Page 1

J U N I 2 0 18

29

K E N Wmagazine IJN DOSSIER “OOSTENRIJK” DE WACHAU: EEN PARADIJS VOOR RIESLING EN GRÜNER VELTLINER OOSTENRIJK OP HET FEEST VAN DE VLAAMSE WIJNGILDE OOSTENRIJK TEGENOVER DE REST VAN DE WERELD

WIJNTIJDSCHRIFT VAN DE VL A AMSE WIJNGILDE V Z W

VERSCHIJNT T WEEMA AL PER JA AR

www.vlaamsewijngilde.be


3

INHOUD THE WINEMAKER'S COLLECTION

Jaargang 15 nr 29 Juni 2018 Oplage: 3500 exemplaren Leden van de Vlaamse Wijngilde ontvangen Ken Wijn-magazine tweemaal per jaar gratis.

LIBANESE WIJNEN, POPULAIR BIJ LIEFHEBBERS

Niet-leden of leden die extra exemplaren willen, kunnen een abonnement nemen (zie kader blz 4).

Redactieraad Peter Doomen (hoofdredacteur) Simonne Wellekens (adjuncthoofdredacteur) Hugo Van Landeghem (erevoorzitter Vlaamse Wijngilde) Ghislaine Vandroogenbroeck Jaco Vankelecom Jean-Pierre Tavernier Kristel Balcaen Luc Van der Straeten Michel Van Zandijcke Pierre Paul Stacanov

LIMOUX

Verantwoordelijke uitgever Redactie Ken Wijn-magazine p/a Peter Doomen Zagerijstraat 23 2500 Lier +32 486 50 36 07 peter@vlaamsewijngilde.be

Infoadres publiciteit valerie@vlaamsewijngilde.be

Website www.vlaamsewijngilde.be

Coverfoto Hebe, de schenkster van de Griekse goden op de Olympos. Beeld in de kelder bij Genoels-Elderen. (c) 2018 AbOrigineMundi.

Layout en druk www.grafischevormgeving.be

PRAGTIGE NATUUR EN ONGETWYFELD LEKKER WIJN: ZUID-AFRIKA

Dossier "Oostenrijk"

17 49

38 Oostenrijk tegenover de rest van de wereld 42 Oostenrijk op het Feest van de Vlaamse Wijngilde 46 De Wachau: een paradijs voor riesling en grüner veltliner

En verder … 3 4

6 11 14

60 68

21 24 28 30 36 52 54 58 64 75 79 82

Inhoud en colofon Het eerste woord - evenementen Vlaamse Wijngilde - abonnement - nationaal comité Côte Chalonnaise: Bourgondisch en betaalbaar Château Angludet & Château Palmer: twee topdomeinen uit Margaux Ken Wijn-wedstrijd 2018: Streng maar rechtvaardig Zonder wijn... zou ik dus gezond zijn? Domaine du Cellier aux Moines, Givry Sherry is fun! Sherry en voetbal Amfora, terug naar de oorsprong of een nieuw begin? Premiers crus in de Mâconnais In memoriam Raph Eeckhout Wijndomein Dimitrios Diamantis uit Siatista Nationale Proeven 19 november 2017 Bordeaux 2017 overleeft de historische vorst van april Château de Minière bouwt verder aan de weg naar de top Commanderij Leuven stelt de hamvragen Het laatste woord

De uitgever kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de inhoud van de artikels, noch voor die van de interviews, die onder de verantwoordelijkheid van de auteurs vallen. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.


4

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

HET EERSTE WOORD LUC DEWULF O n d e r v o o r z i t t e r V l a a m s e W ijn gil d e

HET ZOMERT IN DE LENTE

EVENEMENTEN VLAAMSE WIJNGILDE 10 juni 2018

Nationale Degustatie Piemonte

met ‘Barolo and Friends’ 14u30-18u 18 november 2018

Nationale Proeven te Gent

2 en 3 februari 2019

Feest van de Vlaamse Wijngilde

Jubileum 50 jaar Vlaamse Wijngilde

EVENEMENTEN COMMANDERIJEN Masterclass Champagne te Lier

8 december 2018 17u en 20u. Commanderij: Den Bloeyenden Wijngaerdt Website met praktische info: www.masterclasschampagne.com Contactpersoon: Peter Doomen Contactadres: peter@vlaamsewijngilde.be

H

et zomert in de lente. Ik zit boven op een wijnheuvel in Champagne met een immens vergezicht op Mareuil-sur-Ay en mijmer over wat komen gaat. Straks zal de Wijnronde hier passeren en 178 deelnemers zullen hier het parcours Noord of Zuid volgen en de oplossing van de fotoquiz zoeken. Alles is klaar voor onze eerste wijnreis in het buitenland met leden van de Vlaamse Wijngilde over de verschillende commanderijen heen. Wat een primeur! Elf domeinen zetten hun deuren wagenwijd open om ons voor deze tweedaagse rally te ontvangen. Hartelijkheid en enthousiasme zijn hun troef. Een boeiende initiatie op het terrein, elf uitgelezen masterclasses over de grote thema’s in Champagne, gevolgd door een sprankelende proeverij staan de rallyrijders hier te wachten. Nu nog hopen op een zonnestraaltje en het feest is compleet. In het volgend nummer van Ken Wijn leest u wellicht een uitgebreid verslag hierover. De reporters rijden mee. Op zondag 10 juni kon u ook een nationale proeverij meemaken, deze keer niet met wijnen uit Bordeaux, maar uit 'la bella Italia' en georganiseerd in samenwerking met het Consorzio I vini del Piemonte. Tien wijnbouwers van noord tot zuid Piemonte brachten hun beste flessen mee. Het was een unieke gelegenheid om eens de minder bekende vertegenwoordigers (of ambassadeurs) van de Italiaanse wijn aan bod te laten komen. Wijnbouwers uit appellaties zoals Monferrato, Asti, maar ook Gattinara en Fara waren present. Een nieuwe lente, een nieuw begin voor het Nationaal Comité en de Vlaamse Wijngilde. We trekken met een herschikte groep van vrienden, aangevuld met enkele nieuwkomers

– welkom aan Pierre Paul Stacanov en Michel Terlinck in het Nationaal Comité en Anne De Kerpel als nationaal keldermeester - vol verwachting op 12 juni naar de Raad van Bestuur. Voor de eerste keer in de geschiedenis van de Vlaamse Wijngilde zal ik een beleidsplan voor de komende 3 jaren naar voren brengen. Onze visie voor de Vlaamse Wijngilde steunt op de volgende waarden die ons na aan het hart liggen: verbondenheid, uitstraling en kompas gericht op wijn. Voor onszelf wordt teamwork belangrijker dan titel of de functie. Projecten waar reeds een start mee genomen was zullen geactiveerd worden. ‘Deel de wijn – Deel de wijnbouwer’ waarbij het Nationaal Comité voor u op zoek gaat naar thema-avonden en wijnbouwers is daar één van. U zal in de volgende maanden nieuwe projecten ontdekken. Omdat vanuit diverse commanderijen al jaren het verzoek komt naar een Vlaamse Wijngilde met een educatief karakter, zullen we de nationale events en Vinofora reorganiseren. Nationaal richten we de ‘Aula Vini’ in, een wijnvervolmakingsplatform met af en toe een academische toets. Om dit initiatief alle slaagkansen te geven, moeten we er samen voor zorgen om alle aandacht aan besteden om een correcte en goede banden te onderhouden en verder te ontwikkelen met de wijnbouwers uit oude en nieuwe wereld, met wijnhandelaars in eigen land en met andere, al dan niet professionele wijnverenigingen. Zo zullen we mooie en interessante wijnavonden kunnen organiseren voor onze commanderijleden. En om iedereen te prikkelen om meer deel te nemen aan onze nationale activiteiten, zullen we deze incentiveren. Ik vertel u graag in een volgend nummer meer over onze experten-proeven. Wie zijn wijnkennis niet wil zien vervagen, zal zeker deelnemen. We zijn ambitieus en dat mag wel. Wie ons verder met raad en daad wil ondersteunen, mag zich nog steeds aanmelden. Vele handen maken het werk lichter. We hebben een Nationale


5

Adviesraad in ons programma gezet. We hopen hiermee te kunnen blijven rekenen op de ervaring en adviezen van alle oud-leden van het Nationaal Comité. Hoewel ze niet operationeel zullen zijn, zal hun inspirerende functie ons zeer van dienst zijn. Wij willen u ook sneller informeren over onze activiteiten. We hebben immers vastgesteld dat onze website te weinig leeft bij u en dus te weinig wordt gelezen. Dat is jammer voor de communicatieverantwoordelijke en Sara De Meijer die hier veel werk in steken. We gaan hier ook werk van maken. Nu we de emailadressen van onze commanderijleden hebben, zullen we jullie periodiek over alle wijnactiviteiten van het moment via een Ken Wijn-flash informeren. En omdat onze vereniging primordiaal financieel gezond dient te blijven, zullen we hier betalende promotie en publiciteit in opnemen. Last but not least, het Feest van de Vlaamse Wijngilde ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van onze vereniging komt er met rasse schreden aan. Save the dates met stip in uw agenda, zaterdag en zondag 2 en 3 februari 2019. Ook hier zal alle luister aan gegeven worden: op zaterdag is er een ‘totaal wijn’-programma van masterclasses met wijneminenties uit binnen-en buitenland, alsook met een uitgebreide ‘Wijnmarkt’ in samenwerking met de Vlaamse wijnhandel. Op zondag starten we om 11.00 uur met een academische zitting, gevolgd door een feestmaal. Sterren zullen er niet ontbreken! Als ik jullie nog verklap dat nationaal erevoorzitter Hugo Van Landeghem en Erwin Devriendt hiermee aan de slag zijn, dan mag je het beste verwachten. Au boulot! Al lavoro! Op weg!

Nationaal Comité VOORZITTER - PRESIDENT - PRÉSIDENT Ghislaine Vandroogenbroeck, verantwoordelijke abonnementenservice

Eric Merny eric@vlaamsewijngilde.be

Een abonnement op Ken Wijn-magazine?

ONDERVOORZITTER - VICE PRESIDENT VICE-PRÉSIDENT

Ken Wijn-magazine heeft een abonnementenservice. Het magazine ligt enkele dagen na verschijning (2x per jaar: half december en half juni) in uw bus. De kostprijs bedraagt 5 euro per nummer per exemplaar. Betaling op voorhand op de rekening van de Vlaamse Wijngilde met vermelding van uw abonnementsnummer. Enkel verzending naar een Belgisch adres. Een abonnement geldt voor een jaar (2 nummers) of langer. Interesse? Neem contact op met abonnement@ vlaamsewijngilde.be en vermeld het aantal exemplaren dat u wenst te ontvangen per nummer. Vergeet niet uw postadres te vermelden. Bij inschrijving ontvangt u van ons een abonnementsnummer en het rekeningnummer van de Vlaamse Wijngilde. Leden van de Vlaamse Wijngilde hoeven zich niet te abonneren: zij krijgen het magazine via het bestuur van de eigen commanderij. Zie ook http://bit.ly/KenWijnAbonnement

Luc Dewulf luc@vlaamsewijngilde.be

ONDERVOORZITTER - VICE PRESIDENT VICE-PRÉSIDENT Wouter De Nul wouter@vlaamsewijngilde.be

WIJNMEESTER - WINE MASTER MAÎTRE DE VIN Eddy Sarlet eddy@vlaamsewijngilde.be

SECRETARIS - SECRETARY - SECRÉTAIRE Gerard Vanden Abbeele gerard@vlaamsewijngilde.be

PENNINGMEESTER - TREASURER TRÉSORIER Annelies De Smet annelies@vlaamsewijngilde.be

Veel leesplezier met dit nieuwe nummer van Ken Wijn-magazine!

REDACTIE De redactieraad (vlnr): Peter Doomen, Luc Van der Straeten, Jaco Vankelecom, Jean-Pierre Tavernier, Simonne Wellekens, Michel Van Zandycke, Hugo Van Landeghem. Niet op foto: Pierre Paul Stacanov, Ghislaine Vandroogenbroeck en Kristel Balcaen.

COMMUNICATIEVERANTWOORDELIJKE COMMUNICATION MANAGER RESPONSABLE DE COMMUNICATION Peter Doomen peter@vlaamsewijngilde.be


CÔTE CHALONNAISE: BOURGONDISCH EN BETAALBAAR

Oostwaartse helling (bij avond gefotografeerd) in de Mercurey

Chris van Schravendijk & Jan Rimbaut

C HR I S VA N S C HR AV END I J K & J A N R IMB A U T C o m m a n d e r ij P aj o t t e n l a n d


7

WAAROM DEZE REGIO?

Chris van Schravendijk & Jan Rimbaut

Op minder dan zes uur autorijden vanuit Vlaanderen ligt een wijngebied dat makkelijk over het hoofd gezien kan worden, omdat het wat in de schaduw ligt van de topregio’s in Bourgogne: Côte de Beaune en Côte de Nuits. Het is niet makkelijk om te concurreren met deze wijngebieden. De Côte Chalonnaise moet goede wijnen maken tegen een redelijke prijs en dit op een bodem die vaak maar enkele kilometers verwijderd ligt van het beste in Bourgognes. Hoe lukt het deze wijnstreek de laatste jaren en welke kwaliteit vinden we na de botteling van jaargang 2016.

INDELING VAN DE CÔTE CHALONNAISE

KEUZE DOMEINEN EN EXPLORATIE VAN DE WIJNEN We bezochten zes representatieve domeinen verspreid over de hierboven beschreven gemeenten. De keuze van de domeinen werd vooral bepaald door het aanbod, de prijstransparantie, de toegankelijkheid en beschikbaarheid op de door ons vooropgestelde data (zie tabel 1). In totaal proefden we 56 wijnen, het merendeel afkomstig uit de Côte Chalonnaise, maar ook enkele uit de naburige regio’s. Een wijnbouwer uit de Côte Chalonnaise biedt je ook vaak een knappe puligny montrachet aan tegen een merkelijk lagere prijs dan een wijnbouwer uit de Côte de Beaune. Een aanrader!

Aan de Clos des Grands Voyens van Jeannin-Naltet, climat van onze laatste rode wijn

Chris van Schravendijk & Jan Rimbaut

Met deze vragen trokken vier grootmeesters van de Vlaamse Wijngilde in de tweede helft van november 2017 richting Côte Chalonnaise. De streek heeft een langwerpige noordzuid oriëntatie van ongeveer 40 km tussen de Côte d’Or in het noorden en de Mâconnais in het zuiden. Van Noord naar Zuid bestaat de regio uit vijf dorpen: Bouzeron (heeft geen premiers crus), Rully (met 23 premier cru-wijngaarden, vooral in wit), Mercurey (met 32 premier cru-wijngaarden, vrijwel uitsluitend rood), Givry (met 27 premier cru-wijngaarden, vooral rood) en tot slot Montagny (met 49 premier cru-wijngaarden, louter chardonnay en dus uitsluitend wit). Chalon-sur-Saône dat direct ten oosten ligt, werd de uitvalsbasis van waaruit we de streek bezochten. Dit is een leuke stad met diverse aantrekkelijke restaurants en goede hotels.

x

In de kelder van Françoise Feuillat-Juillot in Mercurey; rechts de beloftevolle amfoor We hebben ons vooral geconcentreerd op de witte wijnen van 2016, vaak net gebotteld op het moment van ons bezoek. Voor rood proefden we nog 2015. Finaal selecteerden we acht wijnen uit de Côte Chalonnaise voor de proeverij in onze commanderij waaronder één aligoté en vier chardonnaywijnen, en drie rode pinot noirwijnen. Hoewel voor witte wijn slechts 129ha is voorbehouden en voor rode wijn 347ha ging een lichte voorkeur uit naar wit. De selectie is gebaseerd op de appreciatie bij het proeven tijdens onze reis. Bij het proeven in de commanderij werd vooraf een korte inleiding gegeven van de regio en de domeinen. De prijzen vermeld bij de wijnen zijn de prijzen op het domein.


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

Het was een mooie en vooral interessante proeverij, met zeer veel interactie. Hoewel de wijnen allemaal nog vrij jong waren (2015/2016), hadden we nergens de indruk dat de wijnen té jong waren. De chardonnays hebben een zeer mooie zuurbalans, maar ook de pinot noirs laten zich vlot proeven. We werden het meest verrast door de witte wijnen, die dichter stonden bij hun veel duurdere neven en nichten uit het Noorden dan de rode wijnen. Dit werd ook bevestigd op de gildeavond, waar de witte wijnen meer lof kregen en de commentaren lyrischer waren dan voor de rode wijnen. Je kan ongetwijfeld een schitterende avond organiseren met enkel witte chalonnaiswijnen. Het eindoordeel was niet eenduidig: het werd een nek-aan-nekrace tussen de meer klassieke boterachtige rully van Duvernay en de meer gedistingeerde montagny van Feuillat-Juillot, waarbij de match na stemming onbeslist bleef. Bij de rode wijnen vielen zowel de rully als de mercurey zeer in de smaak van het volledige proefpanel. Geen enkele wijn werd negatief beoordeeld, wat eerder ongewoon is in onze commanderij. De uitstap naar de Côte Chalonnaise was erg leerzaam. Op alle wijndomeinen werden we hartelijk ontvangen, wat in de Côte d’Or helaas niet altijd het geval is. Bovendien bewijst het prijsoverzicht van de geproefde wijnen dat je hier bij de topdomeinen zelden meer dan 20 euro per fles neertelt. Een grote bourgogne tegen een bescheiden prijs, dat is een ontdekking die zeker de moeite waard is.

Chris van Schravendijk & Jan Rimbaut

CÔTE CHALONNAISE: KWALITEIT VANUIT EEN BESCHEIDEN EN SYMPATHIEK KADER

Patricia Mignotte van domein Duvernay, met de geproefde wijnen.

Chris van Schravendijk & Jan Rimbaut

8

Commanderij Pajottenland proeft de wijnen van de Côte Chalonnaise Overzicht van de herkomst der besproken wijnen

Naam domein

Eigenaars/contact

Adres

Wijn

Borgeot

Pascal en Laurent Borgeot

8 Rue de Chassagne 71150 Remigny

Bouzeron, cépage aligoté, diverse andere aop wit en rood

Duvernay

Patricia Mignotte

4 Rue de l’Hôpital 71150 Rully

Rully, wit en rood

Jeannin-Naltet

Benoît Eschard

4 Rue de Jamproyes 71640 Mercurey

Mercurey, wit en rood

Château de Chamilly

Véronique Desfontaine

7 Allée du Château 71510 Chamilly

Mercurey en Montagny Ook cépage aligoté

Feuillat-Juillot

Françoise Feuillat-Juillot

Route de Montorge 71390 Montagny-lès-Buxy

Montagny

Sarrazin

Michel Sarrazin

26 Rue du Charnailles 71640 Jambles

Givry en Mercurey Wit en rood


9

Geproefd Domaine Borgeot in Remigny

Domaine Jeannin-Naltet in Mercurey

Dit is een klein familiaal bedrijf met een gezellig proeflokaal en een prijslijst met 25 wijnen. Slechts een klein deel daarvan maakt deel uit van de dorpsregio Bouzeron, met aligoté als bijzonderheid voor witte wijn. Deze oude witte variëteit is een kruising van pinot blanc en gouais blanc. Het ras levert eenvoudige witte wijnen op, die vooral gebruikt werden om kir te maken. We kiezen van dit domein witte wijn, die in de andere delen van de Côte Chalonnaise veel minder voorkomt.

We werden ontvangen door wijnbouwer Benoît Eschard die na een leven als ingenieur in een stedelijke omgeving de buiten heeft opgezocht om zich te verdiepen in de wijnbouw. Benoît nam dit destijds wat verouderde domein over van zijn oom. Dit was één van onze mooiste bezoeken. Benoît schetste een beeld van zijn leefwereld, vanaf het uitzicht op zijn ‘climats’, in totaal 9ha, de vinificatie op inox en beton, tot in de prachtige kelder waarin zijn zes mercureywijnen liggen te rijpen op Franse eiken waten. De daarop aansluitende proeverij was de afronding van ons bezoek aan deze erg mooie en aangename plek. De naam van de beste wijn is verbonden aan die van de clos. Bezoek de clos en je kan de wijn ‘zien groeien aan de ranken’.

Domaine Borgeot – Bouzeron Les Tournelles - 2016 - € 8,90 In het glas een zeer licht gekleurde wijn. Bij walsen een toets van bloemen en citroen tegen een achtergrond van kiezel en een lichte hint van croissant. Deze wijn proeft licht aromatisch met een zacht prikkeltje, stekelbes, zachte zuren plus een licht bittertje en een vrij korte maar frisse afdronk, typisch voor aligoté. Er is geen hout in de smaak op te merken. Aangename eenvoudige wijn voor een zomers aperitief. Château de Chamilly in Chamilly (regio Rully)

Dit wijnhuis is gelegen in Chamilly op een tiental km ten westen van Rully en wordt uitgebaat door Véronique Desfontaine en haar twee zonen Arnaud en Xavier. De ‘climats’ van deze familie liggen in Mercurey en in het meer zuidelijk gelegen Montagny (waar in Moroges ook een Domaine de Chamilly ligt). Van de laatste streek kozen wij een witte wijn die ons aansprak vanwege zijn mooie prijs-kwaliteitsverhouding. Château de Chamilly, Montagny, Les Reculerons - 2015 - € 11,70 Deze één jaar oudere wijn is in het glas duidelijk geler dan de eerste, mooi helder. In de geur vrij gesloten, maar bij walsen ontwikkelt zich een toets van passievrucht. Deze wijn (zoals alle volgende 100% chardonnay) komt van de kalk- en vuursteenrijke grond in Montagny, wat we terugvinden in de minerale toets bij het proeven. Ook passievrucht en perzik valt op, zeer droog, met aangename zuren, nog niet helemaal versmolten. Bij de middellange afdronk valt ook een lichte rokerigheid op. Een aangename wijn.

Domaine Jeannin-Naltet, Mercurey blanc - 2016 - € 14,40 De meeste wijnen in Mercurey zijn rood. Deze witte wijn is gemaakt van 100% chardonnay en is eerder uitzonderlijk. Op zicht een vol gele wijn, iets intenser dan de vorige ondanks zijn jongere leeftijd. In de geur een aangename frisse toets van bloemen en vanille, een beetje ananas. Bij het proeven een mooie tinteling in de aanzet. Het hout kan mag nog wat verder versmelten. Botertje met aangename fruitigheid en mooie zuren. De eindtoets toont na een middellange afdronk een subtiel accentje van koude as. Een zeer aangename wijn die met wat extra kelderrijping nog beter wordt. Domaine Duvernay Père et Fils in Rully

Opnieuw een familiaal en relatief kleinschalig wijndomein (12ha rond Rully), waar we vijf witte en drie rode wijnen van de net gebottelde 2016 proefden. We werden ontvangen door Patricia Mignotte. We vragen of er recent nog vorstschade is geweest en dat blijkt mee te vallen. Het domein had eerder last van de droogte, getuige daarvan is ook de lage waterstand van de vijver voor de hoeve. We proefden uitsluitend wijnen uit Rully. Heel positief bij dit bezoek was de heldere verwijzing van iedere wijn naar de desbetreffende ‘clos’ (ommuurde wijngaard) rond Rully, met veelal naar het Oosten georiënteerde hellingen die van de ochtendzon genieten.

Rully blanc 1er Cru Les Raclots – 2016 - € 13,00 Deze wijn werd gebotteld eind oktober 2017. De kleur is eerder goudgeel. Bij walsen blijft de wijn nog wat gesloten maar toont een elegante stijl. Bij het proeven komen minerale toetsen op de voorgrond, met daar achter de zachte zuren en botertoetsen gevolgd door de zachtheid van chardonnay. Opvallend is de beheerste houttoets met lichte vanille, afkomstig van 50% nieuwe Franse eik. Deze wijn werd zeer positief beoordeeld door de proevers tijdens de degustatieavond. Domaine Feuillat-Juillot in Montagny-lès-Buxy

Als we bij het domein aankomen valt de avond al. Onze gastvrouw, Françoise Feuillat-Juillotis, een charmante en gedecideerde dame, legde ons de vrouwelijke kant van de montagnywijnen uit. Hier kwamen de beste witte wijnen van onze wijnreis in het glas. We proefden zes wijnen van de appellatie Montagny, waarbij er één nipt boven de anderen uitspringt. Françoise vertelde er nadien bij dat deze wijn in de prijzen is gevallen bij de Confrérie des Chevaliers du Tastevin. De wijn werd als ‘major’ laureaat verkozen tijden de proeverij in 2017 waarbij door meer dan 250 proevers 1045 bourgognewijnen blind geproefd werden, waaruit 337 als laureaat kwamen en uiteindelijk 17 laureaten ‘major’ gekozen werden. Tijdens onze rondleiding in de kelder na de proeverij was er een grote amfoor te zien waarmee geëxperimenteerd wordt. Wie weet wat deze grote dame van Montagny nog meer voor ons in petto heeft.... Domaine Feuillat-Juillot, Montagny 1er Cru, Les Coères - 2016 - € 19,80 Deze wijn is lichtgeel en helder, met mooie traantjes. De geur geeft toetsen van hout en toast, met ook wat exotische hints. Bij het proeven is deze wijn mondvullend, met een elegante balans tussen de mooie zuren en de subtiele botertoetsen die we kennen van chardonnay. Perzik, ananas en mooi versmolten frisse zuren ondersteunen een lange afdronk. Schitterende, zeer verfijnde wijn.

Domaine Michel Sarrazin et fils in Jambles/Givry

In deze streek, ten zuiden van Mercurey, overheerst de pinot noir. Michel Sarazzin is een zeer bekende naam met een uitgebreid gamma in rood. In de proeverij worden we vooral gecharmeerd door de rode wijnen. De hellingen liggen in Givry al wat hoger (tot 300m) en zijn meer op het Zuiden gericht en dat laat zich opmerken in het glas. Domaine Michel Sarrazin, Givry rouge, Les Teppes – 2016 - € 13,00 In het glas een robijnrode wijn, vrij doorzichtig, geen paarse tint en geen waterrand. In de geur valt de kruidigheid op met fijne peper en krieken. In de mond opnieuw krieken, beetje potloodslijpsel, bosbessen, frambozen en fijne kruidigheid. Korte tot middellange afdronk en mooie afronding. Heeft nog wat veroudering nodig, toch al een aangename wijn. Domaine Duvernay Père & Fils, Rully rouge 1er Cru, Les Champs Cloux 2016 - € 12,50 Iets intenser van kleur dan de givry van Sarrazin, granaatrood. In de geur is deze wijn fijner en zachter en ook de smaak geeft een betere versmelting van de zuren. Opnieuw wordt het minerale van de wijn opgemerkt, wat ook reeds in de witte wijn rully van hetzelfde domein opviel. Klassieke smaken van braam, bosbes en zwarte kers zijn mooi verweven met een pittig pepertje en een hint van tabak en munt. Licht animaal en een subtiel bittertje. De afdronk is middellang. Een mooie, levendige wijn. Domaine Jeannin-Naltet, Mercurey rouge 1er Cru, Clos des Grands Voyens – 2015 - € 16,40 In het glas is deze wijn de donkerste van de drie rode, niettemin doorschijnend, maar zonder waterrand. In de geur zijn er toetsen van as, toast, champignon, koffie, mon chéri, fijne kruiden en rood fruit. Bij het proeven is het een volle wijn, complex, strak met een mooi zuur/bitter evenwicht, mineraal en opnieuw de aroma’s die in de neus werden opgemerkt, aangevuld met onderbos, humus en een hint van chocolade. Deze knappe wijn mag gerust nog even liggen.


sterk in beton op maat wijnnissen en alle maatwerk

vrijblijvende info: 0475-97 95 91 info@ambuton.be

www.ambuton.be


11

CHÂTEAU ANGLUDET & CHÂTEAU PALMER 2 TOPDOMEINEN UIT MARGAUX

Inez Vandenbroucke & Luc Van der Straeten

L U C VA N D ER S T R A E T EN C o m m a n d e r ij Z ui d - W e s t V l a a n d e r e n

David Sichel met gastheer Jean De Crits en voorzitter Geert Huysentruyt


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

Geproefd Alter Ego de Palmer 2014

Alter Ego (l'autre moi), intens in het glas, zeer kleurige tranen, wijzen op goede extractie van de druiven. Gesloten. Na walsen, mooi fruit van zwarte bessen, cassis en pruimen met een kruidige toets. Een zachte maar fijne aanzet met een complexe smaak, met een unieke zachtheid, wellicht nu te vroeg gedronken. Een goede begeleider van licht gebakken rood vlees. Jos Daenekindt Alter Ego de Palmer 2012

Dat deze wijn twee jaar ouder is merkt men niet: hij heeft een intense kleur met dikke tranen, zwart fruit met cassis en pruimen, en wilde tijm. Hij blijft gesloten. Een soepele start in de mond met elegantie, mondvullend, met nog niet volledig versmolten tannine. Hij belooft voor de toekomst, de charmes zullen pas over een aantal jaren duidelijk zijn. (Jerome Debaere) Ook David kiest vandaag voor de 2014. De 2012 is een ‘millésime merlot’, de 2014 is meer getekend door de overgang naar biodynamie: dat verandert de smaak van de wijn en belooft voor de toekomst. Château Palmer 2011

De wijnmakers moeten veel talent hebben om in een regenachtige zomer een krachtige wijn te produceren. De wijn is donkerrood, veel vette tranen. Cassis en krieken, rood fruit en aardse toetsen. Veel, nog niet versmolten tannine, veel zuur, en een bittertje in de afdronk dat nog moet verdwijnen. (Germain Lanneau) Jean De Crits merkt op dat je de Alter Ego niet mag vergelijken met de Palmer. Palmer is geconcentreerd en gebald, en heeft nog jaren evolutie voor de boeg. De complexiteit van de wijn vraagt jaren geduld. David ging volledig akkoord met de commentaar van Germain en de repliek van Jean. In deze tijd van het jaar, als de sapstroom in de wijnstok schiet, heeft ook de wijn in de fles het soms moeilijk. 2011 kende een vroege oogst. Door hagel was het rendement klein. Toch heeft de linkeroever in 2011 betere wijn gemaakt dan de rechteroever. Voor 2012 geldt het omgekeerde.

LA MAISON SICHEL

EEN FAMILIALE SAGE ONTSTAAN IN BORDEAUX In Ken Wijn-magazine 26 interviewt Hugo Van Landeghem Allan Sichel, sedert juli 2017 de nieuwe voorzitter van Le Conseil Interprofessionel des Vins de Bordeaux (CIVB). Allan Sichel, de oudste zoon van vijf, is ook de PDG van maison Sichel. Benjamin Sichel is de oenoloog. James en Charles en de jongste, David, vertegenwoordigen het huis Sichel op de internationale wijnmarkt. Jean en Anne De Crits-Vion leerden 25 jaar geleden David Sichel kennen en stellen hem vandaag met zijn wijnen voor aan de commanderij. David, mede-eigenaar van château Angludet en château Palmer, begeleidt ons bij deze topdegustatie. De familie Sichel is in de wijnwereld actief op vier domeinen: als wijnmakers, als négociants, 'logisticiens du vin' en vooral als eigenaars. Als ‘logisticiens du vin’ bieden zij andere wijndomeinen opslagruimte aan, en bottelen zij voor andere wijnbouwers. Zij vinifiëren grote hoeveelheden kwaliteitsbordeaux en zijn vooral bekend voor hun eigen Margaux AOP-wijnen. De familie bezit 15% van de appellatie Margaux. Als négociants verdelen zij de grootste wijnen zoals château Margaux, château Mouton-Rotschild, château Haut-Brion, enz. De appellatie Margaux omvat 1.500ha wijngaard met 80 eigenaars, en geniet grootse internationale erkenning. Margauxwijngaarden liggen op kiezel die aanspoelde uit de Pyreneeën. Deze kiezellaag is 5 tot 11 meter dik en geeft de eigen kenmerken aan de wijnen van de appellatie Margaux.

Château Palmer 2008

Donkerrode zeer intense kleur met zeer beperkte evolutie, hoge viscositeit met beperkt kleurende tranen. Complexe neus met immobiel donker fruit, voornamelijk cassis. Verder een kruidigheid (zoethout-réglisse) en een tertiaire neus van onderbos en champignons. Zeer soepel in de aanzet, harmonieus met versmolten, rijpe tannine en fijne zuren. Bittertje in de afdronk en een lange finale. Deze wijn zou in 2017 op dronk zijn. De geproefde margauxwijnen beantwoorden aan wat men van een margaux verwacht: ‘een ijzeren vuist in een fluwelen handschoen!’. (Jos Leplae) Alle aanwezigen hebben de kwaliteit van de wijnen van château Angludet en château Palmer geapprecieerd. Je hebt niet iedere dag, zelfs niet ieder jaar, de kans om van dergelijk niveau te genieten. De 'fraîcheur' van het jonge fruit in deze wijnen is werkelijk enig. Ook de onderlegdheid van de spreker droeg bij tot het hoge niveau van de degustatie. (Dominique Crombé)

Inez Vandenbroucke & Luc Van der Straeten

12


13

Geproefd

CHÂTEAU ANGLUDET

La Réserve d'Angludet 2014 Château Angludet is één van de oudste kastelen van de streek. Het wordt al vermeld in geschriften rond 1150. Het aanleggen van de wijngaarden gebeurde pas later, begin 17e eeuw. Vóór de officiële klassement van 1855 stond Angludet reeds als '4e Grand Cru Classé' te boek, maar door een erfeniskwestie en meningsverschillen rond 1850 kreeg het in 1855 deze officiële klassement echter niet, en werd zodoende een 'Cru Bourgeois'. In 1932 kreeg het dan een klein eerherstel door samen met nog vijf andere kastelen, het predicaat 'Cru Bourgeois Supérieur Exceptionnel' te mogen gebruiken. Door een EEG-commissie is later beslist dat alleen de term 'Cru Bourgeois' op het etiket mag verschijnen. Maar ja, veel belang heeft het allemaal niet wat er op een etiket staat, als de wijn maar goed is, hoor ik u denken, en gelijk heeft u. Het is pas in 1961 dat de huidige eigenaar, de familie Sichel, het wijngoed kocht. De wijngaarden zijn omringd door beroemde buren zoals Château Brane-Cantenac (2e GCC), Château Giscours (3e GCC) en Château Kirwan (3e GCC). Het domein van 80ha (waarvan 34ha wijngaard) wordt geleid door Benjamin Sichel, de huidige wijnmaker. Angludet beschikt over een goede bodem met een goede afwatering. Destijds stond hier een windmolen die aanwijst dat hier sinds mensengeheugenis een stevige bries waait die bij regen de vochtigheid op de trossen snel doet verdwijnen. De kiezel laat toe dat de wortels van de wijnstok tot zeven meter diep doordringen in de bodem, en vormt een ideale ondergrond voor cabernet sauvignon en merlot. De laatste jaren wordt ook veel petit verdot aangeplant. Cabernet sauvignon is het skelet van de wijn en geeft structuur. Merlot is het vlees, en petit verdot geeft spieren. Op château Angludet gebruiken ze die om de stevigheid in het midden van de mond te krijgen. Daarom heeft Benjamin petit verdot aangeplant. De tanks zijn even breed als hoog, wat de mogelijkheid geeft om gemakkelijk de most en het druivensap te mengen, en dus een zachte maceratie toelaat. Angludet gebruikt relatief weinig nieuw hout (één derde) om het aanwezige fruit in de wijn niet te onderdrukken. Maar vooral de kwaliteit van de druiven is van het grootste belang. De keuze van eerste en tweede wijn gebeurt na de vinificatie. Na degustatie wordt 40% als tweede wijn op de markt gebracht. Angludet heeft 8ha in biodynamie, de rest evolueert naar bio, zonder biocertificaat.

Intens gekleurd, bijna geen waterrand. De wijn heeft een hoge viscositeit. Immobiel vinden wij donker fruit, koffie, chocolade en wat vlezigheid. Na walsen ruiken we animale aroma’s en iets rokerigs. Tannine is present, niet storend. Medium structuur, met fruit met duidelijk aanwezige kersen. We denken dat de wijn goed zal evolueren. De afdronk is subtiel en persistent met een klein groen puntje. Een mooie starter van de proeverij. Réserve d'Angludet 2014 is op zijn best tussen zijn vierde en negende jaar. Lekker vol en rond, het is een wijn waar men moeilijk kan afblijven door zijn aangename, soepele smaak en zachte tannine. Zal mooi combineren met haasbiefstuk van het rund, struisvogelbiefstuk en vele soorten wild. Clement Castelli La Réserve d' Angludet 2010

De kleur is licht geëvolueerd. Kleinere waterrand dan vorige wijn, reeds tertiaire geuren met aardsheid, koffie en gestoofd fruit, fluwelige tannine, nog niet volledig versmolten. Fijn zuur en een mooie, fijne afdronk. Nu al op dronk met nog verouderingspotentieel. Begeleider van rood vlees en wild. Germain Lanneau Château Angludet 2014

De kleur is mooi dieprood. Veel aromatischer dan de réserve 2014, met het typische margaux trekje: vrouwelijke zachtheid. In de smaak: een mooie rijpe cabernet, evenwichtig met een zachte kern, rijpe tannine en zacht zuur. Een toonbeeld van wat in Bordeaux mogelijk is. Veel karakter en finesse, zal over een vijftal jaar een prachtige wijn geven. Middellange afdronk. Jo Noppe Château Angludet 2010

Zeer intens, robijnpaars met veel glycerine, veel donkerder dan de 2014. Mooi parfum, half ontloken, delicaat, pruimen, zwarte bessen, braambessen, aardbei, licht kruidig, rokerig, chocolade, geroosterd brood en vanille: 'un nez en finesse et rondeur'. Direct pittig donker fruit: een prachtige, rijke structuur met veel diepte en kracht en terzelfder tijd elegant en evenwichtig. Deze sensatie gaat over in somptueuze tannine met veel fruit, rond en zeer lang. Een prachtige margaux met klasse en finesse. Om nog lang te bewaren. Meer materie dan de 2014. Johan Vandamme

CHÂTEAU PALMER,

Inez Vandenbroucke & Luc Van der Straeten

3IÈME GRAND CRU CLASSÉ MARGAUX In 1814 besloot de Britse generaal-majoor Palmer zich in Bordeaux te vestigen waar hij château de Gascq kocht, dat toen domaine d' Issan heette, met talrijke percelen wijngrond. Veertig jaar later raakte Palmer in financiële moeilijkheden en moest zijn domein verkopen aan een familie van bankiers. Die lieten het mooie van torens voorziene kasteel bouwen. Na de crisis van de jaren 1930 kochten vier families, Mähler-Besse, Ginestet, Miailhe en Sichel het wijndomein. Daarvan resteren nog Mähler-Besse en Sichel. Palmer werd in de jaren 1960 een van de meest gewaardeerde wijnen van Médoc. Na een strenge selectie en een lagering tot twee jaar op 50% nieuwe eikenvaten, ontstaat een zachte wijn die verleidt door zijn prachtig parfum waarin zacht fruit met stevige elegantie en ronde rijpe tannine overheersen. De overgang naar bio sedert 2008 bevestigt de klasse en de verleidingskracht van deze uitzonderlijk zachte Margaux met veel 'ampleur' dankzij een hoog percentage merlot (tot 55%). Een tweede wijn, de Alter Ego de Palmer, is volgens wijngidsen bijna even verleidelijk als château Palmer zelf.


KEN WIJN-WEDSTRIJD 2018: STRENG MAAR RECHTVAARDIG

L

eden van Commanderij Molenberg, die vorig jaar de wisselbeker mee naar Lede namen, toonden zich niet alleen goede proevers, maar dit jaar ook nog eens tip-top-organisatoren. De locatie, zaal De Bron te Lede, baadde in het licht en er was ruimte zat. Ideale omstandigheden dus voor de proevers: precies 50 teams stonden klaar om de felbegeerde beker in de wacht te slepen.

DE THEORIEVRAGEN Zoals gebruikelijk spoorden de scores op de theorievragen maar matig met de algemene score. De correlaties lagen nooit hoger dan 0,27 en waren soms zelfs negatief. De beste vragen waren 4 en 6. Nummer vier vroeg naar een klassieker (de wijnen van AOC Saint Bris uit Bourgogne zijn inderdaad gemaakt van de sauvignon blanc) terwijl nummer zes naar de Sardische naam cannonau peilde (wat gelijk is aan de garnacha or grenache).

PE T ER D O O MEN C o m m a n d e r ij Den Bloeyenden W ijn g a e r d t

DE PROEFVRAGEN Belangrijker dan de antwoorden op de theorievragen, die nooit voor meer dan een plaatsje verschil in de eindstand zorgen, zijn de wijnen. Immers: elke correct geraden wijn scoort 9 punten. 90% van de totaalscore wordt dan ook terecht gerealiseerd door goed proeven‌ De correlaties tussen de score op een individuele wijn en de totaalscore liggen dan ook een pak hoger (tussen 0,33 en 0,60). De beste wijnen op dat vlak waren nummers 5 (Zuid-Afrika) en 6 (primitivo), in iets mindere mate ook 10 (bordeaux!) en 1 (languedoc).


15

Nr

Wijn

Jaar

Herkomst

Samenstelling

Prijs

Handelaar

1

Copa Santa Domaine Clavel

2015

Frankrijk Côt. du Languedoc

77 % syrah, 17 % grenache, 6 % mourvèdre

16,1

Magnus

2

El Conjuro

2015

Spanje Rioja

85 % tempranillo, 15 % garnacha

16,2

Odilon

3

Les Dames Huguettes Ht-CdNuits

2013

Frankrijk Bourgogne

100 % pinot noir

17,1

Devos

4

Grey Ventisquero

2014

Chili Maipo Valley

100 % carmenère

14,38

Magnus

5

Arendsig Block A9

2015

Zuid-Afrika Robertson Valley

100 % cabernet sauvignon

13,1

L'Avinture

6

Anima di Primitivo

2015

Italië Puglia

100 % primitivo

12,8

Odilon

7

Zweigelt Zull

2015

Oostenrijk Niederösterreich

100 % zweigelt

10,5

Odilon

8

Brouilly Les Roches Bleues

2014

Frankrijk Beaujolais

100 % gamay

7,77

L'Avinture

9

Valpolicella Superiore Ripasso

2013

Italië Veneto

70% corvina, 20% corvinone, 10% rondinella

16,5

Wijnenzo

10

Clos Manou

2015

Frankrijk Médoc

69% cab sauv., 20% merlot, 9% petit verdot 2% cabernet franc

18,6

Wijngilde

REPRESENTATIEVE WIJNEN? Een beetje wijnmeester weet dat de spreekwoordelijke pek en veren klaar staan, wanneer de deelnemers aan de wedstrijd gefrustreerd de proefzaal verlaten omdat de wijnen absoluut niet representatief waren. Nu heeft elke ploeg de neiging wijnen als representatief te zien die ze correct hebben geraden en andere als niet-representatief te brandmerken waar ze de mist in gingen. Daarom bereken ik de ‘objectieve’ score voor representativiteit als volgt. Een wijn is representatief maar gemakkelijk als de helft of meer van de ploegen erin slaagt hem te herkennen. Voor zo een wijn verdient de wijnmeester één punt. Slaagt niet de helft van de ploegen hierin, dan kijken we naar het meest populaire (meest gegeven) antwoord. Wanneer dat het correcte antwoord is, dan is de wijn representatief maar moeilijk te raden en verdient de wijnmeester 2 punten. Is het meest gegeven antwoord niet het correcte, dan is de wijn niet representatief. Na een sterke score in 2016 met 15/20 en een magere in 2017 met slechts 6/20, sluit wijnmeester Eddy Sarlet zijn carrière af met een quasi onklopbare score van 16/20. Alle wijnen waren representatief, waarvan vier van het gemakkelijke type (3, 6, 9 en 10) en de rest van de moeilijke soort.

DRIE GROTE WINNAARS We mogen gerust spreken van drie grote groepen winnaars op deze wedstrijd.

Op het podium staat de eerste groep van winnaars: de teams die een top-3 plaats bemachtigen. Het team Zele 5, dat met 94 weliswaar niet de hoogste score ooit neerzet, maar toch een puike prestatie levert. Ze worden op de voet gevolgd door Amici 2, dat een gelijke score behaalt maar iets minder goed antwoordde op de schiftingsvraag. Op te merken valt dat Amici ook bij vorige editie de tweede plaats in beslag nam. Het podium wordt vervolledigd door Den Bloeyenden Wijngaerdt 3, dat ook alle wijnen correct raadde maar net iets minder goed scoorde op de theorievragen. Twee commanderijen verdienen een vermelding in de annalen: zowel Gent als Den Bloeyenden Wijngaerdt zetten alle drie hun

ploegen in de top-10 van het klassement. Zij vormen de tweede groep van winnaars: commanderijen die blijkbaar erg regelmatig trainen en daardoor aantonen dat wijnproeven niet louter talent is, maar ook oefenen.

‘Al wie mij volgen wil, zal wreed hard moeten lopen’, zong Urbanus. Dat lot is ook de opvolger van Eddy beschoren, want met een topscore van 16/20 voor representativiteit zet hij een nieuwe norm in de geschiedenis van de wedstrijd “Ken Wijn”. Ik hoop in elk geval dat we na editie 2018 gelanceerd zijn voor een lange reeks succesvolle edities van de leukste en fairste competitie van het jaar. Dan is de derde groep winnaars het volledige deelnemersveld van de wedstrijd, en zelfs bij uitbreiding de Vlaamse Wijngilde.

NATIONAAL WIJNMEESTER EDDY BLIKT TERUG Deelnemen aan de Ken Wijn-wedstrijd is steeds een uitdaging waarbij iedere ploeg voor aanvang hoopt een goede score te behalen. Wanneer de resultaten globaal tegenvallen zoals in editie 2017 is het logisch dat ik, als enige verantwoordelijke voor de selectie van de wijnen, op zoek ga waar het fout liep. Een eerste probleem lag bij de vaste waarden beaujolais versus bourgogne. Hier moeten de wijnen echt typisch zijn, geen beaujolais op zijn Bourgondisch gemaakt en ook geen lichte pinot noir die neigt naar gamay. Een tweede vaststelling was dat sommige wijnen echt moeilijk zijn om blind te determineren. Hier denk ik aan de Portugese wijn met de klassieke assemblage en de Spaanse wijn met een zeldzame assemblage van garnatxa, syrah en garrut. Tenslotte heb ik dit jaar ook bij sommige wijnen iets meer info gegeven omtrent de exacte herkomst; vb: niet beaujolais, maar wel brouilly, niet bordeaux, maar médoc; niet bourgogne, maar haut-côtes de nuits. De ploegen die dan een zweigelt, primitivo of valpolicella herkennen scoren uiteraard zeer goed. Ik verwachtte me aan een aantal maximale scores, daarom dat de theoretische vragen iets moeilijker waren om het onderscheid te maken. Proficiat aan alle deelnemende ploegen, dank voor de appreciatie en op naar volgende editie (als deelnemer?).


17

THE WINEMAKER’S COLLECTION

MI C HEL VA N Z A ND I J C K E C o m m a n d e r ij B r u g g e P r o e f n o t i t i e s H u g o V an L an d e gh e m , S im o n n e W e l l e k e n s

Op donderdag 8 maart 2018 organiseerde de Commanderie de Bordeaux – Vlaanderen in Auberge du Pêcheur te Deurle een proefavond gewijd aan The Winemaker’s Collection van Château d’Arsac, in aanwezigheid van Philippe Raoux, eigenaar van het kasteel en bezieler van de collectie.

Château d’Arsac

CHÂTEAU D’ARSAC Château d’Arsac is een van de oudste domeinen van Médoc. Eind 18de eeuw werd de wijngaard beplant met merlot en cabernet sauvignon. In de 19de eeuw werden de stokken vrijwel volledig verwoest door de phylloxeraplaag. Het domein werd daarna verwaarloosd, zodat het in 1954 niet werd opgenomen in de appellatie Margaux. In 1986 werd het kasteel opgekocht door Philippe Raoux, een wijnhandelaar uit Bordeaux. Sindsdien herbeplant hij stelselmatig de wijngaarden en restaureert hij de gebouwen. Momenteel beslaat het kasteeldomein 108ha, waarvan 54ha in de appellatie Margaux, 50ha in de appellatie HautMédoc en 4ha AOP Bordeaux (sauvignon blanc). De oenoloog verbonden aan het kasteel is Eric Boissenot. De jaarlijkse productie bedraagt ongeveer 600.000 flessen, waarvan 300.000 Château d’Arsac, cru bourgeois AOC Margaux.


18

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

DE WIJNMAKERS

De rode collectie

EEN ORIGINEEL IDEE Philippe Raoux raakte overtuigd dat naast de druiven en het terroir, ook de wijnmaker een zeer belangrijke rol speelt in het tot stand komen van het uiteindelijk product, de wijn. Hij wou de tegenstelling tussen oude en nieuwe wijnwereld, tussen châteaux en wineries overbruggen. Hij wou een inbreng van getalenteerde wijnmakers van over de hele wereld in het Bordelese wijngebeuren. Hij besliste vanaf het oogstjaar 2005 een perceel van 6ha in Haut-Médoc ter beschikking

te stellen van telkens een andere wijnmaker. Deze wijnwaker krijgt carte blanche om zijn of haar eigen, ideale wijn te maken. De wijnmaker beslist dus over het volledige traject: de snoei en het onderhoud in de wijngaard, de datum en de methode van de pluk, de maceratie, de vinificatie, de bewaring op vat en de botteling. Zo ontstond The Winemaker’s Collection. Er worden jaarlijks 30.000 flessen rode wijn gemaakt. Sedert 2014 wordt dezelfde werkwijze toegepast op een perceel sauvignon blanc en worden er jaarlijks 6.000 flessen witte wijn geproduceerd.

• In 2005 mocht wijngoeroe Michel Rolland de aftrap geven. Hij wordt beschouwd als de vader van het moderne wijnmaken en geeft thans raad aan een honderdtal wijndomeinen in 17 landen. Hij kiest doorgaans voor opulente wijnen van rijpe druiven. • In 2006 nam Denis Dubourdieu het roer over. Deze in 2016 overleden professor oenologie aan de universiteit van Bordeaux opteerde voor een klassieke vinificatie, wat resulteerde in een stijlvolle, elegante bordeauxwijn. • Het jaar nadien had de Italiaanse wijnmaker Andrea Franchetti al zijn talenten nodig om onder de slechte weersomstandigheden in Bordeaux voor een wijn met fruit en structuur te kunnen zorgen. • Stéphane Derenoncourt werd voor 2008 aangezocht. Deze autodidact ging over tot een zeer late pluk, een langdurige maceratie en saignée van de kuipen om zoveel mogelijk concentratie te bekomen. • 2009 werd de collectie even onderbroken. In 2010 kwam Eric Boissenot aan de beurt. Deze Bordelees startte met wijn maken op 15-jarige leeftijd op het domein van vader Jacques. Hij is thans raadgever bij talrijke grote wijndomeinen in Médoc. De kleine besjes in 2010 leverden een mooie concentratie en aromatische rijkdom.


19

Geproefd

• In 2011 werd de Californische wijnmaakster Zelma Long aangetrokken. Zij is thans mede-eigenaar van Vilafonté in Zuid-Afrika (zie Ken Wijn magazine nr. 27 p. 64). Haar nieuwe-wereldstijl uit zich in een grote fruitextractie. • Het jaar erop was het opnieuw de beurt aan een vrouw, deze keer uit Argentinië. Susana Balbo was eerst werkzaam bij Michel Torino in Salta en heeft nu haar eigen domein te Lujan de Cuyo, Mendoza. Zij houdt van elegante wijnen en werkte voor deze jaargang samen met Blandine Philibert-Maret. • 2013 werd onder handen genomen door Zuid-Afrikaans talent. Ntsiki Biyela werkte zich op tot een invloedrijke wijnmaakster. Zij staat aan het hoofd van domein Stellekaya te Stellenbosch. • 2014 was het eerste jaar dat ook witte wijn werd gemaakt. Dany Rolland werd de eer gegund als eerste zowel een rode als een witte wijn te leveren voor de winemaker’s collection. Zij behaalde met brio haar diploma oenologie aan de universiteit van Bordeaux in 1970 en is directeur van het laboratorium Rolland voor wijnanalyses te Pomerol. Zij staat haar man Michel Rolland bij in zijn consulting van wijndomeinen. • Na vier jaargangen met vrouwelijke wijnmakers uit vier verschillende continenten werd voor het jaar 2015 Alain Raynaud aangesproken. Alain behaalde in 1972 oorspronkelijk een geneeskundediploma. Later volgde hij een opleiding oenologie. Hij was voorzitter van de Union des Grands Crus de Bordeaux van 1994 tot 2000. Hij is eigenaar van Château du Parc te Saint-Emilion en is wijnconsulent in Frankrijk en het buitenland. • Hubert de Boüard werd de wijnmaker voor 2016. Deze voormalige Grand Maître van de Commanderies de Bordeaux is eigenaar van Château Angélus te Saint-Emilion. Hij bracht dit domein naar de top; getuige hiervan is de recente opwaardering van Château Angélus naar Premier Grand Cru Classé A. Opvallend voor zijn deelname aan de winemaker’s collection was zijn bestendige aanwezigheid in de wijngaard.

Dany Rolland – wit – saison 9 – 2014 – 100% sauvignon

Zelma Long – rood – saison 6 – 2011

Opvallend diepe goudgele kleur verwijzend naar absolute rijpheid. Eerste indruk: oxidatie, overrijp, eerder lompe geur met toetsen van abrikoos, meloen, eik en honing. De smaak is navenant met overrijpe accenten zoals gekonfijte kruisbes en rijpe peer. Hoewel de zuren voldoende aanwezig zijn, mist de wijn frisheid en de typiciteit van sauvignon.

Gemiddeld intense kleur. Een combinatie in de neus van rood en zwart fruit, een vleugje grafiet. Zuivere en frisse impressie, vergezeld van een discrete houttoets. Zet aan met een lichtkruidige impressie, matig geconcentreerde onderbouw en frisse zuren. De finale tekent zich met nog ietwat gereserveerde tannine. Deze 2011 vertoont minder rijpheid en structuur dan de 2012.

Alain Raynaud – wit – saison 10 – 2015 – 100% sauvignon

Susana Balbo – rood – saison 7 – 2012

Herkenbaar sauvignon met een heldere lichtgele kleur met groene tint. Een volle geur waarin citrusfruit, wit pitfruit, perzik en kruisbes zich ten volle ontplooien. De smaak is sappig, fris en zuiver, met edel zuur, mooi strak, een sauvignon waardig. Denis Dubordieu – rood – saison 2 – 2006 – 60% cabernet sauvignon, 40% merlot

Start met een sombere kleur met lichte evolutie. Het boeket is duidelijk geëvolueerd met nuances van bosgrond, gekonfijt fruit, specerij, kruiden, pruimen, kruidnagel en nootmuskaat. Het smaakprofiel toont nog duidelijk potentieel. Kracht en tannine, goede zuren en de typische strakheid van cabernet met aan het eind een lichte bitterheid vormen een versmolten geheel. Erik Boissenot – rood – saison 5 – 2010

Mooie jonge kersenrode kleur. Heel veel aromatische expressie waarin vooral het fruit opstuift zoals cassis, donkere kers en bosbes, verweven met toetsen van vanille en ceder, verfijnd. De smaak is zacht, rond en mondvullend. Rijp, sappig, verfrissende zuren en malse tannine, mooie materie, alles prima verweven en in balans. Elegant, subtiel, één en al soepelheid, met een grote factor smakelijkheid.

Diepe kleur zonder de minste evolutie. Fraaie neus met rijp fruit, aangevuld met koffie, ceder, chocolade en gebrande houttoetsen, samen met een flatterende hint van vanille. Fluwelige en ietwat mollige aanzet, rijp merlotfruit met ingebouwde frisse zuren en spanning, gevulde onderbouw die overgaat in rijpe en fijne, kruidige tannine. Een bordeauxwijn met duidelijk Argentijnse roots. Dany Rolland – rood – saison 9 – 2014

Gemiddelde kleurintensiteit. Geschakeerd rood en donker fruit met frisheid en vergezeld van een discrete kruidigheid. Het hout is volkomen geïntegreerd. Zet in de mond aan met fris en sappig fruit, een medium gevuld middenstuk met een goede zoet-zuurbalans en matige extractie. Een 2014 met het accent op instant drinkplezier. Alain Raynaud – rood – saison 10 – 2015

Intense kleur met paarse rand. Schitterende aroma’s met romig fruit, aangevuld met een vleugje grafiet, koffie en cederhout. Geconcentreerd maar niet overrijp. Romige en fluwelige aanzet met intens en geschakeerd fruit. Het middenstuk munt uit door reliëf en diepgang, gekoppeld aan frisse en levendige zuren. Eindigt met charmante en rijpe tannine. De natuur en het talent van de wijnmaker zijn hier in volledige harmonie.

EEN BIJZONDERE ERVARING Deze merkwaardige proefavond was zeer leerrijk. Hoewel het jaartal ongetwijfeld ook een rol speelde in de verschillen, kwam de invloed van de wijnmaker duidelijk naar voor in elke wijn, nochtans telkens afkomstig van druiven uit dezelfde wijngaard. Onder meer het contrast tussen wijnmakers uit de nieuwe wereld en uit het traditionele Bordeaux was opvallend. Geïnteresseerden kunnen zich nog steeds aansluiten bij de Commanderie de Bordeaux – Vlaanderen, die openstaat voor nieuwe leden. joerivoet@belgacom.net.


20

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

SHERRY IS FUN! SHERRY EN VOETBAL

De sherrydriehoek (gevormd door Jerez, El Puerto en Sanlúcar), is één van de meest interessante wijnregio's in de wereld. Leren over de wijnen hoeft niet noodzakelijk saai te zijn. Als we interesse willen wekken bij jongeren voor dit cultuurproduct, moeten we de kennis over sherry kunnen overbrengen op een leuke manier.

E

r bestaan tien belangrijke stijlen sherry – tien! Elk daarvan heeft zijn eigen aroma's, smaken en kleurenpalet. Er zijn zoveel sherry's dat je er bijna een voetbalteam mee kan samenstellen. Bijna? Laat ons een poging wagen…

GERMÁN MUÑOZ

We onderscheiden allereerst drie grote groepen: de droge stijlen (manzanilla, fino, palo cortado en oloroso, ook 'generosos' genoemd), de zoete stijlen (of 'generoso likeurwijnen, zoals de PX en moscatels, gemaakt van de gelijknamige druivenvariëteiten), en de blends tussen stijlen van de eerste twee groepen (pale cream, medium en cream, die ook allemaal zoete wijnen zijn). Om het makkelijker te maken, plaatsen we de droge stijlen rechts op het voetbalveld, en de zoete stijlen aan de overkant. Jij bent speler nummer 1, en het doel van het spel is om je partner of je vrienden te verrassen, en samen met hen een fijn en memorabel moment te beleven.


21

Eerst en vooral hebben we onze verdedigers nodig: moscatel en PX (pedro ximénez), want zij zorgen voor zekerheid, en iedereen houdt van zoete wijnen. Wie nog nooit sherry proefde, begrijpt de bitterheid van de droge stijlen niet altijd, maar geniet vaak wel meteen van de complexiteit en het geconcentreerde karakter van de zoete stijlen. Dit is een goeie manier om sceptici te introduceren in de wereld van sherry. Bovendien kan je moscatel serveren met fruitsalade, ijs en gebak, en PX met ijs, blauwe kazen en uiteraard met chocolade. Laat ons nu de blends een plaats geven. Ze zijn zoet, maar niet zo zoet als PX of moscatel, en de eerste tekenen van biologische veroudering (pale cream) en oxidatieve veroudering (cream) zijn merkbaar, vaak als een notige toets. Blends vertegenwoordigen momenteel ongeveer de helft van alle verkochte sherry's. Ruim gesproken is een pale cream een fino of manzanilla waaraan gerectificeerde, geconcentreerde druivenmost werd toegevoegd. Een cream daarentegen is een oloroso gemengd met een PX. En een medium illustreert als geen ander de kunst van het blenden, van coupage, van evenwicht, dus plaatsen we hem in een centrale positie. Pale cream kan je serveren met foie gras en vers fruit (peer), medium met foie gras, pâté's, quiche en curry, en cream eveneens met foie gras en vers fruit (sinaasappel, meloen). Het middenveld speelt een cruciale rol in voetbal. Dit is waar het spel gecontroleerd wordt en waar de meeste tactiek begint. Een goeie middenvelder moet kunnen communiceren en dient als een brug tussen de aanvallers en de verdediging, net zoals amontillado (met twee soorten veroudering: biologisch – met 'flor' – en dan oxidatief) en oloroso (enkel oxidatieve veroudering). Beide stijlen, amontillado en oloroso, zijn droog (of: 'generosos', in sherry-lingo) en illustreren de complexiteit en elegantie van het beroemde solera-systeem waarmee sherry geproduceerd wordt, en dat zorgt voor de karakteristieke tonen van hazelnoot, okkernoot, noten in het algemeen, en blonde tabak. Amontillado kan je serveren met noten, kaas, gerookte vis, olierijke vissoorten, soepen en consommés. Oloroso heeft wat meer structuur in de mond, dus past goed bij noten, gezouten kazen, tonijn, wild en vleesstoofpotjes. Palo cortado op zijn beurt is een Messi, Maradona of Pelé: een zeldzame vogel die in staat is om te verrassen, de moeilijkste match radi-

caal om te keren, of te winnen op het allerlaatste moment. Palo cortado is één van de meest complexe wijnen in Spanje en zelfs in de wereld, met kenmerken van biologische zowel als oxidatieve veroudering in perfecte harmonie. Een oprecht unieke wijn om te combineren, te delen en te genieten. Het bijzondere aan palo cortado is dat het de subtiele en fijne aroma's van een amontillado combineert met de structuur en rondeur van een oloroso. Dit is een organoleptische classificatie, met geen precieze productiemethode. In Jerez wordt vaak gezegd dat "palo cortado niet gemaakt wordt, maar gewoon 'gebeurt'", wat verder bijdraagt aan het mysterie dat dit sherryjuweel omringt. Palo cortado kan geserveerd worden met dezelfde gerechten als oloroso. Als laatste, de spitsen van ons sherryteam: manzanilla en fino. Zij zijn een zekere keuze voor diegenen die de elegante bitterheid van sherry hebben leren appreciëren. Voor voetbalfans zijn manzanilla en fino best te vergelijken met Neymar of Cristiano Ronaldo in een klassematch. Ze zijn veilige keuzes: ze weten hoe ze goals moeten scoren, hun spel is divers, en daar bovenop zorgen ze voor spektakel. Beide stijlen zijn droog, en worden exclusief geproduceerd door biologische veroudering van wijnen gemaakt van palomino fino-druiven. Dit gebeurt normaal over een periode van drie of vier jaar, in solerasystemen, wat resulteert in delicate tonen van noten, getoast brood en amandel, zowel in de neus als in de mond. Beide wijnen worden op dezelfde manier geproduceerd, maar op een verschillende plaats, in terroirs met een eigen microklimaat, waar een andere 'velo de flor' actief is, een verschillende verhouding tussen de giststammen, en bijgevolg verschillende organoleptische kenmerken. Terwijl finos vooral in Jerez en El Puerto gemaakt worden, komen manzanillas exclusief uit Sanlúcar, waar een vochtiger klimaat heerst, de bodem meer zand bevat, en wind een grotere rol speelt in de groeicyclus van de wijnstokken. Dit zorgt meestal voor meer minerale en ziltige noten in de wijn. Manzanilla en fino doet het goed bij zeevruchten, witte vis, gebakken en gegrilde vis, kaviaar, olijven, charcuterie zoals Iberische ham, asperges en zelfs met artisjokken.

DE BITTERE SMAAK VAN CULTUUR Wijn, en sherry in het bijzonder, is een cultuurproduct. Veel mensen zijn niet onmiddellijk dol op wijn (of bier) wanneer ze het voor de eerste keer proeven. Waarom? Wellicht door een zekere bitterheid, een smaak die in de natuur gelinkt wordt aan gif, waardoor we – net zoals de meeste dieren - bittere smaken instinctief uit de weg gaan. Maar het is net die culturele achtergrond die ons uitnodigt om dit te leren appreciëren, zoals een whisky met een prominente toets turf, bier met een duidelijk hopkarakter, een heerlijke fruitige witte wijn met hoge aciditeit, of een sublieme sherry met zijn karakteristieke bitterheid – zo subtiel en delicaat.

DE 'VELO DE FLOR' Bij de meeste witte, rosé en rode wijnen is het belangrijk om zuurstofcontact te minimaliseren. In het geval van sherry is de wijn reeds beschermd tegen lucht, dankzij de toegevoegde alcohol of de 'velo de flor', de laag van natuurlijke autochtone gisten die drijft op de wijn en hem niet alleen unieke aroma's en smaken bezorgt, maar de wijn ook beschermt doorheen het verouderingsproces. Dit gebeurt in vaten van 600 liter, die maar voor maximum 500 liter met wijn gevuld zijn, waardoor de wijn in direct of indirect contact komt met de lucht, en op die manier transformeert in complexe en elegante sherry's. Dit artikel wordt opgedragen aan mijn jonge neef Mario Meléndez Muñoz, in de overtuiging dat vele jongeren zoals hij, na verloop van tijd, gepassioneerde sherryliefhebbers zullen worden zoals wij.


® LOUIS ROEDERER - À LA RECHERCHE DE L’ŒUVRE


23

Dood door wijn: hoe gevaarlijk is wijn nu wel?

ZONDER WIJN‌ ZOU IK DUS GEZOND ZIJN? Hoe gezond is wijn, of bij uitbreiding alcohol, nu eigenlijk? Een zeer controversieel onderwerp, waarover al veel inkt is gevloeid. Je hebt de tegenstanders. Zij die er van overtuigd zijn dat zelfs het minste nippen aan een glas wijn dodelijk is voor

G EER T D E BRU E C K E R & A NNE D E K ER PEL C o m m a n d e r ij Molenberg

Je hoeft geen drievoudig gediplomeerd genie te zijn om je te realiseren dat de waarheid ergens tussen die twee ligt. Maar waar precies? Hoe (on)gezond is wijn nu eigenlijk? Zijn er ook voordelen aan het drinken ervan?

alle min of meer intelligent leven in een straal van vijf kilometer. En dan zijn er de voorstanders. Zij die er zeker van zijn dat ze nog niet te veel gedronken hebben als ze nog op hun barkruk kunnen blijven zitten zonder zich vast te riemen met een veiligheidsgordel.

Wie drinkt er in een volwassen bevolking?


24

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

CONCLUSIE 1: "GEEN ENKELE TWIJFEL: TEVEEL IS TEVEEL" Teveel is inderdaad en hoe dan ook teveel. Zo is er helaas een groep mensen die gewoonweg geen alcohol verdragen. Zij zijn erfelijk belast met een zekere kwetsbaarheid, en een blootstelling aan alcohol kan bij hen leiden tot een verslavingsprobleem. En dat is een ernstig ziektebeeld met zeer hoge gezondheidsrisico’s. Enkele erfelijke factoren zijn de laatste jaren geïdentificeerd. Niet onverwacht spelen genen die instaan voor de afbraak van alcohol in het lichaam hier een belangrijke rol, naast heel wat ander erfelijk materiaal. De visie die momenteel geldt is dan ook dat alcoholafhankelijkheid een complexe erfelijke aandoening is, met een bijkomende rol die gespeeld wordt door omgevingsfactoren. Voor mensen die geboren zijn met deze aangeboren aanleg is alcohol niet veilig, en is de enige optie: keep off! Maar voor de anderen, zij die minder pech hebben? Zijn er voordelen aan het drinken van wijn? Of is het allemaal kommer en kwel?

GASTRO EVENTS Hof ten Damme organiseert het hele jaar door gastronomische events waarop u van harte welkom bent. Reserveer via +32 (0)3 575 02 77, info@hoftendamme.com of www.hoftendamme.com

We verzorgen ook graag uw huwelijk of business evenement.

CONCLUSIE 2: "METEN IS WETEN" De enige manier om dit te weten is deskundig onderzoek. Nu is het niet zo voor de hand liggend om een zootje vrijwilligers te vinden die aan zoiets wil meewerken. Stel je het onderzoek voor: de ene groep krijgt de opdracht zich gedurende vijf jaar of langer met de regelmaat van een klok grondig te laten vollopen, liefst met zo goedkoop mogelijke wijn (want onderzoek is duur). De andere groep krijgt te horen dat ze voor dezelfde duur geen druppel over hun lippen mogen laten komen. De kans om hiervoor voldoende vrijwilligers te vinden is nul. En zelfs al zou je ze vinden: zo’n onderzoek is niet “blind”. Zowel de proefpersonen als de onderzoekers weten wie zich alcoholiseert en wie droog ligt. En als de onderzoeker lid is van de Vlaamse Wijngilde, dan zal deze zeker eventuele voordelen die worden gevonden benadrukken. Een overtuigd tegenstander van alcohol zal ongetwijfeld de nadruk leggen op de nadelen. Deze methode is niet haalbaar en werkt niet. Enige andere optie: bevolkingsgroepen jarenlang opvolgen, en kijken wat hen overkomt. Krijgen de mensen die alcohol gebruiken bepaalde ziektes, of juist niet? Leven ze langer of betreden ze juist voortijdig de eeuwigheid? En wat blijkt: er is al heel wat studie gedaan op dit vlak. En er zijn zelfs al “studies van studies” gedaan: samenvattende analyses van ander onderzoek. De drang naar kennis is dus groot. De visie is eensgezind: een beperkt gebruik van wijn heeft een beschermend effect tegen enkele specifieke aandoeningen. Vooral hart- en vaatziekten worden de gematigde wijndrinker bespaard. Daarnaast zijn er minder duidelijke effecten op botontkalking, dementie, en merkwaardig genoeg snotvallingen. Dit laatste kan bezwaarlijk een ernstige aandoening worden genoemd, maar het is toch mooi meegenomen dat je minder kans hebt de winter door te snotteren als je op tijd en stond een glaasje consumeert.


25

Vooral met die hartziekten is er iets heel raar aan de hand. Een team Noorse onderzoekers heeft zich onledig gehouden met het gedurende gemiddeld 17 jaar opvolgen van 207394 landgenoten voor wat betreft hun leefgewoontes en socio-economische status. Nu blijken er op die 17 jaar 8435 overlijdens te zijn geweest door aandoeningen van hart en bloedvaten. Het goede nieuws voor de wijnliefhebber: gematigde drinkers hadden 22 procent minder kans om te overlijden in vergelijking tot leeftijdsgenoten die minder dan eens per maand alcohol dronken. Gematigd betekent hier twee of drie keer per week iets drinken.

CONCLUSIE 3: "RIJK IS BETER" Maar dit is niet alles: bij rijke mensen was het beschermend effect van het gematigde gebruik van alcohol groter. Een rijke stinker heeft 34 procent minder kans het loodje te leggen bij matig gebruik van alcohol tegenover een geheelonthouder, terwijl een arme luis het moet doen met 22 procent relatieve winst door af en toe iets te drinken. Het omgekeerde is ook waar: veel drinken heeft een groter nadelig effect bij de minder begoeden. Op dit ogenblik heeft niemand een idee waar dit vreemde effect vandaan komt. Het is wel geweten dat armoede niet goed is voor de gezondheid, maar dit stukje oneerlijkheid komt er nog bovenop. De miljardairs van deze wereld hebben alweer alle geluk; ze zijn niet alleen rijk, leven langer, maar kunnen zich ook nog met minder scrupules te goed doen aan kostelijke wijn. En bovendien worden ze soms nog president…Zij het dan met hoog clowngehalte. Spijtig genoeg zijn er niet enkel voordelen aan het drinken van alcohol. Er is het al vernoemde gevaar, als je tot de kwetsbare groep behoort, voor het oplopen van een afhankelijkheidsprobleem met al zijn gevolgen. Er is ook het probleem - welbekend maar nog steeds te vaak genegeerd - van rijden onder invloed. Het risico op een ongeval neemt exponentieel toe bij stijgende alcoholemie. De schattingen lopen uiteen, maar toch zo’n 10 procent van de ongevallen zou zijn veroorzaakt door rijden onder invloed. De observatie dat derhalve negentig procent van de ongevallen worden veroorzaakt door nuchtere bestuurders betekent natuurlijk niet dat je beter kunt drinken vooraleer achter het stuur te kruipen… Afgezien van deze duidelijke nadelen zijn er ook meer subtiele effecten op lange termijn.

De beroemde J-curve: lichte drinkers leven langer Eén zo’n nadeel is een verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker. En één van de duidelijkste hiervan is het verhogen van het risico op borstkanker bij de vrouw. Ook andere kankers, zij het minder evident, en mogelijk door andere oorzaken verbonden aan zwaarder alcoholgebruik nemen toe. De hamvraag wordt dus: wat doe ik het best? Drink ik niet, dan loop ik de kans om voortijdig door een hartkwaal om te vallen. Drink ik wel, dan is er het verhoogde risico om op één of andere manier een gevaarlijk gezwel op te lopen. Eén ding is nog steeds duidelijk: als je erfelijk belast bent met een combinatie aan genen die je kwetsbaar maken voor alcohol, dan is er maar één betrouwbare weg: niet drinken. Voor de gelukzakken onder ons is de vraag minder duidelijk te beantwoorden. Gelukkig zijn er mensen die zich jarenlang hebben laten volgen in hun leefgewoontes en die gegevens belangeloos ter beschikking gesteld hebben van de mensheid. Heel verstandige en statistisch geniale mensen hebben deze gegevens daarna geanalyseerd. Hun bevindingen zijn belangwekkend en eenduidig.

CONCLUSIE 4: "MATIG GEBRUIK = LANGER LEVEN" En de conclusie is: globaal genomen is de kans dat je omrolt met de pootjes in de lucht kleinst bij een matig gebruik van alcohol. Dit minimum bereik je door een gebruik van 100 gram per week (één modale consumptie

is 8 gram). Zowel bij minder gebruik als bij meer gebruik neemt de sterftekans toe. De geheelonthouder loopt ongeveer een even groot risico als iemand die 300 gram per week verbruikt. Dit is de intussen welbekende “J”-curve: iets hoger risico bij geen gebruik, dalen van het risico tot het minimum, om dan eenduidig te stijgen bij toenemend gebruik. Iets anders wat alle studies overduidelijk vergeten: een glaasje wijn met de vrienden draagt in niet geringe mate bij tot het algemeen welbevinden van elk weldenkend mens. Waar dan weer andere studies over gezondheid ten overvloede aantonen dat het welbevinden belangrijk is voor de gezondheid. Zo zie je maar… Is nu alles gezegd? Zeker niet. Wie weet welke verrassingen wijn nog in petto heeft. Want wijn is nog op subtiele wijze anders dan alcohol in het algemeen - hoewel het natuurlijk ook “alcohol” is. Misschien zullen de polyfenolen uit de wijn nog bijkomende voordelen (of gevaren) opleveren. Tijd zal het (misschien) leren. En last but not least: dit artikel is geschreven door wijnliefhebbers en is hierdoor dus sterk gekleurd. De informatie is, op het moment van schrijven, correct. Iedereen moet uiteindelijk zelf zijn of haar prioriteiten bepalen, en zelf beslissen. Een uitnodiging om onder het drinken van een glaasje wijn hierover verder van gedachten te wisselen zullen we echter niet afslaan.


Herman De Pelecijn

DOMAINE DU CELLIER AUX MOINES TE GIVRY NEGEN EEUWEN WIJNBOUW OP ÉÉN VAN DE OUDSTE WIJNDOMEINEN IN BOURGOGNE EN BEETJE GESCHIEDENIS In het hart van de Côte Chalonnaise, in Givry, bevindt zich de abdijhoeve Cellier aux Moines. Zij werd in de 12de eeuw gebouwd door de Cisterciënzer monniken van de nabijgelegen Abbaye de La Ferté. De flanken van de heuvel waarop de abdijhoeve gevestigd is, werden door de monniken beplant met wijnranken. De abdijhoeve en haar wijngaarden bleven gedurende zeven eeuwen, tot aan de Franse revolutie, in handen van de Cisterciënzers. Toen werd de hoeve zoals alle goederen van de clerus door de Franse staat geconfisqueerd en openbaar verkocht. Een wijnhandelaar uit Chalon-sur-Saône kocht het domein bij een publieke verkoop in 1791. De hoeve bleef in handen van deze familie tot het begin van de 21ste eeuw. De gebouwen werden ondertussen door de Franse overheid beschermd als historisch monument. De wijngaarden zelf werden verwaarloosd en de laatste jaren zelfs nog amper geëxploiteerd.

H U G O VA N IMPE C o m m a n d e r ij D e L an g e A f dr o n k

Uitzicht van op het domein op de wijngaarden en de dorpskern van Givry

LIGGING Het domein bevindt zich in het noorden van de appellatie Givry. De wijngaarden werden aangelegd op het middelste en hoogste deel van een naar het zuiden gerichte helling. De abdijhoeve zelf bevindt zich op het hoogste punt met een verbluffend uitzicht op één van de mooiste landschappen van Bourgogne: de wijngaarden en de dorpskern van Givry, verder de heuvels van de Mâconnais en bij mooi weer zelfs de Mont Blanc.


Wijnbouwer Philippe Pascal

NIEUWE EIGENAARS In 2004 kochten Philippe Pascal en zijn echtgenote de abdijhoeve en de wijngaarden. Philippe Pascal is een zakenman die een fortuin vergaarde als Captain of Industry. Gedurende bepaalde periodes van zijn welgevulde loopbaan was hij actief in de wijnbusiness. Hij woonde en werkte gedurende tien jaar in New York met als taak de promotie van de Franse wijnen in de VS. Na zijn terugkeer in Frankrijk in 1990 leidde hij achtereenvolgens de champagnehuizen Mumm en Perrier-Jouët. De laatste twintig jaar van zijn carrière behoorde hij tot het topmanagement van de luxe keten LVHM (Louis Vuitton Moët-Hennessy). Hij begon bij LVHM als voorzitter van het champagnehuis Veuve Cliquot en van de groep Moët-Hennessy. Daarna slaagde hij in de opdracht om een nieuwe markt aan te boren, deze van de luxe juwelen en horloges. Na de aankoop van het domein werd gedurende vier jaar gewerkt aan de restauratie van de oude abdijhoeve. Dit diende, gezien de bescherming als monument, te gebeuren op basis van oude technieken en met oude materialen. Het interieur van de oude schuren, waaronder een nog door de monniken in 1739 gemaakte wijnpers, werd intact gehouden terwijl de oude leistenen daken werden vernieuwd. Het woongedeelte werd binnenin aangepast aan de moderne noden om aan de eigenaar en zijn gezin het nodige comfort te bieden. Vanaf 2006 besloten de nieuwe eigenaars de hoeve volledig in haar oorspronkelijke functie te herstellen en terug wijn te maken op het domein. In 2012, op 58-jarige leeftijd, trok Philippe Pascal zich terug uit LVHM om zich volledig te wijden aan de ontwikkeling van zijn wijngaard.

GIVRY 1ER CRU CLOS CELLIER AUX MOINES Deze historische wijngaard is volledig ommuurd en heeft een oppervlakte van 4,7ha. De bodem bestaat uit klei en kalksteen. De verwaarloosde wijngaard diende in ere te worden hersteld. Vanaf 2008 werden stelselmatig de slechte wijnranken vervangen zodat momenteel de helft opnieuw is aangeplant. In 2016 werd de overgang naar biodynamische wijnbouw opgestart. Oorspronkelijk werd de oude cuverie gebruikt waarin nieuwe houten foeders werden geplaatst voor de vergisting. Gezien de beperkte mogelijkheden van de oude schuren liet de eigenaar aan de rand van het domein een nieuwe ultramoderne cuverie van vier verdiepingen bouwen. Het volledige proces van wijn maken werkt op basis

Herman De Pelecijn

Herman De Pelecijn

27

Uitleg in de wijngaarden van de zwaartekracht. Er komt geen pompen meer aan te pas. De oogst gebeurt manueel en per perceel. Ook de vinificatie, tot en met de rijping in eikenvaten, gebeurt per perceel. Een deel van de druiventrossen wordt niet ontrist. Vooraleer de gisting wordt opgestart, ondergaan de druiven een korte schilweking op lage temperatuur. De wijnen rusten 16 tot 18 maanden op eikenvaten, waarvan een derde nieuw. De Givry 1er Cru wordt samengesteld uit een optimale blend van de wijnen van de diverse percelen. Het overschot wordt gebotteld en onder de naam Givry, Petit Clos du Cellier, gecommercialiseerd.

ANDERE WIJNEN VAN HET DOMEIN Binnen de historische grenzen van het domein bevindt zich nog een minuscule wijngaard, volledig ommuurd, en amper 30 are groot. Na de phylloxera-crisis werden hier geen druiven meer aangeplant omwille van de hoge hellingsgraad van 20% die de bewerking van het terrein zeer moeilijk maakt. De nieuwe eigenaars zagen het potentieel van dit stukje wijngaard en hebben het in 2009 terug aangeplant. De eerste wijn werd gemaakt in 2013. De wijn werd Clos Pascal gedoopt, naar de eigenaar. Hoewel de wijngaard (nog) niet de status heeft van 1er Cru wordt dit als de beste wijn van het domein beschouwd. Om zijn assortiment enigszins uit te breiden kocht de wijnbouwer een perceel chardonnay van 61 are in Mercurey, Les Margotons. Sinds 2012 hebben de Pascals bovendien drie percelen chardonnay Premier Cru aangekocht in de Côte de Beaune: Puligny-Montrachet les Pucelles (27 are), Chassagne-Montrachet les Chaumées (23 are) en Santenay Beauregard (27 are).


L’ABUS D’ALCOOL EST DANGEREUX POUR LA SANTÉ. À CONSOMMER AVEC MODÉRATION.


29

Geproefd

Herman De Pelecijn

Domaine Cellier aux Moines, Clos Cellier aux Moines, Givry 1er Cru, 2014 Magnum

Commanderij De Lange Afdronk op de binnenkoer van de abdijhoeve. Met midden rechts wijnbouwer Philippe Pascal..

BEZOEK VAN COMMANDERIJ DE LANGE AFDRONK Onze commanderij organiseert om de twee jaar een wijnreis per autocar waaraan het overgrote deel van onze leden deelneemt. In november vorig jaar stond Bourgogne op onze agenda voor een vierdaagse uitstap. Met 46 deelnemende leden was onze bus mooi gevuld. Uit ervaring weten we dat het geen sinecure is om een uitdagend programma uit te werken voor een grote groep: sommige wijnbouwers stellen een limiet op het aantal bezoekers. Tijdens onze voorbereiding zochten we naar een representatief wijndomein in de Côte Chalonnaise. In één van onze favoriete lokale restaurantjes, Le Bouzeron, in de gelijknamige gemeente, proefden we een Givry 1er Cru Clos Cellier aux Moines en waren sterk onder de indruk. Navraag bij de eigenaar van ons hotel en bij een paar lokale wijnbouwers leerde ons dat de ‘nieuwe’ eigenaar van dit domein uiterst zelden bezoek toeliet. We vonden ook nergens wegwijzers. De familie Pascal lijkt daarmee het adagium 'pour vi-

vre heureux vivons cachés' te huldigen. Na enig aandringen per telefoon werden we op een zomerse namiddag toegelaten om met de vier vertegenwoordigers van de commanderij een bezoekje te brengen. We waren enigszins argwanend wat de persoon van de wijnbouwer betreft: was dit een ‘nieuwe rijke’ die zich als speeltje een wijndomein had gekocht en voor de rest de exploitatie aan personeel overliet zonder enige eigen betrokkenheid?

Niets bleek minder waar. Na een aanvankelijk aftastend gesprek ontdekten we in Philippe Pascal een heel warme persoonlijkheid, met een ongelooflijke passie voor alles wat hij deed en doet. Hij staat met beide voeten in de wijnbouw en is intensief begaan met de exploitatie van zijn domein. Kosten nog moeite zijn hem te veel om het best mogelijke resultaat te halen uit zijn wijngaard. Geleidelijk aan ging het gesprek – onder leeftijdsgenoten – meer dan over wijn maken alleen. Wij leerden hem kennen als een familieman, die er het grootste genoegen in schept zijn drie kinderen met hun gezinnetje op bezoek te krijgen. Aangezien twee dochters een eigen zaak uitbaten in New York zijn de gezamenlijke momenten kostbaar. Hij heeft dan ook de nodige accommodatie voorzien in het woongedeelte van de abdijhoeve om zijn ‘tribu’ - zoals hij het plastisch uitdrukt - te kunnen samenbrengen en logeren. Op het einde van ons uitgelopen onderhoud kregen wij het akkoord om terug te komen, maar dan met een grote groep van 46 wijnliefhebbers. Dit bezoek op 3 november 2017 was zonder twijfel het orgelpunt van onze wijnreis. Vooreerst hadden we het mooie weer mee. De wijnbouwer leidde ons rond in de wijngaarden, de oude abdijgebouwen en de cuverie. Als afsluiter boden Philippe en zijn echtgenote ons een gulle degustatie aan in zijn proeflokaal op de hoogste verdieping, met een schitterend uitzicht op de wijngaarden. Het feit dat alle wijnen enorm gewaardeerd werden door de Vlaamse wijnliefhebbers was voor hem duidelijk een grote genoegdoening. Een domein om verder op te volgen!

De kleur is mooi intens rood met een lichte, ietwat waterige paarse rand. Mooie tranen. Een heel fijn aroma, met een lichte animale toets (wat leder) die verdwijnt na het walsen. Daarna een intens aroma van rood fruit met krieken en aardbei en een zweem van witte peper. Wij proeven een zachte aanzet van rood fruit met vooral krieken en ook hier wat peper. Het frisse zuur is volledig in balans met de tannine die duidelijk aanwezig is maar niet agressief. Een medium volle smaak, fijn en elegant. De afdronk is middellang met zacht zuur en een bittertje. Alles bij elkaar een mooie, lekkere, frisse, elegante en karaktervolle wijn met nog bewaarpotentieel. Domaine Cellier aux Moines, Clos Cellier aux Moines, Givry 1er Cru, 2015

De kleur is zeer helder diepkersenrood met een lichte paarse rand. Talmend tranerig. Reeds voor het walsen hebben we een genereus, vol aroma van overwegend kersen en krieken. Na het walsen hetzelfde fruit met een lichte zweem van kruidnagel en een zeer licht animaal toetsje. De aanzet is krachtig met volop rood fruit. Frisse krachtige zuren van krieken, in evenwicht met de zeer zachte tannine en onderbouwd door de volheid van het fruit. De afdronk is lang en vol. Samengevat een zeer lekkere, geurige, volle, krachtige en fruitige Bourgogne met lange afdronk en sterk bewaarpotentieel. Domaine Cellier aux Moines, Clos Pascal, Givry, 2015

De kleur is intens mooi robijnrood met een ietwat doorzichtige lichtpaarse rand. Dikke zeer talmende tranen. Wij noteren onmiddellijk een open, genereuze geur met vanille, kersen en kruidigheid, en een licht animale toets. Na het walsen een zeer complex boeket met veel zwart fruit en terug wat kruidigheid. Zeer volle fruitige aanzet met zwart fruit, kersen, kruidigheid en een zweem vanille. Ook zeer vol in het midden. Zuren perfect in balans en volledig onderbouwd door de krachtige fluwelige tannine. Volle, lange, weelderige doch frisse afdronk met gegrilde toets. Een meer dan uitstekende volle frisse wijn met hoog bewaarpotentieel. Givry op zijn best. Wij begrijpen waarom deze wijn, niettegenstaande de zeer kleine wijngaard, en die nog niet de status van premier cru heeft, toch als het paradepaardje van het domein wordt beschouwd.


AMFORA,

Rond de Kaukasus in Georgië werd al sinds 6000 v.C. aan wijnbouw gedaan. De wijn werd gemaakt in kleikruiken, ‘Qvevri’ genaamd. Hierin werd de wijn van de gegiste druiven gedurende maanden, zelfs jaren bewaard. Georgië is tevens het oudste wijnproducerende land van Europa. Nu nog hanteren enkele wijnbouwers deze techniek die eigen is aan hun land, met druivenrassen typisch uit de streek. Tegenwoordig nemen vele WestEuropese wijnbouwers deze manier van werken over, en dit met de bedoeling om wijn te maken op een zo natuurlijk mogelijke manier. En laat dat nu net de uitdaging van onze proeverij in Commanderij Leuven zijn. Hoe zit het met deze voor ons aparte manier van wijnproeven. Wat is de insteek van de wijnbouwer; wat is zijn visie. Sommige wijnbouwers gaan op zoek naar gelijkaardige amforakruiken, anderen proberen het uit en houden het op een experiment. We hebben de West-Europese amforawijnen met de Georgische Qvevriwijnen vergeleken en kwamen tot een verrassend besluit.

MI C HÈL E V ER ME U L EN C o m m a n d e r ij Leuven

Michèle Vermeulen en Jan Waterschoot

TERUG NAAR DE OORSPRONG, OF EEN NIEUW BEGIN ? CRADLE OF WINE De oorsprong van wijnbouw, zo’n 8.000 jaar geleden, ligt in de Kaukasus aan de Zwarte Zee, meer bepaald in Georgië en deels ook in Armenië. Een verbazingwekkende vondst in het dorpje Imri in Georgië bewijst dat hier de wieg van de wijnbouw stond. Overigens stamt het woord ‘wijn’ af van de Georgische term ‘ghvino’. Grieken en Perzen, oude handelspartners van Georgië, kenden de Georgische wijn, evenals de christelijke monniken die al in het begin van de 4e eeuw dit land bezochten. In de 10e eeuw kreeg Georgië de centrale macht over de regio Transkaukasië. Twee eeuwen later begon men voor het eerst over wijn te schrijven. Maar de Mongolen, Turken en Russen verwoestten steeds opnieuw de zelfstandigheid van het land en jammer genoeg ook de wijnbouw. In 2013 werd de methode van wijnmaken in amfora toegevoegd aan het cultureel werelderfgoed van de UNESCO. In de regio’s Guria en Imereti wordt sinds generaties lang het ambacht van het maken van amfora van vader op zoon doorgegeven. De gebruikte klei moet dan ook zorgvuldig worden gekozen. De klei mag geen zware metalen zoals lood en cadmium bevatten die op die manier in de wijn zouden kunnen terechtkomen. De vorm van de amforen is niet universeel, maar ze hebben wel één gemeen-


Michèle Vermeulen en Jan Waterschoot

31

schappelijk kenmerk: ze worden volledig ingegraven waarbij zelfs de hals van de kruik onder het maaiveld blijft. De amforen worden op een lage temperatuur gebakken, wat tot een week kan duren. Een behandeling met bijenwas zorgt ervoor dat de kruiken gebruiksklaar zijn. De ronde schijf van klei, hout of getemperd glas die de qvevrikruik afdekt, wordt hermetisch afgesloten met bijenwas of klei. De rijkdom van autochtone druivenrassen in Georgië is overdonderend. Meer dan 540 rassen werden door de eeuwen heen gecultiveerd. Ondertussen worden in een aantal ‘testboerderijen’ een 400-tal vergeten rassen beschermd tegen uitroeiing. Voor de commerciële wijnproductie worden er officieel 38 druivenrassen gebruikt, waaronder ook internationale variëteiten zoals merlot, chardonnay, aligoté, e.a. Naast de moderne Europese vinificatiemethodes die worden aangewend voor export, zijn er ook twee traditionele methodes. Enerzijds is er de ‘Imeretische methode’ - genoemd naar het gebied Imeriti - waarbij in de amfora tot 5% van de schil van de druif mee wordt vergist, gevolgd door een stabilisatie van 6 tot 8 weken. In mindere jaren, wanneer de wijn te licht is van structuur en teveel zuren bevat, wordt een kleine hoeveelheid donkere wijn toegevoegd, vaak vanuit het zuiden (ook ‘mosto meridionale’ genaamd); ofwel brengt men een tweede gisting op gang door gedroogde druiven of (goedkope) geconcentreerde most toe te voegen aan de jonge wijn. Anderzijds is er de ‘Kakhetische methode’ - genoemd naar de Kakheti-streek - waarbij men de most met de schillen, pitten en stelen mee laat vergisten gedurende de eerste 4 tot 6 weken van het vinificatieproces. Dit is in een open qvevri's, dus blootgesteld aan zuurstof. De massa wordt twee keer per dag omgeroerd zodat de vaste bestanddelen naar onderen geduwd worden. Eens er voldoende alcoholische gisting heeft plaatsgevonden, worden de aarden kruiken afgedekt met een houten deksel, warme bijenwas en tenslotte aarde. Dit kan 3 tot 4 maanden duren, tot de lente. Eens alle gistingsprocessen ten einde zijn, wordt de jonge wijn overgeheveld naar zuivere qvevri’s, waar hij verder kan rijpen. Dit laatste rijpingsproces kan zelfs tot 50 jaar duren. Het gevolg van een lange rijping is dat deze wijn rijk is aan tannine en vitamines, en bovendien geneeskrachtige eigenschappen

zou hebben. Tot de meest archaïsche en traditionele Georgische wijnen behoren de witte wijnen uit de Kakheti-regio, die gedurende maanden met schillen, steeltjes en pitten in amfora vergisten. Vandaar dat deze witte wijnen een oranje- tot amberkleur bezitten. Na de botteling van de wijn worden de amfora schoongemaakt op een natuurlijke wijze met heet water en gesteriliseerd met rook, om vervolgens de binnenwand opnieuw met bijenwas te bekleden. De amfora zijn zo klaar voor een nieuwe gisting.

‘QVEVRI’, ‘KARASI’, ‘TINAJA’, ‘SIRIO’ De soorten amforen hebben veel verschillende namen, die nogal kunnen verschillen op basis van land en oorsprong. Maar in het algemeen komt de benaming ‘qvevri’ vooral voor in Georgië. In Armenië spreekt men over ‘karasi’, en de Spaanse regio’s hebben het over ‘tanaja’. In Italië worden de kruiken dan weer ‘amphorae’ genoemd. Het waren de Feniciërs, Grieken en Romeinen die zo’n 2.000 tot 3.000 jaren geleden wijn en olie verspreidden in aardewerken kruiken. Vandaag de dag zijn deze kruiken verder geëvolueerd en gebruikt men niet alleen amfora uit klei, maar ook uit keramiek, ‘clayver’ genaamd. De clayverkruiken zijn vervaardigd uit verschillende kleisoorten en hebben als grootste voordeel dat de doorlaatbaarheid, en dus ook het verlies van wijn, stevig kan tegengegaan worden. De uiteindelijke wijn ondergaat geen invloed van de klei, maar blijft zijn zuiverheid bewaren. De wand is ongeveer 2cm dik en men hoeft geen gebruik te maken van bijenwas, noch binnenin de kruik, noch voor het afsluiten want het deksel is in glas en wordt afgesloten met vaseline. Net als amfora, is ook de clayverkruik ovaal, waardoor de circulatie van de wijn in de kruik rustig en op natuurlijke wijze kan plaatsvinden. De hedendaagse westerse kruiken, ‘sirio’ genaamd, staan bovengronds en worden hoofdzakelijk vervaardigd in Italië. Deze kennen geen behandeling met bijenwas of eender welk ander product, maar hebben als grootste kenmerk dat de zuurstofcontrole optimaal gebeurt.


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

Michèle Vermeulen en Jan Waterschoot

32

Deze amfora worden bovendien afgesloten met een inoxdeksel, wat verschilt van de oorspronkelijke traditionele amfora.

AMFORAWIJN VOLGENS DE BIODYNAMIE Tijdens de voorbereiding van de proeverij werd ik meer en meer verrast door de manier waarop biodynamie verweven zit in deze aparte manier van wijnmaken. De persoonlijke contacten en bezoeken waren zeer verrijkend en hebben ons veel geleerd over de achterliggende filosofieën. De wijnbouwers werden onder andere geïnspireerd door Maria Thun en antroposoof Rudolf Steiner, vandaar een korte toelichting over hun theorieën. Maria Thun Maria Thun, autoriteit in ‘biodynamie’, stelde dat de maan en de aarde, bij het doorlopen van de sterrenbeelden uit de dierenriem, verschillende invloeden uitoefenen op de natuur op aarde. Gedurende meerdere jaren deed ze proeven met planten, zodat ze deze invloeden beter zou kennen om op termijn te kunnen hanteren. Via de groei en opbrengst kon ze aantonen dat niet alleen de maanfasen een invloed uitoefenen, maar dat bovendien de stand van de maan in de dierenriem van zeer groot belang is. Uit dit onderzoek bracht Maria Thun de eerste zaaikalender uit in 1963. Rudolf Steiner Antroposoof Rudolf Steiner zag de aarde als een organisme dat een samenhang kent tussen de dieren en de planten, de bodem en de kosmos, en waarin vreemde elementen in elk geval dienden vermeden te worden. Water is volgens zijn theorie de bron van alle leven in zijn embryonale

fase. De insecten, vissen, vogels en planten vormen een perfecte harmonie en worden één uniek levend organisme. Rudolf Steiner stelde een systeem van preparaten op. Door het gebruik van koehoorns worden diverse preparaten samengesteld, deze worden ingegraven om in een latere fase te dienen als besproeiing of bemesting van de wijngaard. Tevens wees Rudolf Steiner erop dat de mens telkens een levenscyclus van zeven jaren kent, en dat wordt door sommige biodynamische wijnbouwers ook zo ondersteund.

Noot van de redactie: zowel de theorieën van Thun als die van Steiner zijn erg omstreden. Er zijn aanhangers maar ook critici.

SULFIET OF TOCH NIET? Artikels over sulfiet worden alsmaar talrijker, en hierover is het laatste woord nog niet gezegd. Ook tijdens deze proeverij leidde de term tot verwarring. "Er staat toch op het etiket dat deze wijn geen sulfiet bevat, terwijl het rugetiket net het tegendeel beweert," was een vraag die meermaals terugkwam. En inderdaad, wijn bevat nu eenmaal sulfiet van nature uit, maar die is daarom niet toegevoegd. Sulfiet is bovendien nuttig om de wijnen te beschermen tijdens het transport, en dat is niet anders bij amforawijnen.


33

Michèle Vermeulen en Jan Waterschoot

Joško Gravner – Oslavia, Gorizia, Friuli-Venezia Giulia

Geproefd La Plantze – Henri Anselmet - Valle d’Aosta

Henri Anselmet is de derde generatie van het oorspronkelijke Maison Anselmet in Villeneuve, Valle d’Aosta. Hij ging in de leer bij zijn vader Giorgio die op zijn beurt door oom Renato de passie voor wijn aangeleerd kreeg. Op 24-jarige leeftijd had Henri de moed zijn ouderlijk nest te verlaten en een eigen wijndomein te starten, en bracht in 2013 zijn eerste wijn ‘Nagòtt’ op de markt. Met ‘Al Mister 2016’ experimenteert Henri voor het eerst met een opvoeding in amfora. De amfora die hij gebruikt zijn niet ingegraven, hebben een afsluiting in inox en terracotta en zijn uitzonderlijk groot, 7,5hl. Al Mister MMXVII 50% sauvignon en 50% viognier gaan tegelijkertijd, met steeltjes en schil, gedurende acht maanden in de amfora. Na de malolactische omzetting blijft de wijn nog gedurende zes maanden verder rijpen in deze amfora, om vervolgens nog zes maanden op fles te rusten alvorens op de markt te komen. In de geur herkent men duidelijk de sauvignon blanc, verzacht door de florale toetsen van de viognier. Loepzuiver, helder, indrukken van amandel, appelmoes, peer en exotisch fruit. Cellar Escoda-Sanahuja, Catalunya, Conca de Barberà

De man achter dit domein is Joan Ramon. Hij begon in 1997 wijn te maken volgens het principe van biodynamie, nadat hij eerst ervaring ging opdoen in diverse wijnkelders in Zuid-Frankrijk. Deze ervaringen leidden hem ertoe over te gaan tot een biodynamische wijnbouw eerder dan de traditionele conventionele methode. Zijn visie veranderde compleet en hij volgt hierin het grote voorbeeld van Rudolf Steiner. Zo besproeit hij tijdens de winter met preparaat 500, koemest dat is gerijpt in koehoorns en dat ervoor zorgt dat de bodemprocessen ondersteund worden. In de zomer gebruikt hij preparaat 501, dit is een kiezelpreparaat bestaande uit fijn gemalen bergkristal, dat tijdens de plantengroei het warmteproces ondersteunt. Ondertussen maakt hij deel uit van de groep PVN, wat staat voor ‘Productores de Viños Naturales’. Mas del Gaio Parellada wordt geblend met macabeo, garnatxa blanca een nog wat muscat en sumoll blanc, allen van oude wijnstokken; de garnatxa blanca zelfs van 100 jaar oude stokken. Het exacte aandeel per druivenras wordt niet prijs gegeven. Na de persing ondergaat het sap acht tot tien dagen schilmaceratie, waarna ze voor zeven maanden in twee Tinajas van telkens 750l rusten. Het resultaat is een niet heldere witte wijn, met intense aroma’s van kruiden, geëvolueerd fruit en gerijpte appel. In de neus doet hij denken aan cider of lambiek, maar eens wat langer in het glas, en op kamertemperatuur gebracht, komen de aroma’s van gedroogd fruit, geoxideerde appel en kweepeer naar boven. Lichte toetsen van hars, roosjes en koolzaad. Deze wijn heb ik bij het voorproeven tot 14 dagen laten openstaan om de evolutie waar te nemen. Niets wees erop dat de wijn zo lang werd blootgesteld aan zuurstof. Integendeel, hij bleef fruitig en kruidig, aangevuld met durondeau-peer en muscat, die toen duidelijk aanwezig waren. De amandeltoetsen en het fijne zuurtje van de geuzetoets verfrissen het geheel.

Joško Gravner werd niet alleen geïnspireerd door Maria Thun en antroposoof Rudolf Steiner, maar was tevens gefascineerd door de Georgische manier van wijn maken. Hij leerde veel van zijn vader die hem richting Bordeaux stuurde om oenologie te studeren, maar wat hij daar vooral geleerd heeft, is hoe het niet moet. Alles ging goed tot in het jaar 1996, het jaar van totale verandering. Toen werd tot 95% van de oogst verwoest door een hevige hagelbui. Met wat overbleef heeft hij alsnog geprobeerd wijn op de markt te brengen door te werken met spontane gisting via schilmaceratie. Sindsdien werkt hij enkel nog op deze manier. En dat begint eerst en vooral in de wijngaard zelf. Volgens de principes van Steiner brengt hij de samenwerking van alle organismes terug op gang. Zo vormt de vijver met kikkers en lelies in zijn wijngaard het begin van alle leven. Tussen de druivenranken staan olijfbomen, fruitbomen en andere gewassen om zo een perfect geheel te vormen. De druivenstokken staan op een hoogte van 180m en worden zo gesnoeid dat er maximaal 12 trossen per druivenstok overblijven. Hij gebruikt geen insecticiden of andere groeimiddelen. Het natuurlijke organisme doet zijn werking en zo worden de druiventrossen sterker. In de kelder heeft hij de pneumatische pers vervangen door een verticale pers, en in het jaar 2000 trok hij naar Georgië om daar meer te weten te komen over de amforen. Hij kon er een aantal amforen van 2000 liter aankopen, maar hoe ermee te werk te gaan werd hem niet verteld. Dus eens terug in Friuli, en eens de amforen geleverd waren, groef hij deze in de kelder in en begon een nieuwe manier van vinifiëren en wijn maken. Volgens Joško ondergaat zijn wijn elke zeven jaar een belangrijke verandering, net zoals Steiner dit al eerder had bewezen. Rond zeven jaar is een kind klaar om naar school te gaan, vanaf 14 jaar ondergaat de adolescent een lichamelijke verandering, vanaf 21 jaar is de jongvolwassene ook mentaal rijp, en vanaf 28 jaar is men dan uiteindelijk klaar voor deze wereld. Vandaar dat elke wijn na zeven jaar gecontroleerd wordt, want na deze periode treedt er een belangrijke karakteristieke verandering op, zoals dat ook het geval is met het menselijk lichaam. Mocht een onvolmaaktheid in de ontwikkeling van de wijn zich voordoen, dan is dit het moment om in te grijpen. Om uiteindelijk de wijn te degusteren, heeft Joško ook een eigen glaasje ontworpen, geïnspireerd op wat hij in Georgië ervaren heeft. Het typische glaasje heeft geen voet of steel, maar is zo ontworpen om als ‘taste de vin’ te brengen naar het hart. Bovendien worden ten huize Gravner de flessen niet liggend gestockeerd, maar verticaal. De reden die hij hiervoor opgaf is dat de kurk waarmee de flessen afgesloten worden ook een ademend effect heeft (dat is toch ook het geval in horizontale positie !!).


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

Michèle Vermeulen en Jan Waterschoot

34

Ribolla Gialla 2008 De pluk van de ribolla gialla-druif begint einde oktober, waarna deze zacht geperst en verdeeld wordt over een 8-tal ingegraven amfora. Het druivensap ondergaat tijdens de schilmaceratie zes keer per dag een pigeage, daarna zorgt de amfora voor de harmonieuze omroering. Ondertussen worden de amfora afgesloten met bijenwas en een houten deksel. Het sap zal gedurende een heel jaar, tot september van het volgende jaar, in de amfora blijven, waarna het vervolgens nog een 6-tal jaren op eiken fusten zal verouderen. Deze ribolla is geen ‘oranjewijn’, maar een amberwijn, net zoals in Georgië. Hij vertoont in de neus impressies van zachte kruiden waaronder salie en citroenkruid, daarnaast honing en tabak, kastanje en zeste van sinaasappel. In de mond zet zich dat verder met nog meer fruitimpressies, zoals abrikoos en mango. De fijne kruiden en de aanwezige sinaasappelzeste worden perfect onderbouwd door een lange, gebalanceerde, mollige afdronk. De typische Poncaondergrond van sterk kalkhoudende mergel en zandsteen zorgt dan weer voor de minerale elementen. De opvoeding in amfora komt de ribolla alleen maar ten goede.

Jean-François Ganevat, Jura

Sinds 1998 is Jean-François Ganevat gevestigd in Rotalier, nadat hij eerst keldermeester was op een domein in Chassagne-Montrachet. Hij is de 14de generatie, maar heeft intussen een volledig andere weg ingeslagen, deze van de biodynamie. Hij koos voor de vergeten wijnstokken uit de streek. Inmiddels zijn een 45-tal vergeten rassen terug aangeplant. Mr. Ganevat is eigenwijs en bottelt wanneer hij het wilt, soms zelfs na tien jaar, wat het geval is bij ‘Cuvèe les Vignes de mon père’. Niettegenstaande dat mag J-F Ganevat zich sinds 11 januari 2018 ‘Le Meilleur Vigneron de France et du Jura’ noemen. J’en veux encore 2016 Met een opvallend etiket laat Jean-François Ganevat reeds vermoeden dat ook dit fabricaat gedurfd is. Hij laat 70% gamay met 30% van een 19-tal andere vergeten druiven gedurende tien maanden op schil macereren. Jean-François maakt wijn om te drinken en voor zij die hem lekker vinden. Druiven zijn niet zo belangrijk voor hem. Na een lange bevraging kon ik toch deels achterhalen over welke druiven het gaat: poulsard blanc, petit béclan, gros béclan, geusche blanc, geusche rouge, argant, isabelle, enfariné, trousseau, corbeau, portugais bleu, … In het glas komt hij parelend overproeverij. De indrukken doen duidelijk vermoeden dat gamay hierin de hoofdrol speelt, maar naast de typische kersen zijn ook vlierbessen en kruiden waar te nemen. In de mond is hij tanninerijk, krachtig met veel fruit zoals jonge pruimen, maar ook kruiden zoals marjolein en daslook.

Château Lassolle, Côtes du Marmandais, Lot-et-Garonne

Sinds 2002 heeft Stéphanie Roussel een wijngaard in Romestaing. Als jonge dertiger doet ze de nodige aanpassingen en slaat de weg van de biodynamie in. Het liefst werkt ze met lokale druiven zoals abouriou, maar ook cot, fer, cabernet franc, cabernet sauvignon en merlot. In de kelder mogen de wijnen luisteren naar Pink Floyd, Beethoven en Mozart, wat volgens haar de wijn ten goede komt. De niet ingegraven amfora die ze gebruikt zijn van Duitse makelij en hebben geen behandeling met bijenwas ondergaan. Ad Naturam Rouge 2015 Deze op amfora opgevoede rode wijn is het resultaat van 70 jaar oude stokken abouriou en cabernet sauvignon. Na de pluk en zachte persing gaat het sap met een deel steeltjes en pitjes in amfora van 10hl en daar verblijft het gedurende 9 maanden. Deze intens vermiljoenrode Ad Naturam geeft in de neus indrukken van kardemom, alsook chocolade en paprika. In de mond is de tannine aanwezig maar niet overheersend, en ervaren we pruimen, kersen en braambessen. De zachte tot krachtige middellange afdronk geeft aan dat hier nog veel potentieel in zit.


35

Filipa Pato koos ervoor om haar vader Luis Pato bij te staan, maar daarnaast startte ze tevens haar eigen wijnbedrijf, nu samen met haar echtgenoot William Wouters (ex-eigenaar restaurant Pazzo te Antwerpen en voormalige beste sommelier van België). Na haar studies ging ze ervaring opdoen op Château Cantenac in Saint-Emilion, Finca Flichman in Argentinië en Leeuwin Estate in Australië. In 2001 produceerde ze haar eerste wijnen onder haar eigen naam en ze noemde het ‘ensaios’ (project). Hoewel ze gefascineerd was door de vele kleine percelen in haar Bairradaregio, kocht ze er geen. Integendeel, ze ging de eigenaars ervan aanspreken en overhalen om de druiven niet langer te verkopen aan de coöperaties, maar eerder aan haar. Tevens begeleidde ze hen doorheen de groeicyclus van de druivenstok, en overtuigde ze hen om biodynamisch te werken. Daarnaast bouwde ze stap voor stap haar eigen kelder op, creëerde haar eigen pers en ging ze experimenteren met nieuwe biodynamische technieken. Zo heeft ze een eigen stijl ontwikkeld, maar met de bedoeling de eigenheid van de regio te bewaren en wijn te maken die toegankelijk is voor iedereen. Maar ze blijft niet stilzitten, want ondertussen heeft ze zich samen met andere lokale wijnbouwers verenigd om de uitroeiing van vergeten druivenrassen tegen te gaan. Tevens houdt Filipa rekening met de meteorologische omstandigheden en de tijdstippen van het jaar volgens de ‘wetten van Maria Thun’. De bagadruif speelt hierin een belangrijke rol, temeer omdat deze over het algemeen geblend wordt met touriga nacional. Maar Filipa gaat niet mee in dit verhaal, integendeel. Zij spreekt over ‘no make-up’, waarmee ze bedoelt dat de typiciteit van de lokale druif mag getoond worden en niet hoeft gemaskeerd te worden. We proefden de Post Quercus, een benaming die verwijst naar de oorsprong van de wijn, toen er nog geen eikenvaten bestonden om de wijn te verouderen, maar alles in amfora gebeurde. Post Quercus Baga 2016 (50 cl) Filipa gebruikt 2 van de 18 amforen voor het maken van deze 100% baga. De amforen hebben een inhoud van 300l en kennen geen behandeling met bijenwas, omdat de doorlaatbaarheid van de klei de tannine verzacht. De stokken, van het type ‘bushvine’, zijn 80 jaar oud. 20 tot 50 procent van de steeltjes worden mee gefermenteerd, waarna de wijn negen maanden in amfora verblijft. De bagadruif is een zeer moeilijke variëteit, en de kwaliteit van de wijn hangt af van de ondergrond en van de oogst. Deze moet vroeg gebeuren, anders wordt het moeilijker de wijn eventueel 40 tot 50 jaar te verouderen! Deze intens rode amforawijn heeft een aroma van gekonfijte rode vruchten, in iets mindere mate zelfs gefermenteerde indrukken van kersen en pruimen. De eerste indruk is hard, wat zeer typisch is voor een bagawijn, maar na verluchting – liefst karaferen – veranderen de smaken naar kersen, gekonfijte rode vruchten en komen zelfs indrukken van de gamaydruif naar boven. In de mond is de tannine duidelijk aanwezig ondersteund door pruimen. De afdronk is lang en aangenaam met een licht drogend accent, maar zeker en vast in balans.

Domein Koncho & Co, Rkatsiteli, Kakheti, Georgia

Domein Koncho & Co is een 17e-eeuws kasteel, nabij Kvareli. Op het binnenplein zijn nog amfora's uit de beginperiode van het bestaan van het kasteel gevonden, die herinneren aan een lange wijngeschiedenis. In de 17e eeuw werd voornamelijk wijn gemaakt voor feesten en religieuze ceremonies. Nu omvat het domein 450ha wijngaard, gelegen in groene valleien tussen de heuvels, aan de beide zijden van de Alazani-rivier. Rkatsiteli 2013 De witte druif rkatsiteli, overigens de meest aangeplante van Georgië, gaat gedurende zes maanden met schil, pit en steel in de qvevri. Na de 2de gisting wordt het sap overgeheveld op zuivere amfora's gedurende zes maanden om vervolgens nog 1 jaar verder te rijpen op eikenvaten. De kleur is amber. In de neus doet hij denken aan abrikoos en verrassend ook aan cacao. Verder ervaren we nog amandelen en honing. In de mond komt hij eerst droog over, maar daarna komen indrukken van abrikoos, gedroogde bloemen, hazelnoot, cacao, bergamot, kweepeer. Florale toetsen zijn in mindere mate aanwezig. De verkwikkende zuren zijn niet storend. De afdronk is lang en geeft zelfs wat munt en venkel weer. Saperavi 2015 De saperavidruif geeft rode wijnen die lang kunnen bewaren en een stevig karakter hebben. Deze versie is droog, maar saperavi gebruikt men ook voor het maken van ‘Mukuzani’.

Hier lagert de wijn gemiddeld drie jaar op eikenvaten. De halfzoete versie ‘Kindzmarauli’ ondergaat twee jaar rijping op inoxvaten. Deze saperavi wordt in twee fasen met de hand geplukt: in een eerste fase wordt einde juli, begin augustus 20% tot 30% van de druiven verwijderd om de overgebleven druiven een hogere concentratie te geven. De uiteindelijke oogst vindt plaats in oktober-november, waardoor het aandeel aan suikers en aroma’s gestegen is. De oogst bedraagt zes ton sap per hectare, wat erg laag is, maar ten goede komt aan de kwaliteit. De maceratie duurt meer dan vier weken. Nadat de malolactische omzetting heeft plaats gevonden, wordt het sap overgeheveld naar nieuwe amforen. Er komt geen veroudering op eikenvaten aan te pas. Het resultaat is een dieprobijnrode wijn. In de neus ervaart men honing en zoete kersen. Het lijkt alsof de hars van de qvevri invloed heeft gehad op de wijn. Maar dat is slechts schijn, vermits dit een typisch kenmerk is van de saperavidruif. In de mond is de tannine duidelijk aanwezig en uitdrogend. De zuren zijn nog niet versmolten. Verder komen indrukken van karamel, fijne nootjes zoals hazelnoot en amandelen naar voren, gevolgd door frambozen, aardbeien en aalbessen. Eens de wijn de nodige tijd heeft gehad om zich te ontplooien, in dit geval 5 dagen na opening, verdwijnt de honing gedeeltelijk, maar komt de fruitigheid meer naar voren. De wijn blijft krachtig en fruitig tot het einde, met duidelijk aanwezige tannine en daarnaast zuren. Op deze manier evolueert deze saperavi in de mond naar vlierbessen, amandelen en ook peper. Conclusie, deze wijn is nog veel te jong en te krachtig om reeds nu te drinken, maar niettegenstaande dat is hij veelbelovend.

Michèle Vermeulen en Jan Waterschoot

Filipa Pato, Bairrada

GEDURFD MAAR HERKENBAAR Na afloop concluderen we dat wijnen opgevoed in amfora een andere manier van benadering nodig hebben. Alvorens te degusteren werden alle wijnen een vijftal uren bij voorbaat geopend en gekarafeerd. Dit zorgde ervoor dat de eigenheid, smaken en aroma’s van de druif nog meer vrijgesteld werden. Van de acht geproefde wijnen konden we algemeen vaststellen dat dit geen eenvoudige wijnen zijn en dat het veel meer tijd vraagt om ze te beoordelen. Het zijn over het algemeen wijnen met meer diepgang, meer finesse. Deze proeverij leerde ons tevens dat ook witte wijnen erg tanninerijk kunnen zijn. De vergelijking tussen West-Europese amforawijnen en deze uit Georgië is enerzijds treffend -vooral bij de Ribolla Gialla 2008 van het domein Gravner, maar anderzijds ook gedurfd maar herkenbaar. Dat konden we ondervinden bij de eerste geproefde witte wijn van het domein La Plantze.


36

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

PREMIERS CRUS IN DE MÂCONNAIS Het heeft meer dan 10 jaar geduurd maar eindelijk is het bijna zover. Mogelijk vanaf oogstjaar 2018, zo niet zeker vanaf 2019, zullen er in de Mâconnais, meer bepaald in de appellatie Pouilly-Fuissé, wijnen het premier cru-label krijgen.

De roche de Solutré

A NNE S IEBEN S C o m m a n d e r ij Brussel

EVOLUTIE VAN DE CLASSIFICATIES IN BOURGOGNE De classificatie van de wijnen in Bourgogne evolueert niet gehaast maar gestaag. “En Bourgogne, seulement les raisins sont pressés” zegt de affiche van de toeristische dienst met een foto van een bourgondische slak erbij. Eind 2017 kwamen er twee nieuwe appellaties bij: de AOC's Vézelay en Bourgogne Côte d’ Or. Naast de zeven regionale appellaties (onder meer Bourgogne, Crémant de Bourgogne en de meest recente Bourgogne Côte d’ Or) zijn er 84 ‘appellations villages’ in Bourgogne. Sommige appellaties betreffen uitsluitend grand cru-wijnen (Corton, Montrachet, …). Binnen de appellaties die géén grand cru zijn bestaan er 635 premiers crus. Er zijn ook meer dan 1100 climats die aan de naam van de AOC of aan de naam van een premier cru verbonden zijn (er zijn ook climats die zowel aan de AOC village als aan de premier cru kunnen gelinkt worden).


37

PREMIERS CRUS IN POUILLY-FUISSÉ De voorbereiding van de geplande erkenning van premiers crus in de appellatie Pouilly-Fuissé is al meer dan 10 jaar bezig. De drijvende kracht achter het project is Frédéric-Marc Burrier van Domaine Joseph Burrier / Château de Beauregard én voorzitter van de Union des Producteurs de Pouilly-Fuissé (www.pouilly-fuisse.net). Het opstellen (en laten erkennen) van het lastenboek voor een premier cru vraagt tijd. Vooral als verschillende wijnbouwers wijn verbouwen op eenzelfde plek (lieu-dit) is het belangrijk dat iedereen met de regels akkoord gaat. Eens de premier cru-status erkend, moeten immers de voorwaarden van de premier cru gerespecteerd worden door alle wijnbouwers op die plek. Het Institut National des Appellations d’ Origine (INAO) dat over de uiteindelijke toekenning beslist, buigt zich momenteel over de erkenning van 22 premiers crus in de vier dorpen van de appellatie Pouilly-Fuissé, namelijk Fuissé, Solutré-Pouilly, Chaintré en Vergisson. Het gaat om een oppervlakte van 182,4ha of ongeveer 23% van de appellatie.

Weldra een premier cru-wijn Het is verwonderlijk dat het zo lang geduurd heeft voor de kwaliteit van bepaalde climats van de Mâconnais beloond wordt met de premier cru-status. De oorzaak ligt in de Tweede Wereldoorlog. De eerste premiers crus in Bourgogne werden nogal haastig toegekend in 1942 onder druk van de omstandigheden. De Duitse bezetter vorderde namelijk wijn voor zijn soldaten, maar de betere wijnen met een crustatus kwamen hiervoor niet in aanmerking. Die eerste premiers crus in Bourgogne waren voornamelijk wijnen die de status van grand cru net niet gehaald hadden. Gezien de druk van de bezetter, was het echter verleidelijk om zoveel mogelijk premiers crus te laten erkennen. In de Côte Chalonnaise werd het zo bijvoorbeeld mogelijk om op het hele gebied van Montagny premier cru-wijn te maken (dit is ondertussen veranderd). De demarcatielijn tussen bezet Frankrijk en het Frankrijk van Vichy liep dwars door de Côte Chalonnaise. Daar de Mâconnais geen bezet gebied was, was er ook geen druk om premier crustatus aan te vragen.

CIJFERS EN FEITEN VAN DE APPELLATIE POUILLY-FUISSÉ -

Alleen witte wijnen van de chardonnaydruif.

-

Totale oppervlakte: 780ha en een productie van 6 miljoen flessen wijn per jaar

-

217 climats of lieu-dits

-

15 bodemtypes

-

De enige appellatie buiten de Côte d’ Or die deel uitmaakt van het Domaine Viticole des Hospices de Beaune

-

250 wijnbouwers

Dit zijn de namen van de 22 toekomstige premiers crus, gerangschikt volgens dorp: Chaintré (32,43ha): Aux Quarts, Le Clos Reyssier, Les Chevrières, Le Clos de Monsieur Noly. Fuissé (46,97ha): Le Clos, Les Brulés, Les Ménétrières, Les Perrières, Vers Cras*, Vers Pouilly, Les Vignes Blanches. Solutré-Pouilly (67,89ha): Aux Bouthières, Aux Chailloux, Le Clos de Solutré, La Frérie, Pouilly, En Servy, Vers Cras*, Au Vignerais. Vergisson (35,11ha): En France, Les Crays, La Maréchaude, Sur la Roche. * Het climat “Vers Cras” ligt op het grondgebied van de dorpen Fuissé en Solutré-Pouilly. De toekomstige Pouilly-Fuissé premier cru-wijnen zullen, net zoals de Pouilly-Fuissé villagewijnen, al dan niet een vermelding van een lieudit kunnen krijgen. Maar de lieu-dits die geklasseerd zullen worden als premier cru kunnen niet toegevoegd worden aan een Pouilly-Fuissé villages (wat in sommige appellaties in Bourgogne wel mogelijk is). Ook voor andere appellaties van de Mâconnais is men begonnen aan het traject om een premier cru-status te verkrijgen, namelijk voor PouillyVinzelles, Pouilly-Loché en Saint-Véran. Gezien de kwaliteit van vele wijnen in de appellatie Pouilly-Fuissé, ook van deze van climats die niet zullen erkend worden als premier cru, lijkt de erkenning van deze 22 climats zeker en vast verantwoord. De laatste jaren ondervinden we helaas ook in de Mâconnais dat de prijzen alsmaar stijgen. In het noorden van Bourgogne kan dit nog verklaard worden door de opeenvolgende jaren van magere oogsten, maar dit was niet het geval in het zuiden. Dat de premier cru-status eraan komt, zal zeker ook meespelen.


38

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

OOSTENRIJK TEGENOVER DE REST VAN DE WERELD

H U G O VA N L A ND E G HEM C o m m a n d e r ij L an d v an W a a s

Oostenrijk pronkt bij de doorsnee-consument niet met het imago van een groots wijnland. Eerder doet het denken aan skivakanties, Weense walsen of fikse bergwandelingen. Maar de meer ervaren wijnliefhebber weet vandaag beter.

D

e wijnbusiness zat in Oostenrijk volledig aan de grond na het uitbreken van het wijnschandaal in 1985, waarbij di-ethyleenglycol (meer gekend als ‘antivries’) als zoetstof aan sommige wijnen was toegevoegd. De Oostenrijkse autoriteiten reageerden hierop door de strengste wijnwetgeving in te voeren om zo het vertrouwen van de bedrogen consument terug te winnen. Maar een strenge wetgeving alleen kon Oostenrijk niet opnieuw op de wijnkaarten krijgen. De perceptie en het vertrouwen van de wijnproever moesten worden hersteld. Daartoe werd het Austrian Wine Marketing Board (AWMB) opgericht. Dit is het marketingdepartement van de N.V. Oostenrijkse Wijn dat gefinancierd wordt door alle wijnbouwers en wijnbedrijven. Aan het hoofd staat directeur Willi Klinger, een dynamisch en gedreven man die vlot vier talen spreekt en heel duidelijk de knepen van de marketing onder de knie heeft. Op dit moment heeft Oostenrijk zo wat het beste marketingprogramma ter wereld.

Willy Klinger, directeur van het Austrian Wine Marketing Board De resultaten zijn dan ook heel positief: de exportcijfers zijn duidelijk de hoogte ingegaan, ook al is er de laatste jaren een zekere stagnatie opgetreden (zie grafiek). In 2015 was er zelfs een lichte daling door de kleine productie van het problematische wijnjaar 2014. Vooral de uitvoer naar Groot-Brittannië, Denemarken en België kent een opvallende groei.


39

SUCCESVOLLE MARKETING

PARIJS EN LONDEN: DÉ CLASH

2006 en 2016 haalden een zelfde exportvolume van 49 miljoen liter. Maar in 2006 stemde hiermee een marktwaarde overeen van 50 miljoen euro, terwijl die in 2016 was gestegen tot niet minder dan 148 miljoen euro. Vooral het seg-

Parijs was in 1976 het toneel van een wijnconfrontatie tussen Bordeaux en Californië. Waar iedereen dacht dat de winnaar al op voorhand was gekend, zorgde de uitslag toch voor een enorme verrassing. De Californische wijnen kwamen als grote overwinnaar uit de bus, Bordeaux met een niet-alledaagse kater achterlatend. In de pers was dat wereldwijd voorpaginanieuws. Een analoge blindproef vond enkele jaren ge-

ment van de topwijnen is hiervoor verantwoordelijk. De prijzen van deze topwijnen zijn over een tijdspanne van tien jaar meer dan verdubbeld. De tijd dat men de top van Oostenrijk aan een ‘prijsje’ kon kopen, ligt duidelijk achter de rug. Automatisch doet me dit terugdenken aan het Feest van de Vlaamse Wijngilde van 2008 waarop Oostenrijk als gastland aanwezig was met meer dan 20 wijndomeinen. Ik herinner me nog de reactie van sommige wijnvrienden die het een gedurfde operatie noemden, want Oostenrijk genoot toen niet de reputatie die het nu heeft. Misschien hebben we met de Vlaamse Wijngilde een stukje meegeholpen aan de revival van de Oostenrijkse wijnen, maar delen we nu ook in de prijzen…

leden in Londen plaats. Ditmaal werden grote en dure witte bourgognewijnen in een blinde degustatie tegenover Oostenrijkse chardonnays en grüner veltliners geplaatst. Ook hier keek de wijnwereld met verbazing op. De grote en ‘onverwachte’ winnaar was Oostenrijk met de vier hoogste scores en zeven plaatsen in de toptien. Zekerheden in de wijn bestaan blijkbaar niet!

MASTERCLASS: OOSTENRIJK TEGENOVER DE REST VAN DE WERELD Op 23 januari 2018 organiseerde Willi Klinger, directeur van het AWMB, een masterclass voor enkele wijnschrijvers in restaurant en wijnbar “Pazzo” te Antwerpen. In een blindproef werden Oostenrijkse wijnen uitgespeeld tegenover topwijnen uit de rest van de wereld. Ik had het genoegen hierop aanwezig te zijn. Was dat geen risico? Ik bedoel de confrontatie aangaan met de rest van de wereld. Opnieuw bewees Oostenrijk dat het vandaag tot het kransje van de grote wijnlanden behoort. Vooral in wit moet Oostenrijk geen schrik hebben om die concurrentie aan te gaan. Integendeel. De wijnen werden in verschillende flights ingedeeld en blind geproefd. Nadien werden de namen en herkomst van de diverse wijnen bekend gemaakt. Binnen elke flight waren de wijnen van dezelfde jaargang.


41

Geproefd Aperitief Bründlmayer - Niederösterreich g.U. Extra Brut

50% chardonnay en 50% pinot noir Rijp fruit met lichte toastimpressies en een licht belegen of lichte toets. Gevuld smaakvolume met een goed ondersteunende aciditeit en droge finale. Matige lengte. 15/20 Champagne Louis Roederer – Brut Premier

40% chardonnay, 40% pinot noir en 20% pinot meunier Frisse, puntige aroma’s met veel frisheid. Paart diepgang aan voldoende kracht. Het geheel vertoont meer finesse dan de schuimwijn van Bründlmayer. 17/20 Flight 1 Sancerre “D’Antan” 2015 – Domaine Henri Bourgeois

Frisse fruitige aroma’s met ananas en perzik en een lichte minerale ondertoon. Start met een fijne vettigheid in de aanzet en vervolgt met een goed gestoffeerd middenstuk dat fris en sappig blijft. Mooie lengte. 17/20 Sauvignon Blanc Ried Zieregge “GSTK” 2015 – Südsteiermark – Weingut Tement

Rijpere aroma’s met minder uitgesproken sauvignon blanckarakter, minder aromatisch. Volle smaak die toch wat reliëf mist. Vooral in de finale manifesteren zich opnieuw de zuren die in het midden wat ontbreken. Zoekt nog wat naar harmonie. Te jong? 16/20 Sauvignon Blanc “Petit Clos” 2015 – Marlborough – Domaine Clos Henri

Rokerige aroma’s met een uitgesproken minerale toets en vergezeld van een lichte houtimpressie. Strakke aanzet met veel fraîcheur. Genuanceerde onderbouw met een minerale fond en eindigend met een droge finale. Knap. 17,5/20 Er was een duidelijk textuurverschil tussen de drie landen: de meest strakke is ongetwijfeld de Nieuw-Zeelandse sauvignon blanc, de Franse is karaktervol en typisch terwijl de Oostenrijker zich door meer volume en rijpere aroma’s en minder expressie van de anderen onderscheidt. Flight 2 Grüner Veltliner “Ikon Stein” 2013 – Traisental DAC Reserve – Weingut Ludwig Neymayer

Rijpe abrikoos, met een vleugje karamel en lichte zoete kruiden. Zet vrij breed aan in de smaak met een notie van evolutie en rijpe nuances, de frisse zuren dragen de onderbouw tot in de droge finale. 17/20 Puligny-Montrachet 1er cru “Les Combettes’ 2013 – Domaine Etienne Sauzet

Wit steenfruit met een lichte groene toets, het hout is nog

duidelijk aanwezig en zelfs nog iets dominant. Matig gestructureerde en gevulde onderbouw die wat diepgang mist, vooral getekend door zijn nog markante houtimpressie. Moet het afleggen tegen de twee grüner veltliners. 16/20

Blaufränkisch “Mariental” 2011 – Burgenland – Weingut Ernst Triebaumer

Grüner Veltliner Ried Achleiten “Stockkultur” 2013 – Weingut Prager

Intense kleur met paarse rand. Geconcentreerde zwarte bessen, minder kruidig dan zweigelt. Licht getoaste indrukken van het hout. Knappe en evenwichtige onderbouw met opwekkende aciditeit. Gestructureerde en verfijnde tannine. Excellente wijn die zowel zijn terroir als zijn druivenras etaleert. 17,5/20

Fijnzinnige fruitschakeringen met een minerale toets en opvallende fraîcheur, heeft finesse en diepgang. Mooie onderbouwde textuur met concentratie en verfijning. Complexe wijn met een ziltige minerale lange afdronk. Grote klasse! 18,5/20

Flight 5 Château Suduiraut 2013 – Sauternes Premier Cru

Flight 3 Riesling Clos Sainte Hune 2011 – Alsace – Domaine Trimbach

Schitterende neus met perzik, ananas, mango en een mix van gekonfijt fruit. Fluwelige aanzet met geschakeerd fruit en mooie diepgang. Gracieuze en soepele finale die uitmunt door finesse. 17,5/20

Typische geëvolueerde riesling aroma’s met paraffine en petroleum maar met nog onderliggend wit fruit en een minerale impressie. Spanning en finesse. Strakke spitse aanzet met hopen minerale toetsen. Naast diepgang en breedte manifesteert zich kracht, elegantie en finesse. Uitlopend in een droge finale. 18,5/20 Riesling Kiedricher Gräfenberg “Grosses Gewächs” 2011 – Rheingau - Weingut Robert Weil

Rijpere fruitaroma’s met voornamelijk perzik, heeft verfijning maar blijft vrij discreet ook wat betreft de minerale petroleumexpressie. Volle sappige textuur doorweven met frisse knisperende zuren. Vrij lange en droge afdronk. 17/20 Riesling Ried Singerriedel 2011 – Wachau Smaragd – Weingut Franz Hirtzberger

Minder expressief in de neus, opent na een tijd met perzik en abrikoos, nadien ontwikkelen zich minerale accenten die bijdragen tot meer complexiteit. Krachtige en genuanceerde onderbouw met minerale tonen en frisse zuren. Heeft ras en diepgang tot in de finale. 18,5/20 Flight 4 Zweigelt “Schwarz Rot” 2011 – Burgenland – Schwarz Johann

Intense kleur. Een combinatie van geconcentreerd rood en zwart fruit, rijpe pruimen, chocolade en een kruidig accent samen met een dosis vanille. Kruidige aanzet met sappig en tegelijk kruidig bessenfruit, krachtig maar opgefrist door een goede aciditeit. Peperige en krachtige finale met noties van cacao. 17/20 Pinot noir Corton Grand Cru 2011 – Domaine Bonneau du Martray.

Een buitenbeentje dat zich al door zijn kleur van zijn Oostenrijkse tegenhangers onderscheidt. Frisse neus die eerder uitmunt door rood fruit en vanille dan door concentratie of diepgang. Zuivere en elegante onderbouw met medium body met iets drogende tannine. Maakt zijn status in dat moeilijk jaar niet waar. 15/20

“Pinot Cuvée” Ruster Ausbruch 2013 –Burgenland - Weingut Feiler-Artinger

Een rijkere en rijpere geur met een combinatie van exotisch fruit en passievruchten. Rijke en volle textuur met meer zoet en een milde aciditeit. Heeft finesse maar een iets hogere aciditeit kon voor meer spanning zorgen. 16,5/20 Tokaji Aszú “Gold Label’ 2013 – Royal Tokaji

Perzik en honing verweven met een subtiele kruidigheid en een hint van acacia. Frisse onderbouw met fraai fruit en gecounterd door frisse zuren. Licht kruidige finale waarin het zoet niet overweegt en volledig gebonden blijft. 17/20

GRÜNER VELTLINER:

MEER DAN EEN AUTOCHTOON PARADEPAARDJE Oostenrijk telt niet minder dan 25 witte druivenrassen, maar dé druif die onlosmakelijk met het land wordt verbonden is zonder meer de grüner veltliner. Zij vertegenwoordigt nagenoeg de helft van de witte aanplant. Eén van de grote kwaliteiten van deze variëteit is dat ze wijnen levert met diverse gastronomische inzetbaarheid. Zowel het basissegment als de klasse van de topwijnen laat zich heel goed met uiteenlopende gerechten combineren. Gaande van aperitiefhapjes en eenvoudige schotels als ham en kip, over gekruide gerechten tot en met gastronomische hoogstandjes. De droge ‘eenvoudige’ grüner veltliners munten vaak uit door aroma’s van groene appel en citrus, met dat typische vleugje witte peper. Hun natuurlijke frisheid en mineraliteit werkt stimulerend bij heel wat gerechten. Naast de ‘eenvoudige’ grüner veltliners, die uitsluitend op roestvrij staal worden gevinifieerd, is er ook de topklasse. Voor deze categorie worden de druiven rijper en selectiever geoogst en ondergaan ze vaak een vatlagering. Het levert krachtigere en complexere wijnen die de concurrentie met de wereldtop niet moeten vrezen. Boeiend aan de grüner veltliner is dat hij de kwaliteiten van andere kwaliteitsrassen als riesling, chardonnay en chenin combineert met een eigenheid waardoor hij zich toch van anderen weet te onderscheiden.


42

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

OOSTENRIJK OP HET FEEST VAN Begin februari is het traditiegetrouw verzamelen geblazen voor het Feest van de Vlaamse Wijngilde, zeker één van de culinaire hoogtepunten van het gildejaar.

DE DELEGATIE Een indrukwekkende Oostenrijkse afvaardiging van bekende maar ook minder bekende domeinen maakte zijn opwachting in de Lozen Boer te Lochristi: Weingut Hagn (Wolfgang en Carina Hagn), Weingut Lukas Lehner (Lukas Lehner), Weingut Donabaum (Johann Donabaum), Weingut Fred Loimer, Weingut Sattlerhof, Weingut Wieninger en Weingut Heinrich (Stefanie Lobner), Weingut Emmerich Knoll, Weingut Juris (Axl en Herta Stiegelmar), Weingut Umathum (Joseph Umathum), Weingut Hirsch (Daniel Hluchy), Weingut Rainer Wess (Rainer en Helga Wess), Weingut Gesellmann (Albert Gesellmann) en Paul Kerschbaum (Michael Kerschbaum).

DE SPEECH Ondervoorzitter Luc Dewulf, wie anders, stak een speech af die de aanwezigen enthousiasmeerde. Enkele fragmenten: "Lieve dames en heren, beste gildevrienden, We zijn blij dat u er weer allemaal bent, trouw, blijgezind, enthousiast, allen uitkijkend naar een 49e feest, voor u dan ook met plezier voorbereid door het nationaal comité en de erevoorzitter."

"Oostenrijkse wijnen zijn hot en nog betaalbaar. De wijnwetten, na het schandaal van 1985, zijn de strengste van Europa en leggen de nadruk op kwaliteit. Veel wijnliefhebbers zoeken dan ook nog graag onbekende paden op. Dit is precies wat Oostenrijk te bieden heeft. 55.000ha wijngaard, 40.000 wijnbedrijven, verzameld in 16 officiële wijnbouwgebieden, waaronder één Wien heet, aan de boorden van de stad." "We hebben na het succes vorig jaar de organisatie van het programma van het feest willen behouden: weinig ceremonieel, maar gewoon de wijn laten spreken in het glas, in combinatie met de culinaire gerechten, gebracht door de paus van de lozen boer, Patrick Neydt, gewoon Patrick zonder meneer ervoor. Hij en gans zijn topteam zullen u lekker verwennen." "Damen und Herren, U hebt me wellicht enigszins kunnen verstaan. We leven graag en proeven graag in onze Vlaamse Wijngilde alles wat goed en lekker is, gemaakt door toffe, vaak zeer jonge hippe mensen. Laten we er vanmiddag een groots feest van maken en het glas heffen. Leve de Oostenrijkse wijnbouwers, Leve de Vlaamse Wijngilde!"


43

Aperitiefhapjes

Dessert

DE VLAAMSE WIJNGILDE

PE T ER D O O MEN C o m m a n d e r ij D e n B l o e y e n d e n W ijn g a e r d t

HET MENU MET DE BEGELEIDENDE GERECHTEN Vervolgens was het tijd om de tafel eer aan te doen. Een stoet van gerechten, het ene nog verfijnder dan het andere, arriveerde, keurig georchestreerd door het personeel van de Lozen Boer.

HOOFGERECHT Ballet van filet van jong hert uit de Pyreneeën, met een samenspel van jonge wortel, spruit, crème van butternut en pastinaak

feestwijn: brut rosé reserve ~ weingut fred loimer HAPJES Krokant gebakken zwezerik met quinoa en sneeuwkrab Gegratineerde oester met zeevruchten Mousse van gerookte paling met een paling-crunch.

Cuvée St.Georg Reserve 2013 ~ Weingut Juris Pinot Noir 2013 ~ Weingut Umathum Blaufränkisch Hochäcker 2015 ~ Paul Kerschbaum Gabarinza 2015 ~ Weingut Heinrich

Grüner Veltliner Handschupfen 2016 ~ Weingut Hagn Riesling Vinothekabfülling 2015 ~ Weingut Lukas Lehner Gewürztraminer 2016 ~ Weingut Juris Rosa 2016 ~ Weingut Umathum VOORGERECHTEN Symfonie van sint-jakobsvrucht, tonijn en langoustine met een mierikswortelmayonaise Riesling Zöbing 2015 ~ Weingut Hirsch Grüner Veltliner Zornberg Smaragd 2015 ~ Weingut Donabaum Sauvignon Blanc Ganlitzer 2016 ~ Weingut Sattlerhof Adagio van schelvis met een julienne van prei en een scheermes met kortgebakken schaaldieren

Riesling Zöbinger Geisberg 2015 ~ Weingut Hirsch Riesling Loibenberg 2016 ~ Weingut Rainer Wess Wiener Gemischter Satz DAC 2017 ~ Weingut Wieninger

KAZEN Trio van harde kazen: Tomme de Savoie, Gruyère de Comté en een Oostenrijkse bergkaas

Grüner Veltliner Loibenberg 2015 ~ Weingut Rainer Wess Blaufränkisch Dürrau 2015 ~ Paul Kerschbaum Opus Eximium #28 2015 ~ Weingut Gesellmann DESSERT Palet van gelei en ijs van sinaasappel, cake van pistache, lemon curd, mousse van passievruchten en een chocolaatje van sesam

Riesling Auslese 2015 ~ Weingut Emmerich Knoll Welshriesling Beerenauslese 2011 ~ Weingut Lukas Lehner


44

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

Voorgerecht: schelvis, scheermes, schaaldieren

Hoofdgerecht: hert

DE COMBINATIE WIJN-GERECHT

EEN VERBORGEN PAREL IN DE ELZAS

Elke deelnemer kreeg de gelegenheid zijn voorkeur uit te spreken voor alle combinaties wijn-gerecht, of juist om te vertellen wat volgens hem minder samenging. Niet iedereen maakte van die gelegenheid gebruik. Sommige tafels legden zich neer bij de mening van de lokale tafeltiran. Maar toch ontving ik meer dan 130 bruikbare antwoorden, zodat de onderstaande analyse mogelijk werd. Bij de berekening van de score trok ik het aantal tegenstemmen af van het aantal voorstemmen voor elke combinatie.

HÔTEL RESTAURANT & SPA Route de Strasbourg 67130 Fouday, Alsace, France - Tél. 00 33 (0)3 88 97 30 09 info@hoteljulien.com - www.hoteljulien.com

2015030421_julien_parismatch.indd 6

© Photos Christian Creutz, Christophe Meyer, Philippe Jego - Valblor Groupe Graphique F67 Illkirch

Aperitiefhapjes

25/03/2015 11:57

3. Riesling Vinothekabfülling 2015 ~ Weingut Lukas Lehner (score: 64). De minst controversiële combinatie: een strakke riesling met mooie aciditeit en voldoende body om het op te nemen tegen erg diverse aperitiefhapjes met zwezerik, oester dan wel gerookte paling.


45

Trio van harde kazen

Sint-jakobsvruchten 6. Riesling Zöbing 2015 ~ Weingut Hirsch (score: 15). Een verfijnd gerecht met toch enkele pittige toetsen voelt zich helemaal in zijn sas bij deze uiterst gebalanceerde riesling uit een goed jaar. De typische rieslingfruittonen vermengen zich met het ziltig-minerale van de sint-jacobs, terwijl de rondeur van de wijn niet moet onderdoen voor het filmende garnituur. Schelvis

9. Riesling Zöbinger Geisberg 2015 ~ Weingut Hirsch (score: 42) Dat de wijnen van Hirsch maaltijdwijnen par excellence zijn, bewijst deze tweede fles van hetzelfde huis. De schelvis is een krachtiger visgerecht dat door de preijulienne aardse tonen krijgt. Deze wijn lijkt op zijn broertje, maar heeft meer structuur en is voller in de mond. Het fruit is bijna tropisch, de aciditeit zoals dat hoort hoog. Een magnifieke combinatie.

Hert 15. Gabarinza 2015 ~ Weingut Heinrich (score: 16) Een mengeling van de Oostenrijkse druiven zweigelt en blaufränkisch aangevuld met een derde merlot krijgt een spontane gisting en heeft naar Oostenrijkse normen een hoog alcoholgehalte van 13,5%. Hij begeleidt goed de hertenfilet die een herfstig garnituur gekregen heeft. Het jonge en frisse kersenfruit van de wijn contrasteert eerder met de wortel, spruit en pastinaak dan dat het harmonieert, maar dat is nu net het fijne ervan. Kazen

16. Grüner Veltliner Loibenberg 2015 ~ Weingut Rainer Wess (score: 26). Bij de drie harde kazen, waarvan eentje uit het gastland, bleek de oer-Oostenrijkse grüner veltliner een schot in de roos. Fijnproevers weten het al langer: witte wijnen harmoniëren vaak goed met kazen, al was het maar omwille van hun spannende aciditeit.

Dessert 20. Welshriesling Beerenauslese 2011 ~ Weingut Lukas Lehner (score: 35) Dat de nog jonge Lukas Lehner wijn kan maken, staat boven kijf. Dat hij ook prima maaltijdwijnen maakt, is bij deze bewezen. De uiterst complexe, honingachtige beerenauslese kan moeiteloos dit gevarieerde dessert aan, met ijs, cake en curd en zelfs chocolade. Je hebt de zeldzame combinatie van body en aciditeit nodig om zulke gerechten te vervolmaken. Een magnifieke afsluiter van een heerlijke dag.


46

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

DE WACHAU:

Frank Smulder MW, Johann Donabaum, Pieter Verheyde

EEN PARADIJS VOOR RIESLING EN GRÜNER VELTLINER Voor de ‘echte’ wijnliefhebber is de Wachau de topwijnregio van Oostenrijk. In 1983 besloten enkele markante wijnmakers uit deze regio, waaronder Franz Hirtzberger, Josef Jamek en Franz Prager, een vereniging van wijnbouwers op te richten met de naam: Vinea Wachau Nobilis Districtus (VWND). Ze gingen ervan uit dat een collectieve instelling als het VWND met afgelijnde ideeën en doelstellingen een meerwaarde betekende ten opzichte van een individuele aanpak. Gestart met 24 domeinen was de vereniging na amper enkele jaren al uitgegroeid tot een heuse overheidsinstelling met nagenoeg 200 leden. De focus van de vereniging lag op het promoten van het uniek karakter van de Wachau doorheen zijn grote diversiteit aan terroirs.

H U G O VA N L A ND E G HEM C o m m a n d e r ij L an d v an W a a s


47

BODEM EN KLIMAAT BEPALEN DE STIJL De Wachau ligt op dezelfde breedtegraad als Bourgogne. Verschillende factoren beheersen er het klimaat: de koele en vochtige winden vanuit het meer noordelijke bosrijke Weinviertel, de warme luchtstroom vanuit het Pannonisch Bekken, de toenemende continentale invloed naarmate men zich meer naar het westen begeeft en tenslotte de thermische invloed van de Donau. Dit samenspel van wisselende condities zorgt er voor dat de oogst in Loiben 14 dagen vroeger plaatsvindt dan in Spitz, dat nauwelijks 15km ten westen van Loiben is gelegen. De wijngaarden liggen op steile hellingen langsheen de Donau. De bodem bestaat er uit graniet, gneiss en kwarts met hier en daar een dikke laag löss die door de wind is aangevoerd.

UNIEKE KWALITEITSINDELING De Wachau hanteert een eigen en unieke kwaliteitsindeling die steunt op het alcoholpercentage van de wijn. Er zijn drie categorieën:

Steinfeder: deze categorie omvat de lichtste wijnen. Ze hebben een levendige en delicate stijl met het accent op het frisse fruit. Het maximum alcoholgehalte is 11,5 %. Federspiel: deze wijnen combineren elegantie met meer body. Ze vertonen een hogere reflectie van hun terroir en een alcoholgehalte tussen 11,5 en 12,5%. Smaragd: volle en krachtige wijnen, meestal afkomstig van de terrassen van de beste locaties en bovendien later geoogst. Minimum 12,5%.

MASTERCLASS: WACHAU SOUTERRAIN ‘TERROIR WINES FROM 3 DECADES’ Op 5 februari organiseerde het VWND een masterclass in restaurant Roosenberg te Waasmunster. Het panel was samengesteld uit Johann Donabaum van Weingut Donabaum, Frank Smulders MW (wine educator) en Pieter Verheyde (restaurant Terminus). Lucas Pichler van Weingut FX Pichler had in laatste instantie wegens ziekte forfait moeten geven. Met het thema ‘Terroir wines from 3 decades’ wou het VWND via een masterclass de hoge kwaliteiten van de rieslings en de grüner veltliner uit de Wachau, maar ook hun verouderingspotentieel in de verf zetten. Of dit een succesverhaal werd, kunt u uit de onderstaande proefnotities opmaken.


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

Flight 7: Riesling uit Dürnstein en Rossatz

Pichler-Krutzler, Riesling 2012 – Ried Wunderburg (Dürnstein) Fraaie geur met rijpe perzik en diepte. Heeft een mooie constitutie waarin frisse zuren en vulling samensmelten. Eindigt tamelijk kort. Hugo Van Landeghem

48

Geproefd Flight 1: Grüner Veltliner uit Rossatz en Loiben

Flight 4: Grüner Veltliner uit Loiben and Spitz

FJ Gritsch – Mauritiushof, Grüner Veltliner Smaragd 2015 – Ried Loibenberg Rokerige aroma’s vergezeld van een alcoholimpressie. Ronde en vrij volle smaak met wat restsuiker, mist wat spanning en lengte.

FX Pichler, Grüner Veltliner Smaragd 2006 – Ried Loibenberg (Loiben) Lichtgele kleur, complexe aroma’s met diepgang en finesse, subtiele kruidigheid, zeer mooie evolutie. Intense aanzet met een romige toets, aangevuld met fijne specerijen. Een gevuld middenstuk dat elegant blijft. Kruidige finale met grote lengte.

Wolfgang Supperer, Grüner Veltliner Smaragd 2015 – Ried Steiger Schitterende aroma’s met wit steenfruit en zuivere minerale tonen. Zeer knappe aanzet met zalvend fruit en fraaie voortzetting. Frisheid en diepgang. Aangenaam pompelmoesbittertje in de finale.

Johann Donabaum, Grüner Veltliner Smaragd 2002 – Ried Spitzer Point (Spitz) Heel matige evolutie voor een wijn van 16 jaar oud. Vlakker qua aroma, mist wat complexiteit. Ronde en sappige vulling met een goede balans. Een koeler jaar waardoor wat diepgang en vulling ontbreken.

Flight 2: Grüner Veltliner uit Weissenkirchen en Rossatz

Flight 5: Grüner Veltliner

Karl Holzapfel, Grüner Veltliner Smaragd 2012 – Ried Achleiten (Weissenkirchen) Rijp en fris fruit, samen met een hoge zuiverheid en precisie. De smaakaanzet vertoont een mix van wit fruit en witte peper die blijft hangen tot in de finale. Lichte alcoholimpressie.

Ilse Mazza, Grüner Veltliner Smaragd 1997 – Weitenberg Zowel de kleur als de geur vertonen een beperkte evolutie voor een wijn van 20 jaar. Zuivere en minerale onderbouw met veel finesse en diepgang, droge en tegelijk zachte textuur met een krachtige en vrij lange finale.

Josef Fischer, Grüner Veltliner Smaragd 2010 – Ried Frauenweingarten (Rossatz) Rijp geel fruit met een florale toets. Ronde en sappige onderbouw, met een vleugje restsuiker maar toch ook met een goede balans. Vrij rijke textuur.

Emmerich Knoll, Grüner Veltliner Federspiel 1993 – Ried Kreutles (Dürnstein) Aardse aroma’s met noties van boschampignons. Wijn die om verluchting vraagt en daarbij wint aan verfijning. Lichtjes zoete aanzet die overgaat in een kruidig middenstuk, medium body, elegantie haalt het op kracht.

Flight 3: Grüner Veltliner uit Dürnstein en Wösendorf

Flight 6: Riesling uit Loiben en Wösendorf

Tegernseerhof, Grüner Veltliner Smaragd 2009 – Ried Höhereck (Durnstein) Minerale impressies met opvallende frisheid en elegantie. Heeft een smaakpatroon waarin het minerale en de frisse zuren samen voor spanning zorgen. De finale is lang en heeft een ziltig karakter. Zeer mooie wijn met lengte en verfijning.

Leo Alzinger, Riesling Smaragd 2015 – Ried Loibenberg (Loiben) Strakke aroma’s met perzik en minerale impressies, toch sterk verschillend van het aroma van de grüner veltliners. Sappige textuur met een kleine dosis restsuiker, frisse zuren die aanhouden tot in de finale en voor lengte zorgen.

Rudi Pichler, Grüner Veltliner 2007 – Ried Kollmütz (Wösendorf) Finesse en zuiverheid primeren, aangevuld door een minerale toets en een vleugje honing. Zet in de smaak aan met massa’s fruit, fris en toch breed in het middenstuk. Eindigt met een verfijnde en kurkdroge afdronk. Schitterende wijn die uitmunt door klasse en zuiverheid.

Erich Machherndl, Riesling Smaragd 2015 – Ried Kollmütz (Wösendorf) Iets complexer en verfijnder in de geur dan de riesling van Alzinger. Frisse en zuivere textuur met goede diepgang en spanning. Minerale lange afdronk.

Heinz Sigl, Riesling Smaragd 2010 – Ried Kirnberg (Rossatz) Complexe geur met minerale impressies en een kleine hint van petroleum. Minerale onderbouw met strakke zuren, diepgang en breedte die doorgaan tot in de lange finale. Neigt naar een Duitse rieslingstijl. Zeer mooi. Flight 8: Riesling uit Weissenkirchen en Spitz

Josef Jamek, Riesling Smaragd 2009 – Ried Klaus (Weissenkirchen) Rijpe geur met een echte fruitkorf. Heeft een vrij volle onderbouw met wat restsuiker, gelukkig in balans gehouden door de frisse zuren. Franz Hirtzberger, Riesling 2004 – Ried Hochrain (Spitz) Fraaie en complexe aroma’s, zeer expressief met een minerale ondertoon. Start in de mond met een krachtige, zelfs romige en rokerige aanzet. Een knappe textuur met ras en verfijning waarbij het restsuiker volkomen door de frisse en sappige zuren in balans wordt gehouden. Uitstekend! Flight 9: Riesling uit Dürnstein

Hans Schmelz, Riesling Smaragd 1998 – Dürnsteiner Freiheit Goudgele kleur. Duidelijk petroleum in de geur maar aangevuld met fijne specerijen en een minerale ondertoon, peperkoek en champignons. Goede vulling met schakering en diepgang. Is nu op zijn top. Domäne Wachau, Riesling Smaragd 1995 – Achleiten Nog vrij jonge aroma’s met een florale toets, perzik en mineralen. Nog een verrassend fruitige aanzet met het ras en de strakke structuur van de riesling. Kan nog jaren standhouden!


POPULAIR BIJ LIEFHEBBERS In 2015 schreef Frédéric Leman, lid bij commanderij Brussel, in Ken Wijn-magazine: ‘Libanon is nog steeds een niemendalletje in wijnland, maar ze zijn goed bezig’. En of ze goed bezig zijn! De export stijgt, 50% van de totale productie gaat naar het buitenland. Jaarlijks komen er trouwens zo’n 100 tot 200ha wijngaarden bij en worden nieuwe domeinen opgericht buiten de bekende Bekaavallei. Een onverbiddelijke appetijt voor vooruitgang en succes, ondanks moeilijke omstandigheden, typeren de jonge, gedreven wijnmakers. Innovatieve wijnbedrijven gaan op zoek naar de beste terroirs.

L

ibanezen experimenteren volop. Zij hoeven zich immers geen zorgen te maken over de strikte regels die in Frankrijk gangbaar zijn. Dat vertaalt zich in diverse stijlen en mengelingen van druiven. De bont geschakeerde aanplant van Europese druivenrassen samen met enkele lokale variëteiten bepalen de unieke selectie.

HET HERONTDEKKEN VAN DE BESTE GRONDEN Van 1920 tot 1943 was Libanon Frans mandaatgebied. Dat vind je terug in het druivenareaal: cinsault, mourvédre, carignan, grenache, syrah, cabernet sauvignon en alicante

bouchet. Bij de witte druiven tref je vooral ugni blanc, sauvignon blanc, sémillon en chardonnay. Lokale rassen zijn merweh en obaideh, meestal gebruikt voor het maken van arak, een anijsachtige spirit. De uitstekende klimatologische omstandigheden en geografische ligging, in combinatie met zeer hoog gelegen wijngaarden (gemiddeld meer dan 1.000 meter boven zeeniveau) en de bodemgesteldheid (veel kalkhoudende gebergten) zorgen voor ideale condities. Libanon, in de Aramese taal uitgesproken als 'Laban' (= yoghurt), 'het witte gebergte', ligt in een van ‘s werelds meest onrustige gebieden van het Midden-Oosten, tussen Syrië en Israël/Palestina, en aan de Middellandse Zee.

De oppervlakte bedraagt 10.452 km², zowat een derde van België. De kustvlakte wordt begrensd door het steile Libanongebergte met als hoogste toppen Mount Sannin (2.630m) en Qurnat as-Sawda (3.080m). Ten oosten van dit gebergte ligt van noord naar zuid de Bekaavallei, een zeer vruchtbaar plateau, op een hoogte van 900 tot 1.600 meter. Nog meer naar het oosten loopt de Anti-Libanonbergketen. In Libanon bevinden zich enkele van de oudste wijngaarden ter wereld. Meer dan 5.000 jaar geleden was er al wijnbouw in het gebied rond de Bekaavallei. De Feniciërs brachten wijnstokken in cultuur langs de kuststrook. In 1982 nam de productie sterk af vanwege de burgeroorlog maar in de jaren 1990 kwam de cultuur opnieuw op gang door de invloed van verschillende Franse topoenologen. In 1998 waren er vijf wijnbedrijven van betekenis. Vandaag wordt door 47 ondernemingen zo’n acht miljoen flessen geproduceerd. De wijnbouw vindt voornamelijk plaats in het westelijke deel van de vallei, rondom Baälbek, en in de heuvels boven Zahle. Maar de Bekaa is niet langer meer de enige wijnregio. In het noorden, in de heuvels van Batroun, liggen verschillende boutique wineries die best kunnen concurreren met de moderne wijnwereld. Daarnaast is er de vestiging van nieuwe bedrijven rond Jezzine en in het zuiden. Binnen de organisatie Union Vinicole du Li-

Coteaux du Liban

LIBANESE WIJNEN

S IM O NNE W EL L EK EN S C o m m a n d e r ij B e l l e b e e k


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

WIJNBEDRIJVEN IN VOLLE ONTWIKKELING Château Qanafar Het familiale bedrijf Chateau Qanafar ligt net boven het dorp Khirbet Qanafar, in het zuidwesten van de Bekaavallei. Druiven komen van eigen teelt of van percelen in eigen beheer. Er worden geen druiven aangekocht. De oogst komt van 17ha op de zacht glooiende hellingen met een gemiddelde hoogte van 1.200m. Er wordt niet geïrrigeerd. Coteaux du Liban

50

ban ijveren een aantal producenten voor de oprichting van een wijninstituut dat regels moet opstellen voor wijnbouw en wijnproductie en dat toeziet op de handhaving ervan. De belangrijkste domeinen werken echter al op een verantwoorde wijze om de concurrentie internationaal aan te kunnen gaan.

DE BEKAAVALLEI De Beqaa (Bekaa) is het belangrijkste productiegebied van Libanon waar alle grote wijndomeinen wijngaarden hebben, zoals Château Ksara, Libanons grootste wijngaard met meer dan 40% van de totale productie van het land, Château Kefraya, Cave Kouroum, Château Musar en de trendy boutique winery Château Massaya. Het klimaat is er continentaal. De zomers zijn heet en droog. Temperaturen stijgen tot 40°C maar de nachten zijn koel. Een daling tot 10°C is niet ongewoon. Het Libanongebergte beschermt de vallei tegen de hete westenwinden vanuit de golf en Egypte. Tussen april en september valt er nauwelijks regen. Tijdens de bloei- en rijpingsperiode is het erg droog waardoor haast geen ziekten voorkomen. De winters zijn streng met heel veel sneeuw maar temperaturen zakken zelden zo laag dat de wijnstokken er gaan onder lijden. Deze specifieke omstandigheden hebben een grote invloed op de groeicyclus van de stokken. Het gevolg is een langere rijpingsperiode, wat de ontwikkeling van aromaprecursoren en polyfenolen stimuleert. Sommige druivenrassen worden zelden rijp vóór midden, of zelfs eind september. De rendementen zijn eerder laag. Deze klimaatkenmerken zijn bijzonder benefiet voor de kwaliteit van de oogst en resulteert in harmonieuze wijnen met een mooie balans. Het gebied bezit een natuurlijke waterhuishouding, dankzij het smeltwater van de sneeuw van het Libanon- en Anti-Libanongebergte. De stenige bodem is er rijk aan kalk, met een bovenlaag van klei of leem, soms met stenen, grind of rode aarde vermengd. De wijnen zijn weelderig met volop rijp fruit.

WIJNREGIO’S BUITEN DE BEKAA Het heuvelachtige wijngebied Batroun ligt aan de kust, ten noorden van Beiroet. In deze tweede wijnregio van Libanon hebben zich momenteel acht bedrijven gevestigd. De wijngaarden liggen op 400 tot 1.750 meter hoogte. Sommige hebben uitzicht op de zee. Ten zuiden van Beiroet bij Jezzine, en verder nog meer naar het zuiden, zijn een aantal domeinen zeer succesvol bezig.

Cave Kouroum In het hart van de Bekaavallei, op de helling van de Baroukberg ligt het dorpje Kefraya, bekend als het epicentrum voor de aankoop van druiven. Hier richtte In 1998 Rahal, voordien wijnhandelaar, een ​​nieuwe wijnmakerij, Cave Kouroum, op. Château Khoury Château Khoury ligt op 1.300m aan de oostelijke kant van de berg Libanon met zicht op de stad Zahle. Het is een familiaal domein, opgericht door Raymond en Brigitte El Khoury. De eerste druivenlaars werden geplant in 1995. De wijngaard beslaat 15ha. Sommige plots liggen heel dicht bij elkaar rond het kasteel. De bodem bestaat voornamelijk uit klei en kalk. In 2002 werd een nieuwe kelder gebouwd. Jean-Paul, de zoon, keerde na zijn studies aan de faculteit in Reims terug naar het domein waar hij zijn ouders bijstaat in het wijnmaken. Aurora Deze kleine wijngaard, omringd door pijnbomen en olijfbomen, 2,5ha groot op 850m, ligt nabij het dorp Aoura met zicht op de zee. De wijnkelder bevindt zich in het dorpje Rachkidde in het noorden van Libanon, opgericht begin de jaren 2000. Zoals voor heel wat producenten werd generaties lang druiven geteeld, maar pas sinds 2004 werd gestart met wijn maken. Batroun Mountains De familie Hark startte in 2003 met een paar hectaren grond. Vandaag strekt de wijngaard zich uit over zes verschillende percelen gaande van 400 tot 1.500m in de heuvels van Batroun. De stad Batroun ligt aan de kust, 50km ten noorden Beirut.


51

Geproefd Corpus Christi 2010 - Karam Winery, Jezzine Highlands, Zuid Libanon

Cabernet sauvignon, merlot, syrah, cabernet franc. Diepdonkere kersenrode kleur. Expressief en open aroma van eucalyptus, kers, ceder en rokerig met hints van wild. Kruidig en krachtig in de mond met goede tannine en fijne zuren, mooie vulling en materie, alles in balans, sappig over de hele lijn. Uitstekend smaakprofiel, aangenaam, met diepgang, structuur en lengte.

Coteaux du Liban

Noble Sweet 2013 - Karam Winery, Jezzine Highlands, Zuid Libanon

Karam Wines Jezzine waar, al jaren voor de Romeinen Libanon veroverden, wijngaarden zijn aangelegd, is de thuisbasis voor deze 10ha wijnstokken van twee broers, de ene een perfecte zakenman en de andere een gedreven wijnmaker. De eerste spot werd aangelegd in de heuvels op 1.300m, wat moest zorgen voor diversiteit in het Libanese wijnpanorama. Andere percelen in verschillende gebieden volgden. De bedoeling is in eerste instantie ancestrale wijnen te maken met moderne technologie.

EEN MOOIE TOEKOMST TEGEMOET Libanon heeft zich in een minimum van tijd ontplooid tot een paradijs voor wijnbouw. Het land heeft alle ingrediënten: de aarde, de druiven en een enthousiast volk nodig om grote wijnen te maken. Wijnbouw op de hoger gelegen locaties, terroirbesef, aandacht voor individuele bodemexpressie, de gepaste druiven en technieken, en daarbij opgeleide wijnmakers met internationale ervaring moeten het succes verder verzekeren. Libanon gaat een mooie toekomst tegemoet, zij het dan met vallen en opstaan zoals dat ieder wijnland vergaat.

Wijnen van de diverse domeinen zijn verkijgbaar bij Gopic Wines, www.gopicbvba.com

��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������

Frankrijk ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ US �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������

Syrah, cabernet sauvignon. Diep donkere robijnrode kleur met paarse tinten. Geuren van cassis, maar ook rood fruit, leder, ceder, specerij met vooral peper, rijk en intens. Krachtige smaak, sappig en fris met rijpe tannine en flink wat zuren, fruitig en materierijk. Château Khoury Symphonie 2008 Bekaa Dhour Zahlé

Syrah, cabernet sauvignon, merlot, cabernet franc. Inktdonkere kleur. Geuren van donker gestoofd fruit, licht rokerig, kruiden en geraffineerde houttoets, hint van petroleum en leder. De smaak is karaktervol, diep en sappig met een stevige structuur. Zuren en tannine mooi in balans met rijp fruit. Klassieke stijl met mooie droge finale en een rustiek eind. Château Khoury Cuvée Ste Thérèse 2015 Bekaa Dhour Zahlé

Caladoc, pinot noir. Transparante kersrode kleur. Zuivere aanzet, licht gekruid aroma. Nadien zacht fruit met kers en framboos. Mooie smaakeenheid, sappig, stevige aangename tannine, mooi rood fruit, verweven en evenwichtig, kruidige, lange, blijvende afdronk met fruit in retro.

Syrah, cabernet sauvignon, cabernet franc. Diepdonkere kleur. Complex aroma met gebald fruit waarin cassis en bosbes, spicy met toetsen van munt. Sappig smaakprofiel, gevuld en krachtig met soepele tannine en aansluitend mooie zuren. Prima balans. Mooie afgewerkte wijn.

32% 17% 14% 5% 5% 4% 4%

Canada �����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������

UAE ��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� Duitsland ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� België �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� Bron: Ministry of Economy

A La Cave Kouroum 2011 - Vallée de la Bekaa

Château Khoury Perseïde 2009 – Bekaa Dhour Zahle

EXPORTMARKT UK

100% muscat. Goudgele kleur. Aroma’s van eucalyptus, hars, den, honing, mango en medicinale kruiden. Een zoete smaak tegelijk kruidig, fris met mooie zuren, complex, evenwichtig en lang. Mooie afdronk.

Cave Kouroum Petit Noir 2013 - Vallée de la Bekaa

Syrah, cabernet sauvignon, carignan, grenache, cinsault. Donkere kersrode kleur. Zuiver, kruidig aroma met mooi fruit, mediterraan. De frisse smaak doet denken aan zure krieken van begin tot het eind. Goede balans, sappig, fraaie zuren en fijne tannine in een rijpe finale met tonen van aardbei en kers. Aurora 2012 – Noord Libanon – Batroun

100% Cabernet franc. Matig intense, kersrode bergwijn met verleidelijk rood fruit (kersen, aardbeien, framboos), licht gekonfijt, en een vleugje paprika, wat rokerig en een verfrissende toets van munt. In de mond volgt een delicate textuur met ragfijne zuren, zonder harde tannine, harmonisch, elegant en versmolten. Het geheel toont kracht, wel discreet en verfijnd, ondersteund door rijpe materie. De afdronk is opvallend lang en aangenaam met terugkerend rijp fruit, zoethout en een lichte kruidigheid.


52

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

IN MEMORIAM RAPH EECKHOUT STICHTER-EREVOORZITTER VAN DE VLAAMSE WIJNGILDE


53

H U G O VA N L A ND E G HEM C o m m an d e r ij L an d V an W a a s

V

ia de krant ‘De Standaard’ vernam ik het overlijden van Raph Eeckhout, stichter-voorzitter van de Vlaamse Wijngilde. Hij haalde op één jaar na de gezegende leeftijd van een eeuw. Dat is voor weinigen weggelegd. Vele herinneringen komen plots naar boven. We hebben meer dan tien jaar in het nationaal comité samengewerkt, Raph als nationaal voorzitter en ikzelf als respectievelijk ondervoorzitter en nationaal wijnmeester. Raph was een fiere man, altijd netjes in maatpak, de haren steeds glad in de plooi gekamd. Professioneel was hij actief als courtier in de wijnbusiness. Hij wist op een discrete manier zijn commerciële wijnactiviteit perfect te scheiden van zijn functie als nationaal voorzitter in de Vlaamse Wijngilde. Raph was nooit uitbundig, luisterde en vroeg raad, maar bleef vaak bij zijn eigen mening, soms koppig tegen beter weten in. Blijkbaar een West-Vlaamse karaktertrek. Met de jaren werd de taak van nationaal voorzitter almaar zwaarder. Zijn fysieke paraatheid, die hij jaren had geëtaleerd, begon te verzwakken, maar hij was zodanig verknocht aan de Vlaamse Wijngilde en genoot zo van zijn voorzitterschap dat hijzelf er moeilijk afstand van kon nemen, ook al was hij toen de 80 jaar al een eind voorbij. Ik had het genoegen om hem als nieuwe nationaal voorzitter op te volgen en hem tijdens het feest van 35 jaar Vlaamse Wijngilde tot stichter-erevoorzitter te benoemen. Voor beiden een emotioneel moment. Een belangrijke overgangsfase in de geschiedenis van de Vlaamse Wijngilde. Ik ben even terug in mijn archief gedoken om de toespraak, die ik toen heb gehouden bij de benoeming als stichter-erevoorzitter, terug op te halen. Als eerbetoon aan Raph en zijn familie, kunt u deze hiernaast lezen.

BENOEMING VAN RAPH EECKHOUT TOT STICHTEREREVOORZITTER VAN DE VLAAMSE WIJNGILDE Het Nationaal Comité heeft de Raad van Bestuur verzocht om de heer Raph Eeckhout voor te dragen als stichter-erevoorzitter van de Vlaamse Wijngilde, wat door de Algemene Vergadering van 18 december 2003 werd bekrachtigd.

Vaak stond je er een beetje alleen voor en menigmaal heb ik de stress van je gezicht kunnen aflezen. Je maakte er telkens een erezaak van om de grootste confrérieën naar hier te krijgen voor wat het ‘Feest van de Nationale Voorzitter’ werd genoemd.

Beste Raph, wellicht ben je met enigszins gemengde gevoelens naar hier gekomen. Geen zorgen meer om de organisatie en toch centraal in het ganse gebeuren van vandaag. Zojuist heb ik 2003 een mijlpaal genoemd in de geschiedenis van de Vlaamse Wijngilde, maar dit moet het ook zijn in jouw persoonlijk leven.

Vele fantastische hoogtepunten wisselden elkaar van jaar tot jaar af, maar het feest met de premiers grands crus classés van Saint-Emilion blijft voor mij wellicht de kroon op jouw werk.

De naam Raph Eeckhout en Vlaamse Wijngilde waren gedurende 35 jaar als het ware synoniemen. Je stond aan de wieg van de vereniging, die met zes commanderijen in de beginperiode, nu is uitgegroeid tot 34 commanderijen. Wat eens je geesteskind was, is nu met meer dan 2300 leden de grootste wijnvereniging van Vlaanderen en daar mag je beslist trots op zijn. Jouw verdiensten hierin zijn enorm. Het is dankzij uw relaties in het buitenland dat de Vlaamse Wijngilde ook daar bekendheid verwierf, met vooral Frankrijk als graag geziene gast op tal van manifestaties die je hebt georganiseerd.

Uw functie van Chancelier de la Jurade de Saint-Emilion heeft je daarbij ongetwijfeld geholpen. Een titel die slechts twee Belgen kunnen voeren en waar je terecht fier op kan en mag zijn. Terugblikken op 35 jaar voorzitterschap is niet in deze korte tijdspanne te vatten, maar de bewondering en waardering voor dit enorme werk kan ik niettemin in twee woorden samenbrengen: ’t was groots. Het is dan ook een eer en genoegen je vandaag te kunnen benoemen tot stichter-erevoorzitter van de Vlaamse Wijngilde, een eretitel die aan niemand anders nog kan worden verleend.


WIJNDOMEIN DIMITRIOS DIAMANTIS UIT SIATISTA

De wijngaard van Diamantis

Ines Vandenbroucke en Luc Van der Straeten

L U C VA N D ER S T R A E T EN Z ui d - W e s t-V l a a n d e r e n


Ines Vandenbroucke en Luc Van der Straeten

55

Siatista

DE REVIVAL VAN EEN FAMILIAAL WIJNDOMEIN MET INHEEMSE DRUIVENRASSEN Een delegatie van domein Dimitrios Diamantis, waaronder ook de oenologe Athina Tsoli, kwam voor enkele dagen uit Griekenland om ons kennis te laten maken met de authenticiteit van Siatista als wijngebied. Siatista is het vroegere hart van de Griekse bontindustrie, waarin ook de familie van Dimitrios Diamantis actief was. Na het overlijden van zijn vader op 59-jarige leeftijd, besloot Dimitrios zijn bonthandel in te ruilen voor de wijngaard van zijn voorouders die gelegen is op de glooiende heuvels naast de via Egnatia. Grootvader Dimitrios Diamantis, geboren in 1913, plantte zijn eerste xinomavrowijngaard aan in 1932. In die tijd was Siatista een bekende wijnstreek. Toen rond de jaren 1970 de wijnhandel verdween ten voordele van winstgevende pelshandel, werden de meeste wijngaarden verwaarloosd achtergelaten. Zo gebeurde het ook met Diamantis. In 1976, geboortejaar van de huidige eigenaar Dimitrios Diamantis, gaf de grootvader de wijngaarden als geschenk aan zijn kleinzoon met de wens dat hij die opnieuw zou groot maken. In de jaren 1990 wilden de grote wijnmakerijen rond Siatista de wijngaarden heraanplanten met internationale druivenrassen. De vader van Dimitrios volgde die trend in zijn wijngaard. In 2006 bouwde hij zijn eigen wijnmakerij. In 2008, enkele dagen voor zijn dood, gaf hij de eigendomsbewijzen van de wijngaard over aan Dimitrios met de laatste wens van grootvader. Dimitrios had geen keus: hij werd fulltime wijnmaker, maar weigert de trend van de grote wijnbouwers in de streek te volgen. Hij verwijderde de vreemde wijnstokken ten voordele van de inheemse traditionele stokken. Het wijnhuis is gelegen op net geen 1000m hoogte aan de rand van het idyllische stadje Siatista en is een puur familiaal bedrijf. Toen enkele leden van de Commanderij Zuid-West-Vlaanderen het in 2014 ontdekten, waren de wijnen lekker en de infrastructuur vrij een-

voudig. In de voorbije jaren werd veel geĂŻnvesteerd, zowel in infrastructuur en in de aanplant van nieuwe stokken, als in kwaliteit. Ook het aantrekken van oenologe Athina Tsoli en een joint-venture met haar wijnhuis (van de oenologe) uit Santorini deden de uitstraling van dit domein alleen maar stijgen. Dimitrios legt de klemtoon op de autochtone druivenrassen uit zijn geboortedorp: xinomavro en mosxomavro.

SIATISTA Siatista ligt in MacedoniĂŤ in een bergachtig landschap. De winters zijn hard en vochtig. Het voorjaar begint er vroeg en de zomers zijn er heel warm. In de lente zorgt de noordenwind voor koude en vernietigende vorst, de herfstmaanden duren lang, met veel zon, en bevorderen een goede rijping van de druiven. De wijngaard van Dimitrios ligt op goed gedraineerde heuvels met een optimale ligging, gericht op het zuiden. De frisse wind verjaagt de vochtigheid en beschermt de wijnstokken tegen ziektes. De heuvels liggen op hoogtes tussen 600 en 900 meter, de bodem bestaat uit harde kalk met veel stenen. De Aliakmonasrivier heeft er de kalk weggespoeld en de alluviale bodem bestaat uit zand en puin wat voor de nieuw aangeplante percelen heel vruchtbaar is. Dimitrios Diamantis heeft op oudere percelen inheemse wijnstokken staan die in een kuiltje met een schutting tegen de scherpe wind beschermd worden. De wijn van de hellingen wordt gekenmerkt door een interessante vegetatieve cyclus. De zuurgraad is laag. De wijn heeft een levendige kleur en is fris in de smaak. De rendementen zijn zelden groot. Tannine is zacht. Het aroma is discreet bij jonge wijn maar wordt bij het verouderen complexer. Dimitrios Diamantis wil de xinomavro verder perfectioneren en de oude wijntraditie in Siatista nieuw leven in blazen. Gedurende generaties had iedere familie in de streek een wijngaard, waarmee de befaamde dessertwijn Liastos gemaakt werd. Deze traditie wil Dimitrios eveneens herstellen en verbeteren.


57

DE TRADITIONELE DRUIVENRASSEN Xinomavro is de belangrijkste wijnstok voor de grote rode wijnen van Noord-Griekenland. Het ras is goed aangepast aan het noordelijk klimaat en is gevoelig voor lentevorst. De warmere zomers zorgen voor een perfecte rijping. De kalkbodem laat de druif toe haar aromatisch potentieel te ontwikkelen en geeft zo de typische wijnen uit Siatista. De rendementen zijn beperkt. Druiven halen een gemiddeld tanninegehalte, zijn weinig alcoholisch en hebben weinig kleur. De wijn heeft een lang bewaarpotentieel. Mosxomavro is een vroegrijpe druif, geeft meer rendement dan de xinomavro en past zich beter aan de moeilijke klimaatomstandigheden aan. Zij geeft minder zuur en brengt zachtheid, vettigheid en veel fruit. De wijn kan jonger gewaardeerd worden. Negrikiotiko is een streekdruif met veel soepele tannine en finesse, heeft veel aroma's en maakt de wijnen uit Siatista geschikt om lang te bewaren.

Geproefd Drie witte wijnen gemaakt door oenologe Athina Tsoli. De eerste is van het wijnhuis Diamantis, de twee andere van wijndomeinen die Athina Tsoli beheert in Zakynthos en in Santorini. Vier rode wijnen van Diamantis en een rosé. Ines Vandenbroucke en Luc Van der Straeten

Momenteel telt zijn wijngaard ongeveer 14ha. De oudste wijnranken (bush vines) hebben een zeer lage opbrengst van 1kg per rank. Het hoofdaandeel gaat naar rode druiven (90% mosxomavro en xinomavro) en 10% naar wit. Het is zijn bedoeling om tegen de wil van de grote producenten in een mooie xinomavro op de markt te brengen met een evenwichtige structuur, een volle body, ondersteund door aciditeit en tannine. Dit alles om deze wijnen voor een lange tijd genietbaar te houden voor de consument. Dimitrios gebruikt Franse eik, waarvan 30% nieuw.

Diamantis Blanc de noirs 2016, mosxomavro, Siatista

Lichtgeel, matig intens van kleur, hoge viscositeit, citrusfruit met minerale toets; een frisse aanzet met mooi evenwicht tussen zoet en zuur, redelijk vol, een mooie afdronk met een klein bittertje. Athina 2016, Zakynthos

Wijn afkomstig van het gelijknamige eiland in de Ionische zee. Deze wijn wordt gemaakt van de autochtone roboladruif. Lichtgele kleur. Geuren van abrikoos, perzik. De wijn is opvallend fris in de mond, heeft een zachte onderliggende structuur en eindigt met een middelmatige fruitige afdronk. Gevinifieerd op inox. 12,5 vol%; jong drinken. Een lekker terraswijntje. Athina, Santorini, 2014, assyrtiko

Wijn afkomstig van het vulkanische eiland Santorini. Deze wijn wordt gemaakt van de autochtone assyrtiko en heeft zoals verschillende wijnen op Santorini, dank zij het unieke terroir, de internationale PDO-status (Protected Designation of Origin). Een goede wijn moet beantwoorden aan vier criteria: complexiteit, intensiteit, evenwicht en lengte en deze wijn beantwoordt hier perfect aan. Deze beendroge witte wijn heeft een strogele en schitterende kleur. Een veelvoud van fijne, subtiele met elkaar verweven aroma’s met minerale tonen, citrusfruit en toetsen van honing. Intens met levendige aromatische expressies. Prachtig evenwicht tussen zoet, zuur en bitter. Heel lange afdronk. Bewaarpotentieel zeker aanwezig. Diamantis, Xinomavro Mosxomavro 2016

Een zeer elegante rosé, met aroma's van rood fruit, aardbeien en frambozen met bloemengeur van viooltjes, kruidig en mineraal, een werkelijk frisse wijn, mondvullend en in de smaak komen de aroma's van rood fruit terug met een lange afdronk. Athina Tsoli is geen voorstander van fruitbommen maar wil door een kortere maceratietijd de wijn geschikt maken voor de begeleiding van gerechten.

Diamantis, Mosxomavro 2016

Lichte stijl, doorschijnend, mooi helder met kersrode kleur. Veel fruit: framboos en aardbeien, een zachte en soepele aanzet, eindigt op mooi zuur met weinig tannine en een mooie afdronk. Diamantis, Xinomavro 2015

Een intense kleur met een waterrand en een mooie viscositeit. Immobiel valt vanille op, wat duidt op vatlagering. Bij verder ruiken is er jong rood fruit met zuur, in de verte wat kruidigheid zoals laurier en iets gerookt. De aanzet is tanninerijk en zuur is aanwezig. De wijn is goed gestructureerd. Het rendement van de wijngaard met xinomavro is zeer laag: 20hl/ha. Diamantis, Xinomavro 2004

De laatste wijn die gevinifieerd werd door de vader van Dimitrios. Mooie baksteenkleur en viscositeit. Hij geurt naar alles wat uit het bos komt, champignons, onderbos, kruiden, laurier, witte peper, lichte lactische toets,, aangename aanzet met een kern van zoethout wat het zuur zeer rond maakt op die leeftijd, een mooie lange afdronk. Diamantis, Liastos 2008

Het paradepaardje van Diamantis: een natuurlijke zoete wijn die sinds tweehonderd jaar lang gemaakt wordt. Twee rassen: mosxomavro en xinomavro. Gedroogde druiven die na de maceratie drie jaar op grote eikenvaten rusten. Een perfecte begeleider van chocoladegerechten. De wijngaard is aangelegd in 1931. De opbrengst per wijnstok bedraagt niet meer dan anderhalve kilo druiven. Liastos wordt genoemd naar de techniek die gebruikt wordt om de druiven te drogen in de zon (helios). Roestbruine kleur, zeer geëvolueerd met een kleine waterrand en een intense schittering. De geur is zeer complex: zoete warme kruidigheid, rozemarijn, peper, anijs, gekonfijte sinaasappel. De smaak is zuiver en heeft een mooie kruidigheid, het zuur wordt door de suiker gemaskeerd, een heel lange afdronk. Een pareltje van wijnmaker Dimitrios, die de voorvaderlijke traditie alle eer aandoet.


Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

NATIONALE PROEVEN 19 NOVEMBER 2017

N

ationale proeven beginnen reeds met de voorproeven waar de wijnmeesters de meest typische wijn kiezen uit de drie blind geschonken wijnen. Waar de rode wijnen vrij klassiek waren, was de keuze van de witte wijnen eerder verrassend. Een heel uitbundige sauvignon uit Marlborough, een puntig frisse riesling uit de Rheingau, een terroirgetypeerde (silex) chenin blanc uit Vouvray naast de houtgelagerde Rully. Niet te missen is het eerste waar men aan denkt, maar dan vergeet men de wedstrijdomstandigheden die toch altijd voor spanning en stress zorgen. De organiserende commanderij Zuid-West-Vlaanderen had de grenzen opgezocht met de locatie “Salons Alta Ripa� te Avelgem-Outrijve. Een prachtige streek trouwens en een locatie die heel wat ruimte bood voor ont-

haal van de deelnemers en vele sympathisanten, organisatie van de proeven zelf, verbeterlokaal, receptie en afsluitende lunch. Een vlekkeloze organisatie dankzij de inzet van heel wat medewerkers van de commanderij. Opnieuw hadden 44 kandidaten zich ingeschreven voor de proeven van meester en 31 kandidaten voor de proeven grootmeester. Er moeten steeds minstens 2 wijnen correct geplaatst worden waar 8 kandidaten meester wijnproever niet in slaagden maar 17 kandidaten wel alle wijnen juist hadden. Bij de proef voor grootmeester sneuvelden er 7 kandidaten maar hier hadden 17 op 31 alle acht wijnen correct wat een schitterend resultaat is. Tot slot wil ik als nationaal wijnmeester Commanderij Zuid-West-Vlaanderen danken voor de zeer aangename samenwerking bij alle fases van de organisatie van deze proeven.

Inez Vandenbroucke

ED D Y S A R L E T Nationaal W ijn m e e s t e r

Inez Vandenbroucke

58


Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

Inez Vandenbroucke

59


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

LIMOUX W O U T ER D E N U L C o m m a n d e r ij N o v a Z e m b l a

Wouter De Nul

60

De abdij van Saint-Hilaire

In het weekend van 24 en 25 maart 2018 trok ik samen met een aantal wijnprofessionals en sterrenchefs naar Limoux voor de jaarlijkse liefdadigheidsveiling 'vente aux enchères – Toques et Clochers'. De terroristische aanslag net voor het weekend in de buurt van Carcassonne zette helaas een domper op de feestvreugde. Alle activiteiten in openlucht werden om veiligheidsredenen afgelast waardoor het jaarlijkse dorpsfeest op zaterdag in het water viel. Een streep door de maandenlange voorbereidingen om in het dorp duizenden bezoekers te laten proeven van de wijnen uit Limoux terwijl verschillende muziekbandjes zorgen voor een leuke sfeer en aangenaam vertoeven. Gelukkig werd in allerijl een aangepast programma in mekaar gezet om de buitenlandse genodigden toch nog een aangenaam verblijf te kunnen bieden.

L

imoux ligt aan de oevers van de Aude in het gelijknamige departement in de Languedoc, 25 kilometer ten zuiden van Carcassonne. Al in het begin van onze tijdrekening was Titus Livius, auteur van een monumentaal werk over de geschiedenis van Rome, vol lof over de witte wijnen van Limoux.

Limoux telt maar liefst vijf appellaties: Crémant de Limoux, Blanquette de Limoux, Blanquette méthode ancestrale, sinds 1993 appellatie Limoux voor stille witte wijnen en tenslotte werd in 2003 ook aan stille rode wijn de appellatie Limoux toegekend.


61

PREMIÈRE BULLE

Blanquette de Limoux is één van de eerste Franse AOP’s die al sinds 1929 een geografische afbakening en sinds 1938 zijn eigen AOP – toen nog AOC – kreeg. Blanquette de Limoux moet voor minstens 90% bestaan uit de plaatselijke druif mauzac, en mag worden aangevuld met chardonnay en chenin blanc. Het verschil met Crémant de Limoux: de mauzac is van ondergeschikt belang in de blend. Minimum 50% chardonnay is verplicht in de crémant, aangevuld met maximaal 30% pinot noir en maximaal 20% mauzac. De productiemethode is voor beide mousserende appellaties dezelfde. De druiven worden apart tot wijn vergist en pas daarna geblend om hun tweede gisting op fles door te maken. Na minimum negen maanden verblijf 'sur lattes' zijn de bubbels klaar voor verkoop. De Blanquette méthode ancestrale is een mousserende wijn die wordt gemaakt volgens de methode uit 1531. Enkel de druif mauzac – ter plaatse blanquette genoemd – mag worden gebruikt. Bij deze methode vindt een eerste gisting 'en cuve' plaats die wordt gestopt door een koudebehandeling en filtratie op het moment dat er een restsuikergehalte van 70 gram per liter is bereikt. Daarna volgt een tweede gisting op de fles. De méthode ancestrale is een zoete dessertwijn met bubbels die het uitstekend doet bij abrikozentaart met witte chocoladeschilfers. Met slechts 6% alcohol ideaal voor zomerse afternoon parties met ijsemmers in aanslag.

Wouter De Nul

Plan B startte met een bezoek aan de abdij van Saint-Hilaire, op 15 kilometer van Carcassonne. Deze Benedictijnerabdij in de schilderachtige vallei van de Lauquet werd gesticht in de achtste eeuw. De oude romaanse abdijkerk geeft uit op een gotisch klooster uit de 14de eeuw dat de bescherming kreeg van de graven van Carcassonne. De abdijwoning heeft een prachtig plafond dat in Franse stijl geschilderd werd en de muren zijn versierd met schilderijen uit de 19de eeuw die de wapenschilden van de 55 abten voorstellen. Ook de oude kelder met graansilo’s is te bezoeken, net als de plek waar de monniken in 1531 de eerste mousserende wijn ter wereld uitvonden: blanquette de Limoux.

4 terroirs in de appellatie Limoux

LES TERROIRS Na ons bezoek aan de abdij van Saint-Hilaire werd ons gezelschap ontvangen in de kelders van Sieur d’Arques voor een rondleiding en proeverij van de Première Bulle en chardonnay uit vier verschillende terroirs. Deze terroirs werden begin 1950 vastgelegd aan de hand van ontelbare bodemstalen. Tien jaar later begon men chardonnay aan te planten onder begeleiding van producenten uit Bourgogne. Terroir d’autan 150 tot 200 meter hoogte, gemiddelde neerslag 570 mm/jaar. Beschermd tegen westelijke en oostelijke winden door twee bergachtige massieven: les Corbières en le Chalabrais. De stad Limoux ligt centraal in deze warme en droge regio. De oogst in dit terroir ligt in tweede positie, net na het terroir méditerranéen. Terroir Méditerranéen 100 tot 200 meter hoogte, gemiddelde neerslag 650 mm/jaar. Ten oosten van Limoux, in het deel van de appellatie dat richting Montpellier gaat. Het warme klimaat wordt getemperd door de winden die van over de middellandse zee worden aangevoerd. Wisselende neerslag, soms vrij hevig, zorgt voor een snelle toename van de suikers. Dit is het terroir waar de druiven het eerst worden geplukt.

De terroirs op de kaart Terroir Océanique 200 tot 300 meter hoogte, gemiddelde neerslag 780 mm/jaar. Ten westen van Limoux, richting Toulouse. Gemiddeld vochtig klimaat, onder invloed van de westenwinden die van over de Atlantische oceaan worden aangevoerd. Soms lange warme periodes. De druiven rijpen langzamer en worden tot twee weken later geoogst dan in het terroir Méditerranéen en terroir d’Autan. Terroir Haute Vallée Meer dan 300 meter hoogte, gemiddelde neerslag 750 mm/jaar. Stroomopwaarts langs de rivier de Aude, richting de pyreneeën. Het klimaat is er vochtiger en kouder met een late lente en een koude herfst. Vaak start de pluk pas nadat de oogst is afgerond in het terroir Méditerranéen. Chardonnay en merlot voelen zich in dit terroir in hun nopjes.


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

Wouter De Nul

was opvallend zacht met een periode van hagel in maart en vorst in april. De late vorst heeft het meest schade aangericht in de wijngaarden. Het aansluitend mooie weer zorgde voor een vroege pluk vanaf zestien augustus, wat veertien dagen eerder is dan in 2016.

Wouter De Nul

62

Degustatie van de Clochers op zondagochtend

De veiling op zondagnamiddag

DE VEILING

Na het diner met de wijnbouwers was het tijd voor de 29ste prestigieuze 'vente aux enchères Toques et Clochers' onder toezicht van veilingmeester Rémy Fournié en wijndeskundige Aymeric de Clouet, expert aan het gerechtshof van Parijs, vergezeld van enkele topchefs uit de Franse gastronomie, waaronder de heer Troisgros van het gelijknamige drie sterrenrestaurant in Les Ouches, en ook onze Belgische trots, restaurant Hertog Jan met chef Gert De Mangeleer en sommelier Joachim Boudens.

In 1990 organiseerde Sieur d’Arques voor het eerst de wijnveiling Toques et Clochers. De veertig dorpjes uit de appellatie Limoux hebben elk een eeuwenoud romaans kerkje met een klokkentoren (clocher). Om de restauratie van deze kerktorens te financieren stuurt elk dorp twee van zijn mooiste vaten chardonnay naar de coöperatie Les Vignerons de Sieur d’Arques, die de veiling organiseert. Van de opbrengst, aangevuld met de nodige subsidie, worden de kerken met hun clochers gerestaureerd. Ieder jaar een andere klokkentoren en dit ondertussen al voor de 29ste keer. De veiling vindt plaats in aanwezigheid van grote sterrenchefs uit de wereldgastronomie, 'les toques' of de hoge witte koksmutsen. Op zondagochtend staan vanaf 10u alle Clocherwijnen te proeven die een paar uur later worden geveild. En uiteraard stonden we om 10:00h (eigenlijk 9u ’s ochtends als we geen rekening hielden met het net ingestelde zomeruur) met het proefglas klaar om een 80tal Clochers uit vier verschillende terroirs te proeven. De wijnen werden aan kleine proeftafels, meestal door de wijnbouwer zelf, in ons glas geschonken. Na de uitgebreide degustatie volgde een verzorgde repas de vigneron. Tijdens de maaltijd werden proefnotities uitgewisseld en nog flink heen en weer gediscussieerd over welke topchardonnays een plaats verdienden in de top tien van de beste Clochers 2017. Mijn persoonlijke voorkeur ging duidelijk uit naar het terroir Océanique dat maar liefst vijf plaatsen veroverde in mijn top tien, met Clocher de Loupia als absolute favoriet. Daarna volgden twee Clochers uit het terroir Haute-Vallée en drie uit het terroir Méditerranéen.

Onder applaus kwam de stoet van wijnbouwers met elk hun vlag met opdruk van Clocher en terroir de zaal binnen en vatte post op het podium achter de veilingmeester. De veiling werd geopend met een minuut stilte ter nagedachtenis van Paul Bocuse, de recent overleden paus van de Franse gastronomie, die meermaals in Limoux de veiling bijwoonde en François Lafitte, voormalig wijnbouwer van Clocher de Fa. Daarna werd lot na lot geveild en had het internationale publiek de mogelijkheid te bieden op zijn geprefereerde barrique. Na de veiling kon ik mij de trotse eigenaar noemen van een vat Clocher de Loupia uit het terroir Océanique. Hiermee kocht ik één van de vaten die de restauratie van de kerk van Loupia mee financieren. Het is nu nog een paar maanden wachten op de botteling en etikettering. Ik kijk er nu al naar uit om begin november de gebottelde flessen te kunnen proeven in goed wijnminnend gezelschap.

JAARGANG 2017 2017 wordt gekenmerkt door een relatief zachte en droge winter. De vegetatieve cyclus begon een week vroeger dan in 2016. De lente

Van oïdium, meeldauw of botrytis heeft 2017 nauwelijks hinder ondervonden. De sanitaire toestand en kwaliteit van de druiven was uitstekend. Enkel de opbrengst per hectare valt een heel stuk lager uit dan gebruikelijk. Conclusie: 'un millésime grand en qualité, petit en quantité' zoals de veilingmeester het terecht verwoordde. Uitzonderlijk op de veiling van 2018 was de verkoop van drie vaten die als Clocher de glace werden aangeboden. Door de vorstschade werden sommige percelen quasi totaal vernietigd, vooral in de hogergelegen Haute-Vallée. Maar ook in andere terroirs. Daarom werd een oplossing gezocht om de Clochers die zwaar getroffen waren, toch aan de veiling te laten deelnemen. Wat te redden viel uit de beste percelen van verschillende terroirs werd geblend om als Clocher de glace op de markt te komen. Een mooie en inventieve oplossing die bovendien ook nog goed in de smaak viel.

GALADINER Na een rijk gevulde dag stond er nog een belangrijke afsluiter op het avondprogramma. Om 20:00h werden we verwacht op het galadiner waar 600 genodigden konden genieten van uiterst verzorgde culinaire topgerechtjes die Gert De Mangeleer op punt had gezet in samenwerking met Helen Traiteur d’Avignon. Sommelier Joachim Boudens selecteerde mousserende, witte en rode wijnen uit Limoux bij de gerechten, met – zoals we dat van hem ondertussen gewend zijn – oog voor de optimale harmonie tussen wijn en gerecht. De wijnservice aan tafel werd ingevuld door de docenten en leerlingen sommelier van het Lycée Charles CROS uit Carcassonne. We zaten aan tafels van acht personen en de bediening was zo vlot en vlekkeloos dat je niet het gevoel had in een zaal met 600 mensen te zitten. De feestelijke Première Bulle rosébubbels openden het diner vergezeld van twee topamuses: cannelloni gevuld met westvlaams rood rund en crème van ansjovis, gevolgd door meringue van passievrucht met crème van ganzenlever, groene anijs en coca cola. Daarna kwam de Première Bulle Premium


Brut in het glas met een supergerecht op basis van avocado, tomatenpoeder en olijfolie. Een onvergetelijke smaakbom en zo puur! Ook de mousse van aardappel, koffie en mimolettekaas, een klassieker bij Hertog Jan, was een mooi staaltje van geslaagde food pairing. Daarna was het tijd voor Clocher de Saint Couat du Razès 2016 bij de dim sum van pompoen met langoustine, vanilleolie en jus van langoustine; en de Clocher de Montazels 2016 bij foie gras van eend, gerookte paling met radijs en jus van Japanse dashi. De licht rokerige en minerale toets van deze Clocher uit de Haute-Vallée combineerde perfect met de gerookte paling. Ook het hoofdgerecht was van absolute topklasse. Gebraden eend, rode biet met zoethout, crème van kersen en infusie van koffie. De Franse eend werd met stro gevuld en na 3 weken op karkas gebakken, daarna gegrild op houtskool en licht gerookt op stro. De rode Limoux Terroir de Vigne et de Truffe 2015, vlezig en fruitig bij de eend en crème van kersen was een uitstekende keuze van sommelier Joachim Boudens. Als afsluiter toverde Gert De Mangeleer een dessert op tafel dat geïnspireerd was op de aroma’s van Snickers, een dessert dat hem

Wouter De Nul

63

Een glunderende Bernard Julia van Clocher de Loupia deed terugdenken aan zijn kindertijd. Vader De Mangeleer sneed Snickers in dikke plakken voor Gert en zijn zus. Deze warme herinnering was de inspiratie voor het dessert dat werd vergezeld van een glaasje La Bulle Gourmande, de zoete bubbels met slechts 6% alcohol en een nootjesaroma dat tekende voor de harmonie met de karamel en pindanoot van Snickers. Een knipoog ook naar de eerste mousserende wijn die de monniken van Saint Hilaire in 1531 uitvonden.

Het prestigieuze galadiner was een mooie afsluiter van een onvergetelijk weekend in Limoux. De 'Clochers' die kwalitatief niet moeten onderdoen voor de grote chardonnaywijnen uit Bourgogne… we gaan er zeker nog van horen.

Linum wijnrekken Omdat uw wijn de perfecte presentatie verdient!

c: 100 m: 65 y: 0 k: 0

17.154

Hotel | restaurant | winkel | privaat | ...

www.linum.eu/storage

17.154 Ken Wijn Wijngilde advertentie.indd 1

Vraag onze brochure: STORAGE

Linum Europe | Kuurne | info@linum.eu

5/10/2017 9:19:41


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

BORDEAUX 2017 OVERLEEFT DE HISTORISCHE VORST VAN APRIL Waren de verwachtingen aanvankelijk niet zo hoog gespannen, toch kwamen meer professionelen dan voor het topjaar 2016 naar Bordeaux afgezakt om het nieuwe millésime 2017 te komen proeven.

Hugo Van Landeghem

64

H U G O VA N L A ND E G HEM C o m m an d e r ij L an d v an W a a s


65

NEGATIEVE PERCEPTIE Lage rendementen door vorstschade betekenen niet per se een mindere kwaliteit. Maar die associatie zou de consument nog vóór de start van de primeurweek wel eens kunnen maken. In de media verschenen vaak ‘gekleurde’ perscommuniqués. De kans bestaat dus dat de consument het millésime 2017 zou veroordelen of minder inschatten nog voor de wijnen door pers en wijnhandel zijn geproefd. In die context is de reactie van een getroffen eigenaar van een grand cru classé, waarvan ik de naam hier niet wil vermelden, toch wel

De Aziatische vertegenwoordiging wordt elk jaar groter. tekenend: ’Je bent wel heel moedig om de primeurs van het millésime 2017 te komen proeven!’

HETEROGENITEIT IS DE RODE DRAAD VAN 2017 De sectoren zonder de minste vorstschade kunnen zich gelukkig prijzen, maar ze zijn duidelijk in de minderheid. Alle factoren zijn hier aanwezig om goede, zelfs zeer goede wijnen te maken, die in het beste geval het midden houden tussen 2014 en 2015. Ik ontmoette heel wat kasteeleigenaars die 2017 vergelijken met het millésime 2001. Het verhaal van de door vorst getroffen percelen is een stuk genuanceerder. Als de knoppen of jonge uitlopers door vorst worden vernield, vormt de wijnstok nieuwe knoppen (contre-bourgeons) die dan een tweede generatie druiven voortbrengen. Die druiven hebben echter niet de kwaliteit van de eerste generatie. Inzake rijpheid hebben ze een achterstand van drie tot vier weken. Bovendien maken ze een dunnere schil aan waardoor ze gevoeliger zijn voor rot en schimmel. Ook al

zijn de druiven en de trossen van de tweede generatie meestal wat kleiner en onregelmatiger, op het moment van de oogst is het zeer moeilijk om druiven van eerste en tweede generatie van elkaar te onderscheiden. De interventie ligt in het verwijderen van de uitlopers van de tweede generatie of het markeren van de door vorst aangetaste stokken zodat deze druiven niet in de grand vin terecht komen. Kristel Balcaen

Het was van 1991 geleden dat Bordeaux nog zo’n desastreuze vorst had meegemaakt. De schade was enorm, vooral omdat de vegetatie in 2017 zeer vroeg op gang was gekomen. De gevolgen zullen de eerstvolgende jaren op het economische bilan van veel wijndomeinen wegen. Men schat dat de opbrengst 40 tot 50 procent lager ligt dan die van 2016. De schuldige was de nachtvorst van 20 april, maar vooral die van 26 op 27 april had funeste gevolgen. Nochtans is de schade niet over het hele Bordeaux-gebied terug te vinden. De beste terroirs , die over het algemeen ook de duurste wijnen voortbrengen, bleven grotendeels gespaard. Terwijl minder gunstige locaties vaak een verlies van 20 tot 90 en zelfs 100 procent lieten optekenen. Grootste slachtoffers zijn Barsac, Lalande-de-Pomerol, de satellietgemeenten van Saint-Emilion met soms een totaal verlies, maar ook de lager gelegen wijngaarden van Saint-Emilion met heel wat grands crus classés en Pomerol hadden behoorlijk wat schade opgelopen. Begrijpelijk dat er op de getroffen domeinen een gevoel van onrechtvaardigheid heerste. Zo was er bijvoorbeeld nauwelijks vorstschade op Château Haut-Brion in Pessac, en vrijwel ook niet op de plateaus van Pomerol en Saint-Emilion. In de Médoc bleven de wijngaarden, die dicht bij de Gironde zijn gelegen, gespaard van vorstschade. Ze profiteerden van de door de rivier meegevoerde warmere lucht. De schade werd echter aanzienlijker naarmate de wijngaarden verder van de Gironde waren gelegen. Nooit eerder stelde men vast dat zelfs binnen dezelfde wijngaard bepaalde stroken bevroren waren terwijl de rest gespaard bleef. Koude windstromingen lieten gangen en plekken van vorstschade in de wijngaard achter. Het zijn precies die wijngaarden die bij de oogst de meeste kopzorgen brengen.

Hugo Van Landeghem

DE VORST SLAAT TOE

Dit is een arbeidsintensieve en dus kostelijke operatie. Bij de meeste domeinen gaapt de portefeuille niet zo breed. Daarom is de kwaliteit van het millésime 2017 sterk variabel van zone tot zone, maar ook binnen dezelfde zone van kasteel tot kasteel of tussen de percelen en zelfs binnen hetzelfde perceel. Heterogeniteit is dan ook de rode draad doorheen 2017.

BORDEAUX IN DRIEËN GESPLITST Je zou Bordeaux wat het millésime 2017 betreft in drie kunnen opdelen. Een eerste groep bestaat uit wijngaarden die niet of nauwelijks vorstschade hebben opgelopen.


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

Hugo Van Landeghem

2017 WAS DROOG EN VROEG, ZONDER GROTE EXTREMEN Ook al zal 2017 in de annalen worden opgetekend als het jaar van de vorst, toch was het voor de rest geen slecht jaar. April was – de vorst buiten beschouwing gelaten - zeer droog en kreeg 100 uren meer zon dan gewoonlijk. Ook de maand mei was warm en zonnig. In de niet-getroffen zones noteerde men de laatste week van mei een snelle en homogene bloei. 2017 zou dus een vroeg wijnjaar worden. De bloei was overal voltooid toen hevige regens de maand juni afsloten. Gelukkig was juli droog met 50 procent minder neerslag, maar ook 25 procent minder zon. Afhankelijk van de regio trad de véraison op tussen 25 juli en 5 augustus. Na een eerder koele maand verschenen de eerste plukkers op 23 augustus in de ‘witte’ wijngaarden, samen met de weergekeerde zon. In de vroeg rijpende ‘rode’ percelen begon de oogst van de merlot al in de tweede week van september terwijl de cabernets tegen het eind van die maand tot begin oktober in de kelder arriveerden.

MEER EEN CABERNET- DAN EEN MERLOTJAAR

Hugo Van Landeghem

66

De vatenkelder van château Montrose heeft de allures van een kathedraal

Meestal zijn dat de beste terroirs die dan ook de beste wijnen hebben opgeleverd, vaak met een consistente kwaliteit en bovendien met normale rendementen (hiertoe behoren de appellaties van Margaux, Saint-Julien, Pauillac en Saint-Estèphe). Een tweede groep heeft een verlies tussen de 20 en 90 procent. Hier is de selectie in de wijngaard en de samenstelling van de assemblage doorslaggevend voor het eindresultaat. Vandaar een variabele

kwaliteit met vaak sterk verlaagde opbrengst. De derde groep met een totaal of quasi totaal verlies moest in de wijngaard werken om de oogst van het volgend millésime voor te bereiden… In dat geval was er geen of nauwelijks opbrengst. Het probleem voor de consument is dat hij niet weet tot welke groep de wijn behoort. Die informatie kan maar door proeven worden ingewonnen.

De rode wijnen van 2017 zijn gekenmerkt door een normaal alcoholgehalte (lager dan dat van 2015 en 2016), dat enerzijds in evenwicht wordt gehouden door een stevige zuurgraad en anderzijds ook door een aromatische fraîcheur en een matig tanninegehalte. De afwezigheid van groene accenten duidt op voldoende rijpheid. “Het is heel uitzonderlijk dat wijnen met zo’n diepe kleur slechts een matig tanninegehalte bezitten. Meestal gaan veel kleur en veel tannine samen’, aldus Philippe Dambrine, directeur op Château Cantemerle. 2017 was niet alleen een droog maar ook een zeer vroeg jaar. ‘Alle grote millésimes zijn niet altijd vroeg, maar alle vroege millésimes zijn normaal zeer goed’, zegt Nicolas Glumineau, algemeen directeur op Château Pichon Longueville Lalande. De droogte van 2017, ook al voorafgegaan door een droog 2016, zorgde voor kleinere bessen met een dikkere schil, soms met een lagere rijpheid naargelang het terroir. De regen van begin september - sterk verschillend van de ene appellatie tot de andere - veroorzaakte verdunning bij de merlot die kort nadien werd geoogst. Daarna profiteerden de cabernets tot begin oktober van warm en droog weer en kon binnen elk perceel de optimale rijpheid worden afgewacht. Vandaar


67

dus dat wijnen met een stevige cabernet ruggengraat over het algemeen meer succesvol waren dan de meer merlot getypeerde wijnen. Op vele kastelen van de linkeroever was het aandeel cabernet sauvignon in de assemblage hoger dan in andere jaren. Bij uitbreiding kun je zeggen dat de linkeroever het over het algemeen haalt op de rechteroever.

Door de droogte van 2017 was de kans op wat korrelige en wringende tannine aanwezig, vooral in het geval van niet optimaal rijpe druiven. Het kwam er in 2017 vooral op aan om de remontages (oppompen) of délestages (overhevelen naar een tweede cuve) vooral in het begin van het vinificatieproces uit te voeren om veel kleur en alleen de fijne tannine te extraheren. Vervolgens was het nodig om de vinger op de pols te houden om door nauwgezet proeven de remontages of délestage op het gepaste moment te stoppen. De daaropvolgende maceratie zorgde verder voor een zachte extractie waardoor het fruit en de tannine in harmonie konden eindigen.

FRAAIE DROGE WITTE EN EERDER MATIGE LIKOREUZE WIJNEN De droge witte wijnen zijn zeer geslaagd en duidelijk beter dan 2015 en 2016. De sauvignons zijn rijp en levendig, met een sterke aromatische expressie zonder vegetale toetsen. De semillons zorgen voor de nodige rondeur maar zonder een loom accent. De likoreuze wijnen van de appellaties Sauternes en vooral Barsac hebben sterke verliezen geleden. Château Climens verloor 100 procent. De wijnen imponeren minder door hun complexiteit en finesse dan door rijkdom en volume. De

Hugo Van Landeghem

ZACHTE EXTRACTIE Thomas Duroux, directeur van château Palmer beste zijn goed, enkele zeer goed maar geen top. Over het algemeen ontbreekt het raffinement van de botrytis.

HOOP OP EEN PRIJSDALING Elk jaar is het na de primeurweek opnieuw uitkijken wat de prijzen gaan doen. Wijnhandel en consument rekenen in het geval van een groot millésime op een minimale prijsstijging terwijl ze in een minder gequoteerd millésime eerder hopen op een prijsdaling. De perceptie is dat de historische vorst van april 2017 wel eens een nefaste invloed zou kunnen hebben op de verkoop in primeur. Of de proefnotities van de wijnschrijvende pers daar verandering kan in brengen, valt te betwijfelen. Alleen een belangrijke prijsdaling kan de interesse voor 2017 aanwakkeren. Immers, in de handel zijn de topjaren van 2015 en 2016 nog steeds beschikbaar. En of de verrassende vroege aankondiging van een daling van 20% van Château Palmer ten opzichte van 2016 ook andere gerenommeerde kastelen zal aanzetten om niet meer te talmen met hun primeurprijzen 2017 en of ze het voorbeeld van Palmer gaan volgen, is absoluut niet zeker. Château Palmer is een ‘cru en de-

hors du peloton’ die een eigen distributienet heeft ontwikkeld en slechts door een beperkt aantal handelaars kan worden verdeeld. Bordeaux rekent meer dan ooit op de Aziatische markt vermits de Europese landen de laatste jaren een dalende trend voor bordeauxwijnen vertoonden. Na een dipje tussen 2013 en 2014 zit de Aziatische markt met China op kop opnieuw in de lift, met een jaarlijkse importstijging van meer dan 10 procent. Het is des te jammer dat precies de appellaties in het prijsvriendelijke gamma grote verliezen door de vorst hebben geleden. Ze kunnen dat verlies nooit recupereren door een navenante prijsaanpassing. De markt is hiertoe niet bereid. Deze eigenaars zijn de grote verliezers van 2017.

Geproefd Voor de proefnotities Primeurs 2017

zie www.vlaamsewijngilde.be! Notes de dégustation Primeurs 2017

voir www.vlaamsewijngilde.be!


WIJN UIT DE MAASVALLEI LIMBURG Harry en Mieke Vorselen / Wijngoed Thorn Bogenstraat 12a 6017 AV NL-Thorn Gemeente Maasgouw + 31(0)475-561002 info@wijngoed-thorn.nl www.wijngoed-thorn.nl

ADV KENWIJN.indd 1

29-10-17 22:32


69

PRAGTIGE NATUUR EN ONGETWYFELD LEKKER WYN:

Z

uid-Afrika laat ons dromen van weidse landschappen, prachtige natuur, safari’s maar ook van uitstekende wijn. Wijnliefhebbers weten dat Zuid-Afrika niet één groot wijngebied is maar verscheiden is in klimaat en ondergrond. Tevens is het zeer vooruitstrevend en wereldleider in onderzoek naar terroir en de gevolgen voor de kwaliteit van druiven en vanzelfsprekend voor de wijn. Eén principe staat voorop: druif en terroir vormen één geheel.

J E A N - PIER R E TAV ER NIER C o m m a n d e r ij M o l e n b e r g

Elke Goossens

SUID-AFRIKA

Geografisch bestaat Zuid-Afrika uit twee delen: de Westkaap in het zuidwesten en de Noordkaap. Wij focussen ons vooral op de Westkaap. Hier is de Zuid-Afrikaanse wijnbouw begonnen en ligt het grootste deel van de wijngaarden, beïnvloed door de nabijheid van de Atlantische oceaan. De wijnstreken in Zuid-Afrika zijn onderverdeeld in regio’s, districten, wards en individuele estates. Estate staat voor de kleinste herkomstbenaming met eigen wijngaarden en productie

zoals bijvoorbeeld Rust en Vrede. Een ward is een verzameling van een aantal domeinen, gebonden aan strenge regels aangaande bodem, klimaat en ecologische factoren. Een goed voorbeeld is Constantia. Een district is ruimer. Stellenbosch is een district; een ward kan een onderdeel van een district zijn. Voor een district gelden dezelfde regels als voor een ward. De ruimste benaming is region zoals Coastal Region is een combinatie van districten of delen van districten.


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

ERNIE ELS WINE ESTATE STELLENBOSCH Het estate Ernie Els oogt professioneel en commercieel. De wijngaarden liggen in de “golden triangle for red” waar top rode wijnen vandaan komen. De triangel is synoniem voor een verschillende ondergrond met ondermeer graniet, schalie, zandsteen en klei gecombineerd met een goed klimaat voor de wijnranken. De ondergrond zorgt voor voldoende watervoorraad en goede drainage, waardoor irrigatie niet nodig is – tenzij hooguit druppelirrigatie. De wijngaarden, dicht bij de False Bay, genieten van verfrissende oceaanwind waardoor de druiven optimaal kunnen rijpen. We proefden de wijnen op het terras met uitzicht op de vallei, met daarnaast een mini golfterrein dat refereert naar de golfcarrière van Ernie Els. Wie slaagt in een “hole in one” krijgt een fles wijn cadeau. Elke Goossens

Geproefd Ernie Els Syrah 2014

Joris van Almenkerk en Natalie Opstaele

ALMENKERK WINE ESTATE Almenkerk is gelegen in het district Overberg en maakt deel uit van de ward Elgin. Elgin is een vrij hooggelegen en vooral koel wijngebied - dus uitermate geschikt voor witte wijn. De druiven kennen hier een lang en gematigd groeiseizoen. Almenkerk is een jong domein opgestart in 2003 door Vlamingen Joris van Almenkerk en Natalie Opstaele, beiden jong en pas afgestudeerd, maar met een passie voor wijn. Met de steun van de familie kopen ze een appelboerderij in Elgin. Het potentieel van de grond werd al snel duidelijk toen ook Wine Estate Mulderbosch, waar Joris toen werkte, in deze omgeving op zoek was naar grond. De keuze van de druivenrassen en percelen werd in samenspraak met deskundigen van de universiteit van Stellenbosch bepaald. De eerste aanplant gebeurde in 2005. Naast witte druiven zoals sauvignon blanc en chardonnay werden ook syrah, merlot en cabernet aangeplant. Joris en Natalie zijn zeer professioneel. De meest moderne hulpmiddelen zoals drones met infraroodcamera’s worden ingezet om de druiven bij optimale rijpheid te plukken. De wijnkelder oogt zeer modern en is schitterend gelegen met zicht op de Elginvallei en omgeven door het Kogelberggebergte.

Geproefd Almenkerk Sauvignon Blanc 2017

Complex en elegant. In de geur de typische groene aroma’s maar tevens sporen van wit rijp fruit. In aanzet frisheid en mineraliteit. Mooie lengte. Een elegante wijn met goede extractie die finesse en kracht combineert. Lace Almenkerk Dry Rosé 2017

Gemaakt door een korte persing van cabernet sauvignon. De druiven worden minder rijp geplukt om frisheid en fruitigheid te bewaren. Aroma’s van framboos en rode bessen maar tevens een vleugje kruidigheid. In de smaak fris en elegant met een zekere kracht. Werd verkozen tot top 10 van rosé in Zuid-Afrika.

Intens kersenrode kleur. Complexe geur van peper, nootmuskaat maar ook laurier, cacao en koffie. Intense en krachtige aanzet. In de smaak donker zwart fruit met stevige tannine en mooie aciditeit. De druiven worden met de hand geplukt. Voor extra smaak wordt 5% viognier toegevoegd. Bekroond met de Veritas Award 2017. Topwijn Ernie Els Blend 2014

Cabernet sauvignon 60%, shiraz 20%, merlot, malbec en petit verdot elk 5%. Intense kleur. In de geur donkerrood en zwart fruit maar eveneens zwarte chocolade. We smaken vooral fruit maar ook wel kracht. De tannine is duidelijk aanwezig. Deze wijn heeft diepgang en structuur en een goede afdronk. Goed bewaarpotentieel.

Almenkerk Syr ah 2013

Deze wijn lagert 24 maand op niet nieuwe Franse eikenvaten en twee jaar op fles. Complexe aroma’s van rode en zwarte bessen vergezeld van een fijne kruidigheid. In de smaak spanning, structuur en geconcentreerd fruit gedragen door een fijne aciditeit. De tannine is mooi verweven. Goede en lange afdronk. Almenkerk Merlot 2013

Intens kersenrode kleur. Karakter, elegantie en finesse zijn hier de juiste begrippen. In de geur geconcentreerd zwart fruit. De aanzet is vol en fruitig maar goed ondersteund door fijne, zijdeachtige tannine. Mooie diepgang en lengte. Almenkerk is lid van het merlotforum Zuid-Afrika. Almenkerk Merlot 2014 werd door Michael Fridjhon onder meer geselecteerd om Zuid-Afrika extern te vertegenwoordigen Elke Goossens

70


71

Steenberg Estate

STEENBERG ESTATE CONSTANTIA Constantia is een historisch district maar tevens ward gelegen in de Coastal Region. Steenberg Estate verwijst naar de oudste boerderij in het dal gesticht in 1682 door Catharina Ras. Tevens de regio waar de eerste wijngaarden werden aangeplant. Er zijn vijf estates in de ward waaronder Steenberg die uitstekende witte wijnen voortbrengen. De wijngaarden liggen tegen de hellingen van de Constantiaberg, een uitloper van de Tafelberg en genieten van de koele wind uit de False Bay. Ook deze estate is schitterend gelegen in een prachtige omgeving en wordt professioneel gerund.

Geproefd Steenberg 1682 Pinot Noir MCC 2016

Méthode Cap Classique rosé schuimwijn met aroma’s van aardbeien, framboos en rode bessen. In de aanzet frisse aciditeit, fijn citrusfruit en mineraal. Lange en verfrissende afdronk. Uitstekende rosé met finesse. Steenberg Lady R MCC 2012

30 % pinot noir, 70% chardonnay. Méthode Cap Classique. De druiven worden handmatig geplukt op een laag suikergehalte om voldoende aciditeit te bewaren. De pinot noir basiswijn geeft de lichte rosékleur aan de wijn. De basiswijn chardonnay wordt gefermenteerd in oude Franse vaten van 600 liter. De blend blijft 51 maand sur lies. Fijne bubbels. In de geur rood fruit maar ook brioche. Florale aroma’s maar ook geuren van honing, citrusfruit, framboos en kruidigheid. In de aanzet fijne aciditeit gevolgd door een frisse en complexe fruitigheid met structuur. Finesse.

Badenhorst Family White Blend 2015 Wine of Origin Swartland

Chenin blanc (hoogste percentage), grenache blanc, roussanne, viognier, verdelho, marsanne, clairet blanc, palomino en chardonnay. Alle druiven worden samen gevinifieerd. Goudkleurig en fruitig aroma van rijpe appels. Florale toetsen. In de aanzet een mooie aciditeit met lange en volle afdronk. Badenhorst Family Red Blend 2015 Wine of Origin Swartland

Hoofdzakelijk shiraz 75%, cinsault, tinta barocca, grenache en mourvèdre. Alle druiven worden samen gevinifieerd. Medium intens. Complexe en fruitige geur van blauwe en rode bessen. In de geur eveneens kruidigheid. Volle en krachtige aanzet. In de smaak complex, krachtig maar tevens een mooi verweven

Elke Goossens

Badenhorst is onze volgende stop. Gelegen in Swartland ten noorden van Kaapstad. Moeilijk te vinden en bij voorkeur te bereiken met een 4 x 4 maar de moeite waard, al was het maar om de non conformistische wijnmaker Adi Badenhorst en beste vriend van Stef Bos te leren kennen. “Maybe not the world’s best wine, but the most natural”: het sap fermenteert op basis van natuurlijke gist, enkel een weinig sulfiet wordt gebruikt. Dure installaties zijn aan hem niet besteed. Proeven doe je hier tussen de wijnvaten. Onderschat deze getalenteerde oenoloog niet met ervaring op Château Angelus, Steenberg, Simonsig en Rustenberg. Het domein is 60ha groot waarvan ongeveer 30ha in productie. De meeste wijnstokken (bushvines) zijn ouder dan 35 jaar met als oudste de grenache die werd aangeplant in 1951. We proefden er verschillende wijnen van het vat en uiteraard ook op fles.

aciditeit en tannine.

RIJK’S TULBAGH Pierre Wahl, wijnmaker van het jaar 2016 met Private Cellar Chenin Blanc 2014, is hier oenoloog. Deze wijnmaker heeft een uitstekende reputatie en de wijnen die we proefden waren zonder meer verrassend en goed. Tulbagh is een klein wijndistrict met als herkomstbenaming Wine of Origin Tulbagh. Het domein is prachtig gelegen in een vallei met rondom bergen. In de winter is het er koud met regen en sneeuw, in de zomer warm, droog maar met een afkoelende wind. De bodem bestaat hoofdzakelijk uit schist waardoor er een goede drainage is maar ook soms een tekort aan water. De opbrengst is hierdoor beperkt tot 4 tot 5 ton per ha. In 2010 werd beslist om naast chardonnay, sauvignon blanc en viognier enkel chenin blanc, pinotage en shiraz als druivenras aan te planten of te behouden. Cabernet en merlot werden gerooid. De druiven worden enkel ’s nachts en handmatig geplukt.

Geproefd Naast een uitstekende Méthode Cap Classique 2014 100% chardonnay proefden we: Rijk’s Private Cellar Chenin Blanc 2014

100% chenin blanc. 20% koud vóór de fermentatie in inox, 80% fermenteert in Franse en Hongaarse vaten van 300l waarvan 30% op natuurlijke gist. In de geur typische aroma’s van abrikoos, meloen en kweepeer. In aanzet fruit met smaken van perzik maar ook rijpe appel. Goed gedragen en ondersteund door een fijne aciditeit. Mooie en elegante afdronk. Volle en complexe wijn met finesse. Rijk's Touch of Oak Pinotage 2014

48 uur koude maceratie vooraleer fermentatie. Extractie door remontage. 18 maand lagering in 20% éénmalig gebruikte vaten, 60% in tweemaal gebruikte vaten en 20% in driemaal gebruikte vaten. Dit resulteert in een wijn die vooral fruitaroma’s heeft met een lichte toets van vanille. In de aanzet fijne aciditeit met een zekere rondheid. Rood fruit. Mooie en zachte tannine. Rijk's Private Cellar Shiraz 2013

Elke Goossens

Elke Goossens

A. A. BADENHORST FAMILY WINES

Non conformisme bij Adi Badenhorst

48 uur koude maceratie voor extractie van kleur en smaak. Malolactische omzetting op vat. 22 maand lagering in 30% éénmalig gebruikte vaten, 40% in tweemaal gebruikte vaten en 30% in driemaal gebruikte vaten. Mooie intense kersenrode kleur. Expressieve aroma’s van rood fruit en kruidigheid. In de aanzet fruit met een zekere zachtheid nadien gevolgd door structuur en fijne, elegante tannine. Mooie lengte en goed bewaarpotentieel.


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

Elke Goossens

DE TOREN ESTATE

Wijngaard De Toren

Genoemd naar een toren midden het estate en speciaal gebouwd om overpompen te vermijden en enkel zwaartekracht te gebruiken. Dit domein straalt kwaliteit uit, werkt 100% organisch en gebruikt de meest moderne technologie voor het aanplanten van wijnstokken en het bepalen van de meest geschikte plukdatum. Plukken dat overigens enkel door vrouwen op aan hen toegewezen percelen gebeurt. Zij gaan volgens de wijnmaker Charles Williams immers zachter om met de druiven. De 23ha wijngaarden zijn gelegen op de Polkadraai-heuvels op 100 tot 200 meter boven de zeespiegel. In het zuiden False bay en in het westen de Tafelberg met een zuidoostenwind die zorgt voor een ideaal microklimaat. Het aangeplante druivenras (in totaal 18 klonen van de vijf druivenrassen die zijn aangeplant) is specifiek en wetenschappelijk afgestemd op de verschillende bodemtypes. De Toren Estate maakt met de vijf bordeauxdruivenrassen twee Europees gerichte blends. Voor en tijdens de oogst zijn er voortdurend kwaliteitschecks. Er is ongeveer 40% verlies aan ongeschikte druiven. De wijnmaker staat zelf in voor het handmatig persen met een traditionele pers.

Geproefd De Toren Z 2014 Stellenbosch

Elke Goossens

WARWICK ESTATE Het wijndomein Warwick is een familiebedrijf, gelegen tussen Paarl en Stellenbosch, en wordt nu gerund door de derde generatie sedert Stan Ratcliffe de toenmalige boerderij in 1964 overnam. Hij vond op deze boerderij goede ondergrond voor het aanplanten van cabernet sauvignon. Oorspronkelijk werden de druiven verkocht aan naburige domeinen. Het was pas in 1984 dat de eerste wijn “The blue lady” op het estate zelf werd gemaakt door Norma Ratcliffe, de eerste vrouw die als lid werd aanvaard door de Cape Winemakers. Momenteel is er naast cabernet sauvignon ook cabernet franc, merlot, pinotage, shiraz, sauvignon blanc en chardonnay aangeplant.

Geproefd The white lady 2016

100% chardonnay. 10 maanden vatlagering waarvan 60 % nieuwe eik. In de geur florale toetsen maar ook rijpe peer,

nectarine en citrusfruit. De aanzet is fris, gevolgd door een mooie en lichte aciditeit. Elegantie en frisheid. Het hout is mooi verweven en helemaal niet storend. Mooie lengte. The black lady 2014

Samenstelling van vooral merlot en cabernet met wat toevoeging van malbec en petit verdot. Deze wijn heeft een diep intense kleur. Fijne aroma’s van rode bessen en kersen, geparfumeerd met een lichte kruidigheid. In de aanzet vol fruit. Mooie balans van fijne tannine, aciditeit en licht mineraal. Finesse! De Toren Fusion V 2014 Stellenbosch

Samenstelling van vooral cabernet sauvignon (meer dan 50%) en aanvulling van malbec, merlot, cabernet franc en petit verdot. In de geur krachtige aroma’s van zwarte bessen maar ook wat koffie, chocolade. In de aanzet vol en krachtig. Mooie intensiteit, concentratie en lengte. Goede balans. De tannine is aanwezig maar verweven. Uitstekend bewaarpotentieel.

100% shiraz. Intens donker kersenrode kleur. Aroma’s van kersen, framboos, blauwe pruimen en zwarte bessen maar ook specerijen zoals peper en kruidnagel. In de aanzet rond, gevolgd door een complex fruitpalet. Tannine is mooi verweven. Elegante wijn met spanning.

Elke Goossens

72

Trilogy 2014

Bordeaux blend van cabernet franc 28%, cabernet sauvignon 55%, merlot 17%. De druiven zijn afkomstig van de oudste wijngaarden op het domein. Vatlagering op 62% nieuwe eik. Zeer intens van kleur. In de geur kersen, rode bessen maar ook wat kruidigheid. In aanzet fruit. Mooie lengte. Fijne tannine. Deze wijn heeft finesse maar ook kracht. Ondanks het mindere jaar is dit een mooi resultaat.

Proeflokaal De Toren


Elke Goossens

73

Ondergrond Vilafonté

Twee wijncontinenten vinden mekaar in Vilafonté. Zelma Long, Californische oenologe en Michael Ratcliffe, eigenaar van Warwick besluiten een terrein aan te kopen vanuit het oogpunt om topwijnen te maken. Een terrein dat omwille van de bijzondere en unieke ondergrond nog nooit was ontgonnen. De wijngaarden werden op de maagdelijke grond volgens de meest recente wetenschappelijke inzichten aangelegd. De opbrengst is mede door de ondergrond heel beperkt. De wijngaard is 16ha groot, gelegen naast de Simonsberg in Paarl en beplant met cabernet, merlot en malbec. Vilafonté produceert twee wijnen Series M en Series C waarvoor de M staat voor merlot en malbec en de C voor cabernet. De wijnkelder in Stellenbosch is bescheiden maar heel modern uitgerust.

Geproefd Vilafonté Series M 2014

Een samenstelling van merlot 39%, malbec 36% en cabernet sauvignon 25%. Complexe aroma’s van rood fruit, cassis, pruimen en een lichte kruidigheid. In de smaak een volle fruitige aanzet en mooi verweven tannine. Zachte volle wijn met een goede structuur. Vilafonté Series C 2015

Een samenstelling van cabernet sauvignon 57%, merlot 19%, cabernet franc 15% en malbec 9%. Series C heeft een intens rode kleur. Geuren van donker zwart fruit, cacao en chocolade, ceder en een lichte kruidigheid. Gezien de blend krachtiger en intenser van smaak. In één woord: super.

Elke Goossens

VILAFONTÉ

Rust en Vrede Estate of Mind Rust en Vrede Estate Vineyards Syrah 2014

RUST EN VREDE ESTATE STELLENBOSCH “Rust en Vrede is one of the most beautiful spots that you can possibly ever imagine eating in and drinking wine in, you have to go”, James Molesworth, Wine Spectator. Niet tegen te spreken! Het restaurant behoort tot de top 100 van de wereld. Het is er, net als in Guardian Peak, heerlijk tafelen aan een betaalbare prijs. Ook de wijnen met focus op shiraz, cabernet en merlot, behoren tot de top. Rust en Vrede Estate Vineyards Merlot 2013

Malolactische omzetting op vat. 14 maand lagering in Franse eikenvaten. Intens kersenrood. Vol fruitige wijn met aroma’s van moerbei, zwarte bessen en ook een hint van tabak. Volle smaak met mooi gestructureerd fruit en tannine. Goede balans en bewaarpotentieel.

Malolactische omzetting op vat. 18 maand lagering in Franse eiken vaten. Intense kleur. Naast fruit uitgesproken kruidigheid van tijm, peper. De smaak is volsappig met goed verweven tannine. Finesse. We proefden ook de “ Single Vineyard Syrah 2014” afkomstig van een wijngaard met een hoger gehalte zandsteen wat resulteert in een hogere drainage en dus druiven met meer intense smaak. Rust en Vrede Estate 2014

Blend van cabernet 62%, syrah 31% en merlot 7%. Intens karmijnrood. Aroma’s van krieken en donkerrode bessen. Een vleugje kruidigheid: peper, laurier. In de smaak een volle aanzet. Goed gestructureerd met fijne tannine en mooie aciditeit. De afdronk is lang en vol. Top!

Elke Goossens

EEN UITDAGING

Kelder Vilafonté

We bespraken enkel de top van de wijnen die we proefden. We kunnen ons echter, naast de top, geen wijn herinneren die niet goed was. De kwaliteit van de wijnen van de wijnmakers die we bezochten is zonder meer prima. Ze zijn allen in Vlaanderen te verkrijgen. Elk jaar wordt er veel kapitaal geïnvesteerd in nieuwe technologie. De wijnmakers maken zich, net zoals in de rest van de wereld, zorgen om de klimaatwijziging. Zuid-Afrika wordt steeds droger en warmer. Hier een antwoord op vinden is een uitdaging. Het bezoek aan de wijnhuizen heeft op ons een onvergetelijke indruk gemaakt. Niet alleen de ligging is doorgaans prachtig, maar ook de ontvangst is zonder uitzondering gastvrij en warm. We kunnen een bezoek aan Zuid-Afrika en zijn wijnbouwers dan ook alleen maar aanbevelen.


- Photo TWIN

www.phelansegur.com


75

CHÂTEAU DE MINIÈRE

BOUWT VERDER AAN DE WEG NAAR DE TOP PE T ER A R I J S C o m m a n d e r ij B r u s s e l

Het kasteel van Châte au de Minière werd volle dig

De wijngaarden van domaine de Suronde in Quarts de Chaume

Begin oktober 2017 had ik het geluk om de laatste dagen van de oogst mee te maken op Château de Minière in Bourgueil. Dit domein wordt geleid door de Vlaamse Kathleen Van den Berghe. Kathleen studeerde burgerlijk ingenieur in Gent. Dat hebben we alvast gemeenschappelijk, naast de passie voor wijn. Na een succesvolle carriere in de bouwsector en in management consulting vond Kathleen een nieuwe uitdaging in Château de Minière, waar ze vandaag een totaalervaring rond wijn aanbiedt.

VAN VAKANTIEHUISJE TOT CHÂTEAU Eigenlijk is Château de Minière een uit de hand gelopen vakantieproject. “Mijn man en ik waren op zoek naar een vakantiehuisje in de wijngaarden of met een klein stukje wijngaard erbij. Maar toen Château de Minière op ons pad kwam, waren we vrij snel overtuigd.” Nochthans stond het domein op dat moment op de rand van het faillissement. De wijngaarden waren slecht onderhouden en het kasteel had een grondige opknapbeurt nodig. Waar dit velen zou afschrikken, zag Kathleen net de uitdaging. Met haar ervaring in de bouw en als consultant kon ze vrij snel het potentieel inschatten. “Ik heb Château de Minière steeds als twee projecten gezien”, legt ze uit.

Peter Arijs

Peter Arijs

gerenoveerd


K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

BOURGUEIL: A TALE OF TWO TERROIRS Peter Arijs

76

Meteen na de oogst worden de druiven ontritst en in het fermentatievat overgebracht Enerzijds het vastgoedproject, waar meerwaarde te creëren viel, en waar een toeristische activiteit kon uitgebouwd worden. En anderzijds het wijnproject. Voor dat laatste volgde ze een opleiding wijnbouwer en liet ze zich omringen door de juiste mensen. Zeven jaar later staat Château de Minière opnieuw op de kaart. Het kasteel is grotendeels gerenoveerd en heeft twaalf gastenkamers in kasteelstijl maar met modern comfort. Tijdens mijn bezoek werd de feestzaal onder handen genomen. De 29ha wijngaard werd volledig op punt gezet en geconverteerd naar bio. Recent werdt ook een nieuwe en moderne kelder gebouwd. Als gevolg van deze ingrepen gaat de kwaliteit van de wijnen ook crescendo.

GEDURFDE KEUZES

Tijdens de eerste dag van mijn bezoek werd ik rondgeleid door Clément Maire, de wijnmaker. Hij legt me de situatie van de streek uit. De appellatie Bourgueil strekt zich uit over 1300ha ten noorden van de Loire, tussen de dorpen Bourgueil en Ingrandes-de-Touraine. Ten westen bevindt zich Saint-Nicolas-de-Bourgueil en ten zuiden van de Loire ligt de appellatie Chinon. In deze 3 appellaties is cabernet franc de belangrijkste druif, lokaal ook “breton” genoemd. Omdat cabernet franc vroeg bloeit en rijpt is de druif uitstekend geschikt voor het koelere klimaat van de Loire, zeker in combinatie met het juiste terroir. Op de zanderige gravelondergrond in de vallei van de Loire worden vooral lichte en fruitige wijnen gemaakt. Maar de beste terroirs bevinden zich op zuidelijk gerichte hellingen met een ondergrond van tuffeau (kalksteen), klei en lokaal ook silex. Hier geeft cabernet franc grootse wijnen met meer body en tannine en langer bewaarpotentieel, wat vaak bevorderd wordt door opvoeding op hout.

Als je langs de Route Nationale rijdt die de verschillende gemeentes van de appellatie Bourgueil met elkaar verbindt, wordt je omringd door wijnvelden. Je ziet er het ene wijndomein naast het andere, waaronder vooral veel traditionele en familiale huizen. Als nieuwkomer is het dus niet eenvoudig om een stempel te drukken. Om zich te onderscheiden maakte Kathleen een aantal gedurfde keuzes. Naast het op punt stellen van de wijngaarden en kelder werd het domein volledig naar bio geconverteerd en naar de toekomst wil ze dit zelfs doortrekken tot volledige biodynamie. Daarnaast besliste ze ook om een aantal bijzondere wijnen te maken. Van de druiven op de percelen in de vallei wordt behalve een fruitig rode en droge rosé wijn (met directe persing) ook een unieke rosé en rode mousserende wijn gemaakt. Deze schuimwijnen die als Vin de France op markt worden gebracht, krijgen een tweede vergisting in de fles volgens de méthode ancestrale. Vooral de rode mousserende wijn is uniek en enigszins te vergelijken met een droge Lambrusco. Door het

(SP)RANKELEND

HAGELAND Drie wijnweekends in Hagelandse wijndomeinen:

Wijnfietsroutes

› 18-19 augustus: Tielt-Winge en Geetbets

Tijdens (Sp)rankelend Hageland ontvangen de wijnbouwers je met open armen en met een glaasje Hagelandse wijn!

› 25-26 augustus: Rotselaar › 1-2 september: Aarschot, Bekkevoort en Holsbeek

Even stoppen op een wijndomein of in het wijnbezoekerscentrum in Wezemaal?

Wezemaalse wijnfeesten Laat je glas vollopen bij de wijnstandjes tijdens de Wezemaalse Wijnfeesten op zaterdag 25 augustus vanaf 14 uur.

Bezoek meerdere wijndomeinen en win een wijnarrangement in het Hageland www.toerismevlaamsbrabant.be/wijn


77

Geproefd Blanc de Minière 2016

Droge wijn gemaakt van chenin blanc druiven van Château de Suronde. Frisse en fruitige aroma's van peer, citrusfruit, bloesems en mineraal. Waar chenin blanc in de Loire vaak een lichte “moelleux” heeft, is deze wijn beendroog, strak en precies. Een wijn die zeker ook de liefhebbers van Duitse en Oostenrijkse wijnen zal aanspreken. Rosé de Minière 2016

Peter Arijs

Licht zalmroze wijn met in de neus vooral aardbei, witte perzik en bloemige geuren, aangevuld met een lichte kruidigheid. Fris en fruitig maar ook een lichtknapperig bittertje dat het interessant maakt. Houdt mooi het midden tussen een lichte “terrasjesrosé” en een volle gastronomische rosé, wat deze wijn breed inzetbaar maakt.

Manuele oogst op 4 oktober 2017 in Château de Minière

DE OOGST VAN 2017 Toen ik op 4 oktober aankwam op het domein, waren alle druiven van de vlakke percelen reeds machinaal geoogst. Het waren de laatste dagen van de handmatige oogst op de hoger gelegen percelen, bestemd voor de 2 topcuvées van het domein: de 'Château' en de 'Centenaires'. Deze laatste is zoals de naam aangeeft, gemaakt van stokken die rond de honderd jaar oud zijn. Het grote voordeel van handmatige pluk is dat er kan gewacht worden tot de druiven hun optimale rijpheid hebben en men het risico kan nemen op een lichte vorm van rot. De plukkers kunnen dan in de wijngaard de juiste selectie maken. Tijdens mijn verblijf hielp ik een dag mee met de oogst en ik schat dat een 5 à 10% van de trossen niet weerhouden werden. De trossen die wel door de selectie geraakten waren optimaal rijp. Daardoor belooft 2017 een zeer mooie jaargang te worden, ondanks een moeilijke start. Het is ook het eerste jaar dat de wijnen op optimale manier kunnen gevinifieerd worden in de nieuwe kelder.

DE VOLGENDE STAP: WIT Eens alles volgens plan begon te lopen op Château de Minière, had 'bezige bij' Kathleen blijkbaar nood aan een extra uitdaging. Ze droomde er immers van om ook een witte wijn te maken. Binnen de appellatie Bourgeuil is

dit echter niet toegelaten (in tegenstelling tot het naburige Chinon waar ook chenin blanc aangeplant is), al gaan er nu wel discussies op om dit in de toekomst toch toe te laten. Ik sprak hierover met Jacky Blot, de ongekroonde koning van de chenin blanc in Montlouis-sur-Loire, die ook een domein in Bourgeuil heeft. Hij geeft chenin blanc enkel een kans op “argilocalcaire” hellingen en niet op de alluviale vlaktes. Kathleen wou echter niet wachten op deze evolutie, al werden recent wel enkele percelen chenin blanc aangeplant. Ze ging op zoek naar een andere domein in de omgeving. Ze keek onder andere naar de naburige Touraine-appellatie waar vooral sauvignon blanc wordt gemaakt, maar deze wordt de laatste jaren geplaagd door ESCA, een schimmelziekte die de druivelaar aantast. van de druivelaar aantast. Uiteindelijk nam ze in 2016 Château de Suronde over in de Quarts de Chaume, waar historisch vooral edelzoete wijnen ge-

Rouge de Minière 2015

100% cabernet franc van de zanderige vlakte. Aroma’s van fris rood fruit (kers, aalbes) en het typische groene pepertje van cabernet franc. Sappige wijn met lichte tot medium body, knapperige tannine en mooie zuurstructuur. Vooral geschikt als begeleider van lichte vleesgerechten. Château de Minière 2015

De grote broer van de “Rouge”, gemaakt van van 4050 jaar oude stokken op de hellingen. Aroma’s van rijp rood fruit maar ook donkerder fruit (zwarte bes, kers, vlier), kreupelhout en kruidigheid. Het weinige hout blijft subtiel op de achtergrond. Volle wijn met hoge maar rijpe tannine en een lange afdronk. Deze wijn vraagt om stevige rode vleesgerechten. Bulles de Minière Rouge

Deze schuimwijn van cabernet franc is intens paarsrood gekleurd en ruikt vooral naar framboos, een vleugje donkerder fruit en chocolade. Zeer fruitig, op de rand van droog en halfdroog, met heel lichte tannine en een kruidig toetsje. Voor wie geen fan is van zoete wijnen past dit mooi bij fruitdesserts of zelfs chocolade.

maakt werden. Daar deze wijnen nu minder in trek zijn worden er ook meer en meer droge wijnen in deze appellatie geproduceerd. We zien een gelijkaardige evolutie in Sauternes en Tokaj. De droge witte wijn wordt op de markt gebracht als 'Blanc de Minière' terwijl voor de zoete wijn de naam van Château de Suronde behouden wordt. Tijdens mijn bezoek aan dit domein van 6,5ha viel onmiddellijk het verschil op met Bourgueil. Het landschap is hier veel heuveliger en de bodem bestaat vooral uit schist. Ik proefde de droge witte wijn van 2016 en de eerste vatstalen van 2017 en hieruit blijkt dat de strakke mineralige stijl die Kathleen nastreeft perfect kan behaald worden op dit terroir.

Peter Arijs

gebruik van deels maceratie onder koolzuur en deels “cold soak” voor de basiswijn wordt een heel fruitige mousserende wijn bekomen, en als dosering wordt druivensap van de eigen druiven gebruikt.

De wijnen van Château de Minière


©Photo : Frédéric Guy

www.chateau-lagrange.com

L’ABUS D’ALCOOL EST DANGEREUX POUR LA SANTÉ. À CONSOMMER AVEC MODÉRATION


79

COMMANDERIJ LEUVEN STELT DE HAM VRAGEN

Elk jaar organiseert Commanderij Leuven een food & wine pairing-avond. Dit jaar kozen we voor gedroogde ham en wijn. Elke ham werd geproefd met een wijn uit de streek van het land waar de ham vandaan kwam: Frankrijk, Hongarije, Italië, Spanje, Portugal, Sicilië en Corsica.

G

edroogde ham bevat weinig calorieën, vermindert het cholesterolgehalte, beschermt hart en bloedvaten en is rijk aan enkelvoudige onverzadigde vetzuren en mineralen als ijzer, magnesium en calcium. Om ten volle van aroma en smaak te genieten, moeten de hammen dungesneden en op kamertemperatuur geserveerd worden zodat ze smelten op de tong. Vetrandjes mag u mee proeven of afsnijden. Soms versterkt dit de smaak, soms stoort het.

IN G R ID D E P U T T ER C o m m a n d e r ij L e u v e n


caesarsalad.fr


81

Geproefd NOIR DE BIGORRE (Frankrijk), 20 maanden gerijpt

Het varken is van het ras Gasconne en wordt gekweekt in het zuidwesten van Frankrijk, aan de voet van de Pyreneeën. De dieren eten vooral gras, maar ook tarwe, gerst, haver, rogge, fruit en eikels naargelang het seizoen. Het donkerrode hamvlees wordt beschermd door een mooie vetmantel. In de herfst en de lente maakt men gebruik van de föhnwind om de hammen te drogen. Elke ham evolueert op zijn ritme, ontwikkelt aroma’s en verfijnt zich tussen 20 en 36 maanden. Geproefd met:

CHATEAU BEAULIEU AIX-enPROVENCE 2016:

Een van de belangrijkste wijndomeinen daar, 180ha groot op 400 meter hoogte gelegen op een uitgedoofde vulkaankrater. De rosé heeft een oranje tintje, een aroma van witte bloemen, een in de mond aangenaam zuurtje met minerale toets en exotisch fruit zoals papaya. Mooie harmonie met de ham. HUNDOK DI MANGALICA (Hongarije) 24 maanden gerijpt

Dit ras wordt gekweekt op de Magyarvlaktes. Het is een harig varken dat op een schaap lijkt, met olifantenoren die de snuit bijna bedekken. De dieren zijn sterk, kunnen goed tegen koude en hitte en eten alles. Ze moeten wel genoeg wroetruimte hebben. Het vlees heeft een hoog oliezuurpercentage en wordt gekenmerkt door een unieke zoetheid. Geproefd met:

PANNONHALMI APATSAGI PINCESZET RIESLING 2016 (wit):

De wijngaard beslaat 52ha en is beplant met een tiental druivenrassen. Deze wijn is een kloon van de Rijnriesling. Het is een minerale wijn met aroma’s van citrusfruit, pompelmoes en ananas. TIBOR GAL KADARKA 2015 (rood):

Het domein is 53ha groot en ligt in de Eger-regio. Onder de druivenrassen zijn vooral de inheemse kékfrankos en kadarka bekend. De wijn is lichtrobijnrood met aroma’s van kersen, pruimen en chocolade; elegant met een bittertje in de complexe afdronk. De meeste leden verkiezen de witte wijn bij deze ham.

CULATELLO (Italië) 24 maanden gerijpt (vertaling: lekkerste billen)

NEBRODOK (Sicilië) 24 maanden gerijpt

Deze Italiaanse ham mag maar in 12 dorpen in het noorden van de provincie Parma aan de oevers van de Po geproduceerd worden. Het is het zachtste deel van de bout. Parma is de volledige bout. De ham wordt in peervorm gesneden en 6 dagen in een mix van zout, peperbollen, look en witte wijn gelegd. Dan wordt hij opgebonden en 4 tot 5 maanden in een bewaarschuur gedroogd. Tot slot gaat hij naar kelders waar hij 18 tot 30 maanden rijpt.

Nebrodok wordt ook wel zwart varken van Macedonië of Etna-varken genoemd. De dieren worden al na 14 maanden geslacht. Er is weinig aanbod aan verse hammen die groot genoeg zijn om goed te laten rijpen. Dat maakt ze heel exclusief.

Geproefd met:

De wijn komt van het kleine eiland Mozia, vlakbij Marsala. Het eiland is onbewoond en wordt beheerd als een archeologische site. Het huis Tasca d’ Almerita is het enige wijndomein en op de 8 ha is alleen grillo aangeplant. De wijn heeft toetsen van limoen, jeneverbes en witte peper. De meningen over het samengaan met de ham gaan van “subliem” tot “nee, toch niet”.

LAMBRUSCO MEDICI CONCERTO 2016

Blauw druivenras uit Emilia-Romagna. Lichtsprankelende wijn met paarse kleur en aroma’s van kersen, rode bes, viool, pruimen, drop en banaan; beendroog met een zoete, lange finesse. IBERICO BELLOTA PATA NEGRA (Spanje) 48 maanden gerijpt

Deze varkens eten gras, meel en eikels. Van die eikels eten ze per dag 10 tot 12 kilo. Elk varken heeft een ruimte tot 4ha (!) Onze ham kwam uit de boerderij van de familie Alvarez. De dieren mogen er vrij lopen. Zo wordt er vet in het spierweefsel gevormd. De hammen worden met zeezout bewerkt en gedroogd in het bekende Trevélez. Het droogproces duurt 2,5 tot 4 jaar.

Geproefd met:

GRILLO TASCA D’ALMERITA 2016

PURCO NUSTRALE (Corsica)

Het varken leeft in open lucht in een half wilde omgeving. Je kan ze zomaar op straat tegenkomen, vooral in het zuiden van het eiland. Het is een relatief klein dier met zwarte huid en lange, harde haren, een korte rug en merkwaardig: als staart geen krul, maar een pluimpje. Het ras wordt nog maar zeer weinig gekweekt en alleen in Brussel hebben we een kleine invoerder kunnen vinden. Geproefd met:

Geproefd met:

FINCA SOBRENO RESERVA 2016

MURSAGLIA 2015 van Nicolas Mariotti-Bindi (wit)

Het domein is 80ha groot en de helft van de wijnstokken is meer dan 35 jaar oud. De wijn rijpt 14 maanden en blijft een jaar op fles voor hij verkocht wordt. In de neus ruiken we zwarte vruchten, vanille en chocolade. Het is een krachtige, vlezige wijn met lange afdronk. Hij is mooi versmolten met de ham.

Gemaakt van de vermentinodruif (ook malvoisie de Corse of rolle genoemd). De natuurlijke gisting kan meer dan een maand duren. De wijn wordt gedurende 18 maanden in inox vaten “sur lie fine” opgevoed. Hij is lichtgeel met een groene tint, in de neus aroma’s van anijs en venkel. Hij is wat mineraal met een tamelijk lange afdronk.

BISARO PALETA (Portugal) 18 maanden gerijpt

Dit ras heeft hoge poten, hangende oren en is tot 1,8 meter van nek tot staart. De varkens worden in de vrije natuur gekweekt en eten kastanjes, eikels en granen. De ham heeft een fijn gemarmerde structuur, is licht gezouten en smelt op de tong.

PROCELLESE VIEILLES VIGNES 2013 (rood)

Gemaakt van de niellucciodruif, verwant aan sangiovese. De druiven blijven niet langer dan één maand in de cuves. Dagelijks is er remontage om de “chapeau” te bevochtigen. De wijn is intens robijnrood, in de neus aroma’s van zwart fruit, drop, munt en leder; in de mond kruiden en fijne tannine met een lange afdronk.

Geproefd met:

CORTES DE CIMA ALENTEJO 2013

De wijn rijpt 12 maanden op eik, is vol rood van kleur, in de neus bramen, bessen en kruiden. De smaak is rond met zachte tannine en peper. Hier overheerste de wijn de ham.

Met dank aan JOKA Brugge (exclusieve invoerder van hammen voor Benelux) voor de foto’s (alle copyright), info en samenwerking. Dank aan Guidoni Corsica Brussel, en wijnleveranciers WineShare, Proef de Passie, Global Wines, Raineri en Delhaize. Alles werd voorbereid en geproefd door founding mothers van commanderij Leuven (commanderij 40 jaar jong) Jacqueline Govaerts en Ingrid De Putter.


82

K E N W I J N -magazine - jaargang 15 - nr. 29

HET LAATSTE WOORD

PE T ER D O O MEN H o o f dr e d a c t e ur

MASTERCLASSES MOETEN VERDIEPEN EN VERBREDEN

H

oe heet een proeverij waarop je het voorrecht krijgt, zittend te mogen deelnemen?

Juist: een masterclass. Je hoeft noppes kennis te hebben: gewoon tijdig inschrijven volstaat. En aanwezig zijn, dat spreekt. Is er een devaluatie aan de gang van dure begrippen? Masterclasses werden vroeger gehouden voor wie al enige kennis ter zake had. Voor wie die kennis ook wilde verdiepen, kundig bijgestaan door echte experts. Begrippen raken bouwvallig wanneer ze te pas, maar vooral te onpas gebruikt worden. Tegen de trend ingaan doet Bollinger met zwier. De masterclass RD was dan ook een gepaste gelegenheid om de overvloedige oogst 2004 voor het voetlicht te brengen. Drie verschillende dosages, aangevuld met een magnumversie, vormden de basis voor deze masterclass pur sang. Daarnaast proefden we oudere RD's van het nobele en nukkige jaar 1996. En nog ander fraais. Een masterclass Bollinger is niet eenvoudigweg een proeverij van de verschillende cuvées die het huis op de markt heeft. Men zoekt verdieping, verbreding, om ook een veeleisend publiek aan te spreken. RD 2004 getuigt van het succes dat Bollinger oogst met die filosofie.

Ook met de Vlaamse Wijngilde varen we onze koppige koers. Wat in is, pikken we graag mee. Maar we houden ook van traditie en zoeken bovendien wat het grote publiek nog niet ontdekt heeft. Stilstaan is achteruitgaan! Wat vandaag de evidentie zelve is, beschouwen we morgen als achterhaald. Wie de Wijnronde editie 2018 proefde, getuigt ervan. Champagne staat niet stil! Elf masterclasses belichtten telkens een aspect van champagne dat zelfs voor de doorwinterde durfal onontgonnen terrein bleek. Van de subtiele verschillen in pinot noir op diverse percelen in dezelfde gemeente, over de rol van de dosage, tot en met de productiewijzen voor roséchampagne: échte kennis vat je maar door ter plekke te gaan en de wijnmakers zelf aan het woord te laten. Aula Vini past perfect in die filosofie. Permanente vorming is een sine qua non voor huisartsen, verzekeringsmakelaars en IT-specialisten. Maar zeker ook voor wijnliefhebbers! Zelfs al gaan we niet ter plaatse, we nodigen de wijnbouwer uit. We proeven de meest betekenisvolle wijnen van het domein. We leren samen, op een aangename maar indringende manier. En nu snel iets bedenken vooraleer het kundigste commercieel genie 'staande masterclasses' offreert. Een staande ovatie hoeft hij van mijn kant niet te verwachten.


stéphane Buyens Hostellerie Le Fox

Koen deVos

Restaurant La Cravache

Bernard Lescrinier Bernardin@Home

Frans saint germain Bistro Père & Mère

Bert recour

Restaurant Pegasus

Jean VandenBerghe

Restaurant Olijfboom

LieVen demeestere

Restaurant Arenberg

eddy deKeteLaere

Restaurant L’Ecailler


HAGENBROEKSESTEENWEG 180, 2500 LIER • TEL. 03/480 85 95 WWW.WIJNEN-DEKOK.COM • INFO@WIJNEN-DEKOK.COM

Ken Wijn-magazine 29  

Wijnmagazine van de Vlaamse Wijngilde vzw

Ken Wijn-magazine 29  

Wijnmagazine van de Vlaamse Wijngilde vzw

Advertisement