Issuu on Google+

Արժանթին

äáõ¿Ýáë ²Ûñ¿ë, ²ñųÝÃÇÝ - 82ñ¹ ï³ñÇ - ÂÇõ 13.505 - 12 ê»åï»Ùµ»ñ 2013 - лé. (54 11) 4775 7595

Ռուսաստանի ճնշման տակ

Հայաստանը կանգնեց պարտադրուած ընտրութեան առաջ

Ք

անի դեռ Հայաստանը իր չորս հարեւաններից երկուսի` Թուրքիայի եւ Ազրպէյճանի հետ չունի բնականոն յարաբերութիւններ եւ բաց սահմաններ, անհնար է պատկերացնել անգամ, որ պաշտօնական Երեւանը կը կարողանայ արտաքին քաղաքականութեան հարցում վարել չէզոք, հաւասարակշռուած արտաքին քաղաքականութիւն: Քանի դեռ Ազրպէյճանը սպառնում է նոր պատերազմով, իսկ Թուրքիան Հայաստանին տնտեսապէս ծընկի բերելու նպատակով շարունակում է շրջափակման իր թշնամական քաղաքականութիւնը, Հայաստանը այլ ընտրութիւն չի ունենալու, քան` ապաւինել երրորդ ուժին, այսինքըն` Ռուսաստանին: Քան` դեռ վերջնականապէս չի կարգաւորուել ղարաբաղեան հակամարտութիւնը, իսկ Թուրքիան անվերապահօրէն աջակցում է Ազրպէյճանին, Հայաստանին այլ ճանապարհ չի մնում, քան` փարուել Ռուսաստանին: Հայաստանը 1991ի անկախութիւնից ի վեր յայտարարել է, որ խորացնելու է յարաբերութիւնները համաշխարհային ուժային հիմնական կենտրոնների` Ռուսաստանի, Եւրոմիութեան եւ Միացեալ Նահանգների հետ: Պէտք է ընդունել, որ Հայաստանին դա մասամբ յաջողուել է, սակայն միշտ էլ ռուսական ռազմական, տնտեսական, քաղաքական ու մշակութային ազդեցութիւնը Հայաստանում եղել է ակներեւ: Այսօր հայաստանեան մամուլը հեղեղուած է Սերժ Սարգսեանի հասցէին քննադատական յօդուածներով: Սեպտեմբերի 3ին Սարգսեանը Մոսկուայում համաձայնութիւն տուեց, որ Հայաստանը միանայ Մաքսային միութեանը: Այս միութեան ստեղծման հետեւում կանգնած է Ռուսաստանը, իսկ ջատագովը անձամբ նախագահ Փութինն է: Միութեանը մաս են կազմում Ռուսաստանը, Պիելոռուսիան ու Ղազախստանը: Ակնյայտ է, որ Սարգսեանի վրայ մեծ ճընշումներ եղան Փութինի կողմից, որքան էլ Հայաստանի իշխանութիւնները յայտարարեն, թէ Հայաստանի շահերից է բխում այդ միութեանը միանալը: Գուցէ, իրաւամբ, Հայաստանի համար աւելի նպաստաւոր է մաս կազմել Մաքսային միութեանը, բայց գրեթէ որեւէ մէկի համար կասկած չկայ, որ Ռուսաստանը պարտադրեց Հայաստանին, Փութինը պարտադրեց Սարգսեանին:

Այսօր հայաստանեան լրատւամիջոցները միտումնաւոր կամ պարզ չիմացութեան պատճառով գրում են, թէ Սարգսեանը իր վերջին քայլով Հայաստանի ինքնիշխանութիւնը զիջեց Ռուսաստանին: Անկասկած, Մաքսային միութեանը միանալու դէպքում Հայաստանը է՛լ աւելի է կորցնում իր ինքնիշխանութիւնը, իսկ Ռուսաստանի ազդեցութիւնը աւելի է ամրապընդւում Հայաստանում: Սարգսեանը կարող էր արժանապատիւ կերպով Հայաստանը տանել դէպի Մաքսային միութիւն: Նրան թւում էր, թէ հնարաւոր է երկու աթոռի վրայ նստել: Նրան թւում էր, թէ հնարաւոր է միաժամանակ շարժուել երկու հակառակ ուղղութիւններով` դէպի Ռուսաստան եւ Եւրոպա: Նա եւ նրա արտաքին քաղաքական խումբը սխալուեցին, որի պատճառով Հայաստանը անվստահելի գործընկերոջ դիմագիծ ձեռք բերեց եւ Ռուսաստանում, եւ Եւրոպայում: Փաստօրէն, չորս տարի Հայաստանը Եւրոմիութեան հետ նախապատրաստում էր Միաւորման պայմանագիրը, որի նախաստորագրումը սպասւում էր Վիլնիւսում այս տարւայ Նոյեմբերի վերջին: Եթէ չէինք ստորագրելու այդ պայմանագիրը եթէ ստորագրելու էինք Մաքսային միութիւն մտնելու փաստաթղթերը, ապա ինչո՞ւ էինք չորս տարի բանակցում եւրոպացիների հետ: Այդ տարիների ընթացքում Հայաստանը արժանանում էր Ռուսաստանի եւ Փութինի ոչ բարեացակամ վերաբերմունքին: Աւելի արդարացի կը լինէր եւրոպացիներին ասել, որ Հայաստանը գնում է դէպի Մաքսային միութիւն: Եւրոպացիները այդ դէպքում մեզ աւելի կը յարգէին, իսկ Ռուսաստանը գուցէ այդքան չբարձրացնէր Հայաստանին մատակարարուող բնական կազի գինը, գուցէ այդպիսի ծաւալներով չզինէր Ազըրպէյճանին: Առաջին հերթին դիւանագիտական այս սխալների համար պիտի քննադատել Սարգսեանին: Բայց արդարացի չէ, երբ Հայաստանը Ռուսաստանից կախման մէջ դնելու հարցում քննադատութեան բոլոր սլաքներն ուղղւում են դէպի Սարգսեանը: Երբ 1991ի դեկտեմբերին Հայաստանը Ղազախստանի այն ժամանակուայ մայրաքաղաք Ալմաթիում միացաւ Անկախ Պետութիւների Համագործակցութեանը (ԱՊՀ), ոչ ոք չմեղադրեց այն ժամանակ նախագահ Տէր Պետրոսեանին: ԱՊՀի ողնաշարը Ռուսաստանն էր եւ

է: Երբ 1992ի Մայիսին, Ուզպեքստանի մայրաքաղաք Թաշքենտում Հայաստանը միացաւ հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրին (ՀԱՊ), հանրապետութիւնում գրեթէ ոչ ոք կասկածի տակ չդրեց նախկին խորհրդային երկրներից կազմուած ռազմական այդ կազմակերպութեանը միանալու քայլի նպատակա յար մա րու թ ի ւ ն ը : ՀԱՊը, որի շարժիչ ուժը Ռուսաստանն է, հետագայում վերանուանուեց Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակերպութիւն (ՀԱՊԿ): 1992ի օգոստոսին Տէր Պետրոսեանը համաձայնութիւն տըւեց որպէսզի Հայաստանում տեղակայուած խորհրդային 7րդ բանակի հենքով Գիւմրիում ձեւաւորւի ռուսական 102րդ ռազմակայանը: Այդ ժամանակ էլ ընդվզում չեղաւ: Աւելի՛ն. հայաստանցիներն ուրախ էին`ռուս զինուորը հայոց հողն ու հայ մարդուն պիտի պաշտպանի արիւնառուշտ թուրքից: Ապա Տէր Պետրոսեանը համաձայնուեց, որպէսզի հայ-թուրքական եւ հայիրանական սահմանը պաշտպանեն ռուս սահմանապահները: դրա դէմ էլ ընդվզում չեղաւ: Աւելին, իսկ էլ ո՞ւմ պիտի թուրքից պաշտպանի հայկական սուրբ հողը: Ի հարկէ` ռուսը: Սա էր ընդհանուր տրամադրութիւնը: Ես չեմ ուզում կասկածի տակ դնել Տէր Պետրոսեանի դիւանագիտական ու քաղաքական հասունութիւնը: Ան կարողացել էր արժանանալ Ելցինի բարեացակամութեանը: Բայց փաստ է նաեւ, որ երբ դու միանում ես ԱՊՀին ու ՀԱՊԿին, քո տարածքը 25 տարով (յետոյ այն Ս.Սարգսեանը երկարաձգեց եւս 49 տարով) տրամադրում Ռուսաստանի ռազմակայանին, քո սահմանների պաշտպանութիւնը վստահում ռուս սահմանապահին, ապա դրանով սահմանափակում ես երկրիդ ինքնիշխանութիւնն ու անկախութիւնը, անկախ որոշումներ կայացնելու հնարաւորութիւնները: Ապա տասը տարիների ընթացքում Քոչարեանը Ռուսաստանին կամ ռուսական ընկերութիւններին յանձնեց Հայաստանի բազմաթիւ ռազմավարական նշանակութեան կառոյցներ: Նախագահ լինէր Քոչարեանը` ստորագրելու էր Մաքսային միութեանը միանալու պայմանագիրը: Նախագահ լինէր Տէր Պետրոսեանը` ստորագրելու էր այդ փաստաթուղթը:

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ

Հայ համայնքը բողոքեց Թուրքիոյ վարչապետին դէմ

Պ

ՈՒԷՆՈՍ ԱՅՐԷՍ («ԱՐՄԵՆԻԱ» թերթ).- Շաբաթ, Սեպտեմբեր 7ին, հակառակ տեղատարափ անձրեւին, Արժանթինի հայ համայնքը բողոքեց Թուրքիոյ Վարչապետ Ռէճէպ Թալիպ Էրտողանի դէմ, որ Պուէնոս Այրէս կը գտնուի 2020 թուականին համար Ողիմպիական Խաղերու նստավայրը Պոլիս քաղաքի նշանակումը քաջալերելու նպատակով։ Ցուցարարները յատկապէս շեշտեցին Մարդկային Իրաւունքներու դէմ Թուրքիոյ ճնշումները եւ 1915/23 թուականներու Հայոց Ցեղասպանութեան նկատմամբ իր ժխտողական քաղաքականութիւնը։ Բողոքի ցոյցը նախաձեռնեց Հ.Յ.դ. Արմենիա Երիտասարդական Միութիւնը, որու Հարաւային Ամերիկայի Կեդրոնական Վարչութեան ատենապետ՝ Ռազմիկ Նալպանտեանը ընդգծեց, որ «Թուրքիոյ նշանակումը որպէս 2020 թուականի Ողիմպիական Խաղերու կազմակերպիչ երկիր բոլորովին կը հակասէ ողիմպիական էութիւնն ու ոգին, տրուած ըլլալով որ անոր նպատակներէն մէկն է ազգերու համախմբումը մարզախաղի միջոցաւ»։ Իր խօսքին մէջ Նալպանտեան նոյնպէս ըսաւ. «Եթէ Թուրքիա նպատակ ունի անգամ մը եւս իր թեկնածութիւնը ներկայացնելու որպէս Ողիմպիական Խաղերու կազմակերպիչ երկիր, Էրտողանի կառավարութիւնը, որ մինչեւ օրս կը շարունակէ Հայոց Ցեղասպանութեան հանդէպ իր ժխտողական քաղաքականութիւնը, եւ վերջերս ուղղակի իր երկրի բնակչութեան վրայ ճնշած է՝ Թաքսիմ հրապարակի ցոյցերու ընթացքին ու բազմաթիւ լրագրողներու բանտարկութեամբ, պէտք է ընդունի քիւրտ ժողովուրդի իրաւունքները եւ վերջ դնէ իր հարձակողական արտաքին քաղաքականութեան, որու հետեւանքով հարակից երկիրներու կայունութիւնը վտանգի տակ դրուած է»։

Ռուբէն Սեւակի անուան թանգարան Էջմիածինի մէջ

Մ

այր Աթոռ Ս.Էջմիածինի մէջ Սեպտեմբեր 10ին, տեղի ունեցաւ Ռուբէն Սեւակի անւան թանգարանի բացումը, որուն ներկայ եղան Գարեգին Բ. Վեհափառը եւ թանգարանի բարերար ֆրանսահայ Յովհաննէս Չիլինգիրեան: Այս մասին կը յայտնէ Մայր Աթոռի տեղեկատուական ծառայութիւնը։ 18րդ դարուն կառուցուած Ղազարապատ կոչուած շէնքի մէջ տեղակայուած թանգարանը հիմնանորոգւած է Յովհաննէս Չիլինգիրեանի ազնիւ բարերարութեամբ: Թանգարանի մէջ պիտի ցուցադրուին Չիլինգիրեանի կողմէն Մայր Աթոռին նուիրաբերուած բացառիկ եւ արժէքաւոր շուրջ 200 կտաւներ, ինչպէս նաեւ` նահատակ նշանաւոր մտաւորական Ռուբէն Սեւակին պատկանող ածխանկարներ, իրեր ու փաստաթուղթեր, պատմական սրբազան ցուցանմուշներ, հայ արուեստի արժէքաւոր գործեր, արեւմտահայ նկարիչներու հաւաքածուներ:


ARMENIA

II

г۳ëï³Ý Կիրօ Մանոյեան

«Մաքսային միութեան միանալու Հայաստանի որոշումը չի նշանակեր, որ մենք կը լքենք Եւրոպան»

Մ

աքսային միութեան միանալու Հայաստանի որոշումը չի նշանակեր, որ Հայաստանը լքած է Եւրոպական վեկտորը եւ վերադարձած ենք Խորհրդային Միութիւն: Այս մասին Սեպտեմբեր 6ին, մամուլի ասուլիսի ժամանակ նշեց Հ.Յ.դ. Հայ դատի եւ Քաղաքական Հարցերու գրասենեակի ղեկավար Կիրօ Մանոյեանը: Ըստ իր խօսքերուն՝ այստեղ խնդիրն այն է, որ այդ որոշումը, կարծէք, կայացաւ Մոսկուայի մէջ: «Նոյնիսկ նախագահի արտայայտութիւնները քիչ մը տարբեր են պաշտօնական յայտարարութիւններէն: Նախագահը հանդիպումէն յետոյ ասուլիսի ժամանակ ըսաւ «փոխանցեցի Հայաստանի ցանկութիւնը», այնինչ յայտարարութեան մէջ կը խօսուի Հայաստանի որոշման մասին: Ո՞վ է որոշել, որտե՞ղ է որոշուել, ոչինչ չի ասւում: Սխալն այստեղ այդ որոշումը կայացնելու ձեւն է, պատճառները եւ ոչ անպայման, ըստ էութեան, որոշումը, որ իրականութեան մէջ տակաւին կոնկրետ արդիւնք չի կարող տալ: Ճիշդ այնպէս ինչպէս Եւրամիութեան հետ Ասոցացման համաձայնագիրը եւ ազատ առեւտրի մասին համաձայնագիրը այնքան էլ կոնկրետ արդիւքներ անմիջապէս չէին տայ», դիտել տուած է Կ. Մանոյանը: Ըստ իր խօսքերուն՝ կայացուած որոշումը չի նշանակեր, որ վաղը առաւօտեան կամ երկու ամիսէն մաս պիտի կազմենք Մաքսային միութեան: Մանոյեանը, սակայն, աւելցուցած է թէ կը կարծէ, որ Հայաստանի առջեւ ընտրութիւն կատարելու որոշում կը դրուի: Ա�� դժգոհութիւն յայտնած է նաեւ, որ երկրի իշխանութիւնները Հայաստանի միւս քաղաքական ուժերուն չէին նախապատրաստած այս որոշման մասին, նոյնն է իրավիճակը նաեւ Եւրոմիութեան պարագային: «Եւրոմիութեանը եւս չէին նախապատրաստել եւ դա կարող է դժգոհութեան պատճառ դառնալ: Ոչ թէ որոշումը, այլ որ իրենց տեղեակ չեն պահել այդ մասին: Այդ պարագայում մեր հասարակութեան մէջ էլ դժգոհութեան ալիքն աւելի նուազ կը ըլլար, եթէ համապատասխան աշխատանք տարած լինէին», նշած է Կիրօ Մանոյեանը: Ան աւելցուցած է թէ պետք է ունենանք ժողովուրդին կողմէ ընտրուած իշխանութիւններ, որ նման որոշումներ չկայացւին։ «Կարեւորը այն չէ, թէ ռուսները, ղազախները, Եւրամիութիւնը ինչ կ’ասեն: Պէտք է ունենանք ժողովուրդի կողմէ ընտրուած իշխանութիւններ»:

Ð᷻ѳݷÇëï

ÐÇÝ·ß³µÃÇ, 19 ê»åï»Ùµ»ñ 2013ÇÝ, ųÙÁ 20ÇÝ, Ñ᷻ѳݷëï»³Ý å³ßïûÝ åÇïÇ Ï³ï³ñáõÇ êáõñµ ¶ñÇ·áñ Èáõë³õáñÇã سÛñ î³×³ñÇÝ Ù¿ç, Ù»ñ ëÇñ»ÉÇ ³ÙáõëÝáÛÝ »õ Ñûñª

àÕµ. ì²Ðð²Ø вÚð²äºîº²Ü-Ç

Ù³Ñáõ³Ý ù³é³ëáõÝùÇÝ ³éÇÃáí£ Ü»ñϳÛë ÏÁ ͳÝáõó³Ý»Ýù Ç ·ÇïáõÃÇõÝ Ù»ñ ³½·³Ï³ÝÝ»ñáõÝ »õ µ³ñ»Ï³ÙÝ»ñáõÝ£ ²ÛñÇݪ èáëÇó гÛñ³å»ï»³Ý ¸áõëïñÁª ²ÝÇ Ð³Ûñ³å»ï»³Ý

Av. Callao 1162 - Buenos Aires info@hotelwilton.com.ar

4812-4993 www.hotelwilton.com.ar

ÐÇÝ·ß³µÃÇ, 12 ê»åï»Ùµ»ñ 2013

êáõñÇáÛ ï³·Ý³å

Վերջին երկու շաբաթներուն Հայաստան տեղափոխուած են 400 Սուրիահայեր

Ե

ՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս». «Վերջին երկու շաբաթների ընթացքում Հայաստան են տեղափոխւում սիրիահայերը, ովքեր կարողացել էին ժամանակին դուրս գալ երկրից եւ հասնել Լիբանան»: Այս մասին «Արմէնփրէս»ին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին յայտնած է Հայաստանի Սփիւռքի Նախարարութեան աշխատակազմի ղեկավար Ֆիրդուս Զաքարեանը: «Նրանք Հայաստան են գալիս Պէյրութ-Երեւան չըւերթով, որն իրականացւում է շաբաթական երկու անգամ: Կարելի է ասել՝ վերջին մէկ ամ-

օ

սում աւելի քան 400 մարդ եկել է Հայաստան», ըսած է Ֆիրդուս Զաքարեանը: Հայաստանի փոքր եւ միջին ձեռնարկատիրութեան զարգացման ազգային կեդրոնի հասարակութեան հետ կապերու պատասխանատու դաւիթ Մուրադեան իր կարգին տեղեկացուցած է, որ Սուրիոյ մէջ ըսկսած պատերազմական դէպքերէն ետք Հայաստանի մէջ առեւտրական ծրագիրներ սկըսելու համար ներկայացուած են 76 առեւտուրի ծրագիր: «դըրանցից 63ը ներկայացուել են ՓՄՁ ԶԱԿի կողմից կազմա-

կերպուած դասընթացին մասնակցելուց յետոյ, իսկ 13ն առանց մասնակցելու: 60 մասնակցի բիզնես պլան արդէն հաստատւել է, որից 32ն արդէն վարկաւորուել են, իսկ մընացած 28ը վարկաւորման փուլում են», նշած է դաւիթ Մուրադեանը: Ան տեղեկացուցած է, որ դիմողներուն առեւտրական ծրագիրները կ՛ուսումնասիրուին եւ կը վաւերացուին իրենց մասնագէտներէն բաղկացած յանձնաժողովին կողմէ, իսկ ՓՄՁի գործընկեր դրամատուները մատչելի տոկոսներով վարկեր կը տրամադրեն։ Հայաստան բնակութիւն հաստատելու նպատակով տեղափոխուած սուրիահայերուն թիւը յատկապէս աճած է վերջին քանի մը ամիսներուն ընթացքին։ Սուրիոյ մէջ պատերազմական իրավիճակի թէժացումէն եւ շրջափակման ընդարձակումէն առաջ ցամաքային ճամբով Հայաստան եկած է ամիսը շուրջ 350-400 սուրիահայ: Այժմ Հայաստանի մէջ կ՛ապրին շուրջ 10 հազար սուրիահայեր, որոնց հազարէն աւելին արդէն աշխատանք ունի:

«օգնի՛ր եղբօրդ» Հիմնադրամը Սուրիահայերուն համար շէնքեր կը կառուցէ Հայաստանի մէջ

գնի՛ր եղբօրդ» բարեգործական հիմնադրամը կը շարունակէ իր օգնութիւնը ցուցաբերել Սուրիահայերուն` այս անգամ փորձելով պետական աջակցութեամբ` Հայրենիք վերադարձած Սուրիահայերը ապահովել բնակարաններով: Tert.am-ի հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին «օգնի՛ր եղբօրդ» բարեգործական հիմնադրամի հոգաբարձուներու խորհուրդի անդամ Խաչիկ Ճոզիկեան նշեց, որ իրենք ձեռնամուխ եղած են սուրիահայերուն համար երկու

բազմաբնակարան շէնքերու կառուցման եւ արդէն իսկ կը նախագծեն երրորդ շէնքը նոյնպէս ընդգրկել ծրագիրին մէջ, իսկ բնակարանները պիտի տրուին շուկայականէն 50 առ հարիւր նուազ գինով: «Հիմա երրորդ շէնքի կառուցման մասին կը մտածենք, երկու շէնք կառուցելու ծրագիր ունինք, շէնքերէն մէկը պիտի կառուցուի դաւթաշէնի մէջ, իսկ երկրորդը` Աջափնեակի մէջ», ըսաւ ան: «Ընդհանուր առմամբ, նախնական ծրագիրով պիտի կա-

ռուցուի մօտ 100 բնակարան, որոնց գիները մատչելի պիտի ըլլան: Գումարին հիմնական մասը բարեգործական ծրագիրին շնորհիւ է, եւ այդ առաւելութիւնը, որ կառավարութիւնը տուաւ հարկերէն ազատ կացուցելու մասով, կը նշանակէ, որ բնակարանի գիները Սուրիահայերուն պիտի տրուին շուկայականի կէս գինին համարժէք», նշեց ան: Բարեգործական հիմնադըրամի հոգաբարձուներու խորհուրդի անդամը վստահեցուց, որ բնակարաններու յանձնման հարցը խիստ վերահսկողութեան տակ է, եւ պիտի տրուի միմիայն սուրիահայերուն: Ըստ անոր, արդէն իսկ արձանագրուածներ կան, մաս մըն ալ կը տեղեկացուի ծրագիրին մասին: Պատասխանելով այն հարցումին, թէ ուրկէ՞ գումարներ հայթայթած են, Խաչիկ Ճոզիկեան ըսաւ, որ անոնց մէկ մասը հողի ինքնարժէքի ծախսը փակելու եւ այլ բաներու համար բարերարները աջակցած են, իսկ մնացածը Սուրիահայերու նախապէս վճարած գոմարներն են, ինչպէս նաեւ քիչ չեն ժողովուրդի օգնութեամբ հաւաքուած գումարները:


ARMENIA

ÐÇÝ·ß³µÃÇ, 12 ê»åï»Ùµ»ñ 2013

î»ë³Ï¿ï

Պ

Ի շահ մեր Եկեղեցիին

ոլսոյ մէջ հրատարակւող «Ժամանակ» թերթը 17 օգոստոսի թիւով, իր խմբագիրին՝ Արա Գօչունեանի, ստորագրութեամբ հրապարակած է լուր մը, որ կը կրէ հետեւեալ վերնագիրը. «Տ. Նուրհան արքեպիսկոպոս Մանուկեան վերահաստատած է իր հաւատարմութիւնը Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինի նկատմամբ եւ սէրը՝ Ամենայն Հայոց Վեհափառ Հայրապետին հանդէպ»: Գօչունեան իր տեղեկութիւնները կը հիմնէ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան շրջանի Թեմակալ Առաջնորդ Խաժակ արք. Պարսամեանի հետ իր ունեցած հեռախօսային զրոյցին վրայ: «Կը տեղեկանանք, որ այս մթնոլորտին մէջ, իր յայտնի տխուր նամակը ստորագրելէ ետք, առաջին անգամ Երուսաղէմի Պատրիարքը անուղղակի պատգամներ փոխանցած է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին: Այդ անուղղակի պատգամները փոխանցուած են նոյնպէս անուղղակի շըփումի մը միջոցաւ: Ըստ երեւոյթին, անկարելի է անմիջապէս համոզուիլ այդ բոլորի անկեղծութեան մասին, սակայն առկայ ալեկոծեալ վիճակին մէջ, յամենայնդէպս, յոյսի նշոյլ մը ըլլալով՝ ընդունիլ հակուած են(ք) այդ բոլորը. մաղթենք չյուսալքըւինք…», կը գրէ Գօչունեան՝ բաւական անորոշ թողելով այս անուղղակի պատգամներու մասին լուրի աղբիւրը: Անմիջապէս ետք, սակայն, Գօչունեան կը շարունակէ գրելով. «Երէկ երեկոյեան ժամերուն հեռաձայնային տեսակցութիւն մը ունեցանք Հիւսիսային Ամերիկայի Արեւելեան Թեմի Առաջնորդ Տ. Խաժակ արք. Պարսամեանի հետ, որ Ամենայն Հայոց Հայրապետին անմիջական գործակիցներէն մին ըլլալու առընթեր, անդամ է Երուսաղէմի Սրբոց Յակոբեանց միաբանութեան: Հեռախօսազրոյցի ընթացքին, նորին սրբազնութիւնը յատուկ յայտարարութիւններ ըրաւ ԺԱՄԱՆԱԿ օրաթերթին եւ մեզի փոխան-

ցեց վերջին օրերուն ապրըւած կարեւոր իրադարձութեան մը մանրամասնութիւնները՝ դրական շեշտով: Այսպէս, երեք օր առաջ Տ. Նուրհան արք. Մանուկեան հեռաձայնած է Տ. Խաժակ արք. Պարսամեանին: Թէեւ բոլորովին ուրիշ նիւթ մը շօշափելու համար, Ամեն. Ս. Պատրիարք Հայրը զանգահարած է Արեւելեան Թեմի Առաջնորդին, սակայն, երկու բարձրաստիճան եկեղեցականներու զրոյցին ընթացքին խօսք բացուած է նորին ամենապատուութեան կողմէ Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածին ուղարկըւած նամակին եւ անով պայմանաւորուած զանազան հանգամանքներու շուրջ: Ըստ Տ. Խաժակ արք. Պարսամեանի փոխանցած տեղեկութիւններուն՝ հեռախօսազրոյցի ընթացքին Ամեն. Ս. Պատրիարք Հայրը իրեն յայտնած է, որ ոչ մէկ հարց ունի Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի եւ Վեհափառ Հայրապետին հետ: Ան վերահաստատած է իր սէրն ու հաւատարմութիւնը Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի եւ Ամենայն Հայց. Վեհափառ Հայրապետին հանդէպ: Երուսաղէմի Պատրիարքը նշած է, թէ ինք ուզած է բացատրել իր վրդովմունքը Ֆրանսայի Հայոց Թեմի Առաջնորդ Տ. Նորվան արք. Զաքարեանի հրաժարականին կապակցութեամբ»: Գօչունեան կը շարունակէ. «Այս կէտին վրայ Տ. Խաժակ արք. Պարսամեան նորին ամենապատուութեան յայտնած է, թէ աւելի նախընտրելի պիտի ըլլար, եթէ այդ վրդովմունքը չարտայայտուէր մամուլի միջոցաւ: Ի պատասխան՝ Երուսաղէմի Պատրիարքը նշած է, թէ ինք տեղեակ չէ, որ այդ նամակը ի՞նչ ձեւով դարձած է զանգուածային լրատուութեան միջոցներու սեփականութիւնը: Նորին ամենապատուութիւնը աւելցուցած է նաեւ, թէ իր արտայայտած տեսակէտներն ալ եւս են ի շահ Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինի: «Երուսաղէմի Պատրիարքը կնա՞յ վերատեսութեան ենթարկել Ս. Էջմիածինի մէջ կայանալիք եպիսկոպոսա-

կան ժողովին չմասնակցելու իր որոշումը: Այս հարցումին պատասխանելով՝ Խաժակ արք. ըսած է, թէ այդ հարցը պէտք է ուղղել պատրիարքին եւ թէ «կրնայ ըլլալ ու պէտք է ըլլայ, որ Ամեն. Ս. Պատրիարք Հայրը վերատեսութեան ենթարկէ իր որոշումը»: «Եպիսկոպոսական ժողովի թուականը արդէն իսկ յըստակ է եւ հայոց երկու Կաթողիկոսներուն կողմէ յառաջացած յանձնախումբը սկսած է այս ժողովի նախապատրաստութեան աշխատանքներուն. յուսանք շուտով մամուլով կը տեղեկանանք եկեղեցական այս պատկառելի ժողովի օրակարգին մասին»: Յամենայնդէպս, «Ժամանակ»ի խմբագիրի տողերէն դրսեւորուած փափաքն ու ցանկութիւնը մենք ալ կը կիսենք: Երանի թէ մեր եկեղեցւոյ ղեկավարները կարենան շինիչ մթնոլորտի մէջ քննել եւ լուծումներ փնտռել թէ՛ եկեղեցական եւ թէ ազգային կարեւորագոյն խնդիրներուն: դժբախտաբար, Խաժակ սրբազանի խօսքերուն մէջ մենք Երուսաղէմի Պատրիարքին կողմէ դիրքորոշման փոփոխութեան շեշտ չենք տեսներ, աւելի շատ՝ Սրբազանին փափաքը կամ ակնկալութիւնն է, զոր կը դրսեւորուի, զոր, անշուշտ մենք ալ կը կիսենք: Ի վերջոյ, ի շահ եկեղեցւոյ, ի շահ մեր ազգին, մեր բոլոր նըւիրապետական աթոռներուն միջեւ համագործակցութիւնը խիստ ցանկալի է՝ համազգային նպատակներու շուրջ ուժերու համախմբան իրենց բերելիք նպաստով: Յանուն նոյն այս համագործակցութեան մթնոլորտին, անհրաժեշտ է անշուշտ, որ փոխադարձ յարգանքը ըլլայ անկեղծ, հիմնուած՝ մեր հոգեւոր առաջնորդներու ղեկավարական շնորհներուն, անոնց մաքրամաքուր վարքին ու ազգային տեսիլքներուն վրայ, այլ ոչ թէ պարզապէս գոյակցութեան սիրոյն թերութիւնները կոծկելու ճամբով:

ԱԲօ ՊՈՂԻԿԵԱՆ

III

ÊÙµ. §üñ³Ýë-²ñÙ¿ÝǦÇ

Նորվան արք. Զաքարեանի հրաժարականը

Յ

ուլիս 1ին անակնկալօրէն պայթեցաւ Ֆրանսայի Թեմակալ Առաջնորդ Նորվան Արքեպիսկոպոս Զաքարեանի հրաժարականը, պատճառ դառնալով մեծ յուզումներու եւ ալեկոծումներու Ֆրանսայի, Հայաստանի եւ ամբողջ աշխարհի մէջ։ Գրեթէ ամէն օր յօդուածներ գրուեցան եւ տակաւին կը գրուին այս նիւթին շուրջ։ Հրաժարական նամակի բովանդակութենէն եւ անոր արձագանգներէն կարելի է հետեւցնել, որ հրաժարման պատճառ եղած են գլխաւորաբար երկու ազդակներ՝ Վեհափառ Հայրապետի ստորնացնող եւ արժանապատուութիւնը ոտնակոխող վարուելակերպը եւ Թեմէն ներս յաճախակի միջամտութիւնները։ Վեհափառ Հայրապետը իր 3 Յուլիս թուակիր նամակով իր զարմանքը կը յայտնէր հրաժարականի բովանդակութեան համար եւ Սրբազանը կը հրաւիրէր որ իր բացատրութիւնները տայ Գերագոյն Հոգեւոր Խորհուրդի ժողովին, որու թուականը այլ նամակով մը կը ճշդուէր՝ 30-31 Յուլիս։ Սրբազան Հօր հետ կատարուած շփումները ի յայտ բերին, որ հրաժարականը անդառնալի է, Սրբազանը անդըրդուելի կը մնայ իր որոշումին վրայ։ Գաղութէն ներս յուզումը այնքան անմիջական եղաւ, որ Ֆրանսահայ Կազմակերպութիւններու Համակարգող Խորհուրդը, աւանդական կուսակցութիւններն ու այլ կազմակերպութիւններ խիստ ոճով հաղորդագրութիւններ հրապարակեցին, ի պաշտպանութիւն Նորվան Սրբազանի։ Բազմաթիւ զօրակցական նամակներ յղուեցան ծխական խորհուրդներու եւ անհատներու կողմէ։ Անհաշիւ էին հեռաձայնային պատգամները։ Ֆրանսահայ մամուլը խմբագրականներով եւ յօդուածներով արտայայտեց իր յստակ կեցուածքը։ Մեզի համար անհասկնալի մնաց կեցուածքը Թեմական Խորհուրդին, որ շուտով հաշտուեցաւ ստեղծուած կացութեան եւ հազիւ մէկ շաբաթ անց արդէն սկսաւ խօսիլ նոր առաջնորդի ընտրութեան համար եռանուն ցանկի մասին։ Մինչդեռ պէտք էր նախ փնտռէր այն պատճառները որոնք այսքան վիրաւորած էին մեր Առաջնորդը, որովհետեւ ասիկա վիրաւորանք է նաեւ Թեմական Խորհուրդին եւ ամբողջ Թեմին։ Պէտք էր Թեմական Պատգ. Ժողովը աւելի ընդլայնուած քննարկումի ենթարկէր ստեղծուած կացութիւնը, համապատասխան կեցուածք ճշդէր եւ որոշումներ կայացնէր։ Ինչպէս կ’ըսէր Մարսէյի մեր ազգայիններէն մէկը՝ «կրակը առանց մարելու նոր առաջնորդը չենք կրնար նստեցնել նոյն կրակին վրայ»։ Հասկնալի է, որ Սրբազան Հայրը չուզեց ներկայանալ Գերագոյն Հոգեւոր Խորհուրդի «դատաստանական» նիստին, որովհետեւ ամէն պարագայի պիտի չկարենար արդարացուած դուրս գալ այդ ժողովէն, որովհետեւ իր արդարացումը պիտի նշանակէր Վեհափառ Հայրապետի դատապարտումը, ինչ որ բացառւած էր։ Եւ արդէն ԳՀԽը ժողովէն ետք հրապարակեց հաղորդագրութիւն մը, որով կը յայտարարէր, որ «քննութեան առաւ» հրաժարականը, «ընդունեց» զայն եւ «խնդրանք ներկայացրեց Վեհափառ Հայրապետին հաստատելու այն»։ Նաեւ «ափսոսանք յայտնեց հրաժարականում Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հասցէին ուղղուած անհիմն գնահատականների առընչութեամբ»։ Տակաւին չենք հասկցած, թէ երբուընէ՞ ԳՀԽը Առաջնորդի հրաժարական «կ’ընդունի» եւ զայն կը ներկայացնէ կաթողիկոսի հաստատման։ Երանի այդպէս ըլլար, երանի այդ խորհուրդը անկախ ըլլար կաթողիկոսէն, զբաղէր հրաժարականներու ընդունմամբ կամ նոր նշանակումներով, զբաղէր կարգալուծութեան վճիռներով կամ այլ պատիժներու տնօրինումով, հակակշռելով Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի անսահման լիազօրութիւնները։ Հաղորդագրութիւնը չի բացատրեր սակայն թէ ինչո՞ւ «անհիմն» էին այդ գնահատականները։ Հաղորդագրութեան ի պատասխան Նորվան Սրբազան մամուլին տուաւ յայտարարութիւն մը, որով կը պահանջէր հիմնաւորել այդ «անհիմն» բառը համապատասխան բացատրութիւններով, մանաւանդ որ «վերոյիշեալ ժողովին ընթերցուելու խնդրանօք մենք 4 էջնոց բացատրողագիր մը ղրկած էինք «անհիմն գնահատականների» առնչութեամբ» կ’ըսէր ան։ Մենք տակաւին կը սպասենք այդ «4 էջնոց բացատրողագիր» նամակի հրապարակման։ Հակառակ մեր խնդրանքներուն, Նորվան Սրբազան չուզեց խմբագրութեանս տրամադրել այդ նամակը, կրակը չբորբոքելու նախանձախնդրութեամբ։ Բայց Գերագոյն Հոգեւոր Խորհուրդի անդամները իսկապէ՞ս անհիմն նկատեցին Սրբազանի պոռթկումը։ Չե՛նք հաւատար։ Մեր եպիսկոպոսները իրենց մորթին վրայ բազում անգամներ չե՞ն կրած արդեօք այդ ստորնացուցիչ վերաբերմունքի դառն փորձառութիւնը։ Մեր թեմակալ Առաջնորդները իրենց գործունէութեան մէջ չե՞ն զգար անհարկի միջամտութիւնները։ Անոնցմէ ոեւէ մէկը չհամարձակեցա՞ւ ըսել, որ իսկապէս Վեհափառ Հօր վարուելակերպին մէջ խնդիրներ կան, որոնց մասին պէտք է խօսիլ։ Բայց ոչ ոք բերանը բացաւ։ Ու տակաւին հիմնաւորուած փաստեր կ’ուզեն։ Լերկ լերան լերկութիւնը հաստատելու համար վկա՞յ է պէտք։ Եւ ահա խղճի ձայնին ականջ տալով ձայնը բարձրացուց եւ կեցւա՛ծք ճշդեց Երուսաղէմի նորընտիր Պատրիարք Նուրհան արք. Մանուկեան, որ հզօր բովանդակութեամբ նամակով մը իր բողոքը յայտնեց կատարւած անարդարութեան նկատմամբ։ Ու պաշտօնապէս հաստատուեցան շրջան ընող փսփսուքները, որ Սրբազան միա(Þ³ñ.Á ¿ç IV)


ARMENIA

IV

ÐÇÝ·ß³µÃÇ, 12 ê»åï»Ùµ»ñ 2013

Ø»ñ гñó³½ñáÛóÝ»ñÁ

Թորոնդոյի «Հայաստան» Համահայկական Հիմնադրամի մասնաճիւղի նախագահ ճարտգ. Մկրտիչ Մկրտիչեանի հետ

«Պիտի փափաքէի որ Ցեղասպանութեան 100ամեակի առթիւ, Սփիւռքի ամէն մէկ քաղաք կառուցէ արդիական դպրոց մը Հայաստանի եւ Արցախի գիւղերուն մէջ»:

Խ

նդրեմ Ձեզ ամփոփէք, եթէ կարելի է քանի մը բառով, Արցախի ազատագրութեան հոլովոյթը: -- Արցախցին իր ամբողջ պատմութեան ընթացքին հաստատուն մնացած է իր հողերուն վրայ, անվերջ տենչալով ազատութիւն եւ անկախութիւն, առանց վհատելու: 20րդ դարու սկիզբները Արցախը մէկ կողմէ մշակութային վերելք կ’արձանագրէր, բայց Մարտ 1920ին Շուշիի մէջ կատարւած կոտորածով, այդ ամէնը կանգ առաւ: Անոր հետեւեցաւ ազերի բնակչութեան ծրագրաւորուած ներխուժումը հայկական տարածքներուն: Այս մէկը զգալիօրէն փոխեց Արցախի ժողովրդագրութիւնը, եւ հայութիւնը 95%-էն ինկաւ 75%-ի: (Իսկ Նախիջեւանի հայութիւնը ինկաւ 50%-էն 5 %-ի): Մինչեւ 1988, թէ’ Արցախի, թէ’ Հայաստանի Հանրապետութեան ժողովուրդը բազմաթիւ աղերսագրեր գրեց ուղուած Համայնավարութեան Կեդրոնական Վարչակազմի աւագանին, ստանալով բազմաթիւ խոստումներ, բայց ոչ մէկ շօշափելի արդիւնք: Մինչ այդ, բազմաթիւ տասնեակ տարիներ, Արցախի մէջ ազերիներուն լուծը կը շարունակէր ծանրանալ: Վերջապէս 1988ին, Փետրուարի 16ին, ժողովուրդը պոռթկաց եւ, հակառակ Սում-

Նորվան...

(Þ³ñ. ¿ç III-Ç)

կը չէր որ կ’ենթարկուէր անարգական վերաբերմունքի, որ կարգալուծութեան սպառնալիքը ի զօրու էր բոլորի՛ն նկատմամբ, եւ այդ սպառնալիքի ստեղծած սարսափի մթնոլորտին մէջ անկարելի էր սպասել սիրոյ մթնոլորտ եւ ստեղծագործ աշխատանք։ Այս նամակը նոյնքան անակնկալ էր որքան Նորվան

կայթի, Կիրովականի, Պաքուի, եւ ուրիշ վայրերու մէջ կիրառկուած կոտորածներու, այս անգամուայ շարժումը իր արդիւնքին հասաւ 1991ի Սեպտեմբեր 2ի անկախութեան հռչակմամբ, եւ վերջապէս Մայիս 1994ի զինադադարով: Կիլիկիոյ թագաւարութենէն ասդին, առաջին անգամ կարողացանք մեր հողերէն գոնէ փոքր մի մաս ազատագրել, եւ վերջին 22 տարիները արցախցին կը պահէ սահմանները, առանց որեւէ միջազգային աջակցութեամբ: Հայաստանի եւ Արցախի անկախութիւնները պատահեցան մեր ապրած տարիներուն: ուրեմն, լման հայութեան ճիտին պարտքն է պահել ու պահպանել այդ հողերը, ի գին ամէն բանի: Ազատ ու անկախ Հայաստանը ու Արցախը կ’իմաստաւորեն Սփիւռքը: Զոյգ անկախութիւնները եւ յաղթանակները, Սփիւռքի ձուլման թափը կասեցուցած է: Մինչեւ 9 Մայիս 1992 մենք Եղեռնէն վերապրած որբերու զաւակներն էինք, բայց Շուշիի ազատագրման այն պանծալի օրէն յետոյ, մենք զաւակներն ենք յաղթանակ տարած տարածքի:

-- Որո՞նք են Թորոնթոյի «Հայաստան» Համահայկական Հիմնադրամի ապագայ ծրա գիրները, թէ՝ ՀՀի եւ թէ՝ ԼՂՀի համար: -- Թորոնթոյի «Հայաստան» Համահայկական Հիմնադրամի մասնաճիւղը 1993էն ի վեր իրականացուցած է 43 մեծ կամ փոքր ծրագիրներ: Ունինք երկու նոր ծրագրեր. Մէկը՝ ընդհանուր հիմնադրամի այս տարւայ մասնակցութիւնն է, որն է

Սրբազանի հրաժարականը։ Մամուլի մէջ յօդուածները բորբոքեցան, գրեթէ բոլորը կը պաշտպանէին արդարութեան ի խնդիր ձայն բարձրացնելու երկու բարձրաստիճան հոգեւորականներու կեցուածքը։ Քանի մը յօդուածներ ալ երեւցան որոնք կը պաշտպանէին հակառակ թէզը, թէեւ անոնք առարկայական ըլլալէ աւելի կը ծառայէին Վեհափառի մօտ բարենիշ շահելու նպատակին, գրե-

Վարդենիս-Մարտակերտ մայրուղին, իսկ միւսը՝ մասնաւոր ծրագիրը, որն է Նոր Մարաղայ գիւղի «Կեանքի Կեդրոն»ը: Թորոնթոն 2012ին արդէն կառուցած էր իր առաջին “Կեանքի կեդրոն”ը Հատրութի շրջանի դրախտիկ գիւղին համար: Սոյն կեդրոնը կը պարունակէ բուժկէտ, ծննդասենեակ, գրադարան, համակարգչային սենեակ, դահլիճ եւ գիւղապետարան, բոլորը մէկ տանիքի տակ: Ինչպէս գիտէք, Մարաղայ գիւղի բնակչութեան զգալի մէկ մասը կոտորուեցաւ 1992ին, եւ Թորոնթոյի այս ծրագիրը տեսակ մը նուէր է վերածնունդ ապրող մարաղացիներուն, այս անգամ, իրենց նոր գիւղին մէջ:

-- Ի՞նչ ձեւով կարելի է համադրել հիւսիսային եւ հարաւային Ամերիկաներու հայու թեան գործակցութիւնը հրա տապ հարցերու շուրջ: -- Այս նիւթով, նախ՝ Հիւսիսային եւ Հարաւային Ամերիկաներու հայութիւնը պէտք է համադրել եւ յետոյ ալ՝ լման Ամերիկաներու հայութիւնը, հայաբնակ քաղաքներու իրարմէ ունեցած հեռաւորութեան հարուցած դժուարութիւնները: ներկայիս, մասամբ համացանցային կապի սարքաւորումներով աւելի հեշտացած է, եւ պէտք է մեր ազգային կազմակերպութիւնները այս խնդրին լրջօրէն մօտենան, որպէսզի գոնէ Ամերիկաները դառնան միայամուռ: -- Ի՞նչ ձեւով կարելի է կասեցնել -եւ մինչեւ ե’րբ Հայաստանը կրնայ ապրիլ- արտագաղթի ներկայ ահռելի թափով:

թէ գործնական արտայայտութիւնը դառնալով Նուրհան Պատրիարքի գործածած բառերուն… Ոմանք ձայն բարձրացուցին ըսելով՝ որ Հայ Եկեղեցին հեռու պէտք է պահել ցնցումներէ, պէտք է Եկեղեցւոյ ներքին պատերուն մէջ լուծել բարձրացւած հարցերը եւայլն։ Բայց չէ՞ որ այսքան տարիներ ներքին պատերուն մէջ մնալով հարցերը մեծցած են ու խորացած։ Ու ներքին կարգով երբե՛ք չեն արծարծուիր այս հարցերը, որովհետեւ հոն երկխօսութեան կարելիութիւն չկայ, այլ կայ «կ’որոշեմ եւ կը հրահանգեմ»ի դրութիւն։ Պէտք է ի վերջոյ ընդունինք, որ վէրքը խորացնելու լաւագոյն միջոցը զայն ծածկելն է… Ոմանք այս հարցերուն մասին բարձրաձայն խօսիլը կը նըկատեն Հայ Եկեղեցւոյ դէմ յարձակում եւ Եկեղեցին հարուածելու համազօր արարք։ Տակաւին մարդիկ կան որոնք չեն հաս-

-- Արտագաղթը մեր ազգին թիւ մէկ խնդիրն է: Զայն կասեցնելու համար, Հայաստանի ժողովուրդի կենսամակարդակը պէտք է բարձրանայ: Այս մէկը պէտք է իրականայ թէ’ ներկայ կառավարութեան ջանքերով, եւ թէ սփիւռքահայերու ներդրումներով: Ամէն բան պէտք է կատարուի որպէսզի միջին խաւը զարգանայ: Տնտեսական ազատութեան եւ մըրցակցութեան իսկական գետին պէտք է ստեղծուի: Նոյն ատեն, ժողովուրդը յոյս պէտք է ունենայ ապագայի հանդէպ:

-- Որո՞նք են ՀՀ-ի նոր ան կախացման եւ Արցախի ազատագրութեան ենթադրելի մշակութային եւ ընկերային ազդեցութեան գլխաւոր ազդակները, թէ’ երկրի եւ թէ’ Սփիւռքի հայութեան վրայ: -- Անկախութիւնը եւ իրեն յաջորդող յաղթանակը դրականօրէն ազդեցին Հայատան/Արցախի եւ թէ ալ աւելի՝ սփիւռքահայութեան վրայ: 1991էն ասդին ծնած երեխան եւ հիմակուայ երիտասարդութիւնը գիտէ թէ ունի իր պետականութիւնը, որուն մասին ալ չի կարդար անցեալի պատմութեան գիրքերու մէջ, այլ ուղղակի կ’ապրի զայն: Եռագոյնը կը ծածանի ու կը պարզուի Միացեալ Ազգերու կազմակերպութեան շէնքի առջեւէն մինչեւ ճատրակի աշխարհի ախոյանութիւնները, ամենուրէք, ստեղծելով մեր երիտասարդներու մէջ հպարտութեան մթնոլորտ: -- Մօտակայ 100ամեակի առթիւ, ի՞նչպէս կը կազմակերպուի

կցած պետութեան եւ իշխանութեան, հաստատութեան եւ ղեկավարութեան տարբերութիւնը, եւ իշխանութեան դէմ պայքարը կը նկատեն պետութեան դէմ հարուած, ղեկավարութեան դէմ պայքարը կը նկատեն հաստատութեան դէմ հարուած։ Մենք համոզուած ենք, որ Նորվան Սրբազանը իր կեա՛նքն իսկ կու տայ Հայ Եկեղեցւոյ եւ Ս. Էջմիածնի անսասանութեան համար։ Մեր համոզումով, Թեմական Պատգ. Ժողովը պէտք է խոր քըննարկման եւ վերլուծման ենթարկելով մերժէ՛ ստեղծուած կացութիւնը, պահանջէ Նորվան Սրբազանէն մնա՛լ պատնէշի վըրայ եւ յաւելեալ ժամանակ տալ, որպէսզի բազմակողմանի շփումներով եւ ուսումնասիրուած հանգրուաններով հասնինք խաղաղ նաւահանգիստ, մերժելով ժողովրդավարութեան մեր իրաւունքին հանդէպ որեւէ ոտնձըգութիւն։ Մանաւանդ որ նախ-

Գանատահայութիւնը: Որո՞նք են գլխաւոր նպատակները: -- Ինչպէս ամէն հայաբնակ երկիր, գանատահայութիւնն ալ իր միացեալ կազմակերպութիւններով կը պատրաստուի 100ամեակը պատշաճ ոգեկոչման: Գանատայի կառավարութիւնը արդէն ընդունած է Հայոց Ցեղասպանութեան իրողութիւնը: Ես պիտի փափաքէի որ 100ամեակի առթիւ, Սփիւռքի ամէն մէկ քաղաք կառուցէ արդիական դպրոց մը Հայաստան/Արցախի գիւղերուն մէջ: Այս մէկը մեր ամենաշառաչիւն պատասխանը պիտի ըլլայ բոլոր անոնց որոնք շուրջ 100 տարի առաջ ծրագրաւորեցին եւ կիռարկեցին Մեծ Եղեռնը, հայութիւնը աշխարհի երեսէն բընաջնջելու նպատակով:

-- Ըստ Ձեր հայեցողութեան, որո՞նք են հասարակաց գործերը, անյետաձգելի քայլերը եւ ապագայ կազմակերպութիւնը համահայկական պահան ջատիրութեան, որպէսզի բոլորս միասին կարողանանք հասնիլ յաղթանակին: -- Մեր ապագայ երազներուն իրականացման բանալին, այսօրուայ Հայաստանն ու Արցախն են: Մենք պէտք է ամէն գնով պահենք, պահպանենք ու բարգաւաճեցնենք մեր այսօրւայ ունեցածը: Հայ դատը կարելի է պարտադրել միայն ու միայն հզօր պետականութեամբ, որու երազին առաջին հանգրուանը իրականացաւ 1991ին: Հիմա մեզի կը մնայ զայն ամրապնդել: Հարցազրոյցը վարեց ԿԱՐԱՊԵՏ ՀԱՍԱՍԵԱՆ

ընթացներ ունեցանք, երբ Աւըստրալիոյ պարագային Առաջնորդը նշանակուեցաւ, իսկ Քանատայի պարագային նախապէս համաձայնեցուած եռանուն ցանկէն կատարուած ընտրութիւնը չվաւերացուեցաւ։ Յամենայն դէպս պէտք է յըստակ ըլլայ, որ Սփիւռքի մշակոյթին չի յարմարիր ուղղահայեաց, վերէն իջնող լուծումներու դրութիւնը։ Սփիւռքի համար օդի պէս անհրաժեշտ է ժողովրդավարութիւնը եւ ինքնավարութիւնը։ «Ֆրանս-Արմէնի»ի ընտանիքը կը գիտակցի Հայ Եկեղեցւոյ դերին, խոր սէր եւ ակնածանք կը տածէ մեր Սրբութիւն Սրբոց Սուրբ Էջմիածնի հանդէպ, բայց նաեւ նախանձախնդիր է թեմի ինքնավարութեան, ժողովրդավարութեան եւ արժանապատուութեան։

Ֆրանսա


13506 armenio