Issuu on Google+

Rock: με το στυλ υπεράνω όλων; Με την ¨αντίσταση στα ξενόφερτα πρότυπα»; Δικαίος Ψυκάκος – Νίκος Μποτσίδης

Περιοδικό η Μαμή Μαής – Ιούνης ΄84


Γι αυτούς πού η πρόκληση και ό ενθουσιασμός του Rock n Roll έδειχναν έναν τρόπο να ζήσεις έντονα αντίθετα με τον κυρίαρχο μικροαστισμό, παρουσιάζονται σήμερα δύο συχνές πραγματικότητες: Από τη μια μεριά ίσως το πιο συνειδητό κομμάτι νοιώθει ένα χάσιμο, μια εντύπωση αδιεξόδου και αρνητικά σχηματίζεται μέσα του η εικόνα ότι εκτός από την αλλαγή στη συμπεριφορά και στην εμφάνιση για ν αλλάξει πραγματικά κάτι χρειάζονται και άλλου είδους διαδικασίες. Είναι δηλαδή ό κόσμος εκείνος πού προσπαθώντας να τοποθετήσει στη πράξη το μήνυμα της επανάστασης πού φέρνει το ρόκ αντιμετωπίζει το χώρο της πολιτικοποίησης πού του γίνεται απαραίτητος και πολλές φορές άγνωστος. Από την άλλη, ένα κομμάτι, το πιο κυρίαρχο μέσα στην σημερινή έκπτωση των απαιτήσεων της νεολαίας χρησιμοποιώντας μια εικόνα επανάστασης μέσα απ το μυαλό πού του την προσφέρει το μαγικό ραβδί της μουσικής προσπαθεί να "χαθεί" βρίσκοντας ένα τρόπο φυγής στο να γίνει μουσικάκιας. Rock n Roll και τίποτα άλλo. Αυτή είναι μια κατάσταση πού ο Dead Kennedys σχολιάζοντας "τα παιδιά πού γύρισαν στο σπίτι" της δεκαετίας του 60 έγραφαν: "Οι ίδιοι το μόνο πού θέλουν είναι να κάθονται πίσω στα μικρά τους καβούκια και να έρχονται σε επαφή με τον έξω κόσμο μόνο μέσα από τα στερεοφωνικά τους συγκροτήματα. Πιστεύουν πώς έτσι δημιουργούν το δικό τους τρόπο ζωής. Η γενιά του 60 είναι πιο βολεμένη και συντηρητική από τούς πατεράδες τους. Σκέφτηκα ότι αυτό το είδος της ήσυχης στάσης είναι αυτό πού κάνει τούς φασίστες να υπάρχουν. Οι άνθρωποι δεν σκέφτονται να σταματήσουν αυτό το τρόπο ζωής. Είναι ένα είδος ευτυχίας."


Στο πρώτο κομμάτι το πρόβλημα είναι τι είδους πολιτικοποίηση. Σίγουρα δεν είναι κόσμος πού δεν έχει πάρει χαμπάρι τίποτα και πού δεν έχει κριτήριο, στο σημερινό χαμηλό επίπεδο όμως του κινήματος κάθε είδους ρεφορμιστές μπορούν να ξεχνάνε τις παλιές τους απόψεις και να χρησιμοποιούν νέες μεθόδους έλκυσης πελατείας χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αλλάζουν και την γραμμή τους. Όντας ουσιαστικά σε μία περίοδο πού το κέντρο της πολιτικής τους ελάχιστα διαφοροποιείται από τις κυβερνητικές επιλογές και η αριστερή τους φρασεολογία αμφισβητείται από το ίδια το πράγματα, προσπαθούν να τραβήξουν νεολαιίστικο κόσμο σαν «εναλλακτική λύση», «φίλοι των περιθωριακών ομάδων», «επαναστάτες της καθημερινής ζωής» ενώ στην ουσία εκφράζουν τη πιο χυδαία μορφή αποπολιτικοποίησης και δεσίματος στην κυρίαρχη ιδεολογία. Το δεύτερο κομμάτι στην ουσία βρίσκεται μπλεγμένο σε μια ψευδαίσθηση άρνησης του αστικού τρόπου ζωής ενσαρκώνοντας τον άλλο πόλο της αστικής αλλοτρίωσης, την αυτοκαταστροφή, την συνειδητή βλακεία απέναντι στη βλακεία πού προωθεί ό καπιταλισμός και τελικά ένα διαχεόμενο αγνωστικισμό απέναντι στον square κόσμο των βολεμένων και των αστών. Το ζήτημα του πως μιλάς σ' αυτό το κομμάτι είναι απ' τη μια η δεδομένη υπεράσπιση και γιατί όχι, συμμετοχή σε κάθε μορφής αντίσταση χωρίς όμως να τροφοδοτείς ψευδαισ8ήσεις για το πόσο αποτελεσματική, ολοκληρωμένη ακόμα και πραγματική είναι. Υπάρχει όμως μια άλλη αντιμετώπιση απέναντι και στις δύο παραπάνω κατηγορίες πού χρειάζεται άμεση σύγκρουση. Είναι αυτή πού λέει ότι η μουσική της νεολαίας, ό τρόπος πού διασκεδάζει αλλοτριώνονται από το "πολιτιστικό ιμπεριαλισμό" και την "εισβολή ξενόφερτων προτύπων". Ή αντιπαράθεση πρέπει να γίνει γιατί στην ουσία είναι μια πλήρως άπoπpoσανατoλιστική αντίληψη αν θέλει κανείς να κάνει μια κριτική στο τρόπο ζωής πού θέλει κυρίαρχο ό καπιταλισμός. Ιδιαίτερα ό σύγχρονος και του πως αυτός διαμορφώνεται.


Ή παραπάνω αντίληψη είναι η κύρια στις θέσεις των ΚΚ και συναντιέται από την πιο σταλινική μέχρι στη πιο μοντέρνα της έκφραση. Είναι μια αντίληψη του κόσμου η αλλιώς του πολιτιστικού εποικοδομήματος του ιμπεριαλισμού σαν εθνικά κράτη με στατικές παραδόσεις πού οχυρώνονται να αντισταθούν στην επίθεση των ξένων και κακών επιρροών. Είναι μια θέση πού ξεχνάει πώς στη σημερινή οργανική σύνθεση του καπιταλισμού παγκόσμια οι συνθήκες ζωής αλλάζουν σε τέτοια κλίμακα και από μέσα πού καταντάνε από μόνες τους τις εθνικές συνήθειες (βλ. ήμιαγροτικές) άσχετες με τη σύγχρονη ζωή και ιδιαίτερα με την ζωή της νεολαίας. Επίσης είναι μια αντίληψη πού στερεί από την εθνική αστική τάξη τη τιμή να έχει τη δική της μερίδα στην ιδεολογική χειραγώγηση των εργατών, κάτι πολύ κοντά στην αταξική ιδεολογία του λαϊκισμού. Αυτή ή λειτουργία είναι φανερή σε χώρες του "τρίτου κόσμου" που ή αντίσταση στο "πολιτιστικό ιμπεριαλισμό" ,ήταν και είναι ή κύρια προπαγάνδα των νέων εθνικών κυρίαρχων τάξεων πού θέλουν να εμφανίζονται αντιιμπεριαλιστικές. Πάλι στην Άνατ. Ευρώπη βλέπουμε μια κρατική πριμοδότηση της "εθνικής κουλτούρας" σαν αντίστοιχο της εθνικής ιδιαιτερότητας, ενότητας και διαταξικής ειρήνης. Πολλές φορές αυτές οι απόψεις χρωματίζονται με λίγη αντί εμπορευματοποίηση και άρνηση της παρακμιακής καπιταλιστικής τέχνης. Στην σημερινή φυσιογνωμία, λοιπόν της μουσικής, στη μετατροπή της σ ένα σύστημα παραγωγής και κατανάλωσης πού λίγο εμποδίζεται από τα σύνορα και στη νέα μορφή λαϊκών (ως προς την μαζικότητα της κατανάλωσης και την επιρροή) τραγουδιών υπάρχουν αντιφάσεις και αλλοτριώσεις πιο πλατιές από το δίλημμα επιστροφή στις ρίζες η γενικώς μοντέρνα μουσική. _ Ξαναγυρίζοντας λοιπόν στην πρώτη ενότητα πού είναι ακριβώς ένα κομμάτι αυτών των αντιφάσεων μπορούμε να κάνουμε μερικές γενικεύσεις για τις νεανικές κουλτούρες και του πως ενώ από την μια αποτελούν ένα πολύ φανερό σημάδι άρνησης της παθητικότητας και της προσαρμογής απ' την άλλη πολύ εύκολα μπορούν μετά την περίοδο της επανάστασης τους να μεταμορφωθούν σ' ένα άδειο κέλυφος απ' το οποίο μένει μόνο το στυλ.


Rock: με το στυλ υπεράνω όλων;