Page 1

Bidai ON

VIETNAM

HALONG BADIATIK BARRENA

BORA-BORA

EGUN BAT...

117. alea3€

ERROMAN

PARADISUA ESKUTIK-ESKURA

BERLIN

HARRESIAZ HARATAGO

PARIS

NOTREDAME ETA EIFFEL DORREA

NEW YORK

MANHATTANGO DOREETATIKATIK, BROOKLYNGO KALEETARAINO


ZENBAKI HONETAN...

4 Ipuinetakoa dirudien herrialde honek, milaka paisaia dotore eta ikusgarri ditu bere baitan. Egun turistek hartu duten arren, antzinako kondaira asko barneratzen ditu VIETNAMek. Ipuinetako benetazko errealitatea.

6

Paradisua eskutik-eskura eskaintzen duen uhartea dugu BORA-BORA. Bertan dauden wakikiekin, hotelekin, hondartzekin, turistek euren bizitzetako oporrak pasatzeko aukera ezinhobea dute. Natura, edertasuna eta aisia baturik.

7

Historiako milaka ekintza historiko barne biltzen ditu BERLINgo hiriak. 1989ko harresiaren erorketaren 20.urteurrenak, hiriak azken urteotan jasan duen aldaketa erakusten digu. Horrez gain, Europako ekonomiaren motorra da.

8

Etxe-orratz amaigabeen hiria, ametsena, pelikuletako taxi horiena... Horixe dugu NEW-YORK. Bertako biztanleen kultura aniztasunak, lorik hartzen ez duen hiri baten izaera erakusten digu. Ahaztezina egingo zaizu bertako egonaldia.

10

Maitasunaren hiria. Modaren diseinatzaile onenen sorlekua. Artearen egonlekua. Benetako croissanten jaiolekua. Milaka ekintza burutzeko aukera paregabea eskaintzen duen Frantziako hiriburua.

13

Eta horretaz gain... EGUN BAT ERROMAN 3


Vietnam, Halong Badia

Itsasoak barneratzen duen naturaren bidetik, munduko egunsentirik ederrenak paratzeko paradisua Kokapen

pribilegiatua

du.

Asiako

eta paisaia ederrek Europako bisitari ugari

laren barruan. Pentsa, “s� hizkiaren forma

ziren; gaur egun, milaka lagun jaso ohi ditu.

Hegoekialdean dago, Indotxinako penintsu-

duen lurralde honek 2.300 kilometroko kos-

Vietnamgo biztanleak txalupetan garraiatzen dira.

rren eta modernotasunaren adierazle diren

aurki daitezke eta hegoaldean, berriz,

zein motxilero asko liluratu ditu jada.

Mekong ibaiaren delta zabaleko arroz-soroak. Muga tarte horretan dira 50 probintzia,

54 etnia eta 83 miloi eta erdiko biztanleria.

4

Udazkena da hara joateko sasoirik onena, eta herrialdearen iparraldeaz zein hegoaldeaz

gozatu ahal izateko trena ala autobusa hart-

zea da onena.

Orduan erabaki zuen gobernu zentralak

Iparralde lasaia

hainbat neurri ekonomiko bertan behera

Edertasun handiko tokia da Vietnamgo ipa-

harreman diplomatikoei berriro ekitea, eta

jauziak, mendi ibilbideak‌ Mendialdean hain-

uztea, urteetan etsai izandako AEBekin

Gainontzeko herrialdeetan dagoen kutsadurarik gabeko berezko natura eskaintzen du Halong Badiak.

elementuen arteko nahasketak turista klasiko

Vietnamgo Errepublika Sozialista nabarmen aldatu da 1990. hamarkadaz geroztik.

Naturaren diztira

Lurraldeak berezkoak dituen tradizio zaha-

taldea du. Iparraldean, Halong badiaren parte diren 1.600 uharte eder baino gehiago

Vietnamgo ipar-ekialdea

erakarri dituzte. Hasieran gutxi batzuk izan

rraldea. aurki daitezke oihan tropikalak, ur-

turismoa garatzea.

bat etniako tribuak bizi dira, eta merkatarit-

Harrez gero, Vietnamgo aintzinako kulturak

ezagunak. Kostaldean, berriz, ikustekoa da

zan zein artisautzan trebeak izateagatik dira


kararrizko uhartez osaturiko Halong badia

Ikusi beharreko beste hiri bat Hoi An da. XV.

zeina Unesco-k gizateriaren ondare izendatu

mendean portu garrantzitsua izandako toki

hura. Legendaren arabera, dragoi handi batek

tenplu biltzen ditu.

duen. Magia eta kondairaz beteriko tokia da buztanarekin ura jotzean lurrazpitik sortu

honek egoera onean diren hainbat pagoda eta

omen ziren irlak. Barrualdean, Hanoi hiribu-

Hegoalde tropikala

hiriak, baita mila eta bostehun urtetik gorako

Epelagoa eta nortasun propioa du hegoalde-

ru zaharra dago. Laku eta parke ugari ditu

pagodak, Frantziako kolonia zeneko eraikinak

eta ekintzailea

koeskualdeak. Ho Chi Minh hiriburuak

zein etxe-orratz garaiak ere. Merkatuak, gas-

(Saigon zaharra) ez du inoiz atsedenik hart-

tik da ezagun Hanoi. Erdialdea, ederrena

erakartzen ditu eta bere kaleak bizikleta,

tronomia bikaina eta gau giro bizia izateaga-

Vietnamgo hiririk ederrena izateagatik da

zen. Negozio gune handi izanik, etorkin asko motor eta taxiz gainezka daude beti.

ezagun Hue.

Hegoaldera joanez gero, hamaika ibai eta

Nguyen enperadorearen garaian, herrialdea-

dadoreak eta era guztietako beladun txalupak

ren zentro kulturala, intelektuala eta histori-

koa izan zen hura. Estatubatuarren kontra

kanal aurki daitezke. Haietan barna transbor-

ibiltzen dira. Mekong ibaiaren delta zabal

honetan, arroz-soroek osaturiko mosaikoak

izandako berrogei urteko gudan kalte handiak

nagusi dira. Arroza da Vietnamgo elikagai

diraute hirbilduak eta enperadoreen hilobiek.

zitsuena ere.

jasan bazituen ere, Hue-n oraindik orain zutik

VIETNAM

nagusia baita esportazioko produktu garrant-

Halong Badia.

Egun miloika turisten paisaia bihurtu da. Bertako ekonomiaren motorretako bat da hango biztanleentzat turistei beraien bizilekua erakustea.


BORA-BORA

B

O R

A Bora-Bora uhartea

O

R

Paradisu bikain hau munduko toki exotiko eta luxuzkoena

bat Pahia da. Goitik begiratuta Sotavento irlen panorami-

irla da. Palmeraz eta hondar zuriz betetako hondartzek

Irlak aintziran zehar katamaran, kanoan eta piraguan irte-

dela uste da. Paradisu hau apaltasunaren eta erlaxazioaren

ikuspegi aparta sortzen dute, eta Polinesiako irla ezagune-

kak txundituta utziko du bisitaria.

erak egiteko parada eskaintzen du, eta irteera gehienak

nean bilakatzen dute Bora Bora, baita maiteminduen irla

inguruko uhartetxoetan geldialdiak egiten dituzte. Bora

arrakastatsuena, ur gardeneko hondartza.

dea duen itsasontzian paseatu eta urpeko fauna eta flora

gustukoenean ere. Punta Matira da bertako hondartza

Uraren gainean danbor erritmoaren oihartzuna, gudari

Boran egin daitekeen gauzarik ederrena kristalezko azpial-

ikustea da. Uhartera uztailean joatea gomendatzen da,

baten oihu basatia, emakumeen hondar gaineko dantza

orduantxe ospatzen baitira herriko jaiak, Heiva izenez eza-

ezkontza tradizionaletako ohiko ezaugarriak. Ezaugarri

xabalina jaurtiketa, harri-jasotzeak, fruitu lasterketak....

egiten diren ezkontzak ofizialtasunik gabekoak izan arren,

bere kulturaren parte den gastronomia du. Fruitu exotiko-

polinesiar lasaia eta errito sakratu arraroak dira bertako

horiek guztiek mundu osoko bikoteak erakartzen ditu, eta

oso ederrak eta magikoak izaten dira.

Irlan nahitaezkoa da Vaitape, Faanui eta Anaum herrieta-

ra bisita egitea, hirurak baitira toki alai eta koloretsuak.

Era berean, inguru arkeologikotan kokatzen diren harrizko tenpluak bisitatzeko aukera dago Bora Boran.

Bora Borako argi-lun liluragarri horiek irudi trinkoaren eta

gunak. Egun horietan zehar hainbat ekitaldi izaten dira: Bora Borak, "Lehendabiziko Jaioteguna" esan nahi duenak, ekin egindako marmeladak, itsaskiz eta arraiez betetako platertxoak, koktelak... Ohikoak dantza argitsuen ingu-

ruan, baita uraren eta suaren inguruan, itsasertzean egiten diren afaritxoak.

Zeru urdin argiak, itsaso urdinak, urre koloreko hondarrak eta flora berdea da irla txiki honetan aurkituko duzuna.

Otemanu (727 m) mendiaren itzalaren ondorioz sorturi-

Lorategiz, hondartzez, kolore berde eta urdinez osatutako

raren argitasun liluragarria goresten dutenak. Bertako

hoberik munduko beste puntara joan eta eguzki izpiez

koak dira, irlaren erdialdea koroatzen dutenak eta aintziikuspegiaz gozatzeko bisitatzea merezi duen beste mendi

Milaka paisaia ezinhobe eskaintzen ditu Frantziako Polinesian aurkitzen den uharte honek.

6

A

lasaitasun exotikoarekin egingo duzu topo. Ez dago ezer gozatzea baino.


BERLIN

Charlie ere ondo dago. Egun, harresiaren historiari buruzko museoa da Checkpoint Charlie.

Eraitsitako harresitik metro batzuetara, Alemaniako Errepublika

Demokratikoko

Poliziaren

(Volkspolizei) zaintzako dorreen eta harresiaren beraren artean, Brandenburgoko Atea dago, herrial-

BERLIN

Berlineko herritarrak, harresi batek banatuta Spree ibaiak zeharkatuta eta Alemaniaren eta

Gerra Hotza hastearekin batera, mugak itxi zituzten.

dearen bateratzearen sinboloa.

Harresia 1989an bota zuten

1989ko abuztuan, Austriarekin muga zabaldu zuen

Hungariak, eta irailean 13.000 ekialdeko alemaniar

baino gehiagok Hungariara alde egin zuten. 1989

urtearen amaiera aldera, Ekialdeko Alemaniako gobernuaren aurka manifestaldiak egiten hasi ziren. Azkenik, 1989ko azaroaren 9an, ekialdeko alemania-

rrek mugitzeko askatasuna berreskuratu zuten.

Horrela, milaka pertsona harresira joan ziren eta,

bertan, zaindariek sarbideak zabaldu zituzten.

Poloniaren arteko mugatik 70 kilometrora kokatuta,

1952an, Alemania bien arteko muga itxi zuten. Hori

Egoera horrek Gerra Hotzaren sinboloarekin amait-

Gainera, Europako Batasuneko bigarren hiriburu

zuten Ekialdeko Alemaniako herritarrek.

zesua azkartu zuen. Azkenik, 1990eko urriaren 3an,

herrialdeko hiri jendetsuena eta zabalena da Berlin. nagusia da, Londresen atzetik, eta bertako politikan

nabarmenetakoa da. Hiri komertziala da eta Bigarren Mundu Gerran (1939tik 1945era) pairatu-

takoagatik ere, bere industria garapen bidean dago.

dela eta, Mendebaldeko Berlin erakargarriago ikusten

Berlineko Harresiaren eraikuntza

1961ean, mendebaldeko hiru sektoreak inguratuko

zituen harresi bat eraikitzea erabaki zuen Ekialdeko

Berlin Alemaniako hiriburua eta estatu federatu bat

Alemaniako gobernuak, bere herritarren emigrazioa

grafiko bera hartzen du eta Brandenburgok ingurat-

ideologikoki zatitu zuen 28 urtez.

da aldi berean. Horrez gain, estatuaren esparru geo-

zen du. Bigarren Mundu Gerra amaitu zenean, bi

zonaldetan

Mendebaldeko

banatuta Berlin

geratu

izenekoa,

zen;

bata,

Alemaniako

Errepublika Federalaren menpe, eta bestea, aldiz,

Ekialdeko

Berlin,

Demokratikoaren esku.

Alemaniako

Errepublika

Alemaniako Errepublika Demokratikoa 1949an

sortu zuten, Sobiet Batasunaren menpeko inguruan. Alemaniako Errepublika Federala (1945ean sortua),

aldiz, Estatu Batuek, Britainia Handiak eta Frantziak kontrolatzen zuten. Hasieran, lau sektoretatik

mugitzeko askatasuna zuten berlindarrek, baina

zea suposatu zuen eta Alemania biak batzeko proAlemaniak bat egin zuen eta, orduz geroztik, Alemania batuko hiriburua da Berlin.

Hiriaren ekialdean, kaleek oraindik izen komunistak mantentzen dituzte, Karl Marx etorbidea esaterako,

Berlineko luzeenetakoa. Bestalde, Kaiser-Wilhelm-

saihesteko asmoz. Harresi horrek Berlin fisikoki eta

Ged채chtniskirche elizak aliatuen bonbardaketak jaso

Berlineko Harresiak 155 kilometroko luzera eta 3,6

gogoratzeko helburuarekin mantendutako dorre bat

16.155.000 marko gastatu zituen Alemania komunis-

Berlineko etorbideek, monumentuek, jauregiek, par-

metroko altuera zituen, eta bere eraikuntzan tak. Gainera, sare metaliko batek, alarma-kableek, ibil-

zituen Bigarren Mundu Gerran, eta gertaera horiek

du.

keek, antzerkiek eta museoek lehen mailako hiri

gailuak ez pasatzeko trintxerek, arantzadun hesi

bilakatzen dute. Friedrichstrasse Berlineko antzina-

ta hamar bunkerrek babesten zuten muga.

inguruetan, Museoen Irla dago eta, bertan, Pergamo

batek, zaintzako 300 dorre baino gehiagok eta hogei-

ko gune kultural, ekonomiko eta komertzialaren

Berlin hiria zatitu zuen eraikin honen tarte batzuk

Museoa nabarmentzen da. Han, Alemaniako

baino gehiagoko harresia dago. Ekialdeko Berlinen

saltzen dute zatitan; harresiaren zatiak eta igitaia

oraindik zutik diraute. M체hlenstren kilometro bat atzerritarren sarbideetako bat eta AEDren herrita-

rrentzako ezkutuko ihes-puntua zen Checkpoint

Errepublika Demokratikoaren ondare komunista

eta mailua duten txapel militarrak turisten ezinbesteko fetitxe bihurtu dira

7


NEW YORK

Bera bat, eta bakarra.

New York

Ehundaka etxe-orratz amaigabe dira hiri honen berezko ezaugarri. Urtean zehar miloika turista jasotzen ditu eta ez du inor itzultzeko gogorik gabe uzten.

Nork ez du inoiz New Yorkera bidaitzeko

duktuen faltsutzeak jende ororen eskura

New York munduko hiririk garrantzitsueneta-

New Yorkeko auzorik garestiena zalantzarik

gogorik izan?

rikoa da, hainbat arrazatako, kulturatako eta

erlijiotako milaka lagun bizi dira han, eta aniztasun hori kaleetan ageri-agerikoa da. Horrez gainera, New York merkatal-gune

barik, 5th Avenue da; hango kaleetan daude munduko luxuzko arropa eta osagarri ezagu-

nenen dendak. Channel, Carolina Herrera, Gucci eta beste hainbat marka ezagunek

handi bat da; dendak bata bestearen ondoan

kolorez janzten dute kalea. Prezioak oso

da.

modukoak. Nola nahi ere, besterik ez bada,

daude eta erosketak egitea plazer bihurtzen

altuak dira, oso pertsona gutxik erosteko

Newyorktarrek diote hirian denetarik aurki

bertara gerturatzea merezi du modan dauden

baduzula aurkitzen, existitzen ez den seinale.

Aitzitik, New Yorken dena ez da garestia.

daitekeela, eta bilatzen zabiltzan objektua ez

Hiriko edozein leku egokia da mota eta sal-

neurri ezberdinetako gauzak erosteko. Hiriko auzo batzuk oso garestiak dira, 5th Avenue esaterako, baina beste auzo batzuetan, ostera,

gauzak

askoz

eskuragarriago

daude,

Chinatownen esaterako. Hemen, luxuzko pro-

8

daude.

gauzak zeintzun diren jakiteko.

Soho auzoan, esaterako, gazte asko bizi dira eta modernitatearen auzoa da. Auzo honeta-

ko dendetan gauza polit asko aurki daitezke

prezio merkeagoan, 5th Avenueko dendekin

zerikusirik ez duten salneurrietan. Azken

aldian gainera, modako hainbat diseinatzaile


Sohora joan dira bizitzera, beraz, produktuak

boraldietan 5th Avenueko dendetan salgai

erabat esklusiboak dira.

egondakoa da. Beraz, izen handiko arropak

asko aurki daitezke. Broadway kalean, hiria

Gona edota praka batzuk lortzeko jendea

New York erdian ere, kalitatezko gauza merke

zeharkatzen duen kale luzean, mota guztieta-

ko dendak daude, arropa-dendetatik hasi eta elektronika-dendetaraino.

Diru asko gastatu nahi ez dutenek, aldiz,

prezio askoz merkeagoan eskura daitezke. haserretu egiten da, eta aldageletarako ilarak amaigabeak dira.

New Yorkera joanez gero ia ezinezkoa da

inolako oroigarririk gabe etxera bueltatzea.

Chinatown auzora gerturatu daitezke, faltsut-

Souverniretako milaka denda daude, gehienak

honetan bizi dira, eta dendetan gauzak prezio

izena daukaten kamisetak, txapelak, edalont-

zeen paradisura. Txinatar gehienak auzo merkean eros daitezke: poltsak, arropa, lurri-

nak, erlojuak, bitxiak eta beste hainbat, baina hori bai, denak ere faltsuak. Modan dauden

produktuak baina faltsuak.

Erosketak gustatzen zaizkienen beste paradi-

suetako bat saltoki handiak dira; ezagunene-

takoa 0 Eremuaren ondoan dago, Century 21. Biltegiotan saltzen den arropa, aurreko den-

Times Squaren, hiriaren bihotzean. Hiriaren ziak eta beste hainbat objektu eros daitezke. Horrez gainera, hiriko lekurik jendetsuena da eta eguneko edozein ordutan giroa paregabea han.

Zoragarria eta ahaztezina egin dezaakezun

egonaldia, beraz.. Har itzazu nahikoa egun hirak ezkutatzen dituen txokorik goxo eta ederrenak bisitatzeko.

Askatasunaren estatua

Hiriaren eta orokorrean munduaren ikurra bihurtu den estatua da honakoa. Urtero milaka bisitari izaten ditu bere oinetan.

9


bohemioa gorde duen hiria. Bertako kafete-

giek eta cabaretek Belle Epoque garaia

gogorarazten dute oraindik ere, eta museo-

ek artearen edertasunaz gozatzeko aukera paregabea eskaintzen dute.

Sena ibaiaren bi aldeetara sortu da hiria.

Eta ibaiak hiriaren nortasuna zehazten duela esan daiteke. Izan ere, eskuineko iba-

rrean, negozioguneak, dendak eta luxua dira

nagusi. Ezkerrekoan, berriz, artea da jaun eta jabe. Bertan kokatzen dira hiriko museo garrantzitsuenak.

Hiriko txoko guztiek gordetzen dute istorio-

ren bat, eta xarmaz beterik daude. Hala ere,

badira derrigorrez bisitatu beharreko

lekuak; Paris benetan famatu egin duten

lekuak, hain zuzen ere. Eta horretarako, Sena ibaian barna txango bat egitea bezala-

korik ez dago, ontzi batean igo eta Parisen edertasunaz gozatzeko.

Hiriko lekurik famatuenetako bat Eliseoko Zelaiak dira. Mundu osoko bisitariak txunditu ditu bere handitasunak. Etorbidea

Garaipen-arkuan hasten da, 12 etorbidek bat

egiten duten tokian. 45 metroko zabalera eta 50 metroko altuera du, eta Napoleonek

eraiki zuen bere garaipenak ospatzeko.

Paseatuz, hiriko beste leku enblematiko batera hel daiteke: Concordiako enparant-

zara. Obeliskoak bertatik igarotzen diren

autoak hartzen ditu bere menpean.

Eliseoko Zelaiak, Garaipen-arkua eta Louvre museoa ere elkartzen ditu. Parisen egonez gero, ezinbestekoa da museo hori bisitatzea.

Mundu osoan arteak duen eraskusleiho

10

PARIS

Paris poeta eta artisten biltokia, bere kutsu

Argiaren hiria

PARIS


PARIS Louvreko piramidea. Parisko Louvre museoaren patioan kokatuta dagoen eraikin bat da, museorako sarrera dena. Ieoh Ming Pei arkitektoak diseinatu zuen. Nazioarteko estilokoa, beira eta aluminiozko piramide hau, 1989an inauguratu zuen urte horretan Frantziako Presidentea zen François Mitterrandek. handiena da, 400.000 artelan baino gehiago baitaude bertan. Horien artean, lan oso garrantzitsuak; Gioconda ezaguna, esaterako. Ez da hori, ordea, Pariseko eraikin famatu bakarra. Sena ibaian dauden irletako batean, CitÊ irlan, hain zuzen ere, Notre Dame katedrala dago.

Erdi Aroko eraikina da, eta milaka bisitarien topalekua. Elizen artean, Bihotz Onarena ere aipatu beharra dago. Monmatreko tontorrean dago,

eta artisten biltokia da. Bertatik igaro ziren CĂŠzanne edo Picasso margolariak. Gaur egun, bertan dauden taberna eta kafetegiei esker, bere giro bohemioa mantentzen du oraindik.

Baina Parisen benetako garai ederrak ezagutzeko, cabaretaren garaiak ezagutzeko, Moulin Rouge bezalakorik ez dago. Betiko kutsu bohemioa

du oraindik cabaret horrek, eta ikuskizunez gozatzeko aukera paregabea eskaintzen du.

Pariseko gauza guztien gainetik, halere, Eiffel Dorrea nabarmentzen da gehien. Nazioarteko Erakusketarako eraiki zuten 1889an, eta nahiz eta hasiera batean paristarrek ez izan gustuko, hiriaren ikur bihurtu da. 320 metroko altuera du eta 7.341 tonako pisua du. Parisen ezaugarri bihur-

tu da, argiaren hiriaren ezaugarri.

NotreDame-ko katedrala.

XII. mendearen bigarren erditik aurrera, Frantziako hainbat hiritan lerro altuetako katedralak ugaritu ziren, hala nola, Sens, Chartres -gotiko klasikoaren prototipotzat jotzen dena- Amiens, Parisko Notre Dame de edo Beauvaisekoak.

Garaipenaren arkua. Garaipen arkua garaipen militar bat ospatzeko eraikitako monumentu bat da, sarri gobernari bat goraipatzeko erabili izan den arren. Lehen garaipen arkuak, erromatarrek eraiki zituzten Antzinatea eta jeneral garaile bati eskainitakoa zen.

12


Erroma, Inperio Handiaren zimenduak

EGUN BAT... ERROMAN

Romulo eta Remo, Tiber ibaiaren urertzean

atzeratzen diotenean, Koliseoa 48 orduz

utzi zituztela abandonatuta, eta, gero,

argiztatzen dute.

Italiak o Lazio bailaran k okatuta

teko. Antza denez, Romulok Erroma hiria

honetan, Foroa da bisitatu beharreko

nek babestuta. Herri xumea izan

aurreneko erregea izateko asmoz. Jaiotza

behinenak bestelako eraikinak badira ere,

horrela izaten jarraitu zuen Inperioak iraun

ren erdigunea. Gaur erakusten duen itxura

Hiri zahar horren distiraren erakusle,

bateko herritarrak handik paseatzen irudi-

dago Erroma, zazpi mendi ezagu-

zen hasieran, baina Inperio handi eta indartsuaren sortzaile izan da gaur egun herrialdeko hiriburu

dena. Antzinako munduak eta aro modernoak bat egiten dute bertan, planeta osoko

Luperca otsemeak hartu zituela bularra ema-

sortu eta bere anaia Remo hil zuen, hiriko

odoltsua izan zuen Erromak, eta horrek zuen artean.

Koliseoa da Erromako ikurrik aipagarrieneta-

Antzinako Erroman zehar egindako bidaia hurrengo tokia. Herriko turismogunerik

Foroa zen aspaldi erromatarren egunerokoa-

denborak eraldatu egin du, hala ere, garai menean marraztea ez zaio inori zaila izango. Politikari

buruz

ralik oparoene-

gurtzea,

hainbat

E r r o m a ,

edota

ibiltzea.

on da r e k u lt u t a ko a

hitz egitea, jainkoak

s o r t u a.

gauzaki salerostea,

Inperio handia-

Horiek

ren zimend ua

ezinbesteko

izan zen herri

guztiak

kon-

tuak ziren antzina-

zaharra.

ko Foruaren ohituretan.

Eternitatearen xar-

Ibilbidearen azken

maz jantzita dago-

geltokia Partenoia

hiriburua,

tekturaren fruiturik

en hiria da Italiako

batean

da, erromatar arki-

egun

mundu

goretsienetakoa,

erdia bereganatzea

eta, hortaz, mundu

lortu zuena. Azkar

osoan dagoen erai-

hazi eta are azka-

rrago usteldu egin

kinik miretsieneta-

zen inperioaren erroa izan da Erroma.

koa. Gizakiaren eskuak inoiz egin duen erai-

tu zituen, eta herri xumea izatetik Inperio

izena du berez, eta 190 metro luzeko eremua

hartako eraikinek eta azken mendeotakoek

Han, gladiadoreek ekiten zuten eta bere itxu-

Hiru kontinentetan zeuden lurrak konkistahandia izatera igaro zen. Gaur egun, garai

bat egiten dute Erroman, planeta osoan

dagoen kultur ondare garrantzitsuenetakoa

koa. Adrian enpera-

doreak hura eraikitzea agindu zuen jainko

kinik ikusgarrienetakoak Flavio anfiteatroa

guztiak gurtzeko santutegi izan zedin, baina

osatzen du.

Andre Mariaren omenezko eliza bihurtu

ra arkitektoniko argia dela eta, hura, egungo

zen hori dela eta, baina horrek lagundu egin

hainbat kiroldegi eraikitzeko hartu dute oina-

608. urtean, Bonifazio VI.a Aita Santuak

zuen. Jatorrizko esanahia erabat aldatu egin

du tenplua hobeto zaintzeko. Izan ere, antzi-

sortuta.

rri. Jokalekua egurrezko oholtza zen, areaz

nako mundutik heldutako eraikinik zaindue-

Silvia emakume apaizak euren semeak,

tan preso bati heriotza-zigorra barkatzen edo

Erromaren antzinako ondarearen parte da.

Kondairak dio Marte gudaren jainkoak eta

beteta zegoena. Egun, munduko edozein toki-

netakoa da Partenoia, eta bere edertasuna

13


EGUN BAT... ERROMAN Vaticano, San Pedro.

BISITATU BEHARREKOAK

Vatikano Hiria munduko estaturik txikiena da, Eliza Katolikoaren hiriburu eta egoitza nagusia. Erromako hiria-

ren barnean dagoenez, herrialde itsasgabea da. Estatu-burua Aita Santua da. Mila biztanle izanik, munduan jende gutxien duen estatua da. Egoitza Santuaren menpekoa da eta bertan daude Jauregi Apostolikoa (Aita

Santuaren egoitza) eta Erromatar Kuria. Sarritan Egoitza edo Aulki Santua eta Vatikano Hiria nahasten badira ere, argi bereizi behar dira: Aulki Santua Eliza Katolikoko zuzendaritza gunea da; Vatikano Hiria, aldiz, estatu

independentea.

Fontana di Trevi.

Eskulturaren gaia itsasoa da. Artelanaren erdi-erdian maskor itxura duen gurdi bat ikus daiteke eta horren gainean Pietro Bracciren Ozeano deritzon estatua dago. Alde bakoitzean horma-hobi bat dago;

batean, osasungarritasuna, eta bestean, oparotasuna. Ikuskizun miresgarri honetan, arkitekturak eta

eskulturak bat egiten dute erabat. Ohitura zaharraren arabera, iturriari bizkarra emanez txanpon bat uretara jaurtitzen duenak zorte ona izango du, ziur asko Erromara itzuliko baita. Hango udalak txan-

Erroma, Italia

Paisaia ikusgarri eta ederrak gordetzen ditu Erromak, hiriaren txoko bakoitzean. Arkitektura, kultura eta zer esanik ez, gastronomia bikainak ditu eta horretaz gain, ehundaka monumentu gogoangarri ere bai.

pon horiek jaso eta karitatezko egintzetarako gordetzen ditu.

Koliseoa.

Koliseoa da, inongo zalantzarik gabe, Erromako turismo gune erakargarrienetako bat. Zinera

zenbait alditan eraman izan da, Gladiator filmean ikus daitekeen irudikapen digital sinestezina nabarmentzekoa delarik.1980an, UNESCOk, Erromako erdigune historikoa, Koliseoa bera barne,

Gizateriaren Ondare izendatu zuen. 2000. urtetik, autoritateek, eraikina argiztatuta mantent-

zen dute 48 orduz, munduko tokiren batean, presoren bati heriotza zigor bat kendu edo atzeratzen zaion bakoitzean.2007an, Lisboan, Munduko 7 Mirari Berrietako bat bezala izendatu zen,

Kapera Sixtinoa.

Kapera Sixtinoa (italieraz Cappella Sistina) Vatikano Hiriko Jauregi Apostolikoko kapera bat da, Aita Santuaren egoitza nagusian kokatua. Mundu guztian oso ezaguna da, hain zuzen ere bertako margo-

lanak, Pizkundeko margolari bikainenek eginak (Michelangelo, Raffaello, Perugino, Botticelli,

Ghirlandaio eta abar), erreferentzia saihestezina direlako Mendebaldeko margogintzaren historian. Horrez gain, entzutetsua da bertan egiten delako konklabea; alegia, Aita Santua hautatzeko kardinalen

batzarra. Kapera Sixtinoa Vatikanoko Museoen atal bat da.

Erromako Foroa.

Erromatar foroa, Erroma bere inguruan garatu zen erdialdeko tokia da, eta bertan egiten ziren negozioak, mer-

kataritza, prostituzioa, erlijioa eta justizia administrazioa. Bertan kokatzen zen bizileku komunala. Zoladura hondar sailek, inguruko muinoetatik higatutako sedimentuek, jada Errepublikaren lehen garaietan, foroaren maila igotzen ari zirela adierazten dute. Jatorrian, lur zingiratsu bat izan zen. Bere behin betiko zoladura tra-

bertinoa, Augusto erromatar enperadorearen erregealdian datatua dago. Gaur egun, bere hondakinengatik da

ospetsua, argi eta garbi erakusten dutenak hiri espazioen erabilera Erromatar Inperioan.

14


HURRENGO HILEAN... Zuricheko hiria eta Alpeetako mendiak lotzen dituen ibilaldia, lotura natural bat, Suitzako alderdi ezberdinen artean: hegoaldea eta alpinoa, Frantzia eta Alemania, hiria eta mendia, modernismoa eta tradizioa... Mendiz-mendi, hiriz-hiri, SUITZA.

Antzinako historio batetik, zubirik-zubi, PRAGA. Munduko gaztelu zabalenaren baitan, Alpeen paradisua urrutira bistaratzen duen hiria. Erromantizismoa eta tradizioa, bere-berea duen kultura eta bohemioen sorleku.

BARTZELONA Modernismoaren hiriak, historiak utzi dituen arkitekto onenen ikurrak jasotzen ditu, Ramblak, bertako merkataritza eta antzoki-guneak, Eixampleko eraikin dotoreak eta Parque Güell famatua hiriaren gailurrean, gastronomia, kultura; BARTZELONA, Mediterraneoko argia.

ATENAS Filosofoen, jainko eta jainkosen, jogurtaren, olinpiaden eta orohar, Greziaren hiria. ATENAS, historiaren bihotza berarekin daraman hiria dugu, Olimpo mendiaren zaintzapean: Kontraste askoriko lekua, baina sentimendua bakarra.

LONDRES

Industrializazioaren baitan indarra lortu zuen hiria dugu LONDRES. Bertako kaleetako usaina, kemena, eta adorea, autobus gorrien presentzia ahaztezina, modaren zentroa, Big Beneko erlojuek adierazitako 5etako “tea”..... 15


Barcelo BIDAIAK

BartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzaroteLondres DublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia CanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzarote LondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia aponBeijingMarsellaMonacoValenciaCanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorW ashingtonKalifonrniaIbizaLaznzaroteLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJapon BeijingMarsellaMonacoValenciCanadaBartzelonaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNew YorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzaroteLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJ aponBeijingMarsellaMonacoValeCanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashi ngtonKalifonrniaIbizaLaznzaroteLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeij ingCanadaBartzelonaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbi zaLaznzaroteLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonaco ValeCanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznza roteLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMona ValenciaMonacoMarsellaBeijingJaponBerlinBudapestVienaAtenasMarsellaMonacoValencia ValenciaMonacoMarsellaBeijingJaponBerlinBudapestVienaAtenasPisaVeneziaDublinLondres BartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzaroteLondres DublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia CanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzarote LondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia CanadaBartzelonaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbiza LaznzaroteLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoVa leCanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzarot eLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia ValenciaMonacoMarsellaBeijingJaponBerlinBudapestVienaAtenasPisaVeneziaDublinLondres BartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzaroteLondres DublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia CanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzarote LondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia CanadaBartzelonaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbiza LaznzaroteLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoVa leCanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzarot eLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia ValenciaMonacoMarsellaBeijingJaponBerlinBudapestVienaAtenasPisaVeneziaDublinLondres BartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzaroteLondres DublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia CanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzarote LondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia CanadaBartzelonaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbiza LaznzaroteLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoVa leCanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzarot eLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia ValenciaMonacoMarsellaBeijingJaponBerlinBudapestVienaAtenasPisaVeneziaDublinLondres BartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzaroteLondres DublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia CanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzarote LondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia CanadaBartzelonaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbiza LaznzaroteLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoVa leCanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzarot eLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValencia ValenciaMonacoMarsellaBeijingJaponBerlinBudapestVienaAtenasPisaVeneziaDublinLondres LanzaroteIbizaKaliforniaWashingtonNewYorkBudapestVienMadridBartzelonaBartzelonaMadiridS evillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzaroteLondresDublinVeneziaPist aCanadaBartzelonaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbiza LaznzaroteLondresDublinVeneziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoVa leCanadaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNewYorkWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzW ashingtonNewYorkBudapestVienMadridBartzelonaBartzelonaMadiridSevillaParisRomaDubaiNub aiNewYorValenciaMonacoMarsellaBeijingJaponBerlinBudapestVienaAtenasPisaVeneziaDublinVen eziaPisaAtenasVienaBudapestBerlinJaponBeijingMarsellaMonacoValenciaaCanadaBartzelonaMa diridSevillaParisRomaDubaiNewYorWashingtonKalifonrniaIbizaLaznzaroteLondresMadiridSevill

Bidai ON  

Munduko txokorik ikusgarri eta berezienak biltzen dituen bidaia aldizkaria da honako hau.