﺭﭘـــﻰ‬ ‫ﺑﯧــﺴﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩــﺮﻯ ۋە ﺭﻭھــﻰ ﺗﻪﺭﭘــﻰ ﺑﯧــﺴﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩــﺮﻯ‬ ‫ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩﻖ ﻛﻮﻧﺘﯩﺮﻭﻝ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﯘﺭﻏﯩﻨﻰ ﺑﺎﺭ‪.‬‬ ‫ﺑﯜﮔـــــﯜﻧﻜﻰ ﺩﯗﻧﻴـــــﺎﻧﻰ ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﯩـــــﮕﻪﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩـــــﻴﻪﺕ " ﻏﻪﺭﺏ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩــــــﺪﯗﺭ" ﺑــــــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــــــﯔ‪ ،‬ﺋﯩﻨــــــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ھـﯚﺭﻣﻪﺗﻠﻪﺵ‪ -‬ﺧﯘﺳﯘﺳـﻪﻥ ﺋـﯚﺯ ۋەﺗﯩﻨـﻰ ﺋﯩﭽﯩـﺪە‪-‬‬ ‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯩﻘﺘﯩــﺪﺍﺭﯨﻨﻰ ﺟــﺎﺭﻯ ﻗﯩﻠــﺪﯗﺭﯗﺵ ﺗﻪﺭەﭘــﺘﯩﻦ ﻛــﯚﺯ‬ ‫ﻳــﯘﻣﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋــﺎﺭﺗﯘﻗﭽﯩﻠﯩﻐﻰ ﺑــﺎﺭ‪ .‬ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ‬ ‫ﺋﺎﺭﺗﯘﻗﭽﯩﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ "ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺕ"ﻧـﻰ ﺋـﯚﺯ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗـﻰ‬ ‫‪10‬‬


‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺑﻮﻳـــﺴﯘﻧﺪﯗﺭﺍﻟﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋـــﺎﺗﯘﻣﻨﻰ ﺋـــﯚﺯ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗـــﻰ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ‬ ‫ﭘﺎﺭﺗﯩﻠﯩﺘﺎﻟﯩــﺪﻯ‪ .‬ھــﺎۋﺍ ﺑﻮﺷــﻠﯘﻗﯩﺪﺍ ﻗﯘﺷــﻼﺭﺩەﻙ ﺋﯘﭼــﯘپ‪ ،‬ﺩﯦﯖﯩــﺰﺩﺍ‬ ‫ﺑﯧﻠﯩﻘﺘﻪﻙ ﭼﯚﻛـﯜپ‪ ،‬ﺋـﺎﻟﻪﻡ ﺑﻮﺷـﻠﯘﻗﯩﻐﺎ ﺋـﯚﺭﻟﻪپ ﺋـﺎﻱ ﺷـﺎﺭﯨﻐﺎ ﻗﻪﺩەﻡ‬ ‫ﺑﺎﺳــﺎﻟﯩﺪﻯ‪ .‬ﺷــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ۋﺍﻗﺘــﻰ ۋە ﺯﯨﻬﻨــﻰ ﻛــﯜﭼﯩﻨﻰ‬ ‫ﺗﯩــــﺠﻪپ ﺑﯧﺮﯨــــﺪﯨﻐﺎﻥ " ﻛﻮﻣﭙﯩﻴــــﻮﺗﯧﺮ" ﺩﯨــــﻦ ﺋﯩﺒــــﺎﺭەﺕ ﺋــــﺎﻟﻰ‬ ‫ﺋﯜﺳــﻜﯜﻧﯩﻨﻰ ﻳﺎﺳــﺎپ ﭼﯩﻘﺎﻟﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﻳــﯘﻗﯩﺮﻗﻰ ﺋﯩــﺸﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ھﻪﻣﻤﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪-‬ﭘﻪﻧﻨﯩــﯔ ﭘﻪﺯﯨﻠﯩﺘــﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻗﯩﻼﻟﯩــﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻧﻨﯩــﯔ ﻗــﺎﻧﯘﻧﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻛﻪﺷــﯩﭗ ﻗﯩﻠﯩــﭗ‪،‬‬ ‫ﺋﯘﻧﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﯩﺪﺍﺭە ﻗﯩﻠﯩﺶ‪ ،‬ﺋﺎﺟﺎﻳﯩﭗ ﺷﻪﻛﯩﻠﺪە ﺭەﺗﻠﻪﺵ‪ ،‬ﻗـﺎﺗﺘﯩﻖ‬ ‫ﻛـــــﻮﻧﺘﺮﻭﻝ ﻗﯩﻠﯩـــــﺶ ﺋﯩـــــﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻣﯩـــــﺴﻠﻰ ﻛـــــﯚﺭﯛﻟﻤﯩﮕﻪﻥ‬ ‫ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺗﻼﺭﻏﺎ ﺋﯧﺮﯨﺸﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋﺎﺩەﺗﺘﯩﻜﻰ ﺑﯩـﺮ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻛـﻰ‬ ‫ﺋﻪﺳﯩﺮﻟﻪﺭﻧﯩﯔ ﭘﺎﺩﯨﺸﺎھﻠﯩﺮﻯ ھﻪﺳﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﯩﺪەﻙ ﺩەﺭﺟﯩـﺪە‬ ‫ﻛﻪﯕﺘﺎﺷـــﺎ ﺗﯘﺭﻣﯘﺷـــﺘﺎ ﻳﺎﺷـــﯩﻴﺎﻟﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻜـــﻰ ﭘﺎﺩﯨـــﺸﺎھﻼﺭ‬ ‫ﺋﯩﺴــﺴﯩﻘﻨﯩﯔ ﺩەھــﺸﯩﺘﯩﮕﻪ ۋە ﺳــﻮﻏﺎﻗﻨﯩﯔ ﻗﺎﺗﺘﯩﻘﻠﯩﻘﯩﻐــﺎ ھــﺎۋﺍ‬ ‫ﺗﻪﯕـــــﺸﻪپ ﺑﯧﺮﯨـــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯜﺳـــــﻜﯜﻧﻪ ‪-‬ﺳـــــﺎﻳﻤﺎﻧﻼﺭﻧﻰ‪ ،‬ﻛﯩﭽﯩـــــﻚ‬ ‫ﻛﻮﻧﯘﭘﻜﯩﻼﺭﻏــﺎ ﺑﯩــﺮﻻ ﺑﯧــﺴﯩﺶ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﻪﯕــﻼ ھﻪﺭﻛﻪﺗﻠﯩﻨﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﻳــﺎﻛﻰ ﺗﻮﺧﺘﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﭘﺘﯘﻣﺎﺗﯩــﻚ ﺋﯜﺳــﻜﯜﻧﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯧﺮﺷــﻪﻟﻤﯩﮕﻪﻥ‬ ‫ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﻧﺎ ﻣﯘﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺑﯜﻳﯜﻙ ﻣـﺎﺩﺩﻯ ﺋﯩﺠـﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻠﻪﺭ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﻘـﺎ ﻛﻪﻟـﮕﻪﻥ‬ ‫ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﺭﯨﺌﺎﻟﻠﯩﻖ‪ ،‬ﺑﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺷﯘ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋـﺎﺭﺯﯗ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺑﻪﺧــﺖ ﺳــﺎﺋﺎﺩەﺗﻨﻰ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋﯘﻣﯩــﺪ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ‬ ‫ﺧــــــﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩﻜﻨﻰ ﺗﻪﻳﻴــــــﺎﺭﻻپ ﺑﯧﺮەﻟﻤﯩﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨــــــﻰ‪ ،‬ﺑــــــﯘ‬

‫‪11‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺟﯧﺴﻤﻰ ﭘﯩﻠﺪەﻙ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﻗـﯘۋۋﯨﺘﻰ ﭼﺎﺷـﻘﺎﻧﺪەﻛﻼ‬ ‫ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺗﻮﻧﯘپ ﻳﻪﺗﻤﻪﻛﺘﻪ‪.‬‬ ‫ﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ‪ ...‬ھــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺭﻭھــﻰ »ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗــﭙﻪﺭەﺱ‬ ‫ﻣــﺎﺩﺩﻯ ﺗﻪﺭەپ« ﮔﻪ ﺋﯩﭽﻜﯩــﺮﻟﻪپ ﻛﯩﺮﯨــﭗ ﻛﻪﺗــﻜﻪﻥ‪ ،‬ﻣــﺎﺩﺩﻯ ﺗﻪﺭەپ‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩــــــﯔ ﺭﻭھــــــﻰ ﭘﻪﻟــــــﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳــــــﻰ‬ ‫ھﯧﺴﺎﺑﻠﯩﻨﯩﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻏﻪﺭﺏ ) ﻳﺎۋﺭﯗﭘﺎ( ﭘﯩﻜﺮﻧﯩﯔ ﺋﺎﻻﻣﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ۋە ﺧﯘﺳﯘﺳﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﻯ‬

‫‪ -1‬ﺋﯩﻼھﻨﻰ ﺗﻮﻧﯘﺷﺘﯩﻜﻰ ﻏﯘۋﺍﻟﯩﻖ‪:‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﭘﯩﻜﺮﯨــــﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﻻﻣﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩــــﯔ ﺋﻪۋۋەﻟــــﻰ‪ :‬ﺋﯩﻼھﻨﯩــــﯔ‬ ‫ھﻪﻗﯩﻘﯩﺘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻜﻰ ﻏﯘۋﺍﻟﯩﻘﺘﯘﺭ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻼھﻘﺎ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ‬ ‫ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ ﺳﺎپ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﯩﻨﻰ ﺧﯩﻴـﺎﻟﻼﺭ ۋە‬ ‫ﺋﻪﭘﺴﺎﻧﯩﻠﻪﺭ ﻗﻮﺭﺷﯩﯟﺍﻟﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜﻰ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﻯ ‪-‬ﺋـﯚﺯ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩـﺪﯨﻦ‬ ‫ﻛﯚﺭﯛﻧــﯜپ ﺗﯘﺭﻏﺎﻧــﺪەﻙ‪ -‬ﺋــﺎﻟﻼھﻨﻰ ﺗــﻮﻏﺮﺍ ﻣﻪﺭﯨــﭙﻪﺕ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﻮﻧــﯘپ‬ ‫ﺑﺎﻗﻤﯩﻐﺎﻥ‪ .‬ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺗﻨﯩﯔ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﯩـﺴﯩﻐﺎ ﺗـﻮﻏﺮﺍ ﺋﯧﻤـﺎﻥ ﻛﻪﻟﺘـﯜﺭﯛﺵ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ھﯩـﺪﺍﻳﻪﺕ ﺗﺎﭘﻤﯩﻐـﺎﻥ‪ .‬ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩـﺮﻯ ﺗـﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻟﻐـﺎ‬ ‫ﺑﺎﺷﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ۋە ﺧﺎﺗﺎﻟﯩﻘﺘﯩﻦ ﺧـﺎﻟﻰ ۋەھﻴﯩﻨـﻰ ﺑﯩﯟﺍﺳـﺘﻪ‬ ‫ﺗﻮﻧﯘپ ﺑﺎﻗﻤﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺷـﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﻳﻮﻟـﺪﺍ ﺋـﯚﺯﻯ ﻳـﺎﻟﻐﯘﺯ »ﺑﯩﺮﯨﻨﭽـﻰ‬ ‫ﺋﯩﻠﻠﻪﺕ« )ﻛﺎﺋﯩﻨـﺎﺗﻨﻰ ﭘﻪﻳـﺪﺍ ﻗﯩﻠﻐـﯘﭼﻰ ﻛـﯜچ( ﻳـﺎﻛﻰ »ﺩەﺳـﻠﻪﭘﻜﻰ‬ ‫ﻗﻮﺯﻏﯩﻐـــﯘﭼﻰ« ﻛـــﯜﭼﻨﻰ ﺋﯩـــﺰﺩەپ ﻣﯧﯖﯩـــﭗ ﺧﺎﺗﺎﻻﺷـــﺘﻰ ۋە ﺷـــﯘ‬ ‫ﺧﺎﺗﺎﻟﯩﻘﯩﺪﺍ ﻳﯩﺮﺍﻗﻼپ ﻛﻪﺗﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﺩەھﺮﯨـــﺰﯨﻢ ۋە ﺋـــﺎﺗﯩﺰﯨﻤﻠﯩﻘﻨﻰ ﺋﯩﻨﻜـــﺎﺭ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ‪" :‬ﺳـــﯘﻗﺮﺍﺕ‪،‬‬ ‫ﺋــﺎﭘﻼﺗﯘﻥ‪ ،‬ﺋﺎﺭﯨــﺴﺘﻮﺗﯩﻞ"ﻏــﺎ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ ﭼــﻮڭ ﭘﻪﻳﻼﺳـﻮﭘﻼﺭ ﺋﯩﻼھﻨــﻰ‬ ‫‪12‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﯧﺘﯩــﺮﺍپ ﻗﯩﻠــﺪﻯ‪ .‬ﺑﯩــﺮﺍﻕ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯩﻼھﻘــﺎ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺗﻪﺳــﻪۋۋﯗﺭﻯ‬ ‫ﺗـــﻮﻏﺮﺍ ﭼﯜﺷـــﻪﻧﭽﻪ ﺑﻮﻟﻤﯩـــﺪﻯ‪ .‬ﺑﻪﻟﻜـــﻰ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﺗﻪﺳـــﻪۋۋﯗﺭﯨﻐﺎ‬ ‫ﻛﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﺧﯩﻴﺎﻟﻼﺭ ۋە ﺋﻪﭘﺴﺎﻧﯩﻠﻪﺭ ﺋﺎﺭﻻﺷﺘﻰ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫‪ -2‬ﻣﺎﺩﺩﯨﭙﻪﺭەﺳﻠﯩﻚ ﺗﯘﻳﻐﯘﺳﻰ‪:‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﭘﯩﻜﺮﯨﻨﯩــــــــﯔ ﺋﺎﻻﻣﻪﺗﻠﯩﺮﯨــــــــﺪﯨﻦ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﯨــــــــﺴﻰ‬ ‫ﻣﺎﺩﺩﯨﭙﻪﺭەﺳﻠﯩﻚ‪ ،‬ﻳﻪﻧﻰ ﻣﺎﺩﺩﯨﻐﯩﻼ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﺶ‪ .‬ﻛﺎﺋﯩﻨـﺎﺕ‪ ،‬ﻣﻪﺭﯨـﭙﻪﺕ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﺴﺘﯩﻠﻨﻰ ﻣـﺎﺩﺩﺍ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﯩـﺰﺍھﻼﺵ‪ ،‬ﻏﻪﻳـﺐ) ﻣﯩﺘﺎﻓﯩﺰﯨﻜـﺎ(ﻧـﻰ ۋە‬ ‫ھـــﯧﺲ ﺗﯘﻳﻐـــﯘ ﺋﯧـــﺪﺭﺍﻙ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـــﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯩﻨﻜـــﺎﺭ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯘﺭ‪.‬‬ ‫ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻏﻪﺭﺏ ﭘﯩﻜﺮﻯ ﺑـﯘ ﻛﺎﺋﯩﻨـﺎﺗﻨﻰ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘـﺎﻥ ﺋﯩﻼھﻘـﺎ‪،‬‬ ‫ۋەھﻴــــﻰ ﺋﯧﻠﯩــــﭗ ﭼﯜﺷــــﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــــﺒﻪﺭﮔﻪ‪ ،‬ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﻣﻪﯕﮕﯜﻟـــﯜﻙ ﺭﻭھﻘـــﺎ‪ ،‬ﺩﯗﻧﻴـــﺎ ھﺎﻳﺎﺗﯩـــﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـــﻘﺎ ﺑﯩـــﺮ ھﺎﻳﺎﺗﻨﯩـــﯔ‬ ‫ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﯩﻐــﺎ‪ ،‬ھﯧﺴــﺴﻰ) ﻛﯚﺭﯛﻟﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ( ﺋﺎﻟﻪﻣــﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷــﻘﺎ ﻏﻪﻳﺒــﻰ‬ ‫ﺋﺎﻟﻪﻣﻨﯩــــﯔ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﯩﻐــــﺎ‪ ،‬ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗــــﺘﯩﻦ ﻳــــﯘﻗﯩﺮﻯ ﻧﻪﻣﯘﻧﯩﻠﯩــــﻚ‬ ‫ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯩﺸﻪﻧﻤﻪﻳﺪﯗ‪ .‬ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺑـﯘ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ھﻪﻣﻤﯩـﺴﻰ‬ ‫ھــﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ﺩﺍﺋﯩﺮﺳــﯩﮕﻪ ﻛﯩﺮﻣﻪﻳــﺪﯗ‪ ،‬ﻣــﯘﻻھﯩﺰە ۋە ﺗﻪﺟﯩــﺮﺑﯩﮕﻪ‬ ‫ﺑﻮﻳﺴﯘﻧﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﭘﯩﻜــﺮﻯ ﻣــﺎﺩﺩﻯ‪ -‬ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﻨــﻰ ﺋﺎﺳــﺎﺱ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺋﯩــﺪﯨﻴﻪ‬ ‫ﺑﻮﻟــﯘپ‪ ،‬ﺭﻭھــﻰ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻛﻪﻣــﺴﯩﺘﯩﺪﯗ‪ ،‬ﻣﻪﻧﯩــﯟﻯ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﻰ‬ ‫ﺋــﺎﻧﭽﻪ ﺋﺎﻟﻘﯩــﺸﻼپ ﻛﻪﺗﻤﻪﻳــﺪﯗ‪ ،‬ﻧﻪﻣــﯘﻧﯩﮕﻪ ﺋﯩــﺸﻪﻧﻤﻪﻳﺪﯗ‪ ) .‬ﻳﯘﻗــﺎﺭﻗﻰ‬ ‫ھﯚﻛﯜﻡ ﻛﯚپ ﺳﺎﻧﻠﯩﻘﻘﺎ ﻗﺎﺭﯨﺘﺎ ﺑﯧﺮﯨﻠﺪﻯ(‪.‬‬ ‫ﺑــﯘ ﻣﺎﺩﺩﯨﭙﻪﺭەﺳــﻠﯩﻚ ﺗﯘﻳﻐﯘﺳــﻰ ﻏﻪﺭﺏ ھﺎﻳــﺎﺗﯩﻨﻰ ﻧﻪﺯەﺭﯨــﻴﻪ ۋە‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺕ ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩﻦ ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﻪپ ﻛﻪﺗﺘـﻰ‪ .‬ﺷـﯘﯕﺎ ﭼﻮﯕﻘـﯘﺭ ﺗﻪﺗﻘﯩـﻖ‬ ‫‪13‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼﺭﻧﯩــﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨــﺪە ﺑﯜﮔــﯜﻧﻜﻰ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ھﻪﻗﯩﻘــﻰ‬ ‫ﺩﯨﻨﻰ »ﻣﺎﺩﺩﺍ« ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ﻣﻪﻟﯘﻣﻠﯘﻕ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﮕﻪ ﺋﺎﻳﻼﻧﺪﻯ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻣﻪﺳﯩﻠﻨﯩﯔ ﺗـﯧﮕﯩﮕﻪ ﭼـﯚﻛﻤﻪﻱ‪ ،‬ﻳـﯜﺯەﻛﻰ ﻗﺎﺭﯨﻐـﺎﻥ ﻛﯩـﺸﻠﻪﺭ ﺑـﯘ‬ ‫ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻨــﻰ ﺋﯩﻨﻜــﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻰ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋﻪﺟﻪﺑﻠﯩﻨﯩــﺸﻰ ﻣــﯜﻣﻜﯩﻦ‪.‬‬ ‫ھﻪﻗﯩﻘﯩﺘﻰ ﻳـﻮﻕ ﺷـﻪﻛﯩﻞ‪ ،‬ﻣﯧﻐﯩـﺰﻯ ﻳـﻮﻕ ﻗـﯘﺭﯗﻕ ﺷـﺎﻛﺎﻝ ﺑﯩﺰﻧـﻰ‬ ‫ﺋﺎﻟﺪﺍپ ﻛﻪﺗﻤﻪﺳﻠﯩﻜﻰ ﻛﯧﺮەﻙ‪.‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﻰ ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﺑﯩﺮ ‪-‬ﺑﯩﺮﺳـﯩﮕﻪ‬ ‫ﺑــﺎﻏﻼپ ﺗﯘﺭﻏــﺎﻥ »ﺷــﯘﺋﺎﺭ«‪ ،‬ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﯩﻐــﺎ ﺗﻮﭘﻠﯩــﺸﯩﺪﯨﻐﺎﻥ »ﻛﺮﯨــﺴﺖ‬ ‫ﺑﻪﻟﮕﯩـــﺴﻰ« ۋە ﺋـــﺎﺭﺍﻡ ﺋـ ـﯧﻠﯩﺶ ﻛﯜﻧﻠﯩﺮﯨـــﺪە ﻛﯚﯕـــﯜﻝ ﺋﺎﭼﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫»ﭼﯩﺮﻛﺎۋ« ﺩﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ‪،‬ﺧﺎﻻﺱ‪.‬‬ ‫ﺋﯘﻻﺭ ﺋـﯘ ﺩﯨﻨﻐـﺎ »ﻗﯩﻤـﻤﻪﺕ« ﺳـﯜﭘﯩﺘﯩﺪە ﺋﯩﻤـﺎﻥ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﻣﻪﻳـﺪﯗ‪،‬‬ ‫»ﺋﻪﻗﯩﺪە« ﺳﯜﭘﯩﺘﯩﺪە ﺑﻮﻳﺴﯘﻧﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ھـــــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨﻨﯩـــــﯔ ھﻪﻗﯩﻘـــــﻰ ﺟﻪۋھﯩﺮﯨـــــﺪﯨﻦ‬ ‫ﺋﯩﺰﺩەﻧﺴﯩﯖﯩﺰ‪ ،‬ﺩﯨـﻦ ﺟﻪھﻪﺗـﺘﻪ ﻣﺎﺩﺩﯨـﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـﻘﯩﻨﻰ ﺗﻮﻧﯘﻣﺎﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﻛـــﯚﺯ ﻗـــﺎﺭﺍﺵ ﺟﻪھﻪﺗـــﺘﻪ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗـــﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷـــﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﻤﻪﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﻰ ﺋﯘﭼﺮﯨﺘﯩﺴﯩﺰ!‬ ‫ﺑﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﻳﺎۋﺭﯗﭘﺎﻟﯩﻖ ﻧﯩﻤﯩﺲ ﺋﺎﻟﯩﻤﻰ ﭘﯩﺮﯗﻓﯧـﺴﯘﺭ »ﻟﯩﻴﯘﺑﻮﻟﯩـﺪ‬ ‫ﻓﺎﻳﯩﺲ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻛﯩﺸﯩﻨﯩﯔ ﺳﯚﺯﯨﻨﻰ ﻧﻪﻗﻞ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯨﻤﯩﺰ‪ .‬ﺋﯘ ﻛﯩﺸﻰ‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﻰ ﻗﻮﺑـﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩـﭗ »ﻣـﯘھﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﺳـﻪﺩ« ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﻧـﺎﻡ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻧﯘﻟﻐﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﺋــﯘ »ﻳــﻮﻝ ﺩﻭﻗﻤﯘﺷــﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩــﺴﻼﻡ« ﻧــﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﯩــﺪﺍ‬ ‫ﻣﯘﻧــــﺪﺍﻕ ﺩەﻳــــﺪﯗ‪» :‬ﻳﯧﯖــــﻰ ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــــﻰ ﺋﯩﻘﺘﯩــــﺴﺎﺩﻯ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﺠﺘﯩﻤــﺎﺋﻰ ﺷــﻪﻳﺌﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺗﻪﻗﻪﺯﺯﺍﺳــﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷــﻘﺎ ﺑﯩــﺮ ﻧﻪﺭﺳــﯩﮕﻪ‬ ‫ﺑﻮﻳﺴﯘﻧﯘﺷﻨﻰ ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪ .‬ھﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﻏﻪﺭﺑﻨﯩـﯔ ھﻪﻗﯩﻘـﻰ ﺋﯩﻼھﯩـﻲ‬ ‫‪14‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺭﻭھــــﺎﻧﻰ ﻣﻪﻗــــﺴﻪﺗﺘﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺑﻪﻟﻜــــﻰ ﻛﻪﯕﺘﺎﺷــــﺎ ﺗﯘﺭﻣــــﯘﺵ‬ ‫ﻛﻪﭼﯜﺭﯛﺷﺘﯘﺭ«‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫»ﻳﯧﯖﻰ ﻳﺎۋﺭﯗﭘـﺎ‪ -‬ﻣﻪﻳﻠـﻰ ﺋـﯘ ﺩﯨﻤﯘﮔﯩﺮﺍﺗﯩـﻚ ﺑﻮﻟـﺴﯘﻥ‪ ،‬ﻓﺎﺷـﯩﺰﯨﻢ‬ ‫ﺑﻮﻟﺴﯘﻥ‪ ،‬ﺳﻮﺗﺴﻴﺎﻟﯩﺰﯨﻢ ﺑﻮﻟـﺴﯘﻥ‪ ،‬ﺋـﺎﺩەﺗﺘﯩﻜﻰ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽـﻰ ﺑﻮﻟـﺴﯘﻥ‬ ‫ﻳﺎﻛﻰ ﻣﯘﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯘﺭ ﺋﺎﻟﯩﻢ ﺑﻮﻟﺴﯘﻥ‪ -‬ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺑﯩﺮ ﺩﯨﻨﻨﯩﻼ ﺗﻮﻧﯘﻳـﺪﯗ‪ ،‬ﺋـﯘ‬ ‫ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﻣﺎﺩﺩﻯ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺗﻘـﺎ ﺋﯩﺒـﺎﺩەﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺸﺘﯘﺭ‪ .‬ﻳﻪﻧـﻰ ھﺎﻳﺎﺗﺘـﺎ‬ ‫ﻛﻪﯕﺘﺎﺷـﺎ ﺗﯘﺭﻣـﯘﺵ ﻛﻪﭼﯜﺭﯛﺷـﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷـﻘﺎ ﻏـﺎﻳﻪ ﻳـﻮﻕ ﺩەپ ﺋﯧﺘﯩﻘـﺎﺩ‬ ‫ﻗﯩﻠﺸﺘﯘﺭ«‪.‬‬ ‫ﺋﻪﻧﮕﯩﻠﻴﻪﻟﯩﻚ ﺋﯘﺳـﺘﺎﺯ »ﺟـﻮﺩ« ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ ﺩەﻳـﺪﯗ‪» :‬ﺑـﯘ ﺋﻪﺳـﯩﺮﻧﻰ‬ ‫ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﯩﮕﻪﻥ ھﺎﻳﺎﺕ ﻧﻪﺯﺭﯨﻴﯩﺴﻰ‪ ،‬ھﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﻣﻪﺳـﯩﻠﯩﮕﻪ ﻗﻮﺭﺳـﺎﻕ‬ ‫ۋە ﻳـــــﺎﻧﭽﯘﻕ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩـــــﺪﯨﻦ ﻗﺎﺭﺍﺷـــــﺘﯘﺭ«‪») .‬ﻣﯘﺳـــــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﭼﯜﺷﻜﯜﻧﻠﯩﺸﯩــﺸﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﺎﻟﻪﻡ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺯﯨﻴــﺎﻥ ﺗــﺎﺭﺗﺘﻰ« ﺩﯦــﮕﻪﻥ‬ ‫ﻛﯩﺘﺎﺑﻘﺎ ﻗﺎﺭﺍڭ!(‬ ‫ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻠﯩﻖ ﻣﻪﺷـﻬﯘﺭ ﻣـﯘﺧﺒﯩﺮ »ﺟـﻮﻥ ﺟﯩﻨﺘﯩـﺮ«‪» ،‬ﻳﺎۋﺭﯗﭘـﺎ‬ ‫ﺋﯩﭽﯩﺪە« ﻧـﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﯩـﺪﺍ‪ " :‬ﺋﯩﻨﮕﯩﻠﯩـﺰﻻﺭ ھﻪﭘﺘﯩـﺪە ‪ 6‬ﻛـﯜﻥ‬ ‫ﺋﻪﻧﮕﯩﻠﯩــﻴﻪ ﺑﺎﻧﻜﯩــﺴﯩﻐﺎ ﺋﯩﺒــﺎﺩەﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ‪ - 7 ،‬ﻛــﯜﻧﻰ ﭼﯩﺮﻛﺎۋﻏــﺎ‬ ‫ﻳﯜﺯﻟﯩﻨﯩﺪﯗ« ﺩەﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻳﯧﯖﻰ ﺳﯧﺘﺎﺗﯩـﺴﻜﺎ ﻣﻪﻟﯘﻣﺎﺗﻠﯩﺮﯨﻐـﺎ ﻗﺎﺭﯨﻐﺎﻧـﺪﺍ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨـﺪە‬ ‫ﭼﯩﺮﻛﺎۋﻏﺎ ﻳﻪﻛﺸﻪﻧﺒﻪ ﻛﯜﻧﻰ ﺑﺎﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭ ﭘﻪﻗﻪﺕ ‪ % 5‬ﭘﯩﺮﺳـﻪﻧﺘﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﻪﻳﺪﯨﻜﻪﻥ‪.‬‬ ‫‪ -3‬ﺋﯩﻠﻤﺎﻧﻰ ﺗﯘﻳﻐﯘﺳﻰ‪:‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﭘﯩﻜﺮﻧﯩـــﯔ ﺧﯘﺳﯘﺳـــﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﯨـــﺴﻰ‪ :‬ﺋﯩﻠﻤـــﺎﻧﻰ‬ ‫ﺗﯘﻳﻐﯘﺩﯗﺭ‪) .‬ﻳﻪﻧﻰ ﺩﯨﻦ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﻰ ﺋﺎﻳﺮﯨﭗ ﻗﺎﺭﺍﺵ(‪.‬‬ ‫‪15‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻏﻪﺭﺏ ﻧﻪﺯﺭﻳﻪﺳــــﯩﺪﯨﻜﻰ »ﺩﯨــــﻦ« ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻥ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺋﯩــــﻼھ‬ ‫ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﻻﻗﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﻮﺭﻧﻰ ﺩﯨﻠﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒـﺎﺭەﺗﺘﯘﺭ‪.‬‬ ‫ﺩﯨــﻦ ﭼﯩﺮﻛﺎۋﻧﯩــﯔ ﺋﯩﭽﯩــﺪﯨﻦ ﭼﯩﻘﯩــﭗ ﻛﯧﺘﯩــﺸﻰ ﺗــﻮﻏﺮﺍ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪.‬‬ ‫ﺩﯨﻨﻨﯩـــﯔ ھﺎﻳـــﺎﺕ ﺋﯩـــﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻗـــﺎﻧﯘﻥ ﭼﯩﻘﯩـــﺮﯨﺶ‪ ،‬ﺟﻪﻣﺌﯩـــﻴﻪﺕ‬ ‫ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺋﺎﺭﻟﯩـﺸﯩﺶ‪ ،‬ﻣﺎﺋﺎﺭﯨـﭗ‪ ،‬ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ‪ ،‬ﺗﻪﺷـﯟﯨﻘﺎﺕ‪ ،‬ﺋﯩـﺪﺍﺭە‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎﺩ ۋە ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺕ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻗﻮﻝ ﺗﯩﻘﯩﺶ ھﻪﻗﻘﻰ ﻳﻮﻕ‪.‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩـــــﺮﻯ؛ ﺋـــــﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﻼھﻨﯩـــــﯔ ﺯﯦﻤﯩﻨـــــﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ۋەﻛﯩﻠﻠﯩﺮﻯ‪ ،‬ﭘﯩﻜﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨـﻰ ﺩﯨـﻦ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻏـﺎ ﺑﻮﻳـﺴﯘﻧﯘﺷﻨﻰ ﺋﯩﺒـﺎﺩەﺕ‪،‬‬ ‫ﺋﯘﻻﺭﻏـــﺎ ﻗﺎﺭﺷـــﻰ ﭼﯩﻘﻘـــﺎﻧﻠﯩﻘﻨﻰ ﺷـــﻪﻳﺘﺎﻧﻠﯩﻖ ﺩەپ ﺋﻮﻳﻼﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﭼﯩﺮﻛــﺎۋ ۋە ﭘــﻮﭘﻼﺭ )ﻣﯩــﺴﻴﻮﻧﯩﺮﻻﺭ( ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﯘﺯﯗﻥ ﺯﺍﻣــﺎﻥ ﻛــﯚﺭەﺵ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﻣﺎﺩﺩﻯ ﺋﯩﺪﯨﻴﻪﮔﻪ ﺋﯩﻤﺎﻥ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﺩﻯ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ )ﭘﻮﭘﻼﺭﻧﯩﯔ( ﺋﯩﺪﻳﯩﺴﻰ‪ -‬ﮔﻪﺭﭼﻪ ﺋـﯘﻻﺭ ﺋـﯘﻧﻰ ﺩﯨـﻦ ﺩەپ‬ ‫ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻗﯩﻠﺴﯩﻤﯘ‪ -‬ﻳﯧﯖﯩﻠﯩﻘﻘﺎ ﻗﺎﺭﺷـﻰ ﺧﯘﺭﺍﭘـﺎﺗﻨﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩـﻢ ﭘﻪﻧـﮕﻪ‬ ‫ﻗﺎﺭﺷــــﻰ ﻧــــﺎﺩﺍﻥ ۋە ﺳﺎۋﺍﺗــــﺴﯩﺰﻟﯩﻘﻨﻰ‪ ،‬ﺋﻪﺭﻛﯩــــﻨﻠﯩﻜﻜﻪ ﻗﺎﺭﺷــــﻰ‬ ‫ﻗﺎﺗﻤﺎﻟﻠﯩﻘﻨﻰ‪ ،‬ﺋﺎﺩﺍﻟﻪﺗﻜﻪ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺯﯗﻟـﯘﻣﻨﻰ‪ ،‬ﻧﯘﺭﻏـﺎ ﻗﺎﺭﺷـﻰ ﺯﯗﻟﻤﻪﺗﻨـﻰ‬ ‫ﻗﻮﻟﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩــﺮﯨﮕﻪ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﻨﯩــﯔ ﺗﻪﺳــﯩﺮﻯ ﻳﻪﺗــﻜﻪﻥ‬ ‫ۋﺍﻗﺘﯩــﺪﺍ‪ ،‬ﺋــﯘﻻﺭ ﺟﻪﻟﻼﺗﻼﺭﻏــﺎ )ﻳــﺎۋﯗﺯ ﭘﻮﭘﻼﺭﻏــﺎ( ﻗﺎﺭﺷــﻰ ﻗﻮﺯﻏﯘﻟــﯘپ‬ ‫ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻣﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺑﺎﺷﻠﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﺩﯨﻦ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩﻢ‬ ‫ ﭘﻪﻥ ۋە ﺋﻮﻱ ﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯘﺭﺩﯨﻦ ﻣﻪھﺮﯗﻡ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﭼﯩﺮﻛﺎۋ ﺩﯨﻨﯩﻨـﻰ ﺭەﺕ‬‫ﻗﯩﻠــﺪﻯ‪ .‬ﺷــﯘ ۋﺍﻗﯩــﺘﻘﯩﭽﻪ ﭼﯩﺮﻛــﺎۋ ھﻪﻣــﻤﻪ ﺋﯩــﺸﻘﺎ ھﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩــﻖ‬ ‫ﻗﯩﻼﺗﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﺩﯨﻨﻐﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ﻏﻪﺭﺏ ﭘﯩﻜﺮﻯ ﺩﯨﻨﻨﻰ ﺋﯩﺸﻜﻪﻟﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ‬ ‫ﺑـــﺎﻏﻼپ‪ ،‬ﺩﯨﻨﻨﯩـــﯔ ۋﯨﺠﺪﺍﻧـــﺪﯨﻦ ﺋـــﺎﺗﻼپ ﻛﯧﺘﯩـــﺸﯩﮕﻪ ﺭﯗﺧـــﺴﻪﺕ‬ ‫‪16‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻗﯩﻠﻤﯩﺪﻯ‪) .‬ﺑـﯘ ﻧﯘﻗﺘﯩـﺪﺍ ھﻪﺭ ﺑﯩـﺮ ﺩﯨﻨﻨـﻰ ﺋـﺎﻳﺮﯨﻢ ﺋـﯚﺯ ھﻪﻗﯩﻘﯩﺘـﻰ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭘﻪﺭﻗﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯛپ ﭼﯜﺷﯩﻨﯩﺶ ﻻﺯﯨﻢ(‪.‬‬ ‫ﺷـــﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩـــﺮﻯ ﺧﺮﯨـــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﻨـــﻰ ﺋـــﯚﺯ‬ ‫ﺋﻮﺭﻧﯩـــﺪﯨﻦ ﭼﯜﺷـــﯜﺭﯛپ‪ ،‬ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻨـــﻰ ﻳﯧــﺘﻪﻛﻠﻪﺵ ھﻮﻗﯘﻗﯩـــﺪﯨﻦ‬ ‫ﺋﺎﻳﺮﯨــــﭗ ﺗﺎﺷــــﻠﯩﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧــــﻴﯩﻦ ﺋﻮﻳﻐﯩﻨﯩــــﺸﻘﺎ ﺑﺎﺷــــﻠﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻛﻪﻣﺒﻪﻏﻪﻟﻠﯩﻜــــﺘﯩﻦ ﺑﯧﻴﯩــــﭗ‪ ،‬ﺋــــﺎﺟﯩﺰﻟﻘﯩﺘﯩﻦ ﻛﯘﭼﯩﻴﯩــــﺸﻘﺎ‬ ‫ﺑﺎﺷــﻠﯩﺪﻯ‪ .‬ﺑــﯘ ﺧﯩــﻞ ﺋﻪھــﯟﺍﻝ ﺩﯨﻨﻨﯩــﯔ )ﻳﻪﻧــﻰ ﻏﻪﺭﺏ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ(‬ ‫ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﻰ ۋە ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻨـﻰ ﻳﯧﺘﻪﻛﻠﻪﺷـﻜﻪ ھﻮﻗـﯘﻗﻰ ﻳـﻮﻕ ﺩەﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ھﺎﻟﻪﺗﻜﻪ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﺩﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﺳﻠﯩﺪە ﺑﯘ ﺧﯩﻞ ﻧﻪﺯەﺭﯨﻴﻪﻧﻰ ﺋﯩﻨﺠﯩﻠﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯﯨﻤﯘ ﻗﻮﻟﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺩﯨــﻦ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺋﺎﺭﺳــﯩﻨﻰ ﺋﺎﻳﺮﯨــﭗ ﻗــﺎﺭﺍﺵ ﻏﻪﺭﺏ‬ ‫ﭘﯩﻜـــﺮﻯ ) ﺋﯩﺪﻳﯩـــﺴﻰ( ﻧﯩـــﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳـــﻠﯩﻖ ﺧﯘﺳﯘﺳـــﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ‬ ‫ﺑﯩﺮﯨﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫‪ -4‬ﺗﻮﻗﯘﻧﯘﺵ‪:‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﻨﯩــﯔ ﺧﯘﺳﯘﺳــﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﯨــﺴﻰ‪ :‬ﺋــﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺕ ﺗﻮﻗﯘﻧـــﯘﺵ ﺋﯜﺳـــﺘﯩﮕﻪ ﻗﯘﺭﯗﻟﻐـــﺎﻥ‪ ،‬ﺑـــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺕ‬ ‫ﺗﯩﻨﯩﭽﻠﯩـــﻖ‪ ،‬ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩـــﻚ ۋە ﻣـــﯘھﻪﺑﺒﻪﺕ ﺩﯦـــﮕﻪﻥ ﻧﻪﺭﺳـــﯩﻨﻰ‬ ‫ﺑﯩﻠﻤﻪﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﺗﻮﻗﯘﻧـﯘﺵ ھﻪﺭ ﻗﺎﻳـﺴﻰ ﺗﻪﺭەﭘـﻠﻪﺭﮔﻪ ﺧﯩﻠﻤـﯘ‪ -‬ﺧﯩـﻞ ﺷـﻪﻛﯩﻞ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﭽﻜﯩﺮﻟﻪپ ﺳﯩﯖﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ‪.‬‬ ‫ﺑــﯘ ﺗﻮﻗﯘﻧــﯘﺵ‪ ،‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﻧﻪﭘــﺴﻰ ﺋﺎﺭﺳــﯩﺪﯨﻜﻰ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﻪﺑﯩـﺌﻪﺕ ﺋﺎﺭﺳــﯩﺪﯨﻜﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ‬ ‫ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﯨﻜﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﻼھ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﻮﻗﯘﻧﯘﺷﺘﯘﺭ!‬ ‫‪17‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﭼــــﯜﻧﻜﻰ ﻏﻪﺭﺑﺘﯩﻜــــﻰ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻥ ﺧﺮﯨــــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨــــﻰ ﺗﻪﻟﻪپ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﻧﻪﻣﯘﻧﻪ ھﺎﻳﺎﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻳﺎﺷﺎﺷـﻨﻰ ﺋﯩـﺮﺍﺩە ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﻗﺎﻟـﺴﺎ‬ ‫ﺋـــﯚﺯ ﺗﻪﺑﯩﻴﯩﺘـــﻰ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺯﯨﺪﺩﯨﻴﻪﺗﻠﯩـــﺸﯩﭗ ﻗﺎﻟﯩـــﺪﯗ‪ .‬ﭼــــﯜﻧﻜﻰ‬ ‫ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﻰ ﺟﯩﻨـﺴﻰ)ﺋﻪﺭ‪ -‬ﺋﺎﻳـﺎﻟﻠﯩﻖ( ﻣﯘﻧﺎﺳـﯩﯟەﺗﻨﻰ ﻗﻪﺑﯩـﻬ‬ ‫ﺳـــﺎﻧﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﻣـــﺎﻝ‪ -‬ﺩﯗﻧﻴـــﺎﻧﻰ ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﺪﯗ‪ .‬ﺋـــﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﺎﺧـــﺸﻰ‬ ‫ﻧﯩــﺌﻤﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻣﻪھــﺮﯗﻡ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ‪ .‬ﻳﺎﻣــﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩــﯔ‬ ‫ﺟﯩﻨﺎﻳﯩﺘﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯ ﺧﺎھﯩﺸﻰ ﺑـﻮﻳﯩﭽﻪ ﻛﯚﺗﯜﺭۋﯨﺘﯩـﺪﯗ‪ .‬ﺋـﻮڭ ﻛﺎﭼﺘﯩﻐـﺎ‬ ‫ﺋﯘﺭﺳﺎ ﺳﻮﻝ ﻛﺎﭼﺘﯩﻨﻰ ﺗﯘﺗﯘپ ﺑﯧﺮﯨﺸﻨﻰ ﺗﻪﻟﻪپ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺗﻪﺑـﺌﻪﺕ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻗﺎﺭﺷﯩﻠـﺸﯩﭗ‬ ‫ﻳﺎﺷـــﺎﻳﺪﯗ‪ ،‬ﭼـــﯜﻧﻜﻰ ﺋـــﯘ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻥ ﺗﻪﺑـــﺌﻪﺕ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳـــﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـــﯔ‬ ‫ﺩﯛﺷﻤﯩﻨﻰ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺗﻪﺑﺌﻪﺗﻨـﻰ ﺑﻮﻳـﺴﯘﻧﺪﯗﺭﯗﺷﯘﻡ‬ ‫ﻻﺯﯨـــﻢ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳـــﺪﯗ‪ .‬ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩـــﺮﻯ ﺑـــﯘ ﺋﻪھــﯟﺍﻟﻨﻰ»ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺗﻨـــﻰ‬ ‫ﺑﻮﻳﺴﯘﻧﺪﯗﺭﯗﺵ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺳﯚﺯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﻪﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻗﯘﻧﯘﺷﻰ‪،‬‬ ‫ﭼﯩﺮﻛــﺎۋ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺗﻮﻗﯘﻧﯘﺷــﻰ‪ ،‬ﺩﯨــﻦ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪-‬‬ ‫ﭘﻪﻧﻨﯩﯔ ﺯﯨﺪﺩﯨﻴﻪﺗﻠﯩﺸﯩﺸﻰ‪ ،‬ﺗﻪﺑﯩﻘﯩﯟﺍﺯﻟﯩﻖ ﺗﻮﻗﯘﻧﯘﺷﻠﯩﺮﻯ ھﻪﻗﻘﯩﺪە‬ ‫ﺳﯚﺯﻟﻪﺵ ھﺎﺟﻪﺗﺴﯩﺰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺭﻭﺷﻪﻥ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫‪ -5‬ﺑﺎﺷﻘﯩﻼﺭﺩﯨﻦ ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋﯜﺳﺘﯜﻥ ﺗﯘﺗﯘﺵ‪:‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﭘﯩﻜﺮﯨﻨﯩﯔ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﯨﺴﻰ‪ :‬ﺑﺎﺷﻘﯩﻼﺭﺩﯨﻦ ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋﯜﺳـﺘﯜﻥ‬ ‫ﺗﯘﺗــﯘﺵ ﺗﯘﻳﻐﯘﺳــﯩﺪﯗﺭ‪ .‬ﺑــﯘ ﺧﯩــﻞ ﺗﯘﻳﻐــﯘ ﻏﻪﺭﺑﻠﯩﻜﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﻪﻗﻠﯩﻨــﻰ‬ ‫ﺋﻮﻣﯘﻣﻴﯜﺯﻟﯜﻙ ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﯩﮕﻪﻥ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﺎﺷـﻘﯩﻼﺭﻏﺎ ﻗﺎﺭﯨﻐﺎﻧـﺪﺍ‬ ‫ﺋﯩﺮﻗـــﻰ ﺗﻪﺭەﭘـــﺘﯩﻦ ﺋﻪۋﺯەﻝ‪ ،‬ﻗـــﺎﻥ ﺗﯩﭙـــﻰ ﺗﻪﺭەﭘـــﺘﯩﻦ ﺳـــﯜﺯﯛﻙ ۋە‬ ‫ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ھﺎﻛﯩﻢ ﺑﻮﻟﯘﺵ‪ ،‬ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﻗﯘﻝ ﺑﻮﻟﯘﺵ ﺋﯜﭼـﯜﻥ‬ ‫ﻳﺎﺭﺗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺩەپ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻗﯩﻠﺸﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪18‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﻪﺟﻪﺑﻠﯩﻨﻪﺭﻟﯩﻜـــﻰ‪ ،‬ﺑـــﯘ ﺋﻪﺳـــﯩﺮﻧﯩﯔ ﻛﺎﺗﺘـــﺎ ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩـــﯔ‬ ‫ﻗﺎﺗﺎﺭﯨــــﺪﯨﻦ ﺳــــﺎﻧﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩــــﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ ﺳﺎھﻪﺳــــﯩﺪە ﻧﻮﺑﯩــــﻞ‬ ‫ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﯩﻐـــﺎ ﺋﯩﺮﯨـــﺸﻜﻪﻥ »ﺩﻭﻛﺘـــﯘﺭ‪ /‬ﺋـــﺎﻟﻜﯩﺲ ﻛﺎﺭﯨـــﻞ«‪» :‬ﺋـــﺎﻕ‬ ‫ﺗﻪﻧﻠﯩﻜﻠﻪﺭ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ« ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻳﯘﻗﯩﺮﯨﻘﯩﻼﺭ ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻻھﯩﺪە ﺧﯘﺳﯘﺳﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﻯ‬ ‫ۋە ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻠﯩﺮﯨﺪﯗﺭ‪.‬‬

‫‪19‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺑﻪﺧﺘﺴﯩﺰﻟﯩﻜﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻏﻪﺭﺏ )ﻳﺎۋﺭﯗﭘﺎ( ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯜﻳﯜﻙ ﻣﺎﺩﺩﻯ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺕ‪:‬‬ ‫ﺑﯜﮔــﯜﻧﻜﻰ ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﻳﻪﺗــﻜﻪﻥ ﺑﺎﺳــﻘﯘﭼﻘﺎ ھﯧﭽﻘﺎﻧــﺪﺍﻕ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﻪﺳﯩﺮﻟﻪﺭ ﺑﻮﻳﻰ ﻳﯧﺘﯩﭗ ﺑﺎﻗﻤﯩﻐﺎﻥ‪ .‬ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـﻰ‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ۋە ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﺪﺍ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﭘﻪﻟﻠﯩﮕﻪ ﻳﻪﺗﺘـﻰ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻼﺭ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﻣﺎﻛـﺎﻥ ۋە ۋﺍﻗﺘﻨـﻰ ﻗﯩـﺴﻘﺎﺭﺗﯩﭗ‬ ‫ﺑﯧﺮﯨﺶ‪ ،‬ﺭﺍھﻪﺕ ‪ -‬ﭘﺎﺭﺍﻏﻪﺕ ﺗﯘﺭﻣﯘﺷﻨﻰ ﺗﻮﻟـﯘﻗﻼپ ﺑﯧﺮﯨـﺸﺘﻪ ﺋﺎﻻھﯩـﺪە‬ ‫ﺭﻭﻝ ﺋﻮﻳﻨﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﻠﯩﺮﻯ ﻛﻮﻧﯘﭘﻜﯩﻨﻰ ﺑﯧـﺴﯩﺶ‬ ‫ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ھﻪﻝ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩەﺭﺟﯩـﮕﻪ ﻳﻪﺗﺘـﻰ‪ .‬ﺑﻪﻟﻜـﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻨﻤﯘ‬ ‫ھﺎﻟﻘﯩﭗ ﺩەﺭۋﺍﺯﯨﺪﯨﻦ ﻛﯩﺮﻣﻪﻛﭽـﻰ ﺑﻮﻟـﺴﺎ ﺩەﺭۋﺍﺯﺍ ﺋﺎﭘﺘﯘﻣﺎﺗﯩـﻚ ﺋـﯚﺯﻯ‬ ‫ﺋﯧﭽﯩﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻗـــﻮﻟﯩﻨﻰ ﺟﯜﻣﻪﻛﻨﯩـــﯔ ﺋﺎﺳـــﺘﯩﻐﺎ ﺋﯘﺯﺍﺗـــﺴﺎ ﺳـــﯘ‬ ‫ﺋﯚﺯﻟﯩﻜﯩــﺪﯨﻦ ﻗﯘﻳﯘﻟــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﭘــﯘﺗﯩﻨﻰ ﭘﻪﻟﻪﻣــﭙﻪﻳﮕﻪ ﺋﯜﺳــﺘﯩﮕﻪ ﻗﻮﻳــﺴﺎ‬ ‫ﺋﯜﺳــﺘﯜﻧﻜﻰ ﻗﻪۋەﺗــﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﭼﯩﻘﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩەﺭﺟﯩــﺪە ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ‬ ‫ﻛﻮﻧﯘﭘﻜﺎ ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﺸﺘﯩﻦ ﺑﯩﻬﺎﺟﻪﺕ ﺑﻮﻟﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺋﺎﻟﻪﻡ ﺑﻮﺷـﻠﯘﻗﯩﻐﺎ ﻗﻪﺩەﻡ ﻗﻮﻳـﯘپ‪ ،‬ﺋـﺎﻟﻪﻡ ﻛﯧﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨـﻰ‬ ‫ﺋــﺎﻟﻪﻡ ﺑﻮﺷــﻠﯘﻗﯩﻐﺎ ﻗﻮﻳــﯘپ ﺑﯧﺮەﻟﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭ ﺋــﺎﻱ ﺷــﺎﺭﯨﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﺋﯚﺭﻟﻪپ‪ ،‬ﺋﯘ ﻳﻪﺭﺩﯨﻦ ﺗﺎﺵ ۋە ﺗﻮﭘﯩﻼﺭﻧﻰ ﺋﻪۋﺭﯨﺸﻜﻪ ﺳـﯜﭘﺘﯩﺪە‬ ‫ﺋﯧﻠﯩﭗ ﭼﯜﺷـﯜپ ﺗﻪﺗﻘﯩـﻖ ﻗﯩﻠﻤﺎﻗﺘـﺎ‪ .‬ھـﺎﺯﯨﺮ ﺋـﺎﻟﻪﻡ ﺑﻮﺷـﻠﯘﻗﯩﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﻣﯘﺭﯨﺦ‪ ،‬ﻗﯩﺰﯨﻞ ﻳﯘﻟﺘﯘﺯﻏﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﻳﯩﺮﺍﻕ ﺳـﻪﻳﻴﺎﺭﯨﻠﻪﺭﮔﻪ ﻳﯧﺘﯩـﺸﻜﻪ‬ ‫ﺋﯘﺭﯗﻧﻤﺎﻗﺘﺎ‪.‬‬

‫‪20‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺑــﯘ ﺩەۋﺭﯨﻤﯩــﺰﺩە ﻣــﺎﺩﺩﻯ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻧﻨﯩــﯔ ﻗﻮﻟﻐــﺎ ﻛﻪﻟﺘــﯜﺭﮔﻪﻥ‬ ‫ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﻠﻠﯩﺮﻯ ﻧﺎھﺎﻳﯩﺘﻰ ﺯﻭﺭ‪ .‬ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑﯘ ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻮﻧﺪﺍ ﺑﯩﺮ‬ ‫ﻗﯩـــﺴﻤﻰ ﺑﯩـــﺰﺩﯨﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩـــﺮﻯ ﻳﺎﺷـــﺎپ ﺋـــﯚﺗﻜﻪﻥ ﻛﯩـــﺸﻠﻪﺭﮔﻪ ﺩەپ‬ ‫ﺑﯧﺮﯨﻠﺴﻪ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭ‪ ،‬ﺷﯘ ﻣﻪﻟﯘﻣﺎﺗﻨﻰ ﻳﻪﺗﻜﯜﺯﮔﻪﻥ ﺋـﺎﺩەﻣﻨﻰ ﺳـﺎﺭﺍڭ ﺑﻮﻟـﯘپ‬ ‫ﻗﺎﭘﺘﯘ ﺩەپ ﺋﻪﻳﯩﭙﻠﻪﻳﺘﺘﻰ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯘ ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩـﯔ ﺑـﯘ ﺳـﯚﺯﻯ ﺋﯩﭙـﺎﺩﯨﻠﻪپ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ‪:‬‬ ‫‪‬ﺋﺎﻟﻼھ ﻳﻪﻧﻪ ﺳﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭﻧﯩﻤﯘ ﻳﺎﺭﺗﯩﺪﯗ‪] .‬ﺳـﯜﺭە‬ ‫ﻧﻪھﻞ ‪ – 8‬ﺋﺎﻳﻪﺕ[‬ ‫ﺑﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﻣﯘھﯩﻢ ﺳﻮﺋﺎﻝ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ‪ ،‬ﺋـﯘ ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ‪ :‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻨﻰ‬ ‫ﺋﺎﻱ ﺷﺎﺭﯨﻨﯩﯔ ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﭼﯩﻘﯩﺮﺍﻟﯩﻐﺎﻥ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻐﺎ ﻳﻪﺭ‬ ‫ﺷــــﺎﺭﻯ ﺋﯜﺳــــﺘﯩﺪە ﺑﻪﺧــــﺖ‪ -‬ﺳــــﺎﺋﺎﺩەﺗﻨﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻠﻪﺷــــﺘﯜﺭﯛپ‬ ‫ﺑﯧﺮەﻟﯩﺪﯨﻤﯘ؟‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﻗﺎﺭﯨﺴﺎﻕ‪ ،‬ﺭﯨﺌﺎﻟﻠﯩﻖ‪) :‬ﻳـﺎﻕ( ﺩەپ ﺟـﺎۋﺍﺏ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﯘﻗــﯘﻣﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯧﻴﯩﺘﻘﺎﻧــﺪﺍ‪ ،‬ﭘﻪﻗﻪﺗــﻼ ﻣــﺎﺩﺩﻯ‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻢ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺑﻪﺩﯨﻨﯩﮕﻪ ﺭﺍھﻪﺕ ﻳﺎﺭﺗﯩـﭗ ﺑﯧﺮەﻟﯩـﺪﻯ‪ ،‬ﻣﻪﻧﯩـﯟﻯ‬ ‫ﺭﺍھﯩﺘﯩﻨــــﻰ ﺗﻮﻟــــﯘﻗﻼپ ﺑﯧﺮەﻟﻤﯩــــﺪﻯ‪ .‬ﻣــــﺎﺩﺩﻯ ﺑﺎﻳﺎﺷــــﺎﺗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻠﻪﺷـــــــﺘﯜﺭﯛپ ﺑﻪﺭﺩﻯ‪ ،‬ﻣﻪﻧﯩـــــــﯟﻯ ﺧـــــــﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩﻜﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻠﻪﺷﺘﯜﺭﯛپ ﺑﯧﺮەﻟﻤﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯘﺳﯘﻝ ‪ -‬ﭼﺎﺭە ۋە ﺋﯜﺳﻜﯜﻧﻪ ‪ -‬ﺳﺎﻳﻤﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﺗﻪﻳﻴﺎﺭﻻپ ﺑﯧﺮەﻟﯩـﺪﻯ‪،‬‬ ‫ﻣﻪﻗﺴﻪﺕ ۋە ﻧﯩﺸﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﺗﻪﻳﻴﺎﻻﺭپ ﺑﯧﺮەﻟﻤﯩﺪﻯ‪ .‬ﺷـﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺑـﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﺘﯩﻜــــﻰ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻥ ﺳــــﯩﺮﯨﺘﻘﻰ ﻛﯚﺭﻧﯩــــﺸﻰ ﮔـــــﯜﺯەﻝ‪،‬‬ ‫ﺯﯨﻨﻨﻪﺗﻠﯩﻨﯩــﭗ ﻗﺎﺗﯘﺭﯗﻟﻐــﺎﻥ ﻗﻪﺑــﺮﯨﮕﻪ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ ﺋﯩﭽﻜــﻰ)ﻣﻪﻧﯩــﯟﻯ(‬ ‫ھﺎﻳﺎﺗﻰ ۋەﻳﺮﺍﻧﻪ ھﺎﻟﻪﺗﺘﻪ ﺗﯘﺭﻣﯘﺵ ﻛﻪﭼﯜﺭﺩﻯ‪.‬‬ ‫‪21‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺷــﯘ ﺳــﻪۋەﭘﺘﯩﻦ ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ھﯚﻛــﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﺎﺳــﺘﯩﺪﺍ‬ ‫ﻳﺎﺷﺎۋﺍﺗﻘﺎﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩﻨﯩﺶ‪ ،‬ﻗﺎﻳﻐﯘﺭﯗﺵ‪ ،‬ﺗﯩﺖ ‪ -‬ﺗﯩﺖ‬ ‫ﺑﻮﻟﯘﺵ‪ ،‬ﺟﯩﻠﻪ ﺑﻮﻟﯘﺵ‪ ،‬ﻗﻮﺭﻗﯘﺵ‪ ،‬ﻏﻪﻡ ﻗﯩﻠﯩﺶ‪ ،‬ﺭﻭھﻰ ﻏﯘﺭﺑﻪﺗﭽﯩﻠﯩـﻚ‬ ‫ھــﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩــﺶ‪ ،‬ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﭼﯜﺷﻜﯜﻧﻠﯩــﺸﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻧﻠﯩﻐﯩﻨﻰ‬ ‫ھـــﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ‪ ،‬ھﺎﻳﺎﺗﯩﻨﯩـــﯔ ﻳـــﻮﻗﯩﻼڭ ﻧﻪﺭﺳـــﻪ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨـــﻰ‬ ‫ﺳــــﯩﺰﯨﺶ‪ ،‬ﺑــــﯘ ھﺎﻳﺎﺗﻨﯩــــﯔ ھﯧﭽﻘﺎﻧــــﺪﺍﻕ ﻧﯩــــﺸﺎﻧﻰ‪ ،‬ﻏﺎﻳﯩــــﺴﻰ ۋە‬ ‫ﻣﻪﻧﯩـــــﺴﯩﻨﯩﯔ ﻳﻮﻗﻠﯩﻘﯩـــــﺪﯨﻦ ﺷـــــﯩﻜﺎﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﯟﺍﺗﻘـــــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ‬ ‫ﻛﯚﺭەۋﺍﺗﯩﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻨﻰ ﺋﯩﭽﻜـﻰ ﺗﻪﺭەﭘـﺘﯩﻦ ۋەﻳـﺮﺍﻥ ﻗﯩﻠﯩـﭗ‬ ‫ﺗﺎﺷﻠﯩﻤﺎﻗﺘﺎ‪.‬‬ ‫ﺷــــﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼــــﯜﻥ ﻧﯩــــﺮۋﺍ ﻛﯩــــﺴﻪﻟﻠﯩﻜﻰ ۋە ﭘﯩــــﺴﺨﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪ‬ ‫ﻛﯩﺴﻪﻟﻠﯩﮕﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺩﻭﺧﺘﯘﺭﺧﺎﻧﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺳـﺎﻧﯩﻨﯩﯔ ﻛﯚﭘﯩﻴﯩـﭗ‬ ‫ﻛﯧﺘﯩـــﺸﻰ ﺋﻪﺟﻪﺑﻠﯩﻨﻪﺭﻟﯩـــﻚ ﺋﯩـــﺶ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﺑـــﯘ ﺩﻭﺧﺘﯘﺭﺧـــﺎﻧﯩﻼﺭ‬ ‫ﺷﯘﻧﭽﯩﯟﺍﻻ ﻛﯚپ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﻛﯩـﺴﻪﻟﻠﻪﺭﮔﻪ ﻳﯧﺘﯩـﺸﻤﻪﻳﯟﺍﺗﯩﺪﯗ‪ .‬ﺑﯩـﺮﺍﻕ‬ ‫ﺩﻭﺧﺘﯘﺭﺧــــﺎﻧﯩﻼﺭ ﺑــــﯘ ﺗــــﯜﺭﺩﯨﻜﻰ ﻛﯩــــﺴﻪﻟﻠﻪﺭﮔﻪ ﻧــــﯧﻤﻪ ﻗﯩﻠﯩــــﭗ‬ ‫ﺑﯧﺮەﻟﯩﺴﯘﻥ! ‪.‬‬ ‫ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﺘﯩﻜــﻰ ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭ ﺋﻪﺧﻼﻗــﻰ ﭼﯜﺷــﻜﯜﻧﻠﯜﻙ‪ ،‬ﺭﻭھــﻰ‬ ‫ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩـــﻨﯩﺶ‪ ،‬ﺋﺎﺋﯩﻠﯩﻨﯩـــﯔ ﺑﯘﺯﯗﻟـــﯘﺵ‪ ،‬ﺋﻪﻗﻠـــﻰ ﻛﯩـــﺴﻪﻟﻠﯩﻚ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﻰ ﭘﺎﺭﭼﯩﻠﯩﻨﯩﺶ ۋە ﺟﯩﻨﺎﻳﻰ ﻗﯩﻠﻤﯩـﺸﻼﺭﻧﯩﯔ ﻛﯚﭘﯩﻴﯩـﭗ‬ ‫ﻛﯩﺘﯩﺶ ھﺎﻟﻪﺗﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺩەﺭﯨﺖ ﺋﯧﻴﯩﺘﻤﺎﻗﺘﺎ‪.‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــــﻰ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻐﺎ‪ -‬ﺑﺎﺷــــﻘﯩﻼﺭﻏﺎ ﭼﯧﻜﯩــــﺪﯨﻦ‬ ‫ﺋﺎﺷﻤﺎﺳﻠﯩﻖ ﺷﻪﺭﺗﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ‪ -‬ﺷﻪﺧـﺴﻰ ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩﻜﻨـﻰ ﭼﯧﻜﯩـﺪﯨﻦ‬ ‫ﺋﺎﺷــــﯘﺭﯗپ ﺑﻪﺭﺩﻯ‪ .‬ﺑــــﯘ ھﯧﺴﺎﺑـــﺴﯩﺰ ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩــــﻚ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ‬ ‫ﺗﻪﺑﺌﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﺑﯘﺯﯨﯟەﺗﺘﻰ‪ ،‬ﺋﺎﭼﻜﯚﺯﻟﯜﻛﯩﻨﻰ ﻗﺎﻧﺪﯗﺭﺍﻟﻤﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ‬ ‫‪22‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ھﺎۋﺍﻳﻰ ‪ -‬ھﻪۋﺳﯩﮕﻪ ﺑﯧﺮﯨﻠﮕﻪﻧﭽﻪ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪڭ ﺗﻪﺷـﻨﺎﻟﯩﻘﯩﻤﯘ‬ ‫ﺋﯧﺸﯩﭗ ﺑﺎﺭﺩﻯ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺗﺘـﺎ ﻣـﯘﺗﻠﻪﻕ ﺋﻪﺭﻛﯩــﻨﻠﯩﻜﻜﻪ ﺋﯩـﮕﻪ ﻧﻪﺭﺳـﻪ ﺗﯧﭙﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﻮﻛﻴــﺎﻧﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﭘــﺎﺭﺍﺧﯘﺗﻼﺭ‪ ،‬ﺋــﺎﻟﻪﻡ ﺑﻮﺷــﻠﯘﻗﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋــﺎﻳﺮﯗﭘﯩﻼﻧﻼﺭﻣﯘ‬ ‫ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﮔﻠﯩــﻚ ﻳﻮﻟﯩــﺪﺍ ﻣﺎﯕﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧــﮕﻪﻥ ﺩﺍﺋﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ‬ ‫ﺋﯧﯩــﺸﯩﭗ ﻛﻪﺗــﺴﻪ‪ ،‬ﺋــﺎﻗﯩﯟﯦﺘﯩﻨﻰ ﺋــﻮﻳﻼپ ﻳﻪﺗﻜﯩﻠــﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﻛﯩﺮﺯﯨﺴﻼﺭ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﭼﯩﻘﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻳـﺎﻟﻐﯘﺯ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻐﯩﻼ ﺯﯨﻴـﺎﻥ ﻛﻪﻟﺘـﯜﺭﯛپ ﺗﻮﺧﺘـﺎپ‬ ‫ﻗﺎﻟﻤﺎﻱ‪ ،‬ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﯘھﯩﺘﻘﯩﻤﯘ ﺯﯨﻴـﺎﻥ ﻛﻪﻟﺘـﯜﺭﺩﻯ‪ .‬ﺯﺍۋﯗﺗﻼﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺗﯜﺗﯜﻧﻠﯩﺮﻯ‪ ،‬ﻛﯧﺮەﻛﺴﯩﺰ ﻗﺎﻟـﺪﯗﻗﻠﯩﺮﻯ‪ ،‬ﻳﻮﺭﺍﻧﯩﻴﯘﻣﻨﯩـﯔ ﺗﻪﺳـﯩﺮﻯ ۋە‬ ‫ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﻗﺎﻟـــﺪﯗﻗﻰ ﺋﯚﺳـــﯜﻣﻠﯜﻙ ۋە ھﺎﻳﯟﺍﻧﻼﺭﻏـــﺎ ﺧﯩﻤﯩﯟﯦﻴﯩﻠﯩـــﻚ‬ ‫ﺩﻭﺭﯨﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺋﺎﺭﻟﯩــﺸﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩــﺸﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻣــﯘھﯩﺘﻨﻰ ﺑﯘﻟﻐﯩــﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺳﯩﺮﯨﺖ ﺳﻪﻟﺒﻰ ﺋﯩﺮﺳﯩﻴﻪﺕ ﺋﺎﻻﻣﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﻛﯚﭘﻪﻳـﺪﻯ‪ .‬ﺑـﯘ‬ ‫ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﻠﻪﺭ ﻏﺎﻟﺠﯩﺮ ﻛـﺎﻻ ﻛﯧـﺴﯩﻠﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎﻳﻘﯩﻠﯩـﺸﻰ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻦ‬ ‫ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺋﯩـﺸﻼﺭﺩﺍ ﺋﯧﻨﯩـﻖ ﻛﯚﺭﯛﻧﯜﺷـﻜﻪ ﺑﺎﺷـﻠﯩﺪﻯ‪ .‬ﻛﯩﻠﻪﭼﻪﻛـﺘﻪ ﻳـﯜﺯ‬ ‫ﺑﯧﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﺗﻪﺳﻪۋۋﯗﺭ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﻮﻟﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ!‬ ‫ﻣﺎﻧــﺎ ﺑــﯘﻻﺭ‪ -‬ﺧــﯘﺩﺩﻯ ﺳــﻮﺭﺍﻗﻘﺎ ﺗﺎﺭﺗﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﻼھــﺪەﻙ ‪-‬‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ۋە ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﯩﺪﯨﻜﻰ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋـﯚﺯﻯ ﺧﺎﻟﯩﻐـﺎﻧﭽﻪ ﺋﯩـﺶ‬ ‫ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﺎﺭﺳﺎ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﭼﯩﻘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﻪﺑﺌﻰ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﻠﻪﺭﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻥ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺑﯜﻳـــﯜﻙ ﺑﯩـــﺮ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﯩﻨﯩـــﯔ ﻣﻪﺧﻠﯘﻗﯩـــﺪﯗﺭ‪،‬‬ ‫ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯘ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﯩﻨﯩﯔ ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺗﺘﯩﻜﻰ ﻧﯩﺰﺍﻣﯩﻐﺎ ۋە ﺷﻪﺭﺋﻰ‬ ‫ﻗﺎﻧﯘﻧﯩﻐــﺎ ﺑﻮﻳــﺴﯘﻧﯘپ ﻣﯧﯖﯩــﺸﻰ ﻻﺯﯨــﻢ‪ .‬ﺷ ـﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧــﺪﺍ ﻳﺎﺧــﺸﻰ‬ ‫ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـــﮕﻪ ﺋﯧﺮﯨـــﺸﻪﻟﻪﻳﺪﯗ ۋە ﺋـــﯚﺯﯨﻨﻰ ھـــﺎﻻﻛﻪﺗﺘﯩﻦ ﻗﯘﺗﻘـــﯘﺯﯗپ‬ ‫ﻗﺎﻻﻻﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪23‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺟﺎﭘﺎ ‪ -‬ﻣﯘﺷﻪﻗﻘﻪﺗﻨﯩﯔ ﺳﯩﺮﻯ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑـــــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﺘﯩﻜـــــﻰ ﺋﯩﻨـــــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻘـــــﺎ‬ ‫ﺋﯘﭼﺮﺍﺷﺘﯩﻜﻰ ﺑﯩﺮﺩﯨﻦ ﺑﯩﺮ ﺳﯩﺮﻯ؛ ﺑﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﺎﻟﻼھﻨﻰ ﺋﯘﻧﺘﯘپ‬ ‫ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺭﻭھﺴﯩﺰ ﺑﻪﺩەﻥ ﺑﻮﻟﯘپ ﻳﺎﺷﯩﻐﺎﻥ ﻳﺎﻛﻰ ﭼﯜﻣﯜﻟﯩﻨﯩـﯔ ﺭﻭھـﻰ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭘﯩﻠﻨﯩﯔ ﺑﻪﺩﯨﻨﻰ ﺑﻮﻟﯘپ ﻳﺎﺷﯩﻐﺎﻥ‪.‬‬ ‫ھﯩﻨﺪﯨﺴﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﭼﻮڭ ﺷﺎﺋﯩﺮﻯ »ﺗﺎﮔﻮﺭ« ﻏﻪﺭﺏ ﭘﻪﻳﻼﺳـﻮﭘﯩﻨﯩﯔ‬ ‫ﺑﯧﺮﺳــﯩﮕﻪ‪» :‬ﺗــﻮﻏﺮﺍ‪ ،‬ﺳــﯩﻠﻪﺭ ﻗﯘﺷــﻼﺭﻏﺎ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ ھــﺎۋﺍﺩﺍ ﺋﻪﺭﻛﯩــﻦ‬ ‫ﺋﯘﭼﺎﻟﯩﺪﯨﯖﻼﺭ‪ ،‬ﺑﯧﻠﯩﻘﻘﺎ ﺋﻮﺧـﺸﺎﺵ ﺩﯦﯖﯩﺰﻏـﺎ ﭼﯚﻛﻪﻟﯩـﺪﯨﯖﻼﺭ‪ ،‬ﺑﯩـﺮﺍﻕ‬ ‫ﺳــﯩﻠﻪﺭ ﺯﯦﻤﯩﻨــﺪﺍ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻐﺎ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ ﻳﺎﺧـﺸﻰ ﻳﺎﺷــﯩﻴﺎﻟﻤﯩﺪﯨﯖﻼﺭ«‬ ‫ﺩﯦﮕﻪﻥ‪.‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﻣﯘﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯘﺭﻟﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻤــﯘ ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﺘﯩﻜــﻰ‪،‬‬ ‫ﻣﻪﻧﯩﯟﻯ ﺑﻮﺷـﻠﯘﻗﺘﯩﻦ ﺷـﯩﻜﺎﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﯟﺍﺗﻘـﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﻪﻟﻜـﻰ ﺗﯧﺨـﻰ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻨـــــﺴﺎﻧﻨﻰ ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩﻨﯩـــــﺸﺘﯩﻦ ﺋـــــﺎﺭﺍﻡ ﺗﺎﭘﺘﯘﺭﺍﻟﻤﺎﻳـــــﺪﯨﻐﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﻗﻮﺭﻗﯘﻧﭽﯩﺪﯨﻦ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻡ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﭙﻪﺭەﺱ ﺋﯘ ﻣﺎﺩﺩﻯ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗــــــﺘﻪ ﺋــــــﯘﺯﯗﻥ ﺩﺍۋﺍﻣﻠﯩﺸﯩــــــﺸﺘﯩﻦ ﺋﺎﮔﺎﯕﻼﻧــــــﺪﯗﺭﯗپ‪،‬‬ ‫ﺋﺎﮔﺎھﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺵ ﻗﻮﯕﻐﯘﺭﻗﯩﻨﻰ ﭼﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭەۋﺍﺗﯩﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ‪ ،‬ﭘﯩﻜﺮ ۋە ﺋﻪﺩەﺑﯩﻴﺎﺕ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﺎﮔﺎھﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺷﻠﯩﺮﻯ‬

‫ﺋــــــــﺎﻟﯩﻤﻼﺭ‪ ،‬ﭘﻪﻳﻼﺳــــــــﻮﭘﻼﺭ‪ ،‬ﺋﯘﺳــــــــﺘﺎﺯﻻﺭ‪ ،‬ﺋﻪﺩﯨــــــــﭙﻠﻪﺭ ۋە‬ ‫ﺳﯩﻴﺎﺳـــﯩﻴﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻏﻪﺭﺑﻨﯩـــﯔ ﻣـــﺎﺩﺩﻯ ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺕ ۋە ﺳـــﺎﻧﺎﺋﻪﺕ‬ ‫ﺳــــﺎﻳﻤﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻏﻪﺭﯨــــﻖ ﺑﻮﻟــــﯘپ ﻛﯧﺘﯩــــﺸﻨﯩﯔ ﺋﺎﻗﯩﯟﯦﺘﯩــــﺪﯨﻦ‬ ‫ﺋﺎﮔﺎھﻼﻧﺪﯗﺭﯗپ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺳﯚﺯﻟﯩﺮﻯ ﺋﺎﺭﻗﯩﻤﯘ ‪ -‬ﺋﺎﺭﻗﺎ ﺑﻮﻟﻤﺎﻗﺘﺎ ‪.‬‬ ‫‪24‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨﺪﯨﻦ »ﻧﻮﺑﯩﻞ« ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﯩﻐﺎ ﺋﯧﺮﯨـﺸﻜﻪﻥ ﺗﻪﺑﺌـﻰ ‪-‬‬ ‫ﭘﻪﻥ ﺋـــﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﻯ »ﺋـــﺎﻟﻜﯩﺲ ﻛﺎﺭﯨـــﻞ ۋە ﺭﯨﻴﻨـــﻰ ﺩﻭﺑـــﻮ« ﻻﺭﻧﯩـــﯔ‬ ‫ﺋﺎﮔﺎھﻼﻧﺪﯗﺭﯗﺷﻠﯩﺮﻯ‪ ،‬ﺑﯩـﺮ ﺋـﺎﺯﺩﯨﻦ ﻛﯧـﻴﯩﻦ ﺑﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺳـﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ‬ ‫ﻧﻪﻗﻠﻰ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯨﻤﯩﺰ ‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻠﯩﻖ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﭘﻪﻳﻼﺳﻮپ »ﺟﻮﻥ ﺩﯨﻴﯘ« ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩەﻳﺪﯗ‪:‬‬ ‫»ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻧﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﻜﻪ ﻛﻪﻟـﮕﻪﻥ ﺋﻪﺧﻼﻗـﻰ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨـﻰ‬ ‫ﭘــﺎﺭﭼﯩﻼپ ﺗﺎﺷﻼﺷــﻘﺎ ﺭﯗﺧــﺴﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ۋە ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪-‬ﭘﻪﻧﻨﯩــﯔ‬ ‫ﺋﻪﺧﻼﻗﻰ ﻗﯩﻤﻤﯩـﺘﯩﮕﻪ ﺋﯩـﺸﻪﻧﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﺋـﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋـﯚﺯﻯ‬ ‫ۋەﻳـــﺮﺍﻥ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ ﺗﺎﺷـــﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﺘـــﯘﺭ« ]ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﻧﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍڭ![‬ ‫ﺋﻪﻧﮕﯩﻠﯩﻴﻪﻟﯩــــﻚ ھــــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺯﺍﻣــــﺎﻥ ﻣﻪﺷــــﻬﯘﺭ ﺗﺎﺭﯨﺨــــﺸﯘﻧﺎﺱ‬ ‫ﭘﻪﻳﻼﺳــﻮپ »ﺗــﻮﻳﯩﻨﺒﻰ« ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩﯦــﮕﻪﻥ‪ ،‬ﺋــﯘﻧﻰ ﺋـــﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻠﯩﻖ‬ ‫ﻳﺎﺯﻏﯘﭼﻰ »ﻛﻮﻟﻰ ۋﻭﻟﺴﯘﻥ« ﻧﻪﻗﻠﻰ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﮔﻪﻥ‪» :‬ﺳﺎﻧﺎﺋﻪﺕ ﭘﻪﻧﻠﯩﺮﻯ‬ ‫ﻗﯘﺭﺑــﺎﻥ ﺑﻮﻟﻐــﯘﭼﯩﻼﺭﻧﻰ ﺋﺎﻟــﺪﺍپ ﻛﻪﺗﺘــﻰ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋــﯚﺯﻯ‬ ‫ﻛــــﻮﻧﺘﺮﻭﻝ ﻗﯩﻠﯩــــﺸﺘﯩﻦ ﭼﯩﻘﯩﺮﯨــــﭗ ﺗﺎﺷــــﻠﯩﺪﻯ‪ .‬ﺳــــﺎﻧﺎﺋﻪﺗﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﺎﻟﺪﯨﺸﯩﻐﺎ ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﭗ‪ ،‬ﺭﻭھﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺳـﯧﺘﯟﯨﺘﯩﭗ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩﻐـﺎ«‬ ‫ﻛﻨﻮ‪ ،‬ﺭﺍﺩﯨﻴـﻮﻻﺭ« ﻧـﻰ ﺋﺎﻟﻤﺎﺷـﺘﯘﺭﺩﻯ‪ .‬ﺑـﯘ »ﻳﯧﯖـﻰ ﺳـﻮﺩﺍ« ﻛﻪﻟﺘـﯜﺭﯛپ‬ ‫ﭼﯩﻘﺎﺭﻏﺎﻥ ﺑﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺴﯩﺪە ﺭﻭھﻰ ﻧـﺎﻣﺮﺍﺗﻠﯩﻖ ﭘﻪﻳـﺪﺍ‬ ‫ﺑﻮﻟﯩـــــﺪﻯ‪» .‬ﺋـــــﺎﭘﻼﺗﯘﻥ« ﺭﻭھـــــﻰ ﻧـــــﺎﻣﺮﺍﺗﻠﯩﻘﻨﻰ »ﭼﻮﺷـــــﻘﯩﻼﺭ‬ ‫ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﯩﺘـــﻰ« ﺩەپ ﺳـــﯜﭘﻪﺗﻠﯩﮕﻪﻥ ﺑﻮﻟـــﺴﺎ‪» ،‬ﺩﻭﺱ ھﯩﻜـــﺴﯩﻠﻰ«‪،‬‬ ‫»ﻳﯧﯖﻰ ﭘﺎﻗﯩﺮﺍﻕ ﺋﺎﻟﻪﻡ« ﺩەپ ﺳﯜﭘﻪﺗﻠﯩﮕﻪﻥ‪.‬‬ ‫ﺗــﻮﻳﯩﻨﺒﻰ ﺳــﯚﺯﯨﻨﻰ ﺩﺍۋﺍﻣﻼﺷــﺘﯘﺭﯗپ‪» :‬ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩــﺮﻯ ﻣــﺎﺩﺩﻯ‬ ‫ﺑــﺎﻳﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺩﯨﻨﻐــﺎ ﻳــﯚﺗﻜﻪﻟﻤﯩﮕﯩﭽﻪ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﻧﻪﺗﯩــﺠﻪ ﺗﺎﭘﺎﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ«‬ ‫‪25‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺩﯦﮕﻪﻥ‪] .‬ﻟﯩﻜﻮﻟﯩﻦ ۋﻭﻟﺴﯘﻧﻨﯩﯔ »ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩـﯔ ﺯﺍۋﺍﻝ ﺗﯧﭙﯩـﺸﻰ«‬ ‫ﻧﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍڭ![‬ ‫ﺋــﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻠﯩﻖ ﻣﻪﺷــﻬﯘﺭ ﺋﻪﺩﯨــﭗ »ﺟــﻮﻥ ﺷــﯩﺘﺎﻳﻨﯩﻚ« ﺩﻭﺳــﺘﻰ‬ ‫»ﺋﯩــﺪﻻﻱ ﺋﯩــﺴﺘﯩﻔﯩﻨﯘﻥ« ﻏــﺎ ﻳﺎﺯﻏــﺎﻥ ﺧﯧﺘﯩــﺪە‪» :‬ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻨﯩــﯔ‬ ‫ﻣﯜﺷﻜﯜﻟﯩـــﺴﻰ)ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘـــﻰ( ﺑـــﺎﻳﻠﯩﻘﺘﯘﺭ‪ .‬ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩـــﺪﺍ ﻛـــﯚپ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭ ﺑﺎﺭ‪ ،‬ﺑﯩـﺮﺍﻕ ﻳﯧﺘﻪﺭﻟﯩـﻚ ﺭﻭھـﻰ ﻣﻪﺳـﺌﯘﻟﯩﻴﻪﺕ ﻳـﻮﻕ‪ .‬ﺑﯩـﺰ‬ ‫ﺋﻪﻗﻠـــﻰ‪ -‬ھﯘﺷـــﺸﯩﻤﯩﺰﻧﻰ ﺗﺎﭘﻘﯩـــﺪەﻙ ﺩەﺭﺟﯩـــﺪە ﺳﯩﻠﻜﯩﻨﯩـــﺸﻜﻪ‬ ‫ﻣﻮھﺘــﺎﺝ‪ ،‬ﺑﯩــﺰ ﺗﻪﺑﯩــﺌﻪﺕ ﺋﯜﺳــﺘﯩﺪﯨﻦ ﻏﻪﻟــﺒﻪ ﻗﯩﻼﻟﯩــﺪﯗﻕ‪ ،‬ﺑﯩــﺮﺍﻕ‬ ‫ﻧﻪﭘﺴﯩﻤﯩﺰ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪﯨﻦ ﻏﻪﻟﺒﻪ ﻗﯩﻼﻟﻤﯩﺪﯗﻕ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ‪.‬‬ ‫ﮔﯩﺮﻣـــﺎﻧﯩﻴﻪ ﺷـــﺎﺋﯩﺮﻯ »ﺑﯩﺮﻭﺷـــﯩﺮﺕ« ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﻨﯩـــﯔ‬ ‫ﺳﺎﻳﯩﺴﯩﺪﺍ ﺋﯚﺳﯜپ ﻳﯧﺘﯩﻠﮕﻪﻥ ﻳﯧﯖﻰ ﺋﻪۋﻻﺩﻧﯩﯔ ﺗﯩﺮﺍﮔﯩﺪﯨﺴﯩﻨﻰ ﺑـﯘ‬ ‫ﺳﯚﺯﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﯩﮕﻪﻥ‪» :‬ﺑﯩـﺰ ﺋﯚﺯﺋـﺎﺭﺍ ھﯧﭽﻘﺎﻧـﺪﺍﻕ ﺋﺎﻻﻗﯩـﺴﻰ‪،‬‬ ‫ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﯨﺘﻰ ﻳﻮﻕ ﺋﻪۋﻻﺩﻻﺭ‪ .‬ﺑﯩـﺰ ﺩﯨﻨـﺴﯩﺰ ۋە ﺭﺍھﻪﺗـﺴﯩﺰ ﺗﯘﺭﻣﯘﺷـﺘﺎ؛‬ ‫ﻗﻮﻳﺎﺷــــﯩﻤﯩﺰ ﺗــــﺎﺭ‪ ،‬ﻣــــﯘھﻪﺑﺒﯩﺘﯩﻤﯩﺰ ۋەھــــﺸﯩﻲ‪ ،‬ﻳﺎﺷــــﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ‬ ‫ﺋﯩﺮﺍﺩﯨﺴﯩﺰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﻪۋﻻﺩﻻﺭ‪ ،‬ﺑﯩـﺰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩـﺴﯩﺰ‪ ،‬ﭼﻪﻛﻠﯩﻤﯩـﺴﯩﺰ‬ ‫ۋە ھﯩﻤﺎﻳﯩﺴﯩﺰ ﺋﻪۋﻻﺩﻻﺭﺩﯗﺭﻣﯩﺰ«‪.‬‬ ‫ﻓﯩﺮﺍﻧــﺴﯩﻴﻪﻟﯩﻚ ﭘﻪﻳﻼﺳــﻮپ »ﺟــﺎﺭﯗﺩﻯ« ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨــﻰ‬ ‫ﺗﻪﻧﻘﯩﺪ ﻗﯩﻠﯩﭗ‪» ،‬ﺋﯘﻧﻰ ﭘﯩﺮﺋﻪۋﯨﻦ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩـﺪﻯ‪ .‬ﻏﻪﺭﺏ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩــﺪە ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺑــﺎﺭ‪ ،‬ھﯩﻜــﻤﻪﺕ ﻳــﻮﻕ‪ ،‬ﺋــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ‬ ‫ﺋﯜﺳـــﻜﯜﻧﻪ ‪ -‬ﺳـــﺎﻳﻤﺎﻧﻐﺎ ﺋﻪھﻤﯩـــﻴﻪﺕ ﺑﻪﺭﺩﻯ‪ ،‬ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻐﺎ ﻛﯚﯕـــﯜﻝ‬ ‫ﺑﯚﻟﻤﯩﺪﻯ‪ .‬ﺑﻮﻟﯘﭘﻤﯘ ﺋﺎﻟﻼھﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﻰ ﻧﯩﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩﻐﺎ »ﺑﺎﺯﺍﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﯩﻨﻰ« ﺋﺎﺳﺎﺱ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺩﻭﻟﻼﺭﻧﻰ ﺋﯩﻼھ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺷـﯘﻧﺪﺍﻕ« ]ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜـﺎ ﭼﯜﺷﻜﯜﻧﻠﯜﺷﯜﺷـﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﺎۋﺍﻧﮕﺎﺭﺗﯩﺪﯗﺭ[ ﻧﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﻘﺎ ﻗﺎﺭﺍڭ!‬ ‫‪26‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑــﯘ ﺗﻪﺭەﭘــﻜﻪ ﻛﯚﯕــﯜﻝ ﺑــﯚﻟﮕﻪﻥ ﺳﯩﻴﺎﺳــﯩﻴﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨــﺪﯨﻦ‪،‬‬ ‫»ﺋﯩﻴﺰﯨﻨﻬﺎۋﯨﺮ« ﺩەۋﯨﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺗﺎﺷﻘﻰ ﺋﯩﺸﻼﺭ‬ ‫ﻣﯩﻨﯩﺴﺘﯩﺮﻯ »ﺋﯘﺭﯗﺵ ۋە ﺗﯩﻨﯩﭽﻠﯩﻖ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻛﯩﺘﺎﺑﻨﯩﯔ ﺋﺎﭘﺘﻮﺭﻯ‬ ‫»ﺩﺍﻻﺱ« ﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋـــﯘ ﻛﯩﺘﺎﺑﯩﻨﯩـــﯔ »ﺭﻭھـــﻰ ھـــﺎﺟﯩﺘﯩﻤﯩﺰ« ﻧـــﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﺑﺎﺑﯩـــﺪﺍ‬ ‫ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﺎ ﻣﻮھﺘﺎﺝ ﺑﻮﻟﯘۋﺍﺗﻘﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﺎﻳـﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ‬ ‫ﺩﯦﮕﻪﻥ‪» :‬ﺑﯘ ﻣﻪﺳﯩﻠﻪ ﻣﺎﺩﺩﻯ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺗﺎﻗﺎﻟﻤﺎﻳـﺪﯗ‪ ،‬ﺑﯩـﺰﺩە ﺋـﺎﻟﻪﻡ‬ ‫ﺑــﻮﻳﯩﭽﻪ ﻣــﺎﺩﺩﻯ ﺋﻪﺷــﻴﺎﻻﺭﺩﯨﻦ ﺋﻪڭ ﻛــﯚپ ﻣﻪھــﺴﯘﻻﺕ ﺑــﺎﺭ‪ ،‬ﺑﯩــﺰﮔﻪ‬ ‫ﻛﻪﻣﭽﯩﻞ ﺑﻮﻟﯘۋﺍﺗﻘﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ۋە ﺗـﻮﻏﺮﺍ ﺋﻪﻗﯩﺪﯨـﺪﯗﺭ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩـﺪە‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﺎ ﺑﯩﺰﺩە ﺑﺎﺭ ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭ ﺋﺎﺯ ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﺎﻟﯩﺪﯗ‪ .‬ﺑﯘ ﻛﻪﻣﭽﯩﻠﻠﯩﻜﻨـﻰ‬ ‫ﻳــــﯘﻗﯩﺮﻯ ﻣﺎھﺎﺭەﺗﻠﯩــــﻚ ﺳﯩﻴﺎﺳــــﯩﻴﯘﻧﻼﺭ‪ ،‬ﺯﯨــــﺮەﻙ ﺩﯨﭙﻠﯘﻣــــﺎﺕ‬ ‫ﺧﺎﺩﯨﻤﻠﯩﺮﻯ‪ ،‬ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻠﯩﻚ ﺋـﺎﻟﯩﻤﻼﺭ ﻳـﺎﻛﻰ ﺑﺎﺷـﻘﯘﺭﯗﻟﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋـﺎﺗﯘﻡ‬ ‫ﺑﻮﻣﺒﯩﻼﺭ ﺗﻮﻟﯘﻗﻼپ ﺑﯧﺮەﻟﻤﻪﻳﺪﯗ«‪.‬‬ ‫ﺯﯗﯕﺘــﯘڭ »ۋﻭﻟــﺴﯘﻥ« ﺋﯚﻟــﯜپ ﻛﯧﺘﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩــﺮﻯ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ‬ ‫ﺩەپ ﻳﺎﺯﻏــﺎﻥ‪» :‬ﺑﯩﺰﻧﯩــﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻤﯩــﺰ ﺭﻭھــﺎﻧﯩﻴﺘﯩﻨﻰ ﻗــﺎﻳﺘﯘﺭﯗپ‬ ‫ﺋﻪﻛﻪﻟﻤﯩﺴﻪ‪ ،‬ﻣﺎﺩﺩﻯ ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩﻦ ﺋﯘﺯﯗﻥ ﺩﺍۋﺍﻣﻠﯩﺸﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ«‪.‬‬ ‫ﺑﯜﮔـــﯜﻧﻜﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗـــﺘﻪ ﺋﯩﻠﯩـــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻧﻨﯩـــﯔ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ‬ ‫ﺑﻪﺧﺘﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻘﻰ‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻢ‪-‬ﭘﻪﻧﻨﯩﯔ ﺋﻪھﻤﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩﻞ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺯﯙﺭﯛﺭﻟﯩﻜﯩﮕﻪ‬ ‫ﺋﯩﺸﻪﻧــﺴﻪﻛﻤﯘ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩــﻞ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ھﻪﻣــﻤﻪ ﻧﻪﺭﺳــﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪،‬‬ ‫ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ھﺎﻳﺎﺗﺘﯩﻜﻰ ھﻪﻣﻤﻪ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺩەﻳﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﻠﻨﯩﯔ ﺋﯧﺸﯩﭗ ﻛﯧﺘﻪﻟﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﭼﻪﻛﻠﯩﻤﯩﺴﻰ ﺑﺎﺭ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩـﻢ‬ ‫ ﭘﻪﻧﻨﯩﯖﻤــــﯘ ﺋﯧــــﺸﯩﭗ ﻛﯧﺘﻪﻟﻤﻪﻳــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﭼﻪﻛﻠﯩﻤﯩــــﺴﻰ ﺑــــﺎﺭ‪.‬‬‫ۋﯗﺟﯘﺩﯨﻴﻪﺗﻨﻰ ﭼﯜﺷﻪﻧﺪﯛﺭﯛﺵ )ﺩﯗﻧﻴﺎﻏﺎ ﻧﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﻠﯩﻜـﻰ(‪،‬‬ ‫‪27‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ھﺎﻳﺎﺗﻨﯩﯔ ﻏﺎﻳﯩﺴﻰ‪ ،‬ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺗﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷﻠﯩﻨﯩـﺸﻰ ۋە ﺋﺎﻳﺎﻏﯩﻠﯩﺸﯩـﺸﻰ‪،‬‬ ‫ﺋﯚﻟـــﯜﻡ ۋە ھﺎﻳـــﺎﺕ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩـــﺴﻰ ۋە ﺷـــﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﺎﻻﻗﯩـــﺪﺍﺭ ﭼـــﻮڭ‬ ‫ۋﯗﺟــﯘﺩﯨﻴﻪﺕ ﻣﻪﺳــﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﻪﻗﯩــﻞ ﺋــﯚﺯﻯ ﻳــﺎﻟﻐﯘﺯ ھــﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩــﭗ‬ ‫ﻛﯧﺘﻪﻟﻤﻪﻳـــﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩﻤﻤـــﯘ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــﺎ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـــﯔ ھﯚﻛـــﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ‬ ‫ﺳــــﻮﺯﺍﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﭼــــﯜﻧﻜﻰ ﺋﯩﻠﻤﻨﯩــــﯔ ھﯚﻛــــﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩﻘﻰ ﻣــــﺎﺩﺩﻯ ۋە‬ ‫ﺗﻪﺟﯩﺮﺑﯩﮕﻪ ﺑﻮﻳﺴﯘﻧﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺧﺎﺱ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺩﯗﻧﻴﺎﻏـــﺎ ﻛﯩﻠﯩـــﺸﻰ‪ ،‬ﺑـــﯘ ﺩﯗﻧﻴـــﺎﺩﯨﻜﻰ ﻏﺎﻳﯩـــﺴﻰ‪،‬‬ ‫ﺯﯦﻤﯩﻨــﺪﯨﻜﻰ ۋەﺯﯨﭙﯩــﺴﻰ‪ ،‬ﻛﺎﺋﯩﻨــﺎﺕ ۋە ھﺎﻳــﺎﺕ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‪ ،‬ﻛﺎﺋﯩﻨــﺎﺕ ۋە‬ ‫ھﺎﻳــﺎﺗﻠﯩﻘﻨﻰ ﻳــﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋﺎﻻﻗﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩــﻠﻪﺵ‬ ‫ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﻪﻗﯩﻞ ۋە ﺋﯩﻠﯩﻤﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـﻘﺎ ﻣﻪﺭﯨـﭙﻪﺕ ﻣﻪﻧﺒﻪﺳـﻰ ﻻﺯﯨـﻢ‪ .‬ﺑـﯘ‬ ‫ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺕ ﻣﻪﻧﺒﻪﺳﻰ ﺋﯩﻼھﯩﻲ ۋەھﻴﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﺋﯘﻧﻰ‬ ‫ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﺷــﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷــﻘﺎ ﻳــﻮﻝ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﺎﻟﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺧﯩﻠﻤــﯘ ‪-‬ﺧﯩــﻞ ﺩەۋﺭﯨــﻠﻪﺭﺩە ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭ ﺑﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﺋﯘﺭﯗﻧــﯘپ ﺑﺎﻗﻘــﺎﻥ‬ ‫ﺑﻮﻟــﺴﯩﻤﯘ ﺳــﺎﻏﻼﻡ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩــﮕﻪ ﻳﯩــﺘﻪﻟﻤﯩﮕﻪﻥ‪ .‬ﺳــﺎﻏﻼﻡ ۋەھــﻴﯩﮕﻪ‬ ‫ﺗﺎﻳﺎﻧﻐﺎﻥ ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯﻯ ﺑﯩﺮﺩﯨﻦ ﺑﯩﺮ ﺋﯩﺸﻪﻧﭽﯩﻠﯩﻚ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻤﺎﻥ ﭼﻮڭ ۋﯗﺟﯘﺩﯨﻴﻪﺕ ﻣﻪﺳﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺷﻪﺭھﯩﻠﻪپ ﺑﯩﺮەﻟﻪﻳﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﻰ ﺋﻪﺯەﻟﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﭼﻮڭ ۋﯗﺟﯘﺩﯨﻴﻪﺗﻜﻪ ﺑﺎﻏﻠﯩﻴﺎﻻﻳـﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯩﻤـﺎﻥ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ھﺎﻳﺎﺗﯩﻐﺎ ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺕ‪ ،‬ﻏﺎﻳﻪ ۋە ۋەﺯﯨﭙﻪ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪپ ﺑﯩﺮﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﺷــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺋﯩﻠﯩﻤﻨــﻰ ﺑﯘﺭﯗﻟــﯘپ ﻛﯩﺘﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺳــﺎﻗﻼﻳﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﺋﯘﻧﻰ ﻳﺎﻣﺎﻥ ﻳﻮﻟﻼﺭﻏﺎ ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﺸﺘﯩﻦ ﺗﻮﺳﺎپ ﻗﺎﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩـــﯔ ﺳﺎﻳﯩـــﺴﻰ ﺋﺎﺳـــﺘﯩﺪﺍ ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩـــﯔ‬ ‫ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻤﯩــﺴﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﯘﺭﻏــﺎﻥ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ ﭘــﺎﺭﻻﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ‬ ‫ﺗﯩﻜﻠﯩﻴﻪﻟﻪﻳـــﺪﯗ ۋە ﮔﯜﻟﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯨـــﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘـــﻰ ۋە‬ ‫ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﺑﻪﺧﺘﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯩﺸﻠﻪﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪28‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻳﺎۋﺭﯗﭘﺎﺩﯨﻜﻰ ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪ -‬ﭼﯩﺮﻛـﺎۋ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋـﯘﺯﯗﻥ ﺗـﺎﺭﯨﺨﻰ‬ ‫ﺯﯨﺪﺩﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻰ ﺗﯜﭘﻪﻳﻠﯩﺪﯨﻦ‪-‬ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩﯔ ھﯩﺪﺍﻳﯩﺘﯩﺪﯨﻦ‬ ‫ﻳﯩﺮﺍﻕ‪ ،‬ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﻻﻗﯩﺴﻰ ﺋﯜﺯﯛﻙ ﺗﯘﺭﻏﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼـﯜﻥ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩـﯔ‬ ‫ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـــﺴﺪە ھﻪﺭ ۋﺍﻗـــﺖ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺗﻪھـــﺪﯨﺖ ﺳـــﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ‬ ‫ﺧﯩﻤﯩﻴﻠﯩـــﻚ‪ ،‬ﺑﯩﺌﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻠﯩـــﻚ ﻗـــﯘﺭﺍﻟﻼﺭ‪ ،‬ﻗﯩﺮﻏـــﯘﭼﻰ ۋە ۋەﻳـــﺮﺍﻥ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﻰ ﻗﯘﺭﺍﻟﻼﺭ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﺑﻮﻟﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯩــﺴﻼﻣﻨﯩﯔ ﺋــﺎﭼﻘﯘﭼﻰ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ۋە ﭼﯜﺷــﻪﻧﭽﻪ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺑﻮﻟــﺴﺎ‪،‬‬ ‫ﺋﯩـــــﺴﻼﻣﻨﯩﯔ ﺟﻪۋھﯩـــــﺮﻯ ﺋﯩﻤﺎﻧـــــﺪﯗﺭ‪ ،‬ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩـــــﯔ ﺟﻪۋھﻪﺭﻯ‬ ‫ﺗﻪۋھﯩﺪﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺑـــﯘ ﺋﻪﺳـــﯩﺮﺩە ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻼﺭ ﻧـــﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺑﻪﺧﺘـــﺴﯩﺰﻟﯩﻜﯩﺪﯨﻦ‬ ‫ﺷـــﯩﻜﺎﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ‪ ،‬ھﺎﻳﺎﺗﻨﯩـــﯔ ھﯧﭽﻘﺎﻧـــﺪﺍﻕ ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﯩﻨﯩـــﯔ‬ ‫ﻳﻮﻗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ھﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺩﺍۋﺭﺍڭ ﻗﯩﻠﯩـﺸﯩﺪﯗ؟ ﻛﺎﺋﯩﻨـﺎﺕ ﺋﯩﻠﻤـﻰ‪،‬‬ ‫ﺗﻪﺑﺌﻰ ﭘﻪﻧﻠﻪﺭ‪ ،‬ﻣﺎﺗﯩﻤﺎﺗﻜـﺎ ۋە ﺗﯘﺭﻣﯘﺷـﻨﯩﯔ ﺷـﻪﻛﻠﯩﻨﻰ ﺋـﯚﺯﮔﻪﺭﺗﻜﻪﻥ‪،‬‬ ‫ﻳﯩﺮﺍﻗﻨﻰ ﻳﯧﻘﯩﻨﻼﺷﺘﯘﺭﯗپ‪ ،‬ﺗﯚﻣﯜﺭﻧﻰ ﺳـﯚﺯﻟﻪﺗﻜﻪﻥ‪ ،‬ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻨـﻰ‬ ‫ﺋﺎﺳﺎﻧﻼﺷﺘﯘﺭﯗپ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﭘﻪﻥ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺗﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭ ﺩﯛچ‬ ‫ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺑﻪﺧﺘﺴﯩﺰﻟﯩﻚ ﻛﯩﺮﺯﯨﺴﻰ‪ ،‬ﮔـﺎﯕﮕﯩﺮﺍﺵ ھﺎﺩﯨـﺴﻠﯩﺮﯨﻨﻰ‬ ‫ﻳﻮﻗﯘﺗﯘپ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﺑﻪﺧﺖ ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﺳﻤﯘ؟‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗـــــﺘﻪ ﻣﻪﺷـــــﻬﯘﺭ ﺋـــــﺎﻟﯩﻤﻼﺭ ﺋﯩﻠﯩـــــﻢ ‪-‬ﭘﻪﻧﻨﯩـــــﯔ‬ ‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻗﯘﺗﻘــﯘﺯﯗﺵ ﺭﻭﻟﯩﻨــﻰ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﻣﯧﯖﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺋــﺎﺟﯩﺰ‬ ‫ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺗﻪﻛﯩﺘﻠﯩﻤﻪﻛﺘﻪ‪.‬‬

‫‪29‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺋﺎﻟﯩﻤﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯘ ھﻪﻗﺘﯩﻜﻰ ﻗﺎﺭﺍﺷﻠﯩﺮﻯ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑــﯘ ﺋﺎﻟﯩﻤﻼﺭﻧﯩــﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨــﺪﯨﻦ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺳﺎھﻪﺳــﯩﺪە ﻧﻮﺑﯩــﻞ‬ ‫ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﯩﻐــﺎ ﺋﯧﺮﯨــﺸﻜﻪﻥ ۋە »ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﻧــﺎﻣﻪﻟﯘﻡ ﻧﻪﺭﺳــﻪ« ﻧــﺎﻣﯩﻠﯩﻖ‬ ‫ﻣﻪﺷــﻬﯘﺭ ﺋﻪﺳــﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋــﺎﭘﺘﻮﺭﻯ »ﺋــﺎﻟﻜﯩﺲ ﻛﺎﺭﯨــﻞ«‪ ،‬ﺑــﯘ ﺋــﺎﻟﯩﻢ ﺋــﯘ‬ ‫ﻛﯩﺘﺎﺑﯩﺪﺍ ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨـﻰ ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ ۋە ﻟﻮﮔﯩﻜـﺎ ﺋﯜﺳـﺘﯩﮕﻪ‬ ‫ﺗﯘﺭﻏﯘﺯﯗﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﻠﻤﻰ ﺗﻪﻧﻘﯩﺪ ﺋﺎﺳﺎﺳﯩﺪﺍ ﺗﻪﻧﻘﯩﺪ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ‪.‬‬ ‫»ﺋـــﺎﻟﯩﻜﺲ ﻛﺎﺭﯨـــﻞ« ﻛﯩﺘﺎﺑﯩـــﺪﺍ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩەﻳـــﺪﯗ‪» :‬ھـــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﻗﯩﻴﯩﻦ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺘﺘﺎ ھﯧﺲ ﻗﯩﻠﻤﺎﻗﺘﺎ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺑـﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﺑﯩــﺰﮔﻪ ﺋﯘﻳﻐــﯘﻥ ﻛﻪﻟﻤﻪﻳــﺪﯗ‪ .‬ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﺑﯩﺰﻧﯩــﯔ‬ ‫ھﻪﻗﯩﻘﻰ ﺗﻪﺑﺌﯩﺘﯩﻤﯩﺰﮔﻪ ﻗﯩﻠﭽﻪ ﺭﯨﺌﺎﻳﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﺎﺳﺘﯩﻦ ﺗـﯜﺯﯛﻟﮕﻪﻥ‪.‬‬ ‫ﺋﯘ ﺋﯩﻠﻤـﻰ ﻛﻪﺷـﭙﯩﻴﺎﺕ ﺧﯩﻴـﺎﻟﻠﯩﺮﻯ‪ ،‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﯩﻴـﺎﻟﻠﯩﺮﻯ‪،‬‬ ‫ﻧﻪﺯەﺭﻳﻪﻟﯩـــﺮﻯ ۋە ﻗﯩﺰﻗﯩـــﺸﻠﯩﺮﻯ ﺑـــﻮﻳﯩﭽﻪ ﺗـــﯜﺯﯛﻟﮕﻪﻥ‪ .‬ﮔﻪﺭﭼﻪ ﺋـــﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ﻛﯜﭼﯩﻤﯩﺰ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ‪،‬‬ ‫ﺑﯩﺮﺍﻕ ﺋﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ھﻪﺟﻤﯩﻤﯩﺰ ۋە ﺷـﻪﻛﻠﯩﻤﯩﺰﮔﻪ ﻣـﺎﺱ‬ ‫ﻛﻪﻟﻤﻪﻳــﺪﯗ«‪] .‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﻧــﺎﻣﻪﻟﯘﻡ ﻧﻪﺭﺳــﻪ[ ﻧــﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﯩــﺪﯨﻦ‬ ‫ﺋﯧﻠﯩﻨﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋــــﯘ ﻳﻪﻧﻪ ﻣﯘﻧــــﺪﺍﻕ ﺩەﻳــــﺪﯗ‪» :‬ﺑﯩــــﺰ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻨﻰ ﺗﻪﺑﯩــــﺌﻪﺕ ۋە‬ ‫ﺋﺎﺳــﺘﯩﺮﻭﻧﻮﻣﯩﻴﻪ ﺋــﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﻯ ﻳﺎﺭﺗﯩــﭗ ﭼﯩﻘﻘــﺎﻥ ﺷــﻪﻛﯩﻠﺪﯨﻦ ﺋــﺎﺯﺍﺩ‬ ‫ﻗﯩﻠــﺸﯩﻤﯩﺰ ﻻﺯﯨــﻢ‪ .‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺑــﯘ ﺷــﻪﻛﯩﻠﺪە ﮔﻪﺭﭼﻪ ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﻗﻪﺩﯨــﺮ‬ ‫ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﻰ ﺷﯘﻧﭽﻪ ﭼﻮڭ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﺋﻮﻳﻐﯩﻨﯩﺶ ﺩەۋﺭﯨﺪﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﺗﺎﺭ‬ ‫ﺩﺍﺋﯩﺮﯨﮕﻪ ﻛﯩﺮﯨﭗ ﻗﺎﻟﺪﻯ«‪.‬‬

‫‪30‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﻣــﺎﺩﺩﯨﯟﻯ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳــﻰ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻐﺎ ﻧﯩــﺴﺒﻪﺗﻪﻥ‬ ‫ﺗــﺎﺭﺩﯗﺭ‪ ،‬ﻣــﺎﺩﺩﻯ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳــﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻘﺘﯩــﺴﺎﺩﻯ ۋە ﺋﯩﺠﺘﯩﻤــﺎﺋﻰ ﻣﯘھﯩــﺖ‬ ‫ﺷﻪﻛﻠﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ ﺋﯘﻳﻐﯘﻥ ﻛﻪﻟﻤﻪﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫»ﺋــﺎﻟﯩﻜﺲ ﻛﺎﺭﯨــﻞ« ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﻏــﺎ ﻗﻮﻳﻐــﺎﻥ ﺑــﯘ ﻣﻪﺳــﯩﻠﯩﻨﻰ ﻧﻮﺑﯩــﻞ‬ ‫ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﯩﻐﺎ ﺋﯧﺮﯨﺸﻜﻪﻥ‪ ،‬ﺑﯩﺌﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪ ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﭼﻮﯕﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ‬ ‫ﺑﯩﺮﺳــﻰ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ »ﺭﯨﻴﯩﻨﺒــﻰ ﺩﻭﺑــﻮ« ﺗﻪﻛﯩــﺘﻠﻪپ ﺋــﯚﺗﺘﻰ‪ .‬ﺑــﯘ ﺋــﺎﻟﯩﻢ‬ ‫»ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻠﯩﻘﻰ« ﻧــﺎﻣﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﯩـﺪﺍ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩەﻳــﺪﯗ‪:‬‬ ‫»ﺑﯩﺰ ھﺎﺯﯨﺮ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺩەۋﺭﯨﺪە ﻳﺎﺷﺎۋﺍﺗﯩﻤﯩﺰ ﺩەپ ﺩەۋﺍ ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫ﺑﯩـــﺮﺍﻕ ﺋﯩﻠﻤـــﻰ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧـــﺪﺍ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩـــﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩـــﺪﺍﺭە‬ ‫ﻗﯩﻠﯩــــﺸﺘﺎ ﺋﻪﺳــــﻠﻪپ ﺋﯚﺗﻜﯩــــﺪەﻙ ﻣﻪﻧــــﭙﻪﺋﻪﺕ ﻳﻪﺗﻜﯜﺯﯨــــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠــﯘﻕ ﻳــﻮﻕ‪ .‬ﺑﯩــﺰ ﻣــﺎﺩﺩﺍ ھﻪﻗﻘﯩــﺪە ۋە ﺳــﯩﺮﯨﺘﻘﻰ ﺩﯗﻧﻴــﺎﺩﯨﻦ‬ ‫ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﻨﯩــﺸﺘﺎ ﻧﯘﺭﻏﯘﻧﻠﯩﻐــﺎﻥ ﻣﻪﻟﯘﻣــﺎﺗﻼﺭﻧﻰ ﺗﻮﭘﻠﯩــﺪﯗﻕ‪ .‬ﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ‬ ‫ﺗﯘﺭﯗﻗﻠــﯘﻕ ﺑﯩﺰﻧﯩــﯔ ﺑــﯘ ﻣﺎھــﺎﺭﯨﺘﯩﻤﯩﺰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﻮﻳﻨﯩﺸﯩــﺸﺘﯩﻦ‬ ‫ﻛﯧﻠﯩـــﭗ ﭼﯩﻘﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﻪﺳـــﯩﺮﻧﻰ ﺑﯩﻠﻤﻪﻳـــﯟﺍﺗﯩﻤﯩﺰ‪ .‬ﻛـــﯚﭘﯩﻨﭽﻪ‬ ‫ۋﺍﻗﯩﺘﻼﺭﺩﺍ ﺑﯩﺰ ﺑﯘ ﻳﻪﺭ ﺷﺎﺭﯨﺪﺍ ﻳﺎﺷﺎۋﺍﺗﻘﺎﻥ ﺋﻪڭ ﺋﺎﺧﯩﺮﻗﻰ ﺋﻪۋﻻﺩﻻﺭﺩەﻙ‬ ‫ﺋﯩﺶ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﯟﺍﺗﯩﻤﯩﺰ«‪.‬‬ ‫ھــﺎﺯﯨﺮ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭ ﻳﺎﺷــﺎۋﺍﺗﻘﺎﻥ ﻏﻪﻟﯩــﺘﻪ ھﺎﻳــﺎﺕ‪ ،‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ‬ ‫ﺋﻪﻗﻠﯩﻨﯩﯔ ﺳﺎﻏﻼﻡ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻴﻪﺕ ﺋﯩﻤﻜﺎﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﯚﺳـﯜپ‬ ‫ﻳﯧﺘﯩﻠﯩﺸﻰ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺯﯙﺭﯛﺭ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺟـﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﯩﺮﯨﻜﻤﯩﻠﻪﺭﻧـﻰ ﺑﯧﻜـﺎﺭ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﺎﺷﻼﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﭘﻪﻳﻼﺳـــﻮﭘﻼﺭ‪ ،‬ﺑـــﯘﺯﯗﻕ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤـــﺎﺋﻰ ﻣـــﯘھﯩﺘﻼﺭﺩﺍ ھﺎﻳـــﺎﺗﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﯚﺗﻜﯜﺯﯨﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺋﻮﻏﻼﻧﻼﺭﻧﯩــﯔ ﻛﻪﻟﮕﯜﺳــﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﻪﻧﻤﻪﻛــﺘﻪ‪ .‬ﺑــﯘ‬ ‫ﻣﯘھﯩﺘﻨﻰ ﺑﯩـﺰ ﺋـﯘ ﻳﺎﺷـﻼﺭﻏﺎ ﺋﻮﻳﻼﻧﻤﺎﺳـﺘﯩﻦ ﻳﺎﺭﺗﯩـﭗ ﺑﯧﺮۋﺍﺗﯩﻤﯩـﺰ‪.‬‬ ‫ﺋﯧﭽﯩﻨﯩــﺸﻠﯩﻖ ﻳﯧــﺮﻯ ﺷــﯘﻛﻰ؛ ﺑﯜﮔــﯜﻥ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺗﻪﭘﻪﻛﻜــﯘﺭ‬ ‫‪31‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ﺋﺎﻻھﯩـــﺪﯨﻠﯩﻜﻠﯩﺮﻯ ۋە ﺧﯘﺳﯘﺳـــﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﺑﯘﻟﻐﺎﻧﻐـــﺎﻥ‬ ‫ﻣﯘھﯩﺘﻼﺭ ۋە ﻣﺎﺩﺩﻯ ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﻛﯚﯕﯜﻝ ﺑﯚﻟﯜپ‪ ،‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﺳـﻪﻝ‬ ‫ﻗﺎﺭﺍﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﻰ ﺋﺎﺩەﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﭘﯩﻼﻧﻼﻧﻤﺎﻗﺘﺎ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻜﻜــــﻰ ﺋﻪﺳــــﯩﺮﺩﯨﻦ ﺑﯘﻳــــﺎﻥ‪ ،‬ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩــــﺮﻯ؛ ھﻪﻗﯩﻘﯩــ ـﻲ‬ ‫ﻧﯩﺠـــﺎﺗﻠﯩﻖ‪ ،‬ﺑﻪﺧـــﺖ ـ ﺳـــﺎﺋﺎﺩەﺕ ﭘﻪﻥ ‪ -‬ﺗﯧﺨﻨﯩﻜـــﺎ ﻛﻪﺷـــﭙﯩﻴﺎﺗﻰ‬ ‫ﺋـــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﭘﻪﻳـــﺪﺍ ﺑﻮﻟﯩـــﺪﯗ ﺩەپ ﻗـــﺎﺭﺍپ ﻛﻪﻟﻤﻪﻛـــﺘﻪ‪ .‬ﺗﯧﺨﻨﯩﻜـــﺎ‬ ‫ﺋﯩﺠــﺎﺩﯨﻴﯩﺘﻰ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻣــﺎﺩﺩﻯ ﺑـــﺎﻳﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﺎﺷـــﯘﺭﯗپ‪ ،‬ﺑﻪﺩەﻥ‬ ‫ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺳﺎﻏﻼﻣﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻳﺎﺧـﺸﯩﻠﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﺍ ﺷـﻪﻙ ﻳـﻮﻕ‪.‬‬ ‫ﺑﯩﺮﺍﻕ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ﻛﻪﺷﭙﯩﻴﺎﺗﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ ﺑﻪﺧـﺖ ‪ -‬ﺳـﺎﺋﺎﺩەﺗﻨﻰ ﭘﻪﻳـﺪﺍ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮەﻟﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﺎﻳﻠﯩﻖ ۋە ﺳﺎﻏﻼﻣﻠﯩﻘﻨﻰ ﺑﯧﺮەﻟﻤﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯘ ﻳﻪﻧﻪ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩەﻳﺪﯗ‪» :‬ﺋﺎﻟﯩﻤﻼﺭ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ ۋە ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﯩﻨـﻰ‬ ‫ﺋﻪﺧﻼﻗـــﻰ ﻳـــﻮﻕ ۋﺍﺳـــﺘﯩﻼﺭ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳـــﺪﯗ‪ .‬ﺷـــﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺋـــﯘﻧﻰ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ۋەﻳﺮﺍﻥ ﺑﻮﻟﯩـﺸﻰ‬ ‫ﺋﯜﭼـــــﯜﻥ ﺋﯩـــــﺸﻠﯩﺘﯩﺶ ﻣـــــﯜﻣﻜﯩﻦ‪ .‬ﺋﯩﻠﯩـــــﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ ﺋﯩﻠﻤـــــﻰ‬ ‫ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻧﯩﯔ ھﻪﻣﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ھﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻗـﺎﺩﯨﺮ ﺑﻮﻻﻻﻳـﺪﯗ‬ ‫ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﻛــﯚﺯ ﻗﺎﺭﺍﺷــﻨﻰ ﻳــﯘﻗﯩﺮﻯ ﺳــﻪۋﯨﻴﻪﺩﯨﻜﻰ ﺋــﺎڭ ‪ -‬ﺗﻪﺳــﻪۋۋﯗﺭ‬ ‫ﻳﺎﻟﻐﺎﻧﻐــﺎ ﭼﯩﻘﯩﺮﯨــﺪﯗ‪ .‬ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﯩــﺴﻰ ﻛﻮﻧــﺎ‬ ‫ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻧـــﻰ ھﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻘﺎ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﻛﯚﺭﺷـــﯩﺪە ﻳﯧﯖـــﻰ‬ ‫ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻧﻰ ﻗﻮﺯﻏﺎپ ﭼﯩﻘﻤﺎﻗﺘﺎ«‪.‬‬ ‫ﺋــﯘ »ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜــﺎ ﺗﻪﺭەﻗﻘــﻰ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ﺧﯘﺭﺍﭘﺎﺗﻠﯩﻘﯩــﺪﯨﻦ ﻏﻪﻟﯩــﺒﻪ‬ ‫ﻗﯩﻼﻻﻣﺪﯗ؟« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻣﺎۋﺯﯗ ﺗﻮﻏﺮﺳﯩﺪﺍ ﺳﯚﺯ ﻗﯩﻠﯩﭗ‪ ،‬ﺋﯩﭽﻜﻰ ﺋﯩـﺸﻼﺭ‬ ‫ﺳﯩﻜﯩﺮﺗﺎﺭﻯ »ﺋﯩﺴﯩﻴﻮﺭﺍﺕ ﺋﻮۋﺭﺍﻝ« ﻧﯩﯔ ﺳﯚﺯﯨﻨﻰ ﻧﻪﻗﻠﻰ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛپ‬ ‫ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩەﻳﺪﯗ‪:‬‬ ‫‪32‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫»ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﻳﺎﺳﺎپ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻨﻰ‪ ،‬ﻗﯩﺘﺌﻪﻟﻪﺭ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﭼﻮڭ‬ ‫ﻛﯩﺮﺯﯨﺲ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﺵ ﺋﺎﺳﺎﻥ‪ .‬ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑﯩـﺰ ﺋـﺎﯕﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳـﺪﯨﻜﻪﻧﻤﯩﺰ‬ ‫ﺗــﺎﺭﯨﺦ ﺑﯩﺰﻧــﻰ‪ -‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﻰ ﺋــﺎﻱ ﺷــﺎﺭﯨﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﭼﯩﻘﻘــﺎﻥ ﺋﻪۋﻻﺩﻻﺭ‬ ‫ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﺎﺳـﺎﺱ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺗﯩﻠﻐـﺎ ﺋﺎﻟﯩـﺪﯗ‪ ،‬ﺑﯩـﺮﺍﻕ ﺑﯩـﺰ ﺗﯩﺰﯨﻤﯩـﺰﻏﯩﭽﻪ‬ ‫ﭘﺎﺳﻜﯩﻨﺎ ﺋﯩﺸﻼﺭﻏﺎ ﭼﯚﻛﯜپ ﻛﻪﺗﺘﯘﻕ«‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﭘﯩﺴﺨﻮﻟﯘﮔﯩﻴﻪ ﺋـﺎﻟﯩﻤﻰ ﭘﯩﺮﻭﻓﯩﺴـﺴﻮﺭ‪:‬‬ ‫»ھﯩﻨــﺮﻯ ﻟﯩﻨــﻚ ﻏﻪﻳﯩــﺐ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩــﻢ‪ -‬ﭘﻪﻥ ۋە ﭘﯩﻜﺮﻧــﻰ ھــﯚﺭﻣﻪﺗﻠﻪﺵ‬ ‫ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺑﺎﻧﺎ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﻰ ﺋﯩﻨﻜـﺎﺭ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻼﺭﻏـﺎ ﻗﺎﺭﺷـﻰ ﭘﯩﻜﺮﯨﻨـﻰ‬ ‫ﺑﺎﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩﭗ‪ ،‬ﻳﺎﻟﻐﯘﺯ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻧﻨﯩﯔ ﺋـﯚﺯﯨﻼ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻐﺎ ھﻪﻗﯩﻘـﻰ‬ ‫ﺑﻪﺧﺖ‪ -‬ﺳﺎﺋﺎﺩەﺕ ﺳﻪۋەﭘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﺎﺭﯨﺘﯩﭗ ﺑﯧﺮەﻟﻤﻪﻳﺪﯗ« ﺩﯦﮕﻪﻥ‪.‬‬ ‫»ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗـــــﺘﻪ ھـــــﺎﺯﯨﺮ ﺋﯩﻠﯩـــــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﻣﻪﻳـــــﺪﺍﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ‬ ‫ھﻪﻣﻤﯩﺴﯩﺪە ﭘﯩﻜﺮ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﻨﻰ ﺋﯘﻟﯘﻏﻼﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯚﺭﯛﻧﯜﺷـﻠﻪﺭ ﭘﻪﻳـﺪﺍ‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﺎﻗﺘﺎ‪ .‬ﺷـﯘﻧﺪﺍﻕ ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ ﭘﯩـﺴﺨﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪ ﺋـﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﻯ ﻳـﺎﻟﻐﯘﺯﻻ‬ ‫ﭘﯩﻜــﺮ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ) ﻳﻪﻧــﻰ ﻣﻪﻧﯩــﯟﻯ ھﺎﻳــﺎﺗﺘﯩﻦ ﻳﯩــﺮﺍﻕ ﺗﻪﭘﻪﻛﻜــﯜﺭ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩــﺶ( ﻗــﺎ ﺗــﺎﻳﯩﻨﯩﺶ‪ ،‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺑﻪﺧــﺖ ﺳــﺎﺋﺎﺩﯨﺘﯩﻨﻰ ۋەﻳــﺮﺍﻥ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻳﯧﺘﻪﺭﻟﯩﻜﺘﯘﺭ« ﺩﯨﻤﻪﻛﺘﻪ‪.‬‬ ‫»ﺑﯩــــﺰ ﻗﯩــــﻴﯩﻦ ھﺎﻳــــﺎﺕ ﻣﯜﺷــــﻜﯜﻟﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﺋﯩﻠﯩــــﻢ ‪-‬‬ ‫ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺗﻨﯩﯔ ﺗﻪﺭەﻗﻘﻰ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ھﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺑﻮﻻﻟﻤـﺎﻳﻤﯩﺰ‪،‬‬ ‫ﺑﻪﺧﺖ ‪ -‬ﺳﺎﺋﺎﺩەﺗﻨﻰ ﻳـﺎﻟﻐﯘﺯﻻ ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪ -‬ﻣﻪﺭﯨـﭙﻪﺕ ﻳـﻮﻟﻰ ﺋـﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ‬ ‫ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭەﻟﻤﻪﻳﻤﯩﺰ‪ .‬ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻧﻨﯩـﯔ ﺗﻪﺭەﻗﻘـﻰ ﻗﯩﻠـﺸﯩﻨﯩﯔ‬ ‫ﻣﻪﻧﯩــﺴﻰ ﺋﯩــﺸﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﺎﻻﻳﻤﯩﻘﺎﻧﻠﯩﺸﯩــﺸﻨﯩﯔ ﻛﯚﭘﯩﻴﯩــﺸﯩﺪﯗﺭ‪ ،‬ﺑــﯘ‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻤــﻼﺭ ھﺎﻳﺎﺗﻨﯩــﯔ ﺋﻮﭼــﯘﻕ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻠﯩــﺮﻯ ﺑــﺎﻳﺮﯨﻘﻰ ﺋﺎﺳــﺘﯩﺪﺍ‬ ‫ﺑﯩﺮﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﻟﻤﯩﺴﻪ‪ ،‬ﺋﯘ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﺑـﯘ ﺋﯩﻠﯩﻤـﻼﺭ‪ ،‬ﺋـﯘﻧﻰ ﺋﯩﺠـﺎﺕ ﻗﯩﻠﯩـﭗ‬ ‫ﭼﯩﻘﻘــﺎﻥ ﺋﻪﻗﯩﻠﻠﻪﺭﻧــﻰ ﺋــﺎﺯﺍﺕ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ‪ .‬ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺋﻪﻗﯩﻠﻼﺭﻧﯩــﯔ‬ ‫‪33‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ۋەﻳــﺮﺍﻥ ﺑﻮﻟﯘﺷــﯩﻐﺎ ﺑﺎﺷــﻼپ ﺑﺎﺭﯨــﺪﯗ‪ .‬ﺑﯩﺮﻟﻪﺷــﺘﯜﺭﯛﺵ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩــﺴﻰ‬ ‫ﭼﻮﻗﯘﻡ ﺋﯩﻤﺎﻥ ﻳﻮﻟﻰ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﯘﺷـﻰ ﻻﺯﯨـﻢ« ﺩﯦـﮕﻪﻥ‪»] .‬ﺋﯩﻤﺎﻧﻐـﺎ‬ ‫ﻗﺎﻳﺘﯩﺶ« ﻧﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺏ‪ – 81 -‬ﺑﻪﺕ[‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻏﻪﺭﺏ ﺋﯩﻠﻤﻰ ﺩﯨﻨﺪﯨﻦ ﻳﯩﺮﺍﻕ‬

‫ﻏﻪﺭﺑﺘﯩﻜﻰ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ ‪ -‬ﺋﯧﻨﯩـﻖ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺗـﺎﺭﯨﺨﻰ ﺷـﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻼﺭ‬ ‫ﺗﯜﭘﻪﻳﻠﯩﺪﯨﻦ‪ -‬ﺩﯨﻨﺪﯨﻦ ﺧﺎﻟﻰ ﺋﯚﺳﯜپ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ‪ .‬ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺩﯨﻨﻐـﺎ ﻗﺎﺭﺷـﻰ‬ ‫ﭘﻪﻳـــﺪﺍ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ‪ .‬ﭼـــﯜﻧﻜﻰ ﭼﯩﺮﻛـــﺎۋﻻﺭ ﺋﯩﻠﯩـــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ۋە ﺋﯘﻧﯩـــﯔ‬ ‫ﺋﯩﺠــﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﻗﺎﺭﺷــﻰ ﭘﻮﺯﯨﺘــﺴﯩﻴﺪە ﺗﯘﺭﻏــﺎﻥ ﺋﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺷــﯘﻧﯩﯔ‬ ‫ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺩﯨﻨﻨﻰ ﺗﺎﺷﻼپ‪ ،‬ﻳﺎﻟﻐﯘﺯ ﻗﻪﺩەﻡ ﺑﺎﺳﺘﻰ‪ .‬ﺋﺎﻟﯩﻤﻼﺭ‬ ‫ﺩﯨﻨﻨﯩﯔ ﺗﻪﺑﺌﯩﺘﻰ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺗﻜﻪ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺗﯘﺭﯨـﺪﯗ ﺩەپ ﺋـﻮﻳﻼپ‪،‬‬ ‫ﺩﯨﻨﻨﯩﯔ ﻣﻪﻧﺒﻪﺳﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ‪ -‬ﺋﺎﻟﻼھﺘﯩﻦ ﻳﯜﺯ ﺋﯚﺭﯨﺪﻯ‪ ،‬ﺗﻪﺗﻘﯩﻘﺎﺗﻠﯩﺮﻯ‬ ‫ۋە ﻗﻮﻟﻐـــﺎ ﻛﻪﻟﺘـــﯜﺭﮔﻪﻥ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﻠﻠﯩﺮﯨـــﺪە ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩـــﯔ ﺋﯩـــﺴﻤﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﺎﺗﺎﭘﻤﯘ ﻗﻮﻳﻤﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﻧﺎ ﺑـﯘ ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩـﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ۋە ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ‬ ‫ﺋﻪﺭﺑــﺎﺑﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﯩــﮕﻪﻥ ﻳــﯘﻗﯩﺮﻯ ﺭﻭھ )ﻛــﯚﺯ ﻗــﺎﺭﺍﺵ( ﺋﯩــﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺷــﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺗﻨﯩــﯔ ﻗــﺎﻧﯘﻧﻠﯩﺮﻯ )ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩــﯔ‬ ‫ﻛﺎﺋﯩﻨـــﺎﺗﺘﯩﻜﻰ ﻗـــﺎﻧﯘﻧﻰ( ﺩﯦـــﮕﻪﻥ ﺋﺎﺳـــﺎﺱ ﺑـــﻮﻳﯩﭽﻪ ﺋـــﯜﮔﺘﯩﻠﻤﻪﻱ‪،‬‬ ‫ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺸﻠﻪپ ﭼﯩﻘﺎﺭﻏﺎﻥ ﻣﻪھـﺴﯘﻻﺗﻰ ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﺋـﺎڭ ﺑـﻮﻳﯩﭽﻪ‬ ‫ﺋﯚﮔﺘﯩﻠﺪﻯ‪ .‬ﺋﺎﻟﯩﻤﻼﺭ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭﻏﺎ‪ :‬ﻣﺎﻧﺎ ﺑـﯘ ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩـﯔ ﻗـﯘﺩﺭﯨﺘﻰ‬ ‫ﺩﯦﮕﻪﻧﻨﻰ ﺋﯜﮔﻪﺗﻤﻪﻱ‪ ،‬ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺗﻨﯩـﯔ ﻗـﯘﺩﺭﺗﻰ ﺩﯦﮕﻪﻧﻨـﻰ ﺗﻪﻟﯩـﻢ ﺑﻪﺭﺩﻯ‪.‬‬ ‫ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺕ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﻰ ﻳﺎﺳﺎﺵ ﻳـﺎﻛﻰ ﺋﯩـﺸﻠﻪﭘﭽﯩﻘﯩﺮﺷﺘﯩﻦ‬ ‫ﺋﺎﺟﯩﺰ ﻣﻪﺧﻠﯘﻗﺘﯘﺭ‪.‬‬ ‫‪34‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﺎﺳــﻤﺎﻥ‪ -‬ﺯﯦﻤﯩﻨــﺪﺍ ﻛﯚﺭﯛﻟﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺑــﯘ ﺋﯩﺠــﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻠﻪﺭ‪ ،‬ھﻪﻣــﻤﻪ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﻰ ﭘﯘﺧﺘﺎ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩﯔ ﻳﺎﺭﺗﯩﺸﯩﺪﯨﻦ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ‪ .‬ﺋـﺎﻟﻼھ‬ ‫ﻗﯘﺭﺋﺎﻧﺪﺍ‪ :‬ﭘﻪﺭۋەﺭﺩﯨﮕـﺎﺭﯨﻤﯩﺰ ﺷـﯘﻧﺪﺍﻕ ﺯﺍﺗﺘـﯘﺭﻛﻰ‪ ،‬ھﻪﻣـﻤﻪ ﻧﻪﺭﺳـﯩﮕﻪ‬ ‫)ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﭗ( ﺷـﻪﻛﯩﻞ ﺋﺎﺗـﺎ ﻗﯩﻠـﺪﻯ‪ ،‬ﺋﺎﻧـﺪﯨﻦ ﺋﯘﻻﺭﻏـﺎ ﻳﺎﺷـﺎﺵ‬ ‫ﻳــﻮﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ‪ ،‬ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻛﯚﺭﺳــﻪﺗﺘﻰ‪ ‬ﺩەﻳــﺪﯗ‪.‬‬ ‫]ﺳﯜﺭە ﺗﺎھﺎ ‪ – 50‬ﺋﺎﻳﻪﺕ[‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯩﺰ ﻣﯚﻣﯩﻨﻠﻪﺭ ﻣﯘﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩـــﺮﻯ ﺋﯩﻠﯩـــﻢ ‪ -‬ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺗﻨﯩـــﯔ ﺋﯩﺠـــﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ‬ ‫ﻳﺎﺧـــﺸﯩﻠﯩﻖ‪ -‬ﻳﺎﻣـــﺎﻧﻠﯩﻖ‪ ،‬ﭘﺎﻳـــﺪﯨﻠﯩﻖ ‪ -‬ﺯﯨﻴـــﺎﻧﻠﯩﻖ ۋە ﺋﯚﻟـــﯜﻣﮕﻪ‬ ‫ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟەﺗﻠﯩﻚ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﯩﯔ ھﻪﻣﻤﯩﺴﯩﺪە ﺋﯩﺸﻠﻪﺗﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻠﯩـــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﻣﻪھـــﺴﯘﻻﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ۋەﻳـــﺮﺍﻥ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﯟﯦﺘﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯜﺳــﻜﯜﻧﻠﻪﺭ ﺳــﯜﭘﺘﯩﺪە ﺋﯩﺸﻠﺘﯩــﺸﻜﻪ ﭘﯩــﺴﻪﻧﺖ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻗﻮﻳﻤﯩﺪﻯ‪ - 20 .‬ﺋﻪﺳﯩﺮﺩﯨﻜﻰ ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎ ﺋﯘﺭﯗﺷـﯩﺪﺍ‬ ‫ﺋﯚﻟــــﯜپ ﻛﻪﺗــــﻜﻪﻥ ﻣﯩﻠﻴﯘﻧﻠﯩﻐــــﺎﻥ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻼﺭ ۋە ﻳﺎﭘﯘﻧﻴﻪﻧﯩــــﯔ‬ ‫ﺧﯩﺮﻭﺷــﯩﻤﺎ‪ ،‬ﻧﺎﮔﺎﺳــﺎﻛﻰ ﺭﺍﻳﯘﻧﯩﻐــﺎ ھﯧﺴﺎﺑـﺴﯩﺰ ھﺎﻳــﺎﺗﻠﯩﻘﻨﻰ ۋەﻳــﺮﺍﻥ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐـــﯘﭼﻰ ﺋـــﺎﺗﯘﻡ ﻳـــﺎﺩﺭﻭ ﺑﻮﻣﺒﯩﻼﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﯩـــﺸﯩﻠﺘﯩﻠﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﮕﻪ‬ ‫ﻗﺎﺭﯨﻤﺎﻣﺴﯩﺰ؟!‬ ‫ﭘﻪﻳﺪﺍ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ‪ ،‬ﺋﯘﺳـﯘﻟﻰ‪ ،‬ﺋﯩﺠـﺎﺩﯨﻴﯩﺘﻰ ﻣﺎﻧـﺎ ﻣﯘﺷـﯘﻧﺪﺍﻕ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻧﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﻪﺧﺖ ﺳﺎﺋﺎﺩﯨﺘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺳﻪۋەپ‬ ‫ﺑﻮﻟﯘﺷـــﻰ ۋە ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺩﯛچ ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘـــﺎﻥ ﺑﻪﺧﺘـــﺴﯩﺰﻟﯩﻜﺘﯩﻦ‬ ‫ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﻏـــﯘﭼﻰ ﺭﻭﻟﯩﻨـــﻰ ﺋﯧﻠﯩـــﺸﯩﻨﻰ ﺗﻪﺳـــﻪۋۋﯗﺭ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺑﯘ ﺋﯩﻠﯩﻢ‪-‬ﭘﻪﻥ ‪ -‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﭘﯩـﺴﺨﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪ ﺋـﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﻯ‬ ‫ﺋﯧﻴﯩﺘﻘﺎﻧـــــﺪەﻙ‪ -‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــــﯔ ﺑﻪﺧﺘـــــﺴﯩﺰ ﺑﻮﻟـــــﯘپ ﻗﯩﻠﯩـــــﺶ ۋە‬ ‫‪35‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻣﻪﻧﯩﯟﯦﻴﺘﯩﻨﯩــــــﯔ ﻗــــــﯘﺭﯗﻕ ﺑﻮﻟﯘﺷــــــﯩﺪﯨﻜﻰ ﺳــــــﻪۋەﭘﻠﻪﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﺟﯜﻣﻠﯩﺴﯩﺪﯨﻨﺪﯗﺭ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺑﻪﺧﺘﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻘﻰ‬

‫ﺗﻪﺑﺌــﻰ ‪-‬ﭘﻪﻥ ۋە ﻣﺎﺗﯩﻤﺎﺗﻜــﺎ ﺑــﯘ ﺩەۋﺭﯨﻤﯩــﺰﺩە ﺷــﯘﻧﭽﯩﯟﺍﻻ ﺗﻪﺭەﻗﻘــﻰ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺑﻮﻟــﺴﯩﻤﯘ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺑﻪﺧﺘــﺴﯩﺰﻟﯩﻜﺘﯩﻦ ﻗﯘﺗﻘــﯘﺯﯗپ‬ ‫ﻗﺎﻻﻟﻤﯩﺪﻯ‪ .‬ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﻪ ‪-‬ﺋﯚﺯﯨﻨﯩﯔ ﺧﯩﻠﻤـﯘ ‪ -‬ﺧﯩـﻞ ﻛـﯚﺯ ﻗﺎﺭﺍﺷـﻠﯩﺮﻯ‪،‬‬ ‫ﺋﻮﺧﺸﺎﺷﻤﯩﻐﺎﻥ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ‪ -‬ھﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ‪-‬‬ ‫ﺧﯘﺳﯘﺳــﻪﻥ ﻣــﺎﺩﺩﻯ ﻣﻪﻳــﺪﺍﻧﻼﺭﺩﺍ ﻳــﯘﻗﯩﺮﻯ ﭘﻪﻟﻠﯩــﮕﻪ ﻳﻪﺗــﻜﻪﻥ ﻏﻪﺭﺏ‬ ‫ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ‪ -‬ﻗــﺎﺭﺍﯕﻐﯘﻟﯘﻕ ﺩﯦﯖﯩﺰﯨــﺪﺍ ﻏﻪﺭﯨــﻖ ﺑﻮﻟــﯘپ ﻛﯩﺘﯩــﺸﺘﯩﻦ‬ ‫ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﯗﺵ ﻛﯩﻤﯩﺴﻰ ﺑﻮﻟﯘﺷﻘﺎ ﻗﺎﺩﯨﺮ ﺑﻮﻻﻻﻣﺪﯗ؟‬ ‫ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩــﯔ ﺑــﺎﺭﻟﯩﻘﻰ‪ ،‬ﺑﯩﺮﻟﯩﻜــﻰ ۋە ﻳﻪﻛــﻜﻪ ﻳﯩﮕﺎﻧﯩﻠﯩﻘﯩــﺪﯨﻦ‬ ‫ﺋﯩﺒـــﺎﺭەﺕ ﺋﻪڭ ﺋﻮﭼـــﯘﻕ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗـــﺘﻪ ﭘﻪﻳﻼﺳـــﻮﭘﻼﺭﺧﯩﻠﻤﯘ ‪ -‬ﺧﯩـــﻞ‬ ‫ﻗﺎﺭﺍﺷﺘﺎ ﺑﻮﻟﻤﺎﻗﺘﺎ‪.‬‬ ‫ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨﺪﺍ ﺋﯩﻼھﻨﻰ ﺋﯩﻨﻜـﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭ ۋە‬ ‫ﻛــﯚﺯﯨﮕﻪ ﻛﯚﺭﯛﻧﻤﻪﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ھﻪﻣﻤﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺋﯩﻨﻜــﺎﺭ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻣﯘ ﺑﺎﺭ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨـﺪە ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺗﺘـﺎ ﻣﺎﺩﺩﯨـﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـﻘﺎ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳﻪ ﻳﻮﻕ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻨﯩﯔ ھﻪﻣﻤﯩـﺴﻰ ﺧﯘﺭﺍﭘـﺎﺗﺘﯩﻦ‬ ‫ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــــﯔ ﺋﻪﻛﯩــــﺴﭽﻪ ﺋﯩﻼھﻼﺭﻧﯩــــﯔ ﺑﯩــــﺮ ﻗــــﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻐﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﯩـــــﺴﭙﺎﺗﻼپ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــــﺎ ﺋﻮﺑﯧﻴﻜﺘﯩـــــﭗ ﺳـــــﯜﭘﻪﺕ ﺑﻪﺭﻣﯩـــــﮕﻪﻥ‬ ‫ﭘﻪﻟـــﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﻣﯘ ﺑـــﺎﺭ‪ .‬ﺩﯨﻨـــﻰ ﭘﻪﻟـــﺴﻪﭘﻪﭼﯩﻠﻪﺭ ﺗﺎﻣـــﺎﻣﻪﻥ ﺑﯘﻧﯩـــﯔ‬ ‫ﺋﻪﻛﺴﯩﭽﻪ‪.‬‬ ‫‪36‬‬


‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻗﻠـــﻰ »ﺋﯩـــﻼھ« ﻣﻪﺳﯩﻠﯩـــﺴﯩﺪە ﺑﯩـــﺮﺩەﻙ‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﯩﻨﯩﺪەﻙ‪ ،‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﯩﺪﯨﻤﯘ ﺑﯩﺮﺩەﻙ ﺑﻮﻟﻤﯩـﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻧﯧﻤﻪ ﺋﯘ؟ ﺋﯘ ﻣﻪﯕﮕﯜﻟـﯜﻙ ﺭﻭھﻤـﯘ ﻳـﺎﻛﻰ ﻳﻮﻗﺎﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﻣــﺎﺩﺩﯨﻤﯘ؟ ﺋﺎﺳــﻤﺎﻧﺪﯨﻦ ﭼﯜﺷــﻜﻪﻥ ﻧﯘﺭﻣــﯘ ﻳــﺎﻛﻰ ﺯﯦﻤﯩﻨــﺪﯨﻦ ﭘﻪﻳــﺪﺍ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺗﻮﭘﯩﻤﯘ؟ ﭘﻪﺭﯨﺸﺘﻪ ﺳﯜﭘﻪﺕ ﻣﻪﺧﻠﯘﻗﻤﯘ ﻳﺎﻛﻰ ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﻰ ﻳـﻮﻕ‬ ‫ھـــﺎﻳﯟﺍﻧﻤﯘ؟ ﺗﻪﭘﻪﻛﻜـــﯘﺭ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ‪ ،‬ﺋـــﻮﻳﻼﺵ ﺳـــﺎﻻھﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﺋﯩـــﮕﻪ‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﻠﻤﯘ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯩﺨﺘﯩﻴﺎﺭﺳﯩﺰ ﺷﻪھﯟەﺗﻤﯘ؟ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨﺸﭽﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻤﯘ‬ ‫ﻳــــﺎﻛﻰ ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﻣﻪﻳــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳــــﯩﻤﯘ؟ ﺷﻪﺧــــﺴﯩﻴﻪﺗﭽﯩﻤﯘ ﻳــــﺎﻛﻰ‬ ‫ﺑﺎﺷﻘﯩﻤﯘ؟ ﻳﻪﻛﻜﻪ ﻣﻪﺧﻠﯘﻗﻤﯘ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﺎﻣﻤﺎ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﻠﻠﻪ ﻳﺎﺷـﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﻰ ﻣﻪﺧﻠﯘﻗﻤﯘ؟ ﺗﻪﺭﺑﯩﻴﻪ ﺋﯜﻧﯜﻡ ﺑﯧﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﺧﻠﯘﻗﻤﯘ ﻳﺎﻛﻰ‬ ‫ﺋﯜﻧـــﯜﻡ ﺑﻪﺭﻣﻪﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﺧﻠﯘﻗﻤـــﯘ؟ ﺑﯜﻳـــﯜﻙ ﻣﻪﻗـــﺴﻪﺗﻠﻪﺭ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ‬ ‫ﻳﺎﺭﺗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺋﯩﺴﯩﻞ ﻣﻪﺧﻠﯘﻗﻤـﯘ ﻳـﺎﻛﻰ ﺗﯧﺮﯨﻐﯘﭼﯩـﺴﯩﺰ ﭘﻪﻳـﺪﺍ ﺑﻮﻟـﯘپ‬ ‫ﻗﺎﻟﻐــﺎﻥ ﻗﯘﺭﯗﻏﻠﯘﻗﻨﯩــﯔ ﺋﯚﺳــﯜﻣﻠﯜﻛﯩﻤﯘ؟ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ھﻪﻗﯩﻘﯩﺘــﻰ‬ ‫ﺯﺍﺩﻯ ﻧــﯧﻤﻪ؟ ﺋــﯘ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﯩــﺴﯩﺰ ﻳﺎﺭﺗﯩﻠــﺪﯨﻤﯘ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋــﯘﻧﻰ ﻣــﯘﺋﻪﻳﻴﻪﻥ‬ ‫ﻳﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﻰ ﻳﺎﺭﺍﺗﺘﯩﻤﯘ؟ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﻣﻪﻗﺴﻪﺗﻠﻪﺭ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﻳﺎﺭﺗﯩﻠـﺪﻯ؟ ﻧـﯧﻤﻪ‬ ‫ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻳﺎﺷﺎﻳﺪﯗ؟ ھﺎﻳﺎﺗﺘﯩﻜﻰ ۋەﺯﯨﭙﯩﺴﻰ ﻧـﯧﻤﻪ؟ ﺋﯚﻟـﯜپ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧـﺪﯨﻦ‬ ‫ﻛﯧـــﻴﯩﻦ ﺋـــﺎﻗﯩﯟﯦﺘﻰ ﻗﺎﻧـــﺪﺍﻕ ﺑﻮﻟﯩـــﺪﯗ؟ ﺩﯦـــﮕﻪﻥ ﺳـــﻮﺋﺎﻟﻼﺭﻏﺎ ھﻪﺭ‬ ‫ﺋﻪﺳـــﯩﺮﺩﯨﻜﻰ‪ ،‬ﺧﯩﻠﻤـــﯘ ‪ -‬ﺧﯩـــﻞ ﺭﺍﻳـــﯘﻧﻼﺭﺩﯨﻜﻰ‪ ،‬ﺋﻮﺧـــﺸﺎﺷﻤﯩﻐﺎﻥ‬ ‫ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻠﻪﺭﺩﯨﻜﻰ ﭘﯩﻜﺮ ۋە ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﻪ ﺋﻪﺭﺑﺎﺑﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﺟﺎۋﺍﺑﻰ‬ ‫ﺧﯩﻠﻤــــﯘ‪-‬ﺧﯩــــﻞ ﺑﻮﻟﻤﺎﻗﺘــــﺎ‪ .‬ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩــــﺮﻯ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺷــــﻪﺭﻕ‬ ‫ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨﻨﯩـــﯔ‪ ،‬ﺋـــﻮﯕﭽﯩﻼﺭ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺳـــﻮﻟﭽﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﻛـــﯚﺯ ﻗﺎﺭﯨـــﺸﻰ‬ ‫ﺑﯩـــﺮﺩەﻙ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﻛـــﯚﭘﯩﻨﭽﻪ ﭘﻪﻟـــﺴﻪﭘﻪﮔﻪ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭﻟﯩﻐـــﺎﻧﻼﺭ ﺋـــﯚﺯﻯ‬ ‫ﺋﯩﺰﺩﯨﻨﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺪە ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ھﻪﻳﺮﺍﻥ ﺑﻮﻟﯘﺷﻤﺎﻗﺘﺎ‪.‬‬

‫‪37‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺗﻮﻗﯘﻧﯘﺷﻰ ۋە ﺯﯨﺪﺩﯨﻴﯩﺘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻏﻪﺭﺏ ۋە ﺷﻪﺭﯨﻘﺘﯩﻜﻰ ﭘﯩﻜﺮ ۋە ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﻪ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻨﻰ ﺋﻮﻗﯘڭ!‪ ،‬ﻛﻮﻧﺎ‬ ‫ۋە ﻳﯧﯖــﻰ ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﯩﯟﻯ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﻠﻪﺭﮔﻪ ﺩﯨﻘــﻘﻪﺕ ﻧﻪﺯﺭﯨﯖﯩــﺰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‬ ‫ﻗﺎﺭﺍپ ﭼﯩﻘﯩﯔ! ﻧﯧﻤﯩﻨﻰ ھﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩﺴﯩﺰ؟‬ ‫ﻗﺎﺭﯨــﺴﯩﯖﯩﺰ‪ ،‬ﻧﻪﻣﯘﻧﯩﻠﯩــﻚ ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﭽــﻰ‬ ‫ﭘﻪﻟـــــــﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﻗﺎﺭﺷـــــــﻰ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨـــــــﻰ‪ ،‬ﺭﻭھـــــــﺎﻧﻰ‬ ‫ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻣــﺎﺩﺩﻯ ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﻗﺎﺭﺷــﻰ ﺋﯧﻘﯩﻤــﺪﺍ‬ ‫ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨـــﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻼھﻘـــﺎ ﺋﯩـــﺸﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﻪﻟـــﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﺋـــﺎﺗﯩﺰﯨﻢ ۋە ﺩەھﺮﯨﺰﯨﻤﭽـــﻰ ﭘﻪﻟـــﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﻗﺎﺭﺷـــﻰ ﭘﯩﻜـــﺮﺩە‬ ‫ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ۋە ﻣﻪﺳﺌﯘﻟﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺋﯩﺠـﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻘﺎ ﭼﺎﻗﯩﺮﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧــﭙﻪﺋﻪﺗﻜﻪ ﭼﺎﻗﯩﺮﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﮔﻪ‬ ‫ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺋﯧﻘﯩﻤﺪﺍ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ھﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩﺴﯩﺰ‪.‬‬ ‫ۋﯨﺠﺪﺍﻧﻐﺎ ﻗﺎﻳﺘﺎﻳﻠﻰ ﺩەپ ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ۋە ۋﯨﺠﺪﺍﻧﻐﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩﺶ‬ ‫ﺧﯘﺭﺍﭘــﺎﺗﻠﯩﻖ ﺩەپ ﺗﻮۋﻻﻳــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﻰ؛ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﻰ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﺳــﯜﭘﻪﺗﻠﻪﺭ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺳﯜﭘﻪﺗﻠﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ۋە ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﻰ ﭘﯜﺭﻛﻪﻧﺠﯩﮕﻪ ﺋﻮﺭﻧﯩﯟﺍﻟﻐـﺎﻥ‬ ‫ﺑــﯚﺭە ﺩەﻳــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﻰ ﺋﻪﺭﻛﯩــﻦ ﺋﯩﺨﺘﯩﻴــﺎﺭﻯ ﻣﻪﺧﻠــﯘﻕ‬ ‫ﺩﯦﮕـــﯜﭼﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ‪ ،‬ﺋـــﯘﻧﻰ ﺷـــﺎﻣﺎﻟﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳـــﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﯘﭼـــﯘپ‬ ‫ﻛﯧﺘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﺗﺎﻝ ﭘﻪﻱ ﺩەﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ھﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩﺴﯩﺰ!‬ ‫ھﻪﺭ ﺑﯩـــﺮ ﮔـ ـﯘﺭﯗھﺘﯩﻜﻰ ﻛﯩـــﺸﻠﻪﺭ ﺋـــﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗـ ـﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻟـــﺪﺍ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻧﻰ ﺧﺎﺗــﺎ ﻳﻮﻟــﺪﺍ ﺩەپ ﺋﻮﻳﻼﻳــﺪﯗ‪ .‬ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ھﻪﻣﻤﯩــﺴﻰ ‪-‬‬ ‫ﺩﯨﻨﺪﯨﻦ ﻳﯩﺮﺍﻕ‪ -‬ﺋﻪﺭﻛﯩﻦ ﺋﻪﻗﯩﻠﻐﺎ ﺗﺎﻳﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﻪ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨﺪﺍ ھﯧﭽﻘﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳـــﯩﻨﯩﯔ ھﻪﻗﯩـــﻘﻪﺕ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﮕﯩﻨـــﻰ ﺋﯩﻨﻜـــﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫‪38‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﭘﻪﻟـــﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋـــﯘﭼﯩﺮﺗﯩﻤﯩﺰ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨـــﺪە ﺩﯨﻨﻨﯩـــﯔ‬ ‫ﻣﺎھﯩﻴﯩﺘﻰ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺕ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻤﯘ ھﻪﻗﯩـﻘﻪﺕ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﺑـﯘﻻﺭ‬ ‫ﺋــﺎﺧﯩﺮﻯ ﺑﯧﺮﯨـــﭗ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﻤـــﯘ ﺋﯩﻨﻜـــﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﺘﻰ! ﺑﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ‬ ‫ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﯩﺪە ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺕ ﺩەپ ﺋﻮﻳﻼۋﺍﺗﻘﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـﻪ ﻗـﯘﺭﯗﻕ‪،‬‬ ‫ﺋﻪھﻤﯩﻴﻪﺗﺴﯩﺰ ۋﯨﻠﯟﯨﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ‪.‬‬ ‫ﺷــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨــﺪﺍ ﺑــﺎﺭﻟﯩﻖ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻠﻪﺭﻧ ـﻰ ﺷــﻪﻛﻜﻪ‬ ‫ﺗﺎﺷــــﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭ ﺑــــﺎﺭ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻏــــﺎ‪ :‬ﺋﯘﻧــــﺪﺍﻗﺘﺎ ﺳــــﯩﻠﻪﺭ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻨــــﻰ‬ ‫ﺋﯩــﺴﭙﺎﺗﻼﺷﺘﺎ ﺷــﻪﻙ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒــﺎﺭەﺕ ﺑﯩــﺮ ھﻪﻗﯩــﻘﻪﺕ ﺑــﺎﺭ‬ ‫ﺑﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﻧﯧﻤﻪ ﺩەﻳﺴﯩﻠﻪﺭ؟ ﺩﯦﻴﯩﻠﮕﻪﻧﺪە‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭ‪» :‬ﺑﯩﺰ ﺷﻪﻙ ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ‪،‬‬ ‫ﻳﻪﻧﻪ ﺷﻪﻙ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻤﯘ ﺷـﻪﻙ ﻗﯩﻠﯩﻤﯩـﺰ!« ﺩەپ ﺟـﺎۋﺍﺏ‬ ‫ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ‪ .‬ﻣﺎﻧــﺎ ﺑــﯘﻻﺭ ھﻪﺭ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺑﯩ ـﺮ ﻣﻪﺳــﯩﻠﯩﺪە‪ :‬ھﻪﻗﯩﻘﯩﺘﯩﻨــﻰ‬ ‫ﺋﯘﻗﻤﺎﻳﻤﯩﺰ ﺩﯦﮕﯜﭼﯩﻠﻪﺭﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺋﻪﻗﻠﯩﮕﻪ ﻣﺎﻛـﺎﻥ ۋە ﺯﺍﻣﺎﻧﻼﺭﻧﯩـﯔ ۋەﺯﯨﻴﻪﺗﻠﯩـﺮﻯ ﺗﻪﺳـﯩﺮ‬ ‫ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﺪﯗ‪ .‬ﻳﻪﻧﻰ ﻣﯘھﯩﺘﻨﯩﯔ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻰ‪ ،‬ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻠﯩـﻚ ﻣﯘھﯩـﺖ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﻰ ۋە ﻣﻪﺩەﻧـﻰ ﻣـﯘھﯩﺘﻼﺭ ﺗﻪﺳـﯩﺮ ﻛﯚﺭﺳـﯩﺘﯩﺪﯗ‪ .‬ﺷـﯘﻧﺪﺍﻗﻼ‬ ‫ﺋﯩﻨــــــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻛــــــﯜچ ﻗــــــﯘﺩﺭﯨﺘﻰ ۋە ۋﺍﺳــــــﺘﯩﻼﺭ ﺋــــــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ‬ ‫ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺗﻠﯩﺸﯩــﺸﻜﻪ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﻗــﯘﺩﯨﺮﺗﻰ ﺋﻪﻗﯩﻠﻨــﻰ ﺩﺍﺋﯩــﺮﯨﮕﻪ ﺋﯧﻠﯩــﭗ‬ ‫ﺗﯘﺭﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺳﯩﺮﯨﺖ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩﻞ ﺷﻪﺧﺴﯩﻴﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻜﺘﯩﻦ ھﻪﺭ ﻗـﺎﻧﭽﻪ‬ ‫ﺧﺎﻟﻰ ﺑﻮﻟﯘﺷﻘﺎ ﺋﯘﺭﯗﻧﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﻛـﯚﭘﯩﻨﭽﻪ ۋﺍﻗﯩـﺘﻼﺭﺩﺍ ‪ -‬ھـﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩـﭗ‪،‬‬ ‫ھــــﯧﺲ ﻗﯩﻠﻤــــﺎﻱ‪ -‬ﺗﻪﺳــــﯩﺮ ﻗﯩﻠﻐــــﯘﭼﻰ ﺋــــﺎﻣﯩﻠﻼﺭ‪ ،‬ﺷﻪﺧــــﺴﻰ‬ ‫ﻣﺎﻳﯩﻠﭽـــــــﺎﻧﻠﯩﻖ‪ ،‬ﭘـــــــﺎﺭﺗﯩﻴﻪ‪ ،‬ﮔـــــــﻮﺭﯗھ ۋە ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﭽﯩﻠﯩـــــــﻚ‬ ‫ﻣﺎﻳﯩﻠﭽﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﺳﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﺎﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪39‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺷـــﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻥ ھﻪﺭ ﺗﯜﺭﻟـــﯜﻙ ﻳـــﻮﻟﻼﺭﺩﺍ ۋە ﺋﯩـــﺸﻼﺭ‬ ‫ﺋﺎﺳــﺘﯩﻦ‪ -‬ﺋﯜﺳــﺘﯜﻥ ﺑﻮﻟــﯘپ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧــﺪە ﺗــﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻟﻐــﺎ ﺑﺎﺷــﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﻞ ﻧﯘﺭﯨﺪﯨﻦ ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺑﯩﺮ ﻧﯘﺭﻏﺎ ﻣﻮھﺘﺎﺝ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﺋﯘ ﻧﯘﺭ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ۋەھﻴﻰ ﻧﯘﺭﯨﺪﯗﺭ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﺳﯩﺮﻟﻪﺭ ﺑﻮﻳﻰ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﮔﻪﻥ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺴﻰ‬

‫ﺟﺎۋﺍﺏ ﺑﯧﺮﯨﺸﻜﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺝ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻮھﯩﻢ ﺑﯩﺮ ﺳﻮﺋﺎﻝ ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ‬ ‫ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﻏﺎ ﺗﺎﺷﻼﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯘ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ‪ :‬ﻗﻪﺩﯨﻤﻘﻰ ۋە ﻳﯧﯖـﻰ ﺋﻪﺳـﯩﺮﻟﻪﺭﺩﯨﻜﻰ‬ ‫ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺴﻰ ﻧـﯧﻤﻪ؟ ﭘﻪﻟـﺴﻪﭘﻪ ﺋﻪﻗﯩﻠﻨـﻰ ﺗـﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻟﻐـﺎ‬ ‫ﺑﺎﺷـــــﻼﺵ‪ ،‬ﻗﻪﻟﺒﻨـــــﻰ ﺧـــــﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻡ ﻗﯩﻠﯩـــــﺶ ﻳـــــﺎﻛﻰ ﺭﻭھﻨـــــﻰ‬ ‫ﺗﯧﻨﭽﯩﻼﻧـــﺪﯗﺭﯗﺵ ﺗﻪﺭەﭘـــﺘﯩﻦ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﻧﯧﻤﯩﻨـــﻰ ﺗﻪﻗـــﺪﯨﻢ‬ ‫ﻗﯩﻼﻟﯩــﺪﻯ؟ ﺑــﯘ ﺳــﻮﺋﺎﻟﻼﺭﻏﺎ ھــﺎﺯﯨﺮﻏﯩﭽﻪ ﻗﺎﻧﺎﺋﻪﺗﻠﯩﻨﻪﺭﻟﯩــﻚ ﺟــﺎۋﺍﺏ‬ ‫ﺑﯩﺮﯨﻠﻤﯩــﺪﻯ ﻳــﺎﻛﻰ ﺑﯩــﺮ ‪ -‬ﺑﯩﺮﺳــﯩﮕﻪ ﻗﺎﺭﺷــﻰ ھــﺎﻟﻪﺗﺘﻪ ھﻪﺭ ﺧﯩــﻞ‬ ‫ﺟﺎۋﺍﺑﻼﺭ ﺑﯧﺮﯨﻠﺪﻯ!‬ ‫ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﻪ ﺑﯩﻨــﺎ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧــﺪﯨﻦ ﻛــﯚﭘﺮەﻙ ۋەﻳــﺮﺍﻥ ﻗﯩﻠــﺪﻯ‪ ،‬ﻛــﯚپ‬ ‫ﺳﯚﺯﻟﻪپ ﻛﻪﺗﺘﻰ‪ ،‬ﺋﻪﺳﻠﻰ ﺷﯘﻙ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ!‬ ‫ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﺩەۋﺭﯨﻤﯩﺰﺩﯨﻜـﻰ ﭘﻪﻟـﺴﻪﭘﻪ ﺗـﺎﺭ ﯨﺨﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺑﯩﺮﯨـﺴﻰ‪،‬‬ ‫»ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ۋەﻗﻪﻟﯩﻜـﻰ« ﻧـﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﻣﻪﺷـﻬﯘﺭ ﺋﻪﺳـﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋـﺎﭘﺘﻮﺭﻯ‬ ‫ﺋـــﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻠﯩﻖ »ۋﻭﻝ ﺩﯨﻴﯟﺍﺭﻧـــﺖ«‪» ،‬ﭘﻪﻟـــﺴﻪﭘﻪ ﭘﺮﯨﻨـــﺴﯩﭙﻠﯩﺮﻯ«‬ ‫ﻧــﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﯩـﺪﺍ ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺋــﺎﺧﯩﺮﻗﻰ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩــﺴﻨﻰ ﺑﺎﻳــﺎﻥ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩەﻳـﺪﯗ‪» :‬ﺋﺎﻟﻪﻣﻨﯩـﯔ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩﻴﯩﺘـﻰ ﻧـﯧﻤﻪ؟ ﺋﯘﻧﯩـﯔ‬ ‫ﻣﺎﺩﺩﯨﺴﻰ ۋە ﺳـﯜﺭﯨﺘﻰ ﻧـﯧﻤﻪ؟ ﺋﺎﻟﻪﻣﻨﯩـﯔ ﺷـﻪﻛﻠﻰ ﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ؟ ﺋﯘﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺩەﺳـــﻠﻪﭘﻜﻰ ﻣﺎﺩﺩﯨـــﺴﻰ ۋە ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﻗـــﺎﻧﯘﻧﻠﯩﺮﻯ ﻧـــﯧﻤﻪ؟ ﻳﻮﺷـــﯘﺭﯗﻥ‬ ‫‪40‬‬


‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺷﻪﻛﻠﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﺎﺩﺩﯨﺴﻰ ﻧﯧﻤﻪ؟ ﺋﻪﻗﯩﻞ ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﻧـﯧﻤﻪ؟ ﺋـﯘ ﺩﺍۋﺍﻣﻠﯩـﻖ‬ ‫ﻣﺎﺩﺩﯨﺪﯨﻦ ﺋﺎﻻھﯩـﺪە ﺑﻮﻟـﯘپ‪ ،‬ﻣـﺎﺩﺩﯨﻨﻰ ﻛـﻮﻧﺘﺮﻭﻝ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺗﯘﺭﺍﻣـﺪﯗ؟‬ ‫ﻳﺎﻛﻰ ﺋﻪﻗﯩﻞ ﻣﺎﺩﺩﯨﻨﯩﯔ ﺑﯩـﺮ ﭘﺎﺭﭼﯩـﺴﯩﻤﯘ؟« ﺷـﺎﺋﯩﺮ‪» :‬ﭘﻪﺭۋەﺭﺩﯨﮕـﺎﺭ‬ ‫ﺋﻪﺗﯩﮕﻪﻧـــﺪە ﻳﺎﺯﻏـــﺎﻥ ) ﺗﻪﻗـــﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ( ﻧﻪﺭﺳـــﯩﻨﻰ ﻛﻪﭼﻘﯘﺭﯗﻧـــﺪﺍ‬ ‫ﺋﻮﻗــﯘﻳﻤﯩﺰ« ﺩﯦﮕﻪﻧــﺪەﻙ‪ ،‬ﺑﯩــﺰ ھــﯧﺲ ﺗﯘﻳﻐــﯘ ﺋﻪﺯﺍﻟﯩﺮﯨﻤﯩــﺰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‬ ‫ﻳﺎﺷﺎۋﺍﺗﻘﺎﻥ ﺳﯩﺮﯨﺘﻘﻰ ﺋﺎﻟﻪﻡ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﯘﻳﻐـﯘﻣﯩﺰﺩﺍ ھـﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﺗﻘـﺎﻥ‬ ‫ﻳﻮﺷـــﯘﺭﯗﻥ ﺋﺎﻟﻪﻣﻨﯩـــﯔ ھﻪﺭ ﺋﯩﻜﻜﯩﻠـــﺴﻰ ﺋﺎﭘﺘﯘﻣﺎﺗﯩـــﻚ ﻗﺎﻧﯘﻧﻐـــﺎ‬ ‫ﺑﻮﻳﺴﯘﻧﺎﻣﺪﯗ؟ ﻳﺎﻛﻰ ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﻪﻗﯩﻠـﺪﺍ ﻳـﺎﻛﻰ ھﻪﺭ ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩـﺴﯩﺪە‬ ‫ﻛﯧﻠﯩــــﺸﯩﭗ ﻗــــﯧﻠﯩﺶ‪ ،‬ﺋﯘﭼﯩﺮﺷــــﯩﭗ ﻗــ ـﯧﻠﯩﺶ ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩــــﻚ‬ ‫ﺋﺎﺳﺎﺳﻠﯩﺮﻯ ﺑﺎﺭﻣﯘ؟‪ ...‬ﺑـﯘ ﺳـﻮﺋﺎﻟﻼﺭﻧﻰ ﺋـﺎﺯ ﺋـﺎﺩەﻣﻠﻪﺭ ﺳـﻮﺭﺍﻳﺪﯗ‪ ،‬ﻛـﯚپ‬ ‫ﺋﺎﺩەﻣﻠﻪﺭ ﺟﺎۋﺍﺏ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ‪ .‬ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺋـﺎﺧﯩﺮﻗﻰ ﻣﻪﻧﺒﻪﺳـﻰ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺷﻘﺎ ھﻪﺭﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ ﻧﻪﺭﺳـﻪ ﺋﯩـﺪﯨﻠﻮﮔﯩﻴﻪﺩﯨﻦ ﺋﯩﺒـﺎﺭەﺕ ﭘﯘﺧﺘـﺎ ﻧﯩـﺰﺍﻡ‬ ‫ﺋﯩﭽﯩﺪە ﺷﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩﺸﻰ ﻻﺯﯨﻢ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﻣﺪﻯ ﻣﻪﻏﻠـﯘپ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰﻏـﺎ ﺗﻪﻥ ﺑﯧﺮەﻳﻠـﻰ‪ ،‬ﭘﻪﻟـﺴﻪﭘﯩﻨﻰ‬ ‫ﭘﯘﺧﺘﺎ ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﻪﺷﺘﻪ ﻣﺎﺗﯩﻤﺎﺗﻜﺎ‪ ،‬ﺋﺎﺳﺘﯩﺮﻭﻧﻮﻣﯩﻴﻪ‪ ،‬ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺕ‪ ،‬ﺧﯧﻤﯩﻴﻪ‪،‬‬ ‫ﺗﯧﺨﻨﯩﻜــــﺎ‪ ،‬ﺑﯩﺌــــﻮﻟﮕﯩﻴﻪ‪ ،‬ﭘﯩــــﺴﺨﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪ ﭘﻪﻧﻠﯩﺮﯨﻨــــﻰ ﺗﻮﻟــــﯘﻕ‬ ‫ﺋﯚﺯﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﺷــﻜﻪ ﻣﻮھﺘــﺎﺝ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺟــﯘﺯﺋﻰ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳــﯩﺪﯨﻦ ﺋﻮﻣــﯘﻣﻰ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻨﻰ ﭼﯜﺷﯩﻨﯩــﺸﻨﻰ ﻛــﯜﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻤﯩﺰ‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﻠﮕﻪ ﺳﯩﻐﻤﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺳﻪۋەﺑﯩﺪﯨﻨﺪﯗﺭ! ﻣﯘﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺋﻮﻣﯘﻣﻰ ﻧﻪﺯەﺭ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﺎﺭﺍﺵ ﭘﯩﻜﺮﯨﻤﯩﺰﺩﯨﻦ ﺑﺎﺭﻟﯩﻖ ﻗﺎﭘﻘﺎﻗﻼﺭﻧﻰ ﻳﯩﺮﺍﻗﻼﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ھﺎﻳـــﺎﺗﻠﯩﻖ ۋە ﺋﺎﻟﻪﻣﻨﯩـــﯔ ﻧﺎھـــﺎﻳﯩﺘﻰ ﻣـــﯘﺭەﻛﻜﻪپ ۋە ﺋﯩـــﻨﭽﯩﻜﻪ‬ ‫ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨــﻰ ﺗﻪﻛﯩــﺘﻠﻪﺵ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋــﺎﺯ ﺗــﻮﻻ ﻛﻪﻣــﺘﻪﺭ ﺑــﻮﻻﻳﻠﻰ‪،‬‬ ‫ﺋﻪﻗﻠﯩﻤﯩﺰﻧﯩــﯔ ھﺎﻳــﺎﺗﻠﯩﻖ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﺎﻟﻪﻣﻨﻰ ﭼﯜﺷــﯜﻧﯜپ ﺑﻮﻟﯘﺷــﻰ‬ ‫ﻧﺎھﺎﻳﯩﺘﻰ ﻗﯩﻴﯩﻦ‪.‬‬ ‫‪41‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯩـــﺰ ﻳـــﯘﻗﯩﺮﻯ ﻛﯚﺗـــﯜﺭﯛپ ﺋﯘﻟﯘﻏﻠﯩﻐـــﺎﻥ ﻧﻪﺯﺭﻳﻪﻟﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩـــﯔ‬ ‫ﻛﯚﭘﯩﻨﭽﯩــﺴﻰ‪ ،‬ھﻪﻣــﻤﻪ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﮕــﯜﭼﻰ ﺋﯩﻼھﻨﯩــﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨــﺪە‬ ‫ﻣﻪﺳﺨﯩﺮە ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﻮﺑﻴﯧﻜﺘﻰ ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﯧﻠﯩﺸﻰ ﻣﯜﻣﻜﯩﻦ"‪.‬‬ ‫ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﻪ ﺗــﺎﺭﯨﺨﭽﯩﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩــﺮ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻐــﺎﻥ ﭘﻪﻳﻼﺳــﻮﭘﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﺑﯩﺮﯨﺴﻰ ﺋﯩﺴﭙﺎﺗﻼپ ﭼﯩﻘﻘـﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻨﻰ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﺳـﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨﻜـﺎﺭ‬ ‫ﻗﯩﻠﯟﺍﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻰ‪ ،‬ﺑﯩﺮﺳﯩﻨﯩﯔ ﺭﻭھﺎﻧﻰ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﺳﯩﻨﯩﯔ ﻣﺎﺩﺩﯨﺰﯨﻤﭽﻰ‪،‬‬ ‫ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺋﺎﻗﯩﻼﻧﻪ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﺳﯩﻨﯩﯔ ھﯧﺴﻴﺎﺗﭽﻰ‪ ،‬ﺑﯩﺮﺳﯩﻨﯩﯔ ﺧﯩﻴﺎﻟﻰ‬ ‫ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﺳﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﭽﻰ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﻛـﯚﺯﺩﯨﻦ ﻛﯚﭼـﯜﺭﯛپ‬ ‫ﭼﯩﻘﻘﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ‪ ،‬ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﺪﯨﻦ ﻗﻮﻟﻐـﺎ ﻛﻪﻟـﮕﻪﻥ ﻧﻪﺗﯩـﺠﻪ ﻧـﯧﻤﻪ؟‬ ‫ﺩەپ ﺳﻮﺭﺍﺷﺘﻰ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﺘﻪ ﻧﯚﻟﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ!‬ ‫ﺑـــﯘ ﺋﻪھـــﯟﺍﻝ ﻛـــﯚﺯﮔﻪ ﻛـــﯚﺭﯛﻧﮕﻪﻥ ﭘﻪﻟـــﺴﻪﭘﻪ ﺋﯘﺳـــﺘﺎﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ‬ ‫ﺑﯩﺮﯨـــــﺴﻰ‪ ،‬ﺋﻪﺯھﻪﺭ ﺋﯘﻧﯟﯨﺮﯨـــــﺴﺘﯩﻨﯩﯔ ﺵ ەﻳﺨـــــﻰ ) ﺭەﺋﯩـــــﺴﻰ(‬ ‫ﭘﯩﺮﻭﻓﯩﺴــــﺴﻮﺭ »ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻬﻪﻣﯩــــﺪ ﻣﻪھﻤــــﯘﺩ« ﺋﻮﭼــــﯘﻕ ھــــﺎﻟﻪﺗﺘﻪ ‪-‬‬ ‫ﭘﻪﻟــــﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩــــﺮ ﺑﯩﺮﺳــــﯩﮕﻪ ﺯﯨﺘﻠﯩﻘــــﻰ‪ ،‬ﻧﻪﺗﯩﺠﯩــــﺴﯩﻨﯩﯔ‬ ‫ﺋﻮﺧﺸﺎﺷﻤﺎﺳﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﮔﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ‪» :‬ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧﻨﯩﻖ‬ ‫ﭘﯩﻜﺮﻯ ﻳﻮﻕ‪ ،‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﻰ ﻗﺎﺭﺍﺭ ﻗﯩﻠـﺴﺎ ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺑﯩـﻠﻪﻥ‬ ‫ﺑﯩﺮﮔﻪ ﺋﻪﻛﺴﯩﻨﯩﻤﯘ ﻗـﺎﺭﺍﺭ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯗ‪ .‬ﺑﯩـﺮ ‪-‬ﺑﯩﺮﺳـﯩﮕﻪ ﺯﯨـﺖ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ‬ ‫ھﻪﺭ ﺋﯩﻜﻜــﻰ ﺧﯩــﻞ ﭘﯩﻜﺮﻧــﻰ ﻗﻮﻟﻼﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺗﻮﻏﯩﺮﻟﯩﻘﯩﻐــﺎ‬ ‫ﺩەﻟﯩﻞ ﺋﯩﺴﭙﺎﺗﻼپ ﭼﯩﻘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﻣﯘ ﺑـﺎﺭ‪ .‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ﺑـﯘ‬ ‫ﺯﯨـــﺖ ﻧﻪﺭﺳـــﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻗﺎﻧـــﺪﺍﻗﻤﯘ ﺑﯩـــﺮ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـــﮕﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸـــﺴﯘﻥ؟‪.‬‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗـــﺘﻪ ﭘﻪﻟـــﺴﻪﭘﻪ ﺗﻪﺷـــﻨﺎﻟﯩﻘﻨﻰ ﻗﺎﻧﺪﯗﺭﺍﻟﻤﺎﻳـــﺪﯗ‪ ،‬ﭘﻪﻟـــﺴﻪﭘﻪ‬ ‫ﺩﯦﯖﯩﺰﯨﻨﻰ ﺋﯜﺯﯛپ ﭼﯩﻘﻘـﺎﻥ ﻛﯩـﺸﻰ ﺗﯧﺨﯩﻤـﯘ ھﻪﻳﺮﺍﻧﻠﯩﻘﻘـﺎ ﭼﯚﻛـﯜپ‬ ‫ﭼﯩﻘﯩﺪﯗ«‪.‬‬

‫‪42‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﯩﻨﯩﯔ ﺋــﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻘﻰ‪ ،‬ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ھﯧﭽﻘﺎﻧــﺪﺍﻕ‬ ‫ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﮕﻪ ﺋﯩﺮﯨﺸﻤﯩﮕﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ھﻪﻗﻘﯩﺪە ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺳـﯚﺯﻟﻪﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﻳﺎﺧﺸﯩﺮﺍﻗﻰ‪ ،‬ﺋﻪﺩﯨﺒﯩﻴﺎﺗﭽﯩﻼﺭﻧﯩـﯔ ﭘﻪﻳﻼﺳـﻮﭘﻰ‪ ،‬ﭘﻪﻟـﺴﻪﭘﯩﭽﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﺋﻪﺩﯨﺒﯩﻴﺎﺗﭽﯩــﺴﻰ »ﺋﻪﺑﯘھﻪﻳﻴــﺎﻥ ﺗﻪۋھﯩــﺪﻯ« ﻧﯩــﯔ ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﺳــﯚﺯﻯ‬ ‫ﺑﻮﻟﺴﺎ ﻛﯧﺮەﻙ‪ .‬ﺋﯘ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﯩـﺪﻯ‪» :‬ﭘﻪﻳﻼﺳـﻮﭘﻼﺭ ﭼﺎﺭﭼﯩـﺪﻯ‪،‬‬ ‫ﺑﯩﺮ ﻧﻪﺭﺳﯩﮕﻪ ﺋﻪﺳﻘﺎﺗﻤﯩﺪﻯ‪ ،‬ﺟﺎﭘﺎ ﺗﺎﺭﺗﺘﻰ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺕ ﻳﻪﺗﻜﯜﺯەﻟﻤﯩـﺪﻯ‪،‬‬ ‫ﻣـــﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﻗﯩﻠـــﺪﻯ‪ ،‬ﭘﺎﻛﯩـــﺖ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭەﻟﻤﯩـــﺪﻯ‪ ،‬ﻗﻮﺷـــﺎﻕ ﺗﻮﻟﯩـــﺪﻯ‬ ‫ﺋﺎھﺎﯕﯩﻐﺎ ﺳﺎﻻﻟﻤﯩﺪﻯ‪ ،‬ﺗﻮﻗﯘپ ﭼﯩﻘﺘﻰ ﻳﺎﻟﺘﯩﺮﺍﺗﺘﻰ«‪.‬‬ ‫ﺩﯨﻨﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩﺴﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻗﯘﺗﯘﻟﺪﯗﺭﺍﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‬

‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ھﻪﺭ ﻗــﺎﻧﭽﻪ ﺗﻪﺭەﻗﻘــﻰ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺑﻮﻟــﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﺩﯨﻨــﺴﯩﺰ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻤﺎﻧـــــــﺴﯩﺰ ۋە ﺋﺎﺳـــــــﻤﺎﻧﺪﯨﻦ ﭼﯜﺷـــــــﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ۋەھﻴﯩـــــــﺴﯩﺰ‬ ‫ﻳﺎﺷﯩﻴﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻜﻪﻥ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻛﯚﺯ ﻗـﺎﺭﺍﺵ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨـﺪە‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﻰ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻜﻪ ﺋﺎﻳﻼﻧﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺩﯨـــﻦ ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺗﻨﯩـــﯔ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﻘـــﺎ ﻛـــﯧﻠﯩﺶ ﺳـــﯩﺮﻯ‪ ،‬ھﺎﻳﺎﺗﻨﯩـــﯔ‬ ‫ﺟﻪۋھﯩﺮﻯ‪ ،‬ﺋﺎﻟﻪﻣﻨﯩﯔ ﺭﻭھﯩﺪﯗﺭ‪ .‬ﺋﯘ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ ﺳـﯩﺮﯨﺘﻘﻰ ﺗﻪﺭەﭘـﺘﯩﻦ‬ ‫ﺗﯧﯖﯩﻠﯩـــﭗ ﻗﺎﻟﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـــﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﺑﻪﻟﻜـــﻰ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ‬ ‫ﺗﻪﺑﺌﯩﺘﯩﺪە ﺑﺎﺭ ﻧﻪﺭﺳﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨـــﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻤـــﺎﻧﯩﻨﻰ ﻳﻮﻗﺎﺗـــﺴﺎ ﺋـــﯚﺯﯨﻨﻰ‪ ،‬ﺋﻪﺳـــﻠﯩﻨﻰ‪،‬‬ ‫ﺋﯚﺗﻤﯜﺷﻰ ۋە ﻛﻪﻟﮕﯜﺳـﯩﻨﻰ ﻳﻮﻗﺘﯩـﺪﯗ‪ .‬ﺋﯚﺗﻤﯜﺷـﻰ ۋە ﻛﻪﻟﮕﯜﺳـﻰ ﻳـﻮﻕ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﻳﺎﺷﺎﻳﺪﯗ؟‪.‬‬

‫‪43‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺩﯨﻨﺴﯩﺰ ۋە ﺋﯩﻤﺎﻧـﺴﯩﺰ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ‪ ،‬ﻗـﺎﺭﺍﯕﻐﯘ ﻛﯩﭽﯩـﻠﻪﺭﺩە ﻧﯘﺭﺳـﯩﺰ‬ ‫ﻣﯧﯖﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ‪ ،‬ﭼــﯚﻟﻠﻪﺭﺩە ﻳــﻮﻝ ﺑﺎﺷﻠﻐﯘﭼﯩــﺴﯩﺰ ﻗﻪﺩەﻡ ﺑﯧــﺴﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺋﻮﻛﻴﺎﻧﻼﺭﺩﺍ ﻛﻮﻣﭙﺎﺳﺴﯩﺰ ﻛﯧﺘﯩﭗ ﺑﺎﺭﻏﺎﻥ ﻳﻮﻟﯘﭼﯩﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺩﯨــــﻦ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺳــــﯩﺮﺗﯩﺪﯨﻦ ﺗﯧﯖﯩﻠﯩــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳــــﻪ‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﺎﺳﺘﯩﻦ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺗﻪﺑﺌﯩﺘﯩـﺪﯨﻦ ﺋﯧﺘﯩﻠﯩـﭗ ﭼﯩﻘﻘـﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ھﺎﻳﺎﺕ‪ -‬ﺩﯨﻨﺴﯩﺰ‪ -‬ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﺎﺭﺷﯩﻠﺸﯩﭗ ﻗﺎﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺩﯨﻨﻨﯩﯔ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺕ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩـﮕﻪ ﺋﯩـﺸﻪﻧﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻪﺯﻯ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﭘﻪﻳﻼﺳـــــﻮﭘﻼﺭ‪ ،‬ھﺎﻳـــــﺎﺕ ﺳـــــﻪﭘﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗـــــﯜﺯﻟﻪﺵ‪ ،‬ﻳﺎﺧـــــﺸﯩﻠﯩﻖ‬ ‫ﺗــﯜﺭﯛﺗﻜﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺟﺎﻧﻼﻧــﺪﯗﺭﯗﺵ‪ ،‬ﻳﺎﻣــﺎﻧﻠﯩﻖ ﺗﯩﺮﻧــﺎﻗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﯘﻟــﯘپ‬ ‫ﺗﺎﺷــﻼﺵ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺩﯨﻨﻐــﺎ ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﺷــﻨﯩﯔ ﺯﯙﺭﯛﺭﻟﯩﻜﯩﻨــﻰ‬ ‫ﺋﯧﺘﯩﺮﺍپ ﻗﯩﻠﻤـﺎﻱ ﺗﯘﺭﺍﻟﻤﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺑﯩﺮﯨـﺴﻰ‪» :‬ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋﯩـﻼھ‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﺎ‪ ،‬ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋﯘﻧﻰ ﻳﺎﺭﺗﯩـﺸﯩﻤﯩﺰ )ﭘﻪﻳـﺪﺍ ﻗﯩﻠـﺸﯩﻤﯩﺰ( ﻻﺯﯨـﻢ«‬ ‫ﺩﯦﮕﻪﻥ!‬ ‫ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﯨــﺴﻰ‪» :‬ﺳــﯩﻠﻪﺭ ﻧــﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩــﯔ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﯩــﺪﺍ‬ ‫ﺷﻪﻙ ﻗﯩﻠﯩﺴﯩﻠﻪﺭ‪ ،‬ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋﺎﻟﻼھﻘﺎ ﺋﯩﻤﺎﻥ ﻛﻪﻟﺘـﯜﺭﯛﺵ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺑﻮﻟﺴﺎ‪ ،‬ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻢ ﻣﺎﯕﺎ ﺧﯩﻴﺎﻧﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ‪ ،‬ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﯩﻢ ﻣﺎﻝ ‪-‬‬ ‫ﻣﯜﻟﻜﯩﻤﻨﻰ ﺋﻮﻏﯘﺭﻻپ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ!« ﺩەﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻛـــﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﻣﻪﺷـــﻬﯘﺭﺋﺎﻟﯩﻤﻼﺭ‪ ،‬ﺋﻪﻗﻼﻧﯩـــﻼﺭ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻥ ھﺎﻳـــﺎﺗﻰ‬ ‫ﺋﯜﭼﯜﻥ‪ -‬ﻳﻪﻛـﻜﻪ ﻳـﺎﻛﻰ ﺟﻪﻣﺌﯩـﻴﻪﺕ ﺷـﻪﻛﻠﯩﺪە ﺑﻮﻟـﺴﯘﻥ‪ -‬ﺩﯨﻨﻨﯩـﯔ‬ ‫ﺯﯙﺭﯛﺭﻟﯩﻜﯩﻨـــﻰ ﺗﻪﻛﯩﺘﻠﯩﻤﻪﻛـــﺘﻪ‪ .‬ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻥ ﺧـــﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻜﻠﯩﻜﻜﻪ‬ ‫ﺋﯧﺮﺷﯩﭗ ﺑﻪﺧﺘﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯘﺵ‪ ،‬ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻨﯩـﯔ ﺋﺎﻻﻗﯩـﺴﻰ ﺋـﯚﺯ ‪ -‬ﺋـﺎﺭﺍ‬ ‫ﻛﯜﭼﯜﻳﯜپ ﺗﻪﺭەﻗﻘﻰ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺩﯨﻨﻐـﺎ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩـﺸﻜﻪ ﻣﻮھﺘـﺎﺝ‬ ‫ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪44‬‬


‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺑﯜﻳـــﯜﻙ ﺗﺎﺭﯨﺨـــﺸﯘﻧﺎﺱ »ﺗـــﻮﻳﯩﻨﺒﻰ« »ﺋـــﺎﺩەﺕ ۋە ﺋـــﯚﺯﮔﻪﺭﺗﯩﺶ«‬ ‫ﻧﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﯩﺪﺍ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩەﻳﺪﯗ‪» :‬ﺑﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﯩﺪﺋﻮﻟﻮﮔﯩﻴﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩﺮ‬ ‫ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻖ ﻧﯘﻗﺘﯩﺴﯩﺪﺍ ﺋﻮﺭﺗﺎﻕ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻪﺯﯨﺪە ﺧﻪﻟﻖ‬ ‫ﺋﺎﻣﻤﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﻛﯚﺭﺷــﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻐــﺎ ﻛﻪﻟﺘــﯜﺭﮔﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﯩــﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻧﯩـــﯔ ﻣﻪﻧﯩـــﺴﻰ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻐﺎ ﺋﯩﺒـــﺎﺩەﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻘﺎ‬ ‫ﻗﺎﻳﺘﯩــــﺸﻰ ﺩﯦﮕﻪﻧﻠﯩﻜﺘــــﯘﺭ‪ .‬ﺩﯨــــﻦ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻨﻰ ﺟﻪﻣﺌﯩــــﻴﻪﺗﻜﻪ ۋە‬ ‫ﺷﻪﺧــﺴﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯩﺒــﺎﺩەﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺋــﺎﺯﺍﺕ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧــﺪﯨﻦ‬ ‫ﻛﯧﻴﯩﻦ‪ ،‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﻳﻪﻧﻪ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺕ ﺗﯘﺭﻣﯩـﺴﯩﻐﺎ ﻗـﺎﻳﯩﺘﺘﻰ‪ .‬ﺷـﯘﻧﯩﯔ‬ ‫ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﺭﻭﻟـــﻰ ﺋـــﺎﺟﯩﺰﻻپ ﭼﯜﻣـــﯜﻟﯩﻠﻪﺭ ﺟﻪﻣﯩﻴﺘﯩـــﺪﯨﻜﻰ‬ ‫)ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﻰ ﭼﯜﻣﯜﻟﯩﮕﻪ( ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﺪﻯ!!‬ ‫ﺩﯨﻨﻼﺭ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ؛ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﻰ ھﺎﺷﺎﺭەﺕ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺑﻪﻟﻜـﻰ‬ ‫ھﯚﺭﻣﻪﺗﻠﯩـــﻚ‪ ،‬ﺋﯩﺮﺍﺩﯨﻠﯩـــﻚ ۋە ﺋﻪﻗﯩﻠﻠﯩـــﻖ ﻣﻪﺧﻠـــﯘﻕ ﺩەپ ﺗﻪﻟﯩـــﻢ‬ ‫ﺑﻪﺭﺩﻯ‪ .‬ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﺋﯩﺪﺋﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪﻟﻪﺭ ﺑﯘ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻨـﻰ ﺋﯘﻧﺘﯘﻟﺪﯗﺭﺍﻟﻤﺎﻳـﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺑﯘ ﺋﯩـﺪﺋﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪﻟﻪﺭ؛ ﺩﯨـﻨﻼﺭ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻐﺎ ﺋﺎﺗـﺎ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ ﺭﻭھـﻰ‬ ‫ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩﻜﻨﻰ ﺑﯧﺮەﻟﻤﻪﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺩﯨﻦ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ھﺎﻳـﺎﺗﻠﯩﻘﺘﯘﺭ‪ ،‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ھﺎﻳﺎﺗﯩﻨﯩـﯔ‬ ‫ﺟﻪۋھﯩــﺮﻯ‪ ،‬ﺋــﯘ ﺩﯨﻠﻼﺭﻧــﻰ ﺧــﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻡ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧــﯘﺭﻯ‪ .‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ‬ ‫ﺩﯨﻨﺪﯨﻦ ﺑﯩﻬـﺎﺟﻪﺕ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳـﺪﯗ‪ .‬ﺗﯜﺭﻟـﯜﻙ ﺋﯩـﺪﺋﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪﻟﻪﺭ ﺩﯨﻨﻨﯩـﯔ‬ ‫ﺋﻮﺭﻧﯩﻨﻰ ﺑﺎﺳﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪ ،‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯩﺪﺋﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪ ﺋﯚﺯ ‪ -‬ﺋﺎﺭﺍ ﻣـﯘھﻪﺑﺒﻪﺕ ۋە‬ ‫ھﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﻮﺭﻧﯩﻐﺎ ﻣﯘﺗﯩﺌﻪﺳـﺴﯩﭙﻠﯩﻚ ۋە ﺑﯩـﺮ ‪ -‬ﺑﯩﺮﯨﻨـﻰ ﻳﺎﻣـﺎﻥ‬ ‫ﻛﯚﺭﯛﺷــﻨﻰ ﻛﻪﻟﺘــﯜﺭﯛپ ﭼﯩﻘﯩﺮﯨــﺪﯗ‪ ،‬ﺋــﯘ ﻧــﺎﻥ ﺑﯧﺮەﻟﯩــﺸﻰ ﻣــﯜﻣﻜﯩﻦ‪،‬‬ ‫ﺑﯩــــﺮﺍﻕ ﺭﻭھــــﻰ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩــــﻚ ۋە ﺭﻭھــــﻰ ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩــــﻚ ﺋﺎﺗــــﺎ‬ ‫ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳﺪﯗ«‪.‬‬

‫‪45‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩﯔ ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﯗﺵ ﺭﻭﻟﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺑــﯘ ﺩەۋﺭﯨﻤﯩــﺰﺩە ﻗــﺎﺭﺍﯕﻐﯘﻟﯘﻕ ﺩﯦﯖﯩﺰﯨــﺪﺍ ﻏﻪﺭﻕ ﺑﻮﻟــﯘپ‬ ‫ﻛﯧﺘﯩــــﺸﺘﯩﻦ ﻗﯘﺗﯘﻟــــﯘﺵ ﺋﯜﭼــــﯜﻥ ﺩﯨﻨﻐــــﺎ ﻣﻮھﺘــــﺎﺝ ﺑﻮﻟــــﺴﺎ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩــــﻨﯩﺶ‪ ،‬ﻗــــﺎﻳﻤﯘﻗﯘﺵ ۋە ھﻪﻳﺮﺍﻧﻠﯩــــﻖ ﺋﯩﭽﯩــــﺪە ﺋــــﺎﺯﺍپ‬ ‫ﭼﯩﻜﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻗﯘﺗﻘـﯘﺯﯗﺵ ﺭﻭﻟﯩﻨـﻰ ﻗﺎﻳـﺴﻰ ﺩﯨـﻦ ﺋـﯚﺯ‬ ‫ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﺋﺎﻻﻻﻳﺪﯗ؟‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﻰ ﺑﯘ ﺭﻭﻟﻨﻰ ﺋﻮﻳﻨﯩﻴﺎﻻﻣﺪﯗ؟‬ ‫ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﺩﯨﻜﻰ ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨـﻰ ‪ -‬ﺧﯘﺳﯘﺳـﻪﻥ ﻏﻪﺭﺑـﺘﻪ‪-‬‬ ‫ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩﯔ ھﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﺎﺳـﺘﯩﺪﺍ ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩـﻨﯩﺶ ۋە‬ ‫ﺋﯘﻣﯩﺪﺳﯩﺰﻟﯩﻨﯩﺸﻜﻪ ﺩﯛچ ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘـﺎﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻗﯘﺗﻘـﯘﺯﯗﺵ‬ ‫ﺭﻭﻟﯩﻨــــــﻰ ﺋﺎﻻﻟﻤﺎﻳــــــﺪﯗ ۋە ﺗﻪﻟﻪپ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﯟﺍﺗﻘــــــﺎﻥ ﺋﯩﻨــــــﺴﺎﻧﻨﻰ‬ ‫ﻳﯧﺘﯩﺸﺘﯜﺭﯛپ ﭼﯩﻘﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺳﻪۋەﭘﻠﯩﺮﻯ ﺗﯚۋەﻧﺪﯨﻜﯩﭽﻪ‪:‬‬ ‫ﺑﯩﺮﯨﻨﭽــﻰ‪ :‬ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨــﻰ ﻧﻪﻣﯘﻧﯩﻠﯩــﻚ ﺷــﻪﻛﻠﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺘﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯ ﺋﯩﭽﯩﮕﻪ ﺋﺎﻟﻐﺎﻥ ﺩﯨﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﺋـﯘ ﺩﯨـﻦ‬ ‫ھﺎﻳﺎﺗﻘﺎ ﺋﻪھﻤﯩﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﻛﻪﺗﻤﻪﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩﻠﻨﻰ ﺋﺎﺳـﺎﺱ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳـﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﻣﻪﺭﯨــﭙﻪﺗﻜﻪ ﺗﻪﺷــﯟﯨﻖ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺗﻪﺑﺌﻴﯩــﺘﯩﮕﻪ‬ ‫ﺗﻪﻟﭙﯜﻧﻤﻪﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻣﯩﺴﻴﻮﻧﯩﺮﻻﺭ ﺋﯘ ﺩﯨﻨﻨﻰ ھﺎﻳﺎﺗﻘﺎ ﻗﺎﺭﯨﺸﻰ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩﻠﻐﺎ ﺯﯨﺖ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪-‬‬ ‫ﭘﻪﻧﮕﻪ ﻛﯚﯕﯜﻝ ﺑﯚﻟﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺗﻪﺑﺌﯩﺘﯩﮕﻪ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﻪ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺷﻪﻛﻠﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﺳﯟﯨﺮﻟﯩﮕﻪﻥ‪.‬‬ ‫ﻧﻪﻣﯘﻧﯩﻠﯩــﻚ ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨــﻰ ھﺎﻳــﺎﺗﺘﯩﻦ ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﺗﺎﺭﺗﻘــﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺩﯗﻧﻴـــﺎﺩﯨﻦ ﺋﺎﻻﻗﯩـــﺴﯩﻨﻰ ﺋـــﯜﺯﮔﻪﻥ‪ .‬ﻳﺎﺧـــﺸﻰ ﻧﯩـــﺌﻤﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻳـــﯜﺯ‬ ‫‪46‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋــــﯚﺭﯛﮔﻪﻥ »ﺭﺍھﯩــــﺐ« ﺩﺍ ﻣﯘﺟﻪﺳــــﺴﻪﻣﻠﻪﺷﻜﻪﻥ‪ .‬ﺧﺮﯨــــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ‬ ‫ﺭﺍھﯩﺒﻠﯩـــﺮﻯ ﺋﻮﺗﺘـــﯘﺭﺍ ﺋﻪﺳـــﯩﺮﻟﻪﺭﺩە ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩـــﯔ ﺳﺎﻳﯩـــﺴﯩﺪﯨﻦ‬ ‫ﻗﺎﭼﺎﺗﺘﻰ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﭘﺎﻧﺎھ ﺗﯩﻠﻪﻳﺘﺘﻰ‪ - .‬ﮔﻪﺭﭼﻪ ﺑﯘ ﺋﺎﻳـﺎﻝ‬ ‫ﺋﺎﭘﯩﺴﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﺎﭼﺎ ‪ -‬ﺳﯩﯖﻠﯩﺴﻰ ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮﺩﯨﻤﯘ ‪-‬ﺋـﯘﻻﺭ‬ ‫ﺭﻭھـــﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳـــﯩﻨﻰ ﻳـــﯘﻗﯩﺮﻯ ﻛﯚﺗـــﯜﺭﯛﺵ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺑﻪﺩەﻧﻠﯩﺮﯨﻨـــﻰ‬ ‫ﺋﺎﺯﺍﭘﻼﻳﺘﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﺧﻼﻗﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟﻰ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﺋﻪﺧﻼﻗﺘـﯘﺭ‪،‬‬ ‫ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺗــﺎﻗﯩﺘﻰ ﺑﻪﺭﺩﺍﺷــﻠﯩﻖ ﺑﯧﺮەﻟﻤﻪﻳــﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨﺠﯩﻠﺪﺍ ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ‪» :‬ﺩﯛﺷﻤﯩﻨﯩﯖﻼﺭﻧﻰ ﻳﺎﺧـﺸﻰ ﻛـﯚﺭﯛﯕﻼﺭ‪،‬‬ ‫ﺳﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﻟﻪﻧﻪﺕ ﺋﯧﻴﯩﺘﻘﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﺑﻪﺭﻛﻪﺕ ﺗﯩﻠﻪﯕـﻼﺭ‪ ،‬ﻛﯩـﻢ ﺳـﯩﺰﻧﯩﯔ‬ ‫ﺋــﻮڭ ﻛﺎﭼﯩﺘﯩﯖﯩﺰﻏــﺎ ﺋﯘﺭﺳــﺎ‪ ،‬ﺳــﻮﻝ ﻛــﺎﭼﯩﺘﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺗﯘﺗــﯘپ ﺑﯧﺮﯨــﯔ‪،‬‬ ‫ﻛﯩــﻢ ﺳــﯩﺰﻧﯩﯔ ﻛــﯚﻳﻨﯩﻜﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺋﻮﻏﯘﺭﻟﯩــﺴﺎ‪ ،‬ﺋﯩــﺸﺘﯩﻨﯩﯖﯩﺰﻧﻰ‬ ‫ﺑﯧﺮﯨﯔ‪«...‬‬ ‫ﺧﺮﯨـــﺴﺘﯩﺌﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻤـــﯘ‪ -‬ﺧﯘﺳﯘﺳـــﻪﻥ ﻏﻪﺭﺑـــﺘﻪ‪ -‬ﺑـــﯘ‬ ‫ﺋﻪﺧﻼﻗــــﺘﯩﻦ ﻧﺎھــــﺎﻳﯩﺘﻰ ﻳﯩــــﺮﺍﻕ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــــﯔ ﺋﯩﭽﯩــــﺪە ﺑﺎﺷــــﻘﺎ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺟﻪﻣﯩﻴﺘﯩﺪە ﻳﯜﺯ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺑﺎﻗﻤﯩﻐـﺎﻥ ﺩﯨﻨـﻰ ۋە ﺩﯗﻧﻴـﺎۋﻯ‬ ‫ﺋﯘﺭﯗﺷــﻼﺭ ﻳــﯜﺯ ﺑﻪﺭﺩﻯ‪ .‬ﺑــﯘ ﺋﻪﺳــﯩﺮﯨﺪە ﻳــﯜﺯ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﭼــﻮڭ ﺋﯩﻜﻜــﻰ‬ ‫ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩﻖ ﺩﯗﻧﻴـﺎ ﺋﯘﺭﯗﺷـﯩﻨﻰ ﺑﺎﻳـﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩـﺶ ھﺎﺟﻪﺗـﺴﯩﺰ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ‬ ‫ﻣﻪﺳﯩﻠﻪ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﺳــﻠﻰ ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨــﻰ ﭼﻪﻛﻠﯩــﻚ ﻣﻪﺯﮔﯩــﻞ‪ ،‬ﻣــﯘﺋﻪﻳﻴﻪﻥ‬ ‫ﻣﯩﻠـــﻠﻪﺕ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﻛﻪﻟـــﮕﻪﻥ ۋﺍﻗﯩﺘﻠﯩـــﻖ ﺩﯨـــﻦ ﺋﯩـــﺪﻯ‪ .‬ﺋـــﯘ ﺩﯨـــﻦ‪،‬‬ ‫ﺋﯘﻧﯟﯦﺮﺳـــــﺎﻝ ﺧﻪﻟﻘﺌـــــﺎﺭﺍﻟﯩﻖ ﺩﯨـــــﻦ ﺑﻮﻟـــــﯘﺵ ﺳـــــﺎﻻھﯩﻴﯩﺘﻰ‬ ‫ﺗﯧﭙﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩﯨﻦ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺋـﯘﻧﻰ ﺋﯩـﺴﺎ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـﺴﺎﻻﻡ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـﯔ‬ ‫‪47‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋﯧﺰﯨــﭗ ﻛﻪﺗــﻜﻪﻥ »ﺑﻪﻧــﻰ ﺋﯩــﺴﺮﺍﺋﯩﻞ« ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ‬ ‫ﺑﻮﻟﯘپ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺋﯩﻼﻥ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﻪﺳــﻠﻰ ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨــﻰ ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﺗﯩﻠــﺪﻯ‪ ،‬ﺋﻪﺳــﻠﻰ ﺳــﺎﻣﺎۋﻯ‬ ‫ﻛﯩﺘﺎﺑﻰ ﻳﻮﻗﺎپ ﻛﻪﺗﺘﻰ‪ .‬ﺋﯘ ﺩﯨﻨﻨﯩﯔ ﺋﻪﻗﯩﺪﯨﺴﻰ‪ ،‬ﺷﯘﺋﺎﺭﻯ‪ ،‬ﺋﺎﺳﺎﺳـﻰ ۋە‬ ‫ﺷــﺎﺧﭽﻪ ﻣﻪﺳــﯩﻠﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﻗﻪﺩەﺭ ﺋﯩﺒــﺎﺭەﺕ )ﺗﯩﻜﯩــﺴﺖ( ۋە ﻣﻪﻧﯩــﯟﻯ‬ ‫ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩﻦ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨﺶ ۋە ﺑﯘﺭﯗﻟﯘﺷﻼﺭ ﻗﻪﺩەﻡ ﺑﺎﺳﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﺋﻪھﯟﺍﻝ ﺋـﯘ ﺩﯨﻨﻨﯩـﯔ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻠﯩﻜﯩﻨـﻰ ﻳﻮﻗـﺎﺗﺘﻰ‪ .‬ﺋـﯘ ﺩﯨﻨﻨـﻰ‬ ‫ﺗﻪۋھﯩــﺪ )ﺧــﯘﺩﺍﻧﻰ ﺑﯩــﺮ ﺩﯦــﻴﯩﺶ( ﺋﻪﻗﯩﺪﯨــﺴﯩﺪﯨﻦ )ﺧــﯘﺩﺍﻧﻰ ﺋــﯜچ‬ ‫ﺩەﻳﺪﯨﻐﺎﻥ( ﺋﻪﻗﯩﺪﯨﮕﻪ‪ ،‬ﻳﺎﻟﻐﯘﺯ ﺋﺎﻟﻼھﻘـﺎ ﺋﯩﺒـﺎﺩەﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺸﺘﯩﻦ ﺋﯩـﺴﺎ‬ ‫ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻐﺎ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﻪھﯟﺍﻟﻐﺎ ﭼﯜﺷﯜﺭﯛپ ﻗﻮﻳﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯩــــﺴﺎ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــــﺴﺎﻻﻡ‪» :‬ﺗــــﯚﮔﻪ ﻳﯩﯖﻨﯩﻨﯩــــﯔ ﺗﯚﺷــــﯜﻛﯩﮕﻪ‬ ‫ﻛﯩﺮﻣﯩﮕﯩﭽﻪ‪ ،‬ﺑﺎﻱ ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩﯔ ﺭەھﻤﯩـﺘﯩﮕﻪ ﺋﯧﺮﺷـﻪﻟﻤﻪﻳﺪﯗ« ﺩەﻳـﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﻳﻪﻧﻪ‪» :‬ﻣﺎﻝ ‪ -‬ﺩﯗﻧﻴـﺎﻟﯩﺮﯨﯖﻨﻰ ﺳـﯧﺘﯩﯟﯨﺘﯩﭗ ﺋﺎﻧـﺪﯨﻦ ﻛﯧـﻴﯩﻦ ﻣﺎﯕـﺎ‬ ‫ﺋﻪﮔﻪﺷﻜﯩﻦ« ﺩەﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺷﯘﺋﺎﺭﻯ‪» :‬ﻗﺎﺭﯨﻐﯘﻻﺭﭼﻪ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﯩﻦ! )ﻳﻪﻧﻰ ﺋﯩﻤﺎﻧﯩﯖﻨﻰ ﺋﻪﻗﯩﻠﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﺎﻳﺮﯨﻐﯩﻦ(«‪.‬‬ ‫ﺧﺮﯨــــﺴﺘﯩﺌﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻤــــﺎﻥ ﺗــــﺎﺭﯨﺨﻰ ۋە ﺗﻪﺑﺌﯩﺘــــﻰ ﺋﻪﻗﯩــــﻞ‬ ‫ﺩﺍﺋﯩﺮﯨﺴﯩﺪﯨﻦ ﺳﯩﺮﯨﺘﻘﻰ ﻧﻪﺭﺳﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﭘﻪﻳﻼﺳـﻮپ ﭘـﻮپ »ﺋﻮۋﻏﯩـﺴﺘﯩﻦ« ﺑﯩـﺮ ﻛـﯜﻧﻰ ﺋﻪﻗﻠﯩﻐـﺎ‬ ‫ﺳــﯩﻐﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳــﯩﮕﻪ ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﺷــﻨﻰ ﺑﺎﻳــﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩــﭗ‪:‬‬ ‫»ﺋﻪﻗﯩﻠﻐﺎ ﺳﯩﻐﻤﯩﺴﯩﻤﯘ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﻤﻪﻥ« ﺩﯦﮕﻪﻥ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻧﯩــﯔ ﻣﻪﻧﯩــﺴﻰ ھﻪﻗﯩﻘﯩ ـﻲ ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺋﯩﻜﻜــﻰ ﺋﯩــﺸﻨﯩﯔ‬ ‫ﺑﯩﺮﺳــﯩﻨﻰ ﺗﺎﻟﻼﺷــﺘﯘﺭ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪-‬ﭘﻪﻧــﺴﯩﺰ ﺩﯨﻨﻨــﻰ ﺗــﺎﻟﻼﺵ ﻳــﺎﻛﻰ‬ ‫‪48‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺩﯨﻨﺴﯩﺰ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪-‬ﭘﻪﻧﻨﻰ ﺗﺎﻟﻼﺵ )ﻳﻪﻧﻰ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻧﮕﻪ ﺗﯘﺭﯗﺵ ﻳﺎﻛﻰ‬ ‫ﺩﯨﻨﻐــﺎ ﺗــﯘﺭﯗﺵ(‪ ،‬ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨــﺪە ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺩﯨﻦ ﻛﯧﻠﯩﺸﻪﻟﻤﻪﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽـــﻰ‪ :‬ﺧﺮﯨـــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩـــﯔ ﻣﯚﺭﯨـــﺴﻰ ﺋـــﺎﻟﯩﻤﻼﺭ‪،‬‬ ‫ﻣﯘﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯜﺭﻟﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻗــﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻣﯩﻠﯩﻨﻐــﺎﻥ ﺩەھــﺸﻪﺗﻠﯩﻚ‬ ‫ﻗﺎﺭﺍﯕﻐﯘ ﺗﺎﺭﯨﺦ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯧﻐﯩـﺮ‪ .‬ﺑـﯘ ﺗـﺎﺭﯨﺨﻨﻰ ﺋﻪﺳـﻠﻪﺵ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺗﻪﯕـﻼ‬ ‫ﺑﻪﺩەﻧﻠﻪﺭ ﻗﻮﺭﯗﻟﯘپ‪ ،‬ﻛﯩﭽﯩـﻚ ﺑـﺎﻟﻼﺭ ﻗﯧﺮﯨـﭗ ﻛﯧﺘﯩـﺪﯗ‪ .‬ﭼﯩﺮﻛـﺎۋ ﺑـﯘ‬ ‫ﺗﺎﺭﯨﺨﯩــﺪﺍ ﭘﯩﻜــﺮﮔﻪ ﻗﺎﺭﺷــﻰ ﻗﺎﺗﻤــﺎﻟﻠﯩﻖ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻧــﮕﻪ‬ ‫ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺧﯘﺭﺍﭘﺎﺗﻠﯩﻖ ﺑﯩﻠﻪﻥ‪ ،‬ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩﻜﻜﻪ ﻗﺎﺭﺷـﻰ ﻣﯘﺳـﺘﻪﺑﯩﺘﻠﯩﻚ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ‪ ،‬ﻧﯘﺭﻏﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﻗﺎﺭﺍﯕﻐﯘﻟﯘﻕ ﺑﯩﻠﻪﻥ‪ ،‬ﺧﻪﻟﻖ ﺋﺎﻣﻤﯩﺴﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ‬ ‫ﭘﺎﺩﯨـــﺸﺎھﻼﺭ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺑﯩـــﺮ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧـــﺪﺍ ﺗـــﯘﺭﺩﻯ‪ .‬ﺗـــﺎﺭﯨﺦ ﺋﯩـــﺴﯩﺪﯨﻦ‬ ‫ﭼﯩﻘﯩﺮۋەﺗﻤﯩﮕﯩــﺪەﻙ ﺩەﺭﺟﯩــﺪە ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻰ ﻗﯘﺷــﺨﺎﻧﯩﻼﺭﻧﻰ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﻘــﺎ‬ ‫ﻛﻪﻟﺘــــﯜﺭﺩﻯ‪ .‬ﺗــــﺎﺭﯨﺦ ﺗﻪﭘــــﺘﯩﺶ ﻣﻪھﻜﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨــــﻰ ۋە ﺗﻪﭘــــﺘﯩﺶ‬ ‫ﻣﻪھﻜﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩـــﯔ ﻛﻪﺷـــﭙﯩﻴﺎﺗﭽﻰ‪ ،‬ﺋﯩﺠـــﺎﺩﯨﻴﻪﺗﭽﻰ ۋە ﺋﯩﻠﯩـــﻢ ‪-‬‬ ‫ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺗﻠﯩـــﻚ ﻛﯩـــﺸﻠﻪﺭ ھﻪﻗﻘﯩـــﺪە ﺋﯧﻠﯩـــﭗ ﺑﺎﺭﻏـــﺎﻥ ﺟﯩﻨـــﺎﻳﻰ‬ ‫ﻗﯩﻠﻤﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯘﻧﺘﯘپ ﻗﺎﻻﺭﻣﯘ؟!‬ ‫ﻣﯘﺷــﯘ ﻧــﯘﻗﺘﯩﻼﺭﺩﯨﻦ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﺋﯧﻴﯩﺘﻘﺎﻧــﺪﺍ ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨــﻰ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﯗﺵ ﺭﻭﻟﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﺎﺭﺍﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋـــﯜﭼﯩﻨﭽﻰ‪ :‬ﺧﺮﯨـــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨـــﻰ ﭘـــﻮﭘﻼﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﻳﺮﯨﻼﻟﻤﺎﻳـــﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩﯔ ﻧﻮﭘﯘﺯﻯ‪ ،‬ﻛﯩﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ۋﯨﮋﺩﺍﻧﯩﻐﺎ ھﯚﻛـﯜﻣﺮﺍﻥ‬ ‫ﺑﻮﻟﯘۋﺍﻟﻐــﺎﻥ ﺑــﯘ ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻧﻮﭘﯘﺯﯨــﺪﯨﻦ ﻛﯩﻠﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺑــﯘ ﭘــﻮﭘﻼﺭ‬ ‫ﺋــﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺭەھــﻤﻪﺕ ﺩەﺭۋﺍﺯﯨﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺋــﺎﭼﻘﯘﭼﯩﻨﻰ ﺗﯘﺗﻘــﯘﭼﯩﻼﺭ‪،‬‬ ‫ﺋﺎﺳﻤﺎﻥ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺯﯦﻤﯩﻨﻨـﻰ ﺗﯘﺗﺎﺷـﺘﯘﺭﯗپ ﺗﯘﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ ھﺎﻟﻘـﺎ ۋە ﺋـﺎﻟﻼھ‬ ‫ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺑﻪﻧـــﺪە ﺋﺎﺭﺳـــﯩﺪﯨﻜﻰ ۋﺍﺳـــﺘﯩﻨﻰ ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﯩﮕـــﯜﭼﯩﻠﻪﺭ ﺩەپ‬ ‫‪49‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﻮﻳﻠﯩــﺸﯩﺪﯗ‪ .‬ﺯﺍﻟﯩــﻢ ﭘﺎﺩﯨــﺸﺎھﻼﺭﻧﯩﯔ ﺯﯗﻟﻤﯩــﺪﯨﻦ ﻗﯘﺗﯘﻟــﯘﺵ ﺋﯜﭼــﯜﻥ‬ ‫ﻧﯘﺭﻏــﯘﻥ ﺑﻪﺩەﻝ ﺗــﯚﻟﯩﮕﻪﻥ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻴﯩﻪﺕ‪ ،‬ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮ ﻗﯧــﺘﯩﻢ ﺩﯨــﻦ‬ ‫ﻛﯩـــﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ) ﭘـــﻮﭘﻼﺭ( ﻣﯘﺳـــﺘﻪﺑﯩﺘﻠﯩﻚ ﺋﻪﺳـــﯩﺮﮔﻪ ﭼﯜﺷـــﯜپ‬ ‫ﻗﯧﻠﯩﺸﯩﻐﺎ ﺗﻪﻳﻴﺎﺭ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪.‬‬ ‫ﺗــــﯚﺗﯩﻨﯩﭽﻰ‪ :‬ﺧﺮﯨــــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩــــﺪﯨﻜﻰ ﻛــــﯚﭘﯩﻠﮕﻪﻥ ﺩﯨــــﻦ‬ ‫ﻛﯩـــﺸﻠﯩﺮﻯ‪ ،‬ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩـــﺪﯨﻜﻰ ﻣـــﺎﺩﺩﯨﺰﯨﻢ ۋە ﺋﻪﺧﻼﻗـــﺴﯩﺰ‬ ‫ﺋﯧﻘﯩﻤﻨﯩــﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨــﺪﺍ ﻣﻪﻏﻠــﯘﺑﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺋــﯘﭼﯩﺮﺩﻯ‪ .‬ﺋــﯘﻻﺭ ھﻪ ﺭ ﺧﯩــﻞ‬ ‫ھـــﺎۋﺍﻳﻰ ھﻪۋەﺳـــﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻛﻪﻳﻨﯩـــﺪﯨﻦ ﺋﻪﮔﯩـــﺸﯩﭗ ﻣﯧﯖﯩـــﺸﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﻛﯩﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ھﺎۋﺍﻳﻰ‪ -‬ھﻪۋەﺳﻰ ﻳﻮﻟﯩﺪﺍ ﻣﯧﯖﯩـﺸﻨﻰ ﺩﯗﺭﯗﺱ ﻗﯩﻠﯩـﭗ‬ ‫ﺑﻪﺭﺩﻯ‪.‬‬ ‫ﭘﺎۋﺭﯗﭘﺎ‪ ،‬ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﺎ ﭼﯩﺮﻛﺎۋﻟﯩﺮﯨﺪﺍ ﺩﯨـﻦ ﻛﯩـﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﺎﺭﺳـﯩﺪﺍ‬ ‫ﺋﻪﺭﻟﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺟﯩﻨﺴﯩﻠﯩﻘﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ‪ ،‬ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩـﯔ ﺋﻮﺧـﺸﺎﺵ‬ ‫ﺟﯩﻨـــﺴﯩﻠﯩﻘﻼﺭ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺗـــﻮﻱ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ھـــﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ‬ ‫ﺋﻪﺟﻪﺑﻠﯩﻨﻪﺭﻟﯩﻚ ﺋﯩﺶ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪.‬‬ ‫ﺑﻪﺯﻯ ﭘــﻮﭘﻼﺭ ﭼﯩﺮﻛﺎۋﻏــﺎ ﻳﺎﺷــﻼﺭﻧﻰ ﺗــﻮﭘﻼﺵ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ھﯧــﺴﻴﺎﺗﻨﻰ‬ ‫ﻗﻮﺯﻏﯩﺘﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﺎﺧــﺸﺎ‪ -‬ﺋﯘﺳــﯘﻟﻼﺭﻧﻰ ﺋﯩــﺸﻘﺎ ﺳــﺎﻟﻤﺎﻗﺘﺎ‪ .‬ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ‬ ‫ﻧﻪﺯﺭﯨﺪە‪» ،‬ﻏﺎﻳﻪ ۋﺍﺳﺘﯩﻨﻰ ﺋﺎﻗﻼپ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ«‪.‬‬ ‫ﺑﻪﺷﯩﻨﭽﻰ‪ :‬ﺗﻪﻛﺸﯜﺭﯛﺷﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻤﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﺎﺳﺎﺳـﻼﻧﻐﺎﻧﺪﺍ‪،‬‬ ‫ﻳﺎۋﺭﯗﭘــــﺎ ۋە ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩــــﺪﯨﻜﻰ ﺧﺮﯨــــﺴﺘﯩﺌﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻛﯚﭘﯩﻨﭽﯩــــﺴﻰ‬ ‫ﺋﯩـــﺴﯩﻢ‪ ،‬ﻣﯩـــﺮﺍﺱ ﻳـــﺎﻛﻰ ﺟﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﯩﻠﯩـــﻚ ﻛـــﺎﺗﮕﻮﺭﯨﻴﻪ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ‬ ‫ﺧﺮﯨــــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺳــــﺎﻧﯩﻠﯩﺪﯗ‪ .‬ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗــــﺘﻪ ﺑــــﯘﻻﺭ ﺧﺮﯨــــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ‬ ‫ﺩﯨﻨﯩﺪﯨﻜﯩﻠﻪﺭ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪.‬‬ ‫ﭼـــﯜﻧﻜﻰ ﺑـــﯘﻻ ﺭ ﺧﺮﯨـــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨـــﻰ ﺋﻪﻗﯩـــﺪە ۋە ﺋﯩـــﺴﺘﯩﻞ‬ ‫ﺋﺎﺳﺎﺳــــﯩﺪﺍ ﻗﻮﻟﻼﻧﻤﺎﻳــــﺪﯗ‪ .‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــــﯔ ﺑﯩﺮﺳــــﯩﺪﯨﻦ ﺋﻪﻗﯩﺪﯨــــﺴﻰ‬ ‫‪50‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺗﻮﻏﺮﯨــــﺴﯩﺪﺍ ﺳــــﻮﺭﺍپ ﺑﺎﻗــــﺴﯩﯖﯩﺰ؛ »ﻣﻪﻥ ﺑــــﯘ ﺋﯩــــﺸﻨﻰ ﺋــــﻮﻳﻼپ‬ ‫ﺑﺎﻗﻤﺎﭘﺘﯩﻜﻪﻧﻤﻪﻥ‪ ،‬ﺑﯘ ﺋﯩﺶ ﻣﺎﯕﺎ ﺋﺎﻻﻗﯩﺴﯩﺰ« ﺩەپ ﺟﺎۋﺍﺏ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑــﯘﻻﺭ ﺋﯩــﻼھ‪ ،‬ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ‪ ،‬ﺋــﺎﺧﯩﺮەﺕ‪ ،‬ﺟﻪﻧــﻨﻪﺕ‪ ،‬ﺩﻭﺯﺍﺥ ﺩﯦــﮕﻪﻥ‬ ‫ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﻠﻪﺭ ھﻪﻗﻘﯩﺪە ﺋﻮﻳﻠﯘﻧﯘپ ﻳﯜﺭﻣﻪﻳﺪﯗ‪ .‬ﺑﯘﻻﺭ ھـﺎﻻﻝ ۋە ھـﺎﺭﺍﻣﻨﻰ‬ ‫ﭘﻪﺭﻕ ﺋﻪﺗﻤﻪﻳــﺪﯗ‪ ،‬ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳــﻠﯩﻖ ﻛﯚﯕــﯜﻝ ﺑﯚﻟــﺪﯨﻐﯩﻨﻰ ﺩﯗﻧﻴــﺎ‬ ‫ھﺎﻳــﺎ ﺗﯩﻨﯩــﯔ ﻧﻪﺥ ﻟﻪﺯﺯﯨﺘــﻰ ۋە ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﯩــﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒــﺎﺭەﺕ ﺧــﺎﻻﺱ‪.‬‬ ‫ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺑﯘﻻﺭ ﻗﯩﻴﺎﻣﻪﺕ ﻛﯜﻧﯩﮕﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﭗ ﻛﻪﺗﻤﻪﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩـــﻨﭽﯩﻜﻪ ﺗﻪﺗﻘﯩﻘﺎﺗﻼﺭﻧﯩـــﯔ ﺑﺎﻳﺎﻧﯩﻐـــﺎ ﻗﺎﺭﯨﻐﺎﻧـــﺪﺍ‪ ،‬ﻳﻪﻛـــﺸﻪﻧﺒﻪ‬ ‫ﻛــﯜﻧﻠﯩﺮﻯ ﭼﯩﺮﻛﺎۋﻏــﺎ ﺑﺎﺭﯨــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺳــﺎﻧﻰ ‪ % 5‬ﭘﯩﺮﺳــﻪﻧﺘﯩﻦ‬ ‫ﺋﺎﺷﻤﺎﻳﺪﯨﻜﻪﻥ‪ ،‬ﻳﻪﻛﺸﻪﻧﺒﻪ ﻛﯜﻧﻰ ﭼﯩﺮﻛـﺎۋﻧﻰ ﺯﯨﻴـﺎﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭ‬ ‫ﺧــﺎﻟﯩﺲ ﺩﯨﻨــﻰ ﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ﺗﯘﺭﻣــﯘﺵ ﻳﯚﻟﻠــﯜﻛﯩﻨﻰ‬ ‫)ﺯﯨﺮﻛﯩــﺸﻨﻰ( ﺋــﯚﺯﮔﻪﺭﺗﯩﺶ ﻳــﺎﻛﻰ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﻛﯚﺭﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯘﭼﯘﺭﺷﯘﺵ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺑﺎﺭﯨﺪﯨﻜﻪﻥ‪.‬‬ ‫ﺷــﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻳﺎۋﺭﯗﭘــﺎ ۋە ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩــﺪﻛﻰ ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﭼﯩﺮﻛﺎۋﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺳﯧﺘﯩﺸﻘﺎ ﺑﺎﺷﻠﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛـﯚﺭەﻟﻪﻳﻤﯩﺰ‪ .‬ﭼـﯜﻧﻜﻰ‬ ‫ﺋــﯘ ﺋﻮﺭﯗﻧﻼﺭﻏــﺎ ھﯧﭽﻘﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴــﺎﺝ ﻗﺎﻟﻤﯩــﺪﻯ‪ .‬ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ‬ ‫ﺳﯧﺘﯩﯟﯨﻠﯩﭗ‪ ،‬ﺋﯘ ﺋﻮﺭﯗﻧﻼﺭﻧﻰ ﻣﻪﺳﭽﯩﺘﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﺎﻳﻼﻧﺪﯗﺭﻣﺎﻗﺘﺎ‪.‬‬ ‫ﺋــــﺎﻟﺘﯩﻨﭽﻰ‪ :‬ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨــــﻰ ﻛــــﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﻛﯩــــﺸﻠﻪﺭ‬ ‫ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳــﺪﯗ‪ .‬ﺋــﯘﻧﻰ ﺋﯩــﺴﺎ‬ ‫ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻣﻐﺎ ﺗﺎﻗﺎﺷـــﻘﺎ ﺋﯘﺭﯗﻧﯩـــﺪﯗ‪ .‬ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘـــﻰ ﺋﯩـــﺴﺎ‬ ‫ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯧﺴﺴـــــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـــــﻰ ﺋﻪﻣﻪ ﺱ‪ ،‬ﺩەﺟﺠﺎﻟﻨﯩـــــﯔ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩــﺪﯗﺭ‪ ،‬ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺩەﺟﺠــﺎﻝ ﻗــﺎﺭﯨﻐﯘ‪ ،‬ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻤــﯘ ﻗــﺎﺭﯨﻐﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗــﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒــﺎﺭەﺕ‪ .‬ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ھﺎﻳــﺎﺗﻠﯩﻖ‪ ،‬ﻛﺎﺋﯩﻨــﺎﺕ ۋە‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ ﻣـﺎﺩﺩﻯ ﻛﯚﺯﯨـﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒـﺎﺭەﺕ ﺑﯩـﺮ ﻛـﯚﺯﻯ ﺑﯩﻠﻪﻧـﻼ ﻗﺎﺭﺍﻳـﺪﯗ‪،‬‬ ‫‪51‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﻰ ﺭﻭھﺴﯩﺰ‪ ،‬ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺗﻨﻰ ﺋﯩﻼھﺴﯩﺰ ۋە ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﻰ ﺋﺎﺧﯩﺮەﺗﺴﯩﺰ‬ ‫ﻛﯚﺭﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺷﯘ ﺳﻪۋەﭘﺘﯩﻦ ﻏﻪﺭﺏ ﻣﯘﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯜﺭﻟﯩﺮﻯ ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩﯔ‬ ‫ﻧﯩﺠﺎﺗﻠﯩﻖ ﻳﻮﻟﻰ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﮕﯩﻨﻰ ﻳﯩﺮﺍﻕ ﺳﺎﻧﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﺭﻭﻟــﻰ ﻛﻪﻟﻤﻪﺳــﻜﻪ ﻛﻪﺗــﻜﻪﻥ‪ ،‬ﺋﯩــﺴﺎ)‬ ‫ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨﺪە ﺋﯩﻼھ( ﺋﯚﻟﯜپ ﻛﻪﺗﺘﻰ‪ .‬ﺑﯘ ﻣﻪﻧﺎﻧﻰ ﻧﯩﺘﯩﺰﻯ‪» :‬ﺋﯩﻼھ‬ ‫ﺋﯚﻟﯜپ ﻛﻪﺗﺘﻰ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺳﯚﺯﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﯩﮕﻪﻥ‪.‬‬ ‫»ﺋﯩﻼھﻨﯩﯔ ﺋﯚﻟﯜﺷﻰ« ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﺳـﯚﺯ‪ ،‬ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺋﯧﯖـﻰ ۋە ﺋﯩـﺴﻼﻡ‬ ‫ﺋﻪﻗﻠﯩــﮕﻪ ﻧﯩــﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﻗــﺎﺗﺘﯩﻖ ﺯەﺭﺑﯩــﺪﯗﺭ‪ .‬ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺋﯩ ـﻼھ ﺑﯩﺰﻧﯩــﯔ‬ ‫)ﻣﯘﺳــــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ( ﻧﻪﺯﺭﻣﯩــــﺰﺩە ﻛﯩــــﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﭘﻪﺭۋەﺭﺩﯨﮕــــﺎﺭﻯ‪،‬‬ ‫ﻛﯩﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﭘﺎﺩﯨـﺸﺎھﻰ ۋە ﻛﯩـﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻼھﯩﻴـﺪﯗﺭ‪ .‬ﺋـﯘ ﺋﯩـﻼھ‬ ‫ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﻳـــﺎﺭﺍﺗﺘﻰ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻏـــﺎ ھﺎﻳـــﺎﺗﻠﯩﻖ ﺋﺎﺗـــﺎ ﻗﯩﻠـــﺪﻯ‪ ،‬ﺋـــﯘ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ۋﺍﭘﺎﺕ ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﯗپ ﻳﻪﻧﻪ ﺗﯩﺮﯨﻠﺪﯛﺭﯨـﺪﯗ‪ .‬ﺗﯩﺮﯨﻠـﺪﯛﺭﯛﺵ ۋە‬ ‫ﺋﯚﻟﺘــﯜﺭﯛﺵ ﺳــﺎﻻھﯩﻴﺘﯩﮕﻪ ﺋﯩــﮕﻪ ﺋﯩﻼھﻨــﻰ ﺋﯚﻟﯩــﺪﯗ ﺩەپ ﺗﻪﺳــﻪۋۋﯗﺭ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳـﺪﯗ‪ .‬ﺑـﯘ ﺋﯩﻼھﻨـﻰ ﺋﯚﻟﯜﻣـﺪﯨﻦ ﺳـﯩﺮﯨﺖ ﻣﯜﮔﯩـﺪەﺵ‬ ‫ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯘﻳﻘﯘ ﺗﯘﺗﯘپ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﻣﻤـــﺎ ﺧﺮﯨـــﺴﺘﯩﺌﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻼھﯩـــﻲ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩﯨـــﺪﺍ‬ ‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺷــﻪﻛﻠﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻼھــﺪﯗﺭ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋــﯘ ﺋﯩﻼھﻨﯩــﯔ ﺭﻭھــﻰ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ ﭼﯜﺷﻜﻪﻧﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋــﯘﻻﺭ ﺋــﯘ ﺋﯩﻼھﻨــﻰ ﺩﺍﺭﻏــﺎ ﺋﯧــﺴﻠﯩﭗ ﻛﻪﺗــﻜﻪﻥ ﺩەپ ﺋﯧﺘﯩﻘــﺎﺩ‬ ‫ﻗﯩﻠﺸﯩﺪﯗ‪.‬‬

‫‪52‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻳﻪھﯘﺩﯨﻲ ﺩﯨﻨﻰ ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﯗﺵ ﺭﻭﻟﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﺋﺎﺟﯩﺰ‬

‫ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨــﻰ ﻗﯘﺗﻘــﯘﺯﯗﺵ ﺭﻭﻟﯩﻨــﻰ ﺋﯧﻠﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺋــﺎﺟﯩﺰ‬ ‫ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ‪ ،‬ﻳﻪھﯘﺩﯨﻲ ﺩﯨﻨﻰ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﺋﺎﺟﯩﺰ ﻛﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻳﻪھﯘﺩﯨﻲ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩـﯔ ﺋﯚﺯﯨﻤـﯘ‪ ،‬ﺋـﯘ ﺩﯨﻨـﺪﺍ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺗﻪﻗـﺪﯨﻢ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﯩـــــﺪەﻙ ھﯩـــــﺪﺍﻳﻪﺕ ﺑـــــﺎﺭ ﺩەپ ﻗﺎﺭﯨﻤﺎﻳـــــﺪﯗ‪ ،‬ﺑـــــﯘ ﺩﯨﻨﻐـــــﺎ‬ ‫ﺋﯘﻧﺴﯘﺭﯨﻴﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ ﺗﻪﺑﺌﯩﺘﻰ ﻏﻪﻟﺒﻪ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ‪.‬‬ ‫ﻳﻪھــﯘﺩﯨﻴﻼﺭ ﺋــﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ" ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩــﯔ ﺗﺎﻟﻼﻧﻐــﺎﻥ ﺧﻪﻟﻘــﻰ" ﺩەپ‬ ‫ﮔﯘﻣــﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ‪ ،‬ﻳﻪھــﯘﺩﯨﻲ ﺩﯨﻨﯩﻨــﻰ ﺋﯘﻧــﺴﯘﺭﯨﻴﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ ﺑﯧــﺴﯩﭗ‬ ‫ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﮕـــﻰ ﺳـــﻪۋەﺑﯩﺪﯨﻦ ﺋـــﯘ ﺩﯨـــﻦ ﺑﺎﺷـــﻘﯩﻼﺭﻏﺎ ﺗﺎﺭﻗﯩﺘﯩﻠﻤـــﺎﻱ‪،‬‬ ‫ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻧﻼ ﭼﻪﻛﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻳﻪھﯘﺩﯨﻲ ﺩﯨﻨﯩﺪﺍ »ﺋﺎﻟﻼھ« ﺋﺎﻟﻪﻣﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﭘﻪﺭۋەﺭﺩﯨﮕـﺎﺭﻯ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪،‬‬ ‫ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺋﯘ ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻼﺭﻧﯩﯔ ﭘﻪﺭۋﺭەﺩﯨﮕﺎﺭﯨﺪﯗﺭ‪ .‬ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻼﺭﻧﯩﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨـﺪە‬ ‫ﺋﺎﺧﯩﺮەﺕ ﻛﯜﻧﻰ ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﯜﻟﻜﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﻣﯩــﺴﯩﺮﻟﯩﻖ ﻗﯩﺒﺘــﻰ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﻳﺎﺯﻏﯘﭼﯩــﺴﻰ ﺩﻭﻛﺘــﯘﺭ‪/‬‬ ‫ﭘﻪۋﺯﻯ ﻟﻮﻗﺎﻧﯩﯔ ﻳﻪھﯘﺩﯨﻲ ﺩﯨﻨﯩﻨﻰ‪» :‬ﺋﯘ ﺑﯘ ﺧﻪﻟﻘﻨﯩﯔ ﺩﯨﻨﯩﺪﯗﺭ‪ ،‬ﻳﻪﻧﻰ‬ ‫ﺧﻪﻟﻘﺌــــــــﺎﺭﺍﻟﯩﻖ ﺩﯨــــــــﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ« ﺩەپ ﺳـــــــــﯜﭘﻪﺗﻠﯩﮕﻪﻧﻠﯩﮕﻰ‬ ‫ﺋﻪﺟﻪﺑﻠﯩﻨﻪﺭﻟﯩﻚ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪.‬‬ ‫ﻣﯘﺳــﺎ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺩەۋەﺕ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺗﻪۋھﯩــﺪ ﺑــﯘ ﻛﯩﺘﺎﺑﺘــﺎ‬ ‫)ﺗﻪۋﺭﺍﺗﺘــﺎ( ﺯﺍﻳــﺎ ﺑﻮﻟــﯘپ ﻛﻪﺗﺘــﻰ‪ .‬ﺑــﯘ ﻛﯩﺘــﺎﺏ ﺋﯩﻼھﻨﯩــﯔ ﺳــﯜﺭﺗﯩﻨﻰ‬ ‫ﺳﻪﺗﻠﻪﺷــﺘﯜﺭۋەﺗﺘﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻼھﻘــﺎ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﺪﺍ ﺗﯧﭙﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧــﺎﺩﺍﻧﻠﯩﻖ‪،‬‬ ‫ﻗﻮﺭﻗﯘﺵ‪ ،‬ھﻪﺳـﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺶ ۋە ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻘﻘـﺎ ﺋﻮﺧـﺸﺎﺵ ﺳـﯜﭘﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ‬ ‫ﺋﯩﻼھﻘﺎ ﭼﺎﭘﻠﯩﺪﻯ‪.‬‬

‫‪53‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋــﺎﻟﻼھ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ھﯩــﺪﺍﻳﻪﺕ ۋە ﻣـــﯘﺋﻪﻟﻠﯩﻢ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﺋﻪۋەﺗــﻜﻪﻥ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻟﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺗــﺎﺭﯨﺨﯩﻨﻰ ﺑﯘﻟﻐــﺎپ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ‬ ‫ھﻪﺭ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﺗﯚھﻤﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﭼﺎﭘﻠﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻳﻪھــﯘﺩﯨﻲ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﺷــﻪﺭﯨﺌﯩﺘﻰ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻏﺎ ھــﺎﺭﺍﻡ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﻰ ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻼﺭﻏـﺎ ھـﺎﻻﻝ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ‪ .‬ﺋـﺎﻻﻳﻠﯘﻕ‪ ،‬ﺟـﺎﺯﺍﻧﻪ‬ ‫ﺋﯩــﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻨﯩــﯔ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮ ﻳﻪھﯘﺩﯨﻴﻐــﺎ ﺟــﺎﺯﺍﻧﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻰ‬ ‫ھﺎﺭﺍﻡ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻤﺎ ﻳﻪھﯘﺩﯨﻲ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐـﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗـﻠﻪﺭ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟـﺴﺎ ھـﺎﻻﻝ‬ ‫ﺳــﺎﻧﯩﻠﯩﺪﯗ‪ .‬ﻳﻪھــﯘﺩﯨﻲ ﻳﻪھــﯘﺩﯨﻲ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐــﺎﻥ ﺑﺎﺷــﻘﺎ ﻣﯩﻠــﻠﻪﺕ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‬ ‫ﭘﺎھﯩﺸﻪ ﻗﯩﻠﺴﺎ ﺟﺎﺯﺍﻏﺎ ﺋﯘﭼﺮﯨﻤﺎﻳﺪﯗ‪ ،‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺑﯘ ﺯﯨﻨﺎ ھﯧﺴﺎﺑﻼﻧﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺗﻪۋﺭﺍﺕ ﺗﻪﻟﯩﻤﺎﺗﻠﯩﺮﯨﻐـــﺎ ﻗﺎﺭﺍﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟـــﺴﺎﻕ‪ ،‬ﺑـــﯘ ﺗﻪﻟﯩﻤـــﺎﺗﻼﺭ‬ ‫ﻳﻪھــﯘﺩﯨﻴﻼﺭﻧﻰ ﺑﯜﮔــﯜﻧﻜﻰ ﺩەۋﺭﯨﻤﯩﺰﺩﯨﻜــﻰ ﻣــﺎﻓﯩﻴﻪ )ﺗﻪﺷــﻜﯩﻠﻠﯩﻚ‬ ‫ﻗــﺎﺭﺍﻗﭽﯩﻼﺭ ﮔــﻮﺭﯗھﻰ( ﻗﺎﺭﺍﻗﭽﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻐــﺎ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ ﻳﯩﺘﯜﺷــﺘﯜﺭﯛپ‬ ‫ﭼﯩﻘﯩﺪﯗ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺑﯘﻻﺭ ﺩﯨﻦ ﻧـﺎﻣﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﯧﻨﯩﻨـﻰ‪،‬‬ ‫ﻣــﺎﻝ ‪ -‬ﻣــﯜﻟﻜﯩﻨﻰ ۋە ﺋــﺎﺑﺮﻭﻳﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ھــﺎﻻﻝ ﺳــﺎﻧﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﺑــﯘﻻﺭ »ﺑﺎﺷــﻘﺎ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗــﻠﻪﺭ ﺑﯩــﺰﮔﻪ ﻗــﯘﻝ ﺑﻮﻟﯩــﺸﻰ ﻻﺯﯨــﻢ‪ .‬ﺑﯩــﺰ ﺋــﺎﻟﻪﻣﮕﻪ ﺧﻮﺟــﺎﻳﯩﻦ‬ ‫ﺑﻮﻟﯩـــﺸﯩﻤﯩﺰ ﻛﯧـــﺮەﻙ‪ ،‬ﭼـــﯜﻧﻜﻰ ﺑﺎﺷـــﻘﯩﻼﺭ ﺑﯩـــﺰﮔﻪ ﻧﯩـــﺴﺒﻪﺗﻪﻥ‬ ‫ھﺎﻳﯟﺍﻧﺪﯨﻨﻤﯘ ﺗﯚۋەﻥ ﺋﻮﺭﯗﻧﺪﯨﻜﻰ ﻣﻪﺧﻠﯘﻗﻼﺭﺩﯗﺭ« ﺩەپ ﻗﺎﺭﯨﺸﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻳﻪھﯘﺩﯨﻲ ﺩﯨﻨﻰ ﺧﻪﻟﻘﺌﺎﺭﺍﻟﯩﻖ ﺩەۋەﺕ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ﺋـﯘ ﺋـﺎﻟﻪﻣﻨﻰ ﺗـﻮﻏﺮﺍ‬ ‫ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻳﯧﺘﻪﻛﻠﻪﺷﻨﻰ ﻣﻪﻗﺴﻪﺕ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﺋﯘ ﺩﯨﻨﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮﺩﯨﻦ‪ -‬ﺑﯩﺮ‬ ‫ﺋﻮﻳﻼﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﻗــﺴﯩﺘﻰ ﺋــﺎﻟﻪﻣﮕﻪ ﺧﻮﺟــﺎﻳﯩﻦ ﺑﻮﻟﯘﺷــﺘﯘﺭ )ھــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ‬ ‫ﺑﯘﺭﯗﻟﯘپ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ ھﺎﻟﯩﺘﯩﻨﻰ ﺩﯨﻤﻪﻛﭽﻰ(‪.‬‬ ‫ﮔﻪﺭﭼﻪ ﻳﻪھـــﯘﺩﯨﻴﻼﺭ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺗـــﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻟﻐـــﺎ ﺑﺎﺷـــﻼﺵ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﺋﯘ ﻣﻪﺳﺌﯘﻟﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺋـﯚﺯ‬ ‫ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﺋﯧﻠﯩﺶ ﺳﺎﻻھﯩﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﻧﺎھﺎﻳﯩﺘﻰ ﻳﯩﺮﺍﻕ‪ ،‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋـﯘﻻﺭ‬ ‫‪54‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ ﺷﻪﺧــــﺴﯩﻴﻪﺗﭽﯩﻠﯩﮕﻰ‪ ،‬ﺋــــﺎﺩﺍۋەﺗﺨﻮﺭﻟﯘﻗﻰ‪ ،‬ﺗﺎﻣــــﺎﺧﻮﺭﻟﯘﻗﻰ‪ ،‬ﺋــــﯚﺯﻯ‬‫ﻳﺎﺷﺎۋﺍﺗﻘﺎﻥ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻨـﻰ ﺑﯩـﺮ ﺋﺎﻣـﺎﻝ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﯩﯟﯨﻠﯩـﺸﯩﮕﻪ‬ ‫ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ ﺋــﺎﭼﻜﯚﺯﻟﯩﻜﻰ ﺳــﻪۋەﺑﯩﺪﯨﻦ‪ -‬ﺧﻪﻟﻘﺌــﺎﺭﺍﻟﯩﻖ ﺭﯨــﺴﺎﻟﻪﺗﻨﻰ‬ ‫ﻛﯚﺗـــــﯜﺭﯛپ ﻣﯧﯖﯩـــــﺸﻘﺎ ﻳﺎﺭﯨﻤﺎﻳـــــﺪﯗ‪.‬ﺋـــــﯘﻻﺭ ﺋﯩﻨـــــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ‬ ‫ﺩﯛﺷﻤﻪﻧﻠﯩﺮﯨﺪﯗﺭ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋــﯘﻻﺭ‪ -‬ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩ ـﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻟﯩــﺮﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﻗــﺎﻧﻠﯩﻖ‬ ‫ﺗــﺎﺭﯨﺨﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ‪ -‬ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺭﯨـــﺴﺎﻟﻪ ﻛﯚﺗـــﯜﺭﯛﺵ‬ ‫ﺳﺎﻻھﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪.‬‬ ‫ﺋﯘﻻﺭ ‪ -‬ﭘﯩﺘﻨﻪ ﻗﻮﺯﻏﺎﺵ‪ ،‬ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﻠﯩﻘﻨﻰ ﺑﯚﻟﯜپ ﺗﺎﺷﻼﺵ‪ ،‬ﻧﺎﭼـﺎﺭ‬ ‫ﺋﯩـــــﺪﻳﻪﻟﻪﺭﻧﻰ ﺗـــــﺎﺭﻗﯩﺘﯩﺶ‪ ،‬ﺋﻪﺧﻼﻗـــــﺴﯩﺰﻟﯩﻘﻘﺎ ﭼﺎﻗﯩﺮﯨـــــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻗﺎﻧـﺎﺕ ﻳﺎﻳـﺪﯗﺭﯗﺵ ﺗـﺎﺭﯨﺨﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ‪ -‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ‬ ‫ﻗﯘﺗﻘـــﯘﺯﯗﺵ‪ ،‬ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻗـــﺎﺭﺍﯕﻐﯘﻟﯘﻗﺘﯩﻦ ﻧﯘﺭﻏـــﺎ ﭼﯩﻘﯩـــﺮﯨﺶ‬ ‫ﺳﺎﻻھﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺋـﯘﻻﺭﺩﺍ ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ ﻗـﺎﺑﯩﻠﯩﻴﻪﺕ‬ ‫ﻳﻮﻕ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻗﯘﺗﯘﻟﺪﯗﺭﻏﯘﭼﻰ‬ ‫ﺗﯧﭙﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ‬

‫ﺑﯜﮔــــﯜﻧﻜﻰ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻼﺭ )ﻛﺎﭘﺘــــﺎﻟﯩﺰﯨﻢ ۋە ﻛﻮﻣﻤﯘﻧﯩﺰﯨﻤــــﺪﯨﻦ‬ ‫ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ( ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺗﺎﺭﻣﺎﻗﯩﻠﯩﻖ ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩﯔ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩـﺴﻰ‬ ‫ۋە ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ ۋە ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩـﺴﻰ ﺑـﺎﺭ ﻳﯧﯖـﻰ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺗﻜﻪ ﻣﻮھﺘـــﺎﺝ‪.‬ﻳﯘﻗـــﺎﺭﻗﻰ ھﻪﺭ ﺋﯩﻜﻜـــﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩـــﯔ‬ ‫ﻣﯩﯟﯨﺴﻰ ﺑﯩﺮﺩﯗﺭ‪ .‬ﺋﯘ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﻣﺎﺩﺩﻯ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬

‫‪55‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭ ﺋﺎﻟﻼھﻘﺎ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭﯨﮕﻪ‪ ،‬ﻗﯩﻴـﺎﻣﻪﺕ‬ ‫ﻛــﯜﻧﯩﮕﻪ ﺋﯩﻤــﺎﻧﯩﻨﻰ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯧﯖــﻰ ﺑﯩــﺮ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺗﻜﻪ ۋە‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻧﺎﻣﺎﻳﻪﻥ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﻟﻰ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺝ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭ ﺩﯨـﻦ ﺑﯩﺮەﻟﻪﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩـﻢ ﭘﻪﻥ ﻳﻮﻗﯘﺗـﯘپ‬ ‫ﻗﻮﻳﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﺋﺎﺗــﺎ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩــﻞ ﺗﺎﺭﺗﯩﯟﺍﻟﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺭﻭھ ﺑﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﺎﺩﺩﺍ ﻣﻪھﺮﯗﻡ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋـﺎﺧﯩﺮەﺕ ﺑﯩﺮﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺩﯗﻧﻴﺎ ھﺎﺭﺍﻡ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯧﯖﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﻣﻮھﺘﺎﺝ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭ ﺑﯜﮔــﯜﻥ‪ ،‬ﺯﯦﻤﯩــﻦ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﺎﺳــﻤﺎﻥ ﺗﯘﺗﯩــﺸﯩﺪﯨﻐﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺭەﺑﺒــﺎﻧﻰ )ﺧﯘﺩﺍﮔﯘﻳﻴﻠــﯘﻕ( ﻣﻪﻧــﺎﻻﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻰ ﻣﻪﻧــﭙﻪﺋﻪﺗﻠﻪﺭ‬ ‫ﺋﯘﭼﯩﺮﯨﺸﯩﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯘﺭ ﻗﯩﻼﻻﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﻪﻗﯩـﻞ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻣـﯚﻣﯩﻦ‬ ‫ﻗﻪﻟﺐ ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺵ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺗﻜﻪ ﻣﻮھﺘـﺎﺝ‪ .‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ﺑـﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗــﺘﻪ ﺋﯩﻼھﯩــﻲ ۋەھﻴﯩﻨﯩــﯔ ﻧــﯘﺭﻯ ۋە ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻰ ﭘﯩﻜﺮﻧﯩــﯔ‬ ‫ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻤﯩــﺴﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﺎﻟﻐــﺎ ﻗﻪﺩەﻡ ﺑﺎﺳــﯩﺪﯗ‪ .‬ھﻪﺭ ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩــﺴﻰ‬ ‫ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺭەھﻤﯩﺘﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩـﺪﯗﺭ‪ .‬ﺋـﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗـﺘﻪ‪-‬‬ ‫ھﻪﻣﻤﯩــــﺪﯨﻦ ﺧﻪۋەﺭﺩﺍﺭ ﺑﻮﻟﻐــــﺎﻥ ﺋــ ـﺎﻟﻼھﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩــــﺴﻰ ﻗــــﺎﺩﯨﺮ‬ ‫ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳــــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ -‬ﺑﯩــــﺮ ﺧﯩــــﻞ ﺷــــﻪﻛﯩﻠﺪﯨﻜﻰ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩــــﻖ ۋە‬ ‫ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩﻚ ﻛﯚﺭﯛﻧﯜپ ﺗﯘﺭﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨــﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﻧﯘﺭﻣــﺎﻟﻠﯩﻖ ۋە ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩــﻚ‬ ‫ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﺎﻻھﯩــﺪە ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﭘﯩﺮﻧﯩــﺴﯩﭙﻨﻰ ﺗﻪﻗــﺪﯨﻢ ﻗﯩﻼﻻﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺑﯩﺮﺩﯨﻦ ﺑﯩﺮ ﺋﯩﺪﺋﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﻪ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺑﯜﮔــﯜﻥ ﺩﯛچ‬ ‫ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻼﺭﺩﯨﻦ ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﯗﺷـﺘﯩﻦ ﺋـﺎﺟﯩﺰ‪ ،‬ﺩﯨﻨﻨﯩـﯔ‬ ‫ﺋﯚﺯﯨﻼ ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﯗﺵ ﺭﻭﻟﯩﻨـﻰ ﺋﺎﻻﻻﻳـﺪﯗ ﺩﯨـﺪﯗﻕ ۋە ﺧﺮﯨـﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨـﻰ‪،‬‬ ‫‪56‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻳﻪھــﯘﺩﯨﻲ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﺑــﯘ ﺭﻭﻟﻨــﻰ ﺋﯧﻠﯩــﺸﻘﺎ ﺳــﺎﻻھﯩﻴﺘﯩﻨﯩﯔ ﻳــﻮﻕ‬ ‫ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺑﺎﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﯚﺗﺘﯜﻕ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﻧﯩﺠــﺎﺗﻠﯩﻖ ﻳﻪﻟﻜﯩﻨــﻰ ﺋﯩﺰﺩەۋﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺑــﯘ ﺯﺍﻣﺎﻧــﺪﺍ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـﻘﺎ ﺑـﯘ ﺭﻭﻟﻨـﻰ ﺋﺎﻻﻻﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ ھﯧﭽﻘﺎﻧـﺪﺍﻕ ﺩﯨـﻦ‬ ‫ﻳﻮﻕ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺳﯩﺰ‪ ،‬ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩﯔ ﺑﯘ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﻨـﻰ ﺋﯚﺗﻪﺷـﻜﻪ ﺳـﺎﻻھﯩﻴﯩﺘﻰ‬ ‫ﻳﯧﺘﻪﺭﻟﯩﻚ ﺩەﺭﺟﯩﺪە ﺑﺎﺭ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻣﺴﯩﺰ؟!‬ ‫)ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺟﻪﻣﯩﻴﺘﯩـــﺪﯨﻜﻰ( ﺳـــﺎھﻪﺩە ﻛﯚﺭﯛﻧﯜۋﺍﺗﻘـــﺎﻥ ﺋﯩـــﺪﯨﻴﻪ‬ ‫ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﺑﯩﺮﺳﻰ ﺑﯘ ﺭﻭﻟﻨﻰ ﺋﺎﻻﻻﻳﺪﯗ؟‬

‫‪57‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻧﻮﭘﯘﺯﻟﯘﻕ ﻳﻪﺗﺘﻪ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺶ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯩــﺰ ﺑــﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﻧــﺎﻣﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺳــﯚﺯﻟﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ‬ ‫ھﻪﻗﻘﯩﺪە ﺋﻮﺑﯧﻴﻜﺘﯩﭗ ﻳـﺎﻛﻰ ﺳـﻮﺑﯧﻴﻜﺘﯩﭗ )ﺋﯩﻴﺠـﺎﺑﻰ ۋە ﺳـﻪﻟﺒﻰ(‬ ‫ﭘﻮﺯﯨﺘـــﺴﯩﻴﻪﺩە ﺑﻮﻟﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﺳﺎﺳـــﻠﯩﻖ ﺋﯩـــﺪﯨﻴﻪ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩـــﺸﻠﻪﺭﻧﻰ‬ ‫ﺋﻮﭼﯘﻕ ۋە ﺋﺎﻣﺎﻧﻪﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯚﺯ ﺋﻪﻳﻨﻰ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﻏﺎ ﻗﻮﻳﯩﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫ﺳــﺎھﻪﺩە ﺋﺎﺳﺎﺳــﻪﻥ ﻳﻪﺗــﺘﻪ ﺧﯩــﻞ ﭘﯩﻜــﺮ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﻰ ﺗﯧﭙﯩﻠﯩــﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﻟﺘﯩﺴﯩﻨﻰ ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ‪ .‬ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺑـﯘ ﺋـﺎﻟﺘﻪ ﻳـﯚﻧﯩﻠﯩﺶ‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯ ﻣﺎھﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻛﯚﺭﺳـﯩﺘﯩﭗ ﺑﯧﺮەﻟﻤﻪﻳـﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻳﻪﺗﺘﻪ ﺧﯩﻞ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺑﯩﺮﺳﯩﮕﯩﻼ ﺋﯩـﺸﯩﻨﯩﻤﯩﺰ ۋە ﺷـﯘ‬ ‫ﺧﯩــﻞ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﻜﻪ ﺩەۋەﺕ ﻗﯩﻠﯩﻤﯩــﺰ‪ ،‬ﺋــﯘ ﺑﻮﻟــﺴﯩﻤﯘ »ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ‬ ‫ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﯩﺪﯗﺭ«‪ ،‬ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻠﻪﺭ ﺗﯚۋەﻧﺪﯨﻜﯩﭽﻪ‪:‬‬ ‫ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﻰ‪ :‬ﻛﯚﺷـﻤﻪﻙ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩـﺸﻰ‪) :‬ﻛﻮﻧﯩﻠﯩﻘﻘـﺎ ﺋﯧـﺴﻠﯩﯟﯨﻠﯩﭗ‪،‬‬ ‫ﻳﯧﯖﯩﻠﯩﻖ ﻳﺎﺭﺗﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺶ(‬ ‫ﺑﯘ ﺋﺎﯕﺪﯨﻜﻰ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭ ﺋﯚﺗﻤﯜﺵ ﺋﯜﺳـﺘﯩﺪە ﻳﺎﺷـﺎﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯚﺗﻤﯜﺷـﯩﻨﻰ‬ ‫ﻛﯚﺷﯩــﺸﯩﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯚﺗﻤﯜﺷــﯩﻨﻰ ﻗﺎﻳﺘﯩــﺪﯨﻦ ﭼﺎﻳﻨــﺎپ ﭼﯩﻘﯩــﺪﯗ‪ ،‬ﺑﯩــﺮﺍﻕ‬ ‫ﺋﯚﺗﻤﯜﺷﻜﻪ ﻳﯧﯖﻰ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﻗﻮﺷﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ھﺎﻳﯟﺍﻧﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺗﻮﻧﯘﺷـﻠﯘﻕ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﻛﯚﺷﯩـﺸﻨﯩﯔ ﻣـﻮھﯩﻢ ﺭﻭﻟـﻰ‬ ‫ﺑﺎﺭ‪ ،‬ﺋﯘ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﺗﯩﺰ ﻳﻪپ ﺳﺎﻟﻐﺎﻥ ﻳﺎﻛﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﭼﺎﻳﻨﺎﻟﻤـﺎﻱ ﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳــﯩﻨﻰ ﻗــﺎﻳﺘﯘﺭﯗپ ﺋﯧﻜﻠﯩــﭗ ﺋﺎﻟــﺪﯨﺮﻣﺎﻱ‪ ،‬ﺋﯧﻐﯩــﺮ ﺑﯧــﺴﯩﻘﻠﯩﻖ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭼﺎﻳﻨﺎﺷﺘﯘﺭ‪.‬‬

‫‪58‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﻪﻣﻤﺎ ﺋﯩﺪﯨﻴﻪ ﻛﯚﺷﯩﺸﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﺘﻪ ھﻪﺯﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﭗ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳــﻪ‪ ،‬ﭘﺎﻳﺪﯨــﺴﻰ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐــﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻨﻰ ﻗﺎﻳﺘــﺎ ﻛﯚﺷــﻤﻪﻙ ﺋﻪﻳﯩــﭗ‬ ‫ﺳﺎﻧﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺸﺘﯘﺭ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ھﺎﻳﯟﺍﻧﻼﺭﻧﯩـــــﯔ ﻛﯚﺷﯩـــــﺸﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗـــــﻰ ﺑـــــﺎﺭ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻤـــــﺎ‬ ‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻛﯚﺷﯩــﺸﯩﻨﯩﯔ ﭘﺎﻳﺪﯨــﺴﻰ ﻳــﻮﻕ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺋﯩــﺴﻼﻡ‬ ‫ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩـــﺮﯨﮕﻪ ﺯﯨﻴـــﺎﻧﻠﯩﻖ ﺗﻪﺭﯨﭙـــﻰ ﺑـــﺎﺭ‪ ،‬ﭼـــﯜﻧﻜﻰ ﺑـــﯘ ﺋﯩـــﺶ‬ ‫ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻛـﯜچ ‪ -‬ﻗـﯘﺩﯨﺮﺗﯩﻨﻰ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗـﺴﯩﺰ ﺋﯩـﺸﻼﺭﺩﺍ ﺯﺍﻳـﺎ‬ ‫ﻗﯩﻠﯟﯨﺘﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯚﺗﻤﯜﺷﯩﻨﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯚﺗﻤﯜﺷﺘﯩﻜﻰ ﻣﯩﺮﺍﺳﯩﻨﻰ ﻳﯧﯖـﻰ ﺑﯩـﺮ ﻧﻪﺭﺳـﻪ‬ ‫ﭘﻪﻳﺪﺍ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﺶ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪﻥ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ﺋﯩـﺸﺘﯘﺭ‪.‬‬ ‫ﺋـــﯘ ﭼﺎﻏـــﺪﺍ ﺋﯚﺗﻤـــﯜﺵ‪ ،‬ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ۋﯗﺟـــﯘﺩﻯ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﻣﻪﻳــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﯩــــﺸﺎﻧﻼﺭ ۋە ﻣﻪﯕﮕﯜﻟــــﯜﻙ ﭘﺮﯨﻨــــﺴﯩﭙﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻳﯧﯖﻰ ﺋﯜﺳﻜﯜﻧﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﻪﺭﺑﺎ ﻗﯩﻠﯩـﺶ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﯩـﺪە‬ ‫ﺑﻪﺯﻯ ﻣﺎﺩﺩﯨﻼﺭ ﻗﻮﺷﯘﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻥ »ﺧﺎﻡ ﺋﻪﺷﻴﺎ« ﻧﯩﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩﺪﺍ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﺗﻪﻣﺴﯩﻠﭽﯩﻠﯩﺮﻯ ﺋﯚﺗﻤﯜﺷﺘﯩﻜﻰ ﺋﯚﻟﯜﻛﻠﻪﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﻠــــﻰ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺋﻮﻳﻼﻳــــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ھــــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺯﺍﻣﺎﻧﻨﯩــــﯔ ھﺎﻳــــﺎﺕ‬ ‫ﻣﯜﺷــﻜﯩﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﻛــﯚﺯﻟﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻧــﻼ ﻗﺎﺭﺍﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻪﺯﻯ ﺑﯩــﺮ‬ ‫ﺗﻪﺷﯟﯨﻘﺎﺗﭽﯩﻼﺭ ۋە ﺋﯚﺗﻤـﯜﺵ ﺋﯜﺳـﺘﯩﺪﯨﻼ ﻳﺎﺷـﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺑـﯘ ﺩەۋﺭﺩە ﻳـﯜﺯ‬ ‫ﺑﯧﺮﯨﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺗﯜﺭﻟــﯜﻙ ﺋﯧﻘﯩﻤﻼﺭﻏــﺎ ۋە ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻏــﺎ ﻛﯚﯕــﯜﻝ‬ ‫ﺑﯚﻟﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻪﺯﻯ ﺑﯩﺮ ﺩﯨﻨﻰ ﺋﯘﻧﯟﯨﺮﯨﺴﺘﯩﻼﺭﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺑـــﯘﻻﺭ ﺋﯩﺪﻳﯩـــﺴﯩﺪە‪ ،‬ﺋﯩـــﺴﺘﯧﻤﺎﻝ ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﺗﻘـــﺎﻥ ﺳـــﯚﺯﻟﯩﺮﯨﺪە ۋە‬ ‫ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻠﯩﺮﯨﺪە ﻛﻮﻧﯩﻼﺭﭼﻪ ﺋﯘﺳﯘﻝ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺪﯗ‪.‬‬

‫‪59‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑـــﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩـــﺸﺘﯩﻜﯩﻠﻪﺭ‪ ،‬ﻛﻮﻧـــﺎ ﺋﻪﺳـــﻪﺭﻟﻪﺭﺩە ھﻪﺭﻗﺎﻧـــﺪﺍﻕ ﺑﯩـــﺮ‬ ‫ﻗﯩﻴﯩﻨﯩﭽﯩﻠﯩﻖ ﺋﯜﭼﯜﻥ ھﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﭼﺎﺭﯨﺴﻰ‪ ،‬ھﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺳﻮﺋﺎﻝ‬ ‫ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺟﺎۋﺍﺏ ﭼﯩﻘﯩﺪﯗ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺷﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯩﺰ ﺑﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﻗﻪﺩﯨﻤﻘﻰ ﻳﯩﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻤﯩـﺰ‪ ،‬ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩـﯔ‬ ‫ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﻧﯘﺭﻏــﯘﻥ ﭘﯩﻘﻬــﻰ )ﭼﯜﺷــﻪﻧﭽﻪ( ۋە ﺑﯩﻠﯩــﻢ ﻗﺎﻟــﺪﯗﺭﯗپ‬ ‫ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩــﺪە ﺗــﺎﻻﺵ ‪ -‬ﺗــﺎﺭﺗﯩﺶ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﻳــﯜﺭﻣﻪﻳﻤﯩﺰ‪ .‬ﻗﻪﺩﯨﻤﻘــﻰ‬ ‫ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ﺑﯩﺰﻧﯩـﯔ ﺑـﯘ ﺩەۋﺭﯨﻤﯩـﺰ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺋـﯚﺯ ﺯﺍﻣـﺎﻧﻰ‪،‬‬ ‫ﺑﯩﺰﻧﯩــﯔ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻤﯩــﺰ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺷــﯘ ﺯﺍﻣﺎﻧــﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻠﯩـــﺮﻯ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺋﯩﺠﺘﯩﻬـــﺎﺩ )ھﯚﻛـــﯜﻡ ﭼﯩﻘﯩـــﺮﯨﺶ(‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺑﯩﺰﻣﯘ ﺑﯘ ﺩەۋﺭﯨﻤﯩـﺰ‪ ،‬ﻣـﻮھﯩﻴﺘﯩﻤﯩﺰ‬ ‫ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯘﻻﺭ ﺋﯩﺠﺘﯩﻬﺎﺩ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪەﻙ ﺋﯩﺠﺘﯩﻬﺎﺩ ﻗﯩﻼﻳﻠﻰ‪.‬‬ ‫ﺋﻪۋۋەﻟﻘﯩﻼﺭﻧﯩــﯔ ﻛﯧﻴﯩــﻨﻜﯩﻠﻪﺭ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻧﯘﺭﻏــﯘﻥ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﻰ‬ ‫ﻗﺎﻟـﺪﯗﺭﯗپ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜـﻰ ھﻪﻗﯩـﻘﻪﺕ‪ .‬ﺩﯨﻨـﻰ ﺑﯩﻠﻤﯩﻠﻪﺭﺩﯨـﻦ ﺳـﯩﺮﺕ‪،‬‬ ‫ﺗﻪﺑﺌﯩﻲ ﭘﻪﻥ ۋە ﻣﺎﺗﯩﻤﺎﺗﻜﺎ ﺳﺎھﻪﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻤﯘ ﻛﯚﺯ ﺋﺎﻟﺪﯨﻤﯩﺰﻏﺎ ﻛﯚﺭﯛﻧﯜپ‬ ‫ﺗﯘﺭﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ھﺎﻳــﺎﺕ ھــﺎﺯﯨﺮ ﻧﺎھــﺎﻳﯩﺘﻰ ﺯﻭﺭ ﺩەﺭﺟﯩــﺪە ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨــﭗ ﻛﻪﺗﺘــﻰ‪ ،‬ﺑــﯘ‬ ‫ﺋﻪھــﯟﺍﻝ ﺷــﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻘﺎ ﻗﺎﺭﯨﺘــﺎ ﭘﻪﺗﯩﯟﺍﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨــﺸﯩﻨﻰ ﺗﻪﻗﻪﺯﺯﺍ‬ ‫ﻗﯩﻠﻤﺎﻗﺘــﺎ‪) .‬ﺑــﯘ ﻛــﯚﺯ ﻗﺎﺭﺍﺷــﻨﻰ ﻛﺎﺗﺘــﺎ ﺋــﺎﻟﯩﻤﻼﺭ ﺑﯩﻜﯩــﺘﻜﻪﻥ‪ -‬ﻳﻪﻧــﻰ‬ ‫ﭘﻪﺗﯩﯟﺍ ﺯﺍﻣﺎﻧﻨﯩـﯔ‪ ،‬ﻣﺎﻛﺎﻧﻨﯩـﯔ ۋە ﺷﻪﺧـﺴﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﺷـﯩﮕﻪ ﻗـﺎﺭﺍپ‬ ‫ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨﺪﯗ(‪.‬‬ ‫ﺑــﯘ ﺋــﯚﺯﮔﯩﺮﯨﺶ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩــﺴﻰ ﭘﻪﻗﻪﺗــﻼ »ﭘﯩﻘﻬــﻰ« ﻣﻪﺳــﯩﻠﯩﺪﯨﻼ‬ ‫ﺗﻮﺧﺘــﺎپ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺋﻪﻗﯩــﺪە‪ ،‬ﻟﻮﮔﯩﻜــﺎ ﭘﻪﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﻤــﯘ ﺋــﯚﺯ‬ ‫ﺋﯩﭽﯩــﮕﻪ ﺋﺎﻟﯩــﺪﯗ‪ .‬ھــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ھــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺗﯩــﻞ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‬ ‫ﺧﯩﺘﺎپ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻧﯧﻤﻪ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻣﻮھﯩﻢ ھﻪ!‬ ‫‪60‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ‪ :‬ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﻳﻮﻗﯩﺘﯩﺶ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻰ‪:‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑــﯘ ﻳــﯚﻧﯩﻠﯩﺶ‪ ،‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺋــﯚﺯ ﺷﻪﺧــﺴﯩﻴﺘﯩﺪﯨﻦ‬ ‫ﭼﯩﻘﯩــﭗ‪ ،‬ﺋﯩﺪﺋﻮﻟﻮﮔﯩﻴﯩــﺴﻰ‪ ،‬ﺷــﻪﺭﯨﺌﯩﺘﻰ ۋە ﺭﯨﺴﺎﻟﯩــﺴﯩﮕﻪ ﺗﯩﻨﯩــﭗ‪،‬‬ ‫ﻛــﯜچ ﺟﻪھﻪﺗــﺘﻪ ﺋــﺎﺭﺗﯘﻕ‪ ،‬ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴــﺎﺕ ﺟﻪھﻪﺗــﺘﻪ ﺋﺎﻟﺪﯨــﺪﺍ‪ ،‬ﻣــﺎﺩﺩﻯ‬ ‫ﺋﯩﺠــﺎﺩﯨﻴﻪﺗﺘﻪ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﯩ ـﻚ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺑﺎﺷــﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗــﻠﻪﺭ ﺋﯩﭽﯩــﺪە‬ ‫ﺋﯩﺮﯨﭗ ﺗﯜﮔﻪپ ﻛﯧﺘﯩﺸﻨﻰ ﺋﯩﺮﺍﺩە ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑــــــﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــــــﺸﺘﯩﻜﯩﻠﻪﺭ؛ ﻣﻪﺩەﻧﯩــــــﻴﻪﺕ ﭘﺎﺭﭼﯩﻼﻧﻤﺎﻳــــــﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــــﯔ‪ -‬ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩــــﯔ ﺋﯩﻠﻤــــﻰ ﻳــــﺎﻛﻰ ﭘﻪﻥ‬ ‫ﺗﯧﺨﻨﯩﻜــﺎ ﻗﯩــﺴﻤﯩﻐﺎ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ‪ -‬ﺑﯩــﺮ ﻗﯩــﺴﻤﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩــﭗ‪ ،‬ﺋــﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨــﻰ ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﻪ ﻳﯩﻠﺘﯩــﺰﻯ‪ ،‬ﺋﻪﺧﻼﻗــﻰ ﻗﯩﻤﻤﯩﺘــﻰ‪ ،‬ﺋﯩــﺪﯨﻴﻪ‬ ‫ﭼﯜﺷـــﻪﻧﭽﯩﻠﯩﺮﻯ‪ ،‬ﺗﻪﺭﺑﯩـــﻴﻪ ﭘﺮﯨﻨـــﺴﯩﭙﻠﯩﺮﻯ‪ ،‬ﻗـــﺎﻧﯘﻥ ﭼﯩﻘﯩـــﺮﯨﺶ‬ ‫ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﻗﻪﺩەﺭ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ھﻪﻣﻤﯩـﺴﻰ ﺗﻮﻟـﯘﻕ‬ ‫ﻗﯘﺑــﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﯩــﺴﺎ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩــﮕﻪ ﺋﯩﺮﯨــﺸﻜﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ‪ ،‬ﺷــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ‬ ‫ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴــﺎﺕ ﺳﺎھﻪﺳــﯩﺪە ﺋــﯘ ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺭﯨﻘﺎﺑﻪﺗﻠﻪﺷــﻜﯩﻠﻰ‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯩﺰ ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻜﯩﻠﻪﺭﻧﻰ »ﺋـﯚﺯﯨﻨﻰ ﻳـﻮﻗﯩﺘﯩﺶ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩـﺸﻰ«‬ ‫ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩـــﺪﯗﻕ‪ ،‬ﭼـــﯜﻧﻜﻰ ﺑـــﯘ ﻳـــﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨـــﻰ‬ ‫ﻳــــﻮﻗﯩﺘﯩﺶ‪ ،‬ﺋﯜﻣﻤﻪﺗﻨﯩــــﯔ ﺷﻪﺧــــﺴﯩﻴﯩﺘﻰ ۋە ﺋﺎﻻھﯩــــﺪﯨﻠﯩﻜﯩﻨﻰ‬ ‫ﻛﯧﺮەﻛﺴﯩﺰ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﺎﺷﻼﺷﻨﻰ ﻣﻪﻗﺴﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪ .‬ﻣﺎﻧـﺎ ﺑـﯘ ﺋﻪﻳـﻨﻪﻥ‬ ‫ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﻳﻮﻗﺎﺗﻘــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯘﺭ‪ .‬ﺋﯜﻣﻤﻪﺗﻨﯩــﯔ ﻣﻪۋﺟــﯘﺗﻠﯩﻘﻰ ‪ -‬ﺋــﯜﻣﻤﻪﺕ‬ ‫ﺑﻮﻟﯘﺵ ﺳﯜﭘﯩﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ‪ -‬ﺋﯜﻣﻤﻪﺗﻨﯩـﯔ ﺷﻪﺧـﺴﯩﻴﯩﺘﻰ ۋە ﺧﯘﺳﯘﺳـﻰ‬ ‫ﺋﺎﻻھﯩــﺪﯨﻠﯩﻜﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﻪۋﺟــﯘﺗﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑــﯘ‬ ‫ﺋــﯜﻣﻤﻪﺕ‪ ،‬ﺗــﯘﺯ ﺳــﯘﺩﺍ ﺋﯩﺮﯨــﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧــﺪەﻙ ﺑﺎﺷــﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ‬ ‫ﺋﯩﭽﯩــﺪە ﺋﯩﺮﯨــﭗ ﺗــﯜﮔﻪپ ﻛﻪﺗــﺴﻪ ﺋﺎﻻھﯩــﺪە ﻣﻪۋﺟــﯘﺩﯨﻴﯩﺘﻰ ﺑﻮﻟﻤــﺎﻱ‬ ‫‪61‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻗﺎﻟﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺋــﯘ ﭼﺎﻏــﺪﺍ ﺑــﯘ ﺋﯜﻣﻤﻪﺗﻨﯩــﯔ ھﺎﻳــﺎﺗﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﯚﻟﯩﻤﻰ‬ ‫ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﺎﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺩﯨﻨـــﻰ‪ ،‬ﺋﻪﺧﻼﻗـــﻰ ۋە ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺕ ﺗﻪﺭەﭘـــﺘﯩﻦ ﺧﻪﻟﻘﺌـــﺎﺭﺍﻟﯩﻖ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩــــﺴﻰ ﺑــــﺎﺭ ﺑﯩــــﺮ ﺋــــﯜﻣﻤﻪﺗﻨﻰ ﻣﯘﺷــــﯘﻧﺪﺍﻕ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــــﺸﻜﻪ‬ ‫ﭼﺎﻗﯩﺮﻏﺎﻧﻠﯩﻖ ﺋﯜﻣﻤﻪﺗﻜﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻥ ﺋﻪڭ ﭼﻮڭ ﺟﯩﻨﺎﻳﻪﺗﺘﯘﺭ‪.‬‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــــﯔ ﺑﯩــــﺮ ﻗﯩــــﺴﻤﯩﻨﻰ ﻗﻮﺑــــﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩــــﺶ‪ ،‬ﺋــــﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ھﻪﻣﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺗﻪﻗﻪﺯﺯﺍ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳـﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ ۋە ﻳﯧﯖﻰ ﺩەۋﺭﻟﻪﺭﺩﯨﻤﯘ ﺗﻪﻛﺮﺍﺭﻻﻧﻤﺎﻗﺘـﺎ‪ .‬ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩـﺮﻯ‬ ‫ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﺭﻭھــﻰ‪ ،‬ﺋﻪﺧﻼﻗــﻰ ۋە ﻗــﺎﻧﯘﻧﻰ ﺗﻪﺭﭘﯩﻨــﻰ ﻗﻮﺑــﯘﻝ‬ ‫ﻗﯩﻠﻤﺎﻱ‪ ،‬ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪﺟﯩـﺮﺑﻪ ﺋﯩﻠﻤـﻰ ﭘﺮﯨﻨـﺴﯩﭙﯩﻨﻰ‬ ‫ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ‪ .‬ﻳﺎﭘﯘﻧﻴﻪ ﺑﯘ ﺩەۋﺭﺩە ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﻠﻢ‪ -‬ﭘﻪﻥ‬ ‫ﺗﯧﺨﻨﯩﻜــــﺎ ﺗﻪﺭﭘﯩﻨــــﻰ ﻗﻮﺑــــﯘﻝ ﻗﯩﻠــــﺪﻯ‪ ،‬ﺑﯩــــﺮﺍﻕ ﻏﻪﺭﯨﺒﻨﯩــــﯔ‬ ‫ﺋﯩﺪﺋﻮﻟﻮﮔﯩﻴـــﺴﻰ‪ ،‬ﻗﯩﻤﻤﯩﺘـــﻰ‪ ،‬ھﺎﻳـــﺎﺕ ﻛـــﯚﺯ ﻗﺎﺭﯨـــﺸﻰ ۋە ﺋـــﯚﺭپ ‪-‬‬ ‫ﺋــﺎﺩەﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﻮﺑــﯘﻝ ﻗﯩﻠﻤﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﺋﻪﭘــﺴﺎﻧﻪ ﺋﻪﻗﯩﺪﯨــﺴﯩﻨﻰ‬ ‫ھــــﺎﺯﯨﺮﻏﯩﭽﻪ ﺳــــﺎﻗﻼپ ﻛﻪﻟﻤﻪﻛــــﺘﻪ‪ .‬ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩــــﺮﻯ ﺋﯩــــﺴﻼﻡ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩــﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻼﻧﻐﺎﻧــﺪەﻙ‪ ،‬ﻳــﺎﭘﯘﻧﻴﻪﻣﯘ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ‬ ‫ﭘﺎﻳﺪﯨﻼﻧﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﺧﻪﺗﻪﺭﻟﯩﻚ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺋﻮﯕﭽﻰ ﻟﯩﺒﺮﺍﻟﯩﺰﯨﻤﺪﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ‬ ‫ﺳــﻮﻟﭽﻰ ﻣﺎﺭﻛﯩــﺴﯩﺰﯨﻤﻐﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺧﯩﻠﻤــﯘ ‪ -‬ﺧﯩــﻞ ﮔــﻮﺭﯗھﻼﺭ‬ ‫ﺋﻮﺧــــﺸﺎﺷﻤﯩﻐﺎﻥ ﭘﻪﻟــــﺴﻪﭘﯩﻠﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ »ﻏﻪﺭﺑﻠﯩﺸﯩــــﺸﻜﻪ«‬ ‫ﭼــﺎﻗﯩﺮﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﺗﻪﻣــﺴﯩﻞ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ھﻪﻣﻤﯩــﺴﻰ ‪-‬ﮔﻪﺭﭼﻪ‬ ‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻛــﯚﺯ ﻗﺎﺭﯨــﺸﻰ ﺋﻮﺧﺸﺎﺷﻤﯩــﺴﯩﻤﯘ‪-‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺋــﯜﻣﻤﯩﺘﯩﮕﻪ‬ ‫ﻧﯩــﺴﺒﻪﺗﻪﻥ »ﺋﯩــﺴﻼﻣﻨﯩﯔ ﻣﻪﺭﺟﻪ« )ﻗــﺎﻧﯘﻥ ﭼﯩﻘﯩــﺮﯨﺶ ﻣﻪﻧﺒﯩﻴــﻰ(‬ ‫ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ﺋﻮﺭﺗﺎﻕ‪.‬‬ ‫‪62‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ؛ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷـﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗـﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯩـﺪﯨﻴﻪ‪،‬‬ ‫ﻗﯩﻤـــﻤﻪﺕ ﻗﺎﺭﯨـــﺸﻰ‪ ،‬ﺋﯩـــﺴﺘﯩﻞ ﺟﻪھﻪﺗـــﺘﻪ ﻏﯧﺮﯨﭽﻤـــﯘ ‪ -‬ﻏﯧـــﺮﯨﭻ‬ ‫ﺋﻪﮔﯩــــﺸﯩﭗ ﻣﯧﯖﯩــــﺸﻰ ﺋﯜﭼــــﯜﻥ‪ ،‬ﺋﯩــــﺴﻼﻡ ﺋــــﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﻰ ﺋــــﯚﺯ‬ ‫ﻣﺎھﯩﻴﺘﯩﺪﯨﻦ ﭼﯩﻘﯩﺮپ ﺗﺎﺷـﻼﺵ ۋە ﺗﯩﺮﯨـﺴﯩﺪﯨﻦ ﺳـﻮﻳﯘپ ﺗﺎﺷـﻼﺵ‬ ‫ھﻪﺭﻛﯩﺘﯩﺪە ﺋﻮﺭﺗﺎﻕ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﻧـــﺎ ﺑﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ھﻪﻣﻤﯩـــﺴﻰ ﺧﯩﻠﻤـــﯘ ‪-‬ﺧﯩـــﻞ ﻣﻪﺩﺭﯨـــﺴﻠﯩﺮﻯ‬ ‫)ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﻠﯩﺮﻯ( ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯜﻣﻤﻪﺗﻨﯩــﯔ ﻳﯩﻠﺘﯩﺰﯨﻨﯩــﯔ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﯩﻐــﺎ‪،‬‬ ‫ﺋـــﯜﻣﻤﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﺭﯨـــﺴﺎﻟﻪﺕ‪ ،‬ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺕ ﻣﺎﺋﺎﺭﯨﭙﻨﯩـــﯔ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﯩﻐـــﺎ‬ ‫ﺋﯩﺸﻪﻧﻤﻪﻳﺪﯗ‪ .‬ﺑﯘﻻﺭ‪ ،‬ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﻰ ﺑﺎﺷـﻘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨـﻰ‬ ‫ﺳﯚﺭەپ ﻛﯩﺮﻣﯩﺴﻪ ﻳﺎﺷﯩﻴﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ ﺑﻪﻟﻜـﻰ ﺗﻪﺭەﻗﻘـﻰ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳـﺪﯗ ﺩەپ‬ ‫ﻗﺎﺭﺷﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑﯘﻻﺭ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯘﺳـﯘﻟﻠﯩﺮﻯ ۋە ﺷـﻪﻛﻠﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﯩﻤﭙﻮﺭﺕ ﻗﯩﻼﻳﻠـﻰ ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﺑﻮﻟـﺴﺎ ﭘﯩﻜـﺮﯨﮕﻪ ﻗﻮﺷـﯘﻟﻐﺎﻥ ﺑﻮﻻﺗﺘـﯘﻕ‪.‬‬ ‫ﺑﯩـــﺮﺍﻕ ﺑـــﯘﻻﺭ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﯩـــﯔ ﻳﯩﻠﺘﯩـــﺴﯩﺰ ﻗﯧﻠﯩـــﭗ‬ ‫ﻗﯧﻠﯩﺸﯩﻨﻰ‪ ،‬ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩﯔ ﻳﯩﻠﺘﯩـﺰﻯ ۋە ﭘﻪﻟـﺴﻪﭘﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ‬ ‫ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﯩﻤﭙﻮﺭﺕ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺋﯩﺮﺍﺩە ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺑﻪﺯﯨﺴﻰ ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﯩﯔ ﻣﻪﺭﺟﻪ ﺋﻮﺭﻧﯩﺪﺍ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨـﻰ‪-‬‬ ‫ﺳﺎﻻﻣﻪ ﻣﯘﺳﺎ‪ ،‬ﺗﺎھﺎ ھﯜﺳﻪﻳﯩﻨﮕﻪ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺋﻮﭼﯘﻕ ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻼﺭ ﺑﺎﺭ‪.‬‬ ‫ﺑﻪﺯﯨﻠﻠﯩــﺮﻯ‪ ،‬ﻗﯘﺭﺋــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨــﻢ‪ ،‬ھﻪﺩﯨــﺲ ﺷــﻪﺭﯨﭗ ﺗﯩﻜﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ‬ ‫ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ )ﻳﻪﻧـﻰ ﻛﻮﻧـﺎپ ﻗﺎﻟـﺪﻯ‪ ،‬ۋﺍﻗﺘـﻰ ﺋﯚﺗـﯜپ ﻛﻪﺗﺘـﻰ( ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﺳـﯚﺯ‬ ‫ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯘﻧﻰ ﻳﯧﯖﻰ ﺷﻪﻛﯩﻞ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻮﻗﯘپ ﭼﯩﻘﯩﺶ )ﻗﺎﺭﺍپ ﭼﯩﻘﯩـﺶ(‬ ‫ﻛﯧﺮەﻙ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺑﺎﻧـﺎ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﻪﮔـﺮﻯ ﺋﯘﺳـﯘﻟﻼﺭﻧﻰ ﻗﻮﻟﻠﯘﻧﯩـﺪﯗ‪ .‬ﺑـﯘﻻﺭ‪،‬‬ ‫ﺋـــﯜﻣﻤﻪﺕ ﺑﯩـــﺮﻟﯩﻜﻜﻪ ﻛﻪﻟـــﮕﻪﻥ ﻣﯩﺮﺍﺳـــﻰ ﺋﯩﻠﻤـــﻰ ﺋﺎﺳﺎﺳـــﻼﺭﻏﺎ‬ ‫ﺗﺎﻳﺎﻧﻤﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺋﯘﻧﻰ ھﺎۋﺍﻳﻰ ‪ -‬ھﻪۋﯨﺴﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﺷﻪﺭھﯩﻠﻪﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪63‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺑﯘ ﻳﻮﻟﺪﺍ ﻳﺎۋﺭﯗﭘﺎﻏـﺎ ﺋﯩﺒـﺎﺩەﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩﺭﯨـﺴﻠﯩﺮﯨﺪە‬ ‫ﺗﻪﺭﺑﯩﻴﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ۋە ﻏﻪﺭﺏ ﺋﯩﺪﻳﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﻗﯘﻟﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒـﺎﺭەﺕ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﺑﯚﻟﯜﻙ ﻏﻪﺭﺏ ﭘﯩﺘﻨﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﯘﭼﯩﺮﻏﺎﻧﻼﺭ ﻣﺎﯕﯩﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯜﭼﯩﻨﭽﻰ‪ :‬ﺋﯚﺯﺭە ﺑﺎﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻰ‪:‬‬ ‫ﺑــﯘ ﻳــﯚﻧﯩﻠﯩﺶ‪ ،‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﯩــﺴﻰ‪ ،‬ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩــﺮﻯ‪ ،‬ﺋﻪﺧﻼﻗــﻰ‪،‬‬ ‫ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩــﺴﻰ ۋە ﻗﺎﻧﯘﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ھﻪﻣﻤﯩــﺴﻰ ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ‬ ‫ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻣﺎﺳﻠﯩــﺸﯩﭗ ﻣﯧﯖﯩــﺸﻰ ﻻﺯﯨــﻢ‪ .‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩــﺪﯨﻦ ﻏﻪﺭﺏ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﮕﻪ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﻛﯩﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋـﯚﺯﺭە ﺑـﺎﺭ ﺩەپ‬ ‫ﭼﺎﻗﯩﺮﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﻰ‪- ،‬ﺧـﯘﺩﺩﻯ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨـﻰ ﺗـﯚھﻤﻪﺕ‬ ‫ﻗﻪﭘﻪﺯﯨﺪﯨﻜﯩﺪەﻙ‪ -‬ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻧﯘﻗﺘﯩـﺪﯨﻦ ﻛـﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﻛﯩـﺸﻠﻪﺭ ﺋـﺎﺋﯩﻠﻪ ﺳﺎھﻪﺳـﯩﺪە ﻧﯩﻜـﺎھ‬ ‫ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ‪ ،‬ﺗﺎﻻﻕ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ‪ ،‬ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭ ﺳﺎھﻪﺳـﯩﺪە ھﯩﺠـﺎﺏ )ﻳﯜﺯﯨـﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـﻘﺎ‬ ‫ﺑﯧــﺸﯩﻨﻰ ﺗﻮﻟــﯘﻕ ﻳﯚﮔﻪﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺭﻭﻣــﺎﻝ( ﻣﻪﺳﯩﻠﯩــﺴﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻘﺘﯩــﺴﺎﺩ‬ ‫ﺳﺎھﻪﺳﯩﺪە ﺋﯚﺳـﯜﻡ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩـﺴﻰ‪ ،‬ﺧﻪﻟﻘﺌـﺎﺭﺍﻟﯩﻖ ﺋـﺎﻻﻗﻪ ﺳﺎھﻪﺳـﯩﺪە‬ ‫ﺟﯩﻬﺎﺩ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺋﻪﺳﻠﻰ ﻣﻪﺳﯩﻠﻠﻪﺭﺩە ﺋﯧﻐﯩﺮ ﺟﺎﺯﺍﻏـﺎ‬ ‫ﺩﯛچ ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺗﯚھﻤﻪﺗﭽﯩﻨﻰ ﻣﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧـﺪەﻙ ﺋﺎﺩﯗﻛـﺎﺗﻠﯩﻖ‬ ‫ﭘﻮﺯﯨﺘﺴﯩﻴﻪﺳﯩﺪە ﺗﯘﺭﺩﻯ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻜﯩﻠﻪﺭ ﻛﯚﭘﯩﻨﭽﻪ ۋﺍﻗﯩﺘﻼﺭﺩﺍ ﺋـﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋﺎﻗﻼﺷـﺘﯩﻦ‬ ‫ﺋﯩﺒــﺎﺭەﺕ ﺋــﺎﺟﯩﺰ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧــﺪﺍ ﺗﯘﺭﯗﺷــﯩﺪﯗ‪ ،‬ﺋــﯘﻻﺭ ﺷــﯘ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻏﻪﺭﺏ‬ ‫ﺋﻪﻟﻠﯩــﺮﻯ ﻣﯘﺳــﺘﻪﻣﻠﯩﻜﭽﯩﻠﯩﻚ ﺯﺍﻣﺎﻧﯩــﺪﺍ ﺗﺎﯕﻐــﺎﻥ ۋەﺯﯨــﻴﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ‬ ‫ﺋﯩـــﺴﻼﻣﻰ ﭘﻪﺗﯩـــﯟﺍﻻﺭﻧﻰ ﻛﻪﻳـــﺪﯛﺭﯛﺵ ﺋـــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺩﯗﺭﯗﺱ ﺳﺎﻧﺎﺷـــﻘﺎ‬ ‫ﺋﯘﺭﯗﻧﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺑﯘﻻﺭ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻣﻪﺳﺨﯩﺮە ﻗﯩﻠﺸﯩﺪﯗ‪ ،‬ﺑﺎﺷﻘﯩﻼﺭﻧﻰ‬ ‫ﺋﺎﺯﺩﯗﺭﯨـــﺪﯗ‪ ،‬ﺋــــﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋــــﺎﻗﻼﺵ ۋە ﺋـــﯚﺯﺭە ﺋﯧﻴــــﺘﯩﺶ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــــﺸﻰ‬ ‫‪64‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻳﯩﮕﯩﺮﻣﯩﻨﭽــﻰ ﺋﻪﺳــﯩﺮﻧﯩﯔ ﺩەﺳــﻠﻪﭘﻜﻰ ﻳﯧﺮﯨﻤﯩــﺪﺍ ﺧﯧﻠــﻰ ﺋﺎﺷــﻜﺎﺭﺍ‬ ‫ﺋﯩﺪﻯ‪ ،‬ھﺎﺯﯨﺮﻏﺎ ﻗﻪﺩەﺭ ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺟﺎﺯﺍﻧﻪ ۋە ﺑﺎﻧﻜﺎ ﺋﯚﺳﯜﻣﯩﻨﻰ ھﺎﻻﻝ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﺑﯧﺮﯨــﺸﻨﻰ ﺋﯩــﺮﺍﺩە ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ھــﺎﺭﺍﻗﻨﻰ ھــﺎﻻﻝ ﻗﯩﻠﯩــﭗ‬ ‫ﺑﯧﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺷـﻪﺭﯨﺌﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﺟﯩﻨـﺎﻳﻰ ﺋﯩـﺸﻼﺭ ﻗـﺎﻧﯘﻧﯩﻨﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟـﺪﯨﻦ‬ ‫ﻗﺎﻟﺪﯗﺭﯗﺷـــﻨﻰ ﻣﻪﻗـــﺴﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻥ ﻗﯩﺰﻻﺭﻧﯩـــﯔ‬ ‫ﺑﯧﺸﯩﻨﻰ ﻳﺎﻻﯕﺒﺎﺷﺘﺎﻕ ﺋﯧﭽﯩﯟﯨﺘﯩﺸﻨﻰ ﺋﯩﺮﺍﺩە ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭ‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﺗﻪﻣﺴﯩﻠﭽﯩﻠﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﻤﺎﻗﺘﺎ‪.‬‬ ‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺗﯚﺗﯩﻨﺠﻰ‪ :‬ﭘﻪﺧﯩﺮﻟﯩﻨﯩﺶ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻰ‪:‬‬ ‫ﺋﯚﺯﺭە ﻗﻮﻳـﯘﺵ ۋە ﺋـﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋـﺎﻗﻼﺵ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩـﺸﯩﻨﯩﯔ ﻗﺎﺭﺷﯩـﺴﯩﺪﺍ‬ ‫ﭘﻪﺧﯩﺮﻟﯩﻨﯩﺶ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻰ ﺗﯧﭙﯩﻠﯩﺪﯗ‪ .‬ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺶ؛ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨـﻰ‪،‬‬ ‫ﺗـــﺎﺭﯨﺨﻰ ۋە ﺗﯜﻧﯜﮔـــﯜﻧﻜﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـــﻰ‪ ،‬ﺑﯜﮔـــﯜﻧﻜﻰ ﺋﻮﻳﻐﯩﻨﯩـــﺸﻰ‬ ‫ﺗﻮﻏﯘﺭﻟﯘﻕ ﭘﻪﺧﯩﺮﻟﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﯘﺗﯩﻜﻪﺑﺒﯘﺭ ﺋﺎﺩەﻣـﺪەﻙ ﺳـﯚﺯﻟﻪﻳﺪﯗ‪ .‬ﺑـﯘ‬ ‫ﻳــﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩــﺰﮔﻪ ﺗﯜﻧﯜﮔــﯜﻥ ﻳﻪﺗــﻜﻪﻥ ﺩﯨﻨــﻰ‪ ،‬ﺋﻪﺧﻼﻗــﻰ‪ ،‬ﭘﯩﻜــﺮﻯ ۋە‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﻳﯩﭗ ۋە ﺋﺎﭘﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯘﻧﺘﯘپ ﻗﯧﻠﯩـﭗ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﻨﯩﯔ ﺷﺎﻧﻠﯩﻖ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩـﺴﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﻣﻪﻳـﺪﯗ‪ .‬ﺑـﯘ‬ ‫ﺋﺎﭘﻪﺕ‪ ،‬ﺋﻪﻳﯩﭙﻠﻪﺭ ﺑﯜﮔﯜﻧﮕﻪ ﻗﻪﺩەﺭ ﺋﯩـﺴﻼھ ﻗﯩﻠﯩﻨﻤـﺎﻱ ﺑﯩـﺰﮔﻪ ﺯﯨﻴـﺎﻥ‬ ‫ﻛﻪﻟﺘــﯜﺭﻣﻪﻛﺘﻪ‪ ،‬ﺷــﯘ ﺳــﻪۋەﭘﺘﯩﻦ ﺑﯩــﺰ ﺋــﯜﭼﯩﻨﭽﻰ ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﺋﻪﻟﻠﯩــﺮﯨﮕﻪ‬ ‫ﻧﯩــﺴﺒﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﻛﺎﺭۋﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﺋﺎﺭﻗﯩــﺴﯩﺪﺍ‬ ‫ﻗﯧﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﺪﯗﻕ‪.‬‬ ‫ﻣﻪﻥ ﺑــﯘ ﺳــﯚﺯﯛﻡ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋــﯚﺯﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﭼﯜﺷــﯜﺭﻣﻪﻛﭽﻰ ﻳــﺎﻛﻰ‬ ‫ﺗﯚۋەﻥ ﻛﯚﺭﻣﻪﻛﭽﻰ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪.‬‬ ‫ﺑﯩــﺰ‪ ،‬ﺋــﯚﺯﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩــﻚ ﺷــﺎﺭﺍﭘﯩﺘﯩﮕﻪ ﻛﯚﺗﯜﺭﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﯩﻘﺘﯩــﺪﺍﺭ ۋە ﺳــﺎﻻھﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯩــﮕﻪ‪ .‬ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑﯩــﺰ ﺑــﯘ ﺋﯩﻘﺘﯩــﺪﺍﺭﻻﻧﻰ‬ ‫ﺩﯨﻨﯩﻤﯩــﺰ ﺑﯘﻳﺮﯗﻏﺎﻧــﺪەﻙ ﺋــﯚﺯ ﺋﻮﺭﻧﯩــﺪﺍ ﺋﯩــﺸﻠﯩﺘﯩﭗ‪ ،‬ﻗــﯘﺭﯗﻕ ﺳــﯚﺯ‬ ‫‪65‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ‪ ،‬ﺗﻪﺳﺮﻟﯩﻨﯩﺸﺘﯩﻦ ھﻪﺭﻛﻪﺗﻠﯩﻨﯩـﺸﻜﻪ‪،‬‬ ‫ﻗـــﯘﺭﯗﻕ ﺟﯧـــﺪەﻝ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﺘﯩﻦ ﺭﯨﺌﺎﻟﻠﯩﻘﻘـــﺎ‪ ،‬ﺩﻭﺭﯨﻤـــﯘﭼﯩﻠﯩﻘﺘﯩﻦ‬ ‫ﺋﯩﺠـﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻜﻪ‪ ،‬ﻏﻪﺭﺑﻠﯩﺸﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩـﯟﯨﻠﯩﻜﻜﻪ ۋە ﺋﯩﺠــﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻜﻪ‬ ‫ﺋﺎﺗﻼﻧﺴﺎﻕ ﻳﯧﺘﻪﻛﭽﯩﻠﯩﻚ ۋە ﺋﯘﺳﺘﺎﺯﻟﯩﻖ ﻣﺎﻗﺎﻣﯩﻐﺎ ﻳﯩﺘﻪﻟﻪﻳﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫ﺑﯩﺰﺩە‪ ،‬ﻣﺎﺩﺩﻯ‪ ،‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻰ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ۋە ﺭﻭھﻰ ﻛﯜچ ‪-‬ﻗـﯘۋۋەﺕ ﺗﻮﻟـﯘﻕ‬ ‫ﺑــﺎﺭ‪ ،‬ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑﯩــﺰ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﯩﻤﯩﺰﻧﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩــﻠﻪپ‪ ،‬ﻧﯩﻴﻪﺗﻨــﻰ ﺧــﺎﻟﯩﺲ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﭗ‪ ،‬ﺗﻪﻳﻴﺎﺭﻟﯩﻘﻨﻰ ﭘﯘﺧﺘﯩﻼپ‪ ،‬ﺳﻪﭘﻨﻰ ﺑﯩﺮﻟﻪﺷـﺘﯜﺭﯛپ‪ ،‬ﺋﺎﻟﻼھﻘـﺎ‬ ‫ﺗﻪۋەﻛﻜــﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩــﭗ‪ ،‬ﺋﯚﺗﻤﯜﺷــﻨﯩﯔ ﺧﺎﺗــﺎﻟﯩﻘﻰ‪ ،‬ھﺎﺯﯨﺮﻧﯩــﯔ ﺋﻪﻳﯩــﭗ‬ ‫ﻧﻮﻗــﺴﺎﻧﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒــﺮەﺕ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ۋە ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﻪﺟﯩﺮﺑﯩــﺴﯩﺪﯨﻦ‬ ‫ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﻪﺩەﻡ ﺑﺎﺳﺴﺎﻕ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻣﻪﻧﺰﯨﻠﮕﻪ ﻳﯧﺘﻪﻟﻪﻳﻤﯩﺰ‪ .‬ﺑﯩﺮﺍﻕ‬ ‫ﺑﯩﺰ ﺋﯚﺯﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﺭﺍۋﯗﺭﯗﺱ ﺗﯜﺯﻟﯩﺸﯩﻤﯩﺰ ﻻﺯ ﯨﻢ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﻰ؛ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨـﻰ‪ ،‬ﺗـﺎﺭﯨﺨﯩﻨﻰ‪ ،‬ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨـﻰ‪،‬‬ ‫ﻣﺎﺋــــﺎﺭﯨﭙﯩﻨﻰ ﭼﻮﯕﻘــــﯘﺭ ﺗﻪﺗﻘﯩــــﻖ ﻗﯩﻠﻤﯩﻐــــﺎﻥ‪ ،‬ﺑﺎﺷــــﻘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﺋﺎﻻھﯩــــــﺪﯨﻠﻜﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﻤﯩــــــﮕﻪﻥ‪ ،‬ﺑﯩﺰﻧﯩــــــﯔ )ﻣﯘﺳــــــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ(‬ ‫ﻗﯧــﺸﯩﻤﺰﯨﺪﯨﻜﻰ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ھﻪﻣﻤﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺗﯩﻜﻪﻧــﺴﯩﺰ ﮔــﯜﻝ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺷـــﻘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﯧـــﺸﯩﺪﯨﻜﯩﻨﻰ ﮔﯜﻟـــﺴﯩﺰ ﺗﯩـــﻜﻪﻥ ﺳـــﺎﻧﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‪،‬‬ ‫ھﯧــﺴﻴﺎﺗﭽﺎﻥ ﺑﻪﺯﻯ ﺋﯩــﺴﻼﻣﻰ ﺗﻪﺷــﯟﯨﻘﺎﺗﭽﯩﻼﺭ ﺗﻪﻣــﺴﯩﻞ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻗﻪﻟﺒــﻰ ﭘــﺎﻙ ﺑﻮﻟــﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩــﺴﻰ ﻳــﯜﺯەﻛﻰ ﺑﻮﻟــﯘپ‬ ‫ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺑﻪﺷﯩﻨﭽﻰ‪ :‬ﺗﺎﺭ ﻛﺎﺗﮕﻮﺭﯨﻴﻪﮔﻪ ﻛﯩﺮﮔﯜﺯﯛﮔﯜپ ﻗﻮﻳﯘﺵ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻰ‪:‬‬ ‫ﺑــﯘ ﻳــﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨــﻰ ﺋﻪﻗﯩــﺪە ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩﺒــﺎﺩەﺗﻜﯩﻼ‬ ‫ﺑﺎﻏﻼپ ﻗﻮﻳﯘﺷﻨﻰ ﺋﯩﺮﺍﺩە ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑـــﯘﻻﺭ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩـــﯔ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻨـــﻰ ﺋﯩـــﺴﻼھ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ‪،‬‬ ‫ﺋــﯜﻣﻤﻪﺕ ﻗــﯘﺭﯗپ ﭼﯩﻘﯩــﺶ‪ ،‬ﺋــﺎﻟﻪﻣﻨﻰ ھﯩــﺪﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺶ‪ ،‬ھﺎﻳــﺎﺗﻨﻰ‬ ‫‪66‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻳﯧﯖﯩﻼﺷـــﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒـــﺎﺭەﺕ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﻨـــﻰ ﺋﯚﭼﯜﺭۋﯨﺘﯩـــﺸﻨﻰ ﺋﯩـــﺮﺍﺩە‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ ﺯﺍﻣﺎﻧﻼﺭﺩﺍ ﺑﻪﺯﻯ ﺑﯩﺮ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ ﺑﯩﺪﺋﻪﺕ )ﺷﻪﺭﯨﺌﻪﺗﺘﻪ‬ ‫ﺋﻪﺳــﻠﻰ ﻳــﻮﻕ ﭼﻪﻛﻠﯩﻨﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩــﺶ( ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻼﻧﻐــﺎﻥ‬ ‫ﺑﻮﻟــﺴﺎ‪ ،‬ﺑــﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﺘﯩﻜﯩﻠﻪﺭ‪ ،‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﺟﻪۋھﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻼﺭﻧﻰ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﺪﯨﻦ ﭼﯩﻘﯩﺮۋﯨﺘﯩﺶ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ‬ ‫ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨــﻰ ﻛﯩﻤﻪﻳــﺘﯩﺶ‪ ،‬ﻗﯩــﺴﻘﺎﺭﺗﯩﺶ ۋە ﺗــﺎﺭ ﻛــﺎﺗﮕﻮﺭﯨﻴﻪﮔﻪ‬ ‫ﻛﯩﺮﮔﯜﺯﯛﺵ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻼﻧﻤﺎﻗﺘﺎ‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻟﻼھ ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤﺪە‪ :‬ﺑﯜﮔﯜﻥ ﺳﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺩﯨﻨﯩﯖﻼﺭﻧﻰ ﭘﯜﺗﯜﻥ‬ ‫ﻗﯩﻠــﺪﯨﻢ‪ ،‬ﺳــﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﻧﯩﻤﯩﺘﯩﻤﻨــﻰ ﺗﺎﻣﺎﻣﻠﯩــﺪﯨﻢ‪ ،‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨــﻰ‬ ‫ﺳﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺩﯨﻨﯩﯖﻼﺭ ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻐﺎ ﺗﺎﻟﻠﯩﺪﯨﻢ‪ ‬ﺩەﻳﺪﯗ‪] .‬ﺳﯜﺭە ﻣﺎﺋﯩـﺪە ‪3‬‬ ‫– ﺋﺎﻳﻪﺕ[‬ ‫ﺑﯩـﺮ ﭘﯜﺗــﯜﻥ ﻧﻪﺭﺳـﻪ ﻗﻮﺷــﯘپ ﻗﻮﻳـﯘﺵ ﻳــﺎﻛﻰ ﻛﯧﻤﻪﻳﺘﯩﯟﯨﺘﯩــﺸﻨﻰ‬ ‫ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﻰ‪ :‬ﺷﻪﺭﯨﺌﻪﺗﺴﯩﺰ ﺋﻪﻗﯩﺪە‪ ،‬ﺩﯙﻟﻪﺗـﺴﯩﺰ‬ ‫ﺩەۋەﺕ‪ ،‬ﺟﯩﻬﺎﺩﺳــﯩﺰ ﺗﯩﻨﯩﭽﻠﯩــﻖ‪ ،‬ﻛــﯜچ ‪ -‬ﻗﯘۋۋەﺗــﺴﯩﺰ ھﻪﻗﯩــﻘﻪﺕ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻘﺘﯩـــﺴﺎﺩﺳﯩﺰ ﺋﯩﺒـــﺎﺩەﺕ‪ ،‬ﺗﺎﻻﻗـــﺴﯩﺰ ﻧﯩﻜـــﺎھ‪ ،‬ﺩﯗﻧﻴﺎﺳـــﯩﺰ ﺩﯨـــﻦ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﻣﻪﻗﺴﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﻰ ﺑﯘﺭﻣﯩﻼپ‪ ،‬ﺋﯘﻧﻰ »ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻧﺎﻣﯩﻨﻰ‬ ‫ﻛﯚﺗـــﯜﺭﮔﻪﻥ«‪» ،‬ﻣﻪﺯﻣـــﯘﻧﻰ ﺧﺮﯨـــﺴﺘﯩﺌﺎﻧﭽﻪ« ﻳﯧﯖـــﻰ ﺑﯩـــﺮ ﺩﯨﻨﻐـــﺎ‬ ‫ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﺗﯩﺸﻨﻰ ﺋﯩﺮﺍﺩە ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩـﺪﺍ ﻗـﺎﻧﯘﻥ‪ ،‬ﺋﯩﻘﺘﯩـﺴﺎﺩ ﺗـﯜﺯﯛﻣﻰ‪ ،‬ﺗـﺎﻻﻕ‬ ‫ﺗــﯜﺯﯛﻣﻰ‪ ،‬ﺟﯩﻬــﺎﺩ‪ ،‬ﺟــﺎﺯﺍ ﻗــﺎﻧﯘﻧﻰ‪ ،‬ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻳــﺎﻛﻰ ھﯚﻛــﯜﻣﻪﺕ ﺩﯦــﮕﻪﻥ‬ ‫ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻼﺭ ﺗﯧﭙﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣـﯘﻗﻪﺩﺩەﺱ ﻛﯩﺘـﺎﺑﻰ‬ ‫‪67‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﻨﺠﯩﻞ‪» :‬ﻗﻪﻳﺴﻪﺭ )ﺭﯨﻢ ﭘﺎﺩﯨﺸﺎھﻰ( ﮔﻪ ﺗﻪۋەﻧـﻰ ﻗﻪﻳـﺴﻪﺭﮔﻪ‪،‬‬ ‫ﺋﺎﻟﻼھﻘﺎ ﺗﻪۋەﻧﻰ ﺋﺎﻟﻼھﻘﺎ ﺑﻪﺭﮔﯩﻦ« ﺩەﻳﺪﯗ‪ .‬ﺧﺮﯨﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﻰ ھﺎﻳﺎﺕ‬ ‫ﺗﻪﻗـــﺴﯩﻤﺎﺗﯩﻨﻰ ﻗﻮﺑـــﯘﻝ ﻗﯩﻠـــﺪﻯ‪ ،‬ﺧﺮﯨـــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﺩﯨﻨﯩـــﺪﺍ‪» ،‬ﺩﯨـــﻦ‬ ‫ﭼﯩﺮﻛﺎۋﻧﯩـــﯔ‪ ،‬ﺩﯗﻧﻴـــﺎ ۋە ھﺎﻳـــﺎﺕ ﺋﯩـ ـﺸﻠﯩﺮﻯ ﻗﻪﻳـــﺴﻪﺭﻧﯩﯔ ﻳـــﺎﻛﻰ‬ ‫ھﯚﻛﯜﻣﻪﺗﻨﯩــــﯔ« ﺑﻮﻟﯩــــﺪﯗ) ﻳﻪﻧــــﻰ ﺩﯨــــﻦ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺳﯩﻴﺎﺳــــﻪﺕ‬ ‫ﻛﯧﻠﯩﺸﻪﻟﻤﻪﻳﺪﯗ(‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨــﻰ ﻛﺎﺋﯩﻨــﺎﺗﺘﯩﻜﻰ‪ ،‬ﺋﺎﺳــﻤﺎﻥ ‪ -‬ﺯﯦﻤﯩﻨــﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ھﻪﻣﻤﯩﺴﻰ ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩﯖﺪﯗﺭ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﻰ »ﺋﯩﻠﻤﺎﻧﯩﻼﺭ« )ﺩﯨﻦ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺗﻨﻰ ﺋﺎﻳﺮﯨﭗ‬ ‫ﻗﺎﺭﺍﻳــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭ( ﺗﻪﻣــﺴﯩﻞ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺑــﯘﻻﺭ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨــﻰ ﻗﯘﺭﺋــﺎﻥ‬ ‫ﻛﻪﺭﯨﻢ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﭼﯜﺷﻜﻪﻧﺪەﻙ‪ ،‬ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـﺴﺎﻻﻡ ﺗﻪﺷـﯟﯨﻖ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪەﻙ‪ ،‬ﺳﺎھﺎﺑﯩﻠﻪﺭ ۋە ﺋﯘﻻﺭﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺋـﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﻯ‬ ‫ﭼﯜﺷﻪﻧﮕﻪﻧﺪەﻙ ھﺎﻟﯩﺘﯩﺪە‪ ،‬ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﻰ ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﻮﭼﯘﻕ ﺋﺎﺷﻜﺎﺭﺍ ﺋﯩﻼﻥ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﻤﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﺑﻪﻟﻜـﻰ ﺑـﯘﻻﺭ ﺋﯩـﺴﻼﻡ‬ ‫ﻧﺎﻣﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﻰ ﺑﯘﺭﻣﯩﻼﺷﻨﻰ ﻗﻪﺳﻠﻪﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﻰ‬ ‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺩەۋﺍﺳﯩﺪﯨﻦ ﭘﺎﻛﺘﯘﺭ‪.‬‬ ‫ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨـــﻰ‪ :‬ﺋﻪﻗﯩـــﺪە‪ -‬ﺷـــﻪﺭﯨﺌﻪﺕ‪ ،‬ﺋﯩﺒـــﺎﺩەﺕ ‪-‬ﺋﯩﻘﺘﯩـــﺴﺎﺩ‪،‬‬ ‫ﺗﻪﺷﯟﯨﻘﺎﺕ‪ -‬ﺩﯙﻟﻪﺕ‪ ،‬ھﻪﻗﯩﻘﻪﺕ ‪-‬ﻛﯜچ ﻗﯘۋۋەﺕ‪ ،‬ﺩﯨﻦ ‪ -‬ﺩﯗﻧﻴﺎ‪ ،‬ﺟﯩﻬـﺎﺩ ‪-‬‬ ‫ﺋﯩﺠﺘﯩﻬﺎﺩ‪ ،‬ﻣﺎﺋﺎﺭﯨﭗ‪ -‬ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺑــﯘ ﺩﯨــﻦ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺑﯚﺷــﯜﻛﺘﯩﻜﻰ ۋﺍﻗﺘﯩــﺪﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩــﭗ ﺗــﺎﻛﻰ‬ ‫ﮔﻮﺭﻏـــﺎ ﻛﯩـــﺮﮔﯩﭽﻪ ﺑﻪﻟﻜـــﻰ ﺗﯘﻏﯘﻟﯘﺷـــﺘﯩﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩـــﺮﻯ ۋە ﺋﯚﻟـــﯜپ‬ ‫ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ھﺎﻳﺎﺗﯩﻐﺎ ﻗﻪﺩەﺭ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ھﺎﻳﺎﺗﻰ ﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ‬ ‫ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﺪﯨﻦ ﻗﻪﺗﺌﯩﻲ ﻧﻪﺯەﺭ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ھﺎﻳـﺎﺕ ﺳـﻪﭘﯩﺮﯨﮕﻪ ھﻪﻣـﺮﺍھ‬ ‫ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪68‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺑﺎﺭﻟﯩﻖ ﺳﺎھﻪﺳـﯩﺪە ﺑﯩﻠـﻠﻪ ھﻪﻣـﺮﺍھ‬ ‫ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩﯨﻨﺪﯗﺭ‪ .‬ﺑﯘ ﺩﯨﻦ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ ﺗﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻟﻨﻰ ﺳﯩﺰﯨﭗ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﻳﻮﻟﯩﻨﯩﯔ ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪپ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ‪ .‬ﺋـﯚﻱ‪ ،‬ﻣﻪﺳـﭽﯩﺖ‪،‬‬ ‫ﻳﻮﻝ‪ ،‬ﻣﻪﻛﺘﻪپ‪ ،‬ﺋﯧﺘﯩﺰﻟﯩﻖ‪ ،‬ﺯﺍۋﯗﺕ‪ -‬ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﺎ‪ ،‬ﺩﯗﻛﻜـﺎﻥ‪ ،‬ﻣﻪھﻜﯩـﻤﻪ ۋە‬ ‫ھﺎﻳـــﺎﺕ ﺳـــﺎھﻪﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ھﻪﺭ ﺑﯩـــﺮ ﺳﺎھﻪﺳـــﯩﺪﯨﻜﻰ ﺧﻪﺗﻪﺭﻟﻪﺭﺩﯨـــﻦ‬ ‫ﺋﺎﮔﺎھﻼﻧﺪﯗﺭﯗپ ﺗﯘﺭﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻟﻼھ ﺗﺎﺋﺎﻻ ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤﻨﻰ ھﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩـﺮ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻨﻰ ﺑﺎﻳـﺎﻥ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣـﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻝ ﺷـﻪﻛﯩﻠﺪە ﭼﯜﺷـﯜﺭﺩﻯ‪ .‬ﺑـﯘ ﻛﯩﺘـﺎﺏ‬ ‫ھﻪﻣﻤﻪ ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﻼھﯩﻲ ﺗﻪﺭﭘﯩﺪﯨﻦ ﭼﯜﺷﯜﺭﯛﻟﮕﻪﻥ‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻟﻼھ ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤﺪە‪ :‬ﺳﺎﯕﺎ ﺑﯩﺰ ﻛﯩﺘﺎﺑﻨﻰ )ﻳﻪﻧـﻰ ﻗﯘﺭﺋـﺎﻧﻨﻰ(‬ ‫ھﻪﻣﻤﻪ ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﻰ )ﻳﻪﻧﻰ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭ ﻣﻮھﺘـﺎﺝ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩـﺸﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ھﻪﻣﻤﯩــﺴﯩﻨﻰ( ﭼﯜﺷــﻪﻧﺪﯛﺭﯛپ ﺑﯧﺮﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ‪) ،‬ﺩﯨﻠﻼﺭﻏــﺎ( ھﯩــﺪﺍﻳﻪﺕ‪،‬‬ ‫)ﺑﻪﻧﺪﯨﻠﻪﺭﮔﻪ( ﺭەھﻤﻪﺕ‪ ،‬ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﻣﻪﯕﮕﯜﻟﯜﻙ ﺳـﺎﺋﺎﺩەﺕ ﺑﯩـﻠﻪﻥ‬ ‫ﺧــﯘﺵ ﺧﻪۋەﺭ ﻳﻪﺗﻜﯜﺯﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﭼﯜﺷــﯜﺭﺩﯗﻕ‪ ‬ﺩەﻳــﺪﯗ‪] .‬ﺳــﯜﺭە‬ ‫ﻧﻪھﻞ ‪ – 89‬ﺋﺎﻳﻪﺕ[‬ ‫‪ - 6‬ﺟﯧﺪەﻟﻠﯩﺸﯩﺶ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻰ‪:‬‬ ‫ﺑـــﯘ ﻳـــﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨـــﻰ‪ ،‬ﺑﺎﺷـــﻘﺎ ﻛﯩـــﺸﻠﻪﺭ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ‬ ‫ﺟﯧﺪەﻟﻠﯩـــــﺸﯩﭗ‪ ،‬ﻗﺎﺭﺷـــــﻰ ﭘﯩﻜﺮﺩﯨﻜـــــﻰ ﻛﯩـــــﺸﻠﻪﺭ ﺑﯩـــــﻠﻪﻥ‬ ‫ﻣﺎﺟﺮﺍﻟﯩﺸﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ھﺎﻟﯩﺘﯩﺪە ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯗ‪ .‬ﺑـﯘﻻﺭ ﻣﯘﻻﻳﯩﻤﻠﯩـﻖ‪،‬‬ ‫ﻛﻪﯕﭽﯩﻠﻠﯩــﻚ‪ ،‬ﺳﯚھﺒﻪﺗﻠﯩــﺸﯩﺶ ۋە ﻗﺎﻧﺎﺋﻪﺗﻠﻪﻧــﺪﯛﺭﯛﺵ ﺋﯘﺳــﯘﻟﯩﻐﺎ‬ ‫ﺗﺎﻳﺎﻧﻤﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻧﻼﺭﻏﺎ‪ ،‬ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻐﺎ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺭﯨﺌـﺎﻳﻪ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩــــﭗ ﻛﯩــــﺘﻪﻟﻤﯩﮕﻪﻧﻠﻪﺭﮔﻪ ﺑﻪﻟﻜــــﻰ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــــﯔ ﭘﯩﻜــــﺮﯨﮕﻪ‬ ‫ﻗﻮﺷــﯘﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﺋﯩﺨﻼﺳــﻤﻪﻥ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﻗﺎﺭﺷــﻰ ﺋــﯘﺭﯗﺵ ﺋــﻮﺗﻰ‬ ‫ﺋﺎﭼﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪69‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻜﯩﻠﻪﺭ ﺩﺍۋﺍﻣﻠﯩﻖ ﺑﺎﺷـﻘﯩﻼﺭ ﺑﯩـﻠﻪﻥ »ﺋﯘﺭﯗﺷـﯘﺵ«‬ ‫ھﺎﻟﯩﺘﯩــﺪە ﺗﯘﺭﯨــﺪﯗ‪ ،‬ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗــﺘﻪ ﺋــﯚﺯﻟﯩﺮﯨﮕﻪ ﺩﯛﺷــﻤﻪﻥ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐــﺎﻥ‬ ‫ﻛﯩـــﺸﻠﻪﺭﮔﯩﻤﯘ ﻗﯩﻠﯩﭽﯩﻨـــﻰ ﺳـــﯘﻏﯘﺭﯗپ ﺗﯘﺭﯨـــﺪﯗ‪ .‬ﺑـــﯘﻻﺭ ﺩﯛﺷـــﻤﻪﻥ‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﯩﻐــــﺎﻥ ﻛﯩــــﺸﻠﻪﺭ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺋــــﯘﺭﯗﺵ ﻗﯩﻠﯩــــﺪﯗ‪ .‬ﻣﻪﻳﺪﺍﻧــــﺴﯩﺰ‬ ‫)ﺋﻮﺭﯗﻧﺴﯩﺰ( ﺟﯩﻬﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑـــﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩـــﺸﺘﯩﻜﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﭼـــﻮڭ ﻣﯘﺩﺩﯨﺌﺎﺳـــﻰ ﺋﯩﺨـــﺘﯩﻼپ‬ ‫ﻗﻮﺯﻏــﺎﺵ‪ ،‬ﺷــﺎﺧﭽﻪ ﻣﻪﺳــﯩﻠﯩﻠﻪﺭﺩە ﺟﯧــﺪەﻝ ﻗﯩﻠﯩــﺶ‪ ،‬ﺋﺎﺳﺎﺳــﻠﯩﻖ‬ ‫ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﻣﻪﺳـﯩﻠﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩﻐـﺎ ﺷـﺎﺧﭽﻪ ﻣﻪﺳـﯩﻠﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩـﻠﻪﻥ‪،‬‬ ‫ﺟﻪۋھﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩﻐــﺎ ﺷــﻪﻛﯩﻞ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ۋە ﺑﯩــﺮﻟﯩﻜﻜﻪ ﻛﻪﻟـــﮕﻪﻥ‬ ‫ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﻨﯩﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩﻐﺎ ﺋﯩﺨـﺘﯩﻼپ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﺳـﯩﻠﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩـﻠﻪﻥ‬ ‫ﻛﯩﺸﻠﻪﺭﻧﻰ ﻣﻪﺷﻐﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯘﺭ‪.‬‬ ‫ﺑــﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﺘﯩﻜﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭﮔﻪ ﺗﻪﻗــﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ‬ ‫ﺋﯩـــﺴﻼﻣﻰ‪ - 21‬ﺋﻪﺳـــﯩﺮﻧﯩﯔ ﺗﻪﻗﻪﺯﺯﺍﺳـــﯩﻐﺎ ﻣـــﺎﺱ ﻛﯧﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﻮﻣﯘﻣﯩﻲ ﺧﻪﻟﻘﺌﺎﺭﺍﻟﯩﻖ ﺩﯨﻦ ﺑﻮﻟﯘﺷﻘﺎ ﻳﺎﺭﯨﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨــﺪﻛﻰ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﻧــﻰ ﺩﺍۋﺍﻣﻠﯩــﻖ ﻗــﺎﭘﯩﻘﻰ ﺗــﯜﺭﯛﻙ‪،‬‬ ‫ﭼﯩﺮﺍﻳـــﻰ ﺗﯘﺗـــﯘﻕ‪ ،‬ﺩەۋەﺕ ﺋﯩـــﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻗﻮﭘـــﺎﻟﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷـــﻘﯩﻨﻰ‬ ‫ﺗﻮﻧﯘﻣﺎﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻣﯘﻧـــﺎﺯﯨﺮە ﺋﯩـ ـﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻗـــﺎﺗﺘﯩﻖ ﻗﻮﭘـــﺎﻝ ﺋﯘﺳـــﯘﻝ‬ ‫ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺸﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺴﻼﻣﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨــﺪە ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨــﻰ‪ ،‬ﭘﯩﻜﺮﻟﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺑﯩــﺮ ﻗــﺎﻧﭽﻪ‬ ‫ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻨﻰ ﺗﻮﻧﯘﻣﺎﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯩﺠﺘﯩﻬﺎﺩﻧﯩـﯔ ﺧﯩﻠﻤﯘﺧﯩـﻞ ﺑﻮﻟﯘﺷـﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﯧﺘﯩــﺮﺍپ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺑﯩــﺮ ‪ -‬ﭘﯩﻜــﺮﺩﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩــﺴﯩﻨﻰ ﻗﻮﺑــﯘﻝ‬ ‫ﻗﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺑﯩــﺮ ﭘﯩﻜــﺮﺩﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩــﺴﯩﻐﺎ ﻗــﯘﻻﻕ ﺳــﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺩەﺭﺟﯩﺪە ﺋﯘﻳﯘﻝ ﺗﺎﺷﺘﻪﻙ )ﺟﺎﻣﯩﺪ( ﻣﯘﺯﻻپ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﺴﻼﻣﺪﯗﺭ‪ .‬ﺑـﯘﻻﺭ‬ ‫ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﭘﯩﻜﺮﯨﻨــﻰ ﺧﺎﺗﺎﻟﯩــﺸﯩﺶ ﺋﯩﻬﺘﯩﻤــﺎﻟﻠﯩﻘﻰ ﺑــﺎﺭ ﺗــﻮﻏﺮﺍ‬ ‫‪70‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﭘﯩﻜــــﺮ‪ ،‬ﺑﺎﺷــــﻘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﭘﯩﻜﺮﯨﻨــــﻰ ﺗــــﻮﻏﺮﺍ ﺑﻮﻟــــﯘپ ﻗــــﯧﻠﯩﺶ‬ ‫ﺋﯧﻬﺘﯩﻤﺎﻟﻠﯩﻘﻰ ﺑﺎﺭ ﺧﺎﺗﺎ ﭘﯩﻜﺮ ﺩەپ ﺗﻮﻧﯘﻣﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨﺪە ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﻰ ﻗﺎﻧﯘﻧـﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩـﺴﯩﻨﻰ‬ ‫ﻛﯚﺭﻣﻪﻳﺪﯗ‪ ،‬ﻗﺎﻧﯘﻥ ﺋﯧﭽﯩﺪە ﺟﯩﻨﺎﻳﻰ ﺋﯩﺸﻼﺭ ﻗﺎﻧﯘﻧﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩـﺴﯩﻨﻰ‬ ‫ﻛﯚﺭﻣﯩﮕﯩﻠﻰ ﺗﺎﺱ ﻗﺎﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨـــﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ‪ ،‬ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﭘﯩﻜـــﺮﺩﯨﻜﯩﻠﻪﺭﮔﻪ‬ ‫ﻛﻪﯕﭽﯩﻞ ﻣﯘﺋـﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻨﻰ ﺗﻮﻧﯘﻣﺎﻳـﺪﯗ‪ ،‬ﻗﺎﺭﺷـﻰ ﭘﯩﻜـﺮﺩﯨﻜﯩﻠﻪﺭ‬ ‫ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺳــﯚھﺒﻪﺕ ﺋﯚﺗﻜﯜﺯﯛﺷــﻨﻰ ﻗﻮﺑــﯘﻝ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯗ‪ ،‬ﺳﯩﻴﺎﺳــﻪﺗﺘﻪ‬ ‫ﻗﺎﺭﺷﻰ ﭘﺎﺭﺗﯩﻴﻨﯩﯔ ﻳﺎﻛﻰ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻐﺎ ﺭﯗﺧﺴﻪﺕ‬ ‫ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻜﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩـﺴﻼﻡ‪ ،‬ﻗﯩـﺰ ‪-‬ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻏـﺎ‬ ‫ﺷﻪﻙ ﻧﻪﺯﺭﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻗﺎﺭﺍﻳـﺪﯗ‪ ،‬ﻗﯩـﺰ ‪ -‬ﺋﺎﻳـﺎﻟﻼﺭﻧﻰ ﺧﯩـﺰﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺶ‬ ‫ﭘﯘﺭﺳـــﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﻣﻪھـــﺮﯗﻡ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ‪ ،‬ﻗﯩـــﺰ ‪ -‬ﺋﺎﻳـــﺎﻟﻼﺭﻧﻰ ﺩەۋەﺕ ۋە‬ ‫ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﻰ ھﺎﻳﺎﺕ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻗﺎﺗﻨﯩﺸﯩﺸﯩﺘﯩﻦ ﻣﻪھﺮﯗﻡ ﻗﯩﻠﯩـﺶ‪،‬‬ ‫ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺳــﺎﻳﻼﻣﻼﺭﺩﺍ ﺋــﺎۋﺍﺯ ﻗﺎﺗﻨﺎﺷــﺘﯘﺭﯗﺵ ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺋــﯚﺯ‬ ‫ﺗﻪﺑﺌﯩـــــﺘﯩﮕﻪ ﻣﯘﻧﺎﺳـــــﯩﭗ ﻣﻪﻧـــــﺴﻪﭘﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋـــــﯚﺯﯨﻨﻰ ﻧـــــﺎﻣﺰﺍﺕ‬ ‫ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩــﺸﯩﮕﻪ ﭼﻪﻛﻠﯩــﻤﻪ ﻗﻮﻳــﯘﺵ ۋە ﻗﯩــﺰ ‪ -‬ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯚﻳــﺪە‬ ‫ﺳﻮﻟﯘﻧﯘپ ﺗﯘﺭﺷﯩﻐﺎ ﺩەۋەﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺴﻼﻣﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨــﺪﻛﻰ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺋﯩﻘﺘﯩــﺴﺎﺩ ﺗﻪﻗــﺴﯩﻢ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﺎ‬ ‫ﺋﺎﺩﺍﻟﻪﺗﻜﻪ ﭘﻪﺭۋﺍ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺳﯩﻴﺎﺳـﻪﺗﺘﻪ ﻛـﯧﯖﻪﺵ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﯩـﺶ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺶ ﭘﺮﯨﻨـﺴﯩﭙﯩﻨﻰ ﺗﻪﻛﯩﺘﻠﯩﻤﻪﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺧﻪﻟﻘـﻘﻪ ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩـﻚ‬ ‫ھﻮﻗـــﯘﻗﯩﻨﻰ ﺑﻪﺭﻣﻪﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﭼـــﻮڭ ﺟﯩﻨﺎﻳﻪﺗﭽﯩﻠﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ‬ ‫ﻗﯩﻠﻤــﺸﯩﻠﯩﺮﻯ ھﻪﻗﻘﯩــﺪە ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﺳــﻮﺭﺍﻗﻘﺎ ﺗﺎﺭﺗﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻪﻟﻜــﻰ‬ ‫ﻛﯩـــﺸﻠﻪﺭﻧﻰ ﭘﯩﻘﻬﯩﻨﯩـــﯔ ﺷـــﺎﺧﭽﻪ ﻣﻪﺳـــﯩﻠﻠﯩﺮﯨﺪە‪ ،‬ﺋﯩﺒـــﺎﺩەﺕ ۋە‬ ‫‪71‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﯩﻘﺘﯩـﺴﺎﺗﺘﯩﻜﻰ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺷﻤﯩﻐﺎﻥ ﭘــﺎﺭﭼﻪ ﻛـﯚﺯ ﻗﺎﺭﺍﺷــﻼﺭﺩﺍ ﺟﯧــﺪەﻝ ‪-‬‬ ‫ﻣﺎﺟﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎۋﺍﺭە ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺴﻼﻣﺪﯗﺭ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨﺪە ﺋﯩﺴﻼﻡ »ھﺎﺭﺍﻡ ﻗﯩﻠﯩـﺶ ﻛﺎﺗﮕﻮﺭﯨﻴﯩـﺴﻰ« ﻧـﻰ‬ ‫ﻛﯧﯖﻪﻳﺘﯩﯟﯨﺘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩﯨﻨﺪﯗﺭ‪ .‬ﺑﯘﻻﺭ ھﺎﻳﺎﺕ ﺋﯩـﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﯩـﺮ ﺑﯚﻟـﯜﻙ‬ ‫ھــﺎﺭﺍﻡ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐــﺎﻥ ﺋﯩــﺸﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨﻐــﺎ ﻛﯩﺮﮔﯜﺯۋﯨﺘﯩــﺸﻜﻪ ﺗــﺎﺱ‬ ‫ﻗﺎﻟﯩﺪﯗ‪ ،‬ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻗﻪﻟﯩﻤﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﯩﻠﯩﻐﺎ »ھﺎﺭﺍﻡ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺳﯚﺯ ﺋﻪڭ‬ ‫ﻳﯧﻘﯩﻨﺪﯗﺭ‪ ،‬ﺑﯘﻻﺭ »ﻳﺎﻣﺎﻥ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ« ﺩﯦﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﻤﻪﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﺧــﺎﻟﯩﺲ‪ ،‬ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩــﺴﻰ ﻳــﯜﺯەﻛﻰ ۋە ﺳﻪۋﯨﻴــﺴﻰ ﺗــﯚۋەﻥ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻜﻰ ﻛﯩـﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨـﻰ ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ‬ ‫ﻗﺎﺭﺍ ﺗﯩﺰﯨﻤﻠﯩﻜﺘﻪ ﻛﯩـﺸﻠﻪﺭﮔﻪ ﺗﻪﻗـﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻰ‪ ،‬ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨـﻰ‬ ‫»ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﯗﺵ« ﺭﻭﻟﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﺶ ﺳﺎﻻھﯩﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﻣﻪھـﺮﯗﻡ ﻗﯩﻠﯩـﭗ‬ ‫ﻗﻮﻳﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪ -7‬ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻰ‪:‬‬ ‫ﺑـــﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩـــﺸﻨﻰ؛ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨـــﻰ ﺋﺎﻻھﯩـــﺪە ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺕ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩــﺴﻰ‪ ،‬ﻏﺎﻳﯩــﺴﻰ ﺧﯘﺩﺍﮔﯘﻳﻠــﯘﻕ‪ ،‬ﻣﻪﺯﻣــﯘﻧﻰ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﭙﻪﺭۋەﺭﻟﯩﻚ‪،‬‬ ‫ﻳﯚﻧﯩﻠﯩـــﺸﻰ ﺧﻪﻟﻘﺌـــﺎﺭﺍﻟﯩﻖ‪ ،‬ﭘﺮﯨﻨـــﺴﯩﭙﻰ ﺋﻪﺧﻼﻗﻠﯩـــﻖ‪ ،‬ﺋﯘﺳـــﯘﻝ‪-‬‬ ‫ﭼﺎﺭﯨﻠﯩﺮﻯ ﺋﯩﻴﺠـﺎﺑﻰ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺭﯨـﺴﺎﻟﻪﺕ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ »ﺋﯩﻴﺠـﺎﺑﻰ‬ ‫ﺗﻪﯕﭙــﯘڭ« ﻳــﻮﻝ ﺗﯘﺗــﯘپ ﻣﺎﯕﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــﺸﺘﯩﻜﯩﻠﻪﺭ ﺗﻪﻣــﺴﯩﻞ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺋﯜﻣﻤﻪﺗﻨﻰ ﭼﻮڭ ﺟﯩﻬﺎﺩ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﻗﻮﺯﻏﺎﺷـﻘﺎ ﺟﯩـﺪﺩﻯ‬ ‫ﻗﻪﺩەﻡ ﺑﺎﺳﯩﺪﯗ‪ .‬ﺑﯘ ﺟﯩﻬﺎﺩ ﺋﯜﻣﻤﻪﺗﻨﻰ ﺋﻪﺳﻠﻰ ﻣﺎھﯩﻴﺘﯩﮕﻪ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺷــﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﯜﻣﻤﻪﺕ ﺋﯚﺗﻤﯜﺷــﯩﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩــﺪﯗ‪ ،‬ﺑﯜﮔــﯜﻧﯩﮕﻪ‬ ‫ﺩﯨﻘﻘﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯗ‪ ،‬ﺋﻪﺗﯩـﺴﯩﮕﻪ ﺋﯩﻨﺘﯩﻠﯩـﺪﯗ‪ .‬ﺑـﯘ ﺟﯩﻬﺎﺩﻧﯩـﯔ ﻧﯩـﺸﺎﻧﻰ‬ ‫ۋەﻳـــﺮﺍﻥ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﻗـــﯘﺭﯗپ ﭼﯩﻘﯩـــﺶ‪ ،‬ﭘـــﺎﺭﭼﯩﻼﺵ ﺋﻪﻣﻪﺱ‬ ‫‪72‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯩﺮﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﺵ‪ ،‬ﺟﯧـﺪەﻝ ﻗﯩﻠﯩـﺶ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩـﺶ‪ ،‬ﻗـﯘﺭﯗﻕ‬ ‫ﻣﻪﺩھﯩﻴﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺋﻪﻣﻪﻟﻰ ﺑﯩﺮﯨﺶ‪ ،‬ﻛﯚﺷﯩﺸﺶ ﻳﺎﻛﻰ ﭘﻪﺧﯩـﺮﻟﯩﻨﯩﺶ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﻪﺕ ﻳﺎﺭﺗﯩﺸﺘﯘﺭ‪ .‬ﺑﯘ ﺟﯩﻬﺎﺩﻧﯩﯔ ﺷـﯘﺋﺎﺭﻯ‪ :‬ﻗﻮﭘـﺎﻟﻠﯩﻖ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﺱ ﻣﯧﻬﺮﯨﺒــﺎﻧﻠﯩﻖ‪ ،‬ﻣﯘﺗﯩﺌﻪﺳــﺴﯩﭙﻠﯩﻚ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﻛﻪﯕﭽﯩﻠﻠﯩــﻚ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺶ‪ ،‬ﺟﯧﺪەﻟﻠﯩﺸﯩﺶ ﺋﻪﻣﻪﺱ ھﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﺸﯩﺸﺘﯘﺭ‪.‬‬ ‫ﺑــﯘ ﻳــﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺋﯩﮕﻠﯩــﺮﻯ ﺑﯩــﺰﺩە ﺑــﺎﺭ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﻪﺭﻧــﻰ‪ ،‬ﺗﯘﺭﻏﯘﺯﻏــﺎﻥ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻤﯩﺰﻧـــﻰ ۋە ﺑﯩـــﺰﺩە ﺗﯧﭙﯩﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﻤﻜـــﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ‬ ‫ﻛﯜﭼﻠــــﯜﻙ ﺷــــﻪﻛﻠﯩﺪە ﻛﯚﺭﺳــــﯩﺘﯩﺪﯗ‪ .‬ﺑﯩــــﺮﺍﻕ ﺑــــﯘ ﻳــــﯚﻧﯩﻠﯩﺶ‬ ‫ﺋﯚﺗﻤﯜﺷﺘﯩﻜﻰ ﺋﯧﻐﯩﺮ ﺧﺎﺗﺎﻟﯩﻘﯩﻤﯩﺰﻧﻰ‪ ،‬ﺑﯜﮔـﯜﻥ ﻛﯚﺭﯛﻧﯩﯟﺍﺗﻘـﺎﻥ ﺗـﻮﻏﺮﺍ‬ ‫ﻳﻮﻟــﺪﯨﻦ ﭼﻪﺗﻨﻪﺷــﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﺋﯧﺘﯩــﺮﺍپ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺑــﯘ ﻳــﯚﻧﯩﻠﯩﺶ‬ ‫ﺩﺍﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﻛﯩﭽﯩﻚ ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﻰ ﮔﯜﻣﺒﻪﺯﺩەﻙ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻛﯚﺭﺳـﻪﺗﻤﻪﻳﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﺳــــــﻪﻟﺒﯩﻴﺎﺗﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﻰ )ﺳــــــﻮﺑﯧﻴﻜﺘﯩﭗ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧــــــﻰ(‬ ‫ﺋﯜﻣﯩﺪﺳﯩﺰﻟﻪﻧﮕﯩﺪەﻙ ﺩەﺭﺟﯩﺪە ﻳﻮﻏﯩﻨﺘﯩﯟەﺗﻤﻪﻳـﺪﯗ‪ ،‬ﺑـﯘ ﻳـﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ‪-‬‬ ‫ﻣﻪﺳـــﯩﻠﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋـــﺎﺩﺩﻯ ﻗﺎﺭﺍﺷـــﻨﻰ ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧـــﺪەﻙ‪ -‬ﭼﻮﯕﺎﻳﺘﯩـــﭗ‬ ‫ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﺸﻨﯩﻤﯘ ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪ .‬ھﻪﺭ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﺭﺳﯩﮕﻪ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﭗ ﺋﻮﺭﯗﻥ‬ ‫ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺗﯩﺮﺷﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺟﺎﻣﺎﻟﯩﺪﺩﯨﻦ ﺋﺎﻓﻐﺎﻧﯩﻲ‪ ،‬ﻣﯘھﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﺑﺪﯗ‪ ،‬ﺭەﺷﯩﺪ‬ ‫ﺭﯨﺰﺍ‪ ،‬ھﻪﺳﻪﻥ ﺑﻪﻧﻨﺎ‪ ،‬ﻣﯘﺳﺘﻪﭘﺎ ﺳﯩﺒﺎﺋﻰ‪ ،‬ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻘﺎﺩﯨﺮ ﺋﻪۋﺩە‪ ،‬ﻣـﯘھﻪﻣﻤﻪﺩ‬ ‫ﻏﻪﺯﺯﺍﻟــﻰ‪ ،‬ﺳـــﻪﻳﻴﯩﺪ ﻗﯘﺗـــﯘپ‪ ،‬ﺩﻭﻛﺘـــﯘﺭ‪ /‬ﻳﯜﺳـــﯜپ ﻗﻪﺭﺯﺍۋﻯ‪ ،‬ھﯩﻨـــﺪﻯ‬ ‫ﻗﯩﺘﺌﻪﺳـــﯩﺪﯨﻦ ﻣﻪۋﺩﯗﺩﻯ ۋە ﻧـــﯘﺩەۋﻯ‪ ،‬ﺋـــﺎﻟﺠﯩﺮﻳﻪﺩﯨﻦ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻬﻪﻣﯩـــﺪ‬ ‫ﺑﺎﺩﯨﺲ‪ ،‬ﻣﺎ ﻟﯩﻚ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻧﻪﺑﻰ‪ ،‬ﺗﯜﺭﻛﯩﻴﻪﺩﯨﻦ ﭘﺮﻭﻓﯩﺴﺴﻮﺭ ﻧﻪﺟﻤﯩـﺪﯨﻦ‬ ‫ﺋﻪﺭﺑﺎﻛــﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯘﻳﻐــﯘﺭﻻﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﺑــﺪﯗﻗﺎﺩﯨﺮ ﺩﺍﻣــﻮﻟﻼﻡ‪ ،‬ۋﺍﺷــﻨﯩﮕﯩﺘﯘﻧﺪﯨﻦ‬ ‫»ﺧﻪﻟﻘﺌﺎﺭﺍﻟﯩﻖ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﭘﯩﻜﺮﻯ ﺋﯩﻨﺴﺘﯩﺘﯘﺗﻰ« ﺋﻪﺯﺍﻟﯩﺮﻯ ﺗﻪﻣـﺴﯩﻞ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪73‬‬


‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﻰ ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨﺪە ﺑﯩﺮ ﺋﻪﺳـﯩﺮﻧﯩﯔ‪ ،‬ﺑﯩـﺮەﺭ‬ ‫ﺭﺍﻳﻮﻧﻨﯩﯔ‪ ،‬ﺑﯩﺮەﺭ ﻣﻪﺯھﻪﺑﻨﯩـﯔ ﻳـﺎﻛﻰ ﺑﯩـﺮەﺭ ﮔﯘﺭﯗھﻨﯩـﯔ ﺋﯩـﺴﻼﻣﻰ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﺗﻪﻟﻪپ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ ۋە ﺳﯜﻧﻨﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺗﻪﺳﻠﻪﺷﺘﯜﺭﯛﺷــﻜﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺋﺎﺳﺎﻧﻼﺷﺘﯘﺭﯗﺷــﻘﺎ‪ ،‬ھﯜﻛﯜﺗﯜﺷــﻜﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ‬ ‫ﺧــﯘﺵ ﺑﯧــﺸﺎﺭەﺕ ﺑﯧﺮﯨــﺸﻜﻪ‪ ،‬ﻗﻮﭘــﺎﻝ ﺋﯘﺳــﯘﻝ ﺋﺸﯩﻠﺘﯩــﺸﻜﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ‬ ‫ﻳﯩﻤــﺸﺎﻕ ﺋﯘﺳــﯘﻝ‪ -‬ﭼــﺎﺭە ﺋﯩﺸﯩﻠﺘﯩــﺸﻜﻪ‪ ،‬ﻗﺎﺭﺷﯩﻠﯩﺸﯩــﺸﻘﺎ ﺋﻪﻣﻪﺱ‬ ‫ﺗﻮﻧﯘﺷﯘﺷــﻘﺎ‪ ،‬ﻣﯘﺗﯩﺌﻪﺳــﺴﯩﭙﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻘﺎ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﻛﻪﯕﭽﯩﻠﻠﯩــﻚ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻘﺎ‪ ،‬ﺑﯩﻜﯩﻨﻤﯩﭽﯩﻠﯩـــﻚ ھـــﺎﻟﻪﺗﺘﻪ ﻳﺎﺷﺎﺷـــﻘﺎ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺋﯚﺯﺋـــﺎﺭﺍ‬ ‫ﺳﯚھﺒﻪﺗﻠﯩﺸﯩﺸﻜﻪ‪ ،‬ﺷﻪﻛﯩﻠﮕﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺟﻪۋھﻪﺭﮔﻪ‪ ،‬ﺟﯧﺪەﻟﮕﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟــﮕﻪ‪ ،‬ﻗــﯘﺭﯗﻕ ﺋﯧﻐﯩﺰﯨــﺪﺍ ﺩەۋﺍ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻘﺎ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗــﺘﻪ‬ ‫ﺑﯧﺮﯨﺸﻜﻪ‪ ،‬ﺩﻭﺭﯨﻤﯘﭼﯩﻠﯩـﻖ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻘﺎ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺋﯩﺠﺘﯩﻬـﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻘﺎ‪،‬‬ ‫ﻗﺎﺗﻤﺎﻟﻠﯩﻘﻘـــﺎ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﻳﯧﯖﯩﻠﯩـــﻖ ﻳﺎﺭﺗﯩـــﺸﻘﺎ‪ ،‬ﻻﻳﻐﻪﺯەﻟﻠﯩﺸﯩـــﺸﻜﻪ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﺱ ﭘﺮﯨﻨﯩــﺴﭗ ﺑــﻮﻳﯩﭽﻪ ﻣﯧﯖﯩــﺸﻘﺎ‪ ،‬ﭼﯧﻜﯩــﺪﯨﻦ ﺋﺎﺷــﯘﺭۋﯨﺘﯩﺶ‬ ‫ﻳﺎﻛﻰ ﺳﯘﺳﻠﯘﻕ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﻧﻮﺭﻣﺎﻝ ۋە ﺗﻪﯕﭙﯘڭ ﻳـﻮﻝ ﺗﯘﺗﯘﺷـﻘﺎ‬ ‫ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺴﻼﻣﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨﺪﻛﻰ ﺋﯩﺴﻼﻡ‪ ،‬ﺭﻭھﻰ ﻣﺎھﯩﻴﯩﺘﻰ ﺗﻪۋھﯩـﺪ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋﻪﻗﯩــﺪە‪ ،‬ﺭﻭھــﻰ ﺋﯩﺨــﻼﺱ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋﯩﺒــﺎﺩەﺕ‪ ،‬ﺭﻭھــﻰ ﭘﯘﺧﺘــﺎ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﺶ ھﻪﺭﯨﻜﻪﺕ‪ ،‬ﺭﻭھﻰ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻖ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﻻھﯩﺪە ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ‬ ‫ﺋﻪﺧﻼﻕ‪ ،‬ﺭﻭھﻰ ﺋﺎﺩﺍﻟﻪﺕ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻗﺎﻧﯘﻥ‪ ،‬ﺭﻭھﻰ ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﺎﻻﻗﻪ ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﺗﯘﺭﻏﯘﺯﯗﻟﻐﺎﻧﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﻳــــﯘﻗﯩﺮﯨﻘﻰ ﺋﯩــــﺸﻼﺭﻧﯩﯔ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩــــﺴﻰ ﺭﻭھــــﻰ ﺗﻪﯕﭙــــﯘڭ ۋە‬ ‫ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻝ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﺘﯘﺭ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻜﯩﺴﻰ )ﺋﻪﻧـﺌﻪﻧﻪۋﻯ( ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻳﯧﯖﯩـﺴﯩﻨﻰ‬ ‫ﺑﯩﺮﻟﻪﺷــﺘﯜﺭﯛﺵ‪ ،‬ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﻣﻪﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﺮﯨﻨــﺴﯩﭗ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨــﭗ‬ ‫‪74‬‬


‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺗﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩـﺸﻼﺭﻧﻰ ﺳﯧﻠـﺸﺘﯘﺭﯗﺵ‪ ،‬ﺋﻪﺳـﻠﻰ ﻣﯩﺮﺍﺳـﻘﺎ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩـﺸﻘﺎ‬ ‫ھﯧـ ـﺮﯨﺲ ﺑﻮﻟـــﯘﺵ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ھـــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺩەۋﺭﮔﻪ ﺭﯨﺌـــﺎﻳﻪ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ۋە‬ ‫ﻛﯩﻠﻪﭼﻪﻛــﻜﻪ ﺋﯩﻨﺘﯩﻠﯩــﺸﻨﻰ ﺑﯩﺮﻟﻪﺷــﺘﯜﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﭼﻮﯕــﺎﻳﺘﯩﯟﯨﺘﯩﺶ‬ ‫ﻳﺎﻛﻰ ﺋﺎﺩﺩﻯ ﺳﺎﻧﺎﺵ‪ ،‬ﻗﺎﺗﻤﺎﻟﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻳﺎﻛﻰ ﻻﻳﻐﻪﺯەﻟﻠﯩـﺸﯩﺶ ۋە‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨـﻰ ﭘﺎﺭﭼﯩﻼﺷـﺘﯩﻦ ﻳﯩـﺮﺍﻕ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ھـﺎﻟﻪﺗﺘﻪ‪،‬‬ ‫ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺗﻨﯩﯔ ﻗﺎﻧﯘﻧﯩﻴﻪﺕ ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ‪ ،‬ﺷﻪﺭﯨﺌﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﻪﻗـﺴﯩﺘﯩﻨﻰ‬ ‫ﭼﯜﺷــﯩﻨﯩﺶ‪ ،‬ﺳﯧﻠﯩــﺸﺘﯘﺭﻣﺎ ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩــﺴﻰ‪ ،‬ﺋﻪۋﻟﻪۋﯨﻴــﺎﺕ )ﻣــﻮھﯩﻢ‬ ‫ﺋﯩـــــﺸﻼﺭﻧﻰ ﺑـــــﯘﺭﯗﻥ ﺑﯩـــــﺮ ﺗﻪﺭەپ ﻗﯩﻠﯩـــــﺶ( ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩـــــﺴﻰ‪،‬‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﻨﯩـــــﯔ ھﻪﻗﯩﻘﯩﺘﯩﻨـــــﻰ ﭼﯜﺷﯩﻨﯩـــــﺸﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒـــــﺎﺭەﺕ‬ ‫ﭼﯜﺷــﻪﻧﭽﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋــﯚﺯ ﺋﯩﭽﯩــﮕﻪ ﺋﺎﻟﻐــﺎﻥ ﻳﯧﯖــﻰ ﭼﯜﺷــﻪﻧﭽﻪ ﺋﺎﺳﺎﺳــﯩﺪﺍ‬ ‫ﺋﯩــــــﺴﻼ ﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨــــــﻰ ﺗﻪﯕﭙــــــﯘڭ ۋە ﺋﻮﻣــــــﯘﻣﻰ ﭼﯜﺷــــــﯩﻨﯩﺶ‬ ‫ﺋﺎﻻھﯩﺪﯨﻠﯩﻜﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯩﮕﻪ‪.‬‬ ‫ﺑـــﯘ ﻳـــﯚﻧﯩﻠﯩﺶ ﺩﯨـــﻦ ۋە ھﺎﻳـــﺎﺗﻨﻰ ﭼﯜﺷﯩﻨﯩـــﺸﺘﻪ ﻧﻮﺭﻣـــﺎﻝ ۋە‬ ‫ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠــــﯘﻗﻨﻰ ﺋﺎﺳــــﺎﺱ ﻗﯩﻠﯩــــﺪﯗ‪ .‬ﺑــــﯘ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩــــﺸﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷــــﻘﺎ‬ ‫ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﭘﻪﺭﻗﯩﻠﯩﻨﯩـﭗ ﺗﯘﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺧﯘﺳﯘﺳـﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﺑـﺎﺭ‪،‬‬ ‫ﺑﯘ ﺗﯚۋەﻧﺪﯨﻜﻰ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻼﺭﻧﻰ ﻣﻪﺭﻛﻪﺯ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻣﺎﯕﯩﺪﯗ‪:‬‬ ‫‪ .1‬ﺩﯨﻨﯩﻨــﻰ ﺋﻮﻣﯘﻣﻠــﯘﻕ‪ ،‬ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠــﯘﻕ ۋە ﭼﻮﯕﻘﯘﺭﻟــﯘﻕ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‬ ‫ﺋﺎﻻھﯩﺪە ﭼﯜﺷﯩﻨﯩﺶ؛‬ ‫‪ .2‬ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ۋە ﺩﯛﺷــﻤﻪﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ھﺎﻳﺎﺗﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺭﯨﺌــﺎﻟﻠﯩﻘﻨﻰ‬ ‫ﭼﻮﯕﺎﻳﺘﯩﯟەﺗﻤﻪﻱ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﺎﺩﺩﻯ ﺳﺎﻧﯩﻤﺎﻱ ﭼﯜﺷﯩﻨﯩﺶ؛‬ ‫‪ .3‬ﺷــــــــﻪﺭﯨﺌﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﻪﻗــــــــﺴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﭼﯜﺷــــــــﯩﻨﯩﺶ ۋە‬ ‫ﺯﺍھﯩﺮﻯ)ﺳﯩﺮﯨﺘﻘﻰ ﻛﯚﺭﻧﯩﺸﻰ( ﻏﺎ ﺋﯧﺴﯩﻠﯟﺍﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻖ ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .4‬ﺋﻪۋﻟﻪۋﯨﻴــﺎﺕ) ﺋﯩــﺸﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣــﻮھﯩﻤﯩﻨﻰ ﺑــﯘﺭﯗﻥ ﺑﯩــﺮ ﺗﻪﺭەپ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺶ( ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪75‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪ .5‬ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺋﯩﺴﻼﻣﻰ ﺟﺎﻣﺎﺋﻪﺗﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ‬ ‫ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩـــــﺴﻰ؛ )ﻳﻪﻧـــــﻰ ﺑﯩـــــﺮﻟﯩﻜﻜﻪ ﻛﻪﻟـــــﮕﻪﻥ ﻣﻪﺳـــــﯩﻠﯩﺪە‬ ‫ھﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩــﺸﯩﺶ‪ ،‬ﺑﯩــﺮﻟﯩﻜﻜﻪ ﻛﯩﻠﻪﻟﻤﯩــﮕﻪﻥ ﻣﻪﺳــﯩﻠﯩﺪە ھﻪﺭ ﺑﯩــﺮ‬ ‫ﺗﻪﺭەپ ﺋﯚﺯ ﭘﯩﻜﺮﯨﺪە ﻗﯧﻠﯩﭗ ﻗﯧﻠﯩﺶ(‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫‪ .6‬ﺳـــﻪﻟﻪﭘﯩﻴﻪ )ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻜـــﻰ( ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻳﯧﯖﯩﻠﯩﻘﻨـــﻰ )ﻳـــﺎﻛﻰ‬ ‫ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩﯟﯨﻠﯩﻚ ﺑﯩﻠﻪﻥ ھﺎﺯﯨﺮﻗﯩﻨﻰ( ﺑﯩﺮﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﺵ ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .7‬ﺷـــﻪﺭﯨﺌﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﻣﻪﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﺮﯨﻨـــﺴﯩﭙﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ‬ ‫ﺩەۋﯨﺮﻧﯩــــﯔ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨــــﺸﭽﺎﻥ ﻣﻪﺳــــﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺳﯧﻠﯩــــﺸﺘﯘﺭﯗﺵ‬ ‫ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .8‬ﺋﯩﺪﻳﯩﯟﻯ‪ ،‬ﭘﯩﺴﺨﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪ ۋە ﺋﻪﺧﻼﻗﻰ ﺗﻪﺭەﭘﻠﻪﺭﺩە ﺋـﯚﺯﮔﯩﺮﯨﺶ‬ ‫ﺋﯧﻠﯩـــﭗ ﺑﯧﺮﯨـــﺸﻨﯩﯔ ھﻪﺭ ﻗﺎﻧـــﺪﺍﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩـــﯔ ﺋـــﯚﺯﮔﯩﺮﯨﺶ‬ ‫ﺋﺎﺳﺎﺳﻰ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﺶ ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .9‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺋــﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﻰ ﺋﻮﻳﻐﯘﺗــﯘﺵ‪ ،‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ھــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ‬ ‫ﻣـــﺎﺩﺩﻯ ﭘﻪﻟـــﺴﻪﭘﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻗﯘﺗﻘـــﯘﺯﯗﺵ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨـــﻰ‬ ‫ﻣــﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻝ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩــﺴﻰ ﺷــﻪﻛﻠﯩﺪە ﺗﻪﻗــﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩــﺶ‬ ‫ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .10‬ﭘﻪﺗﯩـــﯟﺍ ﺋﯩـــﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺋﺎﺳﺎﻧﻼﺷـــﺘﯘﺭﯗﺵ‪ ،‬ﺩەۋەﺕ ﺋﯩـــﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ‬ ‫ﺧﯘﺵ ﺑﯧﺸﺎﺭەﺕ ﺑﯩﺮﯨﺶ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺶ ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .11‬ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩــﻚ‪ ،‬ﺋﯩــﺰﺯەﺕ‪ -‬ﺷــﻪﺭەپ‪ ،‬ﻛــﯧﯖﻪﺵ‪ ،‬ﺋﯩﺠﺘﯩﻤــﺎﺋﻰ‬ ‫ﺋــــﺎﺩﺍﻟﻪﺕ ۋە ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻥ ھﻮﻗﯘﻗﻠﯩﺮﯨﻐــــﺎ ﺋﻮﺧــــﺸﺎﺵ ﺋﯩــــﺴﻼﻣﺪﯨﻜﻰ‬ ‫ﺋﯩﺠﺘﯩﻤـــــﺎﺋﻰ ۋە ﺳﯩﻴﺎﺳـــــﻰ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﻪﺭﻧـــــﻰ ﺋﻮﺑﺮﺍﺯﻻﺷـــــﺘﯘﺭﯗﺵ‬ ‫ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ؛‬

‫‪76‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪ .12‬ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻥ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐـــﺎﻧﻼﺭ‪ ،‬ﺋﻪﻗﻠـــﻰ ﺗﻪﺭەﭘـــﺘﯩﻦ ھﯘﺟﯘﻣﻐـــﺎ‬ ‫ﺋﯘﭼﯩﺮﻏﺎﻧﻼﺭ ۋە ﺭﻭھﻰ ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩﻦ ﻣﻪﻏﻠﯘپ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻧﻼﺭ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﯩﻠﻤـﻰ‬ ‫ﺷﻪﻛﯩﻠﺪە ﺳﯚھﺒﻪﺕ ﺋﯚﺗﻜﯜﺯﯛﺵ ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .13‬ﺟﯩﻬـــــﺎﺩﻧﻰ ﻣﯘﺳـــــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ھـــــﯚﺭﻣﯩﺘﻰ ۋە ﺋﯩـــــﺴﻼﻡ‬ ‫ﺩﯨﻴﺎﺭﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻣﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭗ ۋە ﻳﻮﻝ ﺳﯜﭘﺘﯩﺪە‬ ‫ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺶ ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﯩﮕﻪ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ‬

‫ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩـــﺪە ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺗﻪﻗـــﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﻐﯩـــﺪەﻙ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩـــﻴﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩـــﺴﻰ ﺑـــﺎﺭﻣﯘ؟ ﺧﺮﯨـــﺴﺘﯩﺌﺎﻧﻼﺭ ۋە ﻳﻪھـــﯘﺩﯨﻴﻼﺭ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﻣﺎﺩﺩﯨﻨﯩـﯔ ﻛﯚﻳﺪﯛﺭﯛﺷـﻰ‪ ،‬ﺋﻪﺧﻼﻗـﺴﯩﺰﻟﯩﻘﻨﯩﯔ ﺋﻪۋﺝ‬ ‫ﺋﯧﻠﯩﺸﻰ ۋە ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺕ ﺗﻮﻗﯘﻧﯘﺷـﯩﻨﻰ ﺋﯚﭼﯜﺭﮔﯩـﺪەﻙ ﺋـﻮﺕ ﺋﻮﭼـﯜﺭﯛﺵ‬ ‫ﻧﺎﺳﯘﺳﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺩﻭﺭﺍ ﻗﯘﺗﯩﺴﯩﻨﻰ ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺋﺎﺟﯩﺰ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ‬ ‫ﺑﻮﻟﺴﺎ‪ ،‬ﻏﻪﺭﻕ ﺑﻮﻟـﯘپ ﻛﯩـﺘﻪﻱ ﺩەپ ﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺋﯩـﺴﻼﻡ‬ ‫ﺩﯨﻨــﻰ ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﻏﯘﭼﯩﻠﯩــﻖ ﺭﻭﻟﯩﻨــﻰ ﺋﺎﻻﻻﻣــﺪﯗ؟ ﺑﺎﺷــﻘﯩﭽﻪ ﻗﯩﻠﯩــﭗ‬ ‫ﺋﯧﻴﯩﺘﻘﺎﻧــﺪﺍ‪ :‬ﺋــﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩــﺪە ﻳﯧﯖــﻰ ﺋﻪﺳــﯩﺮﺩە ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ‬ ‫ﺗﻪﻗــﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﻐﯩــﺪەﻙ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩــﺴﻰ ﺑــﺎﺭﻣﯘ؟ ﺑﻪﺯﯨــﻠﻪﺭ ﺑــﯘ‬ ‫ﺋﻪﺳﯩﺮﻧﻰ‪» :‬ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻛﯚﺭەﺷـﻠﯩﺮﻯ« ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩـﺪﻯ‪ ،‬ﺑـﯘ ﺋﺎﺗـﺎﻟﻐﯘﻧﻰ‬ ‫ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﯩﻠﯩﻖ ﻳﺎﺯﻏﯘﭼﻰ »ﺳﯩﻤﻮﺋﯩﻞ ھﺎﻧﺘﯩﻨﻐﯘﻥ« ﻗﻮﻟﻼﻧـﺪﻯ‪ .‬ﻳﻪﻧﻪ‬ ‫ﺑﻪﺯﯨــﻠﻪﺭ »ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺗﻠﻪﺭ ﺳــﯚھﺒﯩﺘﻰ« ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩــﺪﻯ‪ ،‬ﺑــﯘ ﺋﺎﺗــﺎﻟﻐﯘﻧﻰ‬ ‫ﻓﺮﺍﻧﺴﯩﻴﻪﻟﯩﻚ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﻣﯘﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯘﺭ »ﺭﻭﺟﻰ ﮔﺎﺭﯗﺩﻯ« ﻗﻮﻟﻼﻧﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺟــﺎۋﺍﺏ‪ :‬ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩــﺪە ﺋﺎﻻھﯩــﺪە ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ‬ ‫ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩــﺴﻰ ﺑــﺎﺭ‪ ،‬ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺑﯩــﺰ ﻳﯘﻗﯩﺮﯨــﺪﺍ‬ ‫‪77‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺳــﯚﺯﻟﻪپ ﺋــﯚﺗﻜﻪﻥ ﻧﻮﺭﻣــﺎﻝ‪ ،‬ﺗﻪﯕﭙــﯘڭ ﻳــﻮﻝ ﺗﯘﺗﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ‬ ‫ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻰ ﺋﺎﺳﺎﺱ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻣﺎﯕﯩﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻻھﯩﺪە ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﯩـﮕﻪ‬ ‫ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﺪە ﺷﻪﻙ ﻳﻮﻕ‪ ،‬ﺑـﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ ﺋﻮﻣـﯘﻣﻰ ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩـﺪﯗﺭ‪.‬ﺋـﯘ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﻧﻪﭘﺴﯩﻨﻰ ﺋﯩﺴﻼھ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﺎﺷـﻠﯩﻨﯩﭗ‪ ،‬ﺋـﺎﺋﯩﻠﯩﻨﻰ‬ ‫ﺑﻪﺧﺘﻠﯩــﻚ ﻗﯩﻠﯩــﺶ‪ ،‬ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻨــﻰ ﺋﯩــﺴﻼھ ﻗﯩﻠﯩــﺶ‪ ،‬ﺋــﯜﻣﻤﻪﺗﻨﻰ‬ ‫ﻳﯧﺘﯩﺸﺘﯜﺭﯛپ ﭼﯩﻘﯩـﺶ‪ ،‬ﺩﯙﻟﻪﺗﻨـﻰ ﻗـﯘﺭﯗپ ﭼﯩﻘﯩـﺶ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﯚﺗـﯜپ‪،‬‬ ‫ﺋﺎﻟﻪﻣﻨﯩﯔ ﺗﯩﻨﯩﭽﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﺧﯩﺮﻟﯩﺸﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ‪» :‬ﻣﻪﻥ ﺗــﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻟﻐــﺎ ﺑﺎﺷــﻠﯩﻐﯘﭼﻰ‬ ‫ﺭەھﻤﻪﺗﺘﯘﺭﻣﻪﻥ« ﺩﯦﮕﻪﻧﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩــﺪە ﺋﺎﻻھﯩــﺪە ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩــﺴﻰ ﺑــﺎﺭ‪ ،‬ﺋــﯘ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨــــﻰ ﺋــــﺎﻟﻪﻣﮕﻪ‪ -‬ﺑﻮﻟﯘﭘﻤــــﯘ؛ ﺋــــﺎﺗﻮﻡ‪ ،‬ﺋــــﺎﻟﻪﻡ ﺑﻮﺷــــﻠﯘﻗﻰ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻜﺘﯩﺮﯗﻧﻠـــﯘﻕ ﺳـــﺎﻳﻤﺎﻧﻼﺭ‪ ،‬ﺋﯩﻨﮋﯨﻨﯩﺮﻟﯩـــﻖ‪ ،‬ﺋﺎﻻﻗﯩﻠﯩـــﺸﯩﺶ ۋە‬ ‫ﺋﯘﭼﯘﺭ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳﯩﺪﺍ ﺯﻭﺭ ﺋﯩﻠﻤﻰ ﺋﯩﻨﻘﯩﻼپ ﻗﻮﺯﻏـﺎپ ﭼﯩﻘﺎﻟﯩﻐـﺎﻥ ﻏﻪﺭﺏ‬ ‫ﺩﯗﻧﻴﺎﺳﯩﻐﺎ‪ -‬ﺋﯚﺯ ﻣﺎھﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻳﺎﺧـﺸﻰ ﺗﻪﻗـﺪﯨﻢ ﻗﯩﻼﻻﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﺎﺩەﻡ ﺗﯧﭙﯩﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﺴﺎ‪ ،‬ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺳﺎﻻھﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﺋﯩﮕﻪ‪.‬‬ ‫ﺑــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻴﻪﺕ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩــﺮﯨﮕﻪ ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﺗﻪﻗــﺪﯨﻢ ﻗﯩﻼﻻﻳــﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ‪ ،‬ﻣﺎﺋﺎﺭﯨﭙﻘﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﭼﯩﻘﻤﺎﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺩﯨﻨﻨﻰ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ‪ ،‬ﺩﯗﻧﻴـﺎﻧﻰ‬ ‫ھـــﺎﺭﺍﻡ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳـــﺪﯗ‪ ،‬ﺋـــﯘﻻﺭﻧﻰ ﺋﺎﺳـــﻤﺎﻧﻐﺎ ﺗﯘﺗﺎﺷـــﺘﯘﺭﯨﺪﯗ‪ ،‬ﺯﯦﻤﯩﻨﻨـــﻰ‬ ‫ﮔﯜﻟﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯛﺷﺘﯩﻦ ﭼﻪﻛﻠﯩﻤﻪﻳـﺪﯗ‪ ،‬ۋەھﻴـﻰ ﻧـﯘﺭﯨﻨﻰ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩـﻞ‬ ‫ﻧﯘﺭﯨﺪﯨﻦ ﻣﻪھﺮﯗﻡ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ‪ ،‬ﻳﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﻻﻗﯩـﺴﯩﻨﻰ‬ ‫ﻛﯜﭼﻼﻧﺪﯗﺭﯨــﺪﯗ‪ ،‬ﻣﻪﺧﻠــﯘﻗﻼﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋﺎﻻﻗﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺋــﯜﺯﯛپ‬ ‫ﻗﻮﻳﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫‪78‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻗﯘﺭﯗﻟﻤﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩﺮﻯ‪:‬‬

‫ﺑــــــﯘ ﻣﻪﺩەﻧﯩــــــﻴﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩــــــﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻻھﯩــــــﺪﯨﻠﯩﻜﻠﯩﺮﻯ‬ ‫ﺗﯚۋەﻧﺪﯨﻜﯩﭽﻪ‪:‬‬ ‫‪ .1‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺗﻪﺑﯩﻴﺘﯩﮕﻪ ﻣﺎﺱ ﻛﯧﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﻪﻗﯩﺪە ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .2‬ﮔﯜﻟﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯛﺷﻜﻪ ﺋﯩﺘﺘﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫‪ .3‬ۋەھﻴﻰ ﻧﯘﺭﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ھﯩﺪﺍﻳﻪﺕ ﺗﺎﭘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﻪﻗﯩﻞ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .4‬ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺯﯨــﭻ ﻣﯘﻧﺎﺳــﯩﯟەﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .5‬ﺋﻪﻣﻪﻝ) ﺋﯩﺶ‪-‬ھﻪﺭﯨـﻜﻪﺕ( ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑﯧﺮﻟﻪﺷـﺘﯜﺭﯛﻟﮕﻪﻥ ﺋﯩﻤـﺎﻥ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .6‬ﺗﻪﺷــﯟﯨﻘﺎﺕ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﭼﯧﺘﯩــﺸﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋﯩــﺶ ‪ -‬ھﻪﺭﯨــﻜﻪﺕ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .7‬ﺋﺎﺧﯩﺮەﺕ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺗﻪﻳﻴﺎﺭﻟﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺩﯗﻧﻴﺎ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .8‬ﺭﻭھ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﻣﯩﻨﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺑﻪﺩەﻥ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .9‬ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻨﻰ ﻣﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯜچ‪-‬ﻗﯘۋۋەﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .10‬ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻣﺎﻝ ‪-‬ﺩﯗﻧﻴﺎ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .11‬ﻣﻪﺟﺒــــﯘﺭﯨﻴﻪﺗﻠﻪﺭ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺗﻪﯕﭙﯘﺷﻼﺷــــﺘﯘﺭﯗﻟﻐﺎﻥ ھﻪﻕ‪-‬‬ ‫ھﻮﻗﯘﻗﻼﺭ ﺭﯨﺴﺎﻟﺴﻰ؛‬ ‫‪ .12‬ﭘﻪﺯﯨـــﻠﻪﺕ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺧﯩـــﺰﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩـــﻚ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .13‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﻰ ﻳــﯘﻗﯩﺮﻯ ﺷــﻪﺭەﭘﻜﻪ ﺋﯩــﮕﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﻪﺧــﻼﻕ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪79‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪ .14‬ﺷﻪﺧـــــﺴﻠﻪﺭﮔﻪ ﭼﯧﻜﯩـــــﺪﯨﻦ ﺋﺎﺷـــــﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ۋە ﺯﯗﻟـــــﯘﻡ‬ ‫ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .15‬ﺋﺎﺋﯩﻠﻪ ۋە ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺕ ﺑﻮﻟﯘپ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺷﻪﺧﺴﻠﻪﺭ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .16‬ﺋﺎﻟﻪﻣﮕﻪ ﻗﺎﺭﯨﺘﺎ ﺩەﺭۋﺍﺯﯨﺴﻰ ﺋﻮﭼﯘﻕ ﺋﯜﻣﻤﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .17‬ﺩﯨﻨﻨﻰ ﺑﻪﺭﺑﺎ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫‪ .18‬ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻠﻪﺷﺘﯜﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗﺎﻧﯘﻥ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .19‬ﺋﯩﻬﺴﺎﻥ )ﻳﺎ ﺧـﺸﯩﻠﯩﻖ( ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻛﯜﭼﻼﻧـﺪﯗﺭﯗﻟﻐﺎﻥ ﺋـﺎﺩﺍﻟﻪﺕ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ؛‬ ‫‪ .20‬ﺋﻪﺧﻼﻗـــﻰ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗـــﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯧـــﺴﯩﻠﻐﺎﻥ ﮔـــﯜﺯەﻝ ﺳـــﻪﻧﺌﻪﺕ‬ ‫ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ‪.‬‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺧﯘﺳﯘﺳﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﻯ‪:‬‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩــﯔ ﻛﯚﺭﺳــﯩﺘﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩــﺮﻯ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ‪ ،‬ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﻳﺮﯨﭗ ﺗﯘﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺧﯘﺳﯘﺳﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﯩﺪﺍ ﺷﻪﻙ ﻳﻮﻕ‪.‬‬ ‫ﺑـــﯘ ﺧﯘﺳﯘﺳـــﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭ‪ :‬ﺧـــﯘﺩﺍ ﻛﻮﻳﻠـــﯘﻕ‪ ،‬ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﭙﻪﺭۋەﺭﻟﯩﻚ‪،‬‬ ‫ﺋﻮﻣﯘﻣﯩﻴﻠﯩــﻖ‪ ،‬ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩــﻖ‪ ،‬ﺭﯨﺌــﺎﻟﻠﯩﻖ ۋە ﻣﯘﻗﯩﻤﻠﯩــﻖ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‬ ‫ﻳﯩﻤﺸﺎﻗﻠﯩﻘﻨﻰ ﺑﯩﺮﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﺷﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ‪.‬‬ ‫ﺗﯚۋەﻧﺪە ﻧﻮﺭﻣﺎﻝ‪ ،‬ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩﻖ ۋە ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩﻚ ﺧﯘﺳﯘﺳﯩﻴﯩﺘﻰ‬ ‫ھﻪﻗﻘﯩﺪە ﺑﯩﺮ ﺋﺎﺯ ﺗﻮﺧﺘﯘﻟﯩﻤﯩﺰ‪:‬‬

‫‪80‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻧﻮﺭﻣﺎﻟﻠﯩﻖ ۋە ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩﻖ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ‬

‫ﺑﯘ ﺭﯨﺴﺎﻟﻪ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯘﻕ ۋە ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩﻚ ﺑﯩﻠﻪﻥ‬ ‫ﺋﺎﻻھﯩــﺪە ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﭘﺮﯨﻨــﺴﯩﭙﻨﻰ ﺗﻪﻗــﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﺎ ﻳﻪﻛــﻜﻪ ﻳﯩﮕــﺎﻧﻪ‬ ‫ﺑﯩـــــﺮﺩﯨﻦ‪ -‬ﺑﯩـــــﺮ ﺭﯨـــــﺴﺎﻟﯩﺪﯗﺭ‪ .‬ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠـــــﯘﻗﺘﯩﻦ ﻣﻪﻗـــــﺴﻪﺕ‪:‬‬ ‫ﺋﺎﺷﯘﺭۋەﺗﻤﻪﺳﻠﯩﻚ ۋە ﻛﯩﻤﻪﻳﺘﯩﭗ ﻗﻮﻳﻤﺎﺳﻠﯩﻘﺘﯘﺭ‪ .‬ﺑﯘ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺧﯩـﻞ‬ ‫ﺋﺎﭘﻪﺗﺘﯩﻦ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭ ﺗﯜﺯﯛپ ﭼﯩﻘﻘـﺎﻥ ﭘﺮﯨﻨـﺴﯩﭙﻼﺭ ﻳـﺎﻛﻰ ﺑﯘﺭﯗﻟـﯘﺵ‬ ‫ﭘﻪﻳــﺪﺍ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺩﯨــﻨﻼﺭ ﺳــﺎﻏﻼﻡ ﺑﻮﻻﻟﻤﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩــﻖ ﻗﯘﺭﺋــﺎﻥ‬ ‫ﻛﻪﺭﯨﻤﺪە " ﺗﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻝ" ﺩەپ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﻪﻧﮕﻪﻥ‪.‬‬ ‫ﺑــﯘ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠــﯘﻕ ﭘﯩﺮﯨﻨﯩــﺴﯩﭙﯩﺪﺍ‪ ،‬ﻛــﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭ ﺑﯩــﺮ‬ ‫ﻧﯘﻗﺘﯩﻐــﺎ ﻛﯧﻠﯩــﺸﻰ ﺗﻪﺱ ﺩەپ ﺋــﻮﻳﻼپ ﻳــﯜﺭﮔﻪﻥ ھﻪﻡ ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﻛﺎﻟﻠﯩﺴﯩﺪﺍ ﺯﯨﺖ ﺗﯘﻳﯘﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩـﺸﻼﺭ ﺋﯘﭼﯩﺮﺷـﺎﻻﻳﺪﯗ‪ .‬ﺑـﯘ ﺋﯩـﺸﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ھﻪﺭ ﺑﯩﺮﯨﺴﻰ ﺯﯨﺪﺩﯨﮕﻪ ﭼﯧﻜﯩـﺪﯨﻦ ﺋﺎﺷﻤﺎﺳـﺘﯩﻦ ﻳـﺎﻛﻰ ﻛﯩﻤﻪﻳﺘﯩـﭗ‬ ‫ﻗﻮﻳﻤﺎﺳﺘﯩﻦ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﭗ ﺋﻮﺭﯗﻥ ﺋﺎﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯘﻕ ﭘﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻰ ﺗﯚۋەﻧـﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩـﺸﻼﺭﺩﺍ ﺋﺎﺩﯨـﻞ ﻣﯩﺰﺍﻧﻨـﻰ‬ ‫ﻗﻮﻳﯩﺪﯗ‪:‬‬ ‫ﺧﯘﺩﺍﮔﯘﻳﻠﯘﻕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﭙﻪﺭۋەﺭﻟﯩﻚ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﺍ؛‬ ‫ۋەھﻴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻪﻗﯩﻞ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﺍ؛‬ ‫ﺭﻭھ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﺎﺩﺩﺍ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﺍ؛‬ ‫ﺋﺎﺧﯩﺮەﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺩﯗﻧﻴﺎ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﺍ؛‬ ‫ﻧﻪﻣﯘﻧﻪ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺭﯨﺌﺎﻟﻠﯩﻖ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﺍ؛‬ ‫ﺋﯚﺗﻤﯜﺵ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻛﯩﻠﻪﭼﻪﻙ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﺍ؛‬ ‫ﻣﻪﺳﺌﯘﻟﯩﻴﻪﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩﻚ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﺍ؛‬ ‫‪81‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺳﯜﻧﻨﻪﺗﻜﻪ ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﺪﺋﻪﺕ )ﺷﻪﺭﯨﺌﻪﺗﺘﻪ ﺋﻪﺳﻠﻰ ﻳـﻮﻕ‬ ‫ﺋﯩﺸﻼﺭ( ﭘﻪﻳﺪﺍ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﺍ؛‬ ‫ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﯨﻴﻪﺗﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ھﻪﻕ ‪ -‬ھﻮﻗﯘﻗﻼﺭ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﺍ؛‬ ‫ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﻣﻪﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﺮﯨﻨــﺴﯩﭙﻼﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩــﺸﻼﺭ‬ ‫ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﺍ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠــﯘﻕ ۋە ﻧﻮﺭﻣــﺎﻟﻠﯩﻖ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺋــﯜﻣﻤﯩﺘﻰ ﺑﺎﺷــﻘﺎ‬ ‫ﺋﯜﻣﻤﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﻻھﯩﺪە ﺋﻮﺭﯗﻧـﺪﺍ ﺗﯘﺭﯨـﺪﯗ‪ ،‬ﺑـﯘ ﺋﺎﻻھﯩـﺪﯨﻠﯩﻚ ﺋﯩـﺴﻼﻡ‬ ‫ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﻰ ﺋﯘﺳﺘﺎﺯﻟﯩﻖ ﻣﻪﺭﺗﯩﯟﯦﺴﯩﮕﻪ ﻛﯚﺗﯜﺭﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋـــﺎﻟﻼھ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺋـــﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﻰ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺳـــﯜﭘﻪﺗﻠﯩﮕﻪﻥ‪:‬‬ ‫»ﺷــﯘﻧﯩﯖﺪەﻙ )ﻳﻪﻧــﻰ ﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯩــﺴﻼﻣﻐﺎ ھﯩــﺪﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧــﺪەﻙ(‬ ‫ﻛﯩـــﺸﻠﻪﺭﮔﻪ ﺷـــﺎھﯩﺖ ﺑﻮﻟﯘﺷـــﯘﯕﻼﺭ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ۋە ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻧﯩـــﯔ‬ ‫ﺳﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺷﺎھﯩﺖ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺑﯩﺰ ﺳـﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻳﺎﺧـﺸﻰ ﺋـﯜﻣﻤﻪﺕ‬ ‫ﻗﯩﻠﺪﯗﻕ «) ﺳﯜﺭە ﺑﻪﻗﻪﺭە‪ -143 -‬ﺋﺎﻳﻪﺕ(‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩﻖ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﺷﻪﺧﺴﻰ ھﺎﻳﺎﺗﻰ‪ ،‬ﺋﺎﺋﯩﻠﻪ ھﺎﻳـﺎﺗﻰ‪،‬‬ ‫ﺟﻪﻣﺌﯩـــﻴﻪﺕ ۋە ﺩﯙﻟﻪﺕ ھﺎﻳﺎﺗﯩـــﺪﺍ ﻛﯚﺭﯛﻧـــﺪﻯ‪ .‬ﺗﻪﺳـــﯩﺮﻯ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩـﺸﻰ ۋە ﺗﻪﯕﭙﯘﯕﻠﯩﻘﯩـﺪﺍ ﺋﻮﭼـﯘﻕ ﺋﺎﺷـﻜﺎﺭﺍ ﺯﺍھﯩـﺮ‬ ‫ﺑﻮﻟﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩﻚ ﺭﯨﺴﺎﻟﯩﺴﻰ‬

‫ﻣــــﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩﻜﺘﯩﻦ ﻣﻪﻗــــﺴﻪﺕ؛ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺯﯦﻤﯩﻨﻨــــﻰ‬ ‫ﮔﯜﻟﻠﻪﻧــــﺪﯛﺭﯛﺵ‪ ،‬ﺋﺎﻟﻼھﻘــــﺎ ﺋﯩﺒــــﺎﺩەﺕ ﻗﯩﻠﯩــــﺸﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒــــﺎﺭەﺕ‬ ‫ۋەﺯﯨﭙﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺗﻮﻟــﯘﻕ ﺋــﺎﺩﺍ ﻗﯩﻠﯩﯟﯨﻠﯩــﺸﻰ ﺋﯜﭼــﯜﻥ‪ ،‬ﺑﻪﺯﯨــﺴﻰ ﻳﻪﻧﻪ‬ ‫‪82‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺑﻪﺯﯨــﺴﯩﻨﻰ ﺗﻮﻟﯘﻗﻼﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺑﯩﺮﺳــﻰ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﺳــﯩﺪﯨﻦ ﺑﯩﻬــﺎﺟﻪﺕ‬ ‫ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﻛﯩﺸﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﻣﯩﺴﺎﻟﻰ‪:‬‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﺋﯩﻤﺎﻥ؛‬ ‫ھﻪﻗﯩﻘﻪﺕ ‪-‬ﻛﯜچ ﻗﯘۋۋەﺕ؛‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﺪە ‪ -‬ﺋﻪﻣﻪﻝ؛‬ ‫ﺩەۋەﺕ‪ -‬ﺩﯙﻟﻪﺕ؛‬ ‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺗﻪﺭﺑﯩﻴﻪ‪ -‬ﻗﺎﻧﯘﻥ؛‬ ‫ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺗﯜﺭﯛﺗﻜﯩﺴﻰ‪ -‬ھﻮﻗﯘﻕ ﺗﯜﺭﯛﺗﻜﯩﺴﻰ؛‬ ‫ﻣﺎﺩﺩﻯ ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﻪﺕ‪ -‬ﺋﻪﺧﻼﻗﻰ ﺋﯜﺳﺘﯜﻧﻠﯜﻙ؛‬ ‫ھﻪﺭﺑﻰ ﻛﯜچ‪ -‬ﻣﻪﻧﯩﯟﻯ ﺭﻭھ‬

‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻧﻪﺯﺭﯨـﺪە ۋە ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗـﺘﻪ ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺋﯩﻤﺎﻧﻐـﺎ ﺯﯨـﺖ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ھﻪﻗﯩﻘﻪﺕ ﻛﯜچ‪ -‬ﻗﯘۋۋەﺗﻜﻪ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩﺪە ﺋﻪﻣﻪﻟﮕﻪ‪ ،‬ﺗﻪﺭﺑﯩﻴﻪ‬ ‫ﻗﺎﻧﯘﻧﻐﺎ ﺯﯨﺖ ﻛﯧﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺸﻼﺭﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﺑﻪﻟﻜـﻰ ھﻪﺭ ﺑﯩﺮﯨـﺴﻰ ﻳﻪﻧﻪ‬ ‫ﺑﯩﺮﺳﯩﻨﻰ ﺗﻮﻟﯘﻗﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﻧﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭ ﺋــﯚﺯﻯ ﭘﻪﻳــﺪﺍ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﻧﯩــﺰﺍﻡ‪ -‬ﭘﯩﺮﯨﻨﯩــﺴﭙﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﺋﻪﻳﯩﭙــﻰ‪ ،‬ﺑﯩــﺮ ﺗﻪﺭەﭘــﻜﻪ ﻛﯚﯕــﯜﻝ ﺑﯚﻟــﯜپ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮ ﺗﻪﺭەﭘﻨــﻰ ﺗﺎﺷــﻼپ‬ ‫ﻗﻮﻳﯩـــﺪﯗ‪ .‬ﺑﻪﺯﻯ ﺋﻪﺧﻼﻗـــﻰ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗـــﻠﻪﺭﮔﻪ ﻣﻪﺭﻛﻪﺯﻟﻪﺷـــﺘﯜﺭﯛپ ﻳﻪﻧﻪ‬ ‫ﺑﻪﺯﯨﺴﯩﻨﻰ ﺗﺎﺷـﻼﻳﺪﯗ‪ ،‬ﻗﻮﺭﺳـﺎﻗﻨﻰ ﺗﻮﻳﻐﯘﺯﯗﺷـﻘﺎ ﺋﻪھﻤﯩـﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﻠﻨـﻰ ﻗﺎﻧﺎﺋﻪﺗﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯛﺷــﻜﻪ ﺑﻪﻙ ﺋﻪھﻤﯩـﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨــﭗ ﻛﻪﺗﻤﻪﻳــﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﻠﻨﻰ ﻣﺎﺩﺩﻯ ﺋﯩﻠﯩﻢ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻳﻐﯘﺯﯗﺷﻘﺎ ﻛﯚﯕﯜﻝ ﺑﯚﻟﯩـﺪﯗ‪ ،‬ﺑﯩـﺮﺍﻕ‬ ‫‪83‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻗﻪﻟﯩﺐ ۋە ﺭﻭھﻼﺭﻧﻰ ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺷـﻪﺭﺑﯩﺘﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻗﺎﻧﺪﯗﺭﯗﺷـﻘﺎ ﻛﯚﯕـﯜﻝ‬ ‫ﺑﯚﻟﻤﻪﻳﺪﯗ‪ .‬ﺷﻪھﻪﺭﻟﻪﺭ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﻗﺎﺗﻨـﺎﺵ ﺋﯩـﺸﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺋﻪھﻤﯩـﻴﻪﺕ‬ ‫ﺑﯧﺮﯨـــﺪﯗ‪ ،‬ﻛﯩـــﺸﻠﻪﺭ ﺋﺎﺭﺳـــﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤـــﺎﺋﻰ ۋە ﭘﯩـــﺴﺨﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪ‬ ‫ﺋﺎﻻﻗﯩــﺴﯩﻐﺎ ﻛﯚﯕــﯜﻝ ﺑﯚﻟﻤﻪﻳــﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩﯖــﺪﯨﻨﻤﯘ ﺋﯧﻐﯩﺮﺭﺍﻗــﻰ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﻰ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﻻﻗﯩﮕﻪ ﺩﯨﻘﻘﻪﺕ ﻧﻪﺯﺭﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗـﺎﺭﺍپ‬ ‫ﻗﻮﻳﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨـﻰ ﺑﻮﻟـﺴﺎ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻨﯩﯔ‪ :‬ﺟﯩـﺴﻤﻰ‪ ،‬ﺋﻪﻗﻠـﻰ ۋە ﺭﻭھـﻰ‬ ‫ﺋﯧﻬﺘﯩﻴــﺎﺟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﺎﻧﺪﯗﺭﯗﺷــﻘﺎ ﺋﻪھﻤﯩــﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨــﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ‬ ‫ﻣﻪﻳﻠــﻰ ﺋــﯘ ﻳﻪﻛــﻜﻪ ﺷــﻪﺧﺲ ﺑﻮﻟــﺴﯘﻥ‪ ،‬ﺋﺎﺋﯩﻠﻠﯩــﻚ ﺑﻮﻟــﺴﯘﻥ ﻳــﺎﻛﻰ‬ ‫ﺩﯙﻟﻪﺗﺘﯩﻜــﻰ ۋەﺗﻪﻧــﺪﺍﺵ ﺑﻮﻟــﺴﯘﻥ ﺑــﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﻪھﯟﺍﻟﻠﯩﺮﯨــﺪﺍ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻐﺎ‬ ‫ﻛﯚﯕﯜﻝ ﺑﯚﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﻰ ﭘﻪﺯﯨﻠﻪﺗﻠﯩﻚ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺕ‪ ،‬ﺑﯩـﺮ ﺋـﯜﻣﻤﻪﺕ‬ ‫ۋە ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻗﯘﺭﯗپ ﭼﯩﻘﯩﺸﻘﺎ ﺋﺎﻻھﯩﺪە ﺋﻪھﯩﻤﯩﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻣﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ۋە ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩﺸﯩﺸﻰ‬

‫ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩــﺪﺍ ﺋﯩﻠﯩــﻢ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩــﯔ ﻳــﺎﻧﻤﯘ ‪-‬ﻳــﺎﻥ‬ ‫ﺗﯘﺭﯨﺸﻰ ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﯩﻚ ﻛﯚﺭﯛﻧﯜﺷـﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨﺪﯨﻨـﺪﯗﺭ‪ .‬ﺋﯩـﺴﻼﻡ‬ ‫ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﯩﺘﯩﺪە ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻜﯩﺪەﻙ ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ ﺑﯩـﻠﻪﻥ‬ ‫ﺩﯨﻦ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﺍ ﺗﺎﻻﺵ ‪ -‬ﺗﺎﺭﺗﯩﺶ ﻳﺎﻛﻰ ﻛﯩﯧﻠﯩـﺸﻪﻟﻤﻪﺳﻠﯩﻚ ھـﺎﻟﯩﺘﻰ‬ ‫ﻳــﯜﺯ ﺑﻪﺭﻣﯩــﺪﻯ‪ .‬ﻳﺎۋﺭﯗﭘــﺎ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨــﺪە ﻣﯩﯖﻠﯩﻐــﺎﻥ ﺑﯩﻠﯩــﻢ ۋە‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﻞ ﺋﯩﮕﻠﯩﺮﻯ ۋە ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﻳﻮﻟﯩﻐـﺎ ﺋﻪﮔﻪﺷـﻜﻪﻧﻠﻪﺭ ﭼﯩﺮﻛﺎۋﻧﯩـﯔ‬ ‫ﻗﯘﺭﺑﺎﻧﯩﻐــﺎ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩــﭗ ﻛﻪﺗﺘــﻰ‪ .‬ﺋﻮﺗﺘــﯘﺭﺍ ﺋﻪﺳــﯩﺮﺩﯨﻜﻰ ﻳﺎۋﺭﯗﭘﺎﻧﯩــﯔ‬ ‫ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ﻗﻮﺭﻗﯘﻧﯘﺷﻠﯘﻕ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻰ ﻗﯘﺷﺨﺎﻧﺎ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺗﻮﺷـﯘپ ﻛﻪﺗـﻜﻪﻥ‪.‬‬ ‫‪84‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺗﻪﭘـــﺘﯩﺶ ﻣﻪھﻜﯩﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩـــﯔ ﺑﯧـــﺴﯩﻤﻰ ﺋﺎﺳـــﺘﯩﺪﺍ ﺋـــﺎﻟﯩﻤﻼﺭ ۋە‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﻞ ﺋﯩﮕﻠﯩﺮﻯ ﺗﻪﭘﺘﯩﺶ ﻣﻪھﻜﯩﻤﯩﺴﯩﺪە ﺟﺎﺯﺍﻻﻧﺪﻯ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯩــﺰ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﻛﻪﻟــﺴﻪﻙ‪ ،‬ﺑﯩﺰﻧﯩــﯔ ﺩﯨﻨﯩﻤﯩــﺰ ‪-‬ﺑﻪﺯﻯ ﺑﯩــﺮ‬ ‫ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨـــﻰ ﺗﻮﻟـــﯘﻕ ﭼﯜﺷـــﻪﻧﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧـــﺎﺩﺍﻥ ۋە ﺟﺎھـــﺎﻟﻪﺕ‬ ‫ﻛــﯜﭼﻠﯩﺮﻯ ﺧﯩﻴــﺎﻝ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧــﺪەﻙ‪ -‬ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ ۋە ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺗﻘــﺎ‬ ‫ﺗﻪﺷﯟﯨﻖ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﭽﻰ ﺳﯩﻘﯩﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﻰ ﺋﯩﻠﻤﻰ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺗﻨﻰ ۋە ﺋﯩﻠﻤـﻰ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴﺎﺗﻨﯩـﯔ‬ ‫ھﺎﻳﺎﺗﺘﯩﻜﻰ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ﻣﯩـﯟﯦﻠﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺗﻨﯩـﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨـﺪﯨﻦ ﺩەپ‬ ‫ﺋﯩﺘﯩﺒﺎﺭﻏﺎ ﺋﺎﻟﯩﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩﻠﯩﻢ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴـﺎﺗﻰ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩـﺪﺍ ﭘﻪﺭﺯ‬ ‫ﺋﯩـــﺸﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨـــﺪﯨﻦ ﺳـــﺎﻧﯩﻠﯩﺪﯗ‪ .‬ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑﯩـــﺮ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗـــﺘﯩﻦ‬ ‫ﻳﯧﺘﻪﺭﻟﯩﻚ ﺳﺎﻧﺪﯨﻜﻰ ﺋـﺎﺩەﻣﻠﻪﺭ ﺟﻪﻣﺌﯩـﻴﻪﺕ ﺗﻪﻗﻪﺯﺯﺍ ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﺗﻘـﺎﻥ ﺑـﯘ‬ ‫ﭘﻪﺭﺯﻧﻰ ﺋﺎﺩﺍ ﻗﯩﻠﻤﯩﺴﺎ ﺋﯘ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺕ ﺋﻮﻣﯘﻣﻴﯜﺯﻟﯜﻙ ﮔﯘﻧﺎھﻜﺎﺭ‬ ‫ھﯧﺴﺎﺑﻠﯩﻨﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨــﻰ ﺋﻪﻗﯩﻠﻨــﻰ ھــﯚﺭﻣﻪﺗﻠﻪﺵ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩﻠﻨــﻰ ﺗﻪﭘﻪﻛﻜــﯘﺭ‬ ‫ﻳﯜﺭﮔـــﯜﺯﯛﺵ ۋە ﺋﯩﺰﺩﯨﻨﯩـــﺸﻜﻪ ﺩەۋەﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩـــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻧـــﮕﻪ‬ ‫ﻗﯩﺰﯨﻘﺘــﯘﺭﯗﺵ‪ ،‬ﺋــﺎﻟﯩﻤﻼﺭ ۋە ﺋﻪﻗﯩــﻞ ﺋﯩﮕﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ ﺋــﺎﻟﻰ ﺩەﺭﺟﯩــﺪە‬ ‫ھﯚﺭﻣﻪﺗﻠﻪﺵ‪ ،‬ﺳﺎۋﺍﺗﺴﯩﺰﻟﯩﻖ ۋە ﻗﺎﺗﻤﺎﻟﻠﯩﻘﻘﺎ ﺋﯘﺭﯗﺵ ﺋـﻮﺗﻰ ﺋـﯧﭽﯩﺶ‪،‬‬ ‫ﻳﯧﺰﯨﻘﭽﯩﻠﯩﻖ‪ ،‬ﻗﻪﻟﻪﻣﻜﻪﺷﻠﯩﻚ ۋە ﺑﯩﻠﯩﻢ ﺋﯩﮕﻪﻟـﻠﻪﺵ ﺋﯩـﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ‬ ‫ﻣﻪﺩھﯩــﻴﻠﻪﺵ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﺎﺷــﻘﺎ ﺩﯨــﻨﻼﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﻻھﯩــﺪە ﭘﻪﺭﻕ ﺋﯩﺘﯩــﭗ‬ ‫ﺗﯘﺭﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﺪﻛﻰ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺳﺎھﻪﺳﻰ ۋە ﺋﯩﻤﺎﻥ ﻧﯘﺭﻯ‬ ‫ﻣﻪﻳﺪﺍﻧــﺪﺍ ﺗﯘﺭﯨــﺪﯗ‪ .‬ﺑﯩﺮﯨﻨﭽــﻰ ﺑﻮﻟــﯘپ ﭼﯜﺷــﻜﻪﻥ ﺋــﺎﻳﻪﺕ‪ :‬ﻳﺎﺭﺍﺗﻘــﺎﻥ‬ ‫ﭘﻪﺭۋەﺭﺩﯨﮕﺎﺭﯨﯖﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﻤﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻮﻗـﯘﻏﯩﻦ‪ ‬ﺩەپ ﻧﯩـﺪﺍ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﻮﻗﯘﺵ ﺋﯩﻠﯩﻢ ﭘﻪﻧﻨﯩـﯔ ﺋـﺎﭼﻘﯘﭼﻰ‪ ،‬ﺑﯩـﺮﺍﻕ ﺑـﯘ ﺋﻮﻗـﯘﺵ ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩـﯔ‬ ‫‪85‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﺴﻤﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﻮﻗﯘﺷـﺘﯘﺭ‪ .‬ﺑـﯘ ﺋـﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﻛﯩـﺸﻠﻪﺭ‬ ‫ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻖ ۋە ﺑﻪﺭﯨﻜﻪﺕ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﺪﺍ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺩﯨﻨﻼﺭﺩﺍ ﺩﯦﻴﯩﻠﮕﻪﻥ‪» :‬ﺋﯩﺸﻪﻧﮕﯩﻦ ﺋﺎﻧـﺪﯨﻦ‬ ‫ﺑﯩﻠﮕﯩﻦ! ﻳﺎﻛﻰ ﻛﯚﺯﯛﯕﻨﻰ ﻳﯘﻣﯘپ ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﻣﺎﯕـﺎ ﺋﻪﮔﻪﺷـﻜﯩﻦ! ﺗﻪﻗـﯟﺍ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﯩﻦ ﻳﺎﻛﻰ ﻧـﺎﺩﺍﻥ ﺑـﻮﻟﻐﯩﻦ!« ﺩﯦﮕﻪﻧـﺪەﻙ ﺑﯘﻧـﺪﺍﻕ ﭘﯩﺮﻧﯩـﺴﭙﯩﻼﺭ‬ ‫ﺋﯩــﺴﻼﻣﺪﺍ ﺩﯦــﻴﯩﻠﯩﮕﻪﻥ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ .‬ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ‬ ‫ﻗﺎﺗﺎﺭﯨﺪﯨﻦ ﺳﺎﻧﯩﻠﯩﺪﯗ ﺩەپ ﺩﯦﻴﯩﻠﮕﻪﻥ )ﻳﻪﻧﻰ ﺑﺎﺭﻣﺎﻗﺘﺎ ﺳـﺎﻧﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋــــﺎﻟﯩﻤﻼﺭ(‪ :‬ﺩﻭﺭﺍپ ﺋﯩــــﺸﻪﻧﮕﻪﻥ ﻛﯩــــﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﻤــــﺎﻧﻰ ﻗﻮﺑــــﯘﻝ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﺎﻳﺪﯗ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩﻞ ﻣﯘﻗﻪﺩﺩەﺱ ﺗﯧﻜﯩﺴﺘﻨﯩﯔ )ﺋـﺎﻳﻪﺕ ۋە ھﻪﺩﯨـﺲ(‬ ‫ﻧﯩـــﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳـــﯩﺪﯗﺭ‪ .‬ﺋﺎﺗﯩﺰﯨﻤﭽﯩﻼﺭﻏـــﺎ ﻗﺎﺭﺷـــﻰ ﺋﻪﻗﯩـــﻞ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ‬ ‫ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩـــﯔ ﺑـــﺎﺭﻟﯩﻘﻰ ﺋﯩـــﺴﭙﺎﺗﻼﻧﻐﺎﻥ‪ .‬ۋەھﻴﯩﻨﯩـــﯔ ﭼﯜﺷﯜﺷـــﻰ ۋە‬ ‫ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ‪ ،‬ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﻪڭ ﺋـﺎﺧﯩﺮﻗﻰ‬ ‫ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ۋە ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤﻨﯩـﯔ ﻣﯚﺟﯩﺰﯨـﺴﻰ ﺋﻪﻗﯩـﻞ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﺴﭙﺎﺗﻼﻧﻐﺎﻥ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﺭ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﻗﯘﺭﺋـــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤﻨﯩـــﯔ ﺑﺎﺗﯩـــﻞ ﺋﯧﺘﯩﻘـــﺎﺩﺗﯩﻜﻰ ﻣﯘﺷـــﺮﯨﻜﻼﺭﺩﯨﻦ‪:‬‬ ‫»ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺳﯩﻠﻪﺭ )ﺳﯚﺯﯛﯕﻼﺭﺩﺍ( ﺭﺍﺳـﺘﭽﯩﻞ ﺑﻮﻟـﺴﺎﯕﻼﺭ‪ ،‬ﺩەﻟﯩﻠﯩﯖﻼﺭﻧـﻰ‬ ‫ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﯕﻼﺭ« ﺩﯨﻴﯩﺸﻰ ﺋﻪﺟﻪﺑﻠﯩﻨﻪﺭﻟﯩﻚ ﺋﻪﻣﻪﺱ!‬ ‫ﺋﻮﺗﺘــﯘﺭﺍ ﺋﻪﺳــﯩﺮﻟﻪﺭ ﺑــﻮﻳﻰ ﻏﻪﺭﺏ ﭼﯩﺮﻛﺎۋﻟﯩﺮﯨﯩﻨﯩــﯔ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩــﺪﺍ‪:‬‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﻞ ۋەھﻴﯩﮕﻪ ﻗﺎﺭﺷﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩـﻢ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺩﯨﻨﻨﯩـﯔ ﺩﯛﺷـﻤﯩﻨﻰ‪ ،‬ﭘﯩﻜـﺮ‬ ‫)ﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯘﺭ ﻗﯩﻠﯩﺶ( ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﺩﯛﺷﻤﯩﻨﻰ‪ ،‬ﺷﻪﺭﯨﺌﻪﺕ ھﯩﻜﻤﻪﺗﻨﯩﯔ‬ ‫ﺯﯨﺪﺩﻯ ﺩەﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺳﯚﺯﻟﻪﺭ ﺗﺎﺭﻗﺎﻟﻐﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﻣﻤﺎ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﺪﺍ ﺑﯘﻧـﺪﺍﻕ ﻣﯜﺷـﻜﯜﻟﻠﻪﺭ ﺗﻮﻧﯘﻟـﯘپ ﺑﺎﻗﻤﯩـﺪﻯ‪،‬‬ ‫ﺋﯩــــﺴﻼﻣﻨﯩﯔ ﻧﻪﺯﺭﯨــــﺪە ﺋﻪﻗﯩــــﻞ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺋﯩﻼھﯩــــﻲ ۋەھﻴــــﻰ‬ ‫ﻗﺎﺭﺷﯩﻼﺷﻤﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﺷﯘ ﺳﻪۋەﭘﺘﯩﻦ ﺋﯩﻼھﯩﻲ ۋەھﻴﻰ ﺋﻪﻗﯩﻠﻨﯩﯔ ﺷﺎﻥ‪-‬‬ ‫‪86‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺷــــــﻪﺭﭘﯩﻨﻰ ﻛﯚﺗﯜﺭﯨــــــﺪﯗ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩــــــﻞ ﺑﯩــــــﻠﻪﻥ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩــــــﺸﻘﺎ‬ ‫ﻗﯩﺰﯨﻘﺘﯘﺭﻏـــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛـــﯚﺭەﻟﻪﻳﻤﯩﺰ‪.‬ﺋﻪﻗﯩـــﻞ ﺑﻮﻟـــﺴﺎ ۋەھﻴﯩﻨﯩـــﯔ‬ ‫ﺭﺍﺳﺘﻠﯩﻘﯩﻐﺎ ﺩەﻟﯩﻠﺪﯗﺭ‪ ،‬ﺋﯘ ۋەھﻴﯩﻨﻰ ﭼﯜﺷﯩﻨﯩﺸﺘﯩﻜﻰ ۋﺍﺳﺘﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺷﯜﯕﯩﻼﺷــﻘﺎ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺋــﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﻯ‪ :‬ﻣــﯘﻗﻪﺩﺩەﺱ ﺗﯩﻜﯩــﺴﺘﻨﯩﯔ‬ ‫ﺳﻪھﯧـــﺴﻰ )ﺗﻮﻏﺮﯨـــﺴﻰ(ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋﻪﻗﻠـــﻰ ﻧﻪﺭﺳـــﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧﻨﯩـــﻖ‬ ‫ﺋﯩـــــﺴﭙﺎﺗﻼﻧﻐﯩﻨﻰ ھﻪﺭﮔﯩـــــﺰ ﻗﺎﺭﺷﯩﻠﯩـــــﺸﯩﭗ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳـــــﺪﯗ‪ .‬ﺑﻪﺯﻯ‬ ‫ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺯﯨﺘﻠﯩــﺸﯩﺪﯗ ﺩەپ ﺧﯩﻴــﺎﻝ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﻗــﺎﻟﻐﯩﻨﻰ‪ ،‬ﺋــﯘ‬ ‫ﺋﻪﻗﯩﻠﺪﯨﻜﻰ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻨﻰ ﻳـﺎﻛﻰ ﺩﯨﻨـﺪﯨﻜﻰ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻨﻰ ﺧﺎﺗـﺎ ﭼﯜﺷـﯜﻧﯜپ‬ ‫ﻗﯧﻠﯩﺸﺘﯘﺭ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﺭ ﻗﯩﻠﺸﻘﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤﻨﯩﯔ ﭼﯜﺷﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﺋﻮﻥ ﺗﯚﺕ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺋﯚﺗﺘﻰ‪ ،‬ﺑـﯘ‬ ‫ﻣﻪﺯﮔﯩﻠــﻠﻪﺭﺩە ﻛــﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﻣﻪﺭﯨــﭙﻪﺗﻠﻪﺭ ۋە ﭘﯩﻜــﺮﻟﻪﺭ ﭘﻪﻳــﺪﺍ ﺑﻮﻟــﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺗﯘﺭﯗﻗﻠﯘﻕ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﺎﻳﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮەﺭ ﺋـﺎﻳﻪﺕ ﻛﻪﺳـﻜﯩﻦ‬ ‫ﺋﯩﺴﭙﺎﺗﻼﻧﻐﺎﻥ ﺋﯩﻠﻤﻰ ھﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻜﻪ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﻛﯩﻠﯩـﭗ ﻗﺎﻟﻤﯩـﺪﻯ‪ .‬ﻣﺎﻧـﺎ‬ ‫ﺑﯘ ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤﻨﯩﯔ ﻣﯚﺟﯩﺰە ﺩەﻟﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮﺳﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨـــﻰ ﻗﯘﺭﺋـــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤﻨﯩـــﯔ ﺗﻪﻟﯩﻤـــﺎﺗﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ‬ ‫ﺧﯘﺭﺍﭘﺎﺗﻨﻰ ﺋﯩﻨﻜﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻗﯘﺭﯗﻕ ﮔﯘﻣﺎﻥ ۋە ھـﺎۋﺍﻳﻰ ھﻪۋەﺳـﻜﻪ‬ ‫ﺋﻪﮔﯩﺸﯩــــﺸﻨﻰ ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩــــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺩﻭﺭﯨﻤﯘﭼﯩﻠﯩــــﻖ ﻗﯩﻠﯩــــﺸﻘﺎ ۋە‬ ‫ﺑﺎﺷﻘﯩﻼﺭﻏﺎ ﺗﻪۋە ﺑﻮﻟﯘپ ﻳﺎﺷﺎﺷـﻨﻰ ﺋﻪﻳﯩـﭗ ﺩەپ ﺑﯩﻠﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﻪﻗﻠـﻰ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳـــــﯩﻠﻪﺭﺩە ﭘﺎﻛﯩﺘﻘـــــﺎ ھـــــﯚﺭﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـــــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﻣـــــﯘﻗﻪﺩﺩەﺱ‬ ‫ﺗﯩﻜﯩـــﺴﺘﻠﻪﺭﺩە ﺳـــﺎﻏﻼﻡ ﻳـــﺎﻛﻰ ﺳـــﺎﻏﻼﻡ ﺋﻪﻣﻪﺳـــﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﺩﯨﻘـــﻘﻪﺕ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ‪)،‬ﺋﺎﻳﻪﺕ ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺳﯩﺮﺗﯩﺪﺍ( ﻣﺎﺩﺩﻯ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻠﻪﺭﺩە ﻣـﯘﻻھﯩﺰە‬ ‫ۋە ﺗﻪﺟﯩــﺮﺑﯩﮕﻪ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﻪﻗﯩﻠﻨــﻰ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻐﺎ ﺑﯩــﺮﯨﻠﮕﻪﻥ ﺋﻪڭ‬ ‫ﭼــﻮڭ ﻧﯩــﺌﻤﻪﺕ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ۋە ﻛﺎﺋﯩﻨــﺎﺗﺘﯩﻜﻰ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ‬ ‫ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﻠﯩـــــﻨﯩﺶ ﺋﯜﭼـــــﯜﻥ ﭘﯩﻜـــــﺮ ﻳﯜﺭﮔﯜﺯﯨـــــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺗـــــﺎﺭﯨﺦ‬ ‫‪87‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺳﻪھﯩﭙﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﻠﻤﻰ ﺋﻪﻗﯩﻠﻨـﻰ ﻳﯩﺘﯜﺷـﺘﯜﺭﯛپ‬ ‫ﭼﻘﯩﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻤﯩﺰ ﺋﯩﻠﯩﻢ ۋە ﺋﯩﻤﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﺪﯗﺭ‬

‫ﻣﯘﺷﯘ ﻗﯩﻤﻤﻪﺕ ۋە ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﻠﻪﺭ ﺋﺎﺳﺎﺳـﯩﺪﺍ‪ ،‬ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻟﻠﻪﺷـﻜﻪﻥ‬ ‫ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩــﯔ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧﯩــﺪﺍ ﺑﯜﻳــﯜﻙ ﺋﯩﻠﻤــﻰ ﺋﻮﻳﻐﯘﻧــﯘﺵ‬ ‫ﺗﻪﺳــﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﻨــﺪﻯ‪ .‬ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ ﺋﻪۋۋەﻟﻘﯩﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ‪ -‬ﺧﯘﺳﯘﺳــﻪﻥ‬ ‫ﭘﻪﻟــﺴﻪﭘﯩﺪە ﭼــﺎﻣﻰ ﺋــﯘﺯﯗﻥ ﮔﯩﺮﯨﺘــﺴﯩﻴﻪﻟﯩﻜﻠﻪﺭﻧﯩﯔ‪ -‬ﻛﯩﺘــﺎﺑﯩﻨﻰ‬ ‫ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ ﻗﯩﻠﺪﻯ‪.‬ﺑﯘ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﻪ ﻣﯩﺘﺎﻓﯩﺰﯨﻜﺎ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩـﺮﻟﯩﻜﺘﻪ ﺋﯩﻠـﻢ‬ ‫ﭘﻪﻥ‪ ،‬ﻣﺎﺗﯩﻤﺎﺗﻜﺎ ﻗﺴﯩﻤﻰ ۋە ﺗﻪﺑﺌﻰ ﭘﻪﻥ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﻨـﻰ ﺋـﯚﺯ ﺋﯩﭽﯩـﮕﻪ‬‫ﺋﺎﻻﺗﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ ﺑــﯘ ﺋﯩﻠﯩﻤــﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻼﻧــﺪﻯ‪ ،‬ﺋــﯘﻧﻰ ﺷــﻪﺭھﯩﻴﻠﻪپ‬ ‫ﺳﯜﺯﯛپ ﺧﯘﻻﺳﯩﻠﯩﺪﻯ ۋە ﻣﻮھﯩﻢ ﺋﯩﻠﻤﻰ ﺋﯩﺰﺍھﺎﺗﻼﺭﺩﺍ ﺑﻮﻟﺪﻯ‪ ،‬ﺑﻪﻟﻜﻰ‬ ‫ﺋﺎﻟﮕﯩﺒﺮﺍﻏــــﺎ ﺋﻮﺧــــﺸﺎﺵ ﻳﯧﯖــــﻰ ﺋﯩﻠﻤﻠﻪﺭﻧــــﻰ ﺋﯩﺠــــﺎﺕ ﻗﯩﻠــــﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺗﻪﻛﺸﯜﺭﯛﺵ ۋە ﺗﻪﺟﯩﺮﺑﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﭘﯩﺮﯨﻨـﺴﭙﯩﻨﻰ ﻛﻪﺷـﯩﭗ ﻗﯩﻠﯩـﭗ‬ ‫ﭼﯩﻘﺘــﻰ‪ .‬ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻪﻟﻠﯩــﺮﻯ ﺑــﯘ ﺋﯩﻠﯩﻤﻠﻪﺭﺩﯨــﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻼﻧــﺪﻯ‪ ،‬ھــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ‬ ‫ﻳﯧﯖــﻰ ﻏﻪﺭﺏ ﺋﻮﻳﻐﯘﻧﯘﺷــﻰ ﺷــﯘ ﺋﯩﻠﯩﻤﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳــﯩﺪﺍ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﻘــﺎ‬ ‫ﻛﻪﻟﺪﻯ‪ .‬ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨﯩﯔ ﮔﯜﺯەﻟﻠﯩﻜﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـﻰ ﺋﺎﻟﻪﻣـﺪە‪ -‬ﻳﺎۋﺭﯗﭘـﺎ ﺋﻪﻟﻠﯩـﺮﻯ ﻗـﺎﺭﺍﯕﻐﯘﻟﯘﻕ‬ ‫ﺩﯗﻧﻴﺎﺳﯩﺪﺍ ﻏﻪﺭﯨﻖ ﺑﻮﻟـﯘپ ﻛﻪﺗـﻜﻪﻥ ﻛـﯜﻧﻠﻪﺭﺩە‪ -‬ﺑﯩـﺮ ﻗـﺎﻧﭽﻪ ﺋﻪﺳـﯩﺮ‬ ‫ﺩەۋﺭ ﺳﯜﺭﮔﻪﻥ ﻳﻪﻛﻜﻪ ‪-‬ﻳﯩﮕﺎﻧﻪ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬

‫‪88‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﺎﻏـــﺪﺍﺩ‪ ،‬ﻗــــﺎھﯩﺮە‪ ،‬ﺩەﻣﻪﺷـــﯩﻖ‪ ،‬ﻗــــﯘﺭﺗﯩﺒﻪ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﺴﭙﺎﻧﯩﻴﻪ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـﻘﺎ ﺋـﻮﺭﯗﻧﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺋﯘﻧﯟﯨﺮﯨـﺴﺘﯧﺘﻠﯩﺮﻯ‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻢ ﭘﻪﻧﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﻪﻣﺪﯨﻜﻰ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺋﯘﻧﯟﯨﺮﯨﺴﺘﯧﺘﻠﯩﺮﻯ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﻮﻗﯘﻏــــﯘﭼﯩﻼﺭ ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﯩــــﯔ ھﻪﺭ ﻗﺎﻳــــﺴﻰ ﺟﺎﻳﻠﯩﺮﯨــــﺪﯨﻦ ﺑــــﯘ‬ ‫ﺋﯘﻧﯩﯟﯨﺮﯨــﺴﺘﯧﺘﻼﺭﻏﺎ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ﺋــﯜﮔﯩﻨﯩﺶ‪ ،‬ﺳﻪۋﯨﻴــﺴﯩﻨﻰ ﺋﺎﺷــﯘﺭﯗﺵ‬ ‫ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻛﯧﻠﻪﺗﺘﻰ‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻟﻪﻣﺪﯨﻜﻰ ﻣﯩﺪﯨﺘﺴﯩﻨﺎ‪ ،‬ﺩﻭﺭﯨﮕﻪﺭﻟﯩﻚ‪ ،‬ﺋﺎﺳـﺘﺮﻭﻧﻮﻣﯩﻴﻪ‪ ،‬ﻓﯩﺰﯨﻜـﺎ‪،‬‬ ‫ﺧﯧﻤﯩـﻴﻪ‪ ،‬ﻣﺎﺗﯩﻤﺎﺗﻜـﺎ‪ ،‬ﺟـﯘﻏﺮﺍﭘﯩﻴﻪ ﭘﻪﻧﻠﯩﺮﯨـﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻠﻤــﻰ ﻣﻪﺭﺟﻪﻟﻪﺭ‬ ‫)ﻣﻪﻧﺒﻪﻟﻪﺭ( ﺋﯩﺴﻼﻣﻰ ﻣﻪﻧﺒﻪﻟﻪﺭ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻣﯩﺪﯨﺘـــﺴﯩﻨﺎﻧﻰ ﻣﯩـــﺴﺎﻝ ﺗﻪﺭﯨﻘﯩـــﺴﯩﺪە ﺋﺎﻟﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟـــﺴﺎﻕ‪،‬‬ ‫ﭘﻪﺧﺮﯗﺭﺭﺍﺯﯨﻨﯩــﯔ »ھــﺎۋﻯ« ﻧــﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﺋﻪﺳــﯩﺮﻯ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨــﻰ ﺳــﯩﻨﺎﻧﯩﯔ‬ ‫»ﻗــﺎﻧﯘﻥ« ﻧــﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘــﺎﺑﻰ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨــﻰ ﺭﯗﺷــﺪﯨﻨﯩﯔ »ﻛﯘﻟﻠﯩﻴــﺎﺕ«‬ ‫ﻧــﺎﻣﯩﻠﯩﻖ ﺋﻪﺳــﻪﺭﻟﯩﺮﻯ ﺋــﺎﻟﻪﻣﮕﻪ ﺑﯩــﺮ ﻗــﺎﻧﭽﻪ ﺋﻪﺳــﯩﺮ ﻣﻪﻧــﺒﻪ ﺑﻮﻟــﯘپ‬ ‫ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺷﯘ ﺋﻪﺳﯩﺮﻟﻪﺭﺩە‪ ،‬ﺧﺎۋﺍﺭﯨﺰﯨﻤﻰ‪ ،‬ﺑﻪﻳﺮﯗﻧﻰ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨﻰ ھﻪﻳﺴﻪﻡ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨـﻰ‬ ‫ﻧﻪﻓﯩــــﺲ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨــــﻰ ﺑﻪﻳﺘــــﺎﺭ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯖــــﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷــــﻘﺎ ﻣﯘﺳــــﯘﻟﻤﺎﻥ‬ ‫ﺋﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﯩﻤﻠﯩﺮﻯ ﭼﺎﻗﻨﺎپ ﺗﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺴﯩﻤﻼﺭ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﻛﯩﻨﺪﻯ‪ ،‬ﻓﺎﺭﺍﺑﻰ‪ ،‬ﻏﻪﺯﺯﺍﻟﻰ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺑﺎﺟﻪ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺗﯘﻓﻪﻳﯩﻞ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨﻰ‬ ‫ﻣﯩﺴﻜﻮۋﯨﻴﻪ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﻪﺭەﺑﻰ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﺗﻪﻳﻤﯩـﻴﻪ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﺧﻪﻟـﺪﯗﻥ ۋە‬ ‫ﺋﯘﻻﺭﺩﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩﻼﺭ ﭘﻪﻟﺴﻪﭘﻪ‪ ،‬ﺑﯩﺌﻮﻟـﻮﮔﯩﻴﻪ‪ ،‬ﺋﯩﺠﺘﯩﻤـﺎﺋﻰ ﭘﻪﻧﻠﻪﺭﺩﯨـﻦ‬ ‫ﺳﯩﺮﺕ‪ ،‬ﺩﯨﻦ ۋە ﺷﻪﺭﯨﺌﻪﺕ ﺋﯩﻠﯩﻤﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺋﺎﻻھﯩﺪە ﻛﯚﺯﮔﻪ ﻛـﯚﺭﯛﻧﮕﻪﻥ‬ ‫ﺋﯩﺪﻯ‪ .‬ﺷـﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﺭﯗﺷـﺪﻯ‪ ،‬ﭘﻪﺧـﺮﯗﺭﺭﺍﺯﻯ‪ ،‬ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﻧﻪﻓﯩـﺲ ۋە‬ ‫ﺋــﯘﻻﺭﺩﯨﻦ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭ ﺗﻪﺑﺌــﻰ ﭘﻪﻥ ۋە ﻣﺎﺗﯩﻤﺎﺗﻜــﺎ ﺳﺎھﻪﺳــﯩﺪە ﻛــﯚﺯﮔﻪ‬ ‫ﻛﯚﺭﯛﻧﮕﻪﻥ ﺋﺎﻟﯩﻤﻼﺭ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫‪89‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﻪﺭەﺏ ﺗﯩﻠﻰ ﺋﺎﻟﻪﻣﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮﯨﻨﭽـﻰ ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺗﯩﻠـﻰ ﺋﯩـﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﺗﯩﻞ ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـﺎﻥ ۋە ﺋﯩﺠـﺎﺕ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـﺎﻥ ﺋﯩﻠﯩﻤﻼﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ھﻪﻣﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ﺑﯧﻴﯩﺘﺘﻰ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺋﻪﻟﻠﯩــﺮﻯ‪ ،‬ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺷــﻪھﻪﺭﻟﯩﺮﻯ ﺑــﯘ ﺑﯜﻳــﯜﻙ‬ ‫ﺋﻮﻳﻐﯘﻧﯘﺷﻨﻰ ﻗﻮﻳﻨﯩﻐـﺎ ﺋﺎﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯩـﺪﻯ‪ .‬ﺑـﯘ ﺋﯩﻠﯩﻤﻼﺭﻧﯩـﯔ ﺗﻪﺳـﯩﺮﻯ‪،‬‬ ‫ﻣﻪﺳــﯩﭽﯩﺖ‪ ،‬ﻣﻪﺩﺭﯨــﺲ‪ ،‬ﻣﻪﻛــﺘﻪپ‪ ،‬ﻗﻪﺳــﯩﺮ‪ ،‬ﻗﻪﻟــﺌﻪ‪ ،‬ﺩﻭﺧﺘﯘﺭﺧﺎﻧــﺎ ۋە‬ ‫ھﺎﻳﺎﺗﻨﯩﯔ ھﻪﺭ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﺳﺎھﻪﻟﯩﺮﯨﺪە ﻛﯚﺭﯛﻧﮕﻪﻥ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺑﯘ ﺋﯩﻠﯩﻤﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧﯩـﯟﻯ ﺗﻪﺳـﯩﺮﻯ ﻣﯘﺳـﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﭘﻪﺭۋەﺭﺩﯨﮕـــــﺎﺭﻯ ﺑﯩـــــﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐـــــﺎﻥ ﺋﺎﻻﻗﯩـــــﺴﻰ‪ ،‬ﺋﯩﺒـــــﺎﺩەﺗﻠﯩﺮﻯ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﭙﻪﺭۋەﻟﯩﻜﻰ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻛﯚﺭﯛﻧﮕﻪﻥ‪.‬‬ ‫»ﻏﻮﺳﺘﺎﻑ ﻟﻮﺑﯘﻥ« ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ ﺩەﻳـﺪﯗ‪» :‬ﺗـﺎﺭﯨﺦ ﻣﯘﺳـﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﺩﯨﻨﻤﯘ‬ ‫ﺋﺎﺩﯨـــﻞ ۋە ﺭەھﻤﯩـــﺪﯨﻞ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﺋـــﺎﺯﺍﺕ ﻗﯩﻠﻐـــﯘﭼﯩﻼﺭﻧﻰ ﺗﻮﻧـــﯘپ‬ ‫ﺑﺎﻗﻤﯩﺪﻯ«‪.‬‬ ‫ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺧﯘﺩﺍﮔﯘﻳﻠﯘﻕ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﯩـﺪﻯ‪،‬‬ ‫ھﻪﺭ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﺋﺎﻟﻼھﻨﻰ ﺋﻪﺳﻠﻪﺵ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟەﺗﻠﯩﻚ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــــﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـــــﻰ ﺋﯩﻨـــــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﺎﺧـــــﺸﯩﻠﯩﻘﻰ‪،‬‬ ‫ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﻪﺧﺘـــﻰ ۋە ﺷـــﺎﻥ ‪ -‬ﺷـــﻪﺭﯨﭙﻰ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺧﯩـــﺰﻣﻪﺕ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺷــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ھــﯚﺭﻣﯩﺘﻰ‪ ،‬ﺗﻪﺑﺌﯩﻴﯩﺘــﻰ ۋە‬ ‫ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﺋﻪھﻤﯩﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﭙﻪﺭۋەﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩـﻴﻪﺕ‬ ‫ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪-‬ﭘﻪﻥ‪ ،‬ﺋﯩﻘﺘﯩـﺴﺎﺩ‪ ،‬ﺳﯩﻴﺎﺳـﻪﺕ ۋە‬ ‫ﺋﯘﺭﯗﺵ ﺋﻪﺧﻼﻗﺘﯩﻦ ﺋﺎﻳﺮﯨﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﻪﺧﻼﻗﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﯩﺪﻯ‪.‬‬

‫‪90‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﺎﺷﯘ ﻗﻪﺩﯨﻤﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻨـﻰ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘـﺎﻥ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺋـﯜﻣﻤﯩﺘﻰ‪ ،‬ﻏﻪﺭﺏ‬ ‫ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ‪ ،‬ﺗﯧﺨﻨﯩﻜــﺎ‪ ،‬ﺋﯩــﺪﺍﺭە ﺑﺎﺷــﻘﯘﺭﯗﺭﺵ ۋە‬ ‫ﺗﻪﺷﻜﯩﻠﻠﻪﺷﻜﻪ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻖ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳـﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ‬ ‫ﻳﻪﻧﻪ ﻳﯧﯖﯩﺪﯨﻦ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺕ ﻳﺎﺭﺗﯩﺸﻘﺎ ﺋﻪﻟﯟەﺗﺘﻪ ﻗﺎﺩﯨﺮ ﺑﻮﻻﻻﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯩـــﺮﺍﻕ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘـــﻰ ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴـــﺘﯩﮕﻪ ﺋﯩﻤـــﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺋﻪﺧﻼﻕ ۋە ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﭙﻪﺭۋەﺭﻟﯩﻚ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨـﻰ ﻗﻮﺷـﯩﺪﯗ‪ ،‬ﺋﯩﻼھﯩـﻲ‬ ‫ﻗـــﺎﻧﯘﻧﻼﺭ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻳـــﻮﻟﯩﻨﻰ ﺗـــﯜﺯﻟﻪپ ﺗﯘﺭﯨـــﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨـــﻰ ﺋـــﯘ‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻤﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﺳﻠﻰ ﻗﺎﺋﯩﺪﯨﻠﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﻏﺎ ﻗﻮﻳﺪﻯ‪ .‬ﺗﻪﭘـﺴﯩﻼﺕ‬ ‫ۋە ﺷﺎﺧﭽﻪ ﻣﻪﺳﯩﻠﻠﯩﺮﯨﺪە ﺋﯩﺠﺘﯩﻬﺎﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺶ ﺋﯩـﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺯﺍﻣـﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﻣﺎﻛــﺎﻥ ۋە ﺷــﺎﺭﺍﺋﯩﺘﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨــﺸﯩﮕﻪ ﺭﯨﺌــﺎﻳﻪ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﻪﻗﻠﯩﮕﻪ ﻗﺎﻟﺪﯗﺭﯗپ ﻗﻮﻳﺪﻯ‪.‬‬ ‫ﺑـــﯘ ﺋـــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻤﯩـــﺰ‪ ،‬ﻣـــﺎﺩﺩﺍ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺭﻭھ‬ ‫ﺑﯩﺮﻟﻪﺷﻜﻪﻥ‪ ،‬ﺩﯗﻧﻴﺎ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﺧﯩﺮەﺕ ﺗﯘﺗﺎﺷﻘﺎﻥ‪ ،‬ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴـﺎﺕ ﺑﯩـﻠﻪﻥ‬ ‫ﺋﻪﺧــﻼﻕ ﺑﺎﻏﻼﺷــﻘﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﺑﯩــﺮ ﻧﯘﻗﺘﯩﻐــﺎ‬ ‫ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ۋﺍﻗﺘﯩﺪﺍ‪ ،‬ھﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺯﺍﻣﺎﻥ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﯩﻨـﻰ ﺗﻮﻟﯘﻗﻼﻳـﺪﯗ‪ ،‬ﺑـﻮﺵ‬ ‫ﻳﻪﺭﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﺘﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻤــﺎﻥ ۋﯗﺟــﯘﺩﯨﻴﻪﺗﻨﻰ ﺋﯩــﺰﺍھﻼپ ﺑﯩﺮﯨــﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﻰ ۋﯗﺟـﯘﺩﯨﻴﻪﺕ )ﻛﺎﺋﯩﻨـﺎﺕ( ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑﺎﻏﻼﻳـﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻨﯩﯔ‬ ‫ھﺎﻳﺎﺗﯩﻐﺎ ﻏﺎﻳﻪ ۋە ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﯨﻴﻪﺕ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪپ ﺑﯩﺮﯨﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻐﺎ‬ ‫ﺭﻭھﻰ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩﻚ‪ ،‬ﻗﻪﻟﺒﻰ ﺗﯧﻨﯩﭽﻠﯩﻖ ﺋﺎﺗـﺎ ﻗﯩﻼﻻﻳـﺪﯗ‪ .‬ﺷـﯘﻧﯩﯔ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﻰ ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩﻨﯩﺶ ۋە ﻗﻮﺭﻗـﯘﻧﭻ ﺑﯧـﺴﯩﭗ ﻛﻪﺗﻤﻪﻳـﺪﯗ‪،‬‬ ‫ﻏﻪﻡ ﻗﯩﻠﯩﺶ ۋە ﺋﯘﻣﯩﺪﺳﯩﺰﻟﯩﻨﯩﺶ ﻛﻮﻧﺘﺮﻭﻝ ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪.‬‬

‫‪91‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﺎﻟﻼھ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧـﺪﺍ‪ :‬ﻣﯚﻣﯩﻨﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﺋﯩﻤﺎﻧﯩﻐـﺎ ﺋﯩﻤـﺎﻥ ﻗﻮﺷـﯘﻟﯘﺵ‬ ‫ﺋﯜﭼــﯜﻥ‪ ،‬ﺋــﺎﻟﻼھ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩ ـﯔ ﺩﯨﻠﻠﯩﺮﯨﻐــﺎ ﺗﻪﻣﻜﯩﻨﻠﯩﻜﻨــﻰ ﭼﯜﺷــﯜﺭﺩﻯ‪‬‬ ‫ﺩەﻳﺪﯗ‪] .‬ﺳﯜﺭە ﻓﻪﺗﻬ ‪ – 4‬ﺋﺎﻳﻪﺕ[‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﻳﻪﻧﻪ‪) :‬ﺗﻪۋﺑﻪ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻼﺭ( ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺋﯧﻴﯩﺘﻘـﺎﻧﻼﺭ ﺑﻮﻟـﯘپ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ‬ ‫ﺩﯨﻠﻠﯩﺮﻯ ﺋﺎﻟﻼھﻨﻰ ﻳﺎﺩ ﺋﯧﺘﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋـﺎﺭﺍﻡ ﺗﺎﭘﯩـﺪﯗ‪ ،‬ﺑﯩﻠﯩﯖﻼﺭﻛـﻰ‪،‬‬ ‫ﺩﯨﻠﻼﺭ ﺋﺎﻟﻼھﻨﻰ ﻳﺎﺩ ﺋﯧـﺘﯩﺶ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋـﺎﺭﺍﻡ ﺗﺎﭘﯩـﺪﯗ‪ ‬ﺩەﻳـﺪﯗ‪] .‬ﺳـﯜﺭە‬ ‫ﺭەﺋﺪە ‪ – 28‬ﺋﺎﻳﻪﺕ[‬ ‫ﺋﯩﻤـﺎﻥ ﺗـﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻟﻐــﺎ ﺑﺎﺷـﻠﯩﻐﯘﭼﻰ ﻛـﯜچ ‪-‬ﻗﯘۋۋەﺗﺘــﯘﺭ‪ ،‬ﺋـﯘ ﻳــﻮﻟﻨﻰ‬ ‫ﻧﯘﺭﻻﻧــﺪﯗﺭﯗپ ﺑﯧﺮﯨــﺪﯗ‪ .‬ﺋــﯘ ﻳﺎﺧــﺸﯩﻠﯩﻘﻘﺎ ﺋﯩﺘﺘﯩﺮﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯜﭼﻠــﯜﻙ‬ ‫ﺗــﯜﺭﯨﺘﻜﻪ‪ .‬ﺋــﯘ ﻳﺎﻣــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺗﻮﺳــﯩﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯩــﺴﺘﯩﻠﻨﻰ ﺋــﯚﻟﭽﻪﻣﮕﻪ‬ ‫ﺳﯧﻠﯩﭗ ﺗﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯜﭼﺪﯗﺭ‪ .‬ﺋﯘ ﻣـﯚﻣﯩﻨﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﯩـﺮ ‪-‬ﺑﯩـﺮﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ‬ ‫ﺗﯘﺗﺎﺷﺘﯘﺭﯗپ ﺗﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮﻟﻪﺷﺘﯜﺭﮔﯜﭼﻰ ﻛﯜﭼﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ھﺎﻳﺎﺗﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﻮﺭﻧﻰ‬

‫ﺩﯨﻨﻨﯩـــﯔ ھﻪﻗﯩﻘﯩﺘـــﻰ ۋە ۋەﺯﯨﭙﯩـــﺴﻰ ﺗﯚۋەﻧـــﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩـــﺸﻼﺭﺩﺍ‬ ‫ﻛﯚﺭﯛﻧﺪﯗ‪:‬‬ ‫‪ .1‬ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻥ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﭘﻪﺭۋەﺭﺩﯨﮕﺎﺭﯨﻨﯩـــﯔ ﺋﺎﺭﺳـــﯩﻨﻰ ﺑـــﺎﻏﻼﺵ‪،‬‬ ‫ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻛﯚﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ‪ ،‬ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﻳـﯧﻘﯩﻦ‬ ‫ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ھﯧﺲ ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﯗﺵ‪ ،‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻳﯜﺭﯨﻜﯩﻨﻰ ﺋﺎﻟﻼھﻘـﺎ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯩـﺸﻪﻧﭽﻪ‪ ،‬ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩــﻚ ۋە ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﻗﯧـﺸﯩﺪﯨﻦ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ‬ ‫ﺑﺎﺭﻟﯩﻖ ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﺷﻘﯘﺯﯗﺵ؛‬ ‫‪ .2‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻗﻪﺩﯨــﺮ ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﯩﻨــﻰ ھﯚﺭﻣﻪﺗﻠﯩــﻚ ۋە ﮔــﯜﺯەﻝ‬ ‫ﺷﻪﻛﯩﻠﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮ ﻣﻪﺧﻠﯘﻕ ھﺎﻟﯩﺘﯩﮕﻪ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﺵ؛‬ ‫‪92‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫‪ .3‬ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻛﻪﯕﺮﻯ ﻛﺎﺋﯩﻨـﺎﺕ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋﺎﻻﻗﯩـﺴﯩﻨﻰ‬ ‫ﻛﯧﯖﻪﻳﺘﯩﺶ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ﺑـﯜ ﭼـﻮڭ ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺗﺘـﺎ ﺋﻪھﻤﯩﻴﻪﺗـﺴﯩﺰ‬ ‫ﻧﻪﺭﺳــﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﻳــﺎﻛﻰ ﻛﺎﺋﯩﻨــﺎﺕ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺩﯛﺷــﻤﯩﻨﻰ ﺋﻪﻣﻪﺱ‬ ‫ﺑﻪﻟﻜﻰ ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺕ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗـﻰ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺑﻮﻳـﺴﯘﻧﺪﯗﺭﯗﻟﻐﺎﻥ‬ ‫ﻣﻪﺧﻠﯘﻗﺘـــﯘﺭ‪ .‬ﺷـــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﻛﺎﺋﯩﻨـــﺎﺕ ﻳﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﯩﻨﯩـــﯔ ﻛﺎﺗﺘﯩﻠﯩﻘﯩﻐـــﺎ‬ ‫ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺩەﻟﯩﻠﺪﯗﺭ‪.‬‬ ‫‪ .4‬ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋـــﯚﻣﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑـــﯘ ﻗﯩـــﺴﻘﺎ ﺩﯗﻧﻴـــﺎ ھﺎﻳﺎﺗﯩـــﺪﯨﻦ‬ ‫ﻣﻪﯕﮕﯜﻟــﯜﻙ ﺋــﺎﺧﯩﺮەﺕ ھﺎﻳﺎﺗﯩﻐــﺎ ﺑــﺎﻏﻼﺵ‪ .‬ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ۋەﻗﻪﻟﯩﻜــﻰ‬ ‫ﺗﯘﻏﯘﻟــﯘﭘﻼ ﺋــﯘﺯﯗﻥ ﺋــﯚﺗﻤﻪﻱ ﺋﯚﻟــﯜپ ﺗﯜﮔﻪﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣﻪﺧﻠــﯘﻕ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪.‬‬ ‫ﺑﻪﺯﯨﺒﯩﺮ ﺩەھﺮﯨـﺰﯨﻤﻠﻪﺭ ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ ﺩﯦـﮕﻪﻥ‪ .‬ﺋـﺎﻟﻼھ ﺑﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺳـﯚﺯﯨﻨﻰ‬ ‫ھﯩﻜـــﺎﻳﻪ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ ﻗﯘﺭﺋـــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤـــﺪە‪ :‬ﺑﯩﺰﻧﯩـــﯔ ﻣﯘﺷـــﯘ ﺩﯗﻧﻴـــﺎ‬ ‫ھﺎﻳﺎﺗﯩﺪﯨﻜﻰ ھﺎﻳﺎﺗﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ھﺎﻳﺎﺕ ﻳﻮﻗﺘـﯘﺭ‪ .‬ﺑﯩـﺰ ﺋـﯚﻟﯩﻤﯩﺰ ۋە‬ ‫ﺗﯩﺮﻟﯩﻤﯩﺰ )ﻳﻪﻧﻰ ﺑﯩﺮ ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩﻦ ﺋﯚﻟﯜپ ﺗـﯘﺭﯨﻤﯩﺰ ۋە ﺑﯩـﺮ ﺗﻪﺭەﭘـﺘﯩﻦ‬ ‫ﺗﯘﻏﯘﻟــﯘپ ﺗــﯘﺭﯨﻤﯩﺰ(‪ ،‬ﺑﯩــﺰ ﻗﺎﻳﺘــﺎ ﺗﯩﺮﯨﻠﻤﻪﻳﻤﯩــﺰ‪ ‬ﺩﯦــﮕﻪﻥ ]ﺳــﯜﺭە‬ ‫ﻣﯚﻣﯩﻨﯘﻥ ‪ – 59‬ﺋﺎﻳﻪﺕ[‬ ‫ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺋﯩــﺶ ﺋــﯚﻣﻪﺭ ﺋﺒﻨــﻰ ﺧﻪﺗﺘــﺎﺏ ﺩﯦﮕﻪﻧــﺪەﻛﺘﯘﺭ‪» :‬ﺳــﯩﻠﻪﺭ‬ ‫ﻣﻪﯕﮕﯜﻟﯜﻙ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﻳﺎﺭﺗﯩﻠـﺪﯨﯖﻼﺭ‪ ،‬ﺳـﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩـﺮ ﺩﯗﻧﻴـﺎﺩﯨﻦ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـﺮ‬ ‫ﺩﯗﻧﻴﺎﻏﺎ ﻳﯚﺗﻜﯩﻠﯩﺴﯩﻠﻪﺭ«‪.‬‬ ‫ﺑــﯘ ﻣﻪﺯﻣــﯘﻧﻼﺭﻧﻰ ۋە ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺩﯗﻧﻴﺎﻏــﺎ ﻛﯩﻠﯩــﺶ ﺳــﯩﺮﯨﻨﻰ‬ ‫ﺗﻮﻧﯩـــﺸﻰ‪ ،‬ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﯩﯔ ھﻪﻗﯩﻘﯩﺘﯩﻨـــﻰ ھـــﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻰ‪،‬‬ ‫ھﺎﻳﺎﺗﯩﺪﯨﻜﻰ ۋەﺯﯨﭙﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﺎﯕﻘﯩﺮﺍﻟﯩﺸﻰ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪ .‬ھﻪﻣﻤﯩﺴﻰ‬ ‫ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﻣﯧﯟﺳﯩﺪﯗﺭ ‪.‬‬

‫‪93‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﻰ ﻳﯧﯖﯩﻼﺵ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻻﺯﯨﻢ‬

‫ﻗﻪﻟﺐ ۋە ھﺎﻳﺎﺗﺘﺎ ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﻰ ﻳﯧﯖﯩﻼﺵ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺑـﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﯘﺳـﯘﻝ ‪-‬‬ ‫ﭼــﺎﺭﯨﻼﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ﻻﺯﯨــﻢ‪ .‬ﺩﯨﻨﻐــﺎ ﺳــﻪﻝ ﻗــﺎﺭﺍﺵ ﻳــﺎﻛﻰ‬ ‫ﺩﯨﻨﻐـــﺎ ﺩﯛﺷﻤﻪﻧﻠﯩـــﺸﯩﺶ ﻧﻪﺯﺭﻯ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻗـــﺎﺭﺍﺵ ﺋﻪڭ ﺧﻪﺗﻪﺭﻟﯩـــﻚ‬ ‫ﺋﯩــﺸﻼﺭﺩﯗﺭ‪ .‬ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩــﯔ ﺭﺍﺯﯨﻠﯩﻘﯩﻐــﺎ ﻳــﻮﻝ ۋە ﺋﺎﺧﯩﺮەﺗﻨﯩــﯔ‬ ‫ﺗﻪﻳﻴﺎﺭﻟﯩﻘﯩــﺪﯗﺭ‪ .‬ﺟﻪﻧــﻨﻪﺕ ﻗﯩﻴﯩــﻨﯩﭽﯩﻠﯩﻘﻼﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ‪ ،‬ﺟﻪھﻪﻧــﻨﻪﻡ‬ ‫ﺷــﻪھﯟەﺗﻠﻪﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﻮﺷــﯘپ ﻛﻪﺗﺘــﻰ‪ .‬ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻧــﻰ ﻳﺎﺧــﺸﻰ‬ ‫ﻛﯚﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺋﺎﻟﻼھ ﻳﻮﻟﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﺯﺍﺑﻨﻰ ﺗﺎﺗﻠﯩﻖ ﺳـﺎﻧﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﭽﻜـﻰ‬ ‫ﺭﻭھـــــﻰ ﻛـــــﯘچ ﺑﻮﻟﻤﯩـــــﺴﺎ‪ ،‬ﺟﻪﻧـــــﻨﻪﺗﻜﻪ ﺋﯧﻠﯩـــــﭗ ﺑﺎﺭﯨـــــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻧـــﻰ ﻛﯚﺗـــﯜﺭﯛپ ﻛﯧﺘﻪﻟﻤﻪﻳﻤﯩـــﺰ ۋە ﺟﻪھﻪﻧـــﻨﻪﻣﮕﻪ‬ ‫ﺑﺎﺷﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺷﻪھﯟەﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺗﯘﺭﯗپ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳﻤﯩﺰ‪.‬‬ ‫ﺑـﯘ ﺭﻭھــﻰ ﻛــﯜﭼﻨﻰ ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﻳﺎﺭﺗﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩﻤــﺎﻥ ۋەﺯﯨﭙﯩﻤﯩﺰﻧــﻰ ﺋــﺎﺩﺍ‬ ‫ﻗﯩﻠــﺸﯩﻤﯩﺰﻏﺎ ﺋﺎﺳﺎﺳــﻠﯩﻖ ﺗــﯜﺭﯛﺗﻜﻪ ﺑﻮﻟﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ‬ ‫ﭘﻪﺭﺯﻟﻪﺭﻧﻰ ﺋﺎﺩﺍ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﻟﻼھﻘﺎ ﻳﯧﻘﯩﻨﻼﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ‬ ‫ﻧﻪﭘﻠﻪ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺗﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﻟﻼھﻘﺎ ﻛﯚپ ﻳﯧﻘﯩﻨﻠﯩﺸﺎﻻﻳﺪﯗ‪ .‬ﺋﺎﻟﻼھ ﺑﯩﺮ‬ ‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻛﯚﺭﺳﻪ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﺎﯕﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗﯘﻟﯩﻘﻰ‪ ،‬ﻛﯚﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﻛﯚﺯﻯ‪ ،‬ﺗﯘﺗﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗـﻮﻟﻰ ﺑﻮﻟـﯘپ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ‪ .‬ﺋـﯘ ﺩﯗﺋـﺎ ﻗﯩﻠـﺴﺎ ﺋﯩﺠـﺎﺑﻪﺕ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪ ،‬ﺑﯩﺮ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﺳﻮﺭﯨﺴﺎ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺩﯗﻧﻴﺎ ۋە ﺋﺎﺧﯩﺮەﺗﻨﯩﯔ ﺑﻪﺧﺘﯩﮕﻪ ﺋﯧﺮﯨـﺸﻜﯩﻠﻰ‬ ‫ﺑﻮﻟﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩﻤــﺎﻥ ھﻪﻣــﻤﻪ ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭ ھﯧــﺮﯨﺲ ﺑﻮﻟﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﯩــﯔ‬ ‫ﺑﻪﺧﺘﯩﮕﯩﻤــﯘ ﻳــﻮﻝ ﺋﺎﭼﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺑــﯘﻧﻰ ﺋــﺎﺯ ﺳــﺎﻧﺪﯨﻜﻰ ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭ ھــﯧﺲ‬ ‫ﻗﯩﻼﻻﻳﺪﯗ‪.‬‬

‫‪94‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻐﺎ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩــﻚ‪ ،‬ﺑﻪﺧﺘﻨﯩــﯔ ﺭﻭھــﻰ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ‬ ‫ﻛﯚﯕﯜﻟﻨﯩﯔ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ۋە ﺭﻭھﻨﯩﯔ ﺑﻪﺧﺘﯩﻨﻰ ﺑﯧﺮەﻟﻪﻳﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﺎﻟﻼھ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧﺪﺍ‪ :‬ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺋﯧﻴﯩﺘﻘﺎﻧﻼﺭﻧﯩـﯔ ﺩﯨﻠﻠﯩـﺮﻯ ﺋـﺎﻟﻼھﻨﻰ‬ ‫ﻳﺎﺩ ﺋﯧﺘﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﺭﺍﻡ ﺗﺎﭘﯩﺪﯗ‪ ،‬ﺑﯩﻠﯩﯖﻼﺭﻛﻰ‪ ،‬ﺩﯨﻠﻼﺭ ﺋـﺎﻟﻼھﻨﻰ ﻳـﺎﺩ‬ ‫ﺋﯩـــﺘﯩﺶ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋـــﺎﺭﺍﻡ ﺗﺎﭘﯩـــﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩﻤـــﺎﻥ ﺋﯧﻴﯩﺘﻘـــﺎﻥ ۋە ﻳﺎﺧـــﺸﻰ‬ ‫ﺋﻪﻣﻪﻟﻠﻪﺭﻧــﻰ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻧﻼﺭ ﺧﯘﺷــﺎﻟﻠﯩﻘﻘﺎ‪ ،‬ﮔــﯜﺯەﻝ ﻗﺎﺭﺍﺭﮔﺎھﻘــﺎ )ﻳﻪﻧــﻰ‬ ‫ﺟﻪﻧﻨﻪﺗﻜﻪ( ﺋﯧﺮﺷﯩﺪﯗ‪ ‬ﺩەﻳﺪﯗ‪] .‬ﺳﯜﺭە ﺭەﺋﺪە ‪ – 29 - 28‬ﺋﺎﻳﻪﺕ[‬ ‫ﺋﻨـــﺴﺎﻥ ﻣـــﺎﻝ ﺩﯗﻧﻴـــﺎ ۋە ﺑـــﺎﻳﻠﯩﻖ ﺋـــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﭘـــﯘﻝ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ‬ ‫ﺳــــﯧﺘﯩﯟﺍﻟﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﯩــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛــــﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﻟﻪﺯﺯەﺗﻠﻪﺭﻧــــﻰ ﻗﻮﻟﻐــــﺎ‬ ‫ﻛﻪﻟﺘﯜﺭەﻟﯩﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﺑﯩﺮﺍﻕ ھﻪﻗﯩﻘﻰ ﺑﻪﺧﺖ ﺑﺎﺯﺍﺭﺩﺍ ﺗﯧﭙﯩﻠﻤﺎﻳـﺪﯗ‪ .‬ﺋـﯘﻧﻰ‬ ‫ﭘﯘﻝ ۋە ﻣﺎﻝ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺳﯧﺘﯩﯟﺍﻟﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﭼﯜﻧﻜﻰ ھﻪﻗﯩﻘﯩـﻲ‬ ‫ﺑﻪﺧﺖ ﻗﻪﻟﺒﻨﯩﯔ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭﯨـﺪﯨﻦ ﺋﯧﺘﯩﻠـﭗ ﭼﯩﻘﯩـﺪﯗ‪ .‬ﺋـﯘ ﻳﻪﺭﺩﯨـﻦ ﺑـﯘ‬ ‫ﻳﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﯩﻤﭙﻮﺭﺕ ﻗﯩﻠﺴﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﺎۋﺍﺭ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪.‬‬ ‫ﺑﯩﺮ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﻛﯩﺸﻰ ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﮕﻪﻥ‪» :‬ﺑﯩـﺰ ﺑﻪﺧـﺖ ﺋﯩﭽﯩـﺪە‬ ‫ﻳﺎﺷــﺎﻳﻤﯩﺰ‪ ،‬ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋــﯘﻧﻰ ﭘﺎﺩﯨــﺸﺎھﻼﺭ ھــﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﻗﺎﻟــﺴﺎ ﻗﯩﻠﯩــﭻ‬ ‫ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﺎﻻﺷﻘﺎﻥ ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ«‪.‬‬ ‫ﺑﻪﺯﯨــﺪە ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ‪ -‬ﻣﻪﺭﯨــﭙﻪﺕ ۋﺍﺳﺘﯩــﺴﻰ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ‬ ‫ﺑــﺎﺭﻣﯩﻘﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﺎﺳــﺴﺎ ﻳﯩﺮﺍﻗﻨــﻰ ﻳﯧﻘﯩﻨﻼﺷــﺘﯘﺭﯗپ ﺑﯧﺮﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺗﯚﻣـــــــﯜﺭﻧﻰ ﻳﯩﻤـــــــﺸﯩﺘﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨـــــــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ھﻪﺭﻛﻪﺗـــــــﺴﯩﺰﻧﻰ‬ ‫ھﻪﺭﻛﻪﺗﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯨــــــــﺪﯨﻐﺎﻥ‪ ،‬ھﻪﺭﻛﻪﺗﻠﯩﻨﯩﯟﺍﺗﻘــــــــﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳــــــــﯩﻨﻰ‬ ‫ھﻪﺭﻛﻪﺗﺴﯩﺰﻻﻧﺪﯗﺭﺩﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﭘﺘﯘﻣﺎﺗﯩﻚ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳﯩﺪﺍ ﺑﺎﻳﺎﺷـﺎﺕ ﻳﺎﺷﯩـﺸﻰ‬ ‫ﻣﯘﻣﻜﯩﻨ‪ .‬ﺑﯩـﺮﺍﻕ ﺋﯩﻠﯩـﻢ ‪ -‬ﻣﻪﺭﯨـﭙﻪﺕ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺑﻪﺩﯨـﻨﯩﮕﻪ ﻛﻪڭ‬ ‫ﺗﺎﺷــــﺎ ﺗﯘﺭﻣــــﯘﺵ ھــــﺎﺯﯨﺮﻻپ ﺑﻪﺭﺳــــﯩﻤﯘ‪ -‬ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــــﺎ ﻛﯚﯕﯜﻟﻨﯩــــﯔ‬ ‫ﺧــﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺗﻪﻳﻴــﺎﺭﻻپ ﺑﯧﺮەﻟﻤﯩــﺪﻯ‪ .‬ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﺋﯘﺳــﯘﻝ ‪-‬‬ ‫‪95‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﭼــﺎﺭﯨﻼﺭﻧﻰ ﺑﯧﺮەﻟﯩــﺪﻯ‪ .‬ﻳﺎﺷــﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻏــﺎﻳﻪ ﺑﯧﺮەﻟﻤﯩــﺪﻯ‪ .‬ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺑــﯘ‬ ‫ﺋﯩﻠﯩﻢ ‪ -‬ﭘﻪﻧﻨﯩﯔ ۋەﺯﯨﭙﯩﺴﻰ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ۋەﺯﯨﭙﯩﺴﯩﺪﯗﺭ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺑﯩﺰ ﺩەۋﺍﺗﻘـﺎﻥ ﺋﯩﻤـﺎﻥ‪ ،‬ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﺪﺍ ﻳﺎﺧـﺸﯩﻠﯩﻖ ﺗـﯜﺭﯛﺗﻜﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ‪،‬‬ ‫ﻳﺎﻣــﺎﻧﻠﯩﻘﻨﻰ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﻛــﯚﺭﯛﺵ ﺗﯘﻳﻐﯘﺳــﯩﻨﻰ ﺋﯚﺳــﺘﯜﺭﯨﺪﯗ‪ .‬ﻗﻪﻟﺒﻨــﻰ‬ ‫ﺋﻪﺭﺯﯨﻤﻪﺱ ھﯧﺴﺴﻲ ﻣﺎﺗﺎﻻﺭﻧﯩﯔ ﺗﺎﺭﺗﯩﺶ ﻛﯜﭼﯩﺪﯨﻦ ﻳـﯘﻗﯩﺮﻯ ﺭﻭھـﻰ‬ ‫ﺋﯘﭘﯘﻗﻘﺎ ﻛﯚﺗﯜﺭﻟﯜﺷﯩﻜﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺭﯨﻐﺒﻪﺕ ۋە ﺋﺎﺭﺯﯗ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﺷﻘﯘﺯﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻳﯘﻗﯘﺭﻯ ﻛﯚﺗﯜﺭﻟﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺋﯩﺸﺘﯩﻴﺎﻗﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ‬ ‫ﭘﻪﺳــﻜﻪﺵ ﺷــﻪھﯟەﺕ ﺗﯘﻳﻐــﯘﻟﻠﯩﺮﻯ ﺋﯜﺳــﺘﯩﺪﯨﻦ ھﺎﻟﻘﯩــﭗ ﺋﯚﺗﯜﺷــﻜﻪ‬ ‫ﻛﯜچ ‪ -‬ﻗﯘﺩﺭەﺕ ۋە ﺋﯩﻘﺘﯩﺪﺍﺭ ھـﺎﺯﯨﺮﻻپ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ‪ .‬ﻳﺎﺷـﻼﺭﻏﺎ‪ ،‬ﺳـﻪﻟﺪەﻙ‬ ‫ﺷﻪھﯟەﺗﻠﻪﺭ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﺍ ﺗﯘﺭﻣﯩﻨﯩﯔ ﺧﺎﺭﻟﯩﻘﯩﻨﻰ ﻗﯘﺑـﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩـﭗ‪ ،‬ﮔﯘﻧـﺎھ‬ ‫ۋە ﺷــــﻪھﯟەﺗﻨﯩﯔ ﻗﯩﺰﯨﻘﺘﯘﺭﯨــــﺸﯩﻨﻰ ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯜﺳــــﯜپ‬ ‫ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﯩﺮﺍﺩﯨﺴﯩﺪەﻙ ﺋﯩﺮﺍﺩە ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻼﻻﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﻳﯘﺳــﯘﻑ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩﯦــﮕﻪﻥ‪ :‬ﺋــﻰ ﭘﻪﺭۋەﺭﺩﯨﮕــﺎﺭﯨﻢ! ﻣﺎﯕــﺎ ﺋــﯘﻻﺭ‬ ‫ﺋﯜﻧﺪﯨﮕﻪﻥ ﻧﻪﺭﺳﯩﺪﯨﻦ ﻛﯚﺭە ﺯﯨﻨﺪﺍﻥ ﺳـﯚﻳﯜﻣﻠﯜﻛﺘﯘﺭ‪] ‬ﺳـﯜﺭە ﻳﯘﺳـﯘﻑ‬ ‫‪ – 33‬ﺋﺎﻳﻪﺕ[‬ ‫ﺋﯩﻤـــــﺎﻥ ﻗﯘﺭﺑـــــﺎﻥ ﺑﯧـــــﺮﯨﺶ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧﻠﯩﺮﯨـــــﺪﺍ ﺋﯩـــــﺴﻤﺎﺋﯩﻞ‬ ‫ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﯩﺴﺴﺎﻣﻨﯩﯔ ﺳﻪۋﺭ ﻗﯩﻠﻐﯩﻨﯩﺪەﻙ ﺳﻪۋﺭ ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻼﻻﻳﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯩــﺰ ﺗﻪﻟﻪپ ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ ۋە ﺋﯩﺰﺩەۋﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﺋــﯚﺯ ﺗﯘﭘﺮﯨﻘﯩــﺪﺍ‬ ‫ﺋﻪﺧﻼﻕ ﺩەﺭﯨﺨﯩﻨﻰ ﺋﯚﺳﺘﯜﺭﯨﺪﯗ‪ ،‬ھﻪﺭ ﺳﺎھﻪﻟﻪﺭﺩە ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﭘﻪﺯﯨﻠﻪﺕ ۋە‬ ‫ﺋﺎﻟﻰ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﺎﺷﯘﺭﯨﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﺧﻼﻗـــﺴﯩﺰ ﺋﯜﻣﻤﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﭼـــﻮڭ ﻣﻪﺳـــﺌﯘﻟﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋـــﯚﺯ‬ ‫ﺋﯜﺳــﺘﯩﮕﻪ ﺋﺎﻻﻟﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ۋە ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻠﯩــﻚ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﻠﻪﺭﻧــﻰ‬ ‫ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﺎﺭﺍﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻐﯩﻨﻰ ﺗﺎﺭﯨﺦ ﺋﯩﺴﭙﺎﺗﻼپ ﺋﯚﺗﺘﻰ‪.‬‬ ‫‪96‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺋﻪﺧﻼﻗﺴﯩﺰ ﺋﯜﻣﻤﻪﺕ ﺋﺎﺳﺎﺳﺴﯩﺰ ﺑﯩﻨﺎﻏﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﻳﺪﯗ‪ .‬ﺋﯘ ﺑﯩﻨـﺎ ھﻪﺭ‬ ‫ﻗﺎﻧﭽﻪ ﺋﯧﮕﯩﺰ ۋە ﺋﯜﺳﺘﯜﻥ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﭼﻮﻗﯘﻡ ﺋﯚﺭﯛﻟﯜپ ﭼﯜﺷﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﺋﯩﺮ ﺷﻪۋﻗﻰ ﺷﯜﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﮕﻪﻥ‪:‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫»ﺋﻪﺧﻼﻗــﻰ ﺟﻪھﻪﺗــﺘﯩﻦ ﺑﯘﺯﯗﻟﻐــﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗــﻜﻪ ﻣــﺎﺗﻪﻡ ﺗﯘﺗــﯘپ‪،‬‬ ‫ھﻪﺳﺮەﺕ ﭼﻪﻛﺴﻪڭ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ«‪.‬‬ ‫ﺋﯘﺯﯗﻧﺪﯨﻦ ﺑﯧﺮﻯ ﻛﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ھﺎﻛﯩﻤﻼﺭ‪ -‬ﻣﻪﺳﺌﯘﻟﻼﺭ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ‬ ‫ﺳـــﯩﺮﺗﻘﻰ ﺗﻪﺭﭘﯩـــﺪﯨﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ‪ ،‬ﺋﯩﭽﯩـــﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـــﻘﯘﺭﯗﻟﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ‬ ‫ﺋﯘﻧﺘﯘپ ﻗﯧﻠﯩﭗ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺘﯩﻠﯩﻨﻰ ھﻪﺭ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﻗـﺎﻧﯘﻧﻼﺭ‬ ‫ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻛـــﻮﻧﺘﯩﺮﻭﻝ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻘﺎ ﺋﯘﺭﯗﻧﻐـــﺎﻥ ﺑﻮﻟـــﺴﯩﻤﯘ‪ ،‬ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ‬ ‫ﻗﺎﻧﯘﻧﻠﯩﺮﻯ ھﯧﭻ ﻧﻪﺭﺳﯩﮕﻪ ﺋﻪﺳﻘﺎﺗﻤﯩﺪﻯ‪ .‬ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯘﻻﺭ ﺯﯨﻴﺎﻥ‬ ‫ﺗـــﺎﺭﺗﺘﻰ‪ .‬ھﻪﻗﯩـــﻘﻪﺕ ﺋﯜﺳـــﺘﯩﺪﯨﻦ ھـــﺎۋﺍﻳﻰ‪-‬ھﻪۋەﺱ‪ ،‬ﻳﺎﺧـــﺸﯩﻠﯩﻖ‬ ‫ﺋﯜﺳــــﺘﯩﺪﯨﻦ ﺷﻪﺧــــﺴﯩﻴﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ ﻏﻪﻟــــﺒﻪ ﻗﯩﻠﯩــــﭗ ﻛﻪﺗﺘــــﻰ‪.‬‬ ‫ﻣﻪﺟﺒـــﯘﺭﯨﻴﻪﺕ ﺋﺎۋﺍﺯﯨـــﺪﯨﻦ ﭘﻪﺳـــﻜﻪﺵ ﺷـــﻪھﯟەﺕ ﺋـــﺎۋﺍﺯﻯ ﻳـــﯘﻗﯩﺮﻯ‬ ‫ﻛﯚﺗﯜﺭﻟﯜپ ﻛﻪﺗﺘﻰ‪ .‬ﺷـﯘ ﺳـﻪۋەﭘﻠﯩﻚ ﻛـﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﺟﯩﻨـﺎﻳﻪﺗﻠﻪﺭ ﺗـﺎﺭﺍپ‬ ‫ﻛﻪﺗﺘـــﻰ‪ .‬ﺋﻪڭ ﻳﯘﻗـــﯘﺭﻯ ﺳـــﻪۋﯨﻴﻪﺩە ﺗﯩﺮﺍﮔﯩـــﺪﯨﻴﻪ ۋە ﺭەﺳـــﯟﺍﭼﯩﻠﯩﻖ‬ ‫ﺋﺎﺷﻜﺎﺭﺍ ﺑﻮﻟﺪﻯ ‪.‬‬ ‫ﺋﻪﻧﮕﯩﻠﯩﻴﻪ ﺳﻮﺗﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮﯨﺴﻰ ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺧـﺎﺗﯩﺮە ﻳﯧﺰﯨـﭗ‬ ‫ﻗﺎﻟـــﺪﯗﺭﻏﺎﻥ‪) :‬ﺟﻪﻣﺌﯩـــﻴﻪﺕ ﻗﺎﻧﯘﻧـــﺴﯩﺰ ﻣـــﯘﻗﯩﻢ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳـــﺪﯗ‪ .‬ﻗـــﺎﻧﯘﻥ‬ ‫ﺋﻪﺧﻼﻗــــﺴﯩﺰ ﻛــــﻮﻧﺘﯩﺮﻭﻝ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳــــﺪﯗ‪ ،‬ﺋﻪﺧــــﻼﻕ ﺋﯩﻤﺎﻧــــﺴﯩﺰ‬ ‫ﺋﯜﺳﺘﯜﻧﻠﯜﻛﻜﻪ ﺋﯧﺮﺷﻪﻟﻤﻪﻳﺪﯗ(‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻤــــﺎﻥ ﻣﯘﺳــــﯘﻟﻤﺎﻥ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﺪﯨﻜﻰ ﻳﯜﺷــــﯜﺭﯛﻥ ﻛــــﯜﭼﻠﻪﺭﻧﻰ‬ ‫ﺋﯧﺘﯩﻠـــﺪﯗﺭﯗپ ﭼﯩﻘﯩﺮﯨـــﺪﯗ‪ .‬ﺷـــﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻥ ﺋﯚﺯﯨـــﺪە‬ ‫ﺋﯩﺠـــﺎﺩﯨﻴﻪﺕ ﻳـــﺎﺭﯨﺘﯩﺶ‪ ،‬ﻗﻪھﺮﯨﻤـــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﯩـــﺸﻘﺎ ﺋﺎﺷـــﯘﺭﯗﺵ ۋە‬ ‫ﺋﺎﺟﺎﻳﯩـــﭗ ﺋﯩـــﺸﻼﺭﻧﻰ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﻘـــﺎ ﻛﻪﻟﺘـــﯜﺭﯛﺵ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺋﺎﻟﻼھﻘـــﺎ ۋە‬ ‫‪97‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻗﯩﻴــﺎﻣﻪﺕ ﻛــﯜﻧﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋﻪﻗﯩــﺪە ﻛــﯜﭼﻰ ﭘــﺎﺭﺗﯩﻼپ ھﻪﺭﯨــﻜﻪﺕ‬ ‫ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺑﯩــﺰ ﺑــﯘ ﺋﻪھــﯟﺍﻟﻼﺭﻧﻰ ﺋﯚﺗﻤﯜﺷــﺘﯩﻜﻰ ﺗﺎﺭﯨﺨﺘــﺎ ۋە ھــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ‬ ‫ﺋﻪﺳﺮﯨﻤﯩﺰﺩە ﻛﯚﺭەۋﺍﺗﯩﻤﯩﺰ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﻛــﯚﯕﻠﯩﮕﻪ؛ »ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩــﯔ ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮﻯ ﺷﻪﻛــﺴﯩﺰ ﺋﯩﺠــﺮﺍ‬ ‫ﺑﻮﻟﯩــﺪﯗ‪ ،‬ﺭﯨﺰﯨــﻖ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﻪﺟﻪﻝ ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩــﯔ ﻗﯧــﺸﯩﺪﺍ ﻳﯧﺰﯨﻠﯩــﭗ‬ ‫ﻛﻪﺗـــــﻜﻪﻥ‪ .‬ﺭﯨﺰﯨـــــﻖ ﺗﻪﻗـــــﺴﯩﻢ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩـــــﭗ ﺑﻮﻟﻐـــــﺎﻥ‪ ،‬ﺋﻪﺟﻪﻝ‬ ‫ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧــﮕﻪﻥ« ﺩەﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﭼﯜﺷــﻪﻧﭽﯩﮕﻪ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ ۋﺍﻗﺘﯩــﺪﺍ ﺋﯩﻤــﺎﻥ‬ ‫ﻧﺎھﺎﻳﯩﺘﻰ ﺯﻭﺭ ﻛﯜچ‪ -‬ﻗﯘۋۋەﺕ ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭ ﺋﺎﺭﺳــﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋــﺎﻻﻗﯩﻨﻰ ﻛﯜﭼﻪﻳﺘﯩــﺪﯗ‪ .‬ﺋــﯜﻻﺭﻧﻰ‬ ‫ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷـــﻠﯩﻖ ﺳﺎﻳﯩـــﺴﻰ ﺋﺎﺳـــﺘﯩﺪﺍ ﺟﻪﻣـــﻠﻪپ‪ ،‬ﺋﻪڭ ﻛﯜﭼﻠـــﯜﻙ‬ ‫ﻣـــﯘھﻪﺑﺒﻪﺕ ﺗﯘﻳﻐﯘﺳـــﻰ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺑﺎﻏﻼﻳـــﺪﯗ‪ .‬ﺋﯩﻤـــﺎﻥ ﻣـــﯚﻣﯩﻨﻠﻪﺭ‬ ‫ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﯘﺳﺘﻪھﻜﻪﻡ ﺗﯘﺗﻘﯘﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋﯩﻤـــﺎﻥ ھـــﺎﺭﺍﺭﯨﺘﻰ ۋە ﻛـــﯜچ ﻗـــﯘۋۋﯨﺘﻰ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻛﯩـــﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ‬ ‫ﺋﺎﻻﻗﯩﺴﯩﻐﺎ ﺗﻮﺳـﺎﻟﻐﯘ ﺑﻮﻟﯘۋﺍﺗﻘـﺎﻥ ﺋﯩﺮﻗـﻰ ﺋـﺎﻳﺮﯨﻤﯩﭽﯩﻠﯩﻖ‪ ،‬ﻧﻪﺳـﻪﺏ‪،‬‬ ‫ﺗﯩﻞ‪ ،‬ﻳﯘﺭﯨﺘﯟﺍﺯﻟﯩﻖ ﺗﻮﺳﺎﻟﻐﯘﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯧﺮﯨﺘﯩﭗ ﺗﺎﺷـﻼﻳﺪﯗ ۋە ﺋﻪﻗﯩـﺪە‬ ‫ﺋﺎﻻﻗﯩــﺴﯩﻨﻰ ﻗــﺎﻥ ﻳــﺎﻛﻰ ﺗﯘﻗﻘــﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻖ ﺋﺎﻻﻗﯩــﺴﯩﺪﯨﻦ ﻳــﯘﻗﯩﺮﻯ ۋە‬ ‫ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ﺋﻮﺭﯗﻧﻐﺎ ﻗﻮﻳﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﯘ ﺑﯜﻳﯜﻙ ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷـﻠﯩﻖ ﺳﺎﻳﯩـﺴﻰ ﺋﺎﺳـﺘﯩﺪﺍ‪ ،‬ﭼـﻮڭ‪ -‬ﻛﯩﭽﯩـﻚ‬ ‫ﺋــﺎﺩﺍۋەﺕ ﻳﻮﻗﯘﻟﯩــﺪﯗ‪ .‬ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭ ﺗﺎﻟﯩــﺸﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﺋــﺎﺩﺩﻯ ﻧﻪﺭﺳــﻪ‬ ‫ﺑﻮﻟـــﯘپ ﻛﯚﺭﯛﻧﯩـــﺪﯗ‪ .‬ھﻪﺳـــﻪﺕ ۋە ﺑﯩـــﺮ‪ -‬ﺑﯩﺮﯨﻨـــﻰ ﻳﺎﻣـــﺎﻥ ﻛـــﯚﺭﯛﺵ‬ ‫ﺗﯘﻳﻐــﯘﻟﯩﺮﻯ ﻗﻮﺭﯗﻟــﯘپ ﺗﯜﮔﻪﻳــﺪﯗ‪ .‬ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺑﯩــﺮ‬ ‫ﺑﯩﺮﯨﻨــﻰ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﻛﯚﺭﯛﺷــﻨﻰ ﺋــﯜﻣﻤﻪﺗﻠﻪﺭ ﻛﯩــﺴﯩﻠﻰ ﺩەپ ﺋﺎﺗــﺎپ‪» :‬ﺋــﯘ‬ ‫ﺩﯨﻨﻨــﻰ ﻳﻮﻗﯩﺘﯩــﺸﻘﺎ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﺑﺎﺭﯨــﺪﯗ« ﺩﯦــﮕﻪﻥ‪] .‬ﺗﯩﺮﻣﯩــﺰﻯ ﺑﺎﻳــﺎﻥ‬ ‫ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ[‬ ‫‪98‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﻣﻪﺳﯩﻠﻪ ﻗﻪﻟﺒﻨﯩﯔ ﺳﺎﻏﻼﻡ ﺑﻮﻟﯩﺸﻰ ﺑﯩﻠﻪﻧﻼ ﺗﻮﺧﺘـﺎپ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳـﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﺑﻪﻟﻜﻰ ﻗﻪﻟﺒﻨﻰ ﺋﺎﻟﻼھﻨﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻛﯚﺭﯛﺷـﺘﯩﻦ ﺋﯧﺘﯩﻠﯩـﭗ ﭼﯩﻘﻘـﺎﻥ‬ ‫ﭼﻮڭ ﻣﯘھﻪﺑﺒﻪﺕ ﺋﺎۋﺍﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ‪» :‬ﺳــﯩﻠﻪﺭ ﻣــﯚﻣﯩﻦ ﺑــﻮﻟﻤﯩﻐﯩﭽﻪ‬ ‫ﺟﻪﻧـــــﻨﻪﺗﻜﻪ ﻛﯩﺮەﻟﻤﻪﻳـــــﺴﯩﻠﻪﺭ‪ ،‬ﺑﯩـــــﺮ‪-‬ﺑﯩﺮﯨﯖﻼﺭﻧـــــﻰ ﻳﺎﺧـــــﺸﻰ‬ ‫ﻛﯚﺭﯛﺷــﻤﯩﮕﯩﭽﻪ ﻣــﯚﻣﯩﻦ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳــﺴﯩﻠﻪﺭ« ﺩﯦﮕﻪﻧﯩــﺪﻯ‪] .‬ﻣﯘﺳــﻠﯩﻢ‬ ‫ﺑﺎﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ[‬ ‫ﺑـــﯘ ﻧﯘﻗﺘﯩـــﺪﺍ ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷـــﻠﯩﻖ‪ ،‬ﻣـــﯘھﻪﺑﺒﻪﺕ ۋە ﺋﯚﺗﯜﻧﯜﺷـــﺘﯩﻦ‬ ‫ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺗﯘﻳﻐﯘﻻﺭ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﺘﺎ ﺑﯩﺮﻟﯩﺸﯩﺶ‪ ،‬ﺧﯘﺷﺎﻟﻠﯩﻖ ۋە‬ ‫ﻣﯘﺳﯩﺒﻪﺗﺘﻪ ﺑﯩﺮ‪-‬ﺑﯩﺮﯨﮕﻪ ﻛﯚﻳﯜﻧﯜﺵ ۋە ﺑﯩﺮ ﺑﯩﺮﯨﮕﻪ ھﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩـﺸﯩﺶ‬ ‫ھﺎﻟﯩﺘﯩﮕﻪ ﺗﻪﺭەﻗﻘﻰ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ‪.‬‬ ‫ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻡ ﻣﯚﻣﯩﻨﻠﻪﺭﻧﻰ ﺗﻪﺳﯟﯨﺮﻟﻪپ‪» :‬ﻣـﯚﻣﯩﻦ‬ ‫ ﻣـــﯚﻣﯩﻨﮕﻪ ﻧﯩـــﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﺑﯩـــﺮ ‪ -‬ﺑﯩﺮﯨﻨـــﻰ ﭼﯩﯖﯩﺘﯩـــﭗ ﺗﯘﺭﻏـــﺎﻥ‬‫ﻛﯧﺴﻪﻛﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﻮﺧﺸﺎﻳﺪﯗ« ﺩﯦﮕﻪﻥ‪] .‬ﺑﯘﺧﺎﺭﻯ ﺑﺎﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ[‬

‫‪99‬‬


‫ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻣﻮھﺘﺎﺟﻠﯩﻘﻰ‬

‫ﺧﺎﺗﯩﻤﻪ‬

‫‪www.munber.org‬‬

‫‪ 21‬ـ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺋﺎﻟﻼ ھ ﺧﺎﻟﯩﺴﺎ ﺋﻪﻗﯩﻠﻨﻰ ﺋﯩﻠﯩﻢ ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺕ‪ ،‬ﻗﻪﻟﺒﻨﻰ‬ ‫ﺋﯩﻤــﺎﻥ‪ ،‬ھﺎﻳــﺎﺗﻨﻰ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺗﻪﻟﯩﻤــﺎﺗﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﺎﺯﺍﺩ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ‬ ‫ﺋﻪﺳﯩﺮﺩﯗﺭ‪.‬‬ ‫ﺋـــﺎﻟﻼھ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧـــﺪﺍ‪ :‬ﺋﯘﻻﺭﻏـــﺎ ﺑﯩـــﺰ ﺗـــﺎﻛﻰ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧﻨﯩـــﯔ ھﻪﻕ‬ ‫ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﮕﻰ ﺋﯧﻨﯩـﻖ ﺑﻮﻟﻐـﯘﭼﻪ‪) ،‬ﺋﺎﺳـﻤﺎﻥ ﺯﯦﻤﯩـﻦ( ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﯩـﺪﯨﻜﻰ ۋە‬ ‫ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨــﺪﯨﻜﻰ )ﻗــﯘﺩﯨﺮﺗﯩﻤﯩﺰﮔﻪ ﺩﺍﻻﻟﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ( ﺋــﺎﻻﻣﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ‬ ‫ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﻤﯩﺰ‪ ‬ﺩەﻳﺪﯗ‪] .‬ﺳﯜﺭە ﻓﯘﺳﺴﯩﻠﻪﺕ‪ – 52 -‬ﺋﺎﻳﻪﺕ[‬

‫‪100‬‬

insaniyet_i_m_mohtaj  

‫ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﻰ‬ ‫ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ‬ : ‫ﺳﻪﻳﭙﯘﻟﻼھ‬ ‫ﻣﻪﺭﻛﯩﺰﻯ‬ ‫ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ‬ ‫ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ‬ ‫ﻗﻪﺭﺯﺍۋﻯ‬ ‫ﻳﯘﺳﯘﻑ‬ ‫ﺍﻟﺤﻀﺎﺭﻳﺔ‬ ‫ﺍﻹﺳﻼﻣﻴﺔ‬ ‫ﺍﻟﺮﺳﺎﻟﺔ‬ ‫ﺇﻟﻰ‬ ‫ﺍﻟﺒﺸﺮﻳﺔ‬ ‫ﺣﺎﺟﺔ‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪ...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you