Page 1

‫لڵ‌ههگڵ‌ه ڵ بۆرخیسدا‬ ‫دیدار مس‌هیسیفی‬ ‫‪Didar Masifi‬‬ ‫لڵ‌ههگڵ‌ه ڵ بۆرخیس دا کتێبێکی قڵ‌هوارڵ‌ه جواگنڵ‌ه بڵ‌ه چششاکێتێکی* قڵ‌هش شڵ‌هگنگ ڵ‌و سشڵ‌ه د و ششڵ‌ه ش‬ ‫لپڵ‌هرڵ‌ه ی پششڕ لڵ‌ه گنوسششین و وێنڵ‌هتک ‪ .‬کششتێبڵ‌هکڵ‌ه ڵ‌هگڵ‌هلێششک یششا دڵ‌هوڵ‌هر ی ڵ‌بششاس گنڵ‌هکششراو دڵ‌هربششارڵ‌ه ی‬ ‫ی شڵ‌هرمن و کوێڵ‌ر دڵ‌ههگێڕێتڵ‌هوه کڵ‌ه تا هڵ‌هگنشووکڵ‌ه یڵ‌هکێکڵ‌ه لڵ‌ه هگڵ‌هورڵ‌ه چاوسشاغڵ‌هکاگنی‬ ‫پیاوێک ڵ‌‬ ‫بتک ‪.‬‬ ‫ئڵ‌ه دڵ‌ه ڵ‌‬ ‫ی رێکڵ‌هوتێکی سڵ‌هیر لڵ‌ه دایک بششووڵ‌ه ‪ ،‬کاتێششک‬ ‫ئڵ‌ه م پرۆژڵ‌هیڵ‌ه ئڵ‌ه دڵ‌هبییڵ‌ه بچووکڵ‌ه له ئڵ‌هگنجام ڵ‌‬ ‫بششۆرخیس لڵ‌ه یڵ‌هکێششک لڵ‌هڵ‌و ئێششواراگنڵ‌ه ی چششووگنی بششۆ کتێبفرۆشششی پیگمششالیۆن بڵ‌ه چششاوڵ‌ه‬ ‫کوێرڵ‌هکاگنی لڵ‌ه بڵ‌هرامبڵ‌هر هڵ‌هرزڵ‌هکارێک دڵ‌هوڵ‌هستێت و داوایڵ‌هکی لێ دڵ‌هکاتتک ‪.‬‬ ‫ن هششی ژگنێکششی جششوولڵ‌هکڵ‌ه بششوو بڵ‌ه گنششاو ی لیلششی لێبششاخ کڵ‌ه لڵ‌ه ترسششی‬ ‫کتێبفرۆشی پیگمالیۆ ڵ‌‬ ‫س گنیشششتڵ‌هجێ بووبششووتک ‪ .‬لڵ‌ه شڵ‌هسششتڵ‌هکان گنوس شڵ‌هر ی کتێششبی‬ ‫گنازییڵ‌هکششان لڵ‌ه بوێنششۆس ئششایرێ ڵ‌‬ ‫}لڵ‌ههگڵ‌ه ڵ بۆرخیسششدا{ ئڵ‌هلششبێرتۆ ماگنگێششل ‪ ،‬چششوار دڵ‌ه سششاڵن بششوو و دوا ی تڵ‌هواو بششووگنی‬ ‫ن ل ی ئڵ‌هو ژگنه جووڵ‌ه ئڵ‌هلماگنییڵ‌ه کار ی دڵ‌هکر دتک ‪.‬‬ ‫کاتڵ‌هکاگنی خوێند ڵ‌‬


‫بششۆرخیس وڵ‌ه ک لڵ‌هو کششتێبڵ‌ه دڵ‌هر دڵ‌هکڵ‌هوێششت ‪ ،‬جگڵ‌ه لڵ‌ه ئیسششپاگنی زماگنڵ‌هکششاگنی ئڵ‌همڵمششاگنی ‪ ،‬ئینگلیششز ی ‪ ،‬ئیتششالی ‪ ،‬پۆرتششۆهگی ‪ ،‬و عیششبر ی‬ ‫زاگنیووڵ‌هتک ‪ .‬بڵ‌هڵ م بۆ خوێندگنڵ‌هوڵ‌ه چێژ ی بێئڵ‌هگندازڵ‌ه ی لڵ‌ه زماگنی ئینگلیز ی و ئڵ‌همڵماگنی دڵ‌هبینی بۆیڵ‌ه هڵ‌هر دڵ‌ه م لڵ‌ه هاتوچۆ دا بششوو بڵ‌هرڵ‌هو‬ ‫کتێبفرۆشی پیگمالیۆن کڵ‌ه پڕ بوو لڵ‌ه کتێبی کۆن و تازڵ‌ه بڵ‌هو دوو زماگنڵ‌هتک ‪.‬‬ ‫ئڵ‌هلبێرتۆ ماگنگێل** گنوسڵ‌هر ی کتێششبی }لڵ‌ههگڵ‌ه ڵ بۆرخیسششدا{ ‪ ،‬سشڵ‌هرڵ‌هتا هیششچ‬ ‫سڵ‌هرسا م گنڵ‌هبوو کاتێشک بشۆرخیس هشاتڵ‌ه ژوورڵ‌هوڵ‌ه و داوا ی لێششی کشر د کشه‬ ‫هڵ‌هگنششدێک لڵ‌ه س شڵ‌هعاتڵ‌هکاگنی ئێششواراگنی پششێ بششدات و لڵ‌ه مششامڵڵ‌هوڵ‌ه کتێششبی بششۆ‬ ‫بخوێنێتڵ‌هوڵ‌هڵ‌تک ‪ .‬ئڵ‌هو رێکڵ‌هوتڵ‌ه بشۆ هڵ‌هرزڵ‌هکشارێکی وڵ‌ه ک ماگنگێشل هگرگنگییڵ‌هکشی‬ ‫وڵ‌هها ی گنڵ‌هبوو چوگنکڵ‌ه بۆرخیس لڵ‌ه دید ی ئڵ‌هو تڵ‌هگنها پیرڵ‌ه پیاوێکی پۆشتڵ‌ه‬

‫و‬

‫شڵ‌هرمن و کوێر بوو کڵ‌ه گناوڵ‌ه گناوڵ‌ه دڵ‌ههششاتڵ‌ه کتێبفرۆشششییڵ‌هکڵ‌هتک ‪ .‬بڵ‌هڵ م کاتێششک‬ ‫ئڵ‌هوڵ‌ه بشششۆ پلکێکشششی دڵ‌ههگێشششڕێتڵ‌هوه و گنشششاو ی بشششۆرخیس دڵ‌ههێنێنێشششت ‪ ،‬ژگنڵ‌ه‬ ‫شاهگڵ‌هششششکڵ‌ه دڵ‌هبێشششت و بڵ‌ه خوششششکڵ‌هزایڵ‌هکی دڵ‌همڵێشششت کڵ‌ه پێویسشششتڵ‌ه رۆژاگنڵ‌ه‬ ‫تێبینییڵ‌هکاگنی ئڵ‌هو ئڵ‌هزمووگنڵ‌ه هگرگنگڵ‌ه بنوسێتڵ‌هوڵ‌هڵ‌تک ‪ .‬ئڵ‌هلبێرتۆ ماگنگێل دڵ‌همڵێششت ‪،‬‬ ‫"من هڵ‌هرزڵ‌هکارێکی پششڕ لڵ‌ه غششرور بششوو م و هگششامڵتڵ‌ه م بڵ‌هو قسشڵ‌هیڵ‌ه ی پششوور م‬ ‫هات "‬ ‫بڵ‌هڵ م کڵ‌ه هگڵ‌هورڵ‌ه دڵ‌هبێت و گنوسین دڵ‌هبێتڵ‌ه پیشڵ‌ه ی هڵ‌همیششڵ‌هیی ‪ ،‬تشا قشووڵیی گنشاخی پڵ‌هژیشواگنی دڵ‌هیگرێشت لڵ‌هوڵ‌ه ی کڵ‌ه هیشچ ششتێکی‬ ‫ دڵ‌هربارڵ‌ه ی ئڵ‌هو دیداراگنڵ‌ه گنڵ‌هگنوسیبووڵ‌هوڵ‌هتک ‪.‬‬ ‫ئڵ‌هلششبێرتۆ ماگنگێششل دوا ی ئڵ‌هوڵ‌ه ی دوو رۆمششان و شششڵ‌ه ش کششتێب لڵ‌ه بوارڵ‌هکششاگنی دیکڵ‌ه دڵ‌هگنوسششێت ‪ ،‬زڵ‌هینششی وڵ‌ههگششڕ دڵ‌هخششات و ئڵ‌هو‬ ‫ک بڵ‌هر چشل سشاڵن لڵ‌ه بڵ‌هرامبڵ‌هر بشۆرخیس دا دڵ‌هگنیششت و کشتێب لڵ‌ه دوا ی کتێشبی بشۆ‬ ‫رۆژهگاراگنڵ‌ه زیندوو دڵ‌ههێنێتڵ‌هوڵ‌ه بڵ‌هرچاو کشاتێ ڵ‌‬ ‫ دڵ‌هخوێندڵ‌هوڵ‌هتک ‪.‬‬ ‫لڵ‌ه کتێبڵ‌هکڵ‌ه ی دا سڵ‌هرڵ‌هتا ئڵ‌هوڵ‌ه دڵ‌ههگێششڕێتڵ‌هوڵ‌ه کڵ‌ه چشۆن جا دڵ‌هکشان دڵ‌هبڕێششت و دڵ‌ههگششاتڵ‌ه بڵ‌هر دڵ‌همششی تڵ‌هلرێکششی مڵ‌هرمڵ‌هیڕ ی سششوور تششا لڵ‌ه‬ ‫ دڵ‌هرهگا ی ئڵ‌هپارتماگنی ژمارڵ‌ه ) ‪ ( B 6‬بڵ‌داتتک ‪ .‬لڵ‌ه ژوورڵ‌ه بۆرخیس لڵ‌ههگڵ‌ه ڵ دایکی تڵ‌همڵ‌هن گنڵ‌هوڵ‌ه د سامڵڵ‌ه و کارڵ‌هکڵ‌هرێک بڵ‌ه گناو ی فششاگنی‬ ‫ دڵ‌هژیاتک ‪ .‬بڵ‌هرلڵ‌هوڵ‌ه ی دایکی بۆرخیس تڵ‌هواو پیر بێت و چاوڵ‌هکاگنی کز بششن ‪ ،‬هڵ‌هر دڵ‌ه م خششۆ ی کتێششبی بششۆ کششویڕڵ‌هکڵ‌ه ی دڵ‌هخوێنششدڵ‌هوڵ‌هتک ‪ .‬ئڵ‌هو‬ ‫ دڵ‌هیگوت کڵ‌هوا رۆژهگارێک دڵ‌هستی هاوسڵ‌هر ی بووڵ‌ه ‪ ،‬دواتر بووڵ‌ه بڵ‌ه دڵ‌هست و چاو بۆ کویڕڵ‌هکڵ‌ه یتک ‪.‬‬ ‫جگڵ‌ه لڵ‌ه ئڵ‌هلبێرتۆ ماگنگێل کڵ‌ه هڵ‌هفتڵ‌ه ی سێ ‪ -‬چوار سڵ‌هعات دڵ‌هچووڵ‌ه مامڵی بۆرخیس ‪ ،‬کڵ‌هساگنی دیکڵ‌ه ش هڵ‌هبششوون کڵ‌ه کتێبیششان بششۆ‬ ‫ئڵ‌هو گنوسڵ‌هر و شاعیرڵ‌ه کوێرڵ‌ه ئڵ‌هرژڵ‌هگنتینیڵ‌ه دڵ‌هخوێندڵ‌هوڵ‌هتک ‪ .‬بۆرخیس دوگنیا هگڵ‌هیڕابوو و لڵ‌ه مامڵڵ‌هوڵ‌ه ش دوگنیششایڵ‌ه ک کتێششبی هڵ‌هبششوو ‪ ،‬لڵ‌ه‬ ‫گنێو کتێبڵ‌هکان هڵ‌هزار و یڵ‌ه ك شڵ‌هو و هۆمیرۆس و ڤیرجیل و دۆن کیخۆتڵ‌ه ی لڵ‌ه هڵ‌هموویان پششتر خۆشدڵ‌هویسشتتک ‪ .‬مششامڵڵ‌هکڵ‌ه ی کششپ و‬ ‫تاریک بوو و هڵ‌هر دڵ‌ه م بۆگنی کۆمڵۆگنیا ی دڵ‌هستڵ‌هسڕڵ‌هکڵ‌ه ی سڵ‌هر باخڵ‌همڵی لێدڵ‌ههاتتک ‪ .‬کاتێک بڵ‌ه چاکڵ‌هتێک و پاگنتۆمڵێکی خۆمڵڵ‌همێشششی و‬ ‫بۆینبششاخێکی زڵ‌هر د لڵ‌ه کششوگنجی خوێنششدگنڵ‌هوڵ‌ه دا دڵ‌هگنیش شتتک ‪ .‬ئڵ‌هلششبێرتۆ ماگنگێششل لڵ‌ه لپڵ‌هیڕڵ‌ه سششی و سششێی کتێبڵ‌هکڵ‌هیششدا دڵ‌هگنوسششێت " بششۆ‬ ‫بۆرخیس کرۆکی ژیان لڵ‌ه گنێو کتێبدا بوو‪ :‬خوێنڵ‌دگنڵ‌هوڵ‌ه ی کتێب ‪ ،‬گنوسینی کتێب ‪ ،‬هڵ‌هروڵ‌هها قسڵ‌ه کر دن لڵ‌ه سڵ‌هر کتێب "‬ ‫هڵ‌هروڵ‌هها دڵ‌همڵێت بۆرخیس رڵ‌هگنگی زڵ‌هر د ی زۆر خۆشدڵ‌هویست چوگنکڵ‌ه رڵ‌هگنگی پێسششتی پڵنششگ بششوو ‪ ،‬ئڵ‌هو هگیششاگنلڵ‌هبڵ‌هرڵ‌ه دیڕڵ‌هگنششدڵ‌هیڵ‌ه ی‬ ‫جارێکیان چڵ‌هپۆکی لڵ‌هسڵ‌هر شاگنی بۆرخیسششی منششدا ڵ داگنششابووتک ‪ .‬دایکششی بششۆرخیس روو داوێکششی دیکڵ‌هشششی دڵ‌ههگێششڕایڵ‌هوهڵ‌ کاتێششک لڵ‌ه‬ ‫باخچڵ‌هیڵ‌هکی ئاژڵ‌هڵن کویڕڵ‌ه سێ سامڵییڵ‌هکڵ‌ه ی خۆ ی بڵ‌ه قڵ‌هفڵ‌هسی پڵنگێک گنووساگند بوو و بڵ‌ه زۆر دوور گنڵ‌ه دڵ‌هکڵ‌هوتڵ‌هوڵ‌هتک ‪.‬‬ ‫جارێکیان ئڵ‌هلبێرتۆ ماگنگێل چیرۆکێکی گنوسشڵ‌هرێکی ئینگلیشز بڵ‌ه گنشاو ی کیپلینشگ بشۆ بشۆرخیس دڵ‌هخشوێنێتڵ‌هوڵ‌ه کڵ‌ه تێیششدا بشاس لڵ‌ه‬ ‫تارمایی دیڕگندڵ‌هیڵ‌هکی وڵ‌ه ک پڵنگ دڵ‌هکات ‪ ،‬بۆرخیس دڵ‌همڵێت " چڵ‌هگندڵ‌ه هگوگناهیت کڵ‌ه بڵ‌ه پڵنگ لڵ‌ه دایک گنڵ‌هبوو بیت! "‬


‫بۆرخیس چڵ‌هگندڵ‌ه چاواگنی کوێر و تاریک بوو ‪ ،‬لڵ‌ه بڵ‌هراگنبڵ‌هر دا هڵ‌هزار ئڵ‌هوڵ‌هگندڵ‌ه زڵ‌هین روون و بیر تیژ بووتک ‪ .‬ئڵ‌هو دڵ‌هیتواگنی شیعر ی‬ ‫ درێژ بڵ‌ه زماگنڵ‌هکاگنی ئینگلیز ی و ئڵ‌همڵماگنی لڵ‌ه دمڵڵ‌هوه و ئڵ‌هزبڵ‌هڵ‌ر بخششوێنێتڵ‌هوڵ‌هتک ‪ .‬کڵ‌هسششێکی بڵ‌ههرڵ‌همڵ‌هگنششد بششوو ‪ ،‬زۆر حڵ‌هز ی لڵ‌ه هگفتوهگششۆ‬ ‫بوو ‪ ،‬بڵ‌ه تایبڵ‌هت لڵ‌ه کاتی خوار دگنداتک ‪.‬‬ ‫س لڵ‌ه باپیرڵ‌ه هگڵ‌هورڵ‌ه ئینگلیزڵ‌هکڵ‌هیڵ‌هوڵ‌ه گنڵ‌هخۆشی چاو ی بۆ بڵ‌هجێمابووتک ‪ .‬ل ی باو و باپیراگنی زۆبڵ‌هیان لڵ‌ه هڵ‌هرڵ‌هتی کڵ‌ه ل بوون‬ ‫بۆرخی ڵ‌‬ ‫بیناییان لڵ‌ه دڵ‌هست دڵ‌ه دا ‪ ،‬بۆیڵ‌ه بۆرخیس ڵ‌لڵ‌ه سڵ‌هر دڵ‌همی مندامڵییڵ‌هوه گناشا د بوو چوگنکڵ‌ه بڵ‌ه جۆرێک ئڵ‌هو راستییڵ‌ه تامڵڵ‌ه ی دڵ‌هزاگنیتک ‪.‬‬ ‫ماگنگێل لڵ‌هو کتێبڵ‌ه دا دڵ‌همڵێت کڵ‌هوا ما ڵ و ئۆفیسشی بشۆرخیس هڵ‌هر دڵ‌ه م گنڵ‌ههگشۆیڕ بشوو ‪ ،‬مێزێشک سشێ کورسشییڵ‌هکی بڵ‌ه دڵ‌هورڵ‌هوڵ‌ه بشوو ‪،‬‬ ‫لڵ‌ههگڵ‌ه ڵ دوو دڵ‌هلقڵ‌ه ی سپی پڕ لڵ‌ه کتێبتک ‪ .‬هڵ‌هروڵ‌هها بڵ‌ه لیڵ‌هکی دیوارڵ‌هکڵ‌ه دا گنیگارێکی دڵ‌هستی گنورا هڵ‌همڵواسشراوبووتک ‪ .‬گنشورا خوششکڵ‌ه‬ ‫تاقاگنڵ‌هکڵ‌ه ی بۆرخیس ‪ ،‬ئافرڵ‌هتێکی تا بڵێیت جوان و بڵ‌ههرڵ‌همڵ‌هگند بووتک ‪.‬‬ ‫لڵ‌ه ژوور ی گنوستن قڵ‌هرڵ‌هوێلڵ‌هیڵ‌هکی ئاسنی لێ بوو کڵ‌ه شوێنی خڵ‌هوتنی بۆرخیس بووتک ‪.‬‬ ‫مامڵڵ‌هکڵ‌ه ی بۆرخیس زۆر سا دڵ‌ه و ساکار بوو ‪ ،‬کاتێک گنوسڵ‌هر و رۆماگنوس ماریۆ ڤێرهگاس یۆسا لڵ‌ه کۆتششایی پڵ‌هگنجاکششان سشڵ‌هر داگنی‬ ‫ دڵ‌هکات ‪ ،‬پێی دڵ‌همڵێت کڵ‌ه بۆچی لڵ‌ه شوێنێکی هگڵ‌هورڵ‌ه و خۆشتر گناژیێتتک ‪ .‬بشۆرخیس بڵ‌ه پرسشیارڵ‌هکڵ‌ه کڵ‌همێشک دمڵششی دڵ‌هیڕڵ‌هگنجێشت ‪ ،‬بشۆیڵ‌ه‬ ‫وڵ‌هڵمێکی بڵ‌هو شێوڵ‌هیڵ‌ه پڕ لڵ‌ه پلر ی بڵ‌ه یۆسا دا بوو ‪ " ،‬لڵ‌هواگنڵ‌هیڵ‌ه ئێوڵ‌ه لڵ‌ه لیما وڵ‌هها بکڵ‌هن ‪ ،‬لێششرڵ‌ه لڵ‌ه بوێنششۆس ئششایرێس خڵ‌همڵششک‬ ‫خۆیان گنیشان گنا دڵ‌هن ڵ‌‬ ‫"‬ ‫ئڵ‌هلبێرتۆ ماگنگێل دڵ‌همڵێششت بششۆ خوێنششدڵ‌هوڵ‌ه هڵ‌هر دڵ‌ه م لڵ‌ه سشڵ‌هر کورسششییڵ‌ه ک لڵ‌ه بڵ‌هرامبڵ‌هر بششۆرخیس دا دڵ‌هگنیششتتک ‪ .‬لڵ‌ه گنێشوان کاتڵ‌هکششاگنی ‌‬ ‫خوێنششدگنڵ‌هوڵ‌ه دا ئڵ‌هو باسششی خششۆ ی دڵ‌هکششر د ‪ ،‬باسششی کڵ‌هشششوهڵ‌هوا ی سیاسششی ئڵ‌هرژڵ‌هگنششتین و بڵ‌ه شششێوڵ‌هیڵ‌هکی گنشا راسششتڵ‌هوخۆ لڵ‌ه رڵ‌هفتششارڵ‌ه‬ ‫تک ‪ .‬دیکتاتۆرییڵ‌هکاگنی پیرۆن دڵ‌ه دوا‬ ‫بۆرخیس کڵ‌هسێکی شڵ‌هرمن بوو ‪ ،‬بڵ‌هڵ م دوایشی بڵ‌هششدار ی کشر دن لڵ‌ه سشیمینار و کۆیڕڵ‌هکشاگنی قسشڵ‌هکر دن بشۆ خڵ‌همڵشک ‪ ،‬بڵ‌هر دڵ‌هوا م لڵ‌ه‬ ‫ی دڵ‌هگنشگ هڵ‌همڵششبڕین و شششێوازڵ‌هکاگنی ئاخشاوتنی پڵ‌هرڵ‌ه پێبششداتتک ‪ .‬لڵ‌هو بشارڵ‌هیڵ‌ه بششۆرخیس دڵ‌همڵێششت " هڵ‌هسششتدڵ‌هکڵ‌ه م‬ ‫هڵ‌هومڵدان بوو تا ئاست ڵ‌‬ ‫" تک ‪.‬ئاخاوتنڵ‌هکاگنم لڵ‌ه بڵ‌هرامبڵ‌هر خڵ‌همڵک بریتین لڵ‌ه تۆمڵڵ‌ه سڵ‌هگندگنڵ‌هوڵ‌ه ی پیاوێکی شڵ‌هرمن‬ ‫بۆرخیس لڵ‌ههگڵ‌ه ڵ ئڵ‌هوڵ‌ه ی گنوسڵ‌هر و شاعیرێکی بڵ‌ه تواگنا بششوو ‪ ،‬خششوێنڵ‌هرێکی بڵ‌هر دڵ‌هوا م و قوومڵبششووڵ‌هوڵ‌ه ی گنێششو تێکسششتڵ‌ه ئڵ‌ه دڵ‌هبششی و‬ ‫مێژووییڵ‌هکاگنیش بووتک ‪ .‬ئڵ‌هو هڵ‌هر دڵ‌ه م بیر و بۆچووگنڵ‌هکاگنی تششایبڵ‌هت و دژڵ‌ه بششاو بششوونتک ‪ .‬سشڵ‌هبارڵ‌هت بڵ‌ه گنوسشڵ‌هران دڵ‌همڵێششت ‪ " ،‬زۆر لڵ‌ه‬ ‫گنوسڵ‌هران هڵ‌هومڵدڵ‌ه دڵ‌هن دوگنیا بخڵ‌هگنڵ‌ه گنێو یڵ‌ه ک کتێبڵ‌هوڵ‌ه ‪ ،‬هڵ‌هگندێکی دیکڵ‌ه هڵ‌هن کڵ‌ه گنمووگنڵ‌هیین هڵ‌هست دڵ‌هکڵ‌هن دوگنیا خۆ ی بریتی یڵ‌ه‬ ‫" تک ‪.‬لڵ‌ه کتێب ‪ ،‬بۆیڵ‌ه هڵ‌هومڵدڵ‌ه دڵ‌هن هڵ‌ه م بۆ خۆیان بیخوێننڵ‌هوڵ‌ه هڵ‌ه م بۆ خڵ‌همڵک‬ ‫ئڵ‌هلبێرتۆ ماگنگێل لڵ‌ه کتێبڵ‌هکڵ‌هیدا کۆمڵ‌همڵڵ‌ه گنوسڵ‌هرێکی دیار ریز دڵ‌هکات و دڵ‌همڵێششت کڵ‌ه خشوێنڵ‌هر بڵ‌ه هۆیشاگنڵ‌هوڵ‌ه دڵ‌هتشواگنێت مێشژوو ی ‌‬ ‫نتک ‪ .‬گناوڵ‌هکشان‬ ‫ئڵ‌ه دڵ‌هب بخوێنێتڵ‌هوه ‪ ،‬هڵ‌هرچڵ‌هگندڵ‌ه بشۆرخیس پێششتر زۆربڵ‌هیششاگنی رڵ‌هفشز کر دبشوو و بڵ‌ه گنوسشڵ‌هر ی گنمشووگنڵ‌هیی داگنڵ‌هگنشابوو ڵ‌‬ ‫بریتیین لڵ‌ه ئڵ‌هوستن ‪ ،‬هگۆتڵ‌ه ‪ ،‬فلۆبیر ‪ ،‬ستێندا ل ‪ ،‬مۆپاسان ‪ ،‬پروست ‪ ،‬زۆل ‪ ،‬بڵ‌هلزا ک ‪ ،‬گنیرۆ دا ‪ ،‬مششان ‪ ،‬مششارکیز ‪ ،‬تۆلسششتۆ ی ‪ ،‬لۆرکششا و‬ ‫تک ‪‌.‬چڵ‌هگنداگنی دیکه‬ ‫بۆرخیس شاگناز ی بڵ‌ه ئڵ‌هسڵڵ‌ه ئینگلیز ی و یڵ‌ههو دییڵ‌هکڵ‌ه ی دڵ‌هکر د ‪ ،‬لڵ‌ه شوێنێکدا دڵ‌همڵێششت " ئاسششوو دڵ‌ه م کڵ‌هوا سشڵ‌هر بڵ‌ه گنڵ‌هسششلێکم کششه‬ ‫‌‬

‫" رۆمڵێکی بڵ‌هرچاو ی هڵ‌هبووڵ‌ه لڵ‌ه سڵ‌هرخستنی شارستاگنیڵ‌هتی رۆژئاوا‬

‫لڵ‌هو بارڵ‌هوڵ‌ه ئڵ‌هلبێرتۆ ماگنگێل دڵ‌همڵێت کڵ‌ه سڵ‌هربار ی ئڵ‌هوڵ‌ه ی بۆرخیس تا سڵ‌هر ئێسشقان کڵ‌هسششێکی هیوماگنیسشت ) مشرۆڤ دۆسششت (‬ ‫تک ‪‌.‬بوو ‪ ،‬کڵ‌هچی هگڵ‌هلێک جار جو داخوازییڵ‌هکی منداڵگنڵ‌ه ی پێوڵ‌ه دیاربووه‬ ‫ماگنگێل لڵ‌ه کاتڵ‌هکاگنی هڵ‌هرزڵ‌هکارییڵ‌هوڵ‌ه تا مر دگنی بۆرخیس پڵ‌هیوڵ‌هگند ی لڵ‌ههگڵ‌ه ڵ دا دڵ‌همێنێت ‪ ،‬دوا جششار بۆرخیسششی لڵ‌ه سششامڵی ‪ 1985‬لڵ‌ه‬ ‫تک ‪.‬پاریس بینی ‪ ،‬واتڵ‌ه سامڵێک بڵ‌هر لڵ‌ه مر دگنی‬


‫بۆرخیس شار ی جنێڤی لڵ‌ه سویسرا زۆر خۆشدڵ‌هویست ‪ ،‬لڵ‌هو شوێنڵ‌ه بڵ‌ه هاینڵ‌ه و ڤیرجیل و کیپلینششگ ئاشششنا بووبششووتک ‪ .‬هڵ‌هروڵ‌ههششا‬ ‫یڵ‌هکڵ‌ه م جار بۆ دلێر ی لڵ‌هو شارڵ‌ه خوێندبووڵ‌هوڵ‌هتک ‪ .‬خوێندگنڵ‌هوڵ‌ه و کتێب بڵ‌ه جۆرێکی سڵ‌هیر بووبوون بڵ‌ه بڵ‌هشێکی سڵ‌هرڵ‌هکی لڵ‌ه ژیششاگنی‬ ‫بۆرخیسشداتک ‪ .‬ئڵ‌هو دڵ‌همڵێشت " گنشازاگنم لڵ‌ه بڵ‌هرچشی هڵ‌هسشتدڵ‌هکڵ‌ه م کڵ‌ه لڵ‌هواگنڵ‌هیڵ‌ه کشتێبڵ‌ه خۆششی رڵ‌ههامشان بشۆ بهێنیشتتک ‪ " .‬بشۆیڵ‌ه لڵ‌هواگنڵ‌هیڵ‌ه‬ ‫بیرهاتنڵ‌هوڵ‌ه ی ئڵ‌هو ئاخاوتنڵ‌ه بووڵ‌ه وڵ‌هها ی لڵ‌ه بۆرخیس کر دبێت کڵ‌ه لڵ‌ه سڵ‌هر جیگا ی مر دن لڵ‌ه گنڵ‌هخۆشخاگنڵ‌هیڵ‌هکی شششار ی جنێششڤ بڵ‌ه‬ ‫ت کتێبی بۆ بخوێنێتڵ‌هوه‬ ‫تک ‪‌.‬سستڵ‌هرڵ‌ه ئڵ‌همڵماگنییڵ‌هکه بڵێ ڵ‌‬ ‫ دوا وشهڵ‌ ‪ ،‬کتێبی لڵ‌ههگڵ‌ه ڵ بۆرخیسدا یا دڵ‌هورییڵ‌هکی کورت و جشواگنڵ‌ه دڵ‌هربشارڵ‌ه ی یڵ‌هکێشک لڵ‌ه سششتووگنڵ‌ه پتڵ‌هو و جیشد د ی و جواگنڵ‌هکشاگنی‬ ‫ دوگنیا ی ئڵ‌ه دڵ‌هبتک ‪ .‬کتێبێکڵ‌ه زۆر بڵ‌ه خێرایی دیوێکی باسنڵ‌هکراو لڵ‌ه ژیاگنی بۆرخیس دڵ‌هخاتڵ‌ه روو ‪ ،‬کڵ‌ه چۆن دوایششی لڵ‌ه دڵ‌هسششت داگنششی‬ ‫تک ‪.‬بینایی زیاتر تامڵ‌هزرۆ ی کتێب و خوێندگنڵ‌هوڵ‌ه بووبوو‬ ‫ئایا دڵ‌هبێت کتێبێکی وڵ‌هها جوان ئێمڵ‌ه ش وڵ‌ه ک ئڵ‌هلبێرتۆ ی هڵ‌هرزڵ‌هکار لێ گنڵ‌هکات کڵ‌ه هڵ‌هتا سڵ‌هر بڵ‌ه دوا ی راوکر دگنی کششتێبڵ‌هوڵ‌ه بیشنتک ‪.‬‬ ‫تک ‪.‬یان وڵ‌ه ک بۆرخیسی مڵ‌هزن لڵ‌ه سڵ‌هرڵ‌ه مڵ‌هرهگیش بڵ‌هر لڵ‌ه هڵ‌هموو شتێک دمڵمان هڵ‌هر کتێب بخوازێت‬

‫هاوینی ‪2009‬‬

‫چاکێت‪ :‬گزۆر دس‌هگزگاکانی چاپ بس‌هو جۆرس‌ه بس‌هرگس‌ه نایسکانس‌هی کتێب دس‌هێڵێت کس‌ه بس‌ه تس‌هواوی بس‌ه کتێبس‌ه نس‌ه چس‌هیسپاوس‌ه ‪ .‬وس‌ه ک *‬ ‫ ‪.‬ئس‌هوس‌هیس‌ه کس‌ه کتێب جلی کرابێتس‌ه بس‌هر‬ ‫ئس‌هلبێرتۆ مانگێل‪ :‬نویسس‌هرێکی کس‌هنس‌هداییس‌ه و لس‌ه یساێڵی ‪ 1948‬لس‌ه بوێنۆس ئایرێس لس‌ه دایک بووس‌ه ‪** .‬‬ ‫یسس‌هردس‌همی منداێڵی لس‌ه ئیسرائیل ژیاوس‌ه چونکس‌ه باوکی باێڵیۆگزی ئس‌هرژس‌هنتین بووهس‌ لس‌هو وڵتس‌هه ‪ ،‬اهس‌هروس‌هاها دواتر لس‌ه چس‌هندین‬ ‫وڵتی دیکس‌ه ژیاوس‌ه ‪ .‬ئس‌هلبێرتۆ مانگێل خاوس‌هن دوو رۆمان و چس‌هندین کتێبی دیکس‌ه ‪ .‬میژووی خوێندنس‌هوهس‌ یس‌هکێکس‌ه لس‌ه کتێبس‌ه‬ ‫ ‪.‬اهس‌هرس‌ه دیارس‌هکانی‬

With Borges  

Memior of Alberto Manguel

Advertisement