Page 1

πατριαρχης

Βαρθολομαιοσ “Αινέσωμεν άνδρας ενδόξους… την σοφίαν αυτών διηγήσονται λαοί και τον έπαινον αυτών εξαγγέλλει η Εκκλησία[1].” Του Μακαρίου Γρινιεζάκη Αρχιμανδρίτου του Οικουμενικού Θρόνου  Πολλές φορές υποστηρίζομε ότι πρέπει να δημιουργούμε πρότυπα, ιδιαίτερα στην σύγχρονη εποχή που τα γνήσια πρότυπα έχουν ξεθωριάσει. Δεν είναι κατακριτέο αυτό. Είναι όμως ακόμα καλύτερα όταν τα πρότυπα δεν τα δημιουργούμε, αλλά τα αναγνωρίζουμε, τα αντιλαμβανόμαστε, τα παραδεχόμαστε, τα μαρτυρούμε, τα αναζητούμε και τελικά τα ανακαλύπτουμε και τα απολαμβάνουμε στη φυσική τους κατάσταση. Με τον τρόπο αυτό κάνουμε αυτό που υπαγορεύει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Θαυμάζουμε τα γεγενημένα, ζηλούμε την αρετήν, εξενέγκωμεν και ημείς εις ετέρους τας ανδραγαθίας των εκείνων»[2]. Με αυτές τις σκέψεις και έχοντας επίγνωση της προσωπικής ελαχιστότητάς μου προσπαθώ να σκιαγραφήσω μέσα στις γραμμές που ακολουθούν ένα φυσικό και υπαρκτό πρότυπο, χαρισματούχο άνθρωπο, ικανό χειριστή των υποθέσεων της Εκκλησίας, άνθρωπο του πνεύματος, ένθεο υποστηρικτή των ορθοδόξων δογμάτων, χορηγό αγάπης, υπεύθυνο στην διακονία της Εκκλησίας, γνώστη του πόνου των λαών, πνευματικό αγωνιστή και ιερουργό των θείων μυστηρίων, τον πρώτο της Ιερωσύνης των Ορθοδόξων, τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο τον Α΄. Με την πεποίθηση πάντοτε ότι «Κύριος εμοί βοηθός έσται»[3]. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος γεννήθηκε στο ιστορικό νησί της Ίμβρου στις 29 Φεβρουαρίου το 1940. Οι γονείς του Χρήστος και Μερόπη Αρχοντώνη, τον ονόμασαν Δημήτριο. Τον ανάθρεψαν «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου», σε μια εποχή δύσκολη για τον Ελληνισμό της Ανατολής, μεταβιβάζοντάς του θερμή πίστη προς το Θεό και παράλληλα αγάπη και αφοσίωση προς τα υψηλά ιδανικά του Ελληνισμού. Από πολλή μικρή ηλικία επέδειξε ζήλο για τα γράμματα και τη μάθηση. Τα εγκύκλια γράμματά του τα άκουσε στη γενέτειρά του και στο Ζωγράφειο Λύκειο της Κωνσταντινούπολης. Και κατόπιν αρχίζει με ιερό ενθουσιασμό στη νεανική του ψυχή, τη μάθηση της Ιεράς Επιστήμης της Θεολογίας, δαπανώντας το δόλιχο της εφηβείας του στη μελέτη της Αγίας Γραφής, και των Πατερικών συγγραμμάτων. Ανεβαίνει υπόπτερος τον λόφο της μυροβόλου Χάλκης, τον οποίο επιστέφει η περίπυστος Ιερά Θεολογική Σχολή και με απόλυτη αφοσίωση κατατάσσεται μεταξύ των ιεροσπουδαστών της. Τότε με την ευλογημένη συναναστροφή προτύπων και διδασκάλων, κληρικών και λαϊκών, ο έφηβος ιεροσπουδαστής Δημήτριος Αρχοντώνης πλάθει τα πρώτα του ευγενικά όνειρα για την εκκλησία και το μέλλον της Ορθοδοξίας. Και τότε εκπληρώνεται το σχέδιο του Θεού: «Της φωνής Κυρίου λέγοντος, τίνα αποστείλω και τις πορεύσεται προς τον λαόν τούτον; και είπα. Ιδού εγώ ειμί, απόστειλόν με»[4]. Το 1961 απεφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή με άριστα, εφοδιασμένος με την κατά το δυνατόν γνώση της θεολογίας και με πνευματική δύναμη για μια σθεναρή πορεία μέσα στην Εκκλησία. Η μυστική αυτή δύναμη, η ευλογία της ψυχής του, η πεφωτισμένη πίστη, η αφοσίωση στην Εκκλησία, ο έρωτας προς την διακονία του λαού του Θεού τον οδήγησαν «εις την τέχνην των τεχνών και την επιστήμην των επιστημών», όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο Γρηγόριος ο Θεολόγος[5]. Αμέσως μετά την αποφοίτησή του χειροτονήθηκε διάκονος από τον πνευματικό του διδάσκαλο Μητροπολίτη Ίμβρου και Τενέδου και μετέπειτα Μητροπολίτη Γέροντα Χαλκηδόνος Μελίτωνα στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Ίμβρου, στις 13 Αυγούστου 1961. Προικισμένος με σπάνια φυσικά και πνευματικά προσόντα και ενδυναμούμενος από τη ζώσα χάρη του

Παναγίου Πνεύματος εισέρχεται σε μία νέα πνευματική περίοδο, βιώνει μια άλλη ζωή που θα σηματοδοτήσει τον πορεία της Ορθοδοξίας. Η περίοδος εκείνη της ζωής του αποβαίνει πολύτιμη, διότι παράλληλα με τη θύραθεν παιδεία που προσπαθεί να αποκτήσει, σμιλεύει στο χαρακτήρα του τη μορφή του εκκλησιαστικού ποιμένος, επιλέγοντας «όσα εστίν αληθή, όσα σεμνά, όσα δίκαια, όσα αγνά, όσα προσφιλή, εί τις αρετή και ει τις έπαινος»[6]. Έτσι ακόμα και στη νεαρή του ηλικία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει κανείς το χαρακτηρισμό του Ιερού Χρυσολόγου Πατρός για να περιγράψει την φυσιογνωμία του νεαρού Διακόνου Βαρθολομαίου: «Και φοβερός και προσηνής, και αρχικός και κοινωνικός, και αδέκαστος και θεραπευτικός, και ταπεινός και αδούλωτος, και σφοδρός και ήρεμος»[7]. Εμφορούμενος από σεμνά και υψηλά ιδεώδη προς «Καλωσορίζουμε στην πρωτεύουσα της Μακεδονίας μας, τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Τον υποδεχόμαστε σε έναν τόπο που είναι ποτισμένος με το αίμα μαρτύρων και σπουδαίων Ελλήνων, ο οποίος μετρά έναν αιώνα ελευθερίας από τον Οθωμανικό ζυγό. Η παρουσία του στη Θεσσαλονίκη, πέρα από την πνευματική καθοδήγηση, αποτελεί για το ευσεβές και φιλόθρησκο ποίμνιο, μέγιστη τιμή και ηθική ενίσχυση. Μας δίνει δύναμη και κουράγιο να αντιμετωπίσουμε την κρίση με υπομονή και να συνεχίσουμε την προσπάθεια για ένα καλύτερο αύριο, πιστεύοντας ακόμη περισσότερο στην πρόνοια του Θεού. Του ευχόμαστε καλή παραμονή στη Θεσσαλονίκη». Θεόδωρος Γ. Καράογλου Υπουργός Μακεδονίας και Θράκης το λαό του Θεού, όπως την διάσωση των Ευαγγελικών διδαγμάτων, την ομολογία της πίστεως, την μετάδοση της αγάπης, το κήρυγμα της μετανοίας και της συγγνώμης και εμπνεόμενος από την διάθεση φιλομαθείας που είχε, αποφασίζει να συνεχίσει τις σπουδές του στον χώρο της Εσπερίας. Αυτή θα ήταν η πρώτη επαφή του με τον κόσμο που αργότερα ο ίδιος ως πνευματικός ηγέτης θα ποιμάνει. Από το 1963 έως το 1968, με υποτροφία του Οικουμενικού Πατριαρχείου εκδαπανάται σε μεταπτυχιακές σπουδές στο Ινστιτούτο Ανατολικών Σπουδών της Ρώμης, στο Οικουμενικό Ινστιτούτο Bossey της Ελβετίας και στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου και εξειδικεύεται στο Κανονικό Δίκαιο. Κατόπιν υποβάλει διδακτορική διατριβή στο Γρηγοριανό Πανεπιστήμιο της Ρώμης με θέμα: «Περί την κωδικοποίησιν των ιερών Κανόνων και των κανονικών διατάξεων εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία», και αναγορεύεται διδάκτορας του προαναφερομένου Πανεπιστημίου. Το 1968 ολοκληρώνει τις σπουδές του και επιστρέφει στην Κωνσταντινούπολη. Διορίζεται ως βοηθός σχολάρχου της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και τον επόμενο χρόνο, στις 19 Οκτωβρίου χειροτονείται πρεσβύτερος από τον Γέροντα Μητροπολίτη Χαλκηδόνος Μελίτωνα. Ο μακαριστός Πατριάρχης Αθηνα-

22ΧΡΟΝΙΑ γόρας μετά από την παρέλευση έξι μηνών από την εις πρεσβύτερο χειροτονία του, του απένειμε το οφφίκιο του Αρχιμανδρίτου εις επιβράβευση της μέχρι τότε διακονίας του, αφοσιώσεώς του και προσφοράς του στην Εκκλησία. Με την άνοδο στον πατριαρχικό θρόνο του αοιδίμου Πατριάρχου Δημητρίου αναλαμβάνει την διεύθυνση του ιδιαίτερου Πατριαρχικού Γραφείου, μια θέση αρκετά επιτελική και υπεύθυνη, η οποία του δίδει τη δυνατότητα να αναπτύξει πλέον πρωτοβουλίες για την προώθηση των υψηλών στόχων του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Από τον πρώτο κιόλας χρόνο ο μακαριστός Πατριάρχης Δημήτριος και η περί αυτόν Αγία και Ιερά Σύνοδος εκτίμησαν την προσφορά και την αφοσίωση του Αρχιμανδρίτου Βαρθολομαίου στα καθήκοντά του και δια παμψηφίας τον εκλέγουν Μητροπολίτη Φιλαδελφείας, τα Χριστούγεννα του 1973. Παράλληλα συνεχίζει να παραμένει υπεύθυνος του Πατριαρχικού Γραφείου, για δεκαεπτά συναπτά έτη, μέχρι της εκλογής του σε Μητροπολίτη Χαλκηδόνος στις 14 Ιανουαρίου το 1990. Υπό την υψηλή αυτή ιδιότητα του Διευθυντού του Ιδιαιτέρου Πατριαρχικού Γραφείου, συνοδεύει τον Πατριάρχη Δημήτριο σε όλες τις περιοδείες ειρήνης ανά την οικουμένη. Τον στηρίζει, τον προφυλάσσει, τον προστατεύει. Στέκεται δίπλα του ως καλός σύμβουλος, έντιμος και ειλικρινής παραστάτης, ως φύλακας άγγελος. Η εμπειρία του αυτή καθιστά τον Μητροπολίτη Φιλαδελφείας Βαρθολομαίο ως μια από τις πιο στιβαρές προσωπικότητες του Οικουμενικού Πατριαρχείου ανά τον κόσμο. Παράλληλα ο Μητροπολίτης Βαρθολομαίος αντιλαμβάνεται εκ του σύνεγγυς τα προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας και των πιστών του Οικουμενικού Πατριαρχείου σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης. Οι αποδημίες του Πατριάρχου Δημητρίου, στις οποίες πάντοτε συμπεριλάμβανε το στενό του συνεργάτη Μητροπολίτη Βαρθολομαίο, ήταν άλλο ένα Πανεπιστήμιο για τον μέλλοντα να τον διαδεχθεί χαρισματούχο κληρικό. Τα χρόνια αυτά ανέπτυξε μια αξιόλογη δραστηριότητα, προβάλλοντας τον πνευματικό ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, και συμβάλλοντας σημαντικά στη σύσφιξη των σχέσεων των ομοδόξων και ετεροδόξων Εκκλησιών. Για δεκαπέντε έτη υπήρξε μέλος και για οκτώ αντιπρόεδρος της επιτροπής «Πίστις και Τάξις» του Παγκοσμίου Συμβουλίου των Εκκλησιών. Έλαβε μέρος στις Γενικές Συνελεύσεις του Παγκοσμίου Συμβουλίου των Εκκλησιών, στην Uppsala το 1968, στο Vancouver το 1893 και στην Cambera το 1991, ενώ το 1990 προήδρευσε στη Γενέυη της Διορθόδοξης Προπαρασκευαστικής Επιτροπής της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, που εξέτασε το θέμα της Ορθοδόξου Διασποράς. Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, εκτιμώντας την προσφορά του στην Οικουμενική Ενότητα

Πατριαρχείας Διακονίας & Προσφοράς τον εξέλεξε μέλος της κεντρικής και εκτελεστικής επιτροπής του. Από την εκλογή του σε Μητροπολίτη Φιλαδελφείας, της μεταθέσεώς του στη Μητρόπολη Χαλκηδόνος και μέχρι την εκλογή του στον Πατριαρχικό Θρόνο διετέλεσε Σύνεδρος της Αγίας και Ιεράς Συνόδου και πρόεδρος ή μέλος πολλών Συνοδικών Επιτροπών. Η παρουσία του τόσο ως συμπαρέδρου της Αγίας και Ιεράς Συνόδου, όσο και ως προέδρου των Συνοδικών Επιτροπών, υπήρξε διακριτική, αξιοπρεπής, ευγενική, σεμνή, με μια λέξη εκκλησιαστική. Οι θέσεις του πάντοτε ενέπνεαν αξιοπιστία. Αποτελούσαν απόσταγμα σοφίας και συνέσεως.

Ο Μητροπολίτης Βαρθολομαίος, παρόλο το νεαρό της ηλικίας του, διακρίνεται για το γνήσιο εκκλησιαστικό του φρόνημα, τη χρηστότητα του ήθους, την απροσποίητη σεμνότητα του ύφους του και την ανυπόκριτη αγάπη του προς όλους. Η πληρότητα της επιστημονικής του συγκρότησης, η οξύνοια της διεισδυτικής σκέψης του, η ευρυμάθειά του τον αναδεικνύουν αξιόπιστο συνομιλητή, που κατακτά την εμπιστοσύνη και την εκτίμηση των διαλεγομένων εταίρων, εκκλησιαστικών και πολιτικών παραγόντων. Έτσι αντιπροσωπεύει το Οικουμενικό Πατριαρχείο σε πολλά διορθόδοξα και διαχριστιανικά συνέδρια, σε επίσημες αποστολές προς την Τουρκική και Ελληνική Κυβέρνηση και προς τις Ορθόδοξες και μη Εκκλησίες[8].


Όλα αυτά τα σπάνια πνευματικά χαρακτηριστικά, που σπανίως μπορεί να συναντήσει κανείς συγκεντρωμένα σε ένα πρόσωπο, δεν ήταν εύκολο να αγνοηθούν από την Αγία και Ιερά Ενδημούσα Σύνοδο, όταν το 1991 εξεδήμησε προς Κύριον ο Μακαριστός Πατριάρχης κυρός Δημήτριος. Θεοκινήτω και θεοπνεύστω ψήφω, στις 22 Οκτωβρίου 1991, πριν είκοσι ακριβώς χρόνια η Αγία και Ιερά Ενδημούσα Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου εκλέγει δια παμψηφίας τον Χαλκηδόνος Βαρθολομαίο εις Αρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως Νέας Ρώμης και Οικουμενικό Πατριάρχη. Εκλέγει τον εκλεκτό και Άξιο των περιστάσεων «ον εισήγαγεν εις την δόξαν της Πατριαρχικής Διακονίας και εις την αίγλην της Ιστορίας»[9]. Αναθέτει στον Χαλκηδόνος Βαρθολομαίο το πηδάλιο για την διακυβέρνηση του πρεσβυγενούς Οικουμενικού Πατριαρχείου, της Εκκλησίας Ανδρέου του πρωτοκλήτου, την οποία εκλέισαν Μεγάλες Πατριαρχικές Μορφές.

Η εκλογή του από Φιλαδελφείας, Μητροπολίτου Χαλκηδόνος στον Πάνσεπτο Οικουμενικό Θρόνο, εγκαινιάζει μια νέα περίοδο στην Εκκλησιαστική Ιστορία, αφού ο νέος Πατριάρχης επωμίζεται την υψηλή ευθύνη να οδηγήσει την Ορθοδοξία στην Γ΄ Χιλιετία. Το ευχάριστο άγγελμα της εκλογής του προμηνύει χαρά σε όλο τον Ορθόδοξο και μη κόσμο. Η παρουσία του στον Πατριαρχικό Θρόνο εμπνέει τις ωραιότερες σκέψεις και τους υψηλότερους οραματισμούς για το μέλλον της Εκκλησίας, διότι ο νέος Οικουμενικός Πατριάρχης είχε ήδη κριθεί Άξιος στη συνείδηση όλου του κόσμου, είχε ήδη πληροφορήσει το χριστεπώνυμο πλήρωμα της Εκκλησίας για την δεδομένη επιτυχία του. Ήταν πρόσωπο γνωστό και οικείο. Η ενθρόνιση του Πατριάρχου Βαρθολομαίου έγινε με την προβλεπόμενη τάξη στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στις 2 Νοεμβρίου το 1991. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος με την μειλίχια μορφή του και τη χαρισματική παρουσία του αγγίζει τις ψυχές των ανθρώπων. Ο λαός, πλούσιοι και πτωχοί, πιστοί και άπιστοι, άνδρες και γυναίκες, μικροί και μεγάλοι επιθυμούν να αγγίξουν το ράσο του. Τρέχουν πίσω του πιστά και με αφοσίωση, τον αγαπούν, τον επικαλούνται, με πόθο και τιμή τον πλησιάζουν, τον τιμούν «ως επέχον θέσιν Κυρίου». Αυτοί οι άνθρωποι οι πορσκαρτερούντες, οι ανακαινισμένοι και ευλογημένοι ίστανται επί των επάλξεων των τειχών της Γης, ως φύλακες εν νυκτί, και κραυγάζουν στη θέα του Πατριάρχου «ιδού

ο Νυμφίος έρχεται, εξέλθετε εις απάντησιν αυτού». Ουδέποτε θα σταματήσει η αγάπη του λαού προς τον Πατριάρχη του. Ουδέποτε θα σταματήσει η συρροή ανθρώπων εκεί όπου πηγαίνει ο Πατριάρχης, παρά μόνο αν ο λαός τελικά εξέλθει προς προϋπάντησιν του Κυρίου κατά τη Δευτέρα Παρουσία. Η οικουμένη γέμισε με τα βήματά του, φυτεύτηκαν δέντρα, κατονομάστηκαν πλατείες και κεντρικές οδοί, έγιναν προτομές, αναρτήθηκαν πλάκες. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος είναι παντού. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος από την πρώτη στιγμή της Πατριαρχείας του οραματίζεται μια Ορθοδοξία ενωμένη «εν ενί στόματι και μια καρδιά». Πιστεύει ότι πρέπει να υπάρχει εν Αγίω Πνεύματι εναρμονισμός στα διάφορα εκκλησιαστικά ρεύματα, στις ποικίλες ιδεολογίες, στα έντονα προβλήματα που απασχολούν τον σύγχρονο άνθρωπο, στις διοικητικές και κανονικές διαφορές. Θεωρεί αναγκαία για την πρόοδο της Εκκλησίας την αλληλοκατανόηση και πιστεύει ακράδαντα ότι πρέπει να σφυρηλατηθεί μια κοινή εικόνα προς τον κόσμο για όλη την Ορθοδοξία. Δίδει έμφαση στις Πανορθόδοξες επιτροπές και συνδιασκέψεις, αλλά επιμένει ότι η κοινή γνώμη και η κοινή παρουσία της Ορθοδόξου Εκκλησίας στον κόσμο ξεκινά από το Κοινό Ποτήριο. Οι Πανορθόδοξες Συνάξεις των Ορθοδόξων Προκαθημένων αποτελούν ορατή έκφραση της ενότητας των επί μέρους Ορθοδόξων Εκκλησιών. Διότι μόνο εκεί που υπάρχει ενότητα επιτυγχάνεται η βίωση της καθολικής συνειδήσεως της Εκκλησίας και εκεί μόνον εκκολάπτεται εκκλησιαστική ζωή, με παλμό και με άσβεστη τη φλόγα της αγιότητάς της[10]. Σημαντική είναι η συμβολή του Πατριάρχου Βαρθολομαίου στο Οικολογικό πρόβλημα. Δίδει ιδιαίτερη σημασία στην αρχή της Ινδίκτου, ως ημέρας αφιερωμένης στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και εξαπολύει κάθε χρόνο την ημέρα αυτή μήνυμα με το οποίο καλεί τον κόσμο να προσευχηθεί για την προστασία της κτίσεως. Οργανώνει τα θερινά Οικολογικά Συνέδρια στη Χάλκη, συνέστησε Διορθόδοξη Επιτροπή για τη μελέτη του Οικολογικού προβλήματος. Η όλη δραστηριότητα του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου για το Οικολογικό πρόβλημα τον καθιστά παγκοσμίως γνωστό με την προσωνυμία «ο Πράσινος Πατριάρχης». Η χαρισματική παρουσία του Πατριάρχου Βαρθολομαίου ανακαινίζει την Εκκλησία του Χριστού. Νέοι κληρικοί επανδρώνουν το Πατριαρχείο, με σπουδές με πνευματικότητα, με αγάπη και αφοσίωση στην Εκκλησία και στο Πατριαρχείο. Σε όλες τις επαρχίες, σε όλα τα κράτη, σε όλη την επικράτεια του Πατριαρχείου παρουσιάζονται νέοι βλαστοί που θρέφονται, μεγαλώνουν, ανδρώνονται, και κραταιούνται από την αγάπη του Πατριάρχου Βαρθολομαίου. Δεν μπορεί να μη σημειώσει κανείς την πατρότητα που πλούσια διακρίνεται στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Είναι χάρισμα η πατρότητα. Σήμερα ο κόσμος είναι γεμάτος πατέρες αλλά δίχως πατρότητα. Γεροντάδες που έχουν μόνο δικαιώματα, εξουσιάζουν, είναι δυνάστες ή είναι απλώς αδιάφοροι. Μάλιστα υπάρχει μια έντονη φιλολογία στις ημέρες μας για το φαινόμενο του Γεροντισμού. Οι περισσότεροι το εξηγούν ως επιθυμία κάποιου να μαζεύει πληθώρα

πνευματικών τέκνων γύρω του, αποβλέποντας ουσιαστικά στη θεραπεία μιας παράλογης απαιτήσεως και ενός εσωτερικού εγωισμού. Η χειρότερη μορφή γεροντισμού όμως δεν είναι αυτή. Είναι όταν ο Γέροντας επαναπαύεται δίχως να θέλει να αναλάβει τις πνευματικές του υποχρεώσεις, αποποιούμενος των ευθυνών του που είναι να στηρίξει παντοιοτρόπως το δικό του πνευματικό παιδί. Τότε κάποιος θεωρεί ότι έχει Γέροντα, αλλά στην ουσία ο Γέροντας δεν θεωρεί ότι έχει τέκνα. Είναι η άλλη όψη του νομίσματος. Στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο συναντά κανείς ξεχείλισμα αγάπης και πατρότητας. Οραματίζεται για του νέους, δημιουργεί χρηστές ελπίδες, δημιουργεί μέλλον για να το παραδώσει στα πνευματικά του παιδιά, δε διστάζει να στηρίζει του νέους κληρικούς και να αναφέρετε στην πρόοδό τους, χαίρεται όταν επαινεί. Δεν επαινεί τον εαυτό του, αλλά τους συνεργάτες του. Του αρέσει να τους παρουσιάζει έναν-έναν ονομαστικά και να υπογραμμίζει τα χαρίσματα του καθενός. Ο μεγαλύτερος θησαυρός του είναι τα πνευματικά του παιδιά. Τα στηρίζει, τα συμβουλεύει, τα νουθετεί. Δεν διεκδικεί πνευματικά δικαιώματα, δεν τα εξουσιάζει αλλά καλλιεργεί αρμονική συνεργασία μεταξύ των, με απώτερο σκοπό την προώθηση της προσωπικότητας και κυρίως την βίωση της εν Χριστώ ελευθερίας. Ο όρος ηγέτης ενεδύθη νέα σημασία όταν ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος ανέλαβε την πρώτο θρόνο της Ορθοδοξίας. Ο ηγέτης δεν είναι αυτός που μόνο χτίζει, ανακαινίζει, οικοδομεί, διοικεί ή που προσπαθεί να επιδείξει ένα κοινωνικό έργο για να αποσπάσει τα χειροκροτήματα των πολλών. Ο ηγέτης είναι αυτός που μπορεί με την παρουσία του να μιλήσει στον κάθε άνθρωπο χωριστά. Είναι αυτός που μπορεί να κερδίσει καρδιές. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος σκηνώνει στις καρδιές όλων όσων τον γνωρίσουν, ακόμα και των απίστων. Εξερχόμενος ο Πατριάρχης από το Φανάρι αντανακλά φως εις τον κόσμον. Εισερχόμενος πάλι κάποιος στο Πατριαρχείο γίνεται δέκτης μιας άλλης εμπειρίας, πρωτόγνωρης. Μπαίνοντας στο Πατριαρχικό γραφείο αντικρίζεις ένα χαμόγελο και μια πηγαία αγάπη, που σου δημιουργούν την πεποίθηση ότι αυτό το χαμόγελο και αυτή η αγάπη αποτελούν ανοικτό παράθυρο και ανταύγεια καρδιάς. Μιας καρδιάς πλατιάς όπως το ουράνιο στερέωμα. Σε χαιρετά και σε κοιτά στα μάτια. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος ζη ως ορών, διορών και προορών τα μη ορώμενα. Έχει καρδία προφήτου. Η ζωή του είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένη με το προφητικό χάρισμα. Εξερχόμενος μέσα στο σύγχρονο ειδωλοθυτο και ειδωλομανή κόσμο ακούεται η στεντορεία κραυγή της ψυχής του, προφητική.[11] Η παρουσία του αποτελεί μαρτυρία Θεού. Οι ευχές του ζωογονούν τις προς τον θάνατο ψυχές των πιστών, η πορεία του θεωρείται πορεία Θεού, οι μαρτυρίες του συνιστούν μελλόντων επαγγελία, ιδού ώδε ο Χριστός. Αυτός είναι ο ηγέτης. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος μπορούμε να πούμε είναι η πιο μεγάλη πνευματική φυσιογνωμία της σύγχρονης κοινωνίας. Αφενός διότι εν τω προσώπω του εμψυχώνεται ένας υψηλός πνευματικός θεσμός, ο θεσμός του Πατριάρχου, αφετέρου διότι ως πρόσωπο διαθέτει μια δυναμικότητα ζωής, χάριτος, πλούτου θεϊκού, ενεργού προσευχής. Υπηρετεί την Οικουμένη, προσφέρει αισιοδοξία, κηρύττει την ολοκληρωτική ανάσταση «υπέρ της κόσμου ζωής και σωτηρίας». Ειρηνεύει τον λαό και οι ευλογίες του «ως νεφέλαι πέτανται»[12] στον ατέρμονα ορίζοντα. Ο λιβανω-

Σάββατον Εκπροσωπώντας το σύνολο των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου μας, καλωσορίζω μετά σεβασμού και αγάπης στον Δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη τον Παναγιώτατο, Οικουμενικό Πατριάρχη της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας. Θέλουμε ολόψυχα να εκφράσουμε στο πρόσωπό του την ευγνωμοσύνη μας και την χαρά όλου του πιστού λαού του τόπου μας για το άγιο πέρασμά του από τον Δήμο μας. Στο σεβαστό πρόσωπο του βλέπουμε να διαγράφεται ζωντανά και να ενσαρκώνεται όλη η Ορθοδοξία δια μέσου των αιώνων και να σηκώνει στους ώμους του την πολύπαθη μαρτυρική Ιστορία του Πατριαρχείου του Γένους των Ελλήνων.

Με τον ίδιο τρόπο που ο τόπος μας σηκώνει στους ώμους του το πολύπαθο μαρτυρικό Ολοκαύτωμα του Χορτιάτη. Προσκαλώ και τους συνδημότες μας, να τον καλωσορίσουμε χαρούμενοι βλέποντας στα μάτια του τον Πατέρα μας. Να τον καλωσορίσουν και όλοι οι νέοι μας που προσβλέπουν για να πάρουν ελπίδα και φως Χριστού ,με την ελπίδα να βρουν διέξοδο στο μέλλον τους. Να τον καλωσορίσουμε όλοι μαζί στην πόλη μας.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΕΡΑΝΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΟΤΑ Ν. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ. ΔΗΜΟΥ ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ

τός της καρδίας του, η οσμή του θυμιάματος που προσφέρει, η ενατένηση του αοράτου και ζώντος Θεού, οι εκχύσεις των δακρύων, οι γραφικοί αλαλαγμοί των δοξολογικών του αινέσεων θησαυρίζονται στην αιωνιότητα[13]. Σήμερα συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από την εκλογή του στον Πατριαρχικό Θρόνο της Κωνσταντινούπολης. Είκοσι χρόνια ως φιλόμοχθος σκαπανίτης, δουλεύει, λειτουργεί, οργανώνει, περιοδεύει, κηρύσσει, επικοινωνεί, ακούει, δέχεται ακούραστος τον κόσμο, συνεργάζεται, μελετά, γράφει, ευλογεί και αγιάζει. Εκπληρώνει τα κατά Θεόν αιτήματα της Σύγχρονης Ορθοδοξίας, με την διακριτική επέμβασή του προλαμβάνει ενδεχόμενους πειρασμούς, διότι «ου μετανοείν αλλά προνοείν χρη τον άνδρα τον σοφόν». Με την ευφυΐα που τον διακρίνει και την κρυστάλλινη ευθυγνωμία του επιλύει τα παρουσιαζόμενα προβλήματα της Εκκλησίας είτε αυτά είναι πρακτικά είτε κανονικά είτε δογματικά είτε διοικητικά. Προορά τα πάντα. Μόνο η ζωή που την αφιερώνεις στους άλλους είναι ζωή που αξίζει.

Η σημερινή επέτειος όλους μας συγκινεί. Χαιρόμαστε για τον Πατριάρχη μας διότι είναι ο ο Πατριάρχης της Ρωμηοσύνης, συνεχιστής των Αποστόλων και συντελεστής της Αποστολικής Διαδοχής. Είναι αυτός που υφαίνει στο αιώνιο υφάδι την τεράστια και ανεκτίμητη κληρονομιά της Ορθοδοξίας. Είναι ο συνεχιστής και εκφραστής της πολιάς παραδόσεως, ανατρέφει με το γάλα της ευσεβείας, αντέχει στη φθορά του πανδαμάτορος χρόνου. Το όνομά του θα εγγραφεί εν βίβλω ζωής. Η ροή των ετών θα αδυνατήσει να καλύψει το όνομά του με το πέπλο της λήθης και να αμαυρώσει την λαμπηδόνα της προσωπικότητάς του. Η ιστορία θα τον ονομάσει Μεγάλο Πατριάρχη όπως έτσι έχει περάσει στις συνειδήσεις όλων μας. Βαρθολομαίος ο Πάνυς. Ευχόμαστε και προσευχόμαστε: Βαρθολομαίου του Παναγιωτάτου και Οικουμενικού Πατριάρχου πολλά τα έτη.

19

Ὀκτωβρίου

05.00 μ.μ. Ἐπίσημος ὑποδοχὴ τῆς Α.Θ.Π. τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου ἔμπροσθεν τοῦ Δημαρχείου Νεαπόλεως (Στρεμπενιώτη). Ἐν πομπῇ μετάβασις εἰς τὸν Ἱερὸν Καθεδρικὸν Ναὸν Τιμίου Προδρόμου Νεαπόλεως. Ὑποδοχὴ Ἱερᾶς Εἰκόνος Παναγίας Σουμελᾶ ἔμπροσθεν τοῦ Ἐπισκοπείου. 06.00 μ.μ. Δοξολογία εἰς τὸν Ἱερὸν Καθεδρικὸν Ναὸν Τιμίου Προδρόμου Νεαπόλεως. Ἀποκαλυπτήρια Προσφυγικοῦ Μνημείου εἰς τὸν αὔλειον χῶρον τοῦ Ἱεροῦ Καθεδρικοῦ Ναοῦ.

Δευτέρα

21

Ὀκτωβρίου

09.00 π.μ. Ἐπίσκεψις εἰς τὸν Ἱερὸν Ναὸν Ἁγίου Παντελεήμονος Ἀμπελοκήπων. 10.30 π.μ. Ἐγκαίνια Κοινωνικοῦ Ἰατρείου “ Ὑγεία” (Λαγκαδᾶ 53). 11.00 π.μ. Ἐπίσκεψις εἰς τὸν Ἱερὸν Ναὸν Ἁγίου Νεκταρίου Μενεμένης (Δενδροπόταμος). 12.00 μ. Ἐγκαίνια 5ου Δημοτικοῦ Σχολείου Ἁγίου Νεκταρίου Μενεμένης (Δενδροπόταμος). 12.30 μ.μ. Ἐπίσκεψις εἰς τὸ Νοσοκομεῖον “Παπαγεωργίου”. 07.00 μ.μ. Ἐκδήλωσις “40 χρόνια Ἱστορίας” τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Νεαπόλεως καὶ Σταυρουπόλεως, Μονὴ Λαζαριστῶν.


“ΛΟΓΟΙΣ & ΕΡΓΟΙΣ”

Του Αριστείδη Βικέτου

Τ

ι μπορεί άραγε να γράψει κάποιος στον περιορισμένο χώρο μιας εφημερίδας για την μεγαλύτερη ίσως χαρισματική εκκλησιαστική προσωπικότητα της εποχής μας, η οποία «λόγοις και έργοις» λαμπρύνει την Ορθοδοξία όλη από το ταπεινό Φανάριον της Κωνσταντινουπόλεως; Ό,τι και να γράψεις είναι ελάχιστο μπροστά στο μεγάλο έργο του σεπτού Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης και Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ο οποίος στις 22 Οκτωβρίου 2011 συμπλήρωσε 20 χρόνια στον Πατριαρχικό Θρόνο, τον οποίο τίμησαν μεγάλοι πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο μαρτυρικός Γρηγόριος ο Ε’ και τόσοι άλλοι. Εξάλλου, την Πέμπτη, 2 Νοεμβρίου, ο κ. Βαρθολομαίος, ο οποίος τον περασμένο Αύγουστο συμπλήρωσε 50 χρόνια ιεροσύνης, ενθρονίστηκε επίσημα ως ο 270ός Προκαθήμενος του Θρόνου του Αποστόλου Ανδρέα και ανέλαβε το πηδάλιο της Ορθοδοξίας ως πρώτος μεταξύ ίσων (primus inter pares) ανάμεσα στους προκαθημένους όλων των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών. Θα προσπαθήσω να περιοριστώ σε μερικές προσωπικές εμπειρίες από την 20ετή γνωριμία και συναναστροφή μου με τον Πατριάρχη του Γένους μας, ο οποίος ξεκίνησε από την μαρτυρική Ίμβρο και έφθασε το 1991 στην κορυφή της Ορθοδοξίας. Αν θυμάμαι καλά ο Βαρθολομαίος Αρχοντώνης, νεαρός διά-

Κυριακὴ

20

κονος τότε και μεταπτυχιακός σπουδαστής στη Γερμανία είχε έλθει το καλοκαίρι του 1964 στο πατρικό μου σπίτι στον Βύρωνα, όπου ο μακαριστός σήμερα θείος μου μητροπολίτης Νέας Σμύρνης από το 1974-1985 –τότε ιεροκήρυκας της Αρχιεπισκοπής Αθηνών- συνήθιζε να φέρνει για φιλοξενία προσφιλή του πρόσωπα Ο π. Βαρθολομαίος, όπως μου τον σύστησαν, ήταν συμφοιτητής ενός από τα πνευματικά παιδιά του θείου μου με καταγωγή από την Άρτα, ο οποίος είχε κάνει τις πρώτες θεολογικές σπουδές του στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Πρόκειται για τον κ. Ευστάθιο Γιαννή, Θεολόγο και Αγιογράφο,επιστήθιο φίλο του σημερινού Πατριάρχη. Από τότε δεν είχα ξαναδεί τον Βαρθολομαίο Αρχοντώνη, με τον οποίο ο θείος μου διατηρούσε επαφή. Έτσι, έμαθα ότι αρχικά είχε τοποθετηθεί ως ιδιαίτερος στο Πατριαρχικό Γραφείο του αειμνήστου Δημητρίου και είχε καταστεί άμεσος επιτελικός του συνεργάτης στην αντιμετώπιση ολόκληρου του φάσματος των Διοικητικών και πνευματικών δραστηριοτήτων του κέντρου της Ορθοδοξίας. Τα Χριστούγεννα του 1973 εκλέγεται Μητροπολίτης Φιλαδελφείας και στις 14 Ιανουαρίου του 1990 Μητροπολίτης Γέροντος Χαλκηδόνος στη θέση του γέροντα του Μητροπολίτη Μελίτωνα. Τον Οκτώβριο του 1991 βρισκόμουν σε δημοσιογραφική αποστολή στη Μόσχα με τον τότε πρόεδρο Γιώργο Βασιλείου. Από την Αθήνα ο αδελφός μου με ειδοποίησε ότι νέος Πατριάρχης είχε εκλεγεί ομόφωνα από την Ενδημούσα Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου ο Γέρων Μητροπολίτης Χαλκηδόνος Βαρθολομαίος. Χωρίς δεύτερη σκέψη αποφάσισα να γυρίσω στην Κύπρο και μέσω Αθηνών να πάω για πρώτη φορά στην Πόλη για την ενθρόνιση του που ήταν ορισμένη για τις 11 το πρωί του Σαββάτου 2 Νοεμβρίου. H ενθρόνιση έγινε στον πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι με το λιτό Πατριαρχικό τυπικό και τον σεβασμό, που αρμόζει στην περίοδο πένθους για τον προκάτοχο του Πατριάρχη Δημήτριο, ο οποίος είχε κοιμηθεί προ ολίγον ημερών. Η προσαγόρευση του λόγιου Μητροπολίτη Πέργης Ευάγγελου Γαλάνη προς τον νέο Πατριάρχη υπήρξε ένα εξαιρετικό δείγμα του τρόπου, με τον οποίο ομιλούν στο ιστορικό Φανάρι. Ακολούθησε το υπόλοιπο σεμνό τελετουργικό και από τον Πατριαχικό Θρόνο ο κ. Βαρθολομαίος απηύθυνε τον Ενθρονιστήριο λόγο του, στον οποίο κατά παράδοση αναφέρονται οι σκέψεις και οι κατευθυντήριες γραμμές του νέου Πατριάρχη.«Παραλαμβάνομεν τον σταυρόν Ανδρέου του Πρωτοκλήτου εις συνέχισιν της ανόδου εις τον κρανίου τόπον, εις συσταύρωσιν ημών τω Κυρίω και τη Αυτού συσταυρουμένη

Ὀκτωβρίου

07.30 π.μ. Ὄρθρος καὶ Πατριαρχικὴ Θεία Λειτουργία εἰς τὸν Ἱερὸν Καθεδρικὸν Ναὸν τοῦ Τιμίου Προδρόμου Νεαπόλεως. Πατριαρχικὸν Τρισάγιον εἰς μνήμην τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου Νεαπόλεως καὶ Σταυρουπόλεως κυροῦ Διονυσίου. Ἀποκαλυπτήρια Προτομῆς τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου κυροῦ Διονυσίου εἰς τὸν αὔλειον χῶρον τοῦ Ἐπισκοπείου. Ἐγκαίνια Συσσιτίου καὶ Πνευματικοῦ Κέντρου 05.00 μ.μ. Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίων Πάντων Ξηροκρήνης “Σταθμὸς Ἀγάπης”. 06.00 μ.μ. Ἐκδήλωσις Συνεργατῶν Ἐνοριῶν εἰς τὸ Κοινωνικὸν καὶ Φιλανθρωπικὸν ἔργον τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως (Ξενοδοχεῖον Grand Hotel). 08.00 μ.μ. Ἐπίσκεψις εἰς τὸν Ἱερὸν Ναὸν Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου Εὐόσμου.

Τρίτη

22

Ὀκτωβρίου

09.00 π.μ. Ἐπίσκεψις εἰς τὰ Συμμαχικὰ Κοιμητήρια Ζέιτενλικ. 09.30 π.μ. Ἐπίσκεψις εἰς τὸ 424 Γ.Σ.Ν.Ε. 11.00 π.μ. Ἐγκαίνια Ἐκκλησιαστικοῦ Ξενῶνος συνοδῶν ἀσθενῶν “Φιλοξενία” (ἔναντι Νοσοκομείου Παπανικολάου). 11.30 π.μ. Πατριαρχικὸν Τρισάγιον εἰς τὸ Μνημεῖον Καέντων Χορτιάτη. Ἐπίσκεψις εἰς τὸν Βυζαντινὸν Ναὸν Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος Χορτιάτη (12ου αἰ.). 12.00 μ. Ὑποδοχὴ Θαυματουργοῦ Ἱερᾶς Εἰκόνος Παναγίας Χορταΐτου (14ου αἰ.) εἰς τὴν Ἱερὰν Μονὴν Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος Χορτιάτη.

Εκκλησία εις συντήρηση του φωτός της Αναστάσεως». Αυτά ήταν τα πρώτα λόγια του ενθρονιστηρίου λόγου Του, τα οποία έχει τηρήσει σε όλα τα χρόνια της Πατριαρχικής διακονίας του. Δεν μπορώ με λόγια να περιγράψω τα αισθήματα και τη συγκίνηση μου. Αντίκρισα τον 51χρονο τότε νέο Πατριάρχη με δέος, όπως χρόνια πριν είχα αντικρίσει με το ίδιο και μεγαλύτερο δέος στην Αθήνα τον προκάτοχο του μακαριστό Αθηναγόρα τον Α’. Άλλωστε εκείνος υπερτερούσε κατά πολύ του κ. Βαρθολομαίου ως προς την σωματική διάπλαση. Στα παιδικά μου μάτια έμοιαζε σαν «γίγαντας». Στο Φανάρι επικρατούσε συνωστισμός για την ενθρόνιση. Πήγα στο τέλος να υποβάλω τα σέβη μου στον νέο Προκαθήμενο της Ορθοδοξίας. Μόλις πήρα την ευλογία του με σύστησε ο φίλος του Ευστάθιος Γιαννής. Ο Πατριάρχης με δάκρυα στα μάτια, γιατί έτρεφε μεγάλη εκτίμηση στον μακαριστό θείο μου, με έκλεισε στην μεγάλη αγκαλιά του. Η πρώτη ακρόαση από το νέο Πατριάρχη στο Γραφείο του έγινε, αν θυμάμαι καλά, δυο –τρεις μέρες μετά. Ήταν πολύ οικείος και φιλόξενος. Ο κ. Βαρθολομαίος εντυπωσιάζει με την απλότητα και συνάμα με την αρχοντιά του. Συγκινεί με την αγάπη του και την ανθρωπιά του. Μαγνητίζει με τους τρόπους του, την μελιστάλαχτη συμπεριφορά του. Οι κλητήρες του Πατριαρχείου έφεραν το παραδοσιακό καφέ και Εκείνος με κέρασε με τα αγαπημένα του σοκολατάκια. Τραβήξαμε την πρώτη φωτογραφία μας. Ο κ. Βαρθολομαίος ήταν πολύ συνεσταλμένος. «Φωτογράφος» ήταν η κ. Ελένη Σαμαράκη, σύζυγος του μακαρίτη διαπρεπή Έλληνα συγγραφέα Αντώνη Σαμαράκη, ο οποίος εκτιμούσε πολύ τον Πατριάρχη για την απλότητα, την φιλομάθεια και την ευρύτητα του πνεύματος  Την πρώτη συνέντευξη μαζί του την κάναμε τον Δεκέμβριο του 1991 για την εφημερίδα των Αθηνών «Μεσημβρινή», της οποίας τότε ήμουν ανταποκριτής στην Κύπρο. Το 1999 αμέσως μετά την συμφωνία του Ελσίνκι ο κ. Βαρθολομαίος ήταν ο πρώτος στην ιστορία Οικουμενικός Πατριάρχης ο οποίος παραχώρησε συνέντευξη σε κυπριακό Μέσο Ενημέρωσης.  Ήταν ο Τηλεοπτικός Σταθμός  Αντέννα  Κύπρου. Η συνέντευξη εκείνη προβλήθηκε δύο φορές, την παραμονή των Χριστουγέννων και την ημέρα των

Τις ημέρες αυτές θα βρεθεί κοντά μας ο Παναγιότατος Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως κ. Βαρθολομαίος λαμπρύνοντας για μια ακόμη φορά με την Aγιότητά Tου την πόλη μας και επιβεβαιώνοντας την ιδιαίτερη σχέση του με τη Θεσσαλονίκη. Ο Παναγιότατος Οικουμενικός μας Πατριάρχης θα εγκαινιάσει τον Εκκλησιαστικό Ξενώνα «ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ» στην Εξοχή, μια μεγάλη ανθρωπιστική πρωτοβουλία, ένα πολύ σημαντικό κοινωνικό έργο του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Νεαπόλεως & Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβα, που έγινε με τη συνδρομή του δήμου μας και θα προσφέρει στέγη φιλοξενίας σε συγγενείς μακροχρόνια ασθενών που νοσηλεύονται στο νοσοκομείο Παπανικολάου. Κατά την παραμονή του στην πόλη μας Ο Οικου-

Θεοφανείων. Μετά από μερικά χρόνια ο Πατριάρχης παραχώρησε στον γράφοντα για τον ΑΝΤΕΝΝΑ δεύτερη συνέντευξη. Στο κλείσιμο της πρώτης συνέντευξης προσέφερα στον Πατριάρχη εκ μέρους του ΑΝΤΕΝΝΑ ένα ασημένιο δίσκο που πάνω του είχε χαραγμένο το ιστορικό καράβι της Κερύνειας. Το δέχθηκε με συγκίνηση και μπροστά στον τηλεοπτικό φακό, χωρίς να το αναμένω, με ασπάστηκε κάτω από την εικόνα του Χριστού που βρίσκεται στο Πατριαρχικό Γραφείο. Ο εξ Ελλάδος λόγιος Αρχιμανδρίτης Δοσίθεος, Ηγούμενος της Ιεράς Σταυροπηγιακής Μονής Τατάρνης Ερυτανίας, εραστής της Πόλης και θερμός φίλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο βιβλίο του «Μια γοργόνα στο Κεράτιο» στη σελίδα 44 γράφει μεταξύ άλλων «το θάρρος και η τόλμη του Πατριάρχου αποδεικνύονται καθημερινά». Και συνεχίζει: «παλιό μου κατηχητόπουλο από τον Βύρωνα είναι τώρα δημοσιογράφος. Δουλεύει στον Αντέννα Κύπρου. Παίρνει συνέντευξη από τον Πατριάρχη. Και για πρώτη φορά ο Πατριάρχης ομιλεί ευθαρσώς για το χρονίζον κυπριακό ζήτημα, και τα όσα κόστισε στην ομογένεια. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος,αναφέρει ο Αρχιμανδρίτης Δοσίσθεος, μεταξύ άλλων τόνισε στην συνέντευξη:  «Προσεύχομαι για όλο τον λαό της Κύπρου, απ΄ άκρου σ΄άκρο για την οριστική λύση του Κυπριακού προβλήματος όπως το είπα στον κ. Κληρίδη τον περασμένο μήνα. Προσεύχομαι ειλικρινώς να εξευρεθεί μια βιώσιμη δίκαια λύση του κυπριακού προβλήματος, το οποίο ταλαιπώρησε και το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Ομογένεια εδώ – επαναλαμβάνω χωρίς να το θέλουν οι Κύπριοι – γι΄αυτό και περισσότερο από κάθε άλλο επιθυμώ και εύχομαι την ταχύτατη και οριστική επίλυση του Κυπριακού προβλήματος με καλή διάθεση από όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές. Να επικρατήσει και στην Ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια και στην Ευρώπη και παντού η Ειρήνη, η δικαιοσύνη και η ελευθερία και όλα αυτά τα ύψιστα, πανανθρώπινα διαχρονικά ιδανικά, τα οποία όλοι πιστεύουμε και για την επικράτησε των οποίων η Εκκλησία μας πάντοτε προσεύχεται και εργάζεται». Στις 11 Ιουνίου 2001 ο Οικουμενικός Πατριάρχης, δείχνοντας την αδελφική αγάπη και τον απέραντο σεβασμό του προς την μαρτυρική Εκκλησία Κύπρου, έστειλε ως επίσημο εκπρόσω-

πο Του τον Μητροπολίτη Περγάμου, καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών και Ακαδημαϊκό κ. Ιωάννη στην εορτή του ιδρυτή και προστάτη της Εκκλησίας μας Αποστόλου Βαρνάβα. Στο τέλος του συλλείτουργου στο ναό του Αποστόλου Βαρνάβα στην Δασούπολη ο Οικουμενικός Πατριάρχης δια του εκπροσώπου του προσέφερε στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χρυσό-

➞ μενικός Πατριάρχης θα επισκεφτεί επίσης τον τόπο μαρτυρίου του Ολοκαυτώματος στον Χορτιάτη προκειμένου να τελέσει τρισάγιο στη μνήμη των 149 συμπολιτών μας που έχασαν με τραγικό τρόπο τη ζωή τους εξαιτίας της βαρβαρότητας των Γερμανών κατακτητών. Σε πολύ δύσκολες στιγμές για τη χώρα μας η συχνή παρουσία και το αδιάλειπτο ενδιαφέρον του Οικουμενικού Πατριάρχη για την Ελλάδα αποτελούν ένα υψηλό εθνικό προνόμιο. Αλλά και ως τόπος, όλοι εμείς, θα έχουμε την τιμή και την τύχη να λάβουμε την Ευλογία Του και να ακούσουμε τη σοφία της σκέψης του. Τον καλωσορίζουμε στο δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη νιώθοντας μεγάλη την τιμή και βαθιά την υποχρέωση για το ότι ο λαός μας βρίσκεται πάντοτε μέσα στις προσευχές του.

ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΚΑΪΤΕΖΙΔΗΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ


«Ο Οικουμενικός Πατριάρχης άνοιξε δρόμους» των Νικολάου Μαγγίνα και Νίκου Παπαχρήστου φωτογραφίες του Νικολάου Μαγγίνα

Τις θερμότερες ευχές του για μακροημέρευση και συνέχιση του έργου του, με την ευκαιρία της επετείου των 50 χρόνων ιεροσύνης και των 20 χρόνων Πατριαρχίας, έδωσε στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος κατά τη διάρκεια της ιδιαίτερης συνάντησης που είχαν την Κυριακή στο Φανάρι. Προηγουμένως ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος χοροστάτησε στη Θεία Λειτουργία που τελέστηκε στον πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι. στομό τον Α΄ ένα πολύ σημαντικό και συμβολικό δώρο. Ήταν το πιστό αντίγραφο της Παναγίας της Παμμακαρίστου από την περίφημη μονή της Πόλης, η οποία έχει μετατραπεί σε τέμενος και είχε το μεγάλο προνόμιο να κατέχει μία από τις σπουδαιότερες ψηφιδωτές φορητές εικόνες, την πασίγνωστη ‘’Παναγία την Παμμακάριστο’’. Σήμερα η η Ιερά Εικόνα έχει τοποθετηθεί στη μέση του νοτίου κλίτους, επάνω σε ειδικό προσκυνητάριο. Ο Χρυσόστομος ο Α’ ευχαρίστησε για την ευγενική χειρονομία του Πατριάρχη, ανταπέδωσε το δώρο και παρακάλεσε τον Μητροπολίτη Περγάμου να του μεταφέρει τις θερμές ευχές του για την ονομαστική Του εορτή, που εορτάζεται την ίδια μέρα με αυτή του Αποστόλου Βαρνάβα. Στις 20 Απριλίου 2008 ο Πατριάρχης παραχώρησε στον γράφοντα αποκλειστική συνέντευξη για τον «Φιλελεύθερο», που προβλήθηκε υπό τον τίτλο «Δεύτε λάβετε θάρρος, δεύτε λάβετε ελπίδα». Στη συνέντευξη αυτή μεταξύ άλλων τόνιζε ο Πατριάρχης:  «Το μέλλον των Ρωμιών της Πόλης το γνωρίζει ο Θεός. Και γι αυτό δεν απελπιζόμαστε». Επίσης σε άλλο σημείο υπογράμμιζε: «Όταν λειτουργούμε στις ερειπωμένες εκκλησίες της Μικράς Ασίας λαμβάνουμε περισσότερη χάριν. Ταυτοχρόνως δεν πρέπει να λησμονούμε το παρελθόν μας όσο και αν κάτι τέτοιο συναισθηματικώς μας πονά». Από προσωπική πείρα γνωρίζω το ζωηρό ενδιαφέρον του Πατριάρχη για το κυπριακό και ότι, όποτε βρίσκει την κατάλληλη ευκαιρία το θέτει στους συνομιλητές του. Εξ άλλου από τότε που άνοιξαν τα οδοφράγματα και οι Κύπριοι πηγαίνουν στην Κωνσταντινούπολη ο Πατριάρχης υποδέχεται όλους με μεγάλη χαρά και τους ομιλεί πάντα για το Κυπριακό και την επιθυμία του να υπάρξει λειτουργική λύση. Εύχεται και προσεύχεται με την ευλογία του θεού και τη λύση του προβλήματος να μπορέσει να εκπληρώσει το διακαή του πόθο, ο οποίος είναι η ειρηνική επίσκεψη του στο νησί μας και η προσκύνηση στις διάφορες Μονές και εξαιρέτως στη Μονή του Αποστόλου Βαρνάβα, ιδρυτή και προστάτη της Εκκλησίας Κύπρου και στη Μονή του Αποστόλου Ανδρέα στην Καρπασία για την συντήρηση της οποίας, όπως γνωρίζει ο γράφων, επιδεικνύει ζωηρό ενδιαφέρον. Τις μέρες της εκλογής και ενθρόνισης του κ. Βαρθολομαίου γνωστός  Τούρκος δημοσιογράφος χαρακτήρισε τον Νέο Πατριάρχη «Γέφυρα» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Άλλοι δημοσιογράφοι προχώρησαν ακόμη περισσότερο αποκαλώντας τον

Στην ομιλία του τόνισε ότι είναι μεγάλο δώρο για την Ορθοδοξία να έχει στην κορυφή της έναν άνθρωπο σαν τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Όπως είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης χαίρει ιδιαίτερης εκτιμήσεως σε όλο τον κόσμο και με τις πρωτοβουλίες του άνοιξε δρόμους με αποτέλεσμα τα 300 εκατομμύρια των Ορθοδόξων να αποκτήσουν πιο δυνατή φωνή και να υπολογίζονται ακόμα περισσότερο. Άνοιξε δρόμους, συνέχισε ο κ.Δημήτριος, για το διάλογο και τη συνεργασία των λαών, των πολιτισμών και των θρησκειών και σε πολλές περιπτώσεις – στις οποίες απέτυχε η διπλωματία, ο Οικουμενικός Πα-

«Νταβός» για τις δύο χώρες. Όταν ο κ. Βαρθολομαίος αναφέρεται στους δύο λαούς τονίζει ότι πρέπει να ζήσουν ενωμένοι όπως ζούσαν μαζί για πολλά χρόνια στο παρελθόν και επίσης ότι «το Αιγαίο πρέπει να καταστεί θάλασσα Ειρήνης φιλίας και συνεργασίας ανάμεσα στους δύο λαούς». Στο βιβλίο του «Ότε ήμην παιδίον» ο κ. Βαρθολομαίος σε συνέντευξη του στην Μαριάννα Κορομηλά, αφού αναφέρεται στα παιδικά του χρόνια στο μαρτυρικό νησί του, την Ίμβρο, αναφέρει «και σήμερα η λατρεία μου επαναλαμβάνω είναι αμείωτος για το νησί μου». Ο κ. Βαρθολομαίος ο οποίος κάθε χρόνο επισκέπτεται τακτικά το νησί του τονίζει:  «θα μπορούσα να πω πάρα πολλά πράγματα, διότι έχω ανεξάντλητα βιώματα και αμέτρητες αναμνήσεις από τα χρόνια που έζησα στην Ίμβρο. Θα τα κρατώ σαν πολύτιμο θησαυρό μέσα στην ψυχή μου δια βίου». Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος με το πολυσχιδές έργο του στο οποίο ο «Φιλελεύθερος» είχε αναφερθεί αναλυτικά στο παρελθόν, αποτελεί αναμφισβήτητα μορφή και προσωπικότητα με «ενοποιητική παρουσία». ‘Ενας θρησκευτικός ηγέτης «καθολικής αποδοχής», όπως έδειξε το 2000 και η δημοσίσευση του φωτογραφικού πορτραίτου του, που φιλοτέχνησε ο σερ Ρίτσαρντ Άβεντον στο Αμερικανικό περιοδικό « New Yorker». Η ενωτική νοοτροπία του Οικουμενικού Πατριάρχη είναι, σύμφωνα με τους διάφορους μελετητές, «αποτέλεσμα όχι μόνον βιωμάτων αλλά μιας βαθειάς κοσμοπολίτικης παιδείας, της οποίας επιστέγασμα είναι η διδακτορική του διατριβή « Περί την κωδικοποίηση των Ιερών Κανόνων και των Κανονικών Διατάξεων εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία». Είναι συγκινητικό και μοναδικό γεγονός να ίστασαι μέσα στον Πατριαρχικό Ναό ή σε άλλους Ναούς απέναντι σε μια μορφή με στοχαστική και ποιητική παρουσία. Ο Ολιβιέ Κλεμάν, Καθολικός συγγραφέας που ασπάστηκε την Ορθοδοξία, έχει παρουσιάσει πολύ ωραία την στοχαστική πορεία του Πατριάρχη στο βιβλίο του «Η αλήθεια ελευθερώσει υμάς, συζητώντας με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο» . Επίσης δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο το γεγονός ότι ως μαθητής σε ειδικό τετράδιο κατέγραφε ποιήματα ποιητών που τον συγκινούσαν. Από τους ποιητές που ανθολογούνται περισσότερο θα αναφέρουμε τον Γεώργιο Δροσύνη

Ευχαριστούμε τις άνωθεν εταιρίες για τη συμμετοχή τους στην εκτύπωση του ένθετου αφιερώματος.

τριάρχης κατάφερε πολλά για την ειρηνική συνύπαρξη των ανθρώπων. «Έγινε ο κυριότερος παράγοντας στην προσπάθεια για την προστασία του περιβάλλοντος» πρόσθεσε ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος. «Στα 20 χρόνια της Πατριαρχίας του δεν χτίζει με χόρτα, ξύλα και καλάμια αλλά με χρυσό, ασήμι και πολύτιμους λίθους για να αντέχουν τα έργα του στο χρόνο» επισήμανε ο κ.Δημήτριος και ευχαρίστησε τον Θεό που έδωσε αυτό τον Πατριάρχη σε μια ταραγμένη εποχή από την τρομοκρατία, τους πολέμους και τη διαφθορά. Τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής συνοδεύουν ο βοηθός Επίσκοπος Φασιάνης Αντώνιος και ο Αρχιδιάκονός του κ.Παντελεήμων.

και Ιωάννη Πολέμη. Επίσης στο τετράδιο αυτό πυκνή είναι η παρουσία του Κωνσταντίνου Καβάφη, του Λαπαθιώτη και του Κωστή Παλαμά. Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος χαρακτήρισε μεγάλο δώρο για την Ορθοδοξία να έχει στην κορυφή της έναν άνθρωπο σαν τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Όπως είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης με τις πρωτοβουλίες του «άνοιξε δρόμους» με αποτέλεσμα τα 300 εκατομμύρια των Ορθοδόξων να αποκτήσουν πιο δυνατή φωνή και να υπολογίζονται ακόμα περισσότερο. «Άνοιξε δρόμους», συνέχισε ο κ.Δημήτριος, για το διάλογο και τη συνεργασία των λαών, των πολιτισμών και των θρησκειών και σε πολλές περιπτώσεις – στις οποίες απέτυχε η διπλωματία, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κατάφερε πολλά για την ειρηνική συνύπαρξη των ανθρώπων. «Έγινε ο κυριότερος παράγοντας στην προσπάθεια για την προστασία του περιβάλλοντος» πρόσθεσε ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος. Συνόδευσα τον Οικουμενικό Πατριάρχη σε πολλές περιοδείες του στην Ελλάδα και στην Μικρά Ασία. Αλησμόνητο όμως όσο ζω θα μείνει το πρώτο ταξίδι μου στη Σμύρνη από όπου ο μακαρίτης ο πατέρας μου έφυγε βίαια το 1922 σε ηλικία 12 χρονών. Ο λόγος του Πατριάρχη σε αυτό που έζησα στη Σμύρνη ήταν ιδιαίτερα παρηγορητικός. Ίσως σε κάποια άλλη ευκαιρία να αναφερθούμε πιο αναλυτικά στο τεράστιο έργο, στον πόνο και την αγωνία του Πατριάρχη για την επαναλειτουργία της Χάλκης και το μέλλον των Ρωμιών της Πόλης, Ίμβρου και Τενέδου. Εξάλλου, έκδηλη ήταν η συγκίνηση του Πατριάρχη, όταν το 2004 μετέφερε από τη Ρώμη στο Φανάρι τα ιερά λείψανα των προκατόχων του Ιωάννου του Χρυσοστόμου και Γρηγορίου του Θεολόγου. Ήταν ένα εξαίρετο επίτευγμα του, στο οποίο ήταν παρών και ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος ως Μητροπολίτης τότε Πάφου. Ανεξίτηλη θα μείνει ακόμη στη μνήμη μου η αγάπη του Οικουμενικού Πατριάρχη προς τους νέους και ιδιαίτερα προς τα μικρά παιδιά. Είτε αυτά είναι ελληνόπουλα, είτε τουρκόπουλα, είτε άλλα από το εξωτερικό. Ιδιαίτερα θυμάμαι την επίσκεψη μας στην Τρίγλια της Μικράς Ασίας την Κυριακή 14 Νοεμβρίου 2004. Μετά τη Θεία Λειτουργία ο Πατριάρχης, επειδή συνέπι-

πτε η γιορτή του μπαϊραμιού γύρισε όλη την κωμόπολη και συναναστράφηκε με τα παιδιά κάθε ηλικίας, τα οποία αφού ευλογούσε, τους έδινε ένα μικρό φιλοδώρημα και τους ευχόταν «σεκέρ- μπαϊράμ» (καλό μπαϊράμι). Πριν μερικά χρόνια ο Πατριάρχης παρέθεσε ένα δείπνο-iftar, στην νηστεία του ραμαζανιού στα παιδιά των φαναριών στο Μακροχώρι, που είναι γνωστό από το ξακουστό διήγημα της Λωξάνδρας. Όταν τέλειωσε το δείπνο ένα παιδί πρόσφερε στον Πατριάρχη μια μικρή μαργαρίτα, την οποία μόλις είχε κόψει από εκεί κοντά. Ήταν ένα δώρο ευγνωμοσύνης μεγαλύτερο και πολυτιμότερο από κάθε άλλο. Το 2000, Κυριακή του Θωμά, στην πρώτη επίσκεψη του στην Καππαδοκία ήταν συγκλονιστική η υπαίθρια Θεία Λειτουργία στα Πετρομονάστηρα. Τα Χριστούγεννα του ίδιου χρόνου συγκλήθηκε στην Κωνσταντινούπολη σύναξη των προκαθημένων όλων των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών. Ξεχώρισε το απόδειπνο στην Ιερά Μονή Βαλουκλή, όπου ο Πατριάρχης προσευχόταν ιστάμενος κάτω από τον πατριαρχικό θρόνο. Μαζί του συμπροσεύχονταν, παρά το προχωρημένο της ώρας, ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος και οι μακαριστοί Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πέτρος και Σερβίας Παύλος,παρά τη μεγάλη του ηλικία. Το 2001 γιόρτασε στην Ίμβρο τα 40 χρόνια της ιεροσύνης του. Βρισκόμουν εκεί. Μετά τη Θεία Λειτουργία ο Πατριάρχης πήγε στο καφενείο που κάποτε διατηρούσε ο πατέρας του Χρίστος Αρχοντώνης. Ο κόσμος πολύς. Εγώ με άλλους συναδέλφους είχαμε μείνει απέξω. Σε κάποια στιγμή άκουσα ότι με καλούσε. Μπήκα στο καφενείο, άνοιξε την τσάντα του και μου πρόσφερε ως ενθύμιο μια φωτογραφία, στην οποία ήταν ο ίδιος, ο μακαρίτης ο νονός μου Γιάννης και η επίσης μακαρίτισσα θεία μου Θέκλα. Οι θείοι μου είχαν πάει για ιατρικούς λόγους στο Μόναχο και ο νεαρός τότε διάκονος Βαρθολομαίος είχε προσφερθεί να κάνει τον μεταφραστή. Η φωτογραφία έγραφε από πίσω με δικά του γράμματα « Μόναχο, Αύγουστος 1962». Αργότερα βρεθήκαμε στο πατρικό του σπίτι. Η ματιά του «καρφώθηκε» εκεί που άλλοτε ήταν το εικονοστάσι. Μας έδειξε και τις άλλες κάμαρες του μικρού σπιτιού και έφθασε στο παράθυρο, κοίταξε έξω και μας είπε: «εδώ διάβαζα και εδώ έμαθα το φεγγαράκι μου λαμπρό».

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you