Issuu on Google+

h

IN VITRO

• h

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

μηνιαια εκδοση με θεμα την υγεια • διανεμεται δωρεαν h

• h

Τ. 27

ασφαλεισ διακοπεσ

«Ασπίδες» για το καλοκαίρι

hΜ  εταμόσχευση ποδιών από Ισπανούς γιατρούς

h Τ έτανος: Προσοχή ο κίνδυνος παραμονεύει

h Τ ης μόδας τώρα η προσθετική γλουτών

h Έ φηβοι και διακοπές: Η κήρυξη της ανεξαρτησίας


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

4•in•vitro

Index

30

Νερό: Πηγή ζωής Αν κάποιος προσπαθούσε να μιλήσει για το νερό, σίγουρα θα ξεκινούσε από τον χαρακτηρισμό «πηγή ζωής». Το νερό δεν είναι απλώς ένα κομμάτι από τη ζωή μας. Είναι ολόκληρη η ζωή και η ύπαρξή μας, αφού τόσο ο πλανήτης μας όσο και ο ανθρώπινος οργανισμός αποτελούνται κατά το μεγαλύτερο μέρος από νερό. Διαβάστε για όλα τα «μυστικά» καλής ενυδάτωσης του οργανισμού και στις διακοπές.

07 Συγγενείς Καρδιοπάθειες 09 Τα μυστικά της υγιεινής κουζίνας 11 Ενημερωθείτε για την ηπατίτιδα 12 Νέος τύπος ιού της Βλεννόρροιας 14 Υποχόνδριος με τον θόρυβο 20 Υπεριδρωσία και μύκητες 21 Αντιγήρανση: Φωνητικές χορδές

16

36 Η δίαιτα της ενυδάτωσης

«Συγχωνεύσεις» κατά της διαφθοράς Με βασικό στόχο την «ευελιξία» στο σύστημα των παρεχόμενων ιατρικών υπηρεσιών και παράλληλα την εξάρθρωση των καθεστώτων που αναπαρήγαγαν τα φαινόμενα διαφθοράς στον χώρο της υγείας, το υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ανακοίνωσε τις τελικές αποφάσεις του για τις συγχωνεύσεις των νοσοκομείων της χώρας.

38 Baby boom: Προβλήματα συμπεριφοράς 40 Εναλλακτικά: Γελωτοθεραπεία

18

Το πείραμα της Ικαρίας Φαίνεται ότι οι κάτοικοι αυτού του όμορφου όσο και ευχάριστα «περίεργου» ελληνικού νησιού του Αιγαίου, της Ικαρίας, κατέχουν το μυστικό της μακροζωίας. Ειδική έρευνα Ελλήνων καθηγητών Καρδιολογίας κατέδειξε ότι η διατροφή, οι συνήθειες και γενικότερα ο τρόπος ζωής των κατοίκων του νησιού «εκτοξεύουν» το όριο ζωής 10 φορές πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο!

28

Συνέντευξη Ιωάννης Τσιάντης Ο εκφοβισμός και η βία στα σχολεία είναι πλέον καθημερινό φαινόμενο, πολλές φορές ανεξέλεγκτο, αφού οι μαθητές - «θύματα» συνήθως αποφεύγουν να καταγγείλουν την επιθετική συμπεριφορά ορισμένων συμμαθητών τους. Για αυτό το διεθνές φαινόμενο του «bullying» μιλάει στο «In Vitro» ο Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής και Πρόεδρος των Ιατρικών Ειδικοτήτων της Ε.Ε. στην Παιδική και Εφηβική Ψυχιατρική Ιωάννης Τσιάντης.

41

Ενυδάτωση και δροσιά μετά τον ήλιο Καλή είναι η ηλιοθεραπεία και όμορφο το σοκολατί μαύρισμα. Το θέμα είναι πώς θα διατηρηθεί και παράλληλα με ποιους τρόπους η επιδερμίδα θα παραμείνει απαλή, μετά την «καταπόνηση» του ήλιου. Στις σελίδες του «In Vitro» θα βρείτε συμβουλές για το πώς να διατηρήσετε την επιδερμίδα σας βελούδινη μετά το μαύρισμα.

24

Διακοπές χωρίς απρόοπτα Το καλοκαίρι μπορεί να είναι η πιο επιθυμητή εποχή του έτους, όμως για όσους πάσχουν από κάποια χρόνια πάθηση είναι εποχή δύσκολη, καθώς στα ήδη υπάρχοντα προβλήματα προστίθενται η ζέστη, η μόλυνση αλλά και οι πάγιες καλοκαιρινές δραστηριότητες, που ασφαλώς «κουράζουν», ακόμα και τους υγιείς. Διαβάστε για τους κανόνες που θα κάνουν τις διακοπές και για τους συνανθρώπους μας με χρόνια προβλήματα το ίδιο... ανάλαφρες. DELLA ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Α.Ε. Καφαντάρη 27, Αθήνα, 11631 Τηλ.: 210.68.56.700, Fax.: 210.68.51.008

Eκδoτης

διευθυντρια

ART director

Αντωνης Δελλατoλας

βικυ καρατζαφερη

Δημήτρης Λύρας

Γενικoς Διευθυντhς Εκδoσεων della

Αρχισυντακτησ

EΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

Βαγγελης Β. Παπακωστας

νικοσ σταυρουλλακισ

Γιώργος Καπελούζος

Συνεργaτες: Ηλέκτρα Αλευρίτη, Αλέκα Κόγκα, Βασιλική Μανιάτη, Εμμανουήλ Σιγιολτζάκης, Μαρία Ορφανίδου

εμπορικη διευθυνση

διορθωση: Κώστας Θέος Μαρία Παπαρρηγοπούλου

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Μάρκος Δελατόλας Ελένη Σαμπάνη sabani@invitromagazine.gr

υπευθυνος παραγωγησ - διανομης

Μάριος Φιλιππούσης Εκτυπωση: Τυποεκδοτική Φωτογραφιες: shutterstock.com Μηνιαία έκδοση για την υγεία Διανέμεται δωρεάν

Σύνταξη 210 6856700, εσωτ. 311

Διαφήμιση 210 6847222

e-mail invitro@invitromagazine.gr

Web www.issuu.com/invitromagazine


6•IN•VITRO

Editorial Tης Βίκυς Καρατζαφέρη

ΠΡΟΣΩ ΟΛΟΤΑΧΩΣ Βάλτε στις αποσκευές σας καλή διάθεση και «διακόψτε», όπως άλλωστε συµβουλεύει και η λέξη «διακοπές», ό,τι κάνατε τον χειµώνα που πέρασε. Αποσυνδεθείτε από τον υπολογιστή, ανακαλύψτε τη µαγεία του ραδιοφώνου, «χαθείτε» στις σελίδες ενός καλού βιβλίου.

Ο

ι εκκρεµότητες λύθηκαν, το αφεντικό έδωσε τη συγκατάθεσή του, τα εισιτήρια είναι στην τσέπη, οι αποσκευές ετοιµάστηκαν. Πρόσω ολοταχώς! Βάζουµε πλώρη για άλλο ένα ταξίδι, κοντινό ή µακρινό δεν έχει σηµασία, και µπαίνουµε σε διάθεση καλοκαιρινή πιο πολύ από ποτέ. Διακοπές. Τα όνειρα του χειµώνα για ατελείωτο χουζούρι στη φυσική σκιά που χαρίζουν τα αρµυρίκια, πλάι στο κύµα, για νόστιµο φαγητό από αγνές πρώτες ύλες, για απόλαυση του ηλιοβασιλέµατος και για χαλάρωση θα γίνουν, επιτέλους, πραγµατικότητα για πολλούς. Πάρα πολλές έρευνες, εξάλλου, το καταδεικνύουν: Η σηµασία των διακοπών για την υγεία µας, σωµατική και συναισθηµατική, είναι µεγάλη. Μας ανανεώνουν, µας ξεκουράζουν, βελτιώνουν τις ισορροπίες της οικογένειας, αποµακρύνουν τον κίνδυνο να παρουσιαστεί το λεγόµενο burn out syndrome, δηλαδή τα προβλήµατα υγείας που σχετίζονται µε το άγχος της δουλειάς και µε το απαιτητικό πρόγραµµα της καθηµερινότητας. Έχει βρεθεί ότι οι εργαζόµενοι άνδρες ηλικίας από 35 έως 57 ετών, που παίρνουν κανονικές διακοπές, έχουν µειωµένο κίνδυνο θανάτου κατά 20%, σε σχέση µε αυτούς που στερούνται τις διακοπές τους. Στις εργαζόµενες γυναίκες ηλικίας από 45 έως 64 ετών, που παίρνουν τις διακοπές τους, ο κίνδυνος θανάτου µειώνεται κατά 50%, σε σχέση µε τις γυναίκες που δεν παίρνουν κανονικά τις διακοπές τους. Οι διακοπές του καλοκαιριού είναι ο µόνος τρόπος για να µπορούν οι εργαζόµενοι σε όλες τις βαθµίδες να ξεκουραστούν αποτελεσµατικά και να µπορέσει ο οργανισµός τους να ανακάµψει και να επιδιορθώσει τις «βλάβες» σε ψυχικό και σε σωµατικό επίπεδο – βλάβες που συσσωρεύονται από τους ξέφρενους ρυθµούς, στους οποίους υποβάλλονται καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Η χαµογελαστή νοσοκόµα περίµενε πώς και πώς να αρχίσει η άδειά της για να «αποφορτίσει» τον οργανισµό της από µια δύσκολη όσο και απαιτητική χρονιά. Τα προβλήµατα στον χώρο της υγείας, οι αλλαγές στα νοσοκοµεία και ευρύτερα στο ΕΣΥ, αλλά και διάφορα οικογενειακά ζητήµατα, όλα αυτά την έκαναν να λαχταράει να αποδράσει, έστω και για 2-3 µέρες, µακριά από όλα. Και ένιωσε ευγνώµων

που έχει και φέτος αυτή τη δυνατότητα. Γιατί ξέρει καλά ότι ειδικά αυτή τη χρονιά αρκετοί είναι εκείνοι που θα αναγκαστούν να παραµείνουν στο κλεινόν άστυ λόγω περιορισµένης οικονοµικής δυνατότητας ή, στην καλύτερη περίπτωση, θα (ξανα)θυµηθούν τα χωριά τους. Επιπλέον υπάρχουν πάντα οι ασθενείς, που, λόγω της κατάστασής τους, νοσηλεύονται στα νοσοκοµεία, έχοντας συντροφιά τους δικούς τους ανθρώπους αλλά και το προσωπικό. Για όλους εκείνους, αυτές οι µελέτες που υπογραµµίζουν την ανάγκη για «ικανοποιητική χρονική διάρκεια» διακοπών και, µάλιστα, «υψηλής ποιότητας» µάλλον ακούγονται βερεσέ. Αρκούνται στα ταξίδια του νου και της ψυχής… Πάντως τα καλοκαιρινά ταξίδια, ακόµη και τα λεγόµενα low budget (χαµηλού προϋπολογισµού) προσφέρουν στις οικογένειες τη δυνατότητα να δεθούν µεταξύ τους ενώ βοηθούν τα παιδιά να µάθουν περισσότερα πράγµατα και να γίνουν πιο έξυπνα. Βρετανική έρευνα, στην οποία συµµετείχαν 21.600 παιδιά ηλικίας 8 ετών, έδειξε ότι περίπου εννέα στους δέκα µαθητές (ποσοστό πάνω από το 90%) που ταξίδεψαν στις θερινές διακοπές, είχαν σε µεγάλο βαθµό βελτιωµένη αντίληψη κατά τη διάρκεια του σχολείου αλλά και καλύτερα αποτελέσµατα στις εξετάσεις. Σύµφωνα µε τους ειδικούς, αυτό πιθανότατα συµβαίνει διότι στις διακοπές γονείς και παιδιά χαλαρώνουν, απολαµβάνουν τις στιγµές που µοιράζονται και συζητούν περισσότερο. Ειδικά οι γονείς αφήνουν πιο ελεύθερα τα παιδιά να «εξερευνήσουν» ό,τι τους κάνει εντύπωση και οι ίδιοι έχουν τη διάθεση να µοιραστούν µε τα παιδιά διάφορες χρήσιµες πληροφορίες για τον προορισµό τους.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•7

Συνεργάστηκε ο κ. Χαράλαμπος Καρβούνης, Καθηγητής Καρδιολογίας ΑΠΘ, Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιατρείο Συγγενών Καρδιοπαθειών Ενηλίκων και Πνευμονικής Υπέρτασης ΠΓΝΘ «ΑΧΕΠΑ»

Μ' ενδιαφέρει Συγγενείς καρδιοπάθειες

Μία συχνή επιπλοκή Μια συχνή επιπλοκή των ασθενών με συγγενείς καρδιοπάθειες είναι η Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση (ΠΑΥ), η οποία, πολύ απλά, είναι η αυξημένη πίεση στα πνευμονικά αγγεία. Τότε, οι ασθενείς παρουσιάζουν συμπτώματα, με πιο συχνό την πολύ έντονη δύσπνοια, που εκδηλώνεται με την παραμικρή προσπάθεια, ακόμα κι όταν κάνουν λίγα βήματα. Άλλα συμπτώματα της Πνευμονικής Αρτηριακής Υπέρτασης είναι: ζάλη, κόπωση, πόνος (αίσθημα σύσφιξης) στον θώρακα, συγκοπτικό επεισόδιο και περιφερικό οίδημα. Οι ασθενείς αυτά τα συμπτώματα τα αγνοούν ή τα αποδίδουν σε κούραση και κακή φυσική κατάσταση, με αποτέλεσμα η νόσος να εξελίσσεται. Η νόσος ακολουθεί μια εξελικτική πορεία που χαρακτηρίζεται από τέσσερα λειτουργικά στάδια. Στο τρίτο και στο τέταρτο, τα συμπτώματα είναι τόσο έντονα που ο ασθενής δυσκολεύεται να εκτελέσει ακόμη και τις πιο απλές καθημερινές συνήθειες, όπως να ντυθεί ή να κάνει λίγα βήματα. Θα πρέπει να τονιστεί ότι ασθενείς που διαγνώστηκαν με συγγενείς καρδιοπάθειες και είχαν την κατάλληλη χειρουργική ή και φαρμακευτική αγωγή, θα πρέπει να παρακολουθούνται από τον ειδικό ιατρό εφ’ όρου ζωής και να μην το αμελούν γιατί πάντοτε υπάρχει ο κίνδυνος της Πνευμονικής Αρτηριακής Υπέρτασης. Υπολογίζεται ότι το 10% των ανθρώπων με συγγενείς καρδιοπάθειες αναπτύσσουν πνευμονική αρτηριακή υπέρταση.

Τι πρέπει να γίνει Σύμφωνα με τις οδηγίες των διεθνών επιστημονικών εταιρειών, για τη σωστή αντιμετώπιση της Πνευμονικής Αρτηριακής Υπέρτασης επιβάλλεται ο έλεγχος και η τακτική παρακολούθηση των ασθενών να γίνεται από εξειδικευμένα κέντρα. Τέτοια κέντρα βρίσκονται τόσο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη όσο και σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας μας. Όσον αφορά στη θεραπεία της Πνευμονικής Αρτηριακής Υπέρτασης, η χρήση αρκετών θεραπευτικών ουσιών έχουν αποδεδειγμένα αποτελέσματα σε ασθενείς με συγγενείς καρδιοπάθειες, καθώς, σύμφωνα με την κλινική μελέτη BREATHE5, βελτιώνει σημαντικά την πνευμονική κυκλοφορία και την ικανότητα σωματικής άσκησης των ασθενών, χαρίζοντάς τους καλύτερη ποιότητα ζωής.

Τα νέα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι οι ασθενείς με ΠΑΥ μπορούν να ανταποκριθούν σε προηγμένες θεραπείες και ότι δεν πρέπει να θεωρούνται υποψήφιοι μόνο για μεταμόσχευση.

Τι είναι και πού οδηγούν

Ο

ι συγγενείς καρδιοπάθειες είναι ανωμαλίες διάπλασης της καρδιάς που φέρει μαζί του το άτομο από την ημέρα της γέννησής του. Με άλλα λόγια, οι πάσχοντες από συγγενείς καρδιοπάθειες γεννιούνται με κάποιο «κατασκευαστικό» πρόβλημα στην καρδιά. Ο όρος δεν πρέπει να συγχέεται με τη «συγγένεια», δηλαδή με την κληρονομικότητα, με την οποία έχει μικρή μόνο σχέση. Υπολογίζεται ότι στη χώρα μας κάθε χρόνο γεννιούνται 1.000 μωρά με συγγενείς καρδιοπάθειες, ενώ 40.000 έως 50.000 έφηβοι και ενήλικοι πάσχουν από συγγενείς καρδιοπάθειες. Οι μισοί από αυτούς είναι γυναίκες – οι περισσότερες αναπαραγωγικής ηλικίας –, οι οποίες διατρέχουν σημαντικούς κινδύνους εάν μείνουν έγκυοι δίχως να υποβάλλονται στην απαιτούμενη συχνή παρακολούθηση. Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης Όταν διαγνωστεί κάποια μορφή συγγενούς καρδιοπάθειας, προγραμματίζεται μια σειρά εξετάσεων σε εξειδικευμένα κέντρα, προκειμένου να αποφασισθεί εάν και πότε η χειρουργική αντιμετώπιση και επέμβαση είναι αναγκαία. Η έγκαιρη διάγνωση, η κατάλληλη χειρουργική και φαρμακευτική αντιμετώπιση και η μακροχρόνια και συχνή παρακολούθηση σε ειδικά οργανωμένα κέντρα καθώς και η ευαισθητοποίηση των ίδιων των πασχόντων μπορούν να τους προσφέρουν καλύτερη ποιότητα ζωής. Η διαχρονική εξέλιξη και επιβίωση των ατό-

μων με συγγενή καρδιοπάθεια σχετίζεται απόλυτα με τη μορφή και τη βαρύτητα της νόσου. Για κάποια άτομα η συγγενής καρδιοπάθεια αντιμετωπίζεται σε τέτοιο βαθμό ώστε το άτομο να διατηρήσει τον ενεργό τρόπο ζωής και να φθάσει στην ενήλικο ζωή χωρίς την ιατρική παρέμβαση. Για τα υπόλοιπα άτομα θα χρειασθεί να γίνει κάποιας μορφής ιατρική παρέμβαση (φαρμακευτική ή χειρουργική). Πριν από μισό αιώνα, όταν ακόμη η σωστή διάγνωση και θεραπεία (συντηρητική και κυρίως χειρουργική) ήταν σε αρχικό στάδιο, περισσότερα από τα μισά παιδιά με συγγενή καρδιοπάθεια πέθαιναν προτού γιορτάσουν τα πρώτα τους γενέθλια και μάλιστα τα μισά από αυτά τον πρώτο μήνα (νεογνική ηλικία). Σήμερα η πρόγνωση είναι πολύ καλή χάρη στην αλματώδη πρόοδο, την πρώιμη και έγκαιρη διάγνωση, τη σωστή συντηρητική αντιμετώπιση και κυρίως την αποτελεσματική χειρουργική θεραπεία και τη διά βίου συνεχιζόμενη παρακολούθηση. Αξίζει να τονιστεί ότι όλες οι συγγενείς καρδιοπάθειες, χειρουργημένες ή μη, χρειάζονται παρακολούθηση από ειδικό ιατρό. Δυστυχώς όμως, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, παγκοσμίως ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των ασθενών, οι οποίοι χειρουργούνται σε παιδική ηλικία για συγγενή καρδιοπάθεια, με το πέρασμα του χρόνου παύουν να παρακολουθούνται.

Η επιβίωση των ατόμων με συγγενή καρδιοπάθεια σχετίζεται απόλυτα με τη μορφή και τη βαρύτητα της νόσου


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

8•in•vitro

Warning

Συνεργάστηκε ο Dr Χρήστος Τσαρπαλής, Χειρουργός Ογκολογίας -Λαπαροσκοπικής - Αγγείων

Βλέννα στα κόπρανα

Γράφει η Αλέκα Κόγκα

αίμα, διάχυτο κοιλιακό άλγος, πυρετική κίνηση (έστω «δέκατα») και αυξημένο αριθμό κενώσεων ημερησίως. Καλοήθεις νεοπλασίες του εντέρου: Ένας καλοήθης όγκος προκαλεί πολύποδες, τα λεγόμενα και αδενώματα. Οι πολύποδες λέγονται και βλεννοπαραγωγικοί, γιατί αποτελούνται από βλεννοπαραγωγικά κύτταρα και έχουν την ικανότητα να παράγουν βλέννα σε μεγάλες ποσότητες. Σε ένα μεγάλο ποσοστό οι πολύποδες σε βάθος χρόνου εξελίσσονται σε κακοήθεια, γι’ αυτό και οι ειδικοί συνιστούν να αφαιρούνται και, μάλιστα, έγκαιρα. Η αντιμετώπιση των καλοηθών παθήσεων του παχέος εντέρου είναι εύκολη και ασφαλής. Συχνά •Η κατανάλωείναι ενδοσκοπική (μη χειρουργική) και οδηγεί όχι μόνο σε ση μεγάλης ποσότητας Τι είναι: Η αύξηση της ποσότητας της βλέννας κατά την κέθεραπεία αλλά και σε προφύλαξη από μελλοντικές περιπέαλκοόλ μπορεί να προκαλένωση. Μπορεί να παρατηρηθεί βλέννα αναμεμειγμένη με τειες με καρκίνους. σει εκροή βλέννας. Κάτι τέτοιο, κόπρανα, τα κόπρανα να έχουν βλεννώδη εικόνα ή μποΚακοήθεις νεοπλασίες του εντέρου: Αρκετές από τις ωστόσο, δεν είναι ανησυχητικό, ρεί ακόμα να υπάρξει και βλεννώδης κένωση. καθώς η ποσότητα είναι μικρή κακοήθειες του παχέος εντέρου αναπτύσσονται σε Δεν ανησυχούμε όταν: Μας ταλαιπωρεί μια γαστρεκαι εφήμερη. Σε μικρό χρονικό προϋπάρχουσες καλοήθειες. Σε ένα πρώιμο στάδιο ντερίτιδα. Ενίοτε στο πλαίσιο μιας λοίμωξης του διάστημα θα αυτοπεριοριστεί μιας κακοήθους νεοπλασίας, η βλέννα στα κόπρακαι δεν θα παρουσιαστεί γαστρεντερικού συστήματος μπορεί να έχουμε να μπορεί να κυριαρχεί. Μια βλεννώδης κένωση ή ξανά, εάν σταματήσει και την παρουσία βλέννας και σπανιότερα αίματος μια κένωση όπου παρατηρούμε βλέννα μαζί με η κατανάλωση οινοπνεύσε κάποια από τις κενώσεις. Το ίδιο μπορεί να αίμα, ίσως να είναι αρχικά τα μοναδικά σημάδια ματος. συμβεί και κατά τη διάρκεια λήψης κάποιμιας κακοήθειας, η οποία αργότερα μπορεί να •Δεν υπάρχει κάποιο ας φαρμακευτικής αγωγής. Οι περιπτώσεις συγκεκριμένο χρώεκδηλώσει σοβαρότερα συμπτώματα, όπως αυτές δεν είναι ανησυχητικές, καθώς είναι μα που πρέπει να άλγος, δυσκολία ή ακόμα και αδυναμία κεμας θορυβήσει. αναστρέψιμες και η βλέννα σταματά με τη νώσεων. Η βλέννα είναι θεραπεία της λοίμωξης ή την ολοκλήρωΑυξημένο στρες ή ιδιοπαθής υπερκιδιαφανής και ση της χορήγησης των φαρμάκων. Παρ’ νητικότητα του εντέρου: Περιπτώσεις συνήθως όλα αυτά, θα πρέπει να αναφερθεί η σπαστικής κολίτιδας ή ευερέθιστου αναμεμειγπαρουσία της στον γιατρό. μένη με εντέρου μπορούν να οδηγήσουν Ανησυχούμε όταν: Η παραγωγή το χρώμα σταδιακά σε χρόνια κι επαναλαμτης βλέννας έχει διάρκεια ή διατων βανόμενη βλέννα στα κόπρανα, κοπράλείπουσα εμφάνιση, επανέρχεχωρίς ωστόσο να κρύβουν πίσω νων το ται δηλαδή σε τακτά χρονικά τους μια συγκεκριμένη παθοκόκκινο διαστήματα (περίπου κάθε λογία. του αίματος ή είκοσι με τριάντα ημέρες). Παθήσεις του πρωκτού: με τις χρωστικές των Αυτή η επανάληψη της τροφών. Βλέννα είναι πιθανό να εμφάνισής της μπορεί •Η λήψη φαρμάκων, το οιεμφανιστεί επίσης και κογενειακό αλλά και ιατρικό να είναι προϊόν κάσε περιπτώσεις περιειστορικό και η ηλικία είναι ποιας φλεγμονώδους δρικού αποστήματος, παράγοντες που ανησυνόσου των εντέρων περιεδρικού συριγγίχούν ή καθησυχάή νεοπλασίας και θα ου, μεγάλου βαθμού ζουν. πρέπει να αναφερθεί αιμορροϊδοπάθειας, αφροστον γιατρό άμεσα. δίσιων νοσημάτων και γενικά σε παθήσεις του πρωκτού. Τα συμπτώματα των παθήσεων αυτών, ωστόσο, που συνήθως προηγούνται, όπως άλγος, διόγκωση Γιατί έχω βλέννα στα κόπρανα της περιοχής, πυορροή μακριά από κενώσεις («λέρωμα» εκτός τουαλέτας), Φλεγμονώδη νοσήματα: Η ελκώδης κολίτιδα και η νόσος του Κρον, που είναι παρουσία αίματος αλλά και πυρετική κίνηση, θορυβούν τους περισσότερους χρόνια νοσήματα προκαλούν αύξηση της βλέννας, λόγω της φλεγμονής που ασθενείς, οι οποίοι συνήθως έχουν ήδη επισκεφθεί τον ειδικό γιατρό, προτού υπάρχει στη βλεννογόνο του παχέος εντέρου. Μπορεί να συνοδεύεται από κάνει η βλέννα την εμφάνισή της.

tips

Σε κάθε κένωση, από τη βλεννογόνο του παχέος εντέρου παράγεται μια βλέννα, η οποία διευκολύνει την αποβολή των κοπράνων χωρίς να προκαλείται πόνος. Πρόκειται για το φυσικό λιπαντικό του οργανισμού και η ποσότητά της είναι τόσο μικρή, που δεν γίνεται αντιληπτή. Όταν, όμως, αυτό αλλάξει, γίνει δηλαδή αισθητή η παρουσία της, τότε απαιτείται η άμεση ενημέρωση του οικογενειακού γιατρού για περαιτέρω διερεύνηση. Κι αυτό διότι πρόκειται για ένα σύμπτωμα αρκετών δυσάρεστων καταστάσεων, οι οποίες είναι πιθανό να αποφευχθούν ή να περιοριστούν από την έγκαιρη αντιμετώπισή τους.

Πότε να το πω στον γιατρό Πολλές φορές παρατηρούμε κατά την κένωση την παρουσία βλέννας στα κόπρανα. Υπό συγκεκριμένες συνθήκες αυτή μπορεί να είναι παροδική. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που η αυξημένη παραγωγή βλέννας κατά την αφόδευση αποτελεί σύμπτωμα μιας πολύ πιο σοβαρής κατάστασης, για την οποία πρέπει επειγόντως να ενημερωθεί ο γιατρός.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•9

Ρεπορτάζ

Συνεργάστηκε ο Διονύσης Σγούρας, Ερευνητής Γ’, Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ, Εργαστήριο Ιατρικής Μικροβιολογίας

Επιχείρησ�� «καθαρά τρόφιμα»

Τα μυστικά της υγιεινής κουζίνας

Ό

λοι πιστεύουμε πως ό,τι μαγειρεύουμε στο σπίτι είναι καθαρό, υγιεινό και δεν κρύβει κινδύνους για την υγεία μας. Σε περίπτωση που πάθουμε γαστρεντερίτιδα ή τροφική δηλητηρίαση κατηγορούμε τα καταστήματα από όπου προμηθευτήκαμε κάποιο τρόφιμο. Κι όμως. Στοιχεία από την Ευρώπη δείχνουν ότι το 50%-80% όλων των κρουσμάτων πηγάζουν από το σπίτι. Στην πλειονότητά τους οι λεγόμενες τροφιμογενείς παθήσεις είναι αποτέλεσμα ανεπαρκούς ελέγχου της θερμοκρασίας, είτε κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος είτε κατά τη συντήρηση του τροφίμου. Ορισμένες τροφές, όπως τα κρέατα, τα ψάρια, τα πουλερικά και τα αυγά, μπορεί να αποτελέσουν οχήματα εισόδου μικροβίων στο σπίτι, μικρόβια τα οποία, ανάλογα με τον χειρισμό, μπορούν να διασπαρούν στις επιφάνειες της κουζίνας. Η σωστή θερμοκρασία Η θερμοκρασία μαγειρέματος του κρέατος έχει μεγάλη σημασία για να σκοτωθούν οι παθογόνοι μικροοργανισμοί που μπορεί να περιέχονται σε αυτό. Τα συνήθη παθογόνα είναι το εντεροπαθογόνο E.coli, η σαλμονέλα, το καμπυλοβακτήριο και η λιστέρια. Για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους η θερμοκρασία στο εσωτερικό του τροφίμου κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος αρκεί να φτάσει και να διατηρηθεί στους 70° C τουλάχιστον για δύο λεπτά της ώρας.Σε πιο πρακτικό επίπεδο, καθώς η μέτρηση της θερμοκρασίας στο εσωτερικό ενός τροφίμου δεν είναι εφικτή, το μαγείρεμα πρέπει να διαρκεί έως ότου τα υγρά του φαγητού πάψουν να περιέχουν αίμα. Και πάλι, όμως, πρέπει να γνωρίζουμε ότι δεν θα σκοτωθούν όλοι οι μικροοργανισμοί, αλλά ο αριθμός τους θα περιοριστεί σε ένα χαμηλό επίπεδο, για ασφαλή, πλέον, κατανάλωση. Επίσης, τρόφιμα που έχουν ξεπαγώσει πριν μαγειρευτούν ή παγωμένα τρόφιμα που απλώς θέλουν ζέσταμα πρέπει να ψήνονται στις κατάλληλες θερμοκρασίες για αρκετό χρονικό διάστημα, ώστε όλο το τρόφιμο να αποκτήσει θερμοκρασία μαγειρέματος, όπως περιγράφτηκε για τα νωπά τρόφιμα. Είναι σαφές ότι στην περίπτωση των καταψυγμένων τροφών είναι επιβεβλημένη η πλήρης απόψυξη του κρέατος πριν από το μαγείρεμα, ώστε να μην υπάρχει πιθανότητα κάποιες περιοχές στο εσωτερικό του να μείνουν άψητες.Τέλος, πρέπει να ελέγχουμε τη σωστή λειτουργία των συσκευών μαγειρικής μας, διότι, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα, μικρές σχετικά αποκλίσεις στη θερμοκρασία της τάξεως των 5° C αυξάνουν σημαντικά τον απαιτούμενο χρόνο ψησίματος, ώστε το τρόφιμο να είναι ασφαλές. Κατάλληλες θερμοκρασίες και χρόνοι ψησίματος (κέντρο τροφίμου): Θερμοκρασία..................... Χρόνος ψησίματος 60° C................................................ 45 λεπτά 65° C................................................ 10 λεπτά 70° C.................................................. 2 λεπτά

Καθαριότητα του χώρου Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στον χώρο της κουζίνας υπάρχουν δυνητικά εστίες όπου ευνοείται η ανάπτυξη μικροβίων. Έτσι, είναι πολύ σημαντικό να καθαρίζουμε συχνά και σχολαστικά τους τενεκέδες σκουπιδιών και να τους απολυμαίνουμε. Καθάρισμα χρειάζονται, επίσης, και τα ντουλάπια όπου συντηρούνται τρόφιμα, διότι τα τρόφιμα που χύνονται, έστω και λίγο, έξω από τη συσκευασία τους, αποτελούν θρεπτικό υπόστρωμα για την ανάπτυξη μικροβίων. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στα σπίτια μας, με τις μοντέρνες συνθήκες διαβίωσης, επικρατούν συνθήκες σταθερής θερμοκρασίας και υγρασίας, χειμώνα - καλοκαίρι, οι οποίες ευνοούν τον πολλαπλασιασμό και την ανάπτυξη μικροβίων. Τα ντουλάπια λοιπόν αυτά, όπως

και οι ψωμιέρες, πρέπει να πλένονται κατά τακτά χρονικά διαστήματα και να αφήνονται ανοιχτά μέχρις ότου στεγνώσουν εντελώς. Η καθαριότητα του νεροχύτη είναι επίσης πολύ σημαντική, καθόσον υπολείμματα τροφών πάνω στα άπλυτα σκεύη αποτελούν πραγματικό παράδεισο θρεπτικών υλικών για τα μικρόβια. Τέλος, τα σφουγγαράκια με τα οποία πλένουμε τα σκεύη πρέπει να αλλάζονται συχνά, να πλένονται μετά την ημερήσια χρήση με ζεστό νερό και απορρυπαντικό και να στεγνώνουν, ώστε να μη βρίσκουν πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης τα μικρόβια.

Έχει διαπιστωθεί ότι έως και το 80% των κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας προέρχονατι από μικρόβια στο σπίτι


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

10•in•vitro

Επίκαιρα Ελλάδα

Γράφει η Μαρία Ορφανίδου

FACTS

Π

>

Μελέτες έχουν

Για κα λύ τε ρο έλ εγ χο το υδ ια βή τη

ροκειμένου να διατηρηθούν σχεδόν φυσιολογικά τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα των διαβητικών και να μειώνεται ο κίνδυνος των επιπλοκών (προβλήματα όρασης, νεφρική νόσος, νευρική βλάβη και καρδιαγγειακές παθήσεις) που προκύπτουν όταν τα επίπεδα γλυκόζης είναι σταθερά υψηλά, η Διεθνής Ομοσπονδία Διαβήτη προτρέπει να γίνονται τακτικά μετρήσεις της γλυκόζης και ιδιαίτερα μετά τα γεύματα. Παράλληλα συνιστά και την τακτική αυτομέτρηση, καθώς αυτή μπορεί στο μέλλον να οδηγήσει σε πολύ θετικά αποτελέσματα, κάνοντας τη ζωή των διαβητικών πολύ πιο απλή. Ωστόσο, παρά τα οφέλη της, η αυτομέτρηση θεωρείται, δυστυχώς, από πολλούς μια ενοχλητική διαδικασία. Παρ’ όλα αυτά αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα για τη διαχείριση του διαβήτη και παράλληλα δίνει και σημαντικές πληροφορίες για την πορεία της νόσου τόσο στον ίδιο τον ασθενή όσο και στον θεράποντα γιατρό του.

Up

>

 συχνή καταγραΗ φή των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα των διαβητικών βοηθά στο να μειώνεται ο κίνδυνος επιπλοκών (προβλήματα όρασης, νεφρική νόσος, νευρική βλάβη και καρδιαγγειακές παθήσεις), που προκύπτουν όταν τα επίπεδα γλυκόζης είναι σταθερά υψηλά.

Στη χώρα μας,

ΕΙΠΑΝ Αντώνης Ζαμπέλας, αναπληρωτής καθηγητής Μονάδας Διατροφής του Ανθρώπου,Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων,Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών «Τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι, αλλά και οι έγκυες και οι γυναίκες που θηλάζουν χρειάζεται να προσέχουν ιδιαίτερα την επαρκή ενυδάτωσή τους».

όνο ένα 10% των Ελλήνων γνωρίζει πόσο νερό πρέπει να καταναλώνει καθημερινά απ’ όλες τις πηγές (συμπεριλαμβανομένων δηλαδή των τροφίμων και των ροφημάτων), που είναι περίπου 2 λίτρα για τις γυναίκες και 2,5 λίτρα για τους άνδρες, ενώ από τις γυναίκες περίπου το 20% και από τους άνδρες το 35% προσλαμβάνει λιγότερο νερό απ’ αυτό που συνιστά η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA). Αυτά είναι στοιχεία που προέκυψαν από την πρώτη επιστημονική μελέτη στην Ελλάδα σχετικά με την ενυδάτωση, που εκπόνησε το Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΓΠΑ). Στόχος της μελέτης αυτής ήταν να διερευνηθεί (καθώς δεν υπήρχαν μέχρι τώρα στη χώρα μας σχετικά στοιχεία) το επίπεδο ενημέρωσής μας σχετικά με την επαρκή πρόσληψη νερού, η οποία, όταν δεν καλύπτεται, μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση. Σε μια κατάσταση, δηλαδή, η οποία, ακόμη και στην πιο ήπια μορφή της, μπορεί να προκαλέσει πονοκεφάλους, κόπωση, εξασθένιση αντανακλαστικών, μείωση δυνατότητας λήψης αποφάσεων, συντονισμού και συγκέντρωσης.

Πί νο υμ εε λά χισ το νε ρό

>

>

Στην αγορά κυκλοφορούν μετρητές γλυκόζης αίματος που έχουν σήμανση γευμάτων, η οποία καταγράφει εύκολα τα μεταγευματικά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

Down Μ

FACTS το καλοκαίρι, η πρόσληψη νερού καλύπτεται κατά 61% από πόσιμο νερό, 24% από ροφήματα (χυμούς, αναψυκτικά, καφέ, τσάι, κ.λπ.) και 15% από στέρεα τρόφιμα (ιδίως φρούτα και λαχανικά). Τον χειμώνα τα ποσοστά διαφοροποιούνται και είναι 50%, 26% και 24% αντίστοιχα.

δείξει ότι η αυτομέτρηση της γλυκόζης αίματος είναι χρήσιμη τόσο για τον διαβήτη τύπου 1 όσο και τον τύπο 2.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•11

Το σκληρόδερμα «προτιμά» τις γυναίκες Η Ελληνική Ρευματολογική Εταιρεία επισημαίνει πως το σκληρόδερμα είναι ένα χρόνιο αυτοάνοσο νόσημα, του οποίου όμως η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η νόσος αυτή, που εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες ηλικίας 40 - 60 ετών (με ποσοστό εμφάνισης 4 γυναίκες προς 1 άνδρα, ενώ στην παραγωγική ηλικία η αναλογία αυξάνεται σε 15 γυναίκες προς 1 άνδρα), προσβάλλει τις αρθρώσεις αλλά και πολλά όργανα του σώματος (δάκτυλα χεριών, ποδιών, γαστρεντερικό σωλήνα, ήπαρ, καρδιά κ.ά.). Η διάγνωσή της γίνεται από ειδικευμένο ρευματολόγο, με τη βοήθεια του ιατρικού ιστορικού, της κλινικής εξέτασης και κάποιων διαγνωστικών εξετάσεων (αιματολογικές εξετάσεις, τριχοειδοσκόπηση κ.ά.).

Γραμμή υποστήριξης «Δεν πονάει μόνο το σώμα αλλά και η ψυχή…». Η διαπίστωση αυτή οδήγησε τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Νεφροπαθών (ΠΣΝ) να δημιουργήσει τη νέα τηλεφωνική γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης ασθενών 211- 40 33 831, στοχεύοντας να προσφέρει – με πολύτιμες και πρακτικές συμβουλές – ανακούφιση στους νεφροπαθείς, οι οποίοι, εκτός από τον σωματικό πόνο, βιώνουν καθημερινά και το ψυχολογικό βάρος της ασθένειάς τους. Κάθε νεφροπαθής, λοιπόν, αλλά και οι οικείοι του μπορούν να έρχονται σε επικοινωνία – μέσω της γραμμής αυτής – με την ψυχολόγο του Συνδέσμου Νεφροπαθών και να της θέτουν κάθε προβληματισμό τους, δύο φορές την εβδομάδα (Δευτέρα 18:00 - 19:00 & Τρίτη 12:00 - 13:00).

Ορφανά φάρμακα: Λύση για τις σπάνιες παθήσεις Τα ορφανά φάρμακα είναι σκευάσματα ειδικά σχεδιασμένα για τη διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία σπάνιων νόσων, που, σύμφωνα με την κα Ελένη Τέντου, πρόεδρο και διευθύνουσα σύμβουλο φαρμακευτικής εταιρείας, είναι σοβαρές και σε πολλές περιπτώσεις απειλητικές για την ανθρώπινη ζωή. Μάλιστα, πριν εμφανιστούν αυτά τα φάρμακα, πολλές απ’ τις σπάνιες νόσους έμεναν αθεράπευτες και οι ασθενείς οδηγούνταν ταχύτατα είτε στον θάνατο ή ζούσαν με βαριές αναπηρίες. Παρήγορο, πάντως, είναι πως ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για τα Ορφανά Φάρμακα έχει χαράξει ήδη μια προδιαγεγραμμένη πορεία, που συγκαταλέγεται στις πιο επιτυχημένες πολιτικές της Ε.Ε. για την υγεία.

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) «στέλνει πολλά χαιρετίσματα στην εξουσία» πληροφορόντας ότι «Υγεία με μπαλώματα δεν γίνεται», απορρίπτοντας τις «ευρηματικές» και «λυσιτελείς» προτάσεις της διευθύντριας της 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας Πειραιά για κάλυψη των κενών στα νοσοκομεία των νησιών κατά την τουριστική περίοδο.

Υπέρβαρα παιδιά αδυνάτισαν τρώγοντας έως και 4 φορές την εβδομάδα επιδόρπια χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη, ανακοίνωσε στο 93ο Ετήσιο Συνέδριο Ενδοκρινολογίας στη Βοστόνη, η παιδίατρος κα Αντωνία Δασταμάνη.

Σε εξέλιξη βρίσκεται εισαγγελική έρευνα για το αν η άρνηση δανέζικης εταιρείας (Leo Pharma Ελλάς) να προμηθεύσει με ηπαρίνη νοσοκομείο, εξαιτίας των χρεών του προς αυτήν, έθεσε σε κίνδυνο την υγεία ασθενών.

H τέταρτη μεταμόσχευση καρδιάς, σε διάστημα τριών μηνών, πραγματοποιήθηκε στο Ωνάσειο από τον κ. Ανδρέα Μπαϊρακτάρη και την ομάδα του, σε 43χρονο ασθενή που έπασχε από διατατική μυοκαρδιοπάθεια.

Ο Καθηγητής Ιολογίας Harald zur Hausen έδωσε διάλεξη στη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών με θέμα: «Η πρόληψη του καρκίνου διά του εμβολιασμού: Η ωφελιμότητα της αναγνώρισης των μολυσματικών παραγόντων που συντελούν στην ανάπτυξη καρκίνου στον άνθρωπο».

FACTS

>

H πρόληψη της

λοίμωξης από τους ιούς στηρίζεται στην ενημέρωση των ομάδων αυξημένου κινδύνου σχετικά με τους τρόπους μετάδοσης και κυρίως στην εφαρμογή προγραμμάτων εμβολιασμού έναντι των ιών ηπατίτιδας Α και Β.

ΕΙΠΑΝ

Ενημερωθείτε για την ηπατίτιδα

Φ

έτος απέκτησε και η ηπατίτιδα την… Παγκόσμια Ημέρα της, που καθιερώθηκε απ’ τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να είναι η 28η Ιουλίου. Και ήταν αναγκαίο κάτι τέτοιο, αφού υπολογίζεται ότι σε παγκόσμιο επίπεδο 1 στους 12 συνανθρώπους μας έχει προσβληθεί από τον ιό της ηπατίτιδας B ή C, ενώ κάθε χρόνο σχεδόν 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι σε ολόκληρο τον πλανήτη πεθαίνουν από τη νόσο. Σύμφωνα, μάλιστα, με την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος, η ηπατίτιδα σπάνια εμφανίζει συμπτώματα, αλλά μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο. Παρ’ όλα αυτά, όμως, είναι ένα νόσημα που αντιμετωπίζεται και, σε πολλές περιπτώσεις, μπορεί να ιαθεί πλήρως, εφόσον βέβαια υπάρξει εντοπισμός των ασθενών και έγκαιρη διάγνωση του προβλήματος. Αυτό, όμως, που είναι πραγματικά ανησυχητικό, είναι το γεγονός ότι οι φορείς ηπατίτιδας B ή C παγκοσμίως είναι πολύ περισσότε-

ροι κι από τους φορείς του ιού HIV / AIDS. Να σημειωθεί εδώ ότι, παρόλο που τελευταία έχει σημειωθεί σημαντική μείωση του επιπολασμού της χρόνιας ηπατίτιδας Β στη χώρα μας, ωστόσο καταγράφονται υψηλά ποσοστά ηπατίτιδας Β σε πληθυσμούς οικονομικών μεταναστών, που ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα. Τα δεδομένα αυτά προκύπτουν από πρόσφατη πανελλήνια έρευνα του Κέντρου Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων (ΚΕΕΛΠΝΟ). Από την ίδια έρευνα προκύπτει, επιπλέον, ότι ένα αυξανόμενο ποσοστό των νέων περιστατικών με χρόνια ηπατίτιδα C διαπιστώνεται σε χρήστες ενδοφλεβίων ναρκωτικών. Στον τομέα της θεραπείας, δύο νέοι θεραπευτικοί παράγοντες για την αντιμετώπιση της χρόνιας ηπατίτιδας C έχουν εγκριθεί πρόσφατα στις ΗΠΑ και η έγκρισή τους στη χώρα μας αναμένεται εντός του 2011. Με τα φάρμακα αυτά επιζητείται η πλήρης εκρίζωση του ιού και συνεπώς ίαση σε ποσοστά που ξεπερνούν το 70% των ασθενών.

Σ. Καραταπάνης, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης Ήπατος, διευθυντής Α’ Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Ρόδου «Ο ιός της ηπατίτιδας Β είναι το μεγαλύτερο καρκινογόνο μετά το κάπνισμα».


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

12•in•vitro

Επίκαιρα Κόσμος

Γράφει η Αλέκα Κόγκα

FACTS

Τ

ρόπο να εντοπίζονται οι επαπειλούμενες εγκυμοσύνες φαίνεται ότι βρήκαν Βρετανοί επιστήμονες. Έπειτα από παρακολούθηση συνολικά 112 εγκύων γυναικών με συμπτώματα αποβολής, οι οποίες υποβάλλονταν σε υπερηχογραφήματα, εβδομαδιαία καταγραφή πόνου και αιμορραγίας και μέτρησης των ορμονών προγεστερόνης και χοριακής γοναδοτροπίνης και από τις οποίες κάποιες τελικά έχασαν τα μωρά τους, κατέληξαν στο συμπέρασμα πως έξι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο αποβολής: το ιστορικό υπογονιμότητας, τα επίπεδα των δύο ορμονών, το μήκος και η ηλικία του εμβρύου και η σοβαρότητα της αιμορραγίας. Οι παράγοντες αυτοί από μόνοι τους δεν πρόσφεραν κάποια αξιόλογη πληροφορία. Ο συνδυασμός όμως δύο εξ αυτών, η σοβαρότητα της αιμορραγίας και τα επίπεδα της χοριακής δημιούργησαν έναν «Δείκτη Βιωσιμότητας της Κυήσεως», ο οποίος στις επόμενες εθελόντριες προέβλεψε με πολύ μεγάλη ακρίβεια ποιες κινδύνευαν να χάσουν τα μωρά τους. Πιο συγκεκριμένα, ο δείκτης αυτός προέβλεψε ποιες κυήσεις θα κατέληγαν σε τοκετό σε ποσοστό 94% και με ακρίβεια 77% ποιες θα οδηγούνταν σε αποβολή.

Η βλεννόρροια που

>

Τουλάχιστον 340

εκατομμύρια νέα κρούσματα θεραπεύσιμων σεξουαλικά μεταδιδόμενων νόσων, όπως η σύφιλη, η βλεννόρροια, τα χλαμύδια και οι τριχομονάδες, καταγράφονται κάθε χρόνο παγκοσμίως σε άτομα ηλικίας από 15 έως 49 ετών.

Η ορμόνη χοριακή γοναδο-

τροπίνη παράγεται από τον πλακούντα μια εβδομάδα μετά τη γονιμοποίηση του ωαρίου. Η τιμή της ανεβαίνει μέχρι τη 10η - 12η εβδομάδα, η ύπαρξή της είναι από τις πρώτες ενδείξεις εγκυμοσύνης και η αύξηση της τιμής στις πρώτες εβδομάδες είναι επιβεβαίωση ότι όλα προχωρούν κανονικά.

«Έως τώρα δεν μπορούσαμε να προβλέπουμε ποιες κυήσεις απειλούνται, με αποτέλεσμα όλες οι έγκυοι με απειλητικά συμπτώματα να υποβάλλονται σε αχρείαστες και μερικές φορές επιζήμιες παρεμβάσεις, όπως επιπλέον εξετάσεις αίματος, νοσηλεία, παραμονή στο κρεβάτι και υποκατάσταση προγεστερόνης».

Down Έ

να νέο στέλεχος του ιού που προκαλεί βλεννόρροια, έχει κάνει την εμφάνισή του και απειλεί τη δημόσια υγεία, καθώς δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τα υπάρχοντα αντιβιοτικά. Πρόκειται για μεταλλαγμένο στέλεχος, που ονομάστηκε «ΗΟ41», και η ανάλυσή του έδειξε ότι είναι εξαιρετικά ανθεκτικό σε όλα τα αντιβιοτικά που περιέχουν κεφαλοσπορίνες – από τα τελευταία εναπομείναντα φάρμακα που δρουν αποτελεσματικά κατά της βλεννόρροιας. Η πρόσφατη ανακάλυψη δεν έχει επιτρέψει ακόμη στους επιστήμονες να ορίσουν το εύρος του ανθεκτικού αυτού στελέχους, που μπορεί πολύ εύκολα να μεταδοθεί. Αξίζει να σημειώσουμε ότι στοιχεία του Αμερικανικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων αναφέρουν ότι σχεδόν 700.000 άνθρωποι στις ΗΠΑ προσβάλλονται κάθε χρόνο από βλεννόρροια, οι μισές γυναίκες που έχουν μολυνθεί δεν έχουν συμπτώματα ενώ οι άνδρες το εντοπίζουν καθώς νιώθουν τσούξιμο κατά την ούρηση.

βλ εν νό ρρ οια

>

>

ΕΙΠΑΝ

Αθ ερ άπ ευ τη

FACTS μένει αθεράπευτη, μπορεί να προκαλέσει στειρότητα στις γυναίκες, επώδυνη ούρηση με αίσθηση τσουξίματος, βάρος και πόνο, καθώς και πυώδεις εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα στους άνδρες.

Το 20% των κυήσεων παρουσιάζει ανησυχητικά συμπτώματα αποβολής μέσα στις πρώτες δέκα εβδομάδες ζωής του εμβρύου κι από αυτές ένα ποσοστό έως 20% καταλήγει τελικά σε απώλειά του.

Θα πρ οβ λέ πο ντ αι οι απ οβ ολ ές

Up

>


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•13

Υγιές τσιγάρο; Επιστημονικοί κύκλοι της Βρετανίας διέρρευσαν ότι βρισκόμαστε πολύ κοντά στην κυκλοφορία τσιγάρου που όχι μόνο δεν θα προκαλεί προβλήματα στην υγεία, αλλά θα βοηθά και στη διακοπή του καπνίσματος! Το τσιγάρο αυτό ονομάζεται «παροχέας νικοτίνης» και στην πραγματικότητα είναι μια συσκευή εισπνοής όμοια με τσιγάρο. Η κάθε ρουφηξιά απελευθερώνει υψηλή δόση νικοτίνης κι αυτό προσφέρει ίδια αίσθηση, γεύση και ευχαρίστηση στους χρήστες χωρίς κινδύνους. Παρ’ όλα αυτά αντικαπνιστικές οργανώσεις της Βρετανίας επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει ασφαλής τρόπος πρόσληψης νικοτίνης, ακόμη και εάν τα προβλήματα στην υγεία τα προκαλεί η πίσσα και τα δηλητηριώδη αέρια που προκαλούνται από την καύση και απελευθερώνονται μέσα στους πνεύμονες.

Φράουλες εναντίον διαβήτη Σε αντιδιαβητικό «όπλο» μπορούν να εξελιχθούν οι φράουλες, καθώς τα υψηλά επίπεδα φλαβονοειδών που περιέχουν, μπορούν να περιορίσουν τις επιπλοκές της νόσου. Η ουσία αυτή διαπιστώθηκε ότι εμπόδισε την υπερτροφία των νεφρών σε πειραματόζωα και μείωσε αρκετά τα υψηλά επίπεδα πρωτεΐνης στα ούρα (που είναι βασικό σημάδι νεφροπάθειας). Προκειμένου να λάβει κανείς τις ευεργετικές ιδιότητες της συγκεκριμένης ουσίας, θα πρέπει να καταναλώνει καθημερινά 37 φράουλες και οι ερευνητές σκοπεύουν να δημιουργήσουν ένα συμπλήρωμα διατροφής που θα περιέχει τον σωστό αριθμό του μυρωδάτου φρούτου και θα προστατεύει από τις κακές συνέπειες του διαβήτη.

Πρόβλημα στύσης; Στον οδοντίατρο… Μια νόσος των ούλων μπορεί και να σχετίζεται με προβλήματα στύσης. Πρόσφατη έρευνα σε 70 άνδρες έδειξε ότι, καθώς αύξανε η σοβαρότητα της στυτικής δυσλειτουργίας, αύξανε και η εμφάνιση χρόνιας περιοδοντίτιδας. Δεν είναι η πρώτη φορά που η φτωχή στοματική υγεία έχει χρεωθεί προβλήματα στύσης ενώ η περιοδοντική νόσος έχει συνδεθεί και με πολλές σοβαρές νόσους, όπως η καρδιοπάθεια και ο διαβήτης. Αιτία, τα βακτήρια που υπάρχουν στο στόμα και τα οποία μπορούν να εισχωρήσουν στο κυκλοφορικό σύστημα. Η φροντίδα των ούλων και γενικότερα η στοματική υγιεινή μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων στο σεξ, με αποτέλεσμα, εκτός των άλλων, να μην υπάρχει άγχος και χαμηλή αυτοπεποίθηση.

Ολλανδοί εφευρέτες λανσάρουν φανελάκια και εσώρουχα που αναλύουν τους χτύπους της καρδιάς κι αν κάτι είναι ύποπτο, καλούν ασθενοφόρο. Διαθέτουν αισθητήρες που συνδέονται ασύρματα με κινητό τηλέφωνο, και στόχος τους είναι να ανιχνεύονται και να αποτρέπονται εμφράγματα.

Η παρουσία κατοικίδιου στο σπίτι κατά το πρώτο έτος της ζωής ενός παιδιού μειώνει κατά το ήμισυ την πιθανότητα μεγαλώνοντας να γίνει αλλεργικό στα ζώα. Η πρώιμη έκθεση των παιδιών στα ζώα ενισχύει το ανοσοποιητικό τους σύστημα.

Ο παντζαροχυμός βελτιώνει τις αθλητικές επιδόσεις και αυξάνει την αντοχή. Ελαττώνει την αρτηριακή πίεση και δίνει έξτρα ενέργεια. Ο λόγος; Η υψηλή περιεκτικότητα των παντζαριών σε νιτρώδη άλατα, που διαστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία.

Η ουλίτιδα μπορεί να καθυστερήσει τη σύλληψη για δύο μήνες εξαιτίας της φλεγμονής της που διαταράσσει την ομαλή λειτουργία του οργανισμού. Αυτό λένε Αυστραλοί επιστήμονες και συμβουλεύουν τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο.

Διάλυμα σε σπρέι εξαφανίζει τα μικρόβια από τα ρούχα. Πρόκειται για αντιμικροβιακή αγωγή με μόνιμη δράση, μπορεί να εφαρμοστεί ακόμα σε χαλιά, παπούτσια και πλαστικά και εξουδετερώνει μεγάλο εύρος επικίνδυνων παθογόνων οργανισμών.

FACTS

>

Η συγκεκριμένη

Πρώτη μεταμόσχευση ποδιών

ιατρική ομάδα πραγματοποίησε το 2008 διπλή μεταμόσχευση χεριών, η πρώτη στην Ισπανία και δεύτερη στον κόσμο, και το 2009 κατάφερε την πρώτη ολική μεταμόσχευση προσώπου, που περιλάμβανε τη γλώσσα και την κάτω σιαγόνα.

ΕΙΠΑΝ Πέδρο Καβάδας, πλαστικός χειρουργός, επικεφαλής ομάδας

Π

ραγματοποιήθηκε στην Ισπανία η πρώτη μεταμόσχευση κάτω άκρων στον κόσμο, η οποία έγινε ταυτόχρονα και στα δύο πόδια. Η επέμβαση, που κράτησε πάνω από δώδεκα ώρες, έγινε από την ομάδα του πλαστικού χειρουργού Πέδρο Καβάδας στο νοσοκομείο Λα Φε της Βαλένθιας και η βασική δυσκολία που αντιμετώπισαν οι γιατροί ήταν η σύνδεση των νεύρων, έτσι ώστε τα νέα μέλη να λειτουργήσουν σε ικανοποιητικό βαθμό. Αν και η έγκριση για την επέμβαση είχε δοθεί από τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές από τον Μάιο του 2010, τόσοι οι γιατροί όσο και ο ασθενής χρειάστηκε να περιμένουν πάνω από έναν χρόνο μέχρις ότου

βρεθεί τελικά το κατάλληλο μόσχευμα. Οι πληροφορίες για τον λήπτη των μοσχευμάτων είναι ελάχιστες και οι γιατροί είναι ιδιαίτερα φειδωλοί. Έγινε, ωστόσο, γνωστό ότι πρόκειται για έναν νέο άνδρα, ο οποίος είχε χάσει σε ατύχημα και τα δύο του πόδια από το μέσο του μηρού και κάτω και, παρά την επιτυχία της μεταμόσχευσης, οι γιατροί επισημαίνουν ότι θα είναι μάλλον αδύνατο ο νεαρός Ισπανός να περπατήσει χωρίς την υποστήριξη κάποιου μπαστουνιού. Το γεγονός, πάντως, ότι θα σηκωθεί και πάλι «στα πόδια του» βελτιώνει κατά πολύ την ποιότητα της ζωής του μετά το ατύχημα και κάνει την ιατρική κοινότητα να μιλά για μια επέμβαση - ορόσημο για τα δεδομένα των μεταμοσχεύσεων.

«Η μεταμόσχευση ήταν για τον ασθενή μονόδρομος, καθώς η βλάβη που είχε προκληθεί δεν άφηνε περιθώρια για προσθετικά μέλη και θα έπρεπε να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του σε αναπηρικό αμαξίδιο».


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

14•in•vitro

Υποχόνδριος

Σεβαστείτε τους γύρω σας και μη θορυβείτε ασύστολα. Σίγουρα το ίδιο θα κάνουν και οι άλλοι για σας.

…με τον θόρυβο

Πώς «χτυπάει» ο θόρυβος την υγεία;

Στον τρελό χορό των… ντεσιμπέλ Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, 140 εκατομμύρια άνθρωποι εκτίθενται σε ανυπόφορα επίπεδα θορύβου στις βιομηχανικές χώρες και άλλα 110 εκατομμύρια παρουσιάζουν διαταραχές στον ύπνο και την εργασία εξαιτίας των υψηλών θορύβων. Οι πρώτες ακουστικές μελέτες έγιναν από τον Πυθαγόρα – από τον 6ο κιόλας αιώνα –, ενώ ο Σενέκας ήδη από την εποχή του Νέρωνα διαμαρτυρόταν για την ηχορρύπανση που προκαλούσαν τα γαβγίσματα των σκύλων, τα ουρλιαχτά των σκλάβων, ο θόρυβος στους δρόμους και οι φωνές των μικροπωλητών.

Σ

ας ενοχλεί ακόμα και το θρόισμα των δένδρων, ο κυματισμός της θάλασσας, οι φωνές των παιδιών ή το βουητό από τα τζιτζίκια του καλοκαιριού; Αν ναι, τότε σίγουρα είστε υπερβολικά υποχόνδριος με τον θόρυβο και θα πρέπει να το διερευνήσετε περισσότερο, καθώς αυτή η «υπερευαισθησία» δεν σας ωφελεί. Όσοι όμως είσαστε υποχόνδριοι με τον θόρυβο, ενδεχομένως να είστε και δικαιολογημένοι, γιατί, όπως λένε και οι ειδικοί, μόνο πενήντα πέντε ντεσιμπέλ είναι η ένταση θορύβου που μπορεί να ανεχθεί – δίχως βλάβες – ο ανθρώπινος οργανισμός. Και, δυστυχώς, οι περισσότεροι κάτοικοι των μεγαλουπόλεων ζούμε σε συνθήκες… αεροδρομίου, κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες, εξαιτίας της ηχορρύπανσης που προκαλούν τα χιλιάδες δίκυκλα, που αγκομαχούν στις ανηφόρες, ο μεγάλος αριθμός των Ι.Χ. αυτοκινήτων, οι τηλεοράσεις που παίζουν στη διαπασών κ.τ.λ. Και τι κάνουμε για ν’ αποφύγουμε τις κάθε λογής «επιθέσεις» του θορύβου; Με τη βοήθεια της τεχνολογίας καταφύγαμε στα διπλά τζάμια στα παράθυρα, στις μπαριέρες στους αυτοκινητόδρομους, στους ειδικούς ασφαλτοτάπητες στις οδικές αρτηρίες, στα ηχοπετάσματα στις κατοικημένες περιοχές. Όσο για την αποκατάσταση των βλαβών, έχουμε καταφύγει σε βιονικά αφτιά ή και σε μικροκομπιού-

τερ, που τοποθετούνται μέσα στ’ αφτιά και στέλνουν στον εγκέφαλο τα ηχητικά κύματα…

Ο «βομβαρδισμός» των Ελλήνων

Όταν από τους παγκόσμιους οργανισμούς έχει καθοριστεί ως μέγιστη στάθμη αποδεκτού εξωτερικού θορύβου τα 55 ντεσιμπέλ στις κατοικημένες περιοχές την ημέρα, κι ενώ μόνο για τα αεροδρόμια έχει τεθεί το όριο των 75 ντεσιμπέλ, οι κάτοικοι των περισσότερων ελληνικών πόλεων «βομβαρδίζονται» από θορύβους που ξεπερνούν τα… 70 ντεσιμπέλ! Όσο για τους κατοίκους της πρωτεύουσας, τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα, αφού το 60% του πληθυσμού της Αθήνας και του Πειραιά ζουν με απαράδεκτα υψηλές στάθμες κυκλοφοριακού θορύβου. Δηλαδή με ηχορρύπανση που κυμαίνεται στις σημαντικές οδικές αρτηρίες από 90 έως 100 ντεσιμπέλ, στη διάρκεια της ημέρας, αλλά δυστυχώς και της νύχτας. Αποτέλεσμα; Ένας στους τρεις Έλληνες, κυρίως εργάτες (συνήθως εργάζονται σε καθεστώς αυξημένου θορύβου), πάσχει σήμερα από επαγγελματική βαρηκοΐα. Οι μισοί εργαζόμενοι στους σιδηροδρόμους υποφέρουν από παθήσεις του ακουστικού συστήματος. Όσο για τους υπόλοιπους, μάθαμε ήδη να ζούμε παρέα με πονοκεφάλους ή ναυτίες, άσχετο αν πιστεύουμε ή όχι ότι η φασαρία θεωρείται σχεδόν ένδειξη ζωντάνιας και μεσογειακού ταμπεραμέντου!

Η καλύτερη προστασία από τους θορύβους είναι η πρόληψη. Πράγμα που σημαίνει αλλαγή της νοοτροπίας μας, καθώς η ηχορρύπανση – αντίθετα με την ατμοσφαιρική ρύπανση – παύει να υπάρχει αν χαμηλώσει κανείς την ένταση της τηλεόρασης, κλείσει τον διακόπτη κάποιας μηχανής ή φτιάξει την εξάτμιση της μοτοσικλέτας του…

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ και επισημάνσεις άλλων ευρωπαϊκών οργανισμών, στην ηχορρύπανση οφείλονται σοβαρές βλάβες τόσο του νευρικού όσο και του κυκλοφορικού συστήματος. Αυτές εκδηλώνονται με συμπτώματα ταχυκαρδίας, υπέρτασης, δύσπνοιας, ναυτίας, γαστρίτιδας και πονοκεφάλων. Αρκετές, όμως, είναι και οι ψυχολογικές διαταραχές, όπως κακή διάθεση, εκνευρισμός, αυξημένη επιθετικότητα, κόπωση, άγχος, ημικρανίες και αϋπνίες. Επίσης, παρατηρούνται δυσχέρεια στην πνευματική εργασία που απαιτεί συγκέντρωση καθώς και μείωση της παραγωγικότητας και της απόδοσης των μαθητών, οι οποίες οφείλονται στον ερεθισμό και την απόσπαση της προσοχής. Όσο για τις αϋπνίες που οφείλονται στους θορύβους, προκαλούν βλάβες στο νευρικό σύστημα, στο στομάχι και αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Η πιο σοβαρή όμως επίδραση από τον θόρυβο είναι – σύμφωνα με τους ειδικούς – η απώλεια της ακοής. Στις ανεπτυγμένες, μάλιστα, βιομηχανικές χώρες, ένα μεγάλο ποσοστό εργαζομένων θα καταστούν οι κουφοί του μέλλοντος.

Εξουθένωση Η συνεχής έκθεση σε 65 ντεσιμπέλ ευθύνεται για ταχυκαρδίες, έλκη και αύξηση κατά 20% του κινδύνου εμφράγματος. Επιπλέον, όσοι βιώνουν καθημερινά τον «τρελό» ρυθμό των ντεσιμπέλ, δεν μπορούν να χαλαρώσουν, με αποτέλεσμα να έχουν μύες και νεύρα συνεχώς τεντωμένα, διεσταλμένες τις κόρες των ματιών και υπερέκκριση διαφόρων ορμονών. Ανάμεσα σε αυτές και η αδρεναλίνη, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο της υπέρτασης.

Μια ζωή γεμάτη… ένταση Πηγή Επίπεδο θορύβου (σε ντεσιμπέλ) Εκπυρσοκρότηση....................................... 140 Ηλεκτρικό τρυπάνι .....................................130 Κομπρεσέρ ................................................100 Ηλεκτρική σκούπα....................................... 80 Αστικός δρόμος (χωρίς κίνηση) ...................120 Φορτηγό σε απόσταση 5 μ. ..........................90 Εσωτερικό ενός τυπικού αστικού σπιτιού .....50 Συζήτηση .....................................................60 Θορυβώδες εστιατόριο ................................70 Δυνατή μουσική ...........................................80 Συναυλία ροκ .............................................100 Ντισκοτέκ ..................................................110 Μόλις αντιληπτός ήχος . ...............................10 Χτύπος ρολογιού ..........................................20 Αναστεναγμός σε απόσταση 5 μ. ..................30 Πέταγμα πεταλούδας . ............. λιγότερο από 5 Λάλημα πετεινού .........................................85 Φιλί στο αφτί .............................................130


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•15

Εxperience Εμπιστευτικά Στα 8 μου διαπιστώθηκε στο νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» ότι πάσχω από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και συγκεκριμένα από νεφρασβέστωση (όταν το ασβέστιο «πάει» πάνω στα νεφρά και σταδιακά τα χαλάει) και από μικρού μεγέθους νεφρά. Μέχρι τότε, οι γιατροί δεν το είχαν διαγνώσει. Όταν μου το ανακοίνωσαν στεναχωρήθηκα πολύ, αλλά δεν σοκαρίστηκα ιδιαίτερα, καθώς ήμουν πολύ μικρή για να καταλάβω τη σοβαρότητα της κατάστασης. Οι γονείς μου, από την άλλη, λυπήθηκαν πολύ.

αρτεμις Γκινου

«Η μεταμόσχευση άλλαξε τη ζωή μου» Η κ. Άρτεμις Γκίνου κατάφερε να βγει νικήτρια ύστερα από μια χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, οκτώ χρόνια αιμοκάθαρσης και μια επιτυχή μεταμόσχευση στο εξωτερικό. Από τότε, άλλαξε ολόκληρη η ζωή της.

«Πάντα μέσα από μια άσχημη κατάσταση βγαίνει κάτι καλό. Εγώ, για παράδειγμα, τα οκτώ χρόνια που έκανα την αιμοκάθαρση, γνώρισα τον φίλο μου και από τότε είμαστε αχώριστοι».

Από την ηλικία των 8 μέχρι και τα 20 έκανα κάποια καθιερωμένα τσεκ-απ για να παρακολουθώ την κρεατινίνη μου, ώσπου στα 20 μπήκα στο μηχάνημα για να κάνω αιμοκάθαρση. Έπειτα από μια απλή φαρυγγίτιδα, σε συνδυασμό με πυρετό, μου ανακοίνωσαν οι γιατροί ότι πρέπει να μπω ραγδαία στο μηχάνημα. Βέβαια, μου είχαν πει σε μικρότερη ηλικία ότι υπάρχει ενδεχόμενο αιμοκάθαρσης, αλλά μέχρι τότε μου φάνταζε πολύ μακρινό. Ο πρώτος χρόνος προσαρμογής στο μηχάνημα ήταν, ομολογώ, πολύ δύσκολος και ψυχολογικά και σωματικά. Όσον αφορά στην ψυχολογία μου, μου πήρε πολύ χρόνο να εγκλιματιστώ στις νέες συνθήκες, να συνειδητοποιήσω την κατάστασή μου, να μπω στον ρυθμό της ροής της αιμοκάθαρσης. Ήμουν χάλια, αλλά είχα τουλάχιστον τη συμπαράσταση των φίλων και της οικογένειάς μου. Περίμενα με αγωνία τη μεταμόσχευση, την οποία έκανα έπειτα από 8 χρόνια και, μάλιστα, στο εξωτερικό, καθώς στην Ελλάδα δεν υπήρχε μόσχευμα. Γενικά η κατάσταση στην Ελλάδα της δωρεάς οργάνων είναι απαράδεκτη. Ταλαιπωρήθηκα πάρα πολύ, δεν μπορούσα να φύγω, να πάω ένα ταξίδι, ένιωθα ανήμπορη και πιο πολύ «αιχμάλωτη». Τα χρόνια που περίμενα μέχρι να γίνει η μεταμόσχευση κύλησαν κάπως καλύτερα σχετικά με τον πρώτο χρόνο προσαρμογής μου. Όλη μου η ζωή βέβαια ήταν γύρω από το μηχάνημα, καθώς προσάρμοσα τη δουλειά, την καθημερινότητα και τις δραστηριότητές μου με βάση αυτό. Το πιο σημαντικό μου πρόβλημα ήταν ότι δεν είχα πολλές φλέβες και τα ψυχολογικά είχα σκαμπανεβάσματα. 17 Νοέμβρη του 2008. Χτυπάει το τηλέφωνο, βράδυ Δευτέρας μετά την αιμοκάθαρσή μου. Ήταν από τη Γαλλία και με ρωτούσαν αν ήμουν σε καλή κατάσταση. Τους απάντησα ότι ήμουν μια χαρά και μου ανακοίνωσαν ότι πρέπει να φύγω για τη Γαλλία για να γίνει η μεταμόσχευση. Αισθάνθηκα υπέροχα και μάλιστα ήρθε την κατάλληλη στιγμή, γιατί ένιωθα ότι δεν άντεχα άλλο στο μηχάνημα. Την επόμενη μέρα ήμουν στη Γαλλία και έκανα τη μεταμόσχευση. Όλα πήγαν καλά, κάθισα δέκα μέρες μόνο στο νοσοκομείο, δεν παρουσιάστηκε καμιά επιπλοκή και έπειτα κάθισα άλλους τρεις μήνες για παρακολούθηση. Ήταν το καλύτερο διάστημα στη ζωή μου. Είχα πολλή ενέργεια, διάθεση για ζωή, καλή ψυχολογία και έκανα όνειρα για το μέλλον. Τώρα πια, ύστερα από τρία χρόνια, έχω «ξεφύγει» από την ιδέα του μηχανήματος, κάνω ταξίδια και αισθάνομαι ελεύθερη.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

16•in•vitro

Πολιτική υγείας Ο νέος χάρτης των νοσοκομείων του ΕΣΥ

Μ

ία ημέρα πριν από τη λήξη της προθεσμίας (1η Ιουλίου 2011), που ο ίδιος είχε θέσει προκειμένου να ανακοινώσει τις αποφάσεις του στο ζήτημα των συγχωνεύσεων των νοσοκομειακών μονάδων της χώρας, με στόχο την παροχή πιο αποτελεσματικής περίθαλψης, την πάταξη της διαφθοράς αλλά και τη «συμμόρφωση» προς τις επιταγές του Μεσοπρόθεσμου, ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος έδωσε στη δημοσιότητα την τελική πρότασή του. Σύμφωνα με αυτήν, στον τομέα της περίθαλψης, τα 133 νοσοκομεία της χώρας συγχωνεύονται σε 83, ενώ αντίστοιχες συνενώσεις θα ισχύσουν και στον τομέα της πρόνοιας. Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου κάνει λόγο για εξοικονόμηση 75 εκατομμυρίων ευρώ, αμέσως ήδη από το 2012, ενώ με την ορθολογική διαχείριση που εισηγείται η μείωση των οργανικών κλινών, από 46.000 που είναι σήμερα στις περίπου 32.000, δεν θα έχει – λέει – επίπτωση στην παροχή περίθαλψης, καθώς το μόνο που θα συμβεί θα είναι να επιτευχθεί κάλυψη των κλινών της τάξεως του 80% (το ποσοστό αυτό με την υπάρχουσα διάρθρωση είναι 70%). Ήδη το σχετικό νομοθέτημα βρίσκεται στη Βουλή προς συζήτηση, την ώρα που ακόμα και βουλευτές της συμπολίτευσης (μεταξύ των οποίων και πολλοί γιατροί) εκφράζουν ανοικτά τις διαφωνίες τους. Ακόμα εντονότερες είναι οι αντιδράσεις εκ μέρους των ιατρικών συλλόγων της χώρας, που σε ειδικές ανακοινώσεις τους κάνουν λόγο για «πραξικόπημα» με στόχο τη διάλυση του ΕΣΥ. Σε κάθε περίπτωση, η πράξη θα δείξει αν οι επιλογές της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υγείας πετύχουν τους στόχους τους, αφενός ως προς την εξοικονόμηση χρημάτων, αφετέρου ως προς τον περιορισμό της διαφθοράς που διατρέχει το πάσχον σύστημα. Την ίδια ώρα, μαίνεται ο πόλεμος πάνω από τα εκατοντάδες Προεδρικά Διατάγματα που θα εξειδικεύσουν στην πράξη το νέο σύστημα, καθώς απουσιάζει η φιλοσοφία «μετάβασης» από το παλαιό στο νέο (μεταβατική περίοδος). Έτσι δίνεται χώρος στην αναθέρμανση παλαιών διαφορών μεταξύ γιατρών, επικεφαλής κλινικών στα κρατικά νοσοκομεία, ακόμα και στην εκδήλωση φαινόμενων ρεβανσισμού μεταξύ «συναδέλφων» στο ΕΣΥ, που σε ορισμένες περιπτώσεις δεν είναι ξένα και προς τις πολιτικές προτιμήσεις των αντιπάλων ενδιαφερομένων… Σήμερα δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, έχει όμως αξία να θυμηθούμε τη στάση του υπουργού Α. Λοβέρδου, ο οποίος, λίγους μόνο μήνες νωρίτερα, διέψευδε με εμφανή βδελυγμία τη «φημολογία» για τις συγχωνεύσεις των νοσοκομείων. Σε ενημέρωσή του προς τον αρμόδιο Κοινοβουλευτικό Τομέα Εργασίας (ΚΤΕ) του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος συνεδρίασε υπό την προεδρία του αναπληρωτή εισηγητή Παναγιώτη Αντωνακόπουλου στις 29 Σεπτεμβρίου 2010 για την κυβερνητική πολιτική στον χώρο της Υγείας, ο κ. Λοβέρδος «ένιπτε τας χείρας του»… Σύμφωνα με την τότε ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ, στη συνεδρίαση ο Ανδρέας Λοβέρδος «διέψευσε φήμες ότι θα πραγματοποιηθούν συγχωνεύσεις νοσοκομείων», τονίζοντας ότι κάτι τέτοιο δεν περιλαμβάνεται στις προτεραιότητες της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου. Στην ίδια ανακοίνωση ο υπουργός Υγείας διατύπωσε την άποψη ότι «όλες αυτές οι φήμες διακινούνται από τοπικούς παράγοντες της Ν.Δ. εν όψει των περιφερειακών και δημοτικών εκλογών».

Γράφει ο Νίκος Σταυρουλλάκις

«Συγχωνεύσεις» κατά της διαφθοράς Η ηγεσία του υπουργείου είναι πεπεισμένη ότι η διαφθορά στο χώρο της υγείας είναι παράγωγο της διοικητικής ακαταστασίας και της κακοδιοίκησης. Όπως έχει αναφέρει σχετικά ο υπουργός Α. Λοβέρδος «έπρεπε να έρθει το ΔΝΤ για να μας πει τι πρέπει να γίνει;»

Αλλαγές και στην Πρόνοια Ο αρμόδιος υφυπουργός Μάρκος Μπόλαρης ανακοίνωσε τις συγχωνεύσεις στον τομέα της Πρόνοιας, που καλύπτουν ολόκληρη την επικράτεια και έχουν ως εξής: Οι Μονάδες Κοινωνικής Φροντίδας (ΜΚΦ) μετασχηματίζονται σε Οργανισμούς Κοινωνικής Φροντίδας (ΟΚΦ). Σε κάθε διοικητική περιφέρεια θα υπάρχει: Ένας Οργανισμός Κοινωνικής Φροντίδας για άτομα με Αναπηρία και ένας Οργανισμός Κοινωνικής Φροντίδας για το Παιδί και την Οικογένεια. Συνενώνονται 73 ΝΠΔΔ προστασίας ΑμεΑ σε 13 ΝΠΔΔ, με έναν ενιαίο οργανισμό, ο οποίος θα εκδοθεί με Π.Δ. περί «Σύστασης Οργανισμού Κοινωνικής Φροντίδας

> >

Ατόμων με Αναπηρία» (ΟΚΦ ΑμεΑ). Συνενώνονται 19 ΝΠΔΔ προστασίας παιδιού σε 9 ΝΠΔΔ, με έναν ενιαίο οργανισμό, ο οποίος θα εκδοθεί με Π.Δ. περί «Σύστασης Οργανισμού Κοινωνικής Φροντίδας Παιδιού και Οικογένειας» (ΟΚΦ Παιδιού και Οικογένειας). Συνολικά, σε όλη τη χώρα συνενώνονται 92 Μονάδες Κοινωνικής Φροντίδας σε 22 Οργανισμούς Κοινωνικής Φροντίδας. Οι υφιστάμενες Μονάδες θα εξακολουθούν να λειτουργούν ως παραρτήματα του ενιαίου Οργανισμού, με εξειδικευμένο αντικείμενο. Οι υφιστάμενες θέσεις απασχόλησης ενσωματώνονται στον νέο φορέα.

> >


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•17

Οι αντιδράσεις

Οι οριστικές αποφάσεις

Τ

ην Τετάρτη 29 Ιουνίου ο κ. Λοβέρδος ανακοίνωσε τις τελικές προτάσεις του υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΥΥΚΑ). Οι αλλαγές στον υγειονομικό χάρτη αφορούν τόσο στον κλάδο Υγείας όσο και στον κλάδο Πρόνοιας. Ο σχεδιασμός γίνεται με βάση τις υπάρχουσες 13 διοικητικές περιφέρειες της χώρας. Ο δεκάλογος με τις κυριότερες αλλαγές έχει ως εξής: Εκατόν τριάντα τρία (133) νοσοκομεία της χώρας, με τα αντίστοιχα Δ.Σ. και τους διοικητές τους, γίνονται 83, με αντίστοιχο αριθμό Δ.Σ. και διοικητών. Τα 50 «θυγατρικά» νοσοκομεία που «χάνουν» την αυτονομία τους, θα δίνουν λόγο στα «κεντρικά». Στα 50 νοσοκομεία τοποθετούνται αναπληρωτές διοικητές και αντίστοιχα Συμβούλια Διοίκησης, που θα αναφέρονται στα 83 κεντρικά Δ.Σ. και τους διοικητές τους. Οι σημερινές θέσεις διοικητών - αναπληρωτών διοικητών, από 175, μειώνονται σε 144. Μικρότερου εύρους αλλαγές θα προκύψουν στα 210 Κέντρα Υγείας (Κ.Υ.) της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) του ΕΣΥ με στόχο την ορθολογική αναδιοργάνωση των Κέντρων Υγείας, των Πολυδύναμων Περιφερειακών Ιατρείων και των Περιφερειακών Ιατρείων, και την κατανομή προσωπικού τους (μετακινήσεις και πρόσληψη 45 γιατρών). Ο αριθμός των κλινών μειώνεται κατά 14.000. Σήμερα, από 46.000 οργανικές κλίνες, λειτουργούν οι 36.000 περίπου, παρουσιάζοντας ποσοστό κάλυψης 70%. Στο νέο σύστημα, οι κλίνες μειώνονται σε 32.000 περίπου (μείωση 10%), με βάση τις επιταγές του Μεσοπρόθεσμου, με στόχο να επιτευχθεί κάλυψη 80%. Το ποσοστό αυτό ισχύει στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες. Από τις σχεδόν 2.000 κλινικές μονάδες, συνενώνονται 330 και μεταφέρονται περίπου 40, έτσι ώστε 1.670 κλινικές μονάδες να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά σε όλα τα νοσοκομεία. Ανάλογες συγχωνεύσεις πρέπει να αναμένονται και στους εργαστηριακούς ή απεικονιστικούς τομείς των νοσοκομείων. Στόχος είναι να υπάρξει ένα ακτινοδιαγνωστικό και ένα βιοπαθολογικό τμήμα σε κάθε νοσοκομειακή μονάδα και τα περισσότερο

1 2 3 4

5 6

εξειδικευμένα τμήματα (ανοσολογικό, κυτταρολογικό κ.λπ.) στα «κεντρικά» νοσοκομεία. Προβλέπεται ένα τουλάχιστον Κέντρο - Μονάδα Αποκατάστασης ανά περιφέρεια, καθώς και Μονάδα Διαχείρισης Χρόνιων Νοσημάτων στα κύρια νοσοκομεία. Από τους 21.000 κλινικούς γιατρούς θα υπάρξει αναγκαιότητα μετακίνησης εντός των ορίων του νομού που ήδη εργάζονται, για 600, ενώ θα χρειαστεί η πρόσληψη 80 ακόμη γιατρών για την κάλυψη ελλείψεων. Οι σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις (για κοινά Δ.Σ. - διοικητές κ.λπ.) προβλέπονται στους Νόμους 3918/2011 και 3984/2011. Ωστόσο, αν χρειαστούν επιπλέον ρυθμίσεις στα τμήματα που συνενώνονται, θα συμπεριληφθούν σε επόμενα νομοσχέδια. Το ΥΥΚΑ θα εκδώσει Υπουργικές Αποφάσεις (Υ.Α.) για τις αρμοδιότητες των νέων Δ.Σ., των διοικητών, των αναπληρωτών διοικητών, καθώς και για τις όποιες αλλαγές απαιτούνται στη λειτουργία των οργάνων (Δ.Σ.) και στη δικαιοδοσία των επικεφαλής (διοικητών - αναπληρωτών διοικητών). Η ρύθμιση προβλέπεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Αυγούστου (2011), ενώ τον πρώτο μήνα του φθινοπώρου, οι διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών (ΥΠΕ) θα εκδώσουν τις σχετικές αποφάσεις για τα Συμβούλια Διοίκησης των διασυνδεόμενων νοσοκομείων και θα προτείνουν τροποποιήσεις των «οργανισμών» σε 100 περίπου νοσοκομεία, προκειμένου να ακολουθήσει η έκδοση Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ) τον Σεπτέμβριο. Η εξοικονόμηση πόρων το 2012 υπολογίζεται να είναι της τάξεως των 75 εκατ. ευρώ, ενώ η «οικονομία» θα διπλασιαστεί στο διάστημα της διετίας 2013-2015. Υπενθυμίζεται ότι στην πρώτη παρουσίαση των «ιδεών» περί συγχωνεύσεων νοσοκομείων, ο κ. Λοβέρδος είχε εκτιμήσει την εξοικονόμηση πόρων σε 1,4 δισ. ευρώ, το 2011.

7 8 9

133 νοσοκομεία της χώρας, με τα αντίστοιχα Δ.Σ. και τους διοικητές τους, γίνονται 83

10

Η πράξη θα δείξει αν το πείραμα της αναδιάρθρωσης του υγειονομικού χάρτη της χώρας θα περιορίσει τη σπατάλη και τη διαφθορά στο χώρο της υγείας

Αντιδράσεις από γιατρούς, ιατρικούς συλλόγους, αλλά και από κυβερνητικούς βουλευτές καταγράφονται ήδη, αμέσως μετά την εξαγγελία των νέων ρυθμίσεων. Για «λάθη και παραλείψεις» που περιέχονται στα στοιχεία του υπουργείου Υγείας για τα υπό συγχώνευση νοσοκομεία της χώρας, κάνουν λόγο γιατροί που έλαβαν μέρος στη δημόσια διαβούλευση για το θέμα. Οι γιατροί που πήραν μέρος μιλούν ειδικότερα για αριθμητικά και στατιστικά λάθη σε πληρότητα, αριθμό γιατρών, ανεπτυγμένων κλινών και αναγκών και κάνουν έκκληση για διόρθωση των λανθασμένων στοιχείων και αναθεώρηση των αλλαγών που βασίστηκαν σε αυτά. Εξάλλου, κατά τη συζήτηση στην ΚΤΕ του ΠΑΣΟΚ των άρθρων του νομοσχεδίου, πολλοί βουλευτές από την περιφέρεια ανέπτυξαν αντιρρήσεις επί του νομοσχεδίου, επικαλούμενοι τοπικές ιδιαιτερότητες, με αιχμή τις τοπικές αλλαγές που προωθούνται στα νοσηλευτικά ιδρύματα της περιφέρειας. Βάσιμες θεωρούνται, ωστόσο, οι αντιρρήσεις βουλευτών από νησιωτικές περιοχές, οι οποίοι επικαλέστηκαν τις γεωγραφικές - καιρικές ιδιαιτερότητες που επικρατούν στους τόπους τους. Ο υφυπουργός Υγείας Μιχάλης Τιμοσίδης επιφυλάχθηκε να εξετάσει τις παρατηρήσεις των βουλευτών – οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν γιατροί.

Oι συνδιακλιστές

Έντονες είναι και οι αντιδράσεις σε συνδικαλιστικό επίπεδο. «Οι συγχωνεύσεις και το κλείσιμο νοσοκομείων όπως προβλέπει το σχέδιο λειτουργικής αναδιάταξης του ΕΣΥ, που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Υγείας, μαζί με μία σειρά άλλων μέτρων όπως οι πληρωμές για εξετάσεις σε ιατρεία νοσοκομείων, το πάγωμα των προσλήψεων και η μείωση των χρηματοδοτήσεων, καταργούν τη δημόσια και δωρεάν υγεία για όλους και δημιουργούν συνθήκες για επιχειρηματικές δράσεις από ιδιώτες, συνέπειες που θα επηρεάσουν μακροπρόθεσμα και θα οδηγήσουν στην εξαθλίωση την υγεία των πολιτών» αναφέρεται σε ανακοίνωση της Τοπικής Γραμματείας του ΠΑΜΕ Θεσσαλονίκης. Οξύτατη, τέλος, ήταν η αντίδραση του ΙΣΑ. Η ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη συνεδρίαση του Δ.Σ., στις 12 Ιουλίου, αναφέρει ότι κατά τη διαβούλευση οι ΠΙΣ και οι Ιατρικοί Σύλλογοι, που είναι ΝΠΔΔ και οι κατά νόμο Σύμβουλοι της Πολιτείας σε θέματα υγείας, πέρασαν «στα αζήτητα», ενώ τονίζεται ότι «πρόκειται για ολοκληρωτικού χαρακτήρα πρακτικές που υποτιμούν τη νοημοσύνη του πολίτη και υπηρετούν αποκλειστικά τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης υποτακτικών απέναντι στις “κατοχικές δυνάμεις” που δυστυχώς διαφεντεύουν τις τύχες της πατρίδας μας».


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

18•in•vitro

Με ενδιαφέρει Μακροβιότητα

Γράφει o Εμμανουήλ Σιγιολτζάκης

Οι συνήθειες της μακροζωίας Μεσογειακή δίαιτα ή... θρησκευτική νηστεία Αυτό που φαίνεται να διακρίνει τους ηλικιωμένους κατοίκους της Ικαρίας από τους νεότερους είναι ο τύπος του καθημερινού τους διαιτολογίου, που περιλαμβάνει συχνότερα ψάρι, φρούτα, λαχανικά, όσπρια και τσάι. Επίσης το 50,5% των υπερηλίκων ανέφεραν τήρηση... θρησκευτικής νηστείας. Ο μεσημεριανός υπνάκος Τα ηλικιωμένα άτομα στο νησί έχουν ως συνήθεια τη μεσημεριανή σιέστα (σε ποσοστό 75%) συχνότερα από τους νεότερους, παράγοντας που αξιολογήθηκε ως θετικός στη μακροζωία. Λάδι, ψάρι, φρούτα, όσπρια και λίγος καφές Η συχνή εβδομαδιαία κατανάλωση ψαριού σχετίζεται με καλύτερη διατασιμότητα της αορτής, δηλαδή καλύτερη αγγειακή ηλικία. Ανάλογα και η καθημερινή χρήση ελαιόλαδου φαίνεται να έχει ευεργετική επίδραση στη σεξουαλική ζωή ακόμα και των ηλικιωμένων, με καλύτερα ποσοστά ικανοποίησης από την ερωτική τους δραστηριότητα. Φρούτα, λαχανικά, όσπρια και τσάι, «θωρακίζουν» την καρδιά και τα αγγεία των Ικαριωτών, αλλά καταπολεμούν και την κατάθλιψη των ηλικιωμένων. Τέλος, η μέτρια κατανάλωση (1-2 φλιτζάνια) καφέ την ημέρα βρέθηκε ότι σχετίζεται με καλύτερη αγγειακή διατασιμότητα. Φυσική άσκηση Το 85% των συμμετεχόντων στην έρευνα ανέφερε μέτρια ενασχόληση με φυσική δραστηριότητα. Φαίνεται ότι η ενασχόληση των ηλικιωμένων ατόμων της μελέτης με το περπάτημα και τις αγροτικές δουλειές βελτιώνει το σωματικό βάρος και μειώνει την εμφάνιση καρδιαγγειακών επεισοδίων. Καθημερινή δραστηριότητα Η ενασχόληση με φυσική καθημερινή δραστηριότητα μεταξύ των υπερηλίκων (άνω των 80 ετών) φαίνεται να σχετίζεται με 54% μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου. Περιορισμός του άγχους Όσοι έχουν επισκεφθεί την Ικαρία μπορούν να αντιληφθούν απόλυτα το εν λόγω εύρημα της έρευνας. Οι ρυθμοί της καθημερινότητας σ’ αυτό το νησί είναι αργοί – εκνευριστικοί πολλές φορές ή και «γραφικοί» για τους καταπιεσμένους κατοίκους των μεγάλων αστικών κέντρων. Το σίγουρο, πάντως, είναι ότι οι συγκεκριμένοι νησιώτες δεν βασανίζονται από τα συνήθη άγχη που ταλαιπωρούν μεγάλη μερίδα του ελληνικού πληθυσμού.

Το πείραμα της Ικαρίας Οι παρατηρήσεις των ειδικών από την Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική συγκλίνουν στο ότι η μακροζωία των Ικαριωτών οφείλεται στον τρόπο ζωής, στη μακροχρόνια μεσογειακή διατροφή, στην ορεσίβια ζωή και στην έλλειψη στρες. Ωστόσο οι ακριβείς μηχανισμοί δεν έχουν διευκρινιστεί.

Τ

α τελευταία 150-200 χρόνια το προσδόκιμο επιβίωσης του ανθρώπου ακολούθησε έντονο ρυθμό αύξησης, τόσο στον αναπτυγμένο όσο και στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Η συνεχής άνοδος του προσδόκιμου επιβίωσης θεωρείται σπουδαίο επίτευγμα του σύγχρονου κόσμου, καθώς είναι φαινόμενο που αποδίδεται στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη, αλλά και, κυρίως, στη συνεχή πρόοδο των επιστημών υγείας. Σύμφωνα με στοιχεία από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ), οι ηλικιωμένοι (άνω των 65 ετών) αντιπροσωπεύουν το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί στο 24% μέχρι το 2020. Πρέπει, όμως, να επισημανθεί ότι η επιμήκυνση της ζωής δεν συνδέεται πάντα με την επιμήκυνση της διάρκειας επιβίωσης με ικανοποιητική ποιότητα ζωής. Οι καρδιαγγειακές παθήσεις εκτιμώνται ως η κυριότερη αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας. Όπως ανακοίνωσαν σε συνέντευξη Τύπου οι καθηγητές καρδιολογίας κύριοι Χρήστος Πίτσαβος, Χριστόδουλος Στεφανάδης, Εμμανουήλ Βαβουρανάκης και η επιμελήτρια κυρία Χριστίνα Χρυσοχόου, με αφορμή σε συμπόσιο του Ελληνικού Κολεγίου Καρδιο-

λογίας στην Ικαρία, στις 14-17 Ιουλίου 2011, με θέμα την Επεμβατική Καρδιολογία, η Ικαρία, μαζί με τη Σαρδηνία και την Οκινάβα της Ιαπωνίας είναι οι περιοχές του κόσμου με τα υψηλότερα ποσοστά υπερήλικων. Όπως, μάλιστα, δείχνουν τα δημογραφικά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη μόνο το 0,1% του πληθυσμού ζει πάνω από 90 χρόνια, στην Ικαρία το αντίστοιχο ποσοστό είναι δεκαπλάσιο. Τα μυστικά του Αιγαίου Εκπαιδευμένοι γιατροί καρδιολόγοι και παθολόγοι επισκέφτηκαν την Ικαρία από τις αρχές Ιουνίου μέχρι το τέλος του Οκτωβρίου του 2009. Εκεί προσέφεραν πλήρη παθολογική και καρδιολογική εξέταση με στόχο την αποτίμηση της κατάστασης υγείας των μόνιμων κατοίκων του νησιού. Συνολικά αποτιμήθηκαν περισσότερες από 300 παράμετροι, κλινικές, βιοχημικές, συνήθειες τρόπου ζωής, ψυχοκοινωνικοί και διαιτητικοί παράγοντες. Το συμπέρασμα ότι η μακροβιότητα δεν αποτελεί ένα τυχαίο γεγονός, όπως έλεγαν οι ίδιοι οι κάτοικοι, αλλά αποτέλεσμα μακροχρόνιας υιοθέτησης εναλλακτικού τρόπου και θεώρησης ζωής, είναι από μόνο του εντυπωσιακό.

Μακροζωία χωρίς κατάθλιψη Η εν λόγω έρευνα είχε ακόμη ένα σημαντικό εύρημα. Οι ηλικιωμένοι κάτοικοι της Ικαρίας εμφάνισαν και χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης. Τα ποσοστά ήταν από τα χαμηλότερα σε σύγκριση με άλλους πληθυσμούς ηλικιωμένων. Τα ηλικιωμένα άτομα με υψηλά επίπεδα κατάθλιψης (στο άνω τριτημόριο τιμών του λεγόμενου γηριατρικού σκορ)

παρουσίαζαν μεγαλύτερο ποσοστό μεταβολικού συνδρόμου (66% έναντι 53%), λιγότερα χρόνια εκπαίδευσης στο σχολείο (7 έτη έναντι 8,5), υψηλότερα ποσοστά αρτηριακής υπέρτασης (66% υπερτασικοί έναντι 58%), σακχαρώδους διαβήτη (27% έναντι 20%) και καρδιαγγειακής νόσου (23% έναντι 16%) και χειρότερα επίπεδα φυσικής άσκησης.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•19

Συνεργάστηκε ο Δρ. Γιάννης Παπαϊωάννου, Ειδικός Παθολόγος

Τέτανος

Γράφει η Μαρία Ορφανίδου

Η αντιμετώπιση Σε περίπτωση που τραυματιστείτε κάπου όπου είναι βρόμικα, είναι πολύ σημαντικό να μπορέσετε ν’ αντιμετωπίσετε το τραύμα σωστά μέχρι να επισκεφθείτε γιατρό, για να προλάβετε τη λοίμωξη. Τι να κάνετε; Πλύνετε το τραύμα με άφθονο αντισηπτικό – οξυζενέ ή ιώδιο – ή αν δεν έχετε τίποτε απ’ αυτά, με άφθονο νερό. Το τραύμα χρειάζεται πολύ καλή τοπική αντισηψία. Αν είναι πολύ ρυπαρό και βαθύ, ίσως χρειαστεί και αντιβίωση, αλλά γι’ αυτό θα αποφασίσει ο γιατρός. Αντιτετανικό εμβόλιο Το αντιτετανικό εμβόλιο πρέπει – σε αντίθεση με άλλα – να γίνεται σε πολλές δόσεις, αφού μία και μόνο δόση δεν μας καλύπτει. Τελευταία, συστήνεται το αντιτετανικό εμβόλιο να γίνεται διπλό, δηλαδή να περιέχει και εμβόλιο κατά της διφθερίτιδας (τύπος για ενήλικες), επειδή υπήρξαν κάποια κρούσματα. Αν ξεχάσετε να κάνετε το επαναληπτικό εμβόλιο, δεν χρειάζεται να αρχίσετε τη διαδικασία του εμβολιασμού από την αρχή, αν δεν έχει περάσει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών ετών. Στην αντίθετη περίπτωση, αν χτυπήσετε, χρειάζεται να κάνετε και ορό και εμβόλιο. Πάντως, όσες δόσεις έχουν γίνει, δεν θεωρούνται αμελητέες (ακόμα κι αν είναι μόνο μία). Αντιτετανικός ορός Ο ορός γίνεται σε περιπτώσεις που ο τραυματίας δεν έχει εμβολιαστεί ή δεν έχει κάνει τις αναμνηστικές δόσεις. Ο ορός είναι αποτελεσματικός για διάστημα 2-3 εβδομάδων. Δεν παίζει ρόλο αν ο τραυματίας ακολουθεί παράλληλα κάποια φαρμακευτική αγωγή. Αν είναι εμβολιασμένος, δεν διατρέχει κανέναν απολύτως κίνδυνο. Καθώς ο ορός δεν έχει παρενέργειες, μπορούν να τον κάνουν άφοβα και οι έγκυοι. Η δοσολογία του ορού καθορίζεται ανάλογα με την ηλικία του τραυματία κι επειδή έχουν αναφερθεί σπάνιες περιπτώσεις εκδήλωσης αλλεργίας σε άτομα υπερευαίσθητα, καλό είναι να το αναφέρετε στον γιατρό. Πολλοί πιστεύουν ότι το εμβόλιο δεν χρειάζεται, αφού μπορούν να κάνουν αντιτετανικό ορό. Όμως, ο ορός πρακτικά δεν μας καλύπτει, καθώς διαρκεί μόνο λίγες ημέρες, γύρω στις 15-20. Μετά μειώνεται η άμυνα του οργανισμού. Γι’ αυτό χρειάζεται το εμβόλιο και οι αναμνηστικές δόσεις του.

Να ξέρετε ότι:

>

Ο τέτανος αποτελεί ακόμη σοβαρό ιατρικό πρόβλημα σε Αφρική, Ινδία, Ινδοκίνα, Κίνα κ.α., λόγω ανεπαρκών προγραμμάτων εμβολιασμού και λόγω των ανεπαρκών ιατρικών δομών. Παρά το ευρύ πρόγραμμα υποχρεωτικού προληπτικού εμβολιασμού που εφαρμόζεται στην Ελλάδα από το 1960, δυστυχώς λοιμώξεις από το μικρόβιο του τετάνου αναφέρονται και δηλώνονται σποραδικά στις ανάλογες υπηρεσίες.

>

Στην ιστορία καταγράφονται περιστατικά τέτανου που χρονολογούνται από τον 5ο αιώνα π.Χ. Αλλά μόλις το 1889 απομονώθηκε σε έναν ασθενή ο οργανισμός που τον προκαλεί και αποδείχθηκε ότι είναι υπεύθυνος για την ανάπτυξη της ασθένειας, όταν εισήχθη με ένεση στα ζώα.

Ένας κίνδυνος στη φύση

Ό

λοι έχουμε ακούσει για τον τέτανο, ένα μικρόβιο που μπορεί να προκαλέσει ακόμη και τον θάνατο. Όμως πόσοι λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη τον κίνδυνο μόλυνσης από αυτό το μικρόβιο, ειδικά τώρα το καλοκαίρι που περνάμε μεγάλο διάστημα στην εξοχή; Είναι περίεργο, αλλά οι περισσότεροι «σνομπάρουν» τον τέτανο. Λανθασμένα επικρατεί η άποψη ότι ο τέτανος δήθεν εξαφανίστηκε από την Ιατρική, τουλάχιστον στον αναπτυγμένο «δυτικό» κόσμο. Δυστυχώς, δεν είναι έτσι τα πράγματα. Πρέπει λοιπόν να ξέρουμε ότι, ενώ πρόκειται για θανατηφόρα μόλυνση, μπορούμε να προφυλαχθούμε εύκολα με ένα απλό εμβόλιο ή έναν ορό, πριν από τη μόλυνση, καθώς μετά, η κατάσταση μπορεί να αποβεί μοιραία. Ο τέτανος «αγαπά» τη βρομιά Ο τέτανος είναι ένα μικρόβιο που υπάρχει παντού στη φύση, ειδικότερα όμως σε σκουριασμένα μέταλλα και μεταλλικά αντικείμενα, στα άχυρα και την κοπριά. Συνεπώς, οποιαδήποτε στιγμή μπορούμε να πάθουμε τέτανο, αν δεν έχουμε εμβολιαστεί. Αυτό ισχύει για όλους μας, παιδιά και ενήλικες. Αν πραγματοποιηθεί λύση του δέρματος (σχιστεί, δηλαδή, το δέρμα), τότε το αναερόβιο μικρόβιο του τετάνου (αναπτύσσεται υπό συνθήκες μειωμένου οξυγόνου) μπορεί να εισχωρήσει, να εγκλωβιστεί στην τραυματισμένη επιφάνεια και να προκαλέσει τέτανο. Από τη στιγμή που θα εκδηλωθεί η νόσος, η εξέλιξή της είναι γοργή, με βαρύτατη πρόγνωση.

Η θεραπεία: δύσκολη και πολύπλοκη Τα βασικά συμπτώματα του τετάνου είναι: πονοκέφαλος (έτσι αρχίζει), εμετός, φούσκωμα και τέντωμα του δέρματος στο σημείο του τραύματος, με ταυτόχρονη παράλυση του νευρικού συστήματος και σπασμό. Η θεραπεία του τετάνου είναι χρονοβόρα, με λίγες πιθανότητες για πλήρη ίαση. Συνήθως, ο θάνατος επέρχεται όταν η νόσος εξελιχθεί και αναπτυχθεί σε ενήλικες ή παιδιά που είναι πλημμελώς ή ατελώς εμβολιασμένοι. Ένα μόνο εμβόλιο (μία δόση) δεν μας καλύπτει, καθώς πρέπει να αναπαραχθούν αντισώματα στον οργανισμό μας, για να μας προστατεύουν συνεχώς. Η πρόληψη: εύκολη και απλή Πρέπει να ξέρουμε ότι μπορούμε να προφυλαχθούμε από τον τέτανο εύκολα με ένα απλό εμβόλιο ή έναν ορό. Στην Ελλάδα, όπως και σε ολόκληρο τον κόσμο, όλα τα παιδιά εμβολιάζονται κατά του τετάνου σε μικρή ηλικία, μέσω του τριπλού εμβολίου. Ο εμβολιασμός αυτός προσφέρει ανοσία στον τέτανο για αρκετά χρόνια και χρειάζεται ανανέωση ανά περίπου δέκα χρόνια. Ο τέτανος δεν αφήνει μόνιμη ανοσία. Αυτό σημαίνει πως ακόμα και αν ένα άτομο νοσήσει και ιαθεί, μπορεί κάποτε πάλι να ασθενήσει. Γι’ αυτό θα πρέπει να κάνει αντιτετανικό εμβόλιο. Επίσης, να θυμάστε ότι ο τέτανος δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Σε μεγάλο ποσοστό ο τέτανος οδηγεί στον θάνατο, γι’ αυτό και θεωρείται πολύ επικίνδυνη ασθένεια


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

20•in•vitro

(Α)σθενές φύλο

Συνεργάστηκε ο Ιωάννης Παπαγγελόπουλος, Δερματολόγος- Δερματοχειρουργός

Υπεριδρωσία και μύκητες

Κ

αλοκαίρι στο κέντρο της πόλης... Είναι μεσημέρι και στο ασφυκτικά γεμάτο βαγόνι του μετρό, που σας μεταφέρει μετά τη δουλειά στο σπίτι, η ατμόσφαιρα είναι αποπνικτική. Τα παράθυρα είναι ανοικτά κι όμως υποφέρετε από τη βαριά οσμή του ιδρώτα ορισμένων συνεπιβατών σας, που προκαλεί την εύλογη απορία σας: Μα υπάρχουν άνθρωποι που δεν πλένονται; Κι όμως, δεν πρόκειται γι’ αυτό. Ή τουλάχιστον πάντοτε... Δεν θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε το καλοκαίρι ως «εποχή των ανδρών», αφού το ισχυρό φύλο ταλαιπωρείται συχνά με μυκητιάσεις στις μασχάλες ή τα πόδια, με τη συνακόλουθη βαριά οσμή που συνήθως συνοδεύει τις καταστάσεις αυτές. Η σωματική τριχοφυΐα σε συνδυασμό με την πιθανή παρουσία υπεριδρωσίας, ορισμένες υποχρεώσεις κοινωνικού χαρακτήρα, που απαιτούν ειδική ένδυση (κλειστά παπούτσια, γραβάτα κ.λπ.), αλλά και πολλά εσφαλμένα στερεότυπα (…οι γυναίκες μόνο έχουν ανάγκη τα αρώματα, για να μυρίζουν ωραία), οδηγούν στο δυσάρεστο «σύνδρομο του βαγονιού»! Έτσι, αρκετές είναι οι φορές που τα ρούχα, στην περιοχή της μασχάλης, έχουν αλλάξει χρώμα από τον ιδρώτα, ενώ και οι κάλτσες είναι... μούσκεμα. Το φαινόμενο συνοδεύεται συνήθως από κακοσμία, καθώς το ιδρωμένο δέρμα αποτελεί ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη μυκήτων, ιδίως στις περιοχές που δεν αερίζονται καλά. Το «έδαφος» γίνεται πιο εύφορο όταν ποτίζεται... Στην πραγματικότητα, το καλοκαίρι ευνοείται η ανάπτυξη μυκητιάσεων, ακριβώς επειδή η υψηλή θερμοκρασία εντείνει την εφίδρωση και κάνει υποχρεωτική την ελάφρυνση των ρούχων, αφήνοντας περισσότερη έκταση δέρματος εκτεθειμένη σε μικροοργανισμούς.

Τα είδη των θερινών μυκητιάσεων

Οι δερματικές θερινές μυκητιάσεις μπορούν να χωριστούν σε τρεις μεγάλες κατηγορίες, αναλόγως με τους μύκητες που τις προκαλούν: σε αυτές που οφείλονται σε δερματόφυτα, στην ποικιλόχρου πιτυρίαση και στις μυκητιάσεις από candida (μονίλια).

Μυκητιάσεις από δερματόφυτα

Τα δερματόφυτα προσβάλλουν το δέρμα οπουδήποτε στο σώμα, κυρίως στα νύχια και στα μαλλιά. Πρόκειται για μύκητες που υπάρχουν στο χώμα, αλλά και στα κατοικίδια ζώα. Στην περίπτωση αυτή ο κατάλληλος ιατρός είναι ο… κτηνίατρος! Η βλάβη που προκαλούν τα δερματόφυτα στο δέρμα είναι ερυθρό εξάνθημα, με μικροσκοπικά λέπια στην περιφέρεια. Έχει συνήθως κυκλική ή

Γράφει o Εμμανουήλ Σι��ιολτζάκης

πολυκυκλική μορφή, με τάση περιφερειακής επέκτασης ταυτόχρονα με τη σημειούμενη κεντρική επούλωση. Στα νύχια εμφανίζεται με διάφορες αλλοιώσεις (κιτρίνισμα, λεύκανση ή γραμμώσεις), ενώ στα μαλλιά δημιουργούν κενούς χώρους. Η θεραπεία μπορεί να είναι τοπική (με αλοιφές, λοσιόν, τζελ, πούδρες), συστηματική (με χάπια) ή και τα δύο, απαιτεί όμως μακρά διάρκεια (έως και 4 μήνες).

Ποικιλόχρους πιτυρίαση

Η ποικιλόχρους πιτυρίαση εμφανίζεται στο σώμα, στον λαιμό και στις βάσεις των άνω άκρων, ψηλά στον βραχίονα. Εκδηλώνεται συχνότερα το καλοκαίρι, επειδή ο μικροοργανισμός υπάρχει στο έδαφος, κυρίως στην άμμο της παραλίας. Εκδηλώνεται με τη μορφή κηλίδων, που τον χειμώνα φαίνονται καφέ και το καλοκαίρι λευκές (έτσι δικαιολογείται και ο όρος ποικιλόχρους). Η θεραπεία είναι εύκολη και γρήγορη (15 ημέρες) και, όπως παραπάνω, περιλαμβάνει τοπική αγωγή, συστηματική αγωγή ή συνδυασμό.

Καντιντιάσεις

Η καντιντίαση είναι λοίμωξη από μύκητα και ευνοείται από την υγρασία και τη ζέστη, γι’ αυτό και εκδηλώνεται σε πτυχές στο δέρμα, όπως κάτω από μαστό, στις μεσοδακτύλιες περιοχές στα χέρια και στα πόδια, στις μηρογεννητικές πτυχές, στις μασχάλες, καθώς και μεσογλουτιαία. Εμφανίζεται ως κοκκινωπή βλάβη, με μια λευκή απόχρωση σαν λευκό στρώμα. Γι’ αυτό και ο όρος candida albicans. Η θεραπεία είναι παρόμοια με την ποικιλόχρου πιτυρίαση.

Μυκητιάσεις στα πόδια

Τα πόδια είναι η ευαίσθητη περιοχή των ανδρών το καλοκαίρι, καθώς ευνοούνται οι μυκητιάσεις από τη ζέστη και την υγρασία. Ενισχύονται λόγω της εφίδρωσης των ποδιών και των κλειστών παπουτσιών. Παρά το γεγονός ότι η μόλυνση οφείλεται είτε σε candida είτε σε δερματόφυτο, εξετάζεται χωριστά λόγω της ειδικής μορφής της. Η μυκητίαση αυτή εμφανίζεται και με τον γνωστό όρο «πόδι του αθλητή», επειδή πρωτοπαρατηρήθηκε σε αθλητές που γυμνάζονταν σε κλειστούς αθλητικούς χώρους και μετά περπατούσαν ξυπόλητοι σε αποδυτήρια και ντους. Ξηροδερμία, κνησμός, απολέπιση, φλεγμονή και φλύκταινες, είναι τα συμπτώματα, πολλές φορές επώδυνα. Είναι επικίνδυνη, καθώς μπορεί να εξαπλωθεί στα πέλματα και στα νύχια των ποδιών, αλλά και σε άλλα τμήματα του σώματος, ιδίως όταν ο πάσχων «ξύνεται» και μετά αγγίζει άλλα σημεία του δέρματος.

Καλοκαίρι… γένους αρσενικού

Οι άνδρες που υποφέρουν από υπερβολική εφίδρωση είναι περισσότερο επιρρεπείς στην ανάπτυξη μυκητιάσεων το καλοκαίρι. Οι άνδρες αυτοί πρέπει να αντιληφθούν την ουσία της εξίσωσης ΥΠΕΡΙΔΡΩΣΙΑ + ΜΥΚΗΤΙΑΣΗ = ΚΑΚΟΣΜΙΑ, και ότι χρειάζονται ιατρική αντιμετώπιση με σωστή θεραπεία και όχι συμβουλές για πιο δυνατά αντιιδρωτικά.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•21

Συνεργάστηκε η Μαρινέλλα Τσουκαλά, Μ.Α., CCC-SLP, παθολόγος λόγου - φωνής - ομιλίας

Αντιγήρανση Φωνητικές χορδές

Γράφει η Αλέκα Κόγκα

Μυστικά και ντοκουμέντα Όσοι ζουν από τη φωνή τους (ηθοποιοί, καθηγητές, τραγουδιστές, εκφωνητές) ξέρουν πολλά μυστικά ώστε να διατηρούν τις φωνητικές τους χορδές υγιείς και να αποφεύγουν τις κακοτοπιές. Ας μάθουμε μερικά: Ενυδάτωση: Το άφθονο νερό διατηρεί λεπτόρρευστη τη βλέννα των φωνητικών χορδών και τις βοηθά να πάλλονται με λιγότερη πίεση από τους πνεύμονες. Οι καλά ενυδατωμένες χορδές αντιμετωπίζουν ευκολότερα και γρηγορότερα έναν τραυματισμό ή μια πάθηση. Καφές και αλκοολούχα ποτά, ωστόσο, προκαλούν αφυδάτωση και καλό είναι να αποφεύγονται. Air conditions και καλοριφέρ δημιουργούν στεγνή ατμόσφαιρα, όπως και οι κλειστοί χώροι με πολύ κόσμο ή ελλιπή κλιματισμό. Ένας υγραντήρας θα βελτίωνε την ατμόσφαιρα τουλάχιστον μέσα στο σπίτι σας. Αίσθηση πυκνόρρευστης βλέννας: Συνήθως αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή και πόση αρκετού νερού ημερησίως. Πολλοί όμως εξακολουθούν κι έχουν αυτή την αίσθηση τόσο στον λάρυγγα όσο και στις φωνητικές χορδές. Πιθανότατα οφείλεται στην παλινδρόμηση του οξέος του στομάχου στον λάρυγγα (γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση). Το πρόβλημα αντιμετωπίζεται ιατρικά με αλλαγές στην καθημερινότητα αλλά και στη διατροφή (περιορισμός λιπαρών φαγητών, τηγανιτών, αλκοόλ, καπνίσματος, ανθρακούχων ποτών κ.λπ.). Αφωνία: Ένα χρόνιο πρόβλημα χρειάζεται γιατρό. Μια κουρασμένη φωνή, όμως, μπορεί να επανέλθει με αποχή από την ομιλία λίγων μόλις ωρών. Αν έχετε μπροστά σας μια ομιλία, ένα επαγγελματικό τηλεφώνημα που θα πάρει ώρα, μια παράδοση μαθήματος ή μια παράσταση, τότε φροντίστε να ξεκουράσετε τη φωνή σας πριν με 1-2 ώρες αφωνίας. Σωστή χρήση: Καλό είναι να χρησιμοποιούμε τη φωνή μας με όσο το δυνατόν λιγότερη προσπάθεια και βέβαια χωρίς εντάσεις. Ο σταθερός τόνος είναι φύλακας άγγελος των φωνητικών χορδών, όπως επίσης και το μέτρο. Η πολυλογία επιβαρύνει, χώρια που δεν μας κολακεύει... Καθαρισμός λαιμού: Αυτό το γνωστό βηχαλάκι που πολλοί το κάνουν είτε γιατί κάτι τους ενοχλεί είτε λόγω συνήθειας, μπορεί να δημιουργήσει διόγκωση των χορδών με αποτέλεσμα να γίνουν ευαίσθητες σε μια κάκωση. Σωστή αναπνοή: Στα μαθήματα φωνητικής διδάσκεται ο σωστός τρόπος αναπνοής που οδηγεί σε σωστότερο τρόπο ομιλίας. Το αποτέλεσμα είναι η προστασία και ξεκούραση της φωνής. Σε όσους δεν είναι επαγγελματίες προτείνεται να μιλάνε αφού προηγουμένως έχουν εισπνεύσει. Ξεκινάμε εκπνέοντας γιατί έτσι δυναμώνει η φωνή χωρίς να «σπάει». Αναπνέουμε με την πλήρη χωρητικότητα των πνευμόνων μας κι όχι μόνο με το πάνω μέρος τους, χρησιμοποιούμε δηλαδή διαφραγματική αναπνοή.

Ένα φωνητικό πρόβλημα αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά, χειρουργικά ή με συνδυασμό και των δύο. Ορισμένα προβλήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν και από παθολόγο λόγου και ομιλίας που είναι ειδικευμένος, ώστε να κάνει μια μη ιατρική εκτίμηση της φωνητικής δυσκολίας και να καθορίσει το κατάλληλο πρόγραμμα για την καλυτέρευσή της.

Από φωνή... φωνάρα

Α

παραίτητη για να επικοινωνούμε και να εκφραζόμαστε, η φωνή είναι αναντικατάστατη, αλλά παραμελημένη, καθώς οι περισσότεροι σπάνια σκεφτόμαστε να προφυλάξουμε τις φωνητικές μας χορδές και μόνο όταν περνάμε ένα βράχνιασμα ή αντιμετωπίζουμε πόνο, θυμόμαστε ότι υπάρχουν. Όπως όλα τα μέρη του οργανισμού, ωστόσο, χρειάζονται φροντίδα, καθώς απειλούνται από λιγότερο ή περισσότερο σοβαρές παθήσεις, έχουν καθημερινούς εχθρούς και, όπως πάντα, η φθορά του χρόνου κάποτε θα εμφανιστεί. Μόνο που εδώ, εάν προσέχουμε, το πιθανότερο είναι να έχουμε... Έχω μια φωνή… Η φωνή είναι το αποτέλεσμα της ταλάντωσης των φωνητικών χορδών, η δομή των οποίων είναι πολύ ευαίσθητη. Φυσιολογική φωνή είναι αυτή που ο τόνος, η χροιά και η έντασή της είναι κατάλληλα για επικοινωνία και ταιριάζουν στο άτομο που τα έχει. Συχνά τα παραπάνω αλλοιώνονται και προκαλούνται φωνητικά προβλήματα από πολλές και διάφορες αιτίες. Συνήθως είναι παροδι-

κά, όπως βράχνιασμα λόγω κρυολογήματος ή εξαιτίας των συνθημάτων σε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα και υποχωρούν σταδιακά. Ποιος φωνάζει; Δεν είναι σπάνιο, ωστόσο, καταχρηστικές συνήθειες να οδηγήσουν σε μονιμότερες βλάβες. Κραυγές, ουρλιαχτά, δυνατό γέλιο ή κλάμα μπορεί να προκαλέσουν ρήξη των αιμοφόρων αγγείων των φωνητικών χορδών. Αν και η πληγή έχει συνήθως την ικανότητα της αυτοΐασης, αν συνηθίζετε να χρησιμοποιείτε τα παραπάνω μέσα, είναι πιθανό να υπάρξει διαταραχή των διαδικασιών ίασης που θα οδηγήσει στην ανάπτυξη παθολογίας. Η κακή χρήση της φωνής μπορεί να προκαλέσει οίδημα, εξογκώματα, κάλους ή έλκη εξ επαφής, ακόμα και παράλυση. Χρόνιο πρόβλημα μπορεί επίσης να αναπτυχθεί από το κάπνισμα, που προκαλεί πρήξιμο και αλλοίωση, ενώ μπορεί να προκαλέσει χρόνια λαρυγγίτιδα, πολύποδες φωνητικών χορδών και καρκίνο. Ξηραίνει επίσης τον λαιμό κάνοντάς τον πιο επιρρεπή σε τραυματισμό.

Η φωνή είναι το αποτέλεσμα της ταλάντωσης των φωνητικών χορδών, η δομή των οποίων είναι πολύ ευαίσθητη.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

22•in•vitro

Ηealthy tips Για την εγκυμοσύνη Η διατροφή της εγκύου επηρεάζει τη σωματική και ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού. Είναι απαραίτητο οι μέλλουσες μητέρες να ακολουθούν ένα ισορροπημένο και πλούσιο διαιτολόγιο για να γεννήσουν υγιή και γερά παιδιά.

+

+

Η φυσική δραστηριότητα έχει πολλά οφέλη για τη μέλλουσα μητέρα και το μωρό και πρέπει να ξεκινά νωρίς. Βέβαια, θα πρέπει πάντα να υπάρχει η καθοδήγηση ειδικού για το είδος, τη συχνότητα, τη διάρκεια και την ένταση της άσκησης. Πάντως, δραστηριότητες χαμηλής ή μέτριας έντασης, όπως το περπάτημα, θεωρούνται γενικά ασφαλείς.

Προσέχετε τις μολυσματικές ασθένειες, όπως την ερυθρά και την παρωτίτιδα, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου Επικοινωνήστε με το έμβρυο. της εγκυμοσύνης. γιατί σε Προσπαθήστε να είστε χαλααυτή τη φάση διαμορφώνο- ρωμένη, εστιασμένη καθημερινά νται τα διάφορα όργανα του και να παρατηρείτε ποιες είναι εμβρύου. οι ανάγκες οι δικές σας και του

+

+

Η κοιλιακή χώρα της εγκύου θα πρέπει να περιβάλλεται από ιδιαίτερη φροντίδα. Γι’ αυτό δείξτε την ανάλογη προσοχή, ώστε να αποφύγετε τραυματισμούς από πτώση.

+

+

Επιλέξτε τον γιατρό και τη μαία που σας ταιριάζει. Η ψυχική ηρεμία και η σωματική υγεία της μητέρας εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τους δύο αυτούς συνοδοιπόρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

+

+

Συμφιλιωθείτε με τους πόνους του τοκετού. Εάν πάτε απροετοίμαστες στον τοκετό, το πιο πιθανό είναι να κυριευτείτε από φόβο και αγωνία.

g oo

Αφήστε «χώρο» για τον πατέρα. Είναι εξαιρετικής σημασίας, τόσο για την εξέλιξη και ανάπτυξη του παιδιού όσο και για την πορεία της σχέση του ζευγαριού και ολόκληρης της οικογένειας, να δίνει η γυναίκα μητέρα χώρο στον άντρα της, καθώς πολλές φορές ο πατέρας νιώθει ότι αποκλείεται, ότι περισσεύει.

παιδιού σας. Η σχέση μητέρας - εμβρύου αναπτύσσεται από την ενδομήτρια ζωή, καθώς κτίζεται η συναισθηματική σχέση ανάμεσά σας.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για το αν πρέπει να συνεχίσετε τα φάρμακα που παίρνατε πριν από την εγκυμοσύνη, ώστε να αποφευχθούν πιθανές διαταραχές στο έμβρυο.

d

+

Η δυσκοιλιότητα απασχολεί τις περισσότερες εγκυμονούσες. Για να την αντιμετωπίσετε, αυξήστε την κατανάλωση φυτικών ινών και νερού και εντάξτε στο διαιτολόγιό σας ξερά δαμάσκηνα, ώριμα ακτινίδια, βερίκοκα και γιαούρτι.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•23

Μην καταναλώνετε φρούτα και λαχανικά που δεν είστε σίγουρες ότι έχουν πλυθεί καλά. Μπορεί να κρύβουν κινδύνους για εσάς και το έμβρυό σας.

-

Μην τρώτε «για δύο». Σίγουρα οι διατροφικές ανάγκες της εγκύου είναι αυξημένες, σε καμία περίπτωση, όμως, δεν πρέπει η μέλλουσα μητέρα να υπερβάλλει. Οι συστάσεις για την αύξηση του βάρους της εγκύου διαφέρουν ανάλογα με το βάρος στο οποίο ξεκίνησε η εγκυμοσύνη.

-

-

-

Αποφεύγετε την υπερβολική και παρατεταμένη χρήση αλκοόλ, καθώς είναι ευρέως γνωστό πως μπορεί να προκαλέσει σοβαρές δυσλειτουργίες στο παιδί, όπως χαμηλή νοητική ικανότητα, καρδιακές παθήσεις κ.ά.

Μην καπνίζετε. Το καλύτερο, μάλιστα, είναι να το κόψετε 4 5 μήνες πριν από τη σύλληψη. Αν, όμως, το συνεχίζετε, πρέπει να γνωρίζετε ότι μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας στο έμβρυο. Να σημειωθεί πως το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης θεωρείται ότι ευθύνεται για το 20%-30% των παιδιών που γεννιούνται με χαμηλό βάρος, για το 14% των πρόωρων τοκετών και για το 10% των νεογνικών θανάτων.

Μην υπερβάλλετε με τη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής, αν ακολουθείτε ένα υγιεινό καθημερινό πρόγραμμα. Καλό θα ήταν να συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό σας, που είναι πιθανόν να σας χορηγήσει ταμπλέτες σιδήρου και φυλλικού οξέος, καθώς ο οργανισμός της εγκύου τα χρειάζεται.

-

Μην πανικοβληθείτε με τις αλλαγές στο σώμα σας, που πιθανώς θα αλλάξουν και τις ερωτικές σας συνήθειες. Άλλωστε, σε πολλές γυναίκες η ερωτική επιθυμία ανεβαίνει κατακόρυφα στη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

-

Ένα από τα πιο συχνά ενοχλήματα στην εγκυμοσύνη Μην πιέζετε τον εαυτό σας τον πρώτο καιρό και είναι η ναυτία και οι εμετοί. Προσπαθήστε να αποφύγεμην τον εξαντλείτε εργασιακά. Το πιο πιθα- τε τα βαριά και πικάντικα νό είναι σιγά - σιγά, φαγητά, να απομακρύνετε με την προσαρμο- μυρωδιές που σας ενοχλούν γή του σώματος και να αερίζετε συχνά τους χώρους στους οποίους κινείστη νέα αυτή κατάσταση, στε.

-

d

ba

να αρχίζετε να ανακτάτε περισσότερη ενέργεια. Πάρτε μια ολιγοήμερη άδεια, αν αυτό μπορεί να σας ισορροπήσει, κι όταν ξανανιώσετε δυνατή μπορείτε να επιστρέψετε στην εργασία σας.

-

Μειώστε την κατανάλωση καφεΐνης κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μην καταναλώνετε παραπάνω από ένα με δύο φλιτζάνια καφέ φίλτρου και περιορίστε το τσάι, τα αναψυκτικά τύπου κόλα και τις σοκολάτες.

-

Αποφύγετε έντονες συναισθηματικές καταστάσεις και ισχυρές συγκινήσεις, καθώς η συναισθηματική κατάσταση μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εμβρύου. Το άγχος, ο θυμός, ο φόβος, για παράδειγμα, της μητέρας μπορεί να οδηγήσουν σε μειωμένη ροή του αίματος στο έμβρυο και/ή στην έκκριση ορμονών που διοχετεύονται στο έμβρυο μέσω του πλακούντα.


24•in•vitro

Cover Story Οδηγός για διακοπές με υγεία

ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

Συνεργάστηκαν οι Μαρίνα Οικονόμου – επίκουρη καθηγήτρια Ψυχιατρικής, Κωνσταντίνος Τσιούφης – επίκουρος καθηγητής Καρδιολογίας, Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, και υπεύθυνος της Μονάδας Υπέρτασης στο «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο, Αναστάσιος Κανελλόπουλος – χειρουργός - οφθαλμίατρος, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•25 Περισσότερες πληροφορίες για υγιεινές διακοπές στη σελίδα 45

Γράφουν οι Βίκυ Καρατζαφέρη, Μαρία Ορφανίδου

Ζέστη και φάρμακα Η ζέστη του καλοκαιριού δεν επηρεάζει μόνο τα τρόφιμα, αλλά και τα φάρμακα. Επομένως όσοι πάσχουν από κάποιο χρόνιο νόσημα και παίρνουν συστηματικά φάρμακα θα πρέπει να είναι ιδιαίτεροι προσεκτικοί, όχι μόνο με τη δοσολογία, αλλά και με τη συντήρησή τους, ώστε να μην κινδυνεύσουν από τυχόν αλλοιώσεις τους. Το αποτέλεσμα της αλλοίωσης – από την αλλαγή των συνθηκών συντήρησης ενός φαρμάκου – είναι να γίνει το φάρμακο αδρανές και αναποτελεσματικό. Να χάσει, δηλαδή, τη θεραπευτική του ιδιότητα, με συνέπεια ο ασθενής να παίρνει κανονικά τη δόση του, αλλά χωρίς να βλέπει βελτίωση. Γενικότερα για το θέμα αυτό έχετε υπόψη σας τα εξής:

Αλλαγή δόσης

Η δοσολογία ορισμένων φαρμάκων μπορεί να διαφοροποιηθεί τους μήνες του καλοκαιριού. Όπως, για παράδειγμα, τα διουρητικά φάρμακα που χορηγούνται στους υπερτασικούς πρέπει να λαμβάνονται σε μικρότερες δόσεις, λόγω της εφίδρωσης από την πολλή ζέστη και της απώλειας υγρών από τη λήψη του φαρμάκου. Την ελάττωση της δόσης ενός φαρμάκου δεν πρέπει ποτέ να την κάνει κάποιος μόνος του, αλλά μόνο έπειτα από σύσταση του γιατρού του.

Φάρμακα και αλκοόλ

Το καλοκαίρι αυξάνεται αρκετά η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών και κυρίως της μπίρας. Πρέπει να

προσέχουν ιδιαίτερα, λοιπόν, όσοι είναι λάτρεις του ποτού και ακολουθούν συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή, καθώς ο συνδυασμός αλκοόλ και φαρμάκων αντενδείκνυται σε όλες τις περιπτώσεις, λόγω του ότι ενισχύει τη δράση των φαρμάκων. Αποτέλεσμα; Υπνηλία ή μειωμένα αντανακλαστικά ή και χειρότερες συνέπειες για την υγεία. Όσοι, μάλιστα, παίρνουν αγχολυτικά, ηρεμιστικά ή αντιβιοτικά πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα, γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να θέτουν σε κίνδυνο ακόμα και τη ζωή τους.

Κορτικοειδή

Πρόκειται για μια άλλη κατηγορία φαρμάκων, με τα οποία πρέπει να είμαστε προσεκτικοί τώρα το καλοκαίρι. Λόγω των αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων τους, τα φάρμακα αυτά χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις ρευματικών, άσθματος, δερματικών παθήσεων ή σε διάφορες μορφές καρκίνου και μόνο με συνταγή γιατρού. Παρουσιάζουν σοβαρές παρενέργειες, όπως κατακράτηση νερού και άλατος στους ιστούς και ιδιαίτερα στην περιοχή του προσώπου. Αν κάποιος τα παίρνει για καιρό, μπορεί να παρουσιάσει οιδήματα (πρηξίματα). Για να αντιμετωπιστούν οι παρενέργειες αυτές, καλό είναι να περιοριστεί η δοσολογία τους, αν βέβαια το επιτρέπει η κατάσταση της υγείας του ασθενή. Σε αντίθετη περίπτωση, η κατακράτηση νερού περιορίζεται αν αφαιρεθεί το αλάτι από τη διατροφή. Για κάθε αλλαγή της δόσης κι αυτών των φαρμάκων αρμόδιος είναι ο γιατρός.

Τips >

Όλα τα φάρμακα πρέπει να φυλάσσονται σε θερμοκρασία δωματίου και κατά προτίμηση σε κλειστό και σκοτεινό χώρο, εκτός από εκείνα που λόγω της παρασκευής τους πρέπει να διατηρούνται στο ψυγείο, π.χ. κάποια εμβόλια ή αντιβιοτικά. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα λεγόμενα «θερμοευαίσθητα» φάρμακα. Μια κατηγορία, δηλαδή, φαρμάκων τα οποία επηρεάζονται άμεσα από τις μεταβολές της θερμοκρασίας. Τα φάρμακα σε μορφή δισκίου ή κάψουλας δεν αλλοιώνονται εύκολα. Τα φάρμακα όμως σε υγρή μορφή, όπως τα σιρόπια, μπορούν εύκολα ν’ αλλοιωθούν αν τα ξεχάσετε ανοιχτά ή δεν τα βάλετε στο ψυγείο. Αν και η προφύλαξη των φαρμάκων από τη ζέστη αναγράφεται στη συσκευασία τους, καλό είναι να ρωτάτε και τον φαρμακοποιό σας για το πώς πρέπει να τα διατηρείτε.

> > >

Διακοπές χωρίς απρόοπτα Το καλοκαίρι δεν είναι και τόσο εύκολη εποχή για όσους πάσχουν από κάποια χρόνια πάθηση. Μία ο υδράργυρος που τραβά την ανηφόρα, μία η μεγάλη απώλεια ιδρώτα, μία η μόλυνση του περιβάλλοντος και το ασφυκτικό περιβάλλον στα μεγάλα αστικά κέντρα, ακόμη και οι δραστηριότητες στη θάλασσα ή στο βουνό μπορεί να επιδεινώσουν την κατάσταση της υγείας μεγάλης μερίδας ασθενών. Ωστόσο το δικαίωμα στην υγεία, στην ξεκούραση και στην ξεγνοιασιά του καλοκαιριού είναι αναφαίρετο για όλους, τόσο για τους υγιείς όσο και γι’ αυτούς που έχουν κάποιο παροδικό ή μόνιμο πρόβλημα υγείας. Το «εισιτήριο» είναι η λήψη των απαραίτητων προφυλάξεων πάντα, φυσικά σε συνεννόηση με τον ειδικό γιατρό, ώστε οι πολυπόθητες διακοπές να περάσουν χωρίς προβλήματα ή άλλα απρόοπτα ακόμα και για εκείνους με επισφαλή υγεία.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

26•in•vitro

Cover Story Οδηγός για διακοπές με υγεία

Ιδιαίτερη προσοχή Όσοι έχουν καρδιοπάθειες

Όσοι έχουν διαβήτη

Όσοι έχουν άσθμα

Όσοι παίρνουν αντιψυχωσικά φάρμακα

Καθώς δεν πάσχουν ούτε υποφέρουν όλοι το ίδιο, ο εκάστοτε θεράπων γιατρός είναι αυτός που θα κρίνει τις δυνατότητες και τις ανάγκες κάθε ασθενή ξεχωριστά. Να θυμάστε ότι όσοι, λόγω της πάθησής τους, ακολουθούν φαρμακευτική αγωγή, είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στη ζέστη και μπορεί εύκολα να εκδηλώσουν θερμοπληξία σε περίπτωση καύσωνα. Όσοι πάσχουν από καρδιακή ανεπάρκεια πρέπει να επικοινωνούν τακτικά με τον γιατρό τους, γιατί μπορεί να παρουσιάσουν υπόταση, δύσπνοια ή αίσθημα εξάντλησης και αδυναμίας. Αυτό συνήθως οφείλεται στο φτωχό σε αλάτι διαιτολόγιο που ακολουθούν λόγω της πάθησής τους, το οποίο – συνδυασμένο με τα φάρμακα που λαμβάνουν καθημερινά και με την έντονη εφίδρωση λόγω υψηλής θερμοκρασίας – οδηγεί στα π��ραπάνω συμπτώματα.

Το καλοκαίρι αποτελεί έναν πραγματικό πειρασμό για όσους πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη. Τα φρούτα της εποχής (καρπούζια, πεπόνια, σύκα) είναι πλούσια σε σάκχαρα κι αν αυτό συνδυαστεί με τις καλοκαιρινές εξόδους, όπου το παγωτό ή το αναψυκτικό θεωρείται για αρκετούς «απαραίτητη» απόλαυση, τότε γίνεται απόλυτα κατανοητό το πόσο εύκολο είναι να παρασυρθεί κανείς και να παραβιάσει τη δίαιτά του. Οι διαβητικοί, που λόγω της πάθησής τους ταλαιπωρούνται από πολυδιψία, πολυουρία και πολυφαγία, εμφανίζουν ακόμα πιο έντονα τα δυο πρώτα συμπτώματα της νόσου αυτή την περίοδο, καθώς η υψηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος τους υποχρεώνει να καταναλώνουν ακόμα μεγαλύτερες ποσότητες υγρών. Ειδικά για τους λεγόμενους μη ινσουλινοεξαρτώμενους διαβητικούς (διαβητικούς τύπου ΙΙ), ο καλύτερος τρόπος για τον περιορισμό της πολυουρίας είναι να καταναλώνουν πολλά λαχανικά και την ημερήσια ποσότητα φρούτων που τους έχει καθορίσει ο θεράπων γιατρός τους.

Οι μήνες του καλοκαιριού δεν είναι και τόσο ευχάριστοι για όσους υποφέρουν από αναπνευστικά προβλήματα ή έχουν άσθμα. Η ταχύπνοια (που προκαλείται από τη ζέστη) και ο υπεραερισμός (εξαιτίας της έντονης προσπάθειας που καταβάλλει ο ασθενής για να αναπνεύσει) δυσκολεύουν τους ασθενείς, ειδικά όσους περνούν μεγάλα χρονικά διαστήματα σε περιοχές με αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση και ζέστη. Ο ξηρός και ζεστός αέρας προκαλεί δύσπνοια, βήχα και απόχρεμψη ενώ ο υγροποιημένος αέρας διευκολύνει τη λειτουργία των πνευμόνων.

Όπως όλοι οι άνθρωποι έτσι και οι ασθενείς που πάσχουν από ψύχωση χρειάζονται διακοπές, διακοπές από τη ρουτίνα και τη μονοτονία, διακοπές για κάτι πιο ευχάριστο και χαλαρωτικό. Παράλληλα, όμως, οι ασθενείς με ψύχωση χρειάζονται συνεχή θεραπεία με φάρμακα. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι όλα ανεξαιρέτως τα φάρμακα, ακόμη και μια απλή ασπιρίνη, έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Από τον κανόνα αυτό δεν εξαιρούνται ούτε τα αντιψυχωσικά. Οι πιο συνηθισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες των κλασικών αντιψυχωσικών φαρμάκων είναι οι λεγόμενες εξωπυραμιδικές παρενέργειες, όπως μυϊκή ακαμψία, τρόμος, κράμπες ή κινητική ανησυχία, κυρίως στα πόδια (σαν να θες να κινείσαι συνέχεια). Άλλες πιθανές παρενέργειες είναι η υπνηλία, η αύξηση βάρους, η αρρυθμία, διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, σεξουαλικές δυσλειτουργίες και η χαμηλή πίεση. Μια παρενέργεια που έχει ιδιαίτερη σημασία για το καλοκαίρι με τις υψηλές θερμοκρασίες είναι οι διαταραχές που προκαλούν τα φάρμακα αυτά στη θερμορυθμιστική λειτουργία του σώματος. Έτσι, λοιπόν, είναι σημαντικό οι ασθενείς αυτοί και οι οικείοι τους να γνωρίζουν ότι η ζέστη και ο ήλιος πρέπει να αποφεύγονται. Τα νεότερα αντιψυχωσικά, ωστόσο, έχουν σημαντικά λιγότερες παρενέργειες. Το είδος και η σοβαρότητα των παρενεργειών διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Σε ορισμένους ασθενείς οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι περισσότερο δυσάρεστες από ό,τι σε κάποιους άλλους.

Tips >

Αναπροσαρμόστε τη θεραπεία σας τους καλοκαιρινούς μήνες, ώστε τα φάρμακα που παίρνετε να σας καλύπτουν στις κλιματολογικές συνθήκες της εποχής. Προτού απολαύσετε το μπάνιο σας στη θάλασσα, σιγουρευτείτε πρώτα ότι μπορείτε να το κάνετε χωρίς κίνδυνο. Αυτό γίνεται συνήθως με έναν καλό καρδιολογικό έλεγχο, που θα προσδιορίσει της δυνατότητες της καρδιάς σας. Σε γενικές γραμμές, αποφεύγετε την πολύ κρύα θάλασσα και την πολύωρη έκθεση στον ήλιο, γιατί «παραμονεύει» ο κίνδυνος δύσπνοιας, στηθάγχης ή ακόμα και εμφράγματος. Μείνετε μακριά από κάθε δραστηριότητα σε χώρους ανοιχτούς και ζεστούς. Προτιμήστε τα άνετα και ελαφριά ρούχα. Μην κουράζεστε, μην κυκλοφορείτε τις ώρες που κάνει πολλή ζέστη, πίνετε πολλά υγρά, τρώτε ελαφριές τροφές και αποκλείστε από το διαιτολόγιό σας τον καφέ και τα οινοπνευματώδη. Οι περίπατοι και κάθε άλλη άσκηση θα πρέπει τώρα το καλοκαίρι να αναπροσαρμόζονται και να γίνονται νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα (τις ώρες, δηλαδή, που δεν κάνει πολλή ζέστη).

> > > > > >

Τips >

Προσοχή στο καθημερινό διαιτολόγιο, έτσι ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος ν’ αυξηθεί το σάκχαρό σας. Μια αύξηση του σακχάρου, συνδυασμένη με την καλοκαιρινή εφίδρωση (μεγάλη απώλεια υγρών), μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα, που ίσως να μην είναι και τόσο απλά. Τα φάρμακά σας για τη ρύθμιση του σακχάρου όχι μόνο δεν θα πρέπει να μειώνονται, αλλά αντίθετα, και πάντα με τη συμβουλή του γιατρού σας, να προσαρμόζονται σε δόσεις, ώστε να προλαμβάνονται οι καλοκαιρινοί κίνδυνοι.

>

Τips > >

Καταναλώνετε λίγο περισσότερο αλάτι, ώστε να πίνετε πολλά υγρά και να περιορίζεται ο κίνδυνος της αφυδάτωσης. Η παραμονή σας σε κλιματιζόμενους χώρους τώρα πια ενδείκνυται, αφού οι προδιαγραφές των σύγχρονων κλιματιστικών προβλέπουν και ρύθμιση της υγρασίας του περιβάλλοντος. Όσοι, αντίθετα, διαθέτετε κλιματιστικά παλιάς τεχνολογίας, μπορείτε να δημιουργήσετε την ιδανική ατμόσφαιρα με τη βοήθεια υγραντήρων ή, απλά, με την τοποθέτηση μιας λεκάνης με νερό στον χώρο που φιλοξενεί το κλιματιστικό. Μείνετε μακριά από τυχόν καλοκαιρινές φωτιές, γιατί μπορεί να σας… πνίξει ο καπνός και να δυσκολέψει πολύ η αναπνοή σας. Να θυμάστε ότι το κολύμπι είναι η ενδεικνυόμενη άσκηση για αυτή την κατηγορία ασθενών, αλλά μια απότομη βουτιά σε κρύα νερά μπορεί να οδηγήσει σε κρίση άσθματος.

> >

Tips > > > >

Γενικά είναι χρήσιμο οι ασθενείς που παίρνουν αντιψυχωσικά να πίνουν πολλά υγρά. Nα προτιμούν τους δροσερούς χώρους. Nα κάνουν μπάνιο στη θάλασσα μόνο νωρίς το πρωί ή το απόγευμα μετά τις 6, οπότε ο ήλιος χαμηλώνει. Να αποφεύγουν την ηλιοθεραπεία και να έχουν πάντα καλυμμένο το σώμα από την έκθεση στον ήλιο.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•27

Όσοι έχουν προβλήματα όρασης

Όσοι έχουν υπέρταση

Όσοι πάσχουν από αγγειοπάθειες

Το καλοκαίρι φέρνει συχνά άγχος και σ’ αυτούς που έχουν κάποια πάθηση στα μάτια και, παρόλο που αγαπούν τη θάλασσα, δεν ξέρουν τι να κάνουν ώστε να βλέπουν καλά, αλλά και να βουτούν άφοβα στο νερό. Μια καλή λύση σε αυτές τις περιπτώσεις, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι οι φακοί επαφής, οι οποίοι όμως χρειάζονται φροντίδα. Οι φακοί επαφής στη θάλασσα από τη μια προσφέρουν άνεση στην όραση, από την άλλη όμως δεν εξαφανίζουν τον κίνδυνο της μόλυνσης και την πιθανότητα να γλιστρήσουν από τα μάτια και να χαθούν. Επιπλέον, μια από τις πιο συνηθισμένες παθήσεις των ματιών το καλοκαίρι είναι οι επιπεφυκίτιδες, που προσβάλλουν μικρούς και μεγάλους. Προκαλούνται από ιούς, μικρόβια, διάφορους ερεθισμούς (αέρας, δυνατό φως, σκόνη, νέφος), αλλά και από αλλεργιογόνους παράγοντες. Η μοναδική προφύλαξη που συστήνουν οι ειδικοί για τώρα το καλοκαίρι είναι τα γυαλιά με ειδική προστασία. Πρέπει να προσέχουν περισσότερο όσοι έχουν ανοιχτό χρώμα δέρματος και ματιών (είναι περισσότερο ευαίσθητοι και παθαίνουν συχνότερα επιπεφυκίτιδες). Ειδικά τώρα το καλοκαίρι παρατηρούνται πολλές μολύνσεις των ματιών από ιούς και μικρόβια, αλλά και από θάλασσες που είναι μολυσμένες. Ο μεγάλος κίνδυνος είναι να περάσει η μόλυνση από τον επιπεφυκότα στον κερατοειδή και να προκαλέσει κερατοειδοεπιπεφυκίτιδα, μια ιδιαίτερα σοβαρή μόλυνση.

Συνήθως το καλοκαίρι με τις υψηλές θερμοκρασίες η πίεση παρουσιάζει μια σχετική μείωση. Άρα το καλοκαίρι το πρόβλημα της απορρύθμισης είναι λιγότερο έντονο λόγω της εφίδρωσης και της αγγειοδιαστολής. Επιπροσθέτως, σε συνδυασμό με τη χαλάρωση των ασθενών που υπάρχει αυτή την εποχή του χρόνου, παρατηρείται μια πτώση της πίεσης. Αντίθετα, τον χειμώνα με τη μείωση της θερμοκρασίας έχουμε πιο συχνά απορρύθμιση.

Όσοι υποφέρουν από αγγειοπάθειες, φλεβική ανεπάρκεια (κιρσούς), φλεβίτιδα και ευρυαγγεία δεν πρέπει να εκτίθενται στον ήλιο, καθώς η ακτινοβολία του επιβαρύνει σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημά τους. Γι’ αυτό πρέπει να περιορίζουν τις μετακινήσεις τους τις ώρες της ημέρας που ο υδράργυρος αγγίζει τις υψηλές θερμοκρασίες και ν’ αποφεύγουν εντελώς τα θαλάσσια μπάνια αυτές τις ώρες. Και αυτοί μπορούν να χαρούν τη θάλασσα είτε νωρίς το πρωί είτε αργά το απόγευμα.

Tips >

Ο σκληρός φακός μπορεί μεν να μετακινείται πιο εύκολα από τον μαλακό, όμως η παράλληλη εφαρμογή προσφέρει ικανοποιητική ασφάλεια. Οι μαλακοί φακοί «κάθονται» καλύτερα, αν τοποθετηθούν προηγουμένως σε διάλυμα με χαμηλότερη ή υψηλότερη οσμωτική δύναμη από τα δάκρυα. Για θαλάσσιο σκι που γίνεται με δυο πέδιλα, προτιμήστε μαλακούς φακούς γιατί χάνονται δυσκολότερα απ’ ό,τι στο μονοσκί.  Όταν κολυμπάτε, είναι απαραίτητο να υπολογίζετε το βάθος και την απόσταση. Γιατί οι μαλακοί φακοί σφίγγουν τα πρώτα 34 λεπτά όταν έλθουν σε επαφή με το νερό. Γι’ αυτό καλό είναι να βρέχετε το πρόσωπό σας πριν από τη βουτιά. Στην πισίνα, για να μη μολυνθούν τα μάτια σας από το νερό της, θα πρέπει να τα ξεπλένετε με αποστειρωμένο διάλυμα. Για μεγαλύτερη ασφάλεια, φοράτε τους φακούς επαφής τουλάχιστον μισή ώρα προτού μπείτε στη θάλασσα Μην τρίβετε τα μάτια σας βγαίνοντας από τη θάλασσα, όσοι φοράτε φακούς επαφής. Στις καταδύσεις, η χρήση φακών είναι πιο ασφαλής. Σε κάθε ερεθισμό που τυχόν σας παρουσιαστεί στο μάτι, πηγαίνετε αμέσως στον γιατρό για να σας χορηγηθεί η κατάλληλη αγωγή.

> > > > > > > >

Tips >

Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται προσοχή από τους «μερακλήδες» που απολαμβάνουν τα ουζάκια τους σ��νοδεία μεζέδων, γιατί μπορεί να χαθεί το μέτρο στο αλάτι. Τώρα με τη ζέστη, αντί για περπάτημα ως καθημερινή άσκηση, το κολύμπι είναι ιδιαίτερα ευεργετικό για τους πάσχοντες.

>

Tips > >

Τοποθετείτε κρύα επιθέματα στα κάτω άκρα, καθώς τους καλοκαιρινούς μήνες τα αισθάνεστε πιο βαριά. Τις ώρες της ανάπαυσης και της χαλάρωσης τοποθετείτε τα πόδια σας σε ψηλότερη θέση από εκείνη του σώματος.

Λένε ΟΧΙ στο βουνό

>

Οι υπερτασικοί από στεφανιαία νόσο, αφού πρέπει ν’ αποφεύγουν το ύψος των 2.000 μέτρων, όχι όμως και τα μικρότερα ύψη. Οι ασθματικοί και οι πνευμονοβρογχικοί (παλιοί καπνιστές), εφόσον στο βουνό μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με δυο πολύ επικίνδυνους εχθρούς: το κρύο και τον αέρα. Γιατί το κρύο μπορεί να επιτείνει περιπτώσεις σοβαρών φλεγμονών, ενώ ο αέρας (με τη σημαντική μείωση της υγρασίας) μπορεί να προκαλέσει βρογχόσπασμο.

>

Λένε ΝΑΙ στο βουνό

>

 σοι πάσχουν από χρόνια βρογχίτιδα, Ό αφού εκεί θα βρουν την κατάλληλη ατμόσφαιρα που θα τους βοηθήσει να ξεπεράσουν το πρόβλημά τους. Οι καρδιοπαθείς που έχουν υποστεί μπάιπας ή αγγειοπλαστική ή έχουν περάσει πολλά εμφράγματα, αλλά που μπορούν ωστόσο άνετα να κάνουν δουλειές στο σπίτι, το γραφείο ή οπουδήποτε αλλού. Όσοι έχουν ελαφρά στηθάγχη, με τις παρακάτω, όμως, προϋποθέσεις: να είναι προσεκτικοί, να παίρνουν τα φάρμακά τους και να τηρούν τις εντολές του γιατρού τους (ν’ αποφεύγουν τα βάρη, να μη βαδίζουν μετά το φαγητό με γεμάτο στομάχι κ.ά.).

> >


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

28•in•vitro

Συνέντευξη Βullying

Στη Βίκυ Καρατζαφέρη

Εκφοβισμός

και βία

στα σχολεία

Ε

κατοντάδες παιδιά καθημερινά καλούνται να αντιμετωπίσουν τον «νταή» του σχολείου, που με απειλές και χτυπήματα διεκδικεί αυτό που θέλει από τα «θύματά» του. Ο διακεκριμένος καθηγητής Παιδοψυχιατρικής κ. Ιωάννης Τσιάντης αναλύει το φαινόμενο bullying που παρατηρείται συχνά εντός και εκτός σχολείου καθώς και μέσω διαδικτύου και περιγράφει τα «σημάδια» που πρέπει να αφυπνίσουν τους γονείς.

ΙωAννης ΤσιAντης

Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής, Επιστημονικός Υπεύθυνος Εταιρείας Ψυχοκοινωνικής Υγείας Παιδιού και Εφήβου (ΕΨΥΠΕ), Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής, Πρόεδρος Ιατρικών Ειδικοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κλάδος Παιδικής και Εφηβικής Ψυχιατρικής (UEMS)

Τι σημαίνει ο όρος bullying και ποιες είναι οι μορφές του; Οι όροι «ενδοσχολική βία», «εκφοβισμός» και «θυματοποίηση» χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μία κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματική και επαναλαμβανόμενη βία και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε μαθητές από συμμαθητές τους, εντός και εκτός σχολείου. Η ενδοσχολική βία (και ο εκφοβισμός) ανάμεσα στους μαθητές είναι σωματική, λεκτική, ψυχολογική και κοινωνική. Εκδηλώνεται συνήθως με: • χ ειρονομίες, σπρωξιές, ξυλοδαρμούς, •φ  ραστικές επιθέσεις, βρισιές, προσβολές, απειλές, •ε  κβιασμούς, • κ αταστροφή προσωπικών αντικειμένων, • κ λοπές, •σ  εξουαλική παρενόχληση και κακοποίηση, και •α  ποκλεισμό και απομόνωση από παρέες, ομαδικά παιχνίδια και κοινωνικές δραστηριότητες. Ο λεκτικός εκφοβισμός περιλαμβάνει τη συστηματική χρησιμοποίηση υβριστικών εκφράσεων ή χρησιμοποιεί σταθερά ένα άτομο ως στόχο πειραγμάτων, περίγελο. Ο σωματικός εκφοβισμός περιλαμβάνει σπρωξίματα, αγκωνιές, κλοτσιές, γροθιές ή χτυπήματα με όπλα ή αντικείμενα και αφορά σε όλες τις μορφές επιθέσεων ή τις απειλές σωματικών επιθέσεων. Ο εκφοβισμός με εκβιασμό είναι η εκούσια απόσπαση χρημάτων ή προσωπικών αντικειμένων, η οποία συνοδεύεται από απειλές ή και


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

εξαναγκασµό σε αντικοινωνικές πράξεις, για παράδειγµα να διαπράξει κλοπή ή βανδαλισµό ιδιοκτησίας. Επίσης, υπάρχουν πολλές µορφές έµµεσου εκφοβισµού, κατά τον οποίο ο θύτης προσπαθεί να αποµονώσει κοινωνικά κάποιο άτοµο ή το αγνοεί ή ακόµη επιχειρεί να πείσει τους άλλους να αισθανθούν αντιπάθεια γι’ αυτό διαδίδοντας κακόβουλες φήµες και ψεύδη. Ποιος είναι ο ρόλος του διαδικτύου; Δίνει πρόσφορο έδαφος στο φαινόµενο bullying; Η πανευρωπαϊκή έρευνα EUKidsOnline που δηµοσιεύτηκε πρόσφατα, υποστηρίζει ότι τα παιδιά στην Ευρώπη αρχίζουν, κατά µέσο όρο, να χρησιµοποιούν το διαδίκτυο σε ηλικία επτά ετών. Τα παιδιά χρησιµοποιούν το διαδίκτυο κυρίως για τα µαθήµατά τους (84%) ή για να παρακολουθούν βίντεο (83%). Οι αµέσως επόµενες δηµοφιλείς δραστηριότητες είναι τα παιχνίδια (74%) και η επικοινωνία µέσω µηνυµάτων (61%). Το 5% των παιδιών δηλώνει ότι έχει υποστεί διαδικτυακό εκφοβισµό (που περιλαµβάνει την αποστολή απειλητικού ή υβριστικού υλικού µέσω ηλεκτρονικού ταχυδροµείου ή µηνυµάτων SMS), ενώ ένας στους οχτώ ανέφερε ότι έχει ενοχληθεί ή αναστατωθεί από κάτι που αντίκρισε σε κάποια σύνδεσή του. Σε αντίθεση µε τις τυπικές µορφές εκφοβισµού, ο ηλεκτρονικός εκφοβισµός είναι ανώνυµος, µε τη χρήση προσωρινών λογαριασµών e-mail, ψευδώνυµα στα chat rooms, προγράµµατα ανταλλαγής άµεσων µηνυµάτων και ανώνυµα SMS. Ένας σηµαντικός παράγοντας είναι ότι τα παιδιά και οι έφηβοι γνωρίζουν περισσότερα για τους υπολογιστές και τα κινητά τηλέφωνα από τους γονείς τους, ως εκ τούτου µπορούν να λειτουργούν τις τεχνολογίες χωρίς ανησυχία ότι ένας γονέας θα ανακαλύψει την εµπειρία τους µε τον εκφοβισµό (είτε ως θύµατα είτε ως δράστες). Πόσο συχνά είναι ανάλογα κρούσµατα στην Ελλάδα αλλά και παγκόσµια; Σύµφωνα µε πρόσφατα στοιχεία, ένα στα τρία παιδιά έχει εµπλακεί σε τουλάχιστον ένα περιστατικό εκφοβισµού, ως θύτης,

Υπάρχουν ορισµένες ενδείξεις που πιθανόν να υποδηλώνουν ότι το παιδί έχει πέσει θύµα βίας και εκφοβισµού στο σχολείο, όπως όταν έχει µειωµένη διάθεση ή αρνείται να έρθει στο σχολείο µε πρόσχηµα κάποια αδιαθεσία, κάνει αδικαιολόγητες απουσίες ή έχει απροσδόκητη µαθησιακή πτώση...

IN•VITRO•29

θύµα ή παρατηρητής, και οι ερευνητές στην Αµερική και την Ευρώπη υποστηρίζουν ότι τα περιστατικά σχολικού εκφοβισµού και βίας έχουν αυξηθεί, τόσο στις τάξεις του δηµοτικού όσο και του γυµνασίου. Στην Ελλάδα το ποσοστό είναι γύρω στο 10% και υπάρχει µια αυξητική τάση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 50% των παιδιών που δηλώνει ότι έχει πέσει θύµα εκφοβισµού δεν το αναφέρει στους γονείς του. Υπάρχουν επίσης αρκετά περιστατικά που δεν καταγράφονται γιατί τα θύµατα νιώθουν ντροπή για αυτό που τους έχει συµβεί και αισθάνονται ότι οι γονείς τους ή οι καθηγητές τους δεν τους πιστεύουν ή δεν µπορούν να κάνουν κάτι για να σταµατήσει ο εκφοβισµός. Γιατί πιστεύετε ότι έχουν αυξηθεί τα περιστατικά βίας και εκφοβισµού στο σχολείο; Τρεις διαφορετικοί λόγοι µπορεί να συντρέχουν για την αύξηση των περιστατικών: • Υπάρχει πολύ µεγαλύτερη ευαισθητοποίηση για τη σοβαρότητα του φαινοµένου και τις επιπτώσεις του, άρα οι µαθητές και οι γονείς αναφέρουν τα περιστατικά και δεν τα θεωρούν σαν φυσιολογικό µέρος της σχολικής ζωής. • Ένας µαθητής µπορεί να εκφοβίζεται σε 24ωρη βάση µέσω νέων τεχνολογιών (Internet, SMS, social networks κ.λπ.), άρα ο εκφοβισµός παύει να είναι ένα µεµονωµένο περιστατικό στη διάρκεια της ηµέρας. • Η µη ικανοποιητική και υποστηρικτική σχέση µε τη µητέρα και τον πατέρα καθώς και η ελλιπής γονεϊκή επίβλεψη και η έλλειψη σταθερότητας και ορίων είναι πολύ σηµαντικοί παράγοντες, που µπορεί να αυξήσουν την τάση ενός παιδιού να γίνει θύµα ή θύτης. Μπορείτε να σκιαγραφήσετε το προφίλ του θύτη και του θύµατος και των παρατηρητών; Τα παιδιά - θύµατα είναι µε περισσότερο άγχος και ανασφάλεια από τους άλλους µαθητές, ήσυχα και ευαίσθητα, εσωστρεφή και µοναχικά, µε χαµηλή αυτοεκτίµηση, φοβισµένα, µε παθητική στάση απέναντι στη βία και δύσκολα υπερασπίζονται

Αρκετά περιστατικά βίας δεν καταγράφονται γιατί τα θύµατα νιώθουν ντροπή για αυτό που τους έχει συµβεί και αισθάνονται ότι οι γονείς τους ή οι καθηγητές τους δεν τους πιστεύουν ή δεν µπορούν να κάνουν κάτι για να σταµατήσει ο εκφοβισµός.

τον εαυτό τους. Όταν υφίστανται βία αντιδρούν µε σύγχυση, απόγνωση, έντονο άγχος και πανικό. Τα παιδιά - θύτες, που ασκούν βία σε άλλα, έχουν χαµηλή αυτοεκτίµηση, είναι ενεργητικά και υπερδραστήρια, επιθετικά, επιρρεπή σε παραβίαση κανόνων και αντικοινωνικές συµπεριφορές, ικανά να ξεφεύγουν από δύσκολες καταστάσεις, δίχως ηθικούς ενδοιασµούς ή τύψεις για τις πράξεις τους. Τα παιδιά - παρατηρητές περιστατικών βίας διαχωρίζονται σε εκείνα που: • υποστηρίζουν τον θύτη µε γέλια, χειροκροτήµατα και άλλες µορφές επιδοκιµασίας, • αποµακρύνονται από τη σκηνή και κάνουν ότι δεν είδαν τίποτα, • θυµατοποιούνται, τροµοκρατούνται, «παγώνουν», • δεν ξέρουν τι να κάνουν, είναι σε αµφιθυµία και δεν παίρνουν θέση, • προσπαθούν να βοηθήσουν το θύµα, αποδοκιµάζουν τον θύτη και τρέχουν να φέρουν βοήθεια. Πώς µπορούν οι γονείς να εντοπίσουν ότι το παιδί τους είναι θύµα; Ορισµένες ενδείξεις που πιθανόν να υποδηλώνουν ότι το παιδί έχει πέσει θύµα βίας και εκφοβισµού στο σχολείο είναι: έχει µειωµένη διάθεση ή αρνείται να πάει στο σχολείο µε πρόσχηµα κάποια αδιαθεσία, κάνει αδικαιολόγητες απουσίες, έχει απροσδόκητη µαθησιακή πτώση που αποτυπώνεται µε βαθµούς που πέφτουν, στα διαλείµµατα περνά τον χρόνο του γύρω από τους εκπαιδευτικούς και τα γραφεία, καθυστερεί να πάει στο σχολείο ή αργεί να επιστρέψει στο σπίτι, αρχίζει να αλλάζει τους δρόµους που πάει στο σχολείο ή επιστρέφει από αυτό στο σπίτι, τα ρούχα του είναι συχνά σκισµένα και κατεστραµµένα, έχει σηµάδια και µελανιές στο σώµα ή άλλες ενδείξεις επίθεσης και αποφεύγει να εξηγήσει πώς συνέβησαν. Επιπλέον, συχνά χάνει τα πράγµατά του, ζητάει συχνά χρήµατα από τους γονείς του γιατί έχασε αυτά που του έδωσαν, αρνείται να συµµετέχει σε σχολικές εκδηλώσεις και δραστηριότητες, υπάρχουν ξαφνικές αλλαγές στη διάθεσή του που επιµένουν,

Τα παιδιά - θύµατα, όταν υφίστανται βία, αντιδρούν µε σύγχυση, απόγνωση, έντονο άγχος και πανικό. Από την άλλη, τα παιδιά - θύτες, που ασκούν βία σε άλλα, έχουν χαµηλή αυτοεκτίµηση, είναι ενεργητικά και υπερδραστήρια, επιθετικά, επιρρεπή σε παραβίαση κανόνων.

παραπονιέται για ψυχοσωµατικά προβλήµατα. Τι θα συµβουλεύατε τους γονείς; Εξηγήστε στο παιδί σας ότι οι «νταήδες» και οι εκφοβιστές βασίζονται στον κώδικα της σιωπής. Σπάζοντας αυτόν τον κώδικα τα πράγµατα αρχίζουν να αλλάζουν. • Ενηµερώστε τον διευθυντή του σχολείου και τους δασκάλους. • Συζητήστε µε το παιδί σας πρακτικούς τρόπους για να αντιµετωπίζει τους «νταήδες» • Μιλήστε ειλικρινά και καθαρά µε το παιδί σας και υπενθυµίστε του ότι τον καταλαβαίνετε και νοιάζεστε για το καλό του. • Αποφύγετε τον πανικό και µην κάνετε οτιδήποτε εν θερµώ. • Μην υποτιµάτε τις συνέπειες που µπορεί να έχει ο εκφοβισµός Οι µύθοι «ε, παιδιά είναι, πειράζονται µεταξύ τους» ή «έτσι θα σκληραγωγηθεί για να βγει στην κοινωνία», µπορεί να ζηµιώσουν το παιδί σας και να το οδηγήσουν σε δυστυχία και αποµόνωση. • Διδάξτε του να κοιτά στα µάτια τον εκφοβιστή, να λέει δυνατά «ΑΣΕ ΜΕ ΗΣΥΧΟ» ή «ΚΟΙΤΑ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΣΟΥ», να φεύγει και να το λέει σε κάποιον ενήλικα • Ζητήστε βοήθεια από ειδικούς. Η ΕΨΥΠΕ δραστηριοποιείται κατά του εκφοβισµού; Εφαρµόζουµε ένα Ευρωπαϊκό Διακρατικό Πρόγραµµα ήδη από το 2006, µε στόχο τη συστηµατική πιλοτική ποιοτική µελέτη των χαρακτηριστικών της βίας στο σχολείο καθώς επίσης την πρόληψη σε δηµοτικά στην Αθήνα και σε γυµνάσια της Θεσσαλονίκης και αντίστοιχα στη Λιθουανία, την Κύπρο και τη Γερµανία. Έχει εκδοθεί και ένα εγχειρίδιο για εκπαιδευτικούς πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης µε δραστηριότητες στην τάξη για την πρόληψη και την αντιµετώπιση του εκφοβισµού και της βίας. Επιπλέον, θα υλοποιήσουµε ένα Πρόγραµµα Παρέµβασης τις σχολικές χρονιές 2011-2013. Τέλος, συγκροτήθηκε το «Δίκτυο κατά της βίας στο Σχολείο» µε βασικό στόχο την πρόληψη και αντιµετώπιση του φαινοµένου. Στο Δίκτυο συµµετέχουν ως ιδρυτικά µέλη φορείς της εκπαίδευσης, της υγείας και της ψυχικής υγείας από τον δηµόσιο τοµέα και µη κυβερνητικοί οργανισµοί.

Υπάρχουν πολλές µορφές έµµεσου εκφοβισµού, κατά τον οποίο ο θύτης προσπαθεί να αποµονώσει κοινωνικά κάποιο άτοµο ή το αγνοεί ή ακόµη επιχειρεί να πείσει τους άλλους να αισθανθούν αντιπάθεια γι’ αυτό διαδίδοντας κακόβουλες φήµες και ψεύδη.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

30•IN•VITRO

Review

Συνεργάστηκε ο Γιάννης Χρύσου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Το πολύτιμο νερό

Γράφει η Μαρία Ορφανίδου

ή γ η Π ζωής «Το νερό δεν είναι απλώς απαραίτητο για τη ζωή. Είναι η ίδια η ζωή», έλεγε ο Αντουάν Ντε Σαιντ Εξυπερύ. Και πώς να µην είναι έτσι, αφού τόσο ο πλανήτης µας όσο και ο ίδιος ο οργανισµός µας αποτελούνται κατά το µεγαλύτερο ποσοστό τους από νερό; Νερό είναι το 60% του βάρους ενός ενήλικα, το 70% του βάρους ενός µωρού και το 94% του βάρους ενός εµβρύου 5 µηνών.

Τ

ο γεγονός ότι ο άνθρωπος χωρίς φαγητό µπορεί να ζήσει περίπου 50 ηµέρες, αλλά δίχως νερό µόλις 48 ώρες, αποδεικνύει τη σπουδαιότητά του για την ίδια µας τη ζωή. Είναι γνωστό ότι κάθε λειτουργία του οργανισµού µας, είτε πρόκειται για την αναπνοή είτε για την πέψη ή την εφίδρωση, χρειάζεται νερό. Η ίδια η ζωή είναι φαινόµενο... υδάτινο, εφόσον τα κύτταρά µας «κολυµπούν» κυριολεκτικά µέσα σε υγρά, που αποτελούν το κυτταρικό πλάσµα. Είναι, επίσης, γνωστό ότι τα 2/3 του ανθρώπινου σώµατος είναι νερό. Το σώμα μας χρειάζεται νερό για να είναι υγιές Νερό και υγεία συµβαδίζουν, αφού το νερό ρυθµίζει τη σωµατική θερµοκρασία, µεταφέρει θρεπτικά συστατικά και οξυγόνο και αποµακρύνει τα άχρηστα προϊόντα του µεταβολισµού. Το νερό συµβάλλει, επίσης, στην αποτοξίνωση των

νεφρών, διασπά τις υδροδιαλυτές βιταµίνες και τα ιχνοστοιχεία και προστατεύει το σώµα από τους τραυµατισµούς. Καθηµερινά χάνονται από το σώµα µας 10-12 ποτήρια νερού, τα οποία πρέπει να αναπληρώνονται, για να διατηρείται έτσι η «στάθµη» των υγρών στον οργανισµό σε φυσιολογικά επίπεδα. Διαφορετικά ελλοχεύει η αφυδάτωση, από την οποία κινδυνεύουν περισσότερο οι πολύ µικροί και οι πολύ µεγάλοι σε ηλικία άνθρωποι. Οι ενήλικες χρειάζονται ένα χιλιοστόλιτρο (ml) νερού/θερµίδα ενέργειας, το οποίο «καίνε» υπό φυσιολογικές συνθήκες λειτουργίας τους. Αυτό σηµαίνει ότι ο οργανισµός σε αυτή την ηλικιακή περίοδο χρειάζεται περίπου 2 λίτρα υγρών (γύρω στα 8 ποτήρια) την ηµέρα, ενώ ένα ακόµα λίτρο λαµβάνεται από τα τρόφιµα. Τα παιδιά χρειάζονται 1,5 χιλιοστόλιτρα/θερµίδα. Αυξημένες ανάγκες Οι ανάγκες, όµως, όλων σε νερό αυξάνονται πε-

ρίπου κατά 50% σε υψηλές θερµοκρασίες, σε µεγάλο υψόµετρο και σε καταστάσεις έντονης σωµατικής δραστηριότητας. Επίσης, οι ανάγκες αυξάνονται όταν υπάρχει ζέστη µε υγρασία ή όταν κάποιος κρυολογήσει ή εµφανίσει πυρετό. Επιπλέον αυξάνονται στη διάρκεια της εγκυµοσύνης και του θηλασµού, στα αεροπορικά ταξίδια και κατά τη διάρκεια γυµναστικής. Όσοι, πάλι, πάσχουν από κάποια ασθένεια, θα τους συστήσει ο γιατρός τους τα υγρά και τις ποσότητες που πρέπει να πίνουν (σε περίπτωση, για παράδειγµα, αρχόµενης νεφρικής ανεπάρκειας, χρειάζονται 2-2,5 λίτρα νερό καθηµερινά). Όσο για τα παιδιά, υπάρχει ένας γενικός κανόνας που λέει ότι αυτά χρειάζονται περισσότερα υγρά από τους µεγάλους, γιατί είναι πιο ευαίσθητα στην αφυδάτωση. Η απαραίτητη ποσότητα εξαρτάται από την ηλικία, το ύψος και το βάρος τους.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

Eφίδρωση: ο κλιµατισµός του οργανισµού

Το νερό λειτουργεί και ως σύστημα κλιματισμού στον άνθρωπο. Επομένως η εφίδρωση, κυρίως όταν κάνει ζέστη, είναι λειτουργία υπεύθυνη για την απώλεια σημαντικής ποσότητας νερού, που πρέπει ασφαλώς να αναπληρωθεί. Προσοχή, λοιπόν, στην παρατεταμένη ηλιοθεραπεία και στις καλοκαιρινές δραστηριότητες. Οι ειδικοί τονίζουν ότι ακόμα κι όταν νομίζετε ότι δεν ιδρώνετε, καθώς ο ιδρώτας εξατμίζεται αμέσως και μπορεί να μην τον αισθάνεστε, χάνετε άφθονο νερό από το σώμα σας. Ακόμα και όταν είμαστε εντελώς ακίνητοι, το σώμα μας παράγει θερμότητα – λόγω διαφόρων μεταβολικών διεργασιών – η οποία αποβάλλεται μέσω της «ασυναίσθητης» εφίδρωσης (άδηλος αναπνοή).

IN•VITRO•31

Μην περιµένετε να διψάσετε για να πιείτε

Η αίσθηση της δίψας είναι ένα πρώτο σημάδι «συναγερμού» σε περιπτώσεις έλλειψης ικανής ποσότητας νερού στον οργανισμό ή σε περίπτωση μιας αφυδάτωσης που παραμονεύει. Όπως είναι γνωστό, χάνουμε συνεχώς νερό είτε μέσω των λειτουργιών απόρριψης των άχρηστων συστατικών (ούρηση, αφόδευση), είτε με την εξάτμιση μέσω της αναπνοής, είτε με την εφίδρωση. Οι απώλειες νερού είναι επομένως συνεχείς, ιδιαίτερα το καλοκαίρι. Για παράδειγμα, με το κολύμπι και τα παιχνίδια με την μπάλα στην παραλία οι απώλειες μπορεί να φθάσουν εύκολα τα 5 λίτρα νερό την ημέρα, μόνο μέσω της εφίδρωσης. Στις μεγάλες, μάλιστα, ζέστες ή έπειτα από κάθε έντονη σωματική δραστηριότητα, οι απώλειες μπορεί να αυξηθούν σημαντικά. Εάν, λοιπόν, θέλετε να διαθέτει το σώμα σας επαρκή αποθέματα νερού, μη βασίζεστε στη δίψα, αφού ήδη θα έχετε μισο-αφυδατωθεί. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι και η μέτρια αφυδάτωση μπορεί να διαταράξει τόσο τις σωματικές όσο και τις νοητικές επιδόσεις. Η αίσθηση ξηρότητας στο στόμα και η μείωση του σάλιου αποτελούν ενδείξεις αφυδάτωσης. Για να εξασφαλιστεί, λοιπόν, μια καλή ενυδάτωση, θα πρέπει κάθε άνθρωπος να πίνει νερό πριν, ακόμη, αισθανθεί δίψα.

Μυστικά για καλή ενυδάτωση

>

Όλα τα υγρά που πίνουμε ενυδατώνουν τον οργανισμό, αλλά η πόση «καθαρού» νερού είναι ο καλύτερος τρόπος. Μη φοβάστε να πίνετε περισσότερο όταν κάνει ζέστη. Ο καφές χωρίς καφεΐνη, το τσάι, τα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη και οι αραιωμένοι φρουτοχυμοί βοηθούν επίσης. Όμως, κάθε ρόφημα που περιέχει έστω και λίγη ζάχαρη, αλάτι, καφεΐνη ή αλκοόλ, είναι δυνατόν να αυξήσει αντί να καλύψει τις ανάγκες του οργανισμού μας σε νερό. Τα φρούτα και τα φρέσκα λαχανικά, άφθονα το καλοκαίρι, μας δίνουν 85-95% νερό, τα κρέατα και τα ψάρια 70-80% και το ψωμί 35%. Σε σύνολο η διατροφή μάς δίνει περίπου 1 λίτρο νερό καθημερινά.

> >

Νερό βρύσης

Εμφιαλωμένο

Μ

ο εµφιαλωµένο νερό, το επονοµαζόµενο και επιτραπέζιο, ανάλογα µε την πηγή προέλευσής του περιέχει διαφορετικά συστατικά που το κάνουν άλλοτε γλυκό, άλλοτε στυφό ή πιο γλυφό. Πάντως, αυτού του τύπου τα νερά, επειδή προέρχονται από κάποια πηγή και πιθανόν να έχουν υποστεί και βελτιώσεις, είναι πάντα καθαρά, έχουν σταθερή σύσταση και γεύση και είναι σωστά φιλτραρισµένα.Δεν υπόκεινται σε επεξεργασία, αλλά περιέχουν µεταλλικά ιχνοστοιχεία, που κανονικά θα πρέπει να είναι 2 γρ./λίτρο και περιεκτικότητα νιτρωδών 10mg/λίτρο. Αν το νερό περιέχει λιγότερα µεταλλικά στοιχεία, τότε είναι διουρητικό.

πορεί να είναι εξίσου καλό και καθαρό, εκτός αν υπάρχει κάποιο πρόβληµα στο τοπικό δίκτυο. Η σύνθεσή του ποικίλλει από περιοχή σε περιοχή και συχνά κατηγορείται ότι έχει κακή γεύση, ότι περιέχει µικρόβια ή ότι δεν χωνεύεται εύκολα. Αυτά οφείλονται στο σύστηµα ύδρευσης και στην επεξεργασία που υφίσταται το νερό. Πάντως στις αναπτυγµένες χώρες το νερό της βρύσης είναι συνήθως πόσιµο και δεν κρύβει κινδύνους για την υγεία. Οδηγίες χρήσεως Χρειάζεται µεγάλη προσοχή, αν περάσετε τις διακοπές σας σε κάποια περιοχή, της οποίας το νερό δεν θεωρείται ασφαλές, καθώς κινδυνεύετε να πάθετε δηλητηρίαση, αν πιείτε νερό που δεν φιλτράρεται καλά ή που περνά µέσα από ακατάλληλο δίκτυο παροχής ή από µολυσµένα εδάφη. Αν περνάτε τις διακοπές σας σε περιοχή που δεν διαθέτει καλό νερό, τότε πρέπει να αποφεύγετε να: • πλένετε τα δόντια σας µε νερό της βρύσης, • τρώτε φρούτα και λαχανικά που δεν είναι πλυµένα µε αποστειρωµένο νερό, • χρησιµοποιείτε παγάκια στα ποτά σας, • τρώτε σαλάτες στα εστιατόρια, αφού θα έχουν πλύνει τα λαχανικά µε µολυσµένο νερό, • αγοράζετε βρώσιµα από µέρη που δεν γνωρίζετε τι νερό χρησιµοποιούν, • προτιµάτε τις νωπές ή λίγο βρασµένες σαλάτες. Στην ανάγκη χρησιµοποιείτε βρασµένο ή εµφιαλωµένο νερό (λίγο λεµόνι στο πόσιµο νερό µειώνει αρκετά τον κίνδυνο της µικροβιοφορίας).

Τ

Το εμφιαλωμένο νερό ενδείκνυται: • Για µωρά µέχρι ενός έτους, όταν βρίσκονται σε διακοπές, όπου δεν υπάρχει βεβαιότητα για την ποιότητα του νερού, ειδικά όταν η υδροδότηση της περιοχής γίνεται από πηγάδια ή στέρνες. • Για εγκύους, ειδικά στο πρώτο τρίµηνο της εγκυµοσύνης. • Για όσους κάνουν δίαιτα, γιατί η αλλαγή του νερού µπορεί να προκαλέσει γαστρεντερίτιδες. • Για όσους υποφέρουν από χρόνιες παθήσεις (νεφρά, καρδιαγγειακά κ.τ.λ.). Οδηγίες χρήσεως Αν πίνετε µεταλλικό νερό, καλό είναι να αλλάζετε συχνά µάρκα, για να εξισορροπείτε

>

έτσι την εισροή µετάλλων στον οργανισµό σας. Στην πραγµατικότητα τα µεταλλικά νερά είναι περίπου σαν γιατρικό. Συνήθως έχουν σύνθεση που τους προσδίδει ιδιότητες θεραπευτικές (διουρητικές, χωνευτικές, για διάφορες παθήσεις κ.τ.λ.) και περιέχουν περισσότερο από 2γρ./λίτρο µέταλλα. Η συνεχής κατανάλωσή τους µπορεί να µην ενδείκνυται (λόγου χάρη, εξαιτίας της µεγάλης περιεκτικότητας σε άλατα και ασβέστιο).

>

>

Προσέχετε περισσότερο Παρόλο που το εµφιαλωµένο νερό δεν περιέχει παθογόνους µικροοργανισµούς, αυτό δεν σηµαίνει ότι είναι και αποστειρωµένο. Γι’ αυτό και µπορεί ν’ αναπτύξει βακτηρίδια, σε περίπτωση που: • δεν καταναλωθεί πριν από την ηµεροµηνία λήξης του, • δεν διατηρηθεί σε δροσερό και σκιερό µέρος, σε θερµοκρασία κάτω των 18ο C, • αφεθεί ανοιχτό για µέρες έξω από το ψυγείο. Να θυμάστε Το εµφιαλωµένο νερό έχει: • διάρκεια ζωής ενός χρόνου, • δεν πρέπει να έχει κανένα χρώµα ή µυρωδιά • η γεύση του πρέπει να είναι ουδέτερη και ευχάριστη.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

32•in•vitro

Γνωρίζεις ότι... Νέα φάρμακα Panitumumab για μεταστατικό ορθοκολικό καρκίνο Εγκρίθηκε ως θεραπεία πρώτης γραμμής σε συνδυασμό με folfox και ως θεραπεία δεύτερης γραμμής σε συνδυασμό με folfiri σε ασθενείς που έχουν λάβει χημειοθεραπεία πρώτης γραμμής με φθοριοπυριμιδίνες για ασθενείς με μεταστατικό ορθοκολικό καρκίνο. Οι μελέτες έδειξαν ότι όσοι ασθενείς το έλαβαν σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να επιβιώσουν περισσότερο χωρίς επιδείνωση της νόσου. Είναι το πρώτο πλήρως ανθρώπινο αντίσωμα που εγκρίθηκε ως μονοθεραπεία για ασθενείς με μεταστατικό ορθοκολικό καρκίνο.

Αντιδιαβητική ουσία Η δραστική ουσία μετφορμίνη έχει αποδεδειγμένη δράση στην αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ, κυρίως στους παχύσαρκους διαβητικούς, και επιπλέον πρόσθετα οφέλη στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των διαβητικών, καθώς μειώνει τις διαβητικές επιπλοκές και στοχεύει στην αντιμετώπιση της αντίστασης στην ινσουλίνη.Είναι το μοναδικό από του στόματος αντιδιαβητικό φάρμακο που έχει επίσημη ένδειξη για χορήγηση σε παιδιά άνω των 10 ετών και σε εφήβους με διαβήτη τύπου ΙΙ, και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με ινσουλίνη.

Γκολιμουμάμπη για αρθρίτιδες Εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η ουσία γκολιμουμάμπη για την αντιμετώπιση των αρθριτικών καταστροφών. Πρόκειται για μια υποδόρια μηνιαία θεραπεία, η οποία στοχεύει στη μείωση των προβλημάτων που δημιουργούν η ψωριασική αρθρίτιδα και η συμμετρική πολυαρθρική προσβολή σε ασθενείς που είχαν προηγούμενα λάβει θεραπεία με τροποποιητικά αντιρρευματικά φάρμακα, αλλά δεν είδαν μεγάλες βελτιώσεις. Ενδείκνυται επίσης και για ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα που δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις συμβατικές θεραπείες. Σε συνδυασμό μάλιστα με την ουσία μεθοτρεξάτη μειώνει τον ρυθμό εξέλιξης της βλάβης των αρθρώσεων.

Χάπι news Νεότερα για τους καρκινοπαθείς Ελπίδες γεννούν οι ανακοινώσεις από το ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας. Η θεραπεία πρώτης γραμμής με τον αναστολέα ερλοτινίμπη, σε συνδυασμό με το μονοκλωνικό αντίσωμα MetMAb, διπλασίασαν τον χρόνο χωρίς επιδείνωση σε ασθενείς με προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα. Αποτελεί μια μη χημειοθεραπευτική θεραπεία και χορηγείται από το στόμα μια φορά την ημέρα.Σχετικά με τον καρκίνο των ωοθηκών ανακοινώθηκε ότι το μονοκλωνικό αντίσωμα

μπεβασιζουμάμπη, σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία, μειώνει κατά 52% τον κίνδυνο εξέλιξης της νόσου σε σχέση με περιπτώσεις που λαμβάνουν μόνο χημειοθεραπεία. Η συγκεκριμένη μορφή καρκίνου σχετίζεται με υψηλές συγκεντρώσεις του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα (VEGF), του βασικού παράγοντα για την αγγειογένεση, που οδηγεί στην ανάπτυξη του όγκου. Η μπεβασιζουμάμπη είναι σχεδιασμένη για να δεσμεύει και να αναστέλλει τις βιολογικές επιδράσεις του VEGF.

Περιορισμοί έχουν επιβληθεί στη χρήση σκευασμάτων που περιέχουν τη δραστική ουσία νιμεσουλίδη, καθώς η μακροχρόνια χορήγησή τους μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πρόκλησης ηπατικών βλαβών. Η χρήση της πρέπει να περιοριστεί στην αντιμετώπιση έντονου πόνου και δυσμηνόρροιας.

Γράφει η Αλέκα Κόγκα

Νέο φάρμακο για το μελάνωμα Εγκρίθηκε η ιπιλιμουμάμπη για τη θεραπεία του προχωρημένου μελανώματος σε ενήλικες που έχουν λάβει προηγούμενη θεραπεία, σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Είναι η πρώτη θεραπεία για ασθενείς με μη εγχειρήσιμο μελάνωμα που εγκρίνεται ύστερα από τουλάχιστον δύο δεκαετίες και δείχνει ότι μπορεί να αυξήσει το προσδόκιμο ζωής. Η ιπιλιμουμάμπη είναι μια καινοτόμος ανοσοθεραπεία, χορηγείται ενδοφλεβίως με 90λεπτη έγχυση κάθε τρεις εβδομάδες και χρειάζονται συνολικά τέσσερις δόσεις. Αποτελεί ένα ανθρώπινο μονοκλωνικό αντίσωμα που επιτίθεται στο CTLA-4, ένα μόριο που φρενάρει το ανοσοποιητικό σύστημα. Ακυρώνοντας το φρενάρισμα αυτό, δίνεται η δυνατότητα στο ανοσοποιητικό σύστημα να επιτεθεί στους καρκινικούς όγκους.Το μελάνωμα είναι ιάσιμο όταν αντιμετωπιστεί στα πρώιμα στάδια. Το μεταστατικό μελάνωμα, ωστόσο, παρουσιάζεται όταν ο καρκίνος επεκτείνεται και σε άλλα όργανα πέρα από την επιφάνεια του δέρματος, όπως οι λεμφαδένες, οι πνεύμονες και ο εγκέφαλος. Είναι μια από τις πιο επιθετικές μορφές καρκίνου, με το 75% των πασχόντων να χάνει τη μάχη εντός ενός έτους και προσβάλλει άτομα μέσης ηλικίας. Ελέγχεται η χρόνια μυελογενής λευχαιμία Αυτό οφείλεται στη χρησιμοποίηση των αναστολέων δεύτερης γενιάς (Dasatinib και Nilotinib) κατά του ενζύμου που προκαλεί τη συγκεκριμένη μορφή λευχαιμίας. Οι αναστολείς είναι πιο δραστικοί, το αποτέλεσμα επιτυγχάνεται ταχύτερα και οι παρενέργειες από τη χρήση τους διαφέρουν από τις παρενέργειες του Imatinib (αναστολέας πρώτης γενιάς).


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•33

Science Τεχνολογία

Γράφει η Αλέκα Κόγκα

Γυαλιά που «βλέπουν» Γυαλιά που θα δίνουν τη δυνατότητα σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα όρασης να αντιλαμβάνονται τα πράγματα γύρω τους, δημιούργησαν επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Δύο μικρές κάμερες, οι οποίες συνδέονται με έναν μίνι ηλεκτρονικό υπολογιστή, είναι ενσωματωμένες στα κρύσταλλα των ειδικών αυτών γυαλιών και καταγράφουν αυτά που είναι μπροστά σε αυτόν που τα φορά. Κάθε φορά που συλλαμβάνουν ένα αντικείμενο ή εμπόδιο, ενημερώνεται αυτόματα ο υπολογιστής, ο οποίος στέλνει ένα μήνυμα, προκειμένου να αποφευχθεί το εμπόδιο και να βρεθεί ο σωστός δρόμος. Η εφεύρεση αυτή, που θα παρουσιαστεί στη θερινή έκθεση της Βασιλικής Επιστημονικής Εταιρείας, έχει στόχο να βοηθήσει ουσιαστικά τους ανθρώπους που υποφέρουν από προβλήματα όρασης να απαλλαγούν οριστικά από το γνωστό λευκό μπαστούνι, που ανιχνεύει τον δρόμο μπροστά τους, και οι σκύλοι να είναι κυρίως σύντροφοι των ανθρώπων αυτών και όχι οδηγοί.

Δόντια από βλαστοκύτταρα Η έρευνα δεν σταματά στη χτυπημένη από τον σεισμό Ιαπωνία, καθώς ερευνητές δημιούργησαν δόντια (και τους συνδετικούς ιστούς τους) από βλαστοκύτταρα πειραματόζωων και τους τα μεταμόσχευσαν με επιτυχία. Όπως αναφέρεται σε επιστημονικό άρθρο του «Public Library of Science», η επιστημονική ομάδα του δρα Τακάσι Τσούτζι αφαίρεσε δύο τύπους βλαστοκυττάρων από τους τραπεζίτες ποντικών και τα καλλιέργησαν σε εργαστηριακό περιβάλλον μέχρι να αναπτυχθούν και να αποκτήσουν το σωστό μήκος και σχήμα. Όταν δημιουργήθηκε το δόντι, συνενώθηκε με τους ιστούς και εμφυτεύθηκε στα οστά τής κάτω γνάθου των ποντικών και δεν προκάλεσαν κανένα πρ��βλημα ούτε στη σίτιση ούτε και στη μάσησή τους μετά τη μεταμόσχευση. Στα νέα δόντια μάλιστα εντοπίστηκαν και νευρικές ίνες. Η δημιουργία πλήρως λειτουργικών δοντιών κάνει τους επιστήμονες να αισιοδοξούν καθώς είναι πιθανό να ανοίξει ο δρόμος για την ανάπτυξη ολόκληρων ανθρώπινων οδοντοστοιχιών μέσω των βλαστοκυττάρων, τα οποία στη συνέχεια θα εμφυτεύονται, αποκαθιστώντας την ομαλή λειτουργία της στοματικής κοιλότητας.

Ο πρώτος παγκοσμίως δερματολογικός άτλαντας για iphone είναι γεγονός και δημιουργήθηκε από Έλληνα. Περιέχει εικόνες διαφόρων νοσημάτων, όπως ακμή, ψωρίαση, εκζέματα κ.λπ. Η χρήση του δεν απαιτεί σύνδεση με το Internet και οι φωτογραφίες κατεβαίνουν με την εγκατάσταση του προγράμματος.

Μεταμόσχευση συνθετικής τραχείας

Γ

ια πρώτη φορά ολοκληρώθηκε με επιτυχία μεταμόσχευση συνθετικής τραχείας, δημιουργημένη από τα βλαστοκύτταρα του ίδιου του ασθενούς. Πρόκειται για έναν Αφρικανό που σπούδαζε στην Ισλανδία, είχε προσβληθεί από καρκίνο της τραχείας σε προχωρημένο στάδιο και αντιμετώπιζε άμεσο κίνδυνο για τη ζωή του. Η σημαντική αυτή εξέλιξη σημειώθηκε στη Σουηδία από μια διεθνή ομάδα επιστημόνων, με επικεφαλής τον Ισπανό καθηγητή Πάολο Μακιαρίνι του Ινστιτούτου Καρολίνσκα της Στοκχόλμης, με τη συμμετοχή και Βρετανών ειδικών. Οι γιατροί δημιούργησαν με τη βοήθεια της νανοτεχνολογίας ένα συνθετικό «εκμαγείο», αντίγραφο της ανθρώπινης τραχείας και στη συνέχεια το εμπλούτισαν με τα βλαστοκύτταρα του υποψήφιου λήπτη. Αν και κατά το παρελθόν έχουν δημιουργηθεί τραχείες από βλαστοκύτταρα, είναι η πρώτη φορά που δεν χρησιμοποιείται «σκελετός» κολλαγόνου από όργανα δωρητών. Αφού κατασκευάστηκε η συνθετική τραχεία, «ντυμένη» με τα βλαστοκύτταρα του νεαρού, τοποθετήθηκε σε βιο-αντιδραστήρα, μια συσκευή που παρέχει όλες τις κατάλλη-

λες περιβαλλοντικές συνθήκες προκειμένου να αναπτυχθεί. Δύο μέρες μετά, τα βλαστοκύτταρα είχαν μετατραπεί σε τραχειακά κύτταρα και το όργανο ήταν έτοιμο για μεταμόσχευση. Η καινοτόμος αυτή τεχνική, εκτός από το ότι δεν απαιτεί την ύπαρξη δότη, όπως συμβαίνει με τη συμβατική μέθοδο μεταμόσχευσης τραχείας, δεν έχει ανάγκη από μεγάλη χρονική προετοιμασία του μοσχεύματος και δεν υπάρχει ο κίνδυνος απόρριψής του, αφού είναι ντυμένο με τα κύτταρα του ίδιου του ασθενούς. Επιπρόσθετα οι ασθενείς δεν θα χρειάζεται να περιμένουν στις ατελείωτες λίστες αναμονής για μόσχευμα, ιδιαίτερα μάλιστα τα παιδιά, για τα οποία η εύρεση κατάλληλου δότη είναι μια εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Ο νεαρός ασθενής αναρρώνει φυσιολογικά μετά την εμφύτευση, η «καινούργια» τραχεία του αποδεικνύεται ιδιαίτερα λειτουργική και η ερευνητική ομάδα προσανατολίζεται στη μελέτη για τη δημιουργία συνθετικού πνεύμονα. Στα άμεσα σχέδιά τους, πάντως, είναι τρεις ακόμα μεταμοσχεύσεις συνθετικής τραχείας, οι δύο αφορούν σε ενήλικους Αμερικανούς πολίτες και η τρίτη σε ένα βρέφος μόλις δέκα μηνών από την Κορέα.

Συνδετήρας και όχι γύψος Μια νέα χειρουργική τεχνική που φιλοδοξεί να αντικαταστήσει τον γύψο ανέπτυξε Σκοτσέζος χειρουργός. Μέσω της λαπαροσκόπησης εισάγεται στο τραύμα ένας μικρός συνδετήρας που λειτουργεί ως στήριγμα των τραυματισμένων συνδέσμων ή αρθρώσεων. Ο συνδετήρας αυτός επιτρέπει στον ασθενή να κινείται και

παράλληλα υποστηρίζει τους συνδέσμους μέχρι να επανέλθουν. Η τεχνική αυτή έχει δοκιμαστεί σε περίπου 20 ασθενείς κι έχει παρατηρηθεί ταχύτερη ανάρρωση και λιγότερη δυσφορία, ενώ φαίνεται ιδιαίτερα ελκυστική στους αθλητές που δεν μπορούν να μείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μακριά από τους στίβους.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

34•in•vitro

Ρεπορτάζ Αυξητική γλουτών

Α Σύμφωνα με έρευνα, οι Έλληνες δεν φοβούνται το νυστέρι. Ειδικότερα οι γυναίκες άνω των 35 χρόνων εξετάζουν το ενδεχόμενο να υποβληθούν σε αυξητική γλουτών, καθώς έχει φανεί ότι η εν λόγω επέμβαση εκτοξεύει τη γυναικεία σεξουαλικότητα.

πωθημένο πολλών γυναικών και αντικείμενο πόθου για πολλούς άνδρες, οι καλοσχηματισμένοι γλουτοί είναι ένα αίτημα που υποβάλλεται συχνά στους πλαστικούς χειρουργούς. Με την αυξητική γλουτών, δηλαδή με το γέμισμα των γλουτών, αυξάνεται και ουσιαστικά τελειοποιείται το περίγραμμα και η σφριγηλότητα των οπισθίων. Πρόκειται για μια επέμβαση με πολύ καλά αποτελέσματα, όπου και οι ασθενείς φεύγουν ικανοποιημένοι και το ποσοστό των επιπλοκών είναι σχετικά χαμηλό. Το 1984 στην Αργεντινή περιγράφεται για πρώτη φορά η μέθοδος της αυξητικής γλουτών με ενθέματα σιλικόνης, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται για την αυξητική του στήθους, χωρίς, όμως, καλό αισθητικό αποτέλεσμα και, επιπλέον, με αρκετές επιπλοκές. Τα νεότερα ενθέματα είναι ειδικά κατασκευασμένα για την αυξητική των γλουτών, τόσο στο σχήμα όσο και στην αντοχή τους. Το κόστος μιας τέτοιας επέμβασης ξεκινά από τα 5.000 ευρώ. Τα στάδια της επέμβασης Πριν από την επέμβαση ο χειρουργός ζωγραφίζει πάνω στους γλουτούς τη θέση που πρέπει να έχουν τα ενθέματα, για να υπάρχει, έτσι, καλύτερη συμμετρία. Η επέμβαση γίνεται συνήθως σε γενική αναισθησία. Η τομή είναι περίπου πέντε εκατοστά και γίνεται στη σχισμή ανάμεσα στους γλουτούς. Κατόπιν διανοίγεται μια «θήκη» κάτω από τον μείζονα γλουτιαίο μυ και έτσι το ένθεμα καλύπτεται από τον μυ, δίνοντας φυσικότητα στον γλουτό – παλαιότερα οι προθέσεις τοποθετούνταν άμεσα κάτω από το δέρμα, κάτι όμως που, όχι μόνο δεν είχε καλό αισθητικό αποτέλεσμα, αλλά είχε και πολλές επιπλοκές. Μετά την επέμβαση και για διάστημα τριών εβδομάδων φοριέται ειδικός κορσές. Για τις πρώτες 48 ώρες η θέση του σώματος κατά την ανάπαυση πρέπει να είναι πλάγια ή μπρούμυτα. Για το ίδιο διάστημα – λόγω της τάσης στη χειρουργημένη περιοχή – θα χρειαστούν αναλγητικά, ενδεχομένως ενδοφλέβια. Μετά τις πρώτες 48 ώρες ίσως χρειαστεί ένα απλό αναλγητικό, αλλά όχι σε μόνιμη βάση. Μετά τις τρεις εβδομάδες επιτρέπεται η άθληση, σταδιακά αυξανόμενη. Σε περίπτωση που χρειαστεί στο μέλλον, για οποιονδήποτε λόγο, να γίνει ενδομυϊκή ένεση, καλό είναι να γίνεται στον μηρό για να αποφευχθεί τυχόν διάτρηση (τρύπημα) του ενθέματος.

Συνεργάστηκε ο Δρ. Γιώργος Ανδρεανίδης, πλαστικός χειρουργός

Γράφει η Βασιλική Μανιάτη

Οι επιπλοκές Αναφορές για ενθέματα που έσκασαν ανήκουν στην εποχή των πρώτων μη ειδικών ενθεμάτων, όπως και οι αναφορές σχετικά με ίνωση της κάψας, όταν τα ενθέματα τοποθετούνταν επιφανειακά. Ο πόνος στην περιοχή του ισχιακού νεύρου (ισχιαλγία) είναι συνήθως μονόπλευρος και παροδικός. Το δυσάρεστο αυτό αίσθημα μπορεί να διαρκέσει περίπου από 7 έως 10 ημέρες. Τυχόν ασυμμετρία βασικά οφείλεται σε λανθασμένο σχεδιασμό, κατά συνέπεια σε διαφορετική τοποθέτηση. Σε αυτή την περίπτωση η διόρθωση επιτυγχάνεται με μια «διορθωτική» επέμβαση, η οποία είναι μικρότερη της αρχικής. Η επέμβαση στους γλουτούς μπορεί να συνδυαστεί άριστα με μία λιποαναρρόφηση στη γύρω περιοχή (γοφοί, άνω μέρους των γλουτών) τελειοποιώντας, έτσι, το περίγραμμα. Τοποθέτηση λίπους Ένας άλλος τρόπος «γεμίσματος» των γλουτών είναι η τοποθέτηση λίπους από άλλα σημεία του σώματος (Λιπογλυπτική ή Λιπένθεση ή Liposculpturing). Σε αυτή την περίπτωση η επέμβαση γίνεται σε τοπική αναισθησία με ενδοφλέβια καταστολή (μέθη). Ο χειρουργός παίρνει το λίπος από ένα προεπιλεγμένο σημείο του σώματος και με ειδικές κάνουλες λιποαναρρόφησης (αφού πρώτα το λίπος υποστεί σχολαστική επεξεργασία για να διαχωριστεί από τα άλλα συστατικά) το εγχύει στους γλουτούς. Το κόστος τής εν λόγω μεθόδου ξεκινά από τις 2.800 ευρώ. Συνήθως ακόμη και από αδύνατα άτομα μπορούν οι ειδικοί να αναρροφήσουν χωρίς δυσκολία 400-500 ml λίπος (που θα χρειαστούν για την αυξητική) από περιοχές όπως η κοιλιά, οι γοφοί, οι μηροί. Μετεγχειρητικά για τρεις εβδομάδες πρέπει να φορεθεί ελαστικός κορσές και για άλλες δέκα ημέρες η θέση του σώματος στην κατάκλιση πρέπει να είναι πάλι πλάγια ή μπρούμυτα. Με δεδομένο ότι το λίπος προέρχεται από τον ίδιο τον ασθενή δεν υπάρχει φόβος εμφάνισης αλλεργίας, κάψας ή άλλων τυχόν επιπλοκών, που μπορεί να δημιουργηθούν από ένα ξένο σώμα. Είναι πιθανό περίπου ένα 30% του λίπους να απορροφηθεί από τον οργανισμό και να χρειαστεί μία μικρή διόρθωση. Σε παλαιότερες τεχνικές, το ποσοστό απορρόφησης ήταν μέχρι και 70%. Από το 1996, όμως, η μέθοδος τελειοποιήθηκε από τον Sidney Cooleman κατά τέτοιον τρόπο, ώστε το μεγαλύτερο ποσοστό λίπους να παραμένει. Με τον ίδιο τρόπο μπορεί, επίσης, να γεμίσει το περίγραμμα του προσώπου, ένα γερασμένο ή ένα αδυνατισμένο χέρι, τα χείλη, ακόμη και να μεγεθυνθεί το ανδρικό μόριο.

Βραζιλιάνικο «γέμισμα»


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

IN•VITRO•35

Συνεργάστηκε ο κ. Ιωάννης Σκλαβούνος, µαιευτήρας χειρουργός γυναικολόγος, ειδικός υπογονιµότητας µονάδας IVF Μαιευτηρίου ΜΗΤΕΡΑ (Διευθυντής Γυναικολογικού Τµήµατος ΤΥΠΕΤ)

Γράφει η Βίκυ Καρατζαφέρη

Ανταπόκριση

27ο Συνέδριο Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας (ESHRE)

Τι συµβαίνει σε άλλες χώρες

ΣΤΟ ΣΎΝΟΛΟ των ευρωπαϊκών εξωσωµατικών τέσσερις χώρες κρατούν τα ηνία και αντιστοιχούν στο 56% των κύκλων. Είναι η Γαλλία µε 65.749, η Γερµανία µε 54.695, η Ισπανία µε 49.943 και η Βρετανία µε 43.953. Με βάση τα στοιχεία του 2006, αντιστοιχούν 1.127 κύκλοι εξωσωµατικής ανά ένα εκατοµµύριο Ευρωπαίων. Η Γαλλία ειδικότερα θεωρείται, µαζί µε τις σκανδιναβικές χώρες, από τα κρά��η µε την καλύτερη πολιτική για οικογένειες µε παιδιά (φοροαπαλλαγές κ.τ.λ.). Αντίθετα στην Πολωνία, που το κράτος κατέρρευσε µετά την πτώση του τείχους, τα ποσοστά τεκνοποίησης έπεσαν το 2007 στο 1,27 από το 2,1 που ήταν παλαιότερα. Στην Ευρώπη τα τελευταία πέντε χρόνια ο αριθµός των κύκλων εξωσωµατικής γονιµοποίησης αυξήθηκε κατά 5-10%. Το 2006 σε 32 ευρωπαϊκά κράτη έγιναν 458.759 κύκλοι εξωσωµατικής. Τα αντίστοιχα νούµερα για τις ΗΠΑ είναι 138.198 κύκλοι ετησίως και για την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία 53.543.

Τα νούµερα

> > > > > > > > > >

60-80 εκατομμύρια Ευρωπαίοι είναι υπογόνιµοι. 1 στα 6 ζευγάρια την Ελλάδα αντιµετωπίζει πρόβληµα γονιµότητας. 1 στις 10 γυναίκες από 20 έως 44 ετών είναι υπογόνιµη. Στην Ελλάδα οι ετήσιες γεννήσεις µειώθηκαν σε 75.000, αν εξαιρεθούν οι γεννήσεις από µετανάστες. Μόνο 1 στις 3 γυναίκες άνω των 40 ετών θα συλλάβει φυσιολογικά, έπειτα από 3 χρόνια ελεύθερων επαφών. 32 χρόνια µετά το πρώτο «παιδί του σωλήνα», 3,75 εκατοµµύρια παιδιά έχουν γεννηθεί µε εξωσωµατική στον κόσµο. 240.000 παιδιά γεννιούνται µε εξωσωµατική παγκοσµίως τον χρόνο. 14.000 κύκλοι εξωσωµατικής γίνονται ετησίως στην Ελλάδα. 4% των παιδιών που γεννιούνται στην Ελλάδα προέρχονται από εξωσωµατική γονιµοποίηση. Στη χώρα µας έχουµε 40 κλινικές υποβοηθούµενης αναπαραγωγής µε τη µεγαλύτερη αναλογία στην Ευρώπη για τον πληθυσµό µας. 25.000 κύκλοι εξωσωµατικής γίνονται ετησίως εκτός συνόρων, τροφοδοτώντας έτσι τον τουρισµό της εξωσωµατικής. 76% των Βρετανών θα πήγαινε σε άλλη χώρα να τεκνοποιήσει µε εξωσωµατική προκειµένου να έχει καλύτερη πρόσβαση στις θεραπείες. 2.500 - 3.500 ευρώ κοστίζει κάθε κύκλος εξωσωµατικής στην Ελλάδα – µόνο οι τρεις πρώτες αποζηµιώνονται από τα ασφαλιστικά ταµεία. Αν σε 12 μήνες ελεύθερων επαφών δεν πραγµατοποιηθεί σύλληψη, υπάρχει πρόβληµα γονιµότητας, σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας.

> > > >

Στη χώρα µας δεχόµαστε µεγάλο µερίδιο του λεγόµενου τουρισµού εξωσωµατικής. Δηλαδή υπογόνιµα ζευγάρια που προσπαθούν να κάνουν παιδί µε τη βοήθεια Ελλήνων ειδικών, µιας και συνήθως προέρχονται από κράτη µε καθολικό θρήσκευµα, όπου υπάρχουν κάποιες απαγορεύσεις σχετικά µε αυτή τη διαδικασία.

Η γονιμότητα έχει σημασία

Έ

να στα έξι ζευγάρια στην Ευρώπη αντιµετωπίζει προβλήµατα υπογονιµότητας. Παράλληλα, παρατηρούνται εκτεταµένες ανισότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη αναφορικά µε την πρόσβαση στις θεραπείες γονιµότητας και η κατάσταση αυτή πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο». Αυτό υπογράµµισε η Clare Lewis-Jones, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισµού Γονιµότητας, στο πλαίσιο του 27ου Συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εµβρυολογίας (ESHRE), που έγινε στη Στοκχόλµη.Στο συνέδριο παρουσιάστηκε µία πρωτοποριακή πανευρωπαϊκή έρευνα, που καταρτίστηκε από διεπιστηµονική επιτροπή ειδικών, µε τίτλο «Η γονιµότητα έχει σηµασία» και, όπως φαίνεται, οι διάφορες κοινωνικές αντιλήψεις σε συνδυασµό µε διάφορους νοµοθετικούς περιορισµούς που επικρατούν ανά την Ευρώπη, η έλλειψη ασφαλιστικής κάλυψης και της κάλυψης των δαπανών, δεν διευκολύνουν τα ζευγάρια που θέλουν να αποκτήσουν παιδί µε τις µεθόδους υποβοηθούµενης αναπαραγωγής. Ήδη στην Ελλάδα οι κύκλοι εξωσωµατικής, που ετησίως έφταναν τις 14.000, παρουσιάζουν µείωση.

«

Το πρόβλημα της υπογονιμότητας Έχει παρατηρηθεί ότι το 84% των ζευγαριών συλλαµβάνει εντός ενός έτους από την έναρξη των τακτικών σεξουαλικών επαφών χωρίς αντισύλληψη. Τα ζευγάρια που δεν έχουν ακόµη συλλάβει µέχρι το τέλος αυτής της περιόδου µπορούν να υποβληθούν σε κλινική διερεύνηση της υπογονιµότητας. Πάντως στις γυναίκες ηλικίας άνω των 35 ετών συνιστάται η διερεύνηση να αρχίσει ακόµη πιο νωρίς από αυτό το χρονικό διάστηµα. Οι ειδικοί που συµµετείχαν στο Συνέδριο είπαν ότι υπάρχουν πολυάριθµες πιθανές αιτίες υπογονιµότητας, συµπεριλαµβανοµένων προβληµάτων ωορρηξίας και παραγωγής σπέρµατος ή γενετικών

ή συγγενών ανωµαλιών είτε στον άνδρα είτε στη γυναίκα. Η υπογονιµότητα συσχετίζεται, επίσης, µε την ηλικία και µε ορισµένους παράγοντες που αφορούν τον τρόπο ζωής, όπως το κάπνισµα, το σωµατικό βάρος και το στρες. Έχει αναφερθεί ότι το 20-30% των περιπτώσεων υπογονιµότητας συσχετίζονται µε προβλήµατα που αφορούν τον άνδρα, το 20-35% µε προβλήµατα που αφορούν τη γυναίκα και το 25-40% µε κάποιο πρόβληµα που αντιµετωπίζει το ζευγάρι από κοινού. Στο 10-20% των περιπτώσεων δεν ταυτοποιείται η αιτία. Τα καλά νέα είναι ότι, χάρη στην πρόοδο της επιστήµης, υπάρχουν αρκετές διαθέσιµες θεραπείες για την υπογονιµότητα. Αυτές περιλαµβάνουν, µεταξύ άλλων, χειρουργική επέµβαση, φαρµακευτική αγωγή, πρόκληση ωορρηξίας και σπερµατέγχυση. Σε κάθε περίπτωση, όπως είπε χαρακτηριστικά η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εµβρυολογίας (ESHRE) Δρ Λούκα Τζιαναρόλι: «Όπως µιλάµε στους έφηβους για την αντισύλληψη, πρέπει να ενηµερώνουµε τα αγόρια και τα κορίτσια κοντά στην ηλικία των 18 ετών ότι η γονιµότητα δεν κρατά αιώνια». Το δημογραφικό πρόβλημα Οι περισσότερες δυτικές χώρες αντιµετωπίζουν έντονο δηµογραφικό πρόβληµα. Στην Ελλάδα, την περίοδο πριν από την οικονοµική κρίση, σηµειώνονταν περίπου 100.000-110.000 γεννήσεις τον χρόνο µε τους µετανάστες να συνεισφέρουν σε αυτό το ποσοστό κατά 20-30%. Τώρα είναι ζήτηµα αν οι ετήσιες γεννήσεις φθάνουν τις 90.000. Προκειµένου να ανανεώνεται ο πληθυσµός, ο αριθµός των γεννήσεων ανά γυναίκα είναι 2,1 παιδιά. Αυτό που προβληµατίζει τη διεθνή επιστηµονική κοινότητα είναι ο κίνδυνος να αντιστραφεί πλήρως η ηλικιακή πυραµίδα, δεδοµένου ότι ο ενήλικος πληθυσµός γηράσκει διαρκώς – στην Ελλάδα οι 65άρηδες συνιστούν πλέον το 1/3 του εγχώριου πληθυσµού.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

36•IN•VITRO

Η δίαιτα

Συνεργάστηκε η Εύα Ανδρέου – Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Ενδεικτικό διαιτολόγιο ΠΡΩΙΝΟ

•1 φλ. γάλα 1,5% •4 κ.σ. µούσλι µε αποξηραµένα φρούτα ΔΕΚΑΤΙΑΝΟ

•Χυµός φρέσκων φρούτων (νεκταρίνι, πεπόνι, ανανάς) ΓΕΥΜΑ

•Φιλέτο τσιπούρας µε βραστά καρότα και σως λαδολέµονο µε ψιλοκοµµένο µαϊντανό και δυόσµο •Σαλάτα φρέσκο σπανάκι µε τοµατίνια, παρµεζάνα και φλούδες από ωµό κολοκυθάκι ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ

•1 γιαούρτι 2% µε 5-6 φράουλες ΔΕΙΠΝΟ

•«Γκασπάτσο»: κρύα ντοµατόσουπα µε στικάκια αγγουριού, δυόσµο και 3-4 κ.σ. κρουτόν

Τips > > > > > > > > >

Μην παραβλέπετε ποτέ και για κανέναν λόγο το αίσθηµα της δίψας. Είναι συναγερµός! Παρατηρείτε το χρώµα των ούρων σας. Πρέπει να είναι κοντά στο χρώµα του καθαρού νερού. Περιορίστε το αλάτι και τη ζάχαρη. Έχετε ένα µπουκαλάκι νερό πάντα µαζί σας. Αντικαταστήστε έναν καφέ µε ένα κρύο τσάι. Πίνετε ένα ποτήρι νερό µόλις ξυπνάτε και ένα πριν κοιµηθείτε. Προσθέστε φρέσκα φρούτα στις σαλάτες σας. Συνοδέψτε σαλάτες και φαγητά µε φρέσκα ψιλοκοµµένα µυρωδικά, αντί για αλάτι. Καταναλώστε αλκοολούχα ποτά και κοκτέιλ, µε πολύ ή τριµµένο πάγο.

της ενυδάτωσης

Γράφει η Βασιλική Μανιάτη

Υγρή ισορροπία

Τ

ώρα το καλοκαίρι, εκτός απ’ το νηστικό αρκούδι, δεν χορεύει ούτε το διψασµένο… Η θερµοκρασία του περιβάλλοντος διαρκώς αυξάνεται και η θερµοκρασία µας ακολουθεί τον ίδιο ρυθµό. Για να αντεπεξέλθει το σώµα µας σε αυτή την αλλαγή, οι ιδρωτοποιοί αδένες δουλεύουν σε ακατάπαυστους ρυθµούς, εποµένως χρειαζόµαστε και περισσότερο νερό ή, διαφορετικά, επαρκή ενυδάτωση. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο άνθρωπος πρέπει να προσλαµβάνει και να αποβάλει 2-2,5 λίτρα / ηµέρα, αφού το νερό είναι το µεγαλύτερο οµογενές συστατικό του σώµατός µας. Από αυτά, το 1,4 προέρχεται από πόσιµα υγρά, το 0,7 από τις τροφές και περίπου το 0,2 είναι νερό που δηµιουργείται από τις καύσεις των τροφών. Η υδρική ισορροπία του οργανισµού στηρίζε-

ται στην ισορροπία πρόσληψης και αποβολής υγρών. Οι ανάγκες του κάθε ατόµου σε υγρά εξαρτώνται από διάφορους παράγοντες, όπως η ηλικία, το φύλο, το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας, η κατάσταση της υγείας, η θερµοκρασία και το κλίµα. Σε υγιή άτοµα, µικρή απόκλιση από τις ηµερήσιες ανάγκες υγρών δεν ενέχει κινδύνους, αφού εξισορροπείται µε αντίστοιχη ρύθµιση της απώλειας ούρων και ιδρώτα. Οι κύριες οδοί αποβολής νερού είναι τα ούρα και το δέρµα. Επειδή η αίσθηση της δίψας αρχίζει να αναπτύσσεται όταν έχουµε απώλεια υγρών πάνω από το 1% του σωµατικού βάρους, σε καµία περίπτωση, ειδικά τώρα το καλοκαίρι, δεν πρέπει να φτάνουµε σε αυτό το σηµείο. Εάν επικρατήσει το στάδιο της αφυδάτωσης, τότε παρατηρούνται συµπτώµατα όπως αύξηση της αρτηριακής πίεσης, εξάντληση, πονοκέφαλος, µειωµένη αντοχή και συγκέντρωση, θαµπό και κουρασµένο δέρµα.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

IN•VITRO•37

Λειτουργική ακεραιότητα Αγγούρι 100 γρ. νερό 96,4γρ. 10 kcal 0,5% ΣΗΔ, 140 mg K 3% ΣΗΔ, 49 mg P 7% ΣΗΔ)

Πεπόνι 100 γρ. (νερό 92,2 γρ. 28 kcal 1,4% ΣΗΔ, 16 mg P 2,3% ΣΗΔ, 210 mg K 4,5% ΣΗΔ, φυτικές ίνες 0,8 γρ 3,3% ΣΗΔ)

Γάλα ημιαποβουτυρωμένο παστεριωμένο 100 γρ. (νερό 89,8 γρ. 46 kcal 2,3% ΣΗΔ, 120 mg Ca 12% ΣΗΔ, 95 mg P 13,5% ΣΗΔ, 21 µg βιτ. Α 3% ΣΗΔ)

Αυγό βραστό 100 γρ. (νερό 83,1 γρ. 147 kcal 8% ΣΗΔ, 130 mg K 2,7% ΣΗΔ, 57 mg Ca 5,7% ΣΗΔ, 200 mg P 28,5% ΣΗΔ, 140 mg Na 9,3% ΣΗΔ, 190 µg βιτ. Α 27,1% ΣΗΔ)

Μαϊντανός 100 γρ. (νερό 83,1 γρ. 34 kcal 1,7% ΣΗΔ, 760 mg K 16,1% ΣΗΔ, 200 mg Ca 20% ΣΗΔ, 4040 µg καροτίνη, 190 µg βιτ. C 253% ΣΗΔ, φυτικές ίνες 8,2 γρ. 34,1% ΣΗΔ)

Η ενυδάτωση του οργανισµού δεν γίνεται µόνο µε το αυτούσιο νερό, αλλά και µε το νερό που περιέχεται στις τροφές, είτε υγρές είτε στερεές (δηλαδή, µε περισσότερα ή λιγότερα υγρά). Οι τροφές µε µεγαλύτερη περιεκτικότητα σε νερό έχουν λιγότερες θερµίδες ανά µερίδα κα�� στις «δίαιτες του νερού» πρέπει να καταναλώνονται σε µεγαλύτερη ποσότητα και συχνότερα.

Το νερό είναι ο διαλύτης στον ανθρώπινο οργανισµό και συνιστά περίπου το 60% του σωµατικού βάρους των ενηλίκων. Το ισοζύγιο του ύδατος εξαρτάται βασικά από την ποσότητα των προσλαµβανοµένων υγρών και τον όγκο των αποβαλλοµένων ούρων. Το πρώτο σκέλος ρυθµίζεται µε τη δίψα, ενώ το δεύτερο σκέλος από τη δοµική και λειτουργική ακεραιότητα των νεφρών και τη δράση της βαζοπρεσσίνης (αντιδιουρητικής ορµόνης). Ο νεφρός µπορεί να εξασφαλίζει την οµοιοστασία του οργανισµού, αλλά σε παθολογικές καταστάσεις 1χάνει αυτήν του την ευελιξία, µε αποτέλεσµα να εµφανίζεται ευκολότερα αφυδάτωση ή υπερυδάτωση.

Ηλεκτρολύτες

Ενδεικτικά, τα τρόφιµα που αναφέρονται είναι πολύ πλούσια σε νερό και προσφέρουν στο σώµα υψηλά ποσοστά καλίου και νατρίου. Ο οργανισµός χρησιµοποιεί το νάτριο, το κάλιο και άλλους ηλεκτρολύτες για τη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών του. Η ενδεχόµενη ανισορροπία τους µπορεί να προκαλέσει µυϊκές κράµπες, νοητική απάθεια και απώλεια όρεξης. Η ανεπάρκεια νατρίου είναι σπάνια, καθώς η µέση δυτική δίαιτα παρέχει πάνω από 5 φορές τη συνιστώµενη ηµερήσια δόση του νατρίου. Η υπέρµετρη πρόσληψη νατρίου, από την άλλη, συνδέεται µε κατακράτηση υγρών, υψηλή αρτηριακή πίεση και καρδιακή νόσο. Παράλληλα, ορισµένες µελέτες έχουν συνδέσει τα χαµηλά επίπεδα καλίου στη διατροφή µε υψηλή αρτηριακή πίεση. Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι τα συµπληρώµατα καλίου µπορεί να οδηγήσουν σε ελαφρά πτώση της αρτηριακής πίεσης. Δεν συµφωνούν όµως όλες οι µελέτες στο συµπέρασµα αυτό. Το κάλιο αφθονεί σε πολλά τρόφιµα, και ιδιαίτερα στα φρούτα και τα λαχανικά. Τα άτοµα που κάνουν χρήση διουρητικών, πρέπει είναι ιδιαίτερα προσεκτικά µε την ενυδάτωση του οργανισµού τους. Συγχρόνως, ο φώσφορος και το ασβέστιο παίζουν σηµαντικό ρόλο στη σωστή λειτουργία των νεφρών και της καρδιάς και φυσικά στην όραση και στην υγεία των δοντιών. Η βιταµίνη C, µια από τις ισχυρότερες αντιοξειδωτικές ουσίες, προφυλάσσει τον οργανισµό από πολλές µορφές καρκίνου, από τις καρδιαγγειακές παθήσεις και τη φωτογήρανση. Η βιταµίνη Α, µαζί µε την καροτίνη (προ-βιταµίνη Α), ενισχύει την όραση και την υγεία του δέρµατος. Η ισορροπία των ηλεκτρολυτών, εκτός των άλλων: •Προσφέρει βοήθεια στους µυς και τα νεύρα, ώστε να λειτουργούν σωστά. •Διατηρεί την οξεοβασική ισορροπία του οργανισµού. •Μειώνει τον κίνδυνο υψηλής αρτηριακής πίεσης και την πιθανότητα εµφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων. •Συµβάλλει στην υγεία και τη λάµψη του δέρµατος. •Συµβάλλει στην απώλεια βάρους.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

38•in•vitro

Baby boom

Συνεργάστηκε η Νένυ Περβαντίδου, λέκτορας αναπτυξιακής παιδιατρικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Μονάδα Αναπτυξιακής και Συμπεριφορικής Παιδιατρικής Α’ Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία».

Μικροί αντάρτες

Γράφει η Αλέκα Κόγκα

Τι μπορείτε να κάνετε Η κακή συμπεριφορά των μικρών παιδιών είναι κάτι που προβλέπεται και θεωρείται μέρος της φυσιολογικής τους ανάπτυξης. Οι γονείς διδάσκουν στα παιδιά την καλή και την κακή συμπεριφορά από τον τρόπο που συμπεριφέρονται οι ίδιοι, αλλά και από το πώς θα ασκήσουν την πειθαρχία. Η πειθαρχία είναι απαραίτητη, καθώς όλα τα παιδιά χρειάζονται κανόνες και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθεί τιμωρία. Στο πλαίσιο της πειθαρχίας περιλαμβάνεται η επιβράβευση της καλής συμπεριφοράς, η αγνόηση της κακής και η επεξήγηση στο παιδί γιατί μια συμπεριφορά είναι καλή ή κακή.

Στα χρόνια της εφηβείας Οι παραπάνω διαταραχές μπορεί να ακολουθήσουν το παιδί και σε μεγαλύτερη ηλικία και να εκδηλωθούν με άλλη εικόνα. Τα προβλήματα συμπεριφοράς των εφήβων κρύβονται πίσω από παραβατικότητα, χρήση ουσιών και συμπεριφορές κινδύνου. Συχνά μπορεί να συνυπάρχουν άγχος και κατάθλιψη.

Προσοχή στα σημάδια Απροσεξία: Δεν μπορούν να ανταποκριθούν στα μαθήματά τους, με αποτέλεσμα χαμηλές επιδόσεις στο σχολείο. Διασπάται εύκολα η προσοχή τους, δεν έχουν καλή επικοινωνία και έχουν μεταπτώσεις στη διάθεσή τους. Παρορμητικότητα: Οι νέοι αυτοί έχουν χαμηλό αυτοέλεγχο. Μπορεί να μπουν νωρίς σε σεξουαλικές δραστηριότητες, συχνά μάλιστα υψηλού κινδύνου (με αποτέλεσμα ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες αλλά και μεταδιδόμενα νοσήματα). Είναι ριψοκίνδυνοι οδηγοί, έχουν προβλήματα διαγωγής και έντονες συγκρούσεις με την οικογένεια. Υπερκινητικότητα: Στην εφηβική ηλικία δεν υπάρχει η υπερβολική κινητικότητα που συναντάμε στα παιδιά, αλλά μια ανυπομονησία κι ένα αίσθημα ανησυχίας, που συχνά μοιάζει με ανία. Παρατηρείται, επίσης, κάπνισμα αλλά και κατάχρηση ουσιών.

Προβλήματα συμπεριφοράς Τα παιδιά μας είναι ο καθρέφτης μας. Ψυχικές ή σωματικές νόσοι των γονιών, οικογενειακή βία, παραμέληση και στρεσογόνες καταστάσεις μπορεί να προκαλέσουν σε ένα παιδί σοβαρά και χρόνια προβλήματα συμπεριφοράς.

Η

συμπεριφορά των παιδιών είναι ένας πονοκέφαλος για τους γονείς, που αναρωτιούνται πώς θα τους διδάξουν καλούς τρόπους αλλά και τι θα κάνουν όταν αυτά αρχίζουν και «ξεφεύγουν». Σ’ αυτό έρχεται να προστεθεί και το θέμα του εντοπισμού του προβλήματος, καθώς έχει διαπιστωθεί ότι, ενώ το 12%-25% των παιδιών σε προσχολική ηλικία αντιμετωπίζει διάφορα αναπτυξιακά, συμπεριφορικά και ψυχοκοινωνικά προβλήματα, μόνο ένα μικρό ποσοστό από τα παιδιά αυτά εντοπίζεται και παρακολουθείται ιατρικά. Πότε υπάρχει πρόβλημα Η έντονη δραστηριότητα στα μικρά παιδιά είναι φυσιολογική στο πλαίσιο της εξερεύνησης και εκμάθησης του περιβάλλοντος. Ωστόσο, μπορούμε να διακρίνουμε πότε ένα νήπιο διαφέρει από τα άλλα. Προβλήματα στον ύπνο και στο φαγητό, έντονα κλάματα, αδυναμία να τα ελέγξουν οι γονείς, επιρρέπεια στα ατυχήματα, ξεσπάσματα θυμού, υπερκινητικότητα, επιθετικότητα και ελλειμματική προσοχή είναι μερικά από αυτά που μπορούν να εντοπίσουν οι γονείς. Συχνά τα παραπάνω μπορεί και να συνοδεύονται από καθυστέρηση στην ομιλία και αναπτυξιακά προβλήματα. Ξεσπάσματα θυμού Εντοπίζονται μεταξύ 18 μηνών και 3 ετών, λόγω της αναπτυσσόμενης αίσθησης αυτονομίας του παιδιού, το οποίο εκδηλώνει ανυπακοή κι αρνητισμό. Η κατάσταση γίνεται χειρότερη όταν και οι γονείς αντιδρούν με θυμό, καθώς το παιδί διδάσκεται λανθασμένα ότι είναι μια φυσιολογική αντίδραση. Υπερκινητικότητα Το παιδί είναι υπερβολικά δραστήριο σε σχέση με τους συνομηλίκους του, κάνει άσκοπες κινήσεις ενώ του είναι αδύνατο να κάνει

ησυχία, ακόμα κι όταν αυτή απαιτείται. Τα υψηλά επίπεδα δραστηριότητας μπορεί να ενταθούν και με την εγγραφή ενός υπερκινητικού παιδιού σε παιδικό σταθμό, καθώς του δίνονται περισσότερες ευκαιρίες για πρώιμες εξερευνήσεις του χώρου. Συχνά τα υπερκινητικά παιδιά αντιμετωπίζουν και διαταραχές στον ύπνο τους. Παρορμητικότητα «Μιλά πριν βουτήξει τη γλώσσα στο μυαλό», όπως έλεγαν και οι παλαιότεροι, δρα, δηλαδή, πριν σκεφτεί. Αντιδρά σε γονείς και δασκάλους, διακόπτει, λέει αδιακρισίες, δεν έχει υπομονή να περιμένει τη σειρά του Η συμπεριφορά των για να παίξει ή να γονέων διδάσκει στα παιδιά μιλήσει και δεν μποτον καλό και τον κακό τρόπο ρεί να υποταχθεί σε κανόνες. Συχνά έχει του φέρεσθαι και συναισθηματικές μεταπτώσεις, με γρήγορες εναλλαγές της διάθεσής του. Επιθετικότητα Παρατηρούνται πρώιμες συγκρούσεις. Έχει επιθυμίες και ανάγκες που δεν είναι πραγματοποιήσιμες. Δύο με τριών ετών συχνά κλοτσάνε και χτυπάνε ενώ σε λίγο μεγαλύτερη ηλικία παρατηρείται και λεκτική επίθεση. Τα επιθετικά παιδιά είναι ευερέθιστα, καταστρέφουν παιχνίδια και βασανίζουν ζώα. Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής Το παιδί δεν συγκεντρώνεται ούτε καν μπροστά στην τηλεόραση και δεν στέκεται σχεδόν ποτέ σε ένα σημείο. Αν συγκεντρωθεί, είναι πολύ εύκολο να διασπαστεί η προσοχή του και δύσκολα επανέρχεται. Είναι συχνά απρόσεκτο, ανοργάνωτο, δεν μπορεί να ολοκληρώσει μια δραστηριότητα και δεν ακούει τις οδηγίες των ενηλίκων. Είναι αφηρημένο και χάνει τα πράγματά του.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•39

Ψυχολογία

Συνεργάστηκαν οι Μελίνα Σταύρου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος, και Αλέκα Συκάκη - Δούκα, Μαία - Εκπαιδευτικός

Η κήρυξη του «πολέμου»

Γράφει η Μαρία Ορφανίδου

Φέτος θα πάω διακοπές με την παρέα μου!

Συζητώντας για το σεξ με έναν… έφηβο Παρ’ ότι μπορεί να φανεί ενοχλητικό στους εφήβους, καθήκον των γονιών είναι να δώσουν στα παιδιά τους κάποιες συμβουλές για να αποφύγουν τους κινδύνους που μπορεί να παραμονεύουν. Αν ο φόβος σας είναι μήπως έχουν σεξουαλικές επαφές και, στην περίπτωση των κοριτσιών, μήπως μείνουν έγκυες, τι περιμένετε για να τους μιλήσετε για τις σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες και την αντισύλληψη; Ο έφηβος πρέπει να μάθει «όχι μόνο πώς ωριμάζει το σώμα του, πώς λειτουργεί, πώς γεννιούνται τα μωρά, αλλά και ότι η σεξουαλική ορμή και σχέση πρέπει να είναι αλληλένδετες με την αγάπη, τον σεβασμό, το ήθος και τις ψυχικές ανάγκες του».

Η πληροφόρηση δίνει γνώσεις! Συζητώντας για το σεξ με έναν έφηβο, οι γονείς θα πρέπει: Να αποφεύγετε τις ηθικολογίες και να δίνετε μια πλήρη φυσιολογική και θετική εικόνα, τόσο για την ερωτική πράξη όσο και για τα συναισθήματα που τη συνοδεύουν. Να παίρνετε την πρωτοβουλία και να του δίνετε την ευκαιρία να κάνει ερωτήσεις, σε περίπτωση που ο έφη��ος ζητά πληροφορίες. Να τον ενθαρρύνετε να συζητά τις απορίες του μαζί σας. Να θυμάστε ότι η άγνοια και οι παρανοήσεις αφήνουν τον νέο απροστάτευτο σε καταστάσεις που περιλαμβάνουν σεξουαλικές αντιδράσεις, για τις οποίες δεν γνωρίζει τίποτα (είναι εντυπωσιακό το ποσοστό των εφήβων που ασχολείται με σεξουαλικά παιχνίδια, ακόμη και με τη συνουσία, χωρίς να έχουν οποιαδήποτε γνώση για το σεξ ή την αναπαραγωγή).

> > > >

Προσοχή!

>

Η ενημέρωση προϋποθέτει ότι και οι ίδιοι οι γονείς πρέπει να είστε καλά πληροφορημένοι για το σεξ και να μη βασίζεστε απλώς στις δικές σας εμπειρίες ή τις εμπειρίες των άλλων. Στην πράξη, η προσέγγιση της εφηβείας χωρίς να έχει προηγηθεί καμιά σχετική ενημέρωση και προετοιμασία για το σεξ, μπορεί να οδηγήσει σε ψυχολογικές διαταραχές, ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, αφροδίσια νοσήματα κ.ά.  Πολλές φορές, η εμφάνιση της περιόδου, η στύση των αγοριών, οι κολπικές αισθήσεις των κοριτσιών και η κλειτοριδική ευχαρίστηση μπορεί να οδηγήσουν το παιδί σε έντονες αντιδράσεις αμηχανίας, ανησυχίας, φόβου, ντροπής και ενοχής, απλώς γιατί δεν ξέρει τι σημαίνουν τα γεγονότα αυτά.

> >

Αν δεν επιτραπεί στους νέους ν’ αρχίσουν να ασκούν την αυτονομία τους, να παίρνουν αποφάσεις και να επιλύουν μόνοι τους τα προβλήματα που παρουσιάζονται στον δρόμο τους, πώς θα μεγαλώσουν;

Π

ερίπου απ’ τα δεκατρία μέχρι τα δεκαπέντε είναι τα χρόνια της εφηβείας. Τώρα πια η πίεση των παιδιών είναι εντονότερη παρά ποτέ και το παιχνίδι που παίζεται είναι πολύ σοβαρό. Έχει περάσει πλέον η εποχή που αρκούσε οι γονείς να εξηγούν στα παιδιά τους ότι οι πολλές καραμέλες δημιουργούν τερηδόνα. Ο φόβος κάθε γονιού σχετίζεται τώρα πια με τις βραδιές που περνούν στα κλαμπ, όπου μπορεί να πίνουν πολύ, με τις ακατάλληλες παρέες, με την έλξη που ασκούν τα ναρκωτικά, με το AIDS, με τις εγκυμοσύνες… Και όχι μόνο αυτά. Αλλά φτάνει και η στιγμή που η οικογενειακή φωλιά φαίνεται στα παιδιά μικρή και αποφασίζουν ότι θέλουν να πετάξουν μόνα τους. Για παράδειγμα, το να πάνε διακοπές με τους γονείς, τους φαίνεται πλέον φρικτά βαρετό και προτιμούν να πάνε με την παρέα τους. Και τότε; Ως γονείς πώς πρέπει να αντιδράσετε μπρος σε μια τέτοια απαίτηση; Να τους το επιτρέψετε ή να το απαγορεύσετε; Και κυρίως όταν πρόκειται για κορίτσια! Να πάνε διακοπές μόνα τους με αγόρια; Και με το σεξ, τι γίνεται; Δεν είναι ακόμα μικρά για τέτοια; Οι φόβοι των γονιών Οι παραπάνω και πολλές άλλες επιφυλάξεις βασανίζουν όλους τους γονείς την ώρα που πρέπει να δώσουν ή ν’ αρνηθούν την άδεια που τους ζητούν οι έφηβοι. Μερικοί γονείς με τα πολλά πείθονται. Άλλοι, πάλι, όχι, παρά τις εξηγήσεις και τις υποσχέσεις που τους δίνουν τα παιδιά τους σχετικά με την καλή τους συμπεριφορά. Σε μια σχετική έρευνα, όλοι οι νέοι που ρω-

τήθηκαν, εξέφρασαν τα ίδια παράπονα: ότι, δηλαδή, οι γονείς έχουν παλιές αντιλήψεις και συντηρητικές απόψεις, ότι ανησυχούν υπερβολικά, ότι πιστεύουν πως τα παιδιά είναι χαζά και πως ακόμα βυζαίνουν, ότι δεν ξέρουν να τα βγάλουν πέρα μόνα τους, ότι δεν είναι υπεύθυνα άτομα, ότι δεν τους έχουν εμπιστοσύνη, ότι…, ο κατάλογος είναι ατελείωτος. Ιδιαίτερα τα κορίτσια παραπονέθηκαν ότι οι γονείς τους πιστεύουν ότι άλλο να είσαι κορίτσι κι άλλο αγόρι και ότι αρνούνταν κατηγορηματικά να δώσουν την άδειά τους, «γιατί θα είναι μαζί με αγόρια και φοβούνταν μήπως μείνουν… έγκυες!». Δώστε τους… ψήφο εμπιστοσύνης Σίγουρα είναι μια δύσκολη απόφαση. Αν τους απαγορεύσετε ορθά - κοφτά να πάνε με την παρέα τους, και μάλιστα χωρίς να δικαιολογήσετε την άρνησή Οι φόβοι των γονέων είναι σας, τότε η μνησικακατανοητοί, καθώς είναι υπαρκτοί κία θα ριζώσει στην ψυχή του εφήβου, οι κίνδυνοι που μπορεί να υποστηρίζουν οι αντιμετωπίσουν οι έφηβοι ειδικοί. Αν, πάλι, κλείσετε τα μάτια και τους αφήσετε να… πετάξουν μόνοι τους χωρίς καμιά συμβουλή, ούτε και τότε τους βοηθάτε. Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι να βρεθεί κάποια ισορροπία. Και το πιο λογικό είναι να τους δώσετε την αυτονομία τους κατά δόσεις, καθορίζοντας κάποιους κανόνες, για να μπορούν οι έφηβοι να διασκεδάζουν, χωρίς όμως να διατρέχουν κάποιους άσκοπους κινδύνους. Γιατί οι νέοι δεν απαιτούν μόνο ανεξαρτησία, αλλά και κάποια… ψήφο εμπιστοσύνης από τη μεριά σας.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

40•in•vitro

Εναλλακτικά

Συνεργάστηκε ο Αλέξανδρος Λουπασάκης, Γιατρός Ολιστικής Θεραπευτικής, Ελληνική Κλινική Γέλιου

Γελωτοθεραπεία

Γράφει η Μαρία Ορφανίδου

Γελάω με την ψυχή μου

Ό

Η πρώτη κλινική γέλιου ιδρύθηκε στο Birmingham της Αγγλίας από τον Robert Holden. Στην Ελλάδα η πρώτη κλινική ιδρύθηκε το 1998. Οι συμμετέχοντες μπορούν να παρακολουθήσουν θεωρία, ασκήσεις, βιωματικές πρακτικές και να γελάσουν πολύ.

σο και να θέλουμε να το παραβλέψουμε, ο σύγχρονος άνθρωπος έχει χάσει σε σημαντικό βαθμό την επαφή με το γέλιο. Μιλάμε για το πραγματικό, αυθόρμητο, πηγαίο γέλιο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν γελάμε πια, αλλά, αν θέλουμε να παρατηρήσουμε σε βάθος τα πράγματα γύρω μας, θα διαπιστώσουμε ότι οι γελαστοί άνθρωποι, οι εύθυμοι άνθρωποι αποτελούν μάλλον «είδος προς εξαφάνιση»… Πολλά θα μπορούσε να πει κανείς για τις αιτίες που οδηγούν σε αυτό το φαινόμενο, με τον σημερινό άνθρωπο να έχει (ξε)χάσει το γέλιο του. Οι ειδικοί θεωρούν πως βασική αιτία είναι η σοβαροφάνεια. Η λανθασμένη τάση, δηλαδή, να δείχνουμε σοβαροί, «καθωσπρέπει», τυπικοί προς τους γύρω μας. Άλλοι επιστήμονες αποδίδουν σε «φοβία» το να εκφραστούμε μέσα από το γέλιο, γιατί έτσι αποκαλύπτουμε σημαντικό κομμάτι του χαρακτήρα μας, ενώ άλλοι τονίζουν ότι η απουσία γέλιου από τη ζωή μας οφείλεται στην τάση να επιβάλλουμε στον εαυτό μας κανόνες μιας κακώς νοούμενης «καλής συμπεριφοράς». Το βέβαιο είναι ότι μερικοί, πολλοί, ίσως οι περισσότεροι άνθρωποι, απλώς δεν μπορούν να γελάσουν, αγνοώντας μάλλον ότι πρόκειται για μια μορφή αναπηρίας. Η μαγεία του γέλιου Κι όμως, το γέλιο θεωρείται... μαγεία. Μπορεί ν’ αποτελέσει την αρχή της δημιουργίας ενός ολόκληρου κόσμου, αισθητού και όχι υπερβατικού, λένε οι καλλιτέχνες. Ο κόσμος του γέλιου ξεκινά από το χαμόγελο και μπορεί να μας οδηγήσει μέχρι τη «φώτιση», λένε οι φιλόσοφοι. Με το γέλιο, η συμβίωση με την πεζή καθημερινότητα μπορεί να μετατραπεί σε μια γοητευτική ποιητική εμπειρία, λένε οι ποιητές. Όσοι, λοιπόν, έχουν υποκύψει στη συνθήκη της σοβαροφάνειας, έχουν αποξενωθεί από το γέλιο ή το θεωρούν περιττό, ήρθε ο καιρός να μάθουν ότι η ζωή έχει τουλάχιστον δύο όψεις. Και η άλλη είναι, ευτυχώς, ξεκαρδιστική! Εννοείται ότι από μόνο του το γέλιο δεν μπορεί να κάνει τα πάντα. Ούτε πρέπει να θεωρείται πανάκεια, ως εργαλείο θεραπείας.

Ωστόσο, η αξία του είναι μεγάλη, ιδιαίτερα στην εποχή μας, που έχουμε πολλούς λόγους να είμαστε βλοσυροί. «Φάρμακο» που γιατρεύει Είναι απίστευτο το πόσο ευεργετικό είναι το γέλιο στη ζωή μας. Ιατρικές μελέτες έχουν δείξει ότι τη στιγμή που γελάμε δεκάδες λειτουργίες τίθενται σε εγρήγορση, τονώνοντας τον οργανισμό. Τα θετικά που προσφέρει το γέλιο στην υγεία μας είναι πολλά, αφού: Ενισχύει το αμυντικό μας σύστημα, εφόσον αυξάνει τη συγκέντρωση των αντισωμάτων στο αίμα καθώς και των λευκών αιμοσφαιρίων που είναι απαραίτητα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των λοιμώξεων. «Βαθαίνει» την αναπνοή μας, δηλαδή είναι μια υπέροχη οξυγονοθεραπεία, καθώς 400 εκατομμύρια πνευμονικές κυψελίδες μπαίνουν σε λειτουργία, τρεις φορές περισσότερες από αυτές που ενεργοποιούνται όταν αναπνέουμε. Κινητοποιεί το πεπτικό και μυϊκό μας σύστημα, καθώς το γέλιο, και μάλιστα το ξεκαρδιστικό, κινητοποιεί τον πεπτικό σωλήνα. Πράγμα πολύ αποτελεσματικό στην περίπτωση της αεροφαγίας, στη δυσκοιλιότητα, ενώ επιδρά θετικά και σε ολόκληρη τη σπλαχνική κοιλότητα. Για παράδειγμα, αναζωογονεί το πάγκρεας. Απελευθερώνει από το στρες, κάτι που όλοι θα έχετε ίσως διαπιστώσει, εφόσον λίγα λεπτά αφότου έχετε γελάσει με την καρδιά σας, νιώθετε ένα έντονο αίσθημα χαλάρωσης.  Έχει παυσίπονη δράση, εφόσον προκαλεί και πολλές αλλαγές στο βιοχημικό περιβάλλον του οργανισμού. Για παράδειγμα, στα ενδογενή οπιοειδή (ενδορφίνες, εγκεφαλίνες), που έχουν καταπληκτική παυσίπονη δράση και προκαλούν ευφορία και ηρεμία, συμβάλλοντας στην αισιοδοξία και την εξάλειψη της θλίψης μας. Συνιστά ασπίδα απέναντι στις δυσκολίες, γιατί, αν μπορούμε ν’ αντιμετωπίσουμε γελώντας μια δύσκολη κατάσταση, τότε σίγουρα μπορούμε και να την υπερβούμε.

> > > > > >

Πρακτική γελωτοθεραπείας Το καλό νέο είναι ότι η δήθεν σοβαρότητα έχει πλέον τρόπους θεραπείας. Η γελωτοθεραπεία διδάσκει τους ανθρώπους πώς να (ξανα)θυμηθούν να γελούν «ανοιχτά», ακόμα και με καταστάσεις που δεν είναι και τόσο αστείες. Στη γελωτοθεραπεία δεν υπάρχουν κανόνες, δεν υπάρχουν οδηγίες που να ισχύουν εξίσου για όλους τους ανθρώπους. Κύριος σκοπός της είναι να μας μάθει πώς ν’ αντιμετωπίζουμε τα δύσκολα που περνάμε, με τη μέθοδο της ανατροπής. Η μέθοδος αυτή στηρίζεται στην άποψη ότι κάθε γεγονός, ακόμα και τραγικό, αν απογυμνωθεί από συναισθηματισμούς, μετατρέπεται σε αστείο. Με λίγα λόγια, οι ειδικοί αυτής της σχολής διδάσκουν πώς να μάθουμε να «παίζουμε» με τον πόνο μας, να γίνουμε γελωτοποιοί του εαυτού μας. Δεν πρέπει, βέβαια, να ξεχνάμε ότι το γέλιο μας είναι τόσο περισσότερο ακμαίο όσο περισσότερο μεριμνούμε για τη συνολική υγεία μας.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟ��ΣΤΟΣ 2011

IN•VITRO•41

Προτείνουμε Ιατρικές σελίδες Govind B Chavhan Βασικές αρχές Mαγνητικής Τομογραφίας

To In Vitro και σε ηλεκτρονική μορφή

Πλέον µπορείτε να διαβάσετε το In Vitro και µέσω διαδικτύου. H διαδικασία είναι πολύ απλή. Πληκτρολογήστε την παρακάτω διεύθυνση issuu.com/invitromagazine και θα εµφανιστούν στην οθόνη σας όλα τα τεύχη του περιοδικού. Πατώντας στο εξώφυλλο του ενός θα µπορέσετε να το ανοίξετε και να το ξεφυλλίσετε σε πραγµατικό χρόνο. Aν θέλετε µπορείτε να το κατεβάσετε σε µορφή PDF στην επιφάνεια του υπολογιστή σας. Έτσι δηµιουργείτε το προσωπικό σας αρχείο από τεύχη του In Vitro. Προσοχή όµως διότι απαγορεύεται η αναπαραγωγή και αναδηµοσίευση των θεµάτων του περιοδικού.

Η ακτινολογία είναι το ταχύτερα εξελισσόµενο κοµµάτι της ιατρικής επιστήµης. Το εύρος της ξεκινά από την ανάδειξη της ανατοµίας φθάνοντας µέχρι τη φυσιολογία, τη λειτουργική και βιοχηµική πληροφορία καθώς και την ιστική διάγνωση.Ο µαγνητικός συντονισµός κυριαρχεί στη γρήγορη εξελικτική πορεία της ακτινολογίας. Καµία άλλη απεικονιστική µέθοδος δεν έχει εξελιχθεί τόσο όσο η µαγνητική τοµογραφία στα τελευταία 20 χρόνια. Σε όλα τα παραπάνω αναφέρεται το βιβλίο µε τίτλο «Βασικές αρχές της Μαγνητικής Τοµογραφίας» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ροτόντα και το οποίο επιχειρεί µια επιφανειακή αναφορά στο θέµα του µαγνητικού συντονισµού ενώ προσπαθεί να εξηγήσει και ορισµένες βασικές αρχές της σπουδαίας αυτής εφαρµοσµένης επιστήµης.

Όλε Μάρτιν Χέισταντ «Η ιστορία της καρδιάς» Ο Νορβηγός Όλε Μάρτιν Χέισταντ, συγγραφέας του βιβλίου «Η ιστορία της καρδιάς» ανήκει σε εκείνον τον κύκλο των καθηγητών Πολιτισµικών Σπουδών της Δύσης που δίνουν στην καρδιά την ουσιαστική της υπόσταση. Κινητήρια δύναµη των συναισθηµάτων, ακούραστο ρολόι του οργανισµού, η βάση τελικά της ανθρώπινης µηχανής. Η καρδιά κατέχει σε όλους σχεδόν τους πολιτισµούς κεντρική συµβολική θέση, άλλοτε ως έδρα της ψυχής και άλλοτε ως σύµβολο της αγάπης, του έρωτα ή της συµπόνιας. Οι ποιότητές της καθρεφτίζουν το ποιόν του ίδιου του ανθρώπου που έχουµε απέναντί µας και δείχνουν, για παράδειγµα, ότι κάποιος είναι µεγαλόκαρδος, κάποιος άλλος καλόκαρδος, ένας τρίτος σκληρόκαρδος, λεοντόκαρδος, άκαρδος... Στον φόβο η καρδιά τρέµει, στη λύπη γίνεται βαριά σαν πέτρα, στον έρωτα πεταρίζει, στην ευτυχία αγάλλεται. Πρόκειται για ένα βιβλίο που θα µπορούσε να εξηγήσει εν µέρει και την πρόσφατη τραγική «έκρηξη» του 32χρονου Νορβηγού Μπρέιβικ που αιµατοκύλησε άδοξα και παράδοξα τη µικρή χώρα των 4,5 εκατοµµυρίων ανθρώπων

Business mail Η Pharmathen βραβεύθηκε Ως µία από τις υγιέστερες ελληνικές επιχειρήσεις που διακρίθηκαν στον επιχειρηµατικό οδηγό «Diamonds 2011» βραβεύτηκε η Pharmathen. H σχετική εκδήλωση πραγµατοποιήθηκε από τη Statbank στα τέλη Ιουνίου στην Αµερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών. Με το τρίπτυχο «Έρευνα - Εξωστρέφεια - Επενδύσεις|, η Pharmathen επιχειρεί να απαντήσει στην κρίση. Η εταιρεία ανταποκρίθηκε αποτελεσµατικά στο «stress test» που πραγµατοποίησε η Statbank σε δεκάδες επιχειρήσεις του ελληνικού εµπορίου και της βιοµηχανίας και ξεχώρισε ανάµεσά τους, σε µια χρονιά µάλιστα που για πρώτη φορά, στα 10 χρόνια του θεσµού, εµφανίστηκαν αρνητικά πρόσηµα. Έχοντας συµπληρώσει 42 χρόνια δραστηριότητας, η Pharmathen παρουσιάζει σήµερα κύκλο εργασιών της τάξης των 130 εκατ. ευρώ και κατατάσσεται ανάµεσα στις 200 µεγαλύτερες ελληνικές βιοµηχανίες. Την τελευταία πενταετία έχει προχωρήσει σε επενδύσεις ύψους 60 εκατ. ευρώ για την επέκταση των ερευνητικών υποδοµών και την αύξηση της καθετοποίησής της, µε τη δηµιουργία δύο νέων ερευνητικών δραστηριοτήτων, καινοτόµων προϊόντων και δραστικών πρώτων υλών. Παράλληλα, πέρυσι προχώρησε στα εγκαίνια της νέας παραγωγικής µονάδας στις Σάπες Ροδόπης, µια επένδυση η οποία ανήλθε σε 41 εκατ. ευρώ, δηµιουργώντας 150 νέες θέσεις εργασίας.

Δηµιουργίες από τη Merck Serono Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, 8 στελέχη της Merck Serono, µαζί µε τα παιδιά τους, συµµετείχαν στη δηµιουργία έργων µε τη συνεργασία παιδιών και νέων µε κινητικές και νοητικές αναπηρίες, κοινωνικούς φορείς, ειδικά σχολεία, παιδιά δηµοτικού, γυµνασίου, λυκείου και φοιτητές. Στο καλλιτεχνικό εργαστήρι συµµετείχαν το Γυµνάσιο Παπάγου και τα Εκπαιδευτήρια Δούκα, η Αρωγή - Κέντρο Ατόµων µε Ειδικές Ανάγκες Δήµου Αχαρνών, το ΕΕΕΕΚ Εύβοιας - Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελµατικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Εύβοιας, το ΚΔΑΠ «ΚΡΙΚΟΣ» - Κέντρο Δηµιουργικής Απασχόλησης Ατόµων µε Ειδικές Ανάγκες Δήµου Βριλησσίων και το ΕΕΕΕΚ Κορίνθου - Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελµατικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Κορίνθου. Μέσω της Σύµπραξης αυτής, δίνεται σε όλους τους νέους η ευκαιρία να ανακαλύψουν έναν δικό τους κώδικα επικοινωνίας χωρίς λογοκρισία και µεσολαβητές, χτίζοντας µέσα από τη δηµιουργική διαδικασία σχέσεις κατανόησης, σεβασµού και αποδοχής.

Εγκαίνια γραφείων της UCB Α.Ε. Στα τέλη Ιουνίου και τις αρχές Ιουλίου, η UCB Α.Ε. εγκαινίασε τα νέα της γραφεία στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη αντίστοιχα. Στην πρωτεύουσα, οι εργαζόµενοι της UCB Α.Ε. εγκαινίασαν τα νέα τους γραφεία, παρουσία των Jean-Christophe Tellier, Ηead of European Operations, και Scott Myers, V.P. & Head of E.U. Mid-Markets. Την τελετή τίµησαν µε τη παρουσία τους ο πρέσβης του Βελγίου στην Ελλάδα Marc Van Den Reeck, ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισµού Φαρµάκων καθηγητής Ι. Τούντας, ο πρόεδρος του Συνδέσµου των Φαρµακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας Δ. Φιλιώτης, ο αντιπρόεδρος του ΕΟΠΠΥ και υποδιοικητής του ΙΚΑ Κ. Νικόλης, εκπρόσωποι συλλόγων ασθενών, αντιπρόσωποι φορέων και εταιρειών του φαρµακευτικού χώρου και πλήθος επαγγελµατιών υγείας.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

42•in•vitro

Ομορφιά

Συνεργάστηκε η Μαρίνα Καλλιοπούλου, Αισθητικός

Μετά την ηλιοθεραπεία

Γράφει η Μαρία Ορφανίδου

Ενυδάτωση και δροσιά μετά τον ήλιο Στην περίπτωση που το after sun σας τελείωσε, μπορείτε να ανακουφίσετε τη φλογισμένη επιδερμίδα με μεγάλες ποσότητες κρύου γιαουρτιού, μετά το ντους. Η αίσθηση καψίματος υποχωρεί σχετικά γρήγορα και το δέρμα μπορεί άμεσα να δεχτεί το κατάλληλο ενυδατικό προϊόν.

Ο

ι ατελείωτες ώρες ηλιοθεραπείας αποδίδουν και η επιδερμίδα αποκτά σιγά - σιγά την πολυπόθητη σοκολατί απόχρωση - σήμα κατατεθέν του καλοκαιριού. Το ζητούμενο τώρα είναι αυτό το μπρονζέ χρώμα να διατηρηθεί όσο περισσότερο γίνεται και, βέβαια, η επιδερμίδα να παραμείνει απαλή και λαμπερή, χωρίς δυσχρωμίες και ξεφλουδίσματα. Το μυστικό είναι ένα: βαθιά ενυδάτωση για αναλλοίωτο χρώμα. Κάτι, δηλαδή, εξίσου σημαντικό με τη χρήση αντηλιακού πριν από την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Αυτό που πρέπει να γνωρίζουμε, εξάλλου, είναι ότι κάθε τύπος δέρματος μπορεί ν’ αφυδατωθεί, ακόμα και ο πιο λιπαρός.

Το αντηλιακό δεν αρκεί

Ο καλύτερος, λοιπόν, τρόπος για να διατηρήσετε το μαύρισμά σας αλλά και την επιδερμίδα σας δροσερή, είναι τα λεγόμενα προϊόντα after sun για το πρόσωπο και για το σώμα. Πρόκειται για ενυδατικές λοσιόν, πλούσιες κρέμες ή υπερυδατικά γαλακτώματα, η καθημερινή χρήση των οποίων σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού είναι απαραίτητη μετά το ντους, ώστε το δέρμα να διατηρήσει την ελαστικότητά του και να μη «στεγνώσει» από τον ήλιο.

Ενυδατώνουν

Τα ειδικά προϊόντα περιποίησης after sun είναι πλούσια σε συστατικά που θρέφουν την επιδερμίδα, βοηθούν την αποκατάσταση της φυσικής της υγρασίας και καταπολεμούν την ξηρότητα. Η πρωτοποριακή σύνθεση των προϊόντων αυτών αποτελείται κυρίως από βιταμίνες C και Ε και άλλα

ευεργετικά φυτικά εκχυλίσματα, όπως είναι για παράδειγμα η αλόη, που προλαμβάνουν τις φθορές και διατηρούν την επιδερμίδα δροσερή και αναζωογονημένη.

Καταπραΰνουν και παρατείνουν το μαύρισμα

Τα προϊόντα after sun είναι ενισχυμένα με ειδικά συστατικά (καταπραϋντικούς και αναπλαστικούς παράγοντες), που αντιμετωπίζουν τις φλεγμονές και ανακουφίζουν από την αίσθηση καψίματος και κοκκινίλας. Επιπλέον, δροσίζουν ιδανικά την επιδερμίδα και έτσι, δίχως πόνο, τσουξίματα και κνησμό, μπορεί να ξαναβρεί πιο γρήγορα και πιο εύκολα την ισορροπία της. Επιπλέον αναδεικνύουν το μαύρισμα, καθώς τα after sun προϊόντα είναι εμπλουτισμένα με χαμηλού επιπέδου συστατικά autobrozant. Αυτή η ιδιότητα αποδεικνύεται από τους όρους Tan Maximizer και Tan Ektender που αναγράφονται στις συσκευασίες κάποιων εξ αυτών.

Δεν αποφύγατε το έγκαυμα;

Τότε απλώστε στο ταλαιπωρημένο σας δέρμα μια μεγάλη ποσότητα από το after sun προϊόν σας. Εάν παρατηρήσετε ότι εμφανίζονται φουσκάλες, χρησιμοποιήστε κάποιο ζελ με αλόη ή βαζελίνη. Για να διατηρήσετε την περιοχή καλά ενυδατωμένη, όταν αρχίσετε να ξεφλουδίζετε, περιποιηθείτε τη με λάδι jojoba ή με μια πλούσια κρέμα, φροντίζοντας να αποφύγετε όλα τα προϊόντα που περιέχουν στη σύνθεσή τους AHA ή ρετινόλη.

Tips Πριν χρησιμοποιήσετε ένα after sun προϊόν, αποφύγετε ό,τι θα μπορούσε να ανεβάσει τη θερμοκρασία της επιδερμίδας σας (κάνετε ντους με κρύο ή χλιαρό νερό).

Η επιδερμίδα για να δεχθεί ένα τέτοιο προϊόν πρέπει να είναι καθαρή από αλάτι, σκόνη και ιδρώτα.

Μη χρησιμοποιείτε για το σώμα σας σκληρά σαπούνια και σφουγγάρια, που ενδεχομένως προκαλέσουν ερεθισμούς στην επιδερμίδα.

Απλώνετε στην επιδερμίδα σας αρκετή ποσότητα από το προϊόν και ανανεώνετέ το κάθε μία ώρα, για να παραταθεί η αίσθηση δροσιάς και ανακούφισης.

Φυλάτε το προϊόν στο ψυγείο, για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και αίσθηση δροσιάς.

Θα διατηρήσετε περισσότερο την η��ιοκαμένη όψη σας αν δεν χρησιμοποιείτε στις διακοπές σας προϊόντα πίλινγκ.

Διαλέξτε προϊόντα after sun με όσο το δυνατόν πιο ανάλαφρη μυρωδιά για να μην μπερδεύεται με το άρωμά σας.

Οι αγκώνες και οι φτέρνες (λόγω της έντονης ξηρότητάς τους) χρειάζονται ένα εξαιρετικά πλούσιο προϊόν με κρεμώδη υφή.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

IN•VITRO•43

Shopping Αfter sun προϊόντα After Sun Aloe Vera – BODYFARM Δροσιστική και καταπραϋντική λοσιόν προσώπου και σώµατος (κάθε τύπου) για µετά την ηλιοθεραπεία. Η Αλόη, µε καταπραϋντικές και αντιφλογιστικές ιδιότητες, ανακουφίζει άµεσα από κοκκινίλες και ηλιακά εγκαύµατα. Τα ενυδατικά φυσικά εκχυλίσµατα και οι αντιοξειδωτικοί, αναπλαστικοί παράγοντες, που επίσης περιέχει, δροσίζουν και ενυδατώνουν σε βάθος το αφυδατωµένο δέρµα.

After Sun Lotion, DULGON Ένα δροσιστικό προϊόν, το οποίο θα βρείτε σε µορφή σπρέι, που χαρίζει πλούσια ενυδάτωση, ενώ ταυτόχρονα φροντίζει το δέρµα µετά την ηλιοθεραπεία. Η Aloe Vera που περιέχει, απαλύνει το ερεθισµένο δέρµα και αυξάνει τη δυνατότητα συγκράτησης υγρασίας. Τo προϊόν είναι δερµατολογικά ελεγµένo.

After Sun Spray, GARNIER Ειδικό προϊόν περιποίησης µε υψηλής περιεκτικότητας υδατικούς παράγοντες, για να δροσίζετε άµεσα την επιδερµίδα σας, αν την αισθάνεστε να καίει, έπειτα από µια µέρα έκθεσης στον ήλιο. Αποκαθιστά την ισορροπία της επιδερµίδας και προσφέρει απόλυτη αίσθηση δροσιάς. Κυκλοφορεί και σε γαλάκτωµα.

After Sun Resue Balm Icon, CLINIQUE Ένα εξαιρετικά ενυδατικό balm σώµατος που ηρεµεί την επιδερµίδα µετά την έκθεση στον ήλιο, µε καταπραϋντικά συστατικά, όπως η αλόη. Περιέχει επιπλέον και το εξειδικευµένο συστατικό λύµα µικροκόκκου (Micrococcus Lysate), που συµβάλλει στην επανορθωτική αντιµετώπιση της φθοράς από τις ελεύθερες ρίζες.

beauty

Για να αποφύγετε τα αντιαισθητικά και ενοχλητικά σηµάδια της αφυδάτωσης στο δέρµα σας, ξεχωρίσαµε και σας παρουσιάζουµε µερικές από τις καλύτερες after sun κρέµες, λοσιόν και γαλακτώµατα που κυκλοφορούν αυτή τη στιγµή στην αγορά.

SOS Repair After Sun Lotion, NIVEA Μια λύση για την ταλαιπωρηµένη από τον ήλιο επιδερµίδα, που στηρίζεται σε δύο καινοτοµίες της Beiersdorf: το σύµπλεγµα µε licochalcone (εκχύλισµα της κινέζικης ρίζας γλυκόριζα), µε ιδιαίτερα αντιφλεγµονώδη και καταπραϋντική δράση, και την πατενταρισµένη τεχνολογία Hydra-IQ Technology®, που ρυθµίζει την παροχή και διανοµή της υγρασίας µέχρι τα βαθύτερα στρώµατα της επιδερµίδας.

After Sun Body Cream, CAROTEN Μια εξαιρετικά ενυδατική κρέµα σώµατος, που η προηγµένη σύνθεσή της την κάνει ιδανική για την επιδερµίδα που έχει εκτεθεί για ώρες στην ηλιακή ακτινοβολία. Διατηρεί το µαύρισµα αναλλοίωτο, εφόσον ενυδατώνει βαθιά την επιδερµίδα και δεν την αφήνει ν’ αφυδατωθεί.

After Sun Milk, FROΪKA Ένα γαλάκτωµα, ικανό να ενυδατώνει, να καταπραΰνει το ηλιακό ερύθηµα και να ενισχύει τη φυσική άµυνα των κυττάρων ενάντια στην UV ακτινοβολία, καθώς περιέχει: υαλουρονικό οξύ βιοτεχνολογικής προέλευσης (µε µεγάλης διάρκειας ενυδατική δράση) κι έναν ειδικό συνδυασµό κυτταροπροστατευτικών και αντιοξειδωτικών συστατικών (β-glucan, πανθενόλη, φυτοστερόλες βιταµίνη Ε).

After Sun Lotion, PIZ BUIN Μια λοσιόν από τη σειρά after sun προϊόντων της Piz Buin, που ενισχύει και διατηρεί το µαύρισµα, ενώ ενυδατώνει και αναζωογονεί απόλυτα την επιδερµίδα ύστερα από µια µέρα κάτω από τον ήλιο. Δερµατολογικά ελεγµένη, εµπεριέχει το µοναδικό τροπικό άρωµα tanga και το tanimel (ένα συστατικό για µαύρισµα που διαρκεί).


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

44•IN•VITRO

Σημειώσεις

Ç óåëßäá êåé. ôÞ áõ óáò áíÞ Ü ñ éê Óôåßëôå ìáò ì ò á ó ìõóôéêÜ ðïõ å ßô æå âïçèïýí íá íÜ ðéï õãéåé

Δεν πρέπει να ξεχάσω...

για να ος τρόπος ρ ε τ ύ λ α κ Ο και ω τη σκόνη ν ύ ρ κ α µ ο π α ην οµιά από τ ρ β ή λ π α ν τη µου του τοίχου ία ρ α σ τ ε π α τ ε ψίχα από µ ο ιµ ίψ ρ τ είναι το ως! ρίζει αµέσ α θ α Κ ί. µ ω ψ Η.Α.

r magazine.g

itro invitro@inv

Για να εξολοθρεύσω τα έντοµα και γενικότερα τα παράσιτα στα δένδρα και στα φυτά µου, κάνω το εξής: ανακατεύω καλά µια κουταλιά της σούπας υγρό των πιάτων και µια κουταλιά σπορέλαιο σε 4 λίτρα νερό κι έπειτα «λούζω» µε αυτό τα δένδρα και τα φυτά, µέσα κι έξω απ’ το σπίτι, κάθε µια ή δύο Ζ.Α. εβδοµάδες.

Για να εξαφανιστούν οι άσχηµες µυρωδιές στα ποτήρια µου, όπως αυγό, κρεµµύδι, σκόρδο, και ψάρι, πλένω τα ποτήρια καλά µε άφθονο νερό και απορρυπαντικό µε αιθέρια έλαια. Β.Β.

Πάντα στρώνω το τραπέζι µου µε σερβίτσια σε χρώµατα κόκκινο και πορτοκαλί, γιατί σύµφωνα µε τη χρωµατολογία τα χρώµατα επηρεάζουν τις διαθέσεις και τις αντιδράσεις µας και το κόκκινο και το πορτοκαλί βοηθούν την όρεξη και την πέψη. Β.Α.

Οι δύσκολοι λεκ έδες από µελά νι στα υφάσµατα ή στα ρούχα κα θαρίζονται µε α π οτελεσµατικό τρόπο εάν, πριν το π κετή αώρα σε γά λύσιµο, τα µουλιάσω για αρλα. Ι.Κ.

Πού θα μας βρίσκετε... NOΣΟΚΟΜΕΙΑ > ΑΤΤΙΚHΣ ΑΘΗΝΑ > Νοσοκοµείο Αιγινήτειο, Βασ. Σοφίας 72 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς» (Γενικό Κρατικό Αθηνών) Μεσογείων 154, Χολαργός > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Η Ελπίς» Δηµητσάνης 7, Αµπελόκηποι > Ερρίκος Ντυνάν, Μεσογείων 107 > Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Άγιος Σάββας», Λ. Αλεξάνδρας 171> Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Ιπποκράτειο», Βασ. Σοφίας 114 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Λαϊκό», Αγ. Θωµά 17> Μαιευτήριο Αθηνών «Έλενα Βενιζέλου», πλ. Έλενας Βενιζέλου 2 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Κοργιαλένειο-Μπενάκειο Ε.Ε.Σ» (Ερυθρός Σταυρός), Αθανασάκη 1> Γ.Ν. Νοσηµάτων Θώρακος «Σωτηρiα», Μεσογείων 152 > Αρεταίειο Νοσοκοµείο, Βασ. Σοφίας 76 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Ευαγγελισµός», Υψηλάντου 45 > Γενικό Νοσοκοµείο Παίδων Aγλαΐα Κυριακού, Θηβών και Λεβαδείας, Αµπελόκηποι > Νοσοκοµείο Αφρ. & Δερµ. Νόσων Αθηνών «Ανδρέας Συγγρός», Δραγούµη 5 > Οφθαλµιατρείο Αθηνών, Σίνα & Πανεπιστηµίου 26, > Ιασώ General, Λεωφ. Μεσογείων 264, Xολαργός > Doctors’ Hospital, Κεφαλληνίας 26 > ΝΕΟ ΑΘΗΝΑΙΟΝ, Αστυ-

δάµαντος 83, Τηλ.: 210 7228511 ΠΕΙΡΑΙΆΣ > Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο Μεταξά, Μπότσαρη 51 > Γενικό Νοσοκοµείο Πειραιά «Τζάνειο», Zαννή και Αφεντούλη ΧΑΐΔΑΡΙ > Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο «Αττικό», Ρίµινι 1 ΚΑΛΛΙΘΕΑ > Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, Λ. Συγγρού 356 ΦΆΛΗΡΟ > Metropolitan Hospital, Εθνάρχου Μακαρίου & Ελ.Βενιζέλου 1 Ν. Φάληρο ΚΗΦΙΣΙΑ > Γ.Ν. Αττικής ΚΑΤ, Νίκης 2 ΜΑΡΟΎΣΙ > Ιασώ, Κηφισίας 37 > Γ.Ν. Σισµανόγλειο, Σισµανoγλείου 1 Ν. ΙΩΝΊΑ > Γ.Ν.Ν. Αγία Όλγα, Αγ. Όλγας 3 ΝΊΚΑΙΑ > Γ.Ν. Νίκαιας, Μαντούβαλου Δηµ. 3 ΜΕΛΊΣΣΙΑ > 1ο Νοσοκοµείο ΙΚΑ “Η Πεντέλη” (Παπαδηµητρίου), Τέρµα Ζαΐµη> Γ.Ν.Μ. Αµ.

Φλέµιγκ, 25ης Μαρτίου 4, ΒΟΎΛΑ > Γενικό Νοσοκοµείο «Ασκληπιείο Βούλας», Βασ. Παύλου 1 ΝOΣΟΚΟΜΕΙΑ > ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗΣ ΕΥΚΑΡΠΊΑ > Γ.Ν. Θεσσαλονίκης Παπαγεωργίου ΘεσσαλονΙκη > ΑΧΕΠΑ, Κυριακίδη Στ. 1 > Γ. Γεννηµατάς, Εθνικής Αµύνης και Αγ. Δηµητρίου 41 > Λοιµωδών, Λαµπράκη Γρ. 13 > ΕΚΑΒ, Πλαταιών 26 > Ιπποκράτειο, Παπαναστασίου Αλ. 49 > Γ. Ν. Αγ. Δηµήτριος, Ζωγράφου 2 ΚΑΛΑΜΑΡΙΆ > Α. Νοµαρχιακό Αγ. Παύλος, Αντιστάσεως 161 ΧΟΡΤΙΑΤΗ > Γ. Ν. Παπανικολάου IKA > Πλατεία Αττικής: Τσουδερού 61, > Περιστέρι: Β. Αλεξάνδρου 105, > Πατήσια: Ιωάννου Δροσοπούλου 157, > Αλεξάνδρας: Πανόρµου & Καρύστου 7, > Νέος Κόσµος: Μάχης Αναλάτου & Λαγουµιτζή, > Πειραιάς: Αγ. Κωνσταντίνου 1 . ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ > ΑΤΤΙΚHΣ > Κολοκούρη Ελένη Μεσογείων 117, εντός εµπορικού κέντρου, > Γρηγορό-

πουλος Σωτήρης Δευτέρας Μεραρχίας 2 & Ακτή Μιαούλη, Πειραιάς, > Πλυτάς Νικόλαος Κηφισίας 125-127, Ν. Ψυχικό, > Λουράντος Κώστας Οµήρου 6, Ν. Σµύρνη, > Μπακάκος Αγ. Κων/νου 3, Οµόνοια > Λένα Τριανταφύλλη Μπακάκου, Λεωφ. Κηφισίας 281, Κηφισιά > Βλάχος Κων/νος Στουρνάρη 53 (δίπλα στο θέατρο Αλάµπρα), Αθήνα, > Βλάχος Παντελής Θεοτοκοπούλου 6, Χαλάνδρι, (πλησίον AGORA CENTER), > Αντωνόπουλος Νίκος Περικλέους 79, Κηπούπολη Περιστέρι, > Μαρούλης Γεώργιος Πανεπιστηµίου 6, Αθήνα, > Κούβαρης Κώστας Ηρώων Πολυτεχνείου 37, Πειραιάς, > Λαζαρίδου-Παπαδοπούλου Ευγενία Τραλέων 61, Γαλάτσι, > Λύγδας Νικόλαος Παναγή Τσαλδάρη 37, Περιστέρι, > Μαραγκού Βασιλείου - Μαραγκού Ιωάννη Ακαδηµίας 76, Αθήνα, > Μώρος Δηµήτρης 2ας Μαίου, 26, Ν. Σµύρνη, > Ραφτόπουλος Γιώργος Κηφισίας 5, Αµπελόκηποι, > Σαµαράς Ανδρέας Αλεξάνδρας 146Β & Λουκάρεως, Αµπελόκηποι, > Σταµατίου-Βέρου Μαρία Ε. Βενιζέλου 126, Ν. Ερυθραία, > Σταυροπούλου Αικατερίνη Μεσογείων 437 & Αγ. Παρασκευής, Αγ. Παρασκευή, >Σκρέκα Αθανασία, Αττικής 94, Άνω Γλυφάδα > Τσιροπούλου Σοφία Σπερχειού 61, Χρυσούπολη Περιστέρι,

> Γιαννακάκου-Σκουµπουρδή Αγγελική Περικλέους 11, Μαρούσι > Μπακογιάννη Πολυξένη, Δωδεκανήσου 39, Άλιµος > Αικατερίνη Παγιαύλα- Ευαγγέλου, Κώστα Βάρναλη 38, Χαλάνδρι ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΊΤΕ ΕΠΊΣΗΣ: > Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών, Μικράς Ασίας 75, Γουδί > Διαγνωστικό κέντρο «ΔΙΑΓΝΩΣΗ» (υποκατάστηµα Λεωφόρου Αλεξάνδρας) Λ. Αλεξάνδρας 166, Αθήνα > Holmes Place Athens, Εµπορικό Κέντρο “City Link” Βουκουρεστίου & Σταδίου 4 > Ηolmes Place Μαρούσι, Εµπορικό κέντρο “Αίθριο” Αγ. Κωνσταντίνου 40 > GymTonic: Λεωφόρος Βουλιαγµένης 96, Γλυφάδα > Hercules: Εθνικής Αντιστάσεως 33, Νέα Ερυθραία > Hiltonia Spa Βασιλίσσης Σοφίας 46, Αθήνα > Press & Tabac - Εµπορικό κέντρο “THE MALL“ - Μαρούσι > Εµπορικό κατάστηµα Public Καραγεώργη Σερβίας 1, Πλατεία Συντάγµατος, Αθήνα.


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

in•vitro•45

Χρηστικά ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗ >Β  ’ Προπ. Κλινική Πανεπι-στημίου Αθηνών Π.Γ.Ν.Α. «ΑΤΤΙΚΟΝ» Δ/νση: Ρίμινι 1, Χαϊδάρι Τηλ.: 210 5831255 >Α  ’ Προπ. Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ» Δ/νση: Αγίου Θωμά 17, Αθήνα Τηλ.: 213 2060800, 210 7456000 >Π  .Γ.Ν. Παίδων Αθηνών «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Δ/νση: Θηβών & Λεβαδείας, Αμπελόκηποι Τηλ.: 213 2009000 >Α  ’ Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. Παίδων Αθηνών «ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» Δ/νση: Θηβών & Παπαδιαμαντοπούλου, Αθήνα Τηλ.: 213 2013000 >Β  ’ Παθολογική Κλινική Πα��επιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν.Α. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» Δ/νση: Βασ. Σοφίας 114, Αθήνα Τηλ: 213 2088000 > Γ .Ν.Α «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» Δ/νση: Βασ. Σοφίας 80, Αθήνα Τηλ.:213 2162000, 210 3381100 > Γ .Ν.Α. «ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ» Δ/νση: Πειραιώς 3, Αθήνα Τηλ: 213 2044000 >Π  .Γ.Ν.Α. «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» Δ/νση: Λ. Μεσογείων 154 , Χολαργός Τηλ.: 213 2032000 > Γ .Ν.Α. «ΚΟΡΓΙΑΛΕΝΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΕΙΟ Ε.Ε.Σ.» Δ/νση: Αθανασάκη, Αμπελό-κηποι Τηλ.: 210 6414000 > Γ .Ν.Π. «ΤΖΑΝΕΙΟ» Δ/νση: Τζαννή & Αφεντούλη 1, Πειραιάς Τηλ.: 210 4592174 >Ν  .Γ.Ν.Α. ΝΙΜΤΣ Δ/νση: Μονής Πετράκη 12, Αθήνα Τηλ.: 210 7288111 >Π  .Γ.Ν.Α. «ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗ-ΜΩΝ» Δ/νση: Δ. Μαντούβα-λου 3, Νίκαια Τηλ.: 210 4933502 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ >Α  ’ Παθολογική Κλινική Αρι-στοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Π.Γ.Ν.Θ. «ΑΧΕΠΑ» Δ/νση: Στ. Κυριακίδη 1 Τηλ.: 2310 99311 > Γ .Ν.Θ. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Δ/νση: Δυτική Περιφερειακή, Ευκαρπία Τηλ.: 2310 693000 > Γ .Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» Δ/νση: Κωνσταντινουπόλεως 49, Τηλ. 231 3312000

ΙΑΤΡΕΙΑ - ΚΕΝΤΡΑ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ - ΑΣΘΜΑ ΑΘΗΝΑ > Γ ενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών “η Σωτηρία” / Κέντρο Άσθματος Λεωφ. Μεσογείων 152 115 26 Αθήνα / τηλ 210.7763666. > Γ ενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών “η Σωτηρία” / Σχολείο Άσθματος / Μεσογείων 152 115 26 Αθήνα / τηλ. 210.7763666 και 210.7781720. > Γ ενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών “η Σωτηρία” / A’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών / Μεσογείων 152, 115 26 Αθήνα / > Ι ατρικό Παλαιού Φαλήρου / Εργαστήριο Ελέγχου Αναπνευστικής Λειτουργίας – Βρογχοσκοπι-

κό / τηλ. 210.9892154 >Π  ανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών “ΑΤΤΙΚΟΝ” / Αλλεργιολογική Μονάδα / Ειδικό Ιατρείο Αναπνευστικής Αλλεργίας / Ρίμινι 1, Τ.Κ. 124 62, Χαϊδάρι, Αθήνα / όροφος -1 >Ν  οσοκομείο “Ερρίκος Ντυνάν / Παθολογικός Τομέας / Πνευμονολογικό Τμήμα / Ιατρείο Άσθματος / Μεσογείων 107, 115 26 Αθήνα / Τηλ.: 210 6972000, Fax: 210 6972200 / Τηλ. Γραμματείας: 210.6972958-9 > Ε υρωκλινική Παίδων / Αλλεργιολογικό τμήμα / Ευρωκλινική Παίδων Λεμεσού 39-41 & Αχαρνών 209 / 104 46 Αθήνα Τηλ. Κέντρο: 210.8691900 Fax: 210.8691950 >Θ  εραπευτήριο “Υγεία” / Ιατρείο Αλλεργίας/ Ερυθρού Σταυρού 4 & Κηφισίας 151 23 Μαρούσι, Αθήνα / Τηλεφωνικό Κέντρο: 210.6867000Fax: 210.6845089 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ >Α  ριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης / Ιατρικό Τμήμα/ Πνευμονολογική Κλινική/ Mονάδα Άσθματος και Αλλεργικών Πνευμονοπαθειών / Μητρ. Ιωσήφ 5Θεσσαλονίκη 546 22 Τηλ: 2310.274077 > Γ ενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης “Παπαγεωργίου” / Πνευμονολογικό Τμήμα / Τηλ: 2313.323000 ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΘΜΑ > Ε θνικό Ινστιτούτο Υγείας ΗΠΑ http://www.nlm.nih.gov/hmd/breath/ breathhome.html > Ε λληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας http://www.allergy.org.g

ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΑΜΕΣΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΑΜΕΣΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ > Ε θνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ): Εθνικό επιχειρησιακό κέντρο διαχείρισης διακομιδής ασθενών με ασθενοφόρα μέσα / τηλ: 166 / ιστοσελίδα: www.ekab.gr > Ε θνικό Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας (ΕΚΑΚΒ): Εθνικό επιχειρησιακό καθοδηγητικό κέντρο αναφοράς ολόκληρου του συστήματος παροχής υπηρεσιών άμεσης κοινωνικής βοήθειας. Παρέχει συμβουλευτική και ψυχολογική στήριξη και πληροφόρηση. Ενεργοποιεί τους μηχανισμούς άμεσης κοινωνικής παρέμβασης. Παραπέμπει στις κατάλληλες υπηρεσίες όλου του δικτύου του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ), καθώς και σε άλλες κοινωνικές Υπηρεσίες και φορείς για περαιτέρω βοήθεια – 24 ώρες/24ωρο – Τηλεφωνική Γραμμή Κοινωνικής Βοήθειας: 197 και 210.197 για τηλέφωνο από την περιφέρεια. >Κ  έντρο Άμεσης Δράσης Ελληνικής Αστυνομίας: Επιχειρησιακό κέντρο επέμβασης της ΕΛΑΣ / τηλ: 100 / ιστοσελίδα: www.hellenicpolice.gr >Κ  έντρο Άμεσης Επέμβασης Πυροσβεστικής

Υπηρεσίας: Επιχειρησιακό κέντρο επέμβασης της Πυροσβεστικής / τηλ: 199 / ιστοσελίδα: www.fireservice.gr >Κ  έντρο Αιμοδοσίας ΕΕΣ 210-8219.391 ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΑΜΕΣΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ > Γ ραμμή Συντονισμού ΕΟΜ (Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων). Οργανώνει και συντονίζει τη διακίνηση μοσχευμάτων και μυελού οστών. Συμμετέχει στον συντονισμό διάθεσης οργάνων από δότες προς ασθενείς - 24 ώρες/24ωρο - τηλ 1147 και 210 6471200 >Κ  έντρο Δηλητηριάσεων: Δωρεάν πληροφορίες και ιατρικές οδηγίες σε κοινό, γιατρούς και νοσοκομεία για κάθε είδος δηλητηρίασης σε όλες τις ηλικίες. Οργανικό τμήμα του Παθολογικού Τομέα του Νοσοκομείου Παίδων “Π. & Α. Κυριακού”, μοναδικό στη χώρα. - 24 ώρες/ 24ωρο - τηλ: 210.7793777 / Ιστοσελίδα: www. aglaiakyriakou.gr/poison.html > Σ ταθμός Πρώτων Βοηθειών ΙΚΑ: Για κάθε είδους άμεση βοήθεια. Λεωφόρος Αλεξάνδρας 117 & Παράσχου Αχιλλέως, Αθήνα, 114 75, ΑΤΤΙΚΗΣ. Τηλ: 210.6467811 > Γ ραμμή Ζωής ΕΟΠ (Εθνικός Οργανισμός Προνοίας): Ειδικοί επιχειρούν λύσεις σε κοινωνικά ζητήματα / Τηλ: 175 ΓΡΑΜΜΕΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ >Α  νοικτή Τηλεφωνική Γραμμή Ελπίδας (ΕΑΕ): Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία. Ειδικοί παρέχουν ψυχολογική στήριξη σε καρκινοπαθείς και τους συγγενείς τους. (Δευτέρα - Τετάρτη: 7.30 πμ έως 20.00 μμ, Τρίτη – Πέμπτη - Παρασκευή: 7.30 πμ έως 14.30 μμ) Τηλ: 210.6401200 > Τ ηλεφωνική γραμμή για το AIDS: Τηλ: 210.7222.222 ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΟΤΕ / Ραντεβού Ιατρικών Εξετάσεων >Δ  ΗΜΟΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ: Ραντεβού δωρεάν ιατρικών εξετάσεων στα 7 δημοτικά ιατρεία του Δήμου Αθηναίων - 24 ώρες/24ωρο - τηλ: 1515 / ιστοσελίδα: www.healthpages.gr > Γ ΡΑΜΜΗ “ΙΑΣΙΣ”: Ραντεβού ιατρικών εξετάσεων στα δημόσια συμβεβλημένα νοσοκομεία - 24 ώρες/24ωρο - τηλ: 1535 / ιστοσελίδα: www. healthpages.gr > Γ ΡΑΜΜΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ: Τηλεφωνική γραμμή πληροφοριών για Εφημερεύοντα Νοσοκομεία, Φαρμακεία και Γιατρούς (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Κρήτη, Θεσσαλία). Ακούτε ηχογραφημένο μήνυμα και ακολουθείτε τις οδηγίες - 24 ώρες/24ωρο - τηλ: 1434 και 14944 ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΕΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ > Ι ατρική Γραμμή Υγείας: Ραντεβού γιαΔιαγνωστικές εξετάσεις, επεμβάσεις και νοσηλείες. Ιατρικές επισκέψεις σε δίκτυο 2000 ιατρών όλων των ειδικοτήτων (30 ΕΥΡΩ).Επισκέψεις ιατρών κατ’ Οίκον - μόνο Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη – (κόστος 50 ΕΥΡΩ, ΣΚ 70 ΕΥΡΩ). Ιατρική και Νοσηλευτική βοήθεια κατ’ Οίκον. >Α  ιμοληψίες κατ’ Οίκον. Τηλεφωνικές Συμβου-

λευτικές Οδηγίες Πρώτης Ανάγκης / τηλ: 14501 / Ιστοσελίδα: www.bioiatriki.gr ΕΚΤΑΚΤΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΤ’ ΟΙΚΟΝ > Γ ιατροί SOS: Ιδιώτες ιατροί για επισκέψεις μόνο στο λεκανοπέδιο της Αττικής - 24 ώρες/24ωρο – τηλ: 1016 >Η  oMed: Ιδιώτες γιατροί για επισκέψεις, περίθαλψη και παρακολούθηση κατ’ Οίκον - 24 ώρες/24ωρο - τηλ: 1144 > Ι ατροί κατ’ Οίκον: Ιδιώτες ιατροί για επισκέψεις κατ’ Οίκον – 24ώρες/24ωρο – τηλ: 1151 ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ > Τ ηλεφωνική γραμμή στήριξης παιδιών και εφήβων: Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε). Ειδικοί παρέχουν συμβουλές σε προβλήματα ψυχικής υγείας της παιδικής και εφηβικής ηλικίας / Τηλ: 116111

Ιατρεία υπέρτασης ΑΘΗΝΑ > I πποκράτειο / τηλ: 210-7483770 > Γ ενικό Kρατικό Nικαίας / τηλ: 210-4915061 > E ρυθρός Σταυρός / τηλ: 210-6414000 και 2106414274 > Σ ωτηρία / τηλ: 210-7719981 και 210-7778611 > T ζάνειο / τηλ: 210-4519411 > E υαγγελισμός / τηλ.: 210-7201000 > Γ εώργιος Γεννηματάς / τηλ: 210-7778901 > 7 ο Θεραπευτήριο I.K.A. / τηλ: 210-2022510-19 >A  γία Όλγα / τηλ: 210-2776612 και 2102796897 > Σ ισμανόγλειο / τηλ: 210-8039911 και 2108047165 >A  λεξάνδρα / τηλ: 210-3381.100 και 2103381483 >Λ  αϊκό / τηλ: 210-7456000 >Ω  νάσειο Kαρδιοχειρουργικό Kέντρο / τηλ: 2109493933 >A  σκληπιείο Bούλας / τηλ: 210-8924444 >Θ  ριάσιο / τηλ: 210-5551501 >A  ττικό / τηλ: 210-5831000 και 210-5831100 >A  γία Bαρβάρα (Λοιμωδών) / τηλ: 210-5301100 >Π  αμμακάριστος / τηλ: 210-2011091 και 2102284851 > E λπίς / τηλ: 210-6434001 >K  AT / τηλ: 210-6280200 >A  μαλία Φλέμινγκ / τηλ: 210-80.30.303 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ >A  XEΠA / τηλ: 2310-993111 > I πποκράτειο / τηλ: 2310-892000 >Π  απαγεωργίου / τηλ: 2310-693229 >Π  απανικολάου / τηλ: 2310-358278 >Ψ  υχιατρικό Nοσοκομείο Θεσσαλονίκης / τηλ.: 2310-647100 ΚΡΗΤΗ >B  ενιζέλειο και Πανάνειο / τηλ: 2810-368000 και 2810-368189 > Γενικό. Nοσ. Hρακλείου / τηλ: 2810-392.111 και 2810-542.107


ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2011

46•IN•VITRO

Last page Ο ανθρώπινος οργανισμός

Nευρικά κύτταρα από το λεπτό έντερο

Η κίνηση των τοιχωµάτων του εντέρου (περισταλτική κίνηση) η οποία σπρώχνει τον πολφό της τροφής κατά µήκος του εντέρου, ελέγχεται από ένα δίκτυο νευρικών κυττάρων (σκούρο καφέ) που συνδέονται µε επιµήκεις προεκτάσεις (στενές καφέ γραµµές). Όταν το έντερο γεµίζει το τοίχωµά του τε-

ντώνεται µε αποτέλεσµα τα νευρικά κύτταρα να προκαλούν συστολή των µυών του τοιχώµατος. Το αποτέλεσµα είναι µία κυµατιστή κίνηση που προωθεί το περιεχόµενο κατά µήκος του εντέρου. [Μικροφωτογραφία από οπτικό µικροσκόπιο]


ÈÁÍÏÓ ÁÓÊÇÔÇÓ



in vitro guly-august