Page 1

БҰЛ САНДА:

Автобекеті жоқ аудан орталығы

2-бет

DIDAR

ҰЛТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК

Қырықтан астам отандасымыз елге қайтарылды Дәурен АЛЛАБЕРГЕНҰЛЫ Президент тапсырмасымен сәтті жүзеге асырылған «Жусан» операциясы нәтижесінде Сириядағы соғыс аймағынан 47 отандасымыз, оның ішінде 30 бала елге қайтарылды. Бұл туралы Астанада өткен брифингте Сыртқы істер министрінің орынбасары Ержан Ашықбаев пен Ұлттық қауіпсіздік комитеті департаментінің бастығы Бақытбек Рахымбердиев мәлім етті. Сыртқы істер вице-министрінің айтуынша, гуманитарлық мақсатта жүргізілген аталмыш операцияға еліміздің бірқатар мемлекеттік органдары, сонымен қатар бірқатар шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдар атсалысқан. – Қазақстандықтарды, әсіресе жас балаларды елге қайтару жұмыстары жалғасын табады. Біз бұл бағытта шет елдермен, халықаралық ұйымдармен, азаматтық қоғам өкілдерімен тығыз байланыста жұмыс істейміз, – деді Ержан Ашықбаев. Ұлттық қауіпсіздік комитеті департаментінің бастығы Бақытбек Рахымбердиевтің айтуынша, бірнеше ай көлемінде жүргізілген «Жусан» операциясы барысында Қазақстанға алты ер адам, 11 әйел және 30 бала қайтарылған. – Қазіргі уақытта ол азаматтардың ішіндегі алты еркек пен бір әйелдің үстінен қылмыстық іс қозғалып, сотқа дейінгі тергеу жүргізілуде. Осы және қайтарылған басқа азаматтар террористік әрекеттер тұрғысынан толығымен тексеріледі. Егер ондай жағдай дәлелденсе, әрине, қылмыстық жауапқа тартылады, – деп түсіндірген Бақытбек Рахымбердиев осыған дейін шетелдегі қақтығыс аймақтарынан оралған азаматтардың тек 40 пайызы қылмыстық жауапкершілікке тартылғанын жеткізді. Сонымен қатар департамент бастығы Сирияда әлі де еліміздің 380-ге тарта азаматы жүргенін, оның үштен екісі әйелдер екендігін және олардың қасында 500-дей баланың бар екендігін айтты. ҰҚК-нің деректеріне жүгінсек, Сирияға және басқа да қақтығыс аймақтарына кеткендердің дені интернет арқылы шетелдік «ғұламалардың» арбауына түсіп қалған көрінеді. – Ол жақта мұсылмандар бір-біріне қарсы оқ атуда. Онда бір барғаннан кейін қайту мүмкін емес. Өйткені ондай әрекетке барғандарды өлім жазасына кеседі. Біздің азаматтардың ішінде де қашпақ болғаны үшін өлім жазасына кесілгені туралы мәліметтер бар, – деген Бақытбек Рахымбердиев кейінгі екі жыл ширегінде Қазақстаннан Сирияға бірде-бір адам аттанбағанын айтты.

Мұз айдынындағы шоу

3-бет

SHYǴYS QAZAQSTAN OBLYSTYQ GAZETІ

№4 (17705)

12 ҚАҢТАР

2019 ЖЫЛ

СЕНБІ

WWW.DIDAR-GAZETI.KZ

WWW.ALTAYNEWS.KZ

1931 ЖЫЛДЫҢ 24 ҚАЗАНЫНАН ШЫҒАДЫ

ОБЛЫС ӘКІМІ: ІССАПАР, БАҒЫТ-БАҒДАР

ЖЕЗКЕНТТЕ ЖОЛ ЖӨНДЕЛІП, КӨШЕЛЕР АБАТТАНДЫРЫЛАДЫ

(Соңы 2-бетте)

ОБЛЫСТЫҚ МӘСЛИХАТ СЕССИЯСЫ

Сайлау комиссиясының құрамы бекітілді Дәурен АЛЛАБЕРГЕНҰЛЫ Облыстық мәслихаттың кезектен тыс жиырма алтыншы сессиясында Шығыс Қазақстан облыстық сайлау комиссиясының мүшелерін сайлау, «Шығыс Қазақстан облысындағы көші-қон процестерін реттеу қағидаларын бекіту туралы» облыстық мәслихаттың 2017 жылғы 6 қазандағы № 14/166-VI шешіміне өзгеріс пен толықтыру енгізу және басқа да мәселелер қаралды. Сессияның жұмысына облыс әкімінің бірінші орынбасары Ерлан Аймұқашев қатысты. Сессияда облыстық сайлау комиссиясының құрамына түрлі партиялар мен қоғамдық ұйымдардан жеті адам сайланды. Комиссияның сайланған жаңа құрамы алдағы уақытта бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланатын болады. Ал Ерсайын Нәбиев аумақтық сайлау комиссиясын шақыруға және бірінші отырысын өткізуге жауапты тұлға болып белгіленді. Екінші мәселеге байланысты депутаттар алдында облыстық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламаларды үйлестіру басқармасының басшысы Елена Старенкова баяндама жасап, өңірдегі көші-қон процестерін реттеудегі өзгерістер мен толықтыруларға тоқталды. Өзгерістер негізінен еліміздің Үкімет айқындаған өңірлеріне тұрақты тұру үшін келетін оралман ағайындарды қабылдаудың өңірлік квотасына қатысты болды. Сессияда қаралған мәселелер бойынша тиісті шешімдер қабылданды.

Дәурен АЛЛАБЕРГЕНҰЛЫ Биыл Бородулиха ауданындағы Жезкент кентінде айтарлықтай оң өзгерістер орын алмақ. Кент тұрғындарының басты мәселесіне айналған аудан орталығымен байланыстыратын жол күрделі жөнделіп, кент толықтай абаттандырылады. Осындағы аурухана да талапқа сай жабдықталып, хоккей клубы да құрылмақ. (Жалғасы 2-бетте)

БАҒА

Әлеуметтік тауарлар неге қымбаттады? Лаура ТІЛЕУБАЙҚЫЗЫ

Облыста азық-түлік бағасының өсімі байқалады. Өткен жылдың қорытындысы бойынша әлеуметтік маңызы бар тауарлар бағасының индексі Өскемен қаласы бойынша 102 пайызды, Семей қаласы бойынша 102,3 пайызды құрады. Бұл орташа республикалық көрсеткіштен 1 пайыз ғана төмен. Облыстық статистика департаментінің рес- көтерілуі құрама жем мен ветеринариялық ми мәліметіне сүйенсек, облыста күріш, қант, препараттар бағасының өсуімен байланысты, тауық еті, күнбағыс майы, сүт, айран, ірімшік, сиыр еті бағасының өсуіне де осы факторлар сары май, орамжапырақ, жұмыртқа мен сиыр әсер еткен. Жалпы, былтырғы қаңтар мен таеті қымбаттаған. мыз аралығында еліміздегі құрама жем бағасы Департамент мамандары күріш бағасының 16 пайызға өскен. өсімін өндірушілердің маусымдық шығындаКүнбағыс майы, ұн мен сүт, айран, ірімшік рымен байланыстырды. Елде жиын-терін нау- пен сары майдың қымбаттауына да шикізат қаны кезінде жанар-жағармайдың қымбат- бағасының өсімі себеп болған. Талдықорғанның тауы салдарынан тасымалдаушылар да бағаны «Ақ құс» және Ақмола облысының «Қазгеркөтеріп жіберген. Қант бағасының өсуіне Ресей, құс» кәсіпорындарының өнім бағасын көтеруі Белоруссия елдеріндегі қанттың қымбаттауы нарықта жұмыртқаның қымбаттауына әкеліп себеп. Өйткені өңірге қанттың басым бөлігі соқты. осы елдерден келеді. Ал тауық еті бағасының Облыстық кәсіпкерлік және индустриялық-

ТҮЙТКІЛ

Қыс ортасында Аягөз қаласында жылу мәселесі туындады. Жерлестерінің жанайқайын қала мектептерінің бірінде мұғалім болып істейтін Индира Мұхамадиева Facebook, WhatsApp желілеріне салған бейнеүндеу арқылы бүкіл елге мәлім еткен болатын. Ол бұл қадамға шарасыздықтан барғанын

айтады. Қыс басталғалы үйден жылу қашқан соң, аягөздіктер жауапты деген орындардың барлығына арызды қарша боратқан екен. Одан еш нәтиже шықпаған соң, аягөздік ана өз үйіндегі жағдайды видеоға түсіріп, әлеуметтік желі арқылы жолдаған. – Қазір қонақ бөлмеде екі бір-

(Соңы 2-бетте)

ДЕНСАУЛЫҚ

Аягөздік ананың жанайқайы

Әлеуметтік желі арқылы үйінің суықтығын айтып, оған жауапты «Аягөз жылу» ЖШС-нің жұмысын сынға алған аягөздік ананың жанайқайы әкімдік назарына ілікті. Облыстық энергетика және коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы Мұрат Мұсатаев мәселенің мән-жайын анықтау үшін Аягөзге суыт аттанды.

инновациялық даму басқармасының басшысы Ержан Шормановтың айтуынша, өңірде әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасын ырықтандыру үшін арнайы іс-шаралар кешені қабылданған. – Өңірлік тұрақтандыру қоры көкөніс пен қантты «Ертіс» ӘКК сауда нүктелерінде төмен бағамен саудалап жатыр. Сондай-ақ қант қаланың бірнеше арнайы сауда нүктелерінде де төмен бағамен сатылады. Мысалы, «Ертіс» ӘКК сауда павильондарында қанттың келісі – 235 теңге, көкөністер 65 теңге болса, арнайы сауда орындарында қант – 240 теңге, көкөністер – 72 теңге. Ал сауда орындарымен салыстырғанда төмен бағадағы күрішті әлеуметтік сөрелерден табуға болады. Бүгінгі күні мұндағы күріштің келісі – 225 теңге, ұн – 80 теңге, – дейді басқарма басшысы.

Алтайдың перзентханасы жаңа деңгейге шықты

дей ток пеш тұр. Соның өзінде температура 11°C. Жатын бөлмеде ток пеш жоқ, сондықтан онда 7°C қана. Ал жуынатын бөлмеде тіпті 4 °C. Осындай «жылу» үшін ай сайын 9000 теңге төлейміз. Ток пеш тұтынған электр қуаты үшін 8000 және төлейміз. Өзім мектепте мұғаліммін. Онда да дәл осындай жағдай. 45 минуттың орнына 30 минут қана оқимыз. Сол 30 минуттың өзіне шыдау мүмкін емес. Үйге келсең, қайнатқан шайың ішпей жатып суып қалады. «Аягөз жылу» мекемесі жылытатын үйлердің бәрінде осылай. Барлық жерлестерімнің жанайқайын жолдап отырмын, – делінген үндеуде. Индира Мұхамадиеваның айтуынша, бұған дейін Өскеменнен арнайы адамдар келіп, оның үйіндегі температураны арнайы құрылғымен өлшепті. Екі бірдей ток пеш қосылып тұрғанына қарамастан, қонақ бөлмедегі жылудың 11°C қана екеніне көздері жетіп қайтқан. Үндеуге арқау болған «Аягөз жылу» мекемесі – жекеменшік компания. Ол таратқан жылуды қаладағы үш мектеп, бір балабақша, екі спорт мектебі, 30 көппәтерлі үй тұтынып отыр. Облыстық энергетика және коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы Мұрат Мұсатаев мәселенің 3-4 күнде шешілетінін айтты. (Соңы 2-бетте)

Лаура ТІЛЕУБАЙҚЫЗЫ Алтай ауданының перзентханасы заманауи құрылғылармен жабдықталды. Бұдан былай жүкті әйелдер жоғары деңгейдегі медициналық қызмет үшін облыс орталығына сабылмайтын болды. Перзентхананың заманауи құрылғылар- Перзентхананың заманауи құрылғылармен мен жабдықталуы нәтижесінде ол қызмет жабдықталуы дәрігерлердің мүмкіндігін көрсетудің жаңа, үшінші деңгейіне көте- кеңейтуге жол ашып қана қоймай, ана мен рілді. Перинаталдық көмектің үшінші дең- балаға реанимациялық көмек көрсетуге гейі жүктілігі ойдағыдай өтпеген анаға де мүмкіндік туғызып отыр, – дейді аудан ғана емес, салмағы жетпей туған нәрестеге әкімінің орынбасары Жанна Асқарова. де жоғары технологиялық медициналық Сондай-ақ ол өңірдегі медициналық көмек көрсетумен ерекшеленеді. мекемелердің қызмет көрсету деңгейін – Өзге медициналық мекемелермен көтеру мен материалдық техникалық басалыстырғанда перзентхананың жоғары засын нығайту мемлекеттік-жекеменшік деңгейде болуы маңызды. Өйткені адам серіктестік аясында жүзеге асырылып өмірінің ең қорғансыз кезеңі осында жатқандығын атап өтті. Денсаулық сақтау өтеді. Аудандық перзентхананы қызмет саласындағы бұл серпін аудан тұрғындары көрсетудің жоғары деңгейіне шығару тұрмысының оңалуына да оң әсерін тигізеді көптен бері көкейімізде жүрген дүние бо- дейді аудан әкімінің орынбасары. латын. Облыс басшысының қолдауымен бүгін, міне, нақты іс-шараларға көштік. Алтай ауданы.

ТУРИЗМ

1,5 млрд. теңгенің қонақ үйі салынбақ Былтыр Алакөлдің жағалауына 700 мыңға тарта турист келіп демалған. Биыл бұл көрсеткіш бір миллионнан асады деген болжам бар. Сондықтан көл жағасын көркейтіп, зама- ға өтініш беріп отыр. Жағалауды бекіту жұнауи демалыс орындарын салу жалғасатын мыстары да алдағы жазда қолға алынады. болады. Ол үшін мемлекет қазынасынан Үржар ауданының әкімі Серік Зайнулбөлек, кәсіпкерлер қаражаты да инвести- диннің айтуынша, көл жағасында төрт ция ретінде құйылмақ. Құны 1,5 миллиард және бес жұлдызды қонақ үйлер, мейтеңге болатын төрт жұлдызды қонақ үй, рамханалар салуға арнайы жер телімдері 230 миллион теңге тұратын сауық-сайран қарастырылған. 60 гектарды құрайтын орталығының құрылысы осындай инвести- аумаққа инфрақұрылым тарту көзделген. циялар арқылы жүзеге асырылмақ. Сонымен қатар 50-ден астам кәсіпкер өз Лаура Нарузбаева жобаларын дайындап, жер телімдерін алу- Үржар ауданы.


DIDAR

2

Qoǵam

№4 (17705) 12 қаңтар ТАҒАЙЫНДАУ

Қалалық білім бөлімінде – жаңа басшы

Білім саласының басшыларымен өткен жиын барысында Өскемен қаласының әкімі Жақсылық Омар білім бөлімінің жаңа басшысы Жанат Айтпаеваны таныстырды. Жанат Жеңісбекқызы – Шығыс Қазақстан облысының тумасы. Педагогика ғылымдарының кандидаты, экономика және бизнес магистрі. Білім саласында 1987 жылдан бастап жұмыс істейді. Еңбек жолын Марқакөл ауданының Алексеевка ауылында мұғалім болып бастаған. Өскемен қаласының №40 орта мектебінде қазақ тілі пәнінен сабақ берді. Айта кету керек, техникалық және кәсіптік білім беру саласында да әдістемелік және білім беру тәжірибесі бар. 2011 жылдың желтоқсанынан бастап осы күнге дейін Шығыс Қазақстан өңірлік “Дарын” ғылымитәжірибелік орталығының директоры лауазымында еңбек етті. Қала әкімі жаңа басшыны таныстыра отырып, Өскеменнің білім беру жүйесін дамытудағы маңызды бағыттарды атап өтті. «Дидар» - ақпарат

БАҒА

Әлеуметтік тауарлар неге қымбаттады? (Соңы. Басы 1-бетте) Өткен жылы облыста 986 жәрмеңке өткізіліп, 6,7 млрд. теңгенің өнімі сатылған. Жәрмеңкенің бір ерекшелігі – мұнда ауылшаруашылық өнімдері делдалсыз, нарықтағыдан 10-15 пайызға төмен бағамен сатылады. Басқарма басшысының айтуынша, тауар өндірушілермен меморандумға қол қойылып, майлылығы 2,5% сүтті және құс етін белгіленген бағада сату жөнінде келісім жасалды. Сондайақ кәсіпкерлермен бөлшек саудадағы тауарға жеті пайыздан артық үстеме қоспау жөніндегі меморандумға қол қойылды. Жергілікті ауылшаруашылық тауарларын делдалсыз сататын саудагерлерге тегін және жеңілдікпен 819 сауда орны ұсынылды.

ҰЛТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК

Қырықтан астам отандасымыз елге қайтарылды (Соңы. Басы 1-бетте) Астанадағы брифингте Қарағанды облысы, Сәтбаев қаласынан арнайы келген Ботагөз Махатова қатысты. Бұл әйелдің ұлы осыдан екі жыл бұрын Сирияда мерт болыпты. Қазіргі күні соғыс аймағында келіні мен үш немересі қалған екен. – Қазақстанда 120 ана өзінің балалары сол жақта жүргенін айтты. 10 ананың балалары мен туыстары қазір Сириядан келді. Менің келінім әлі сонда. Көптеген азаматтар қазір ол жақта қоршауда қалып отыр. Олар қоршаудан шыға алмауда. Ұлым көзі тірісінде менен кешірім сұраумен болды. Өзі де алданып қалғанын білмеген ғой. Баламды еске алған сайын, көкірегім қарс айырылады. Ұлым енді қайтып келмесе де, келінім мен немерелерімді тосып отырмын, – дейді Б.Махатова. Қазіргі уақытта соғыс аймағынан елге оралғандар Ақтаудағы бейімдеу орталығына орналастырылған. Оларға бір ай психологиялық, медициналық және заң тұрғысынан көмектер көрсетіледі.

ОБЛЫС ӘКІМІ: ІССАПАР, БАҒЫТ-БАҒДАР

Жезкентте жол жөнделіп, көшелер абаттандырылады (Соңы. Басы 1-бетте)

Түлектердің 60 пайызы ҰБТ тапсырмаған Бұл жөнінде облыс әкімі Даниал Ахметовтің Бородулиха ауданына жасаған іссапары барысында белгілі болды. Өткен жылдың қараша айында ауданда жұмыс сапарымен болған аймақ басшысы кент тұрғындарының өзіне жолдаған көптеген өтінішіне байланысты келесі жолы міндетті түрде жезкенттіктермен жеке кездесу өткізетіндігін айтқан болатын. Соған орай, бұл жолы кентке арнайы ат басын бұрған облыс әкімі алдымен осындағы аурухана мен №1 мектеп-лицейдің тыныс-тіршілігімен танысты. Белгілі болғандай, денсаулық сақтау мекемесін заман талабына сай қайта жабдықтау қажет болса, білім ошағында берілетін білімнің сапасын арттыру қажет. Себебі былтыр мектеп бітірген 32 түлектің 18-і ҰБТ-ға қатыспаған әрі орташа балл да облыстық деңгейден төмен. – Әрине, бұл мектеп директорларына өз кемшіліктерін жасырып қалу үшін қолайлы. Оқушылар тестілеуге толық қатыспаған соң, берілген білімнің нақты сапасын анықтауға мүмкіндік жоқ. Енді бұдан былай мұндай келеңсіздіктерге жол берілмейді. Ұлттық бірыңғай тестілеуден төмен көрсеткіш көрсеткен мектептердің директорлары автоматты түрде қызметінен босатылатын болады, – деген Даниал Ахметов Бородулиха аудандық білім бөлімі басшысының, салаға жауапты аудан әкімі орынбасарының жұмысын сынға алды, кемшіліктерді қысқа мерзімде түзетуді тапсырды. Көрші Ресей Федерациясымен шекаралас жатқан аймақ болғандықтан, түлектердің өзіміздегі жоғары оқу орындарын таңдауы үшін мектеп-лицейде оқушыларға білім алуда барлық заманауи мүмкіндіктер жасалуы керектігін нықтап ескертті. Сондай-ақ, облыс әкімі KAZ Minerals тобындағы «Шығыстүстімет» ЖШС-нің Орлов өндірістік кешенінде кент тұрғындарымен кездесу өткізіп, онда жиналғандарға облыстың 2018 жылдың әлеуметтік-экономикалық даму қорытындыларын, білім беру, денсаулық сақтау саласында жүргізіліп жатқан реформаларды, қолға алынған жаңа жобаларды баяндады, жалпы, былтырғы жыл облыс үшін табысты аяқталғанын жеткізді. Президент алға қойған міндеттерге орай алда тұрған ауқымды шаруаларға тоқталды. Өз кезегінде өткен жылды барлық салалық көрсеткіштерді төмендетіп жіберген аудан басшылығының сылбыр жұмысын сын тезіне алды. – Өкінішке қарай, Бородулиха ауданы үлкен мүмкіндіктерге ие бола отыра, барлық салада көш соңында келеді. Әсіресе әлеуметтік маңызға ие азық-түлік тауарларының қымбаттап кеткенін қалай түсінуге болады? Коммуналдық секторда да проблема шаш етектен. Кәсіпкерлікті дамыту тұралаған, сарып ауруы белең алған. Жезкент кентінде тұрмыстық қатты қалдықтарды шығару

тарифі жан басына 391 теңгені құрап келген, бұл – облыстағы ең жоғарғы баға. Тіпті Семейдің өзінде бұл қызмет адам басына 200 теңге болса, Өскеменде – 222 теңге. Егер кент тұрғындары уақытында орынды дабыл қақпағанда, бұл мәселе әлі де сол күйінде қалар еді. Қазір жағдай тұрақталды, – деді облыс басшысы.

Автобекет жоқ Сонымен қатар аудан орталығы – Бородулиха ауылында ұзақ жылдардан бері автобекеттің жоқтығы, тіпті оның құрылысы жақын уақыттағы жоспарда болмауы да аймақ басшысының назарынан тыс қалмады. – Егер автобекеттің жоқтығы бұрын мәселе ретінде көтерілгенде, әлдеқашан қаржы бөлер едік қой. Мұндағы басшылар жайлы көліктермен жүруге әбден үйреніп алған, ал мыңдаған адамның қыста суықта, жазда ыстықта көшеде сарыла автобус тосатындығын мүлде ұмытқан. Ауданның жаңа тағайындалған әкімі Ольга Булавкина осыған дейін қордаланған мәселелерді толық шеше алады деп сенім білдіремін. Ал аудан әкімінің орынбасарына қысқа мерзім ішінде жұмысқа қайта бейімделуді тапсырамын. Олай болмаған жағдайда, оның қызметін басқа адам атқаратын болады. Бүгінгі тапсырмалардың нәтижесін алдағы мамыр айында қайта келіп тексеретін боламын, – деді Даниал Ахметов. Мұнан соң жезкенттіктер облыс әкіміне көкейлерінде жүрген сауалдарын қойып, нақты

жауаптар алды. Сауалдар Бородулиха – Жезкент жолын жөндеуге, аурухана ішінен перзентхана бөлімшесін ашуға, хоккей клубын құруға, биыл кенттің 45 жылдық мерейтойын атап өтуге қатысты болды. – Биыл аудан орталығымен байланыстыратын 50 шақырымдық жолды жөндеуге және кентті абаттандыруға облыс бюджетінен бір миллиард теңге бөлінеді. Оның үстіне, Жезкент төртінші деңгейлі бюджетке кіріп отыр. Перзентхана ашу үшін Денсаулық сақтау министрлігі бекіткен арнайы стандарт бар, соның талаптарынан шығу қажет. Меніңше, сапалы жол болғанда, ауданға жету қиын бола қоймас. Хоккей клубын ашуға еш кедергі жоқ, тек онда балалар жеткілікті болу керек. Сіздер айтқан 25 емес, керісінше, 125 бала болуы қажет. Оны ашамыз. Ал қалған мәселелердің барлығын да аудан әкімімен бірлесіп шеше аласыздар, – деді кездесуді қорытындылаған облыс әкімі Даниал Ахметов.

ЕҢБЕК

Бейбітгүлдің берекелі бизнесі Бейбітгүл Сағатбекова – Теректі ауылдық округінде наубайхана мен азық-түлік дүкенін ашып отырған кәсіпкер.

ДЕНСАУЛЫҚ

Биыл скринингтен өтуді ұмытпаңыз Лаура ТІЛЕУБАЙҚЫЗЫ Жыл сайын еліміздің әр тұрғыны жас санатына байланысты өзі бекітілген емхана мен ауруханадан скринингтік тексеруден өтуі тиіс. Облыстық денсаулық сақтау басқармасының мәліметіне сүйенсек, биыл скиринингтік тексеруден өтудің жас категориясы мен тәртібінде өзгеріс жоқ.

Биыл аудан орталығымен байланыстыратын 50 шақырымдық жолды жөндеуге және кентті абаттандыруға облыс бюджетінен бір миллиард теңге бөлінеді.

Шартты сурет Оған қоса 150 гектар жерге бидай мен күнбағыс егіп, диқаншылықты да қолға алған екен. Наубайханада ұннан жасалатын ұлттық тағамның түр-түрін теректілік тұтынушылардың тапсырысымен жасайды. Бейбітгүл Кеңесбекқызының өмірлік ұстанымына қарап көпшілік бой түзейді. Ауыл тұрғыны кәсіптің тасын өрге домалатудың тың жолдарын зерделеуден талмайды. 17 жылдан бері саудасаттық арқылы күнделікті нәпақасын табуда. Әуелі ызғарлы желге, аптап ыстыққа қарамастан, базар-

ды жағалауға тура келген. «Көз – қорқақ, қол – батыр» демекші, бастапқыда туындаған қиындықтарға мойымай, жеңе білді. Бейбітгүл Сағатбекова 1962 жылы Сұлутал ауылында дүниеге келген. Ата-анасы Кеңесбек пен Бикамал жылқы баққан қарапайым шаруалар болыпты. Орта мектепті бітірісімен, Семей қаласындағы сауда техникумына түсіп, 1985 жылдан сауда саласында қызмет еткен. Шакер Жабағин екеуінің отауында Жадыра, Лала, Дана деген қыздар өмірге келді.

«Заманына қарай баласы, саудасына қарай бағасы» демекші, сонау тоқсаныншы жылдары Бейбітгүл де өзгеріске түскен қоғаммен бірге кәсіпкерлік жолға түседі. Екі құрбысымен бірге бір Камазға ірі қара, бір Камазға қой тиеп алған кәсіпкер келіншек Семей қаласына ет сатуға аттанады. Қаланың «Қызыл кордон» деген шеткері аумағына түсіріп алып, шетінен сойып сата бастайды. Елде ақша азшылық, аптасына бір-екіден өткізіп, әкелген малдарын кезекпен қарағайлы орманды аралата жайып жүретін күндері де болады. – Шындығы сол, жеке кәсіпкерлікті қолға алған алғашқы жылдары істің мәнісін білетін екі баламнан басқа жанымда ешкім болған жоқ. Дегенмен, сауданың «шекпенінен» шыққан өзім «нар тәуекел!» деп қолға алған ісімді қиындықтарға қарамастан, жүзеге асыруға бел будым. Бәріне төзімділік таныта білдім, – дейді Бейбітгүл. Бүгінде Теректі ауылында жеті адамға жұмыс беріп, ауылды нанмен қамтамасыз етіп отыр. Сөзіміздің дәлелі – алыстан көз тартып, менмұндалап тұрған «Дана» азық-түлік дүкені. Ауыл әкімі Қайрат Ахметқалиев: «Ауылымыздың әлеуметтік-экономикалық саласына өз үлестерін қосып жүрген жеке кәсіпкерлердің қатары көбейіп келеді. Солардың бірі – осы Бейбітгүл Кеңесбекқызы. Ол наубайхана ашып, ұн өнімдерінен жасалатын тағамдармен ауыл халқын қамтамасыз етіп келеді», – дейді. – Әр мамандықтың өзіндік қиындығы, қызығы болады. Алдағы жылдарға жоспар құрып, қай деңгейден көріне алатынымды алдын ала біле отырып, жұмысымды арттырып отырамын. Жұмыссыздық деңгейін азайту мақсатында жеті адамды тұрақты жұмыспен қамтып отырмын, – дейді кәсіпкер Бейбітгүл Кеңесбекқызы. Көкпекті ауданы.

Қайрат Бесбайыс

ТҮЙТКІЛ

Скринингтен өту арқылы қатерлі аурулардың асқынып кетуінің алдын алуға болатындығын ұмытпаңыз. Медициналық тексеру тізіміне қан айналымы жүйесі аурулары – жүректің ишемиялық ауруы, артериалды гипертония, қант диабеті, глаукома және онкологиялық аурулар – сүт безі обыры, жатыр мойны обыры, тоқ және тік ішек обыры енгізілген. Ерлер және әйелдер қатерлі ісікті ерте анықтау мақсатында төмендегі жас санаты бойынша тексеруден өте алады: - жатыр мойнының ісігін ерте анықтау санатына 30-70 жастағы (1949-1989 жылдар аралығында туған ) әйелдер кіреді. Бұл тексеруден төрт жылда бір рет өту қажет; - сүт безі қатерлі ісігін ерте анықтау санатына 40-70 жастағы әйелдер кіреді. Олар скринингтен екі жылда бір рет өтулері тиіс; - тік ішек пен тоқ ішектің қатерлі ісігін ерте анықтау санатына 50-70 жас аралығындағы ерлер (1949-1969) кіреді. Бұл тексеруден жылына бір рет өту қажет.

Аягөздік ананың жанайқайы (Соңы. Басы 1-бетте) – Қазандықтан шыққан жылудың температурасы 60°C-тан кем болмауы тиіс. Ал мұнда 50°C қана. Себебі жылу алмастырғыш құрал бітеліп, ескірген. Мен қазір сол нысанның басында жүрмін. Аудан басшыларымен бірге мәселені шешіп жатырмыз. 3-4 күннің ішінде барлық үйлерге жылу қажетті мөлшерде берілетін болады. Жылу алмастырғышты жаңалаймыз, – деді Мұрат Мұсатаев. Жылу алмастырғыш бөлшекті жаңалау арқылы Аягөздің жылу мәселесі түбегейлі шешілмесі анық. Сол үшін облыс әкімдігі «Аягөз жылу» ЖШС-не шарт қойып отыр. Бір айдың ішінде жылу компаниясы ескірген қондырғылар мен жылу құбырларын жаңалайтын инвестор табуы тиіс. Олай етпеген жағдайда қазандықты аудан әкімдігі сатып алады да, келесі маусымға бюджет есебінен жөндейді. Қазір Аягөзде жедел штаб құрылып, жылу мекемелерінде тәуліктік кезекшілік жұмыс істеп тұр.

БЕТ ҚАТТАЛЫП ЖАТҚАНДА Кеше Аягөздегі жылу мәселесіне байланысты аудандық әкімдікте жиын өтіп, орын алған кемшіліктерді жоюдың тетіктері қарастырылды. Оған облыстық энергетика және тұрғын үйкоммуналдық шаруашылығы басқармасының басшысы Мұрат Мұсатаев пен ішкі саясат басқармасы басшысының орынбасары Айдар Садырбаев бастаған жауапты тұлғалар қатысты. Аудандық ТҮКШ, жолаушылар көлігі, автомобиль жолдары, құрылыс және тұрғын үй инспекциясы бөлімінің басшысы Болат Мұстафаевтың айтуынша, ағымдағы жылу маусымы басталғалы бері «Аягөз жылу» ЖШС-не қарасты «Орталық» жылу қазандығының жеткілікті жылу бере алмауына байланысты 21 ұжымдық өтініш түскен. Өткен жылғы 20 қарашадан бастап 18 рет «Орталық» жылу қазандығын тексеру актісі, 10 рет білім беру мекемелеріндегі жылуды тексеру актісі жасалған.

Бу қазандығының жұмыс істеп тұрғанына биыл 44 жыл болды. Сонау 1975 жылдан бері жылытып келе жатқан қазандық әбден ескірген. Сондықтан КЕ-10-14 деп аталатын екі, ДКВр 6,5-13 деген бір бу қазандығы жеткілікті мөлшерде жылу бере алмай отыр. Қыраулы қыста үйлерінен пана таппай бүрсеңдеп қалған көптеген отбасыдан бөлек, сегіз әлеуметтік нысанға жылу әрең жетіп тұр. Былайша айтсақ, қала халқының 8,6 пайызы қаңтардың суығында үйлерінде қалтырап отыр. Облыс орталығынан келген жауапты басқармалар мен жергілікті билік өкілдері қазіргі күні орын алған проблемаға қатысты тиісті жұмыстар жүргізуде. Аягөздік ағайындардың жағдайын көзбен көріп, мәселені оң шешуге ықпал ету үшін жақын күндері облыс әкімі Даниал Ахметовтің өзі келеді. Есімжан Нақтыбайұлы, Берікхан Тайжігіт


№4 (17705) 12 қаңтар СОТ ТӨРЕЛІГІ

АЙМАҚ ТЫНЫСЫ

Қанатқақты жобалар жүзеге асып жатыр Ағымдағы жылдың басынан бері облыс соттарында Жоғарғы Соттың бастамасымен қолға алынған бірнеше қанатқақты жобалар нақты іске асырылуда. Атап өтерлігі, басқа өңірлердің арасында Шығыс Қазақстан солардың бірнешеуін алғашқы болып жүзеге асырды. Жаңа жобалар қазіргі уақытта өз нәтижесін беріп жатыр. Мәселен, «Отбасылық сот» пилоттық жобаӨңірде сот төрелігін іске асыру процесін одан сы біздің облыста басқа аймақтарға қарағанда әрі цифрландыру бойынша Жоғарғы Соттың бірінші іске қосылды. Оны іске асыру аясын- жетінші басымды бағытын іске асыру мақсатында да Өскемен қалалық сотында психолог кабинеті облыстық сот төрағасы Нұрлан Қайырбековтің ашылды. Бұл сотта Сингапур сияқты дамыған бастамасымен «Виртуалды сот» жобасы іске елдердің халықаралық тәжірибесі негізінде отба- қосылған. сылық істер қаралады. Мұндай соттардың басты Аталған жобаның жарқын мысалы ретінде міндеті – дауларды сотқа дейінгі реттеу (тату- Глубокое аудандық соты мен осы ауданның ластыру) арқылы отбасын сақтап қалу. орталығынан 50 шақырым қашықтықта орнаКабинет отбасын сақтап қалу, қоғамдағы дау- ласқан Ушанов ауылдық округі әкімдігінің ғималарды азайту үшін татуластыру рәсімдерін қолда- ратында бейнебайланыс орнатылып, әкімдік ғину арқылы отбасылық дауларды шешуде тарап- маратында арнайы сот отырысы кабинеті жабтарға көмек көрсету үшін әзірленген. Мұнда білік- дықталғанын айтуға болады. ті психолог отбасылық қақтығысқа қатысушыларСонымен бірге, Ұлан ауданы Асубұлақ мен әңгіме жүргізіп, оларға медиацияның артық- ауылдық округі әкімдігінің ғимаратында да осыншылығын және сот тәртібінде дауды шешудің дай кабинет жабдықталды. Бұл жердегі арақапсихологиялық салдарларын түсіндіреді. Нәтиже- шықтық аудан орталығынан 120 шақырымды сінде бүгінге дейін ажырасу туралы арыз берген құрайды. Енді аталмыш кеңселер ауылдық округ, отбасылардың қырық пайыздан астамы райлары- сондай-ақ жақын ауылдық округ тұрғындарына нан қайтып, өз отбасыларын сақтап қалды. аудан орталығына бармай-ақ, сот отырыстарына Азаматтардың қолайлы уақытында сот төре- қатысуға мүмкіндік береді. Процеске қатысушы лігіне қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін «Түнгі тараптарға сот актілері судьялардың электрондық сот» пилоттық жобасы Өскемен қаласының цифрлық қолтаңбасымен электрондық түрде мамандандырылған әкімшілік сотында жүзеге жіберіледі. Осылайша, сот төрелігіне кедергісіз асырылып келеді, онда үстіміздегі жылы 265 әрі жеңіл қолжетімділік IТ-қызметтері арқылы әкімшілік іс қаралған. Жоба аясында кешкі сағат қамтамасыз етіледі, нәтижесінде азаматтардың алты жарымнан түнгі онға дейін әкімшілік істер сотқа келу шығындары үнемделеді. мен жол қозғалысы ережелерін бұзуға қатысты Биылдан бастап облыста құқықтық қызмет материалдар қаралады. Жол-көлік оқиғасының көрсету секторы жұмыс істейді. Секторлар сақатысушылары істің жоғарыда аталған уақытта палы қызметтерге қол жеткізуге мүмкіндік қаралуына өзара келісіп, келісім берген жағдайда, беретін «Азаматтарға арналған Үкімет» МК КЕ уәкілетті орган қызметкерлері әкімшілік құқық АҚ филиалының маманымен, адвокаттармен, бұзушылық туралы хаттамаға қоса ЖКО орын кәсіби медиаторлармен толық құқықтық қызмет алған сәттен бастап үш тәуліктен кешіктірмейтін, көрсетуге бағытталған. Қызметті таңдау бойынша күні мен уақыты көрсетілген сотқа келу туралы үзік азаматтарды үйлестіруді сот маманы атқарады, талон толтырады. ол «Сот кабинеті» сервисі арқылы электронды

түрде өтініш беруге көмектеседі. Сектордың басты мақсаты – татуластыру рәсімдерін қолдану саласын одан әрі дамыту, азаматтардың құқықтық дауларын іскерлік, отбасылық қарым-қатынасты сақтай отыра, сотқа жүгінусіз шешу мүмкіндіктерін ұсыну. Мысалы, 2018 жылы облыс соттарында 50 653 азаматтық іс аяқталса, соның 3 456 ісі медиация тәртібінде аяқталды. Өткен жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда, бұл 220 іске артық. Бұдан біз аяқталған істердің саны азайғанын, ал татуластыру рәсімдерін қолданудың артқандығын байқаймыз. Сонымен қатар соттар сот процесі барысында келісу рәсімдерін қолдануды ғана емес, сондай-ақ сотқа дейінгі тәртіптегі дауларды шешу тұрғысынан да жүйелі жұмыстар жүргізіп келеді. Ал фронт-кеңселердің қызметі облыста биылғы мамырдан бастап қолға алынған. Бірінші кеңсе мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотында ашылған болатын. Тамыз айында Өскемен қалалық сотында жұмысын салтанатты жағдайда бастады. Сонымен бірге, Семей қалалық сотында да «Үлгілі сот» бағдарламасын жүзеге асыру аясында фронт-кеңсе жұмысын бастады. Атап өтерлігі, Семей қалалық соты толықтай азаматтарға қызмет көрсетудің «OpenSpace» кедергісіз қағидатына көшті. Қазіргі кезде облыста үш фронт-кеңсе, өңір бойынша алғашқы болып Алтай қаласында ашылған татуластыру орталығы, екі құқықтық қызмет секторы халыққа жұмыс істеуде. Бұдан бөлек өңірдің әрбір қалалық және аудандық соттарында, кәсіподақ ұйымдарында, Өскемендегі Достық үйі – қоғамдық келісім орталығында медиация кабинеті ашылып, тиімді қызмет етуде. Ерғали Айтпай, Шығыс Қазақстан облысы бойынша соттар әкімшісінің басшысы

Ауылда отырып, сүтті сырттан әкелеміз Қадырбек КӘКІМҰЛЫ Ел ішінде отырып, ерніңе табиғи өнімнің тимегені қиын екен. Қазір аудан орталығындағы азық-түлік дүкендеріне барсаңыз, сөрелерінде сыңсып тұрған импорттық сүт өнімдерін көресіз. Сонда деймін-ау, мал сүмесімен күн көріп отырған жергілікті шаруаларға қайтпек керек?

басқа да мекемелерді өз өнімдерімен қамтамасыз етумен шектеліп отыр. Мәселен, «Алайба» ЖШС аудандағы 45 мектеп, төрт емдеу орталығы, қарттар үйі және 11 балабақшаны қамтуда. Де-

Аягөз ауданы.

Ойын алаңдары салынады Көгедай мен Шалқар елді мекендеріндегі 38 үй көгілдір отынға қол жеткізді. Осылайша, қуанышқа кенеліп отырған ауыл тұрғындары «Енді пеш жағып, көмір сатып алмаймыз» деп дән риза. Алдағы уақытта осы екі ауылда балаларға арналған ойын алаңдары салынады. Оған аудандық бюджеттен қаражат қарастырылған. Жоспарға сәйкес, қазір мердігерлер құрылыс жұмыстарына қажетті материалдарды сатып алуда. Биыл Шалқар ауылына ауызсу құбыры тартылып, көптен бері көпшіліктің көкейінде жүрген мәселелердің бірі шешімін табады деп жоспарлануда. Ал Көгедай елді мекеніндегі жолдар жөнделіп, қайта пайдалануға берілмек.

Жаңа жылдың алғашқы күні қала әкімі Ермак Сәлімов тұрмыстық қалдықтарды шығарумен айналысатын кәсіпорындардың жұмысымен танысу үшін қаланың бірқатар көшелерін аралады. Рейд барысында мәлім болғандай, қызмет көрсетумен айналысатын кәсіпкерлер үйлердің жанына тұрмыстық қалдықтарды бөліп тастайтын контейнерлер орнатпаған. Мұны шаһар басшысы сынға алды. Естеріңізге сала кетейік, биылдан бастап қоқысты полигонға сұрыптап көмуге бағытталған Экологиялық кодекстің жаңа бабы қолданысқа енеді. Шыны, пластик, өндірістік, тамақ қалдықтарын бөлек жинау үшін шаһардың бірқатар үйлерінің маңында арнайы контейнерлер орнатылуы тиіс болған. Ал ондай контейнерлер қалада саусақпен санарлық. Қала әкімі тұрмыстық қалдық шығарумен айналысатын кәсіпорындарға осы мәселеге жіті назар аударуды, сондай-ақ қоқыстың ауладан уақтылы шығарылуын қатаң тапсырды. Семей.

Шартты сурет

өнімдерін аудан көлемінде таратып, тәп-тәуір жұмыс істей бастаған шағын кәсіпорын кейінгі уақытта алпауыт өндірушілермен бәсекелесе алмай, шатқаяқтап қалды. Бұл жағдай ауылдық жердегі барлық өндірушілерге тән. Оның үстіне, сүт бағытындағы мал басының аздығы, сырттан әкелген сауын сиырлардың біздің жерге әлі жерсіне қоймауы, сауылған сүтті сақтау, тасымалдау секілді мәселелерді де ескерген жөн. Бұл өз кезегінде ауылдағы шағын цехтар шығаратын сүт өнімдерінің бағасына әсер ететіні даусыз. Бүгінгі таңда жергілікті өндірушілер мектеп, балабақша, емдеу-сауықтыру орталықтары және

генмен тендерге түскен алпауыт өндірушілер бағаны төмендету арқылы жергілікті цехтың жеп отырған «нанын» тартып әкеткендей болатыны тағы бар. Ал ірі өндірушілердің сүт өнімдерін жүз пайыз табиғи деп айта алмаймыз. Түрлі қоспалар қосатыны бұрыннан белгілі ғой. Осыдан барып ауылда тұратын жұртшылық бағасы арзандау, сапасы көңілге қонбайтын сүт өнімдерін алуға мәжбүр. Өйткені басқа таңдау жоқ, дүкен сөрелерінде импорттық, қала берді, еліміздегі алпауыт компаниялардың өнімдері ғана тұр. Тарбағатай ауданы.

Өскемендіктер «Қар патшайымын» тамашалады Нұржан КЕНЖЕҰЛЫ Өскемендегі Б.Александров атындағы спорт сарайында «Қар патшайымы» деп аталатын мұз айдынындағы шоу ұйымдастырылды. Салтанатты шараға құрметті қонақ ретінде конькимен мәнерлеп сырғанаудан 2002 жылғы Солт-Лейк-Сити Олимпиадасының чемпионы, Әлем біріншіліктерінің төрт дүркін жеңімпазы, ресейлік Алексей Ягудин шақырылды.

Салтанатты шара алдында даңқты спортшы БАҚ өкілдерімен баспасөз мәслихатын өткізді. Сонымен қатар бұл күні мәртебелі мейманның қатысуымен шығысқазақстандық жас мәнерлеп сырғанаушыларға арналған шеберлік сабағы да ұйымдастырылды. Айта кетейік, Алексей Ягудин – Өскемен қаласына ат басын тіреген Олимпиада чемпионы деген атағы бар тұңғыш мәнерлеп сырғанаушы. Бұған дейін Шығыс Қазақстанның орталығына дәл осындай атақ-даңққа ие саңлақ келіп көрмепті. Мұны баспасөз мәслихаты барысында облыстық конькимен мәнерлеп сырғанау федерациясының спорттық директоры Виктор Вовченко мәлім етті. – Өскеменде мұндай ауқымды шараның өткізілуіне, оған басқа емес, Олимпиада чемпионы Алексей Ягудиннің өзі келіп, жас спортшылармен бірге сахналандырылған қойылымға қатысуына «Казцинк» компаниясы ерекше атса-

Аягөз қаласының орталық стадионында өңірдегі бұқаралық спортты дамыту мақсатында ұйымдастырылған үлкен шара өтті. Бұл күні стадионға жиналған жұрт шаңғы мен хоккейден өткен жарыстарды тамашалап, оларға қатысуға мүмкіндік алды. Айта кетерлігі, аталмыш шара аудандық «Нұр Отан» партиясы филиалы, мәдениет, тілдерді дамыту, денешынықтыру және спорт, сондай-ақ білім бөлімдерінің мұрындық болуымен ұйымдастырылды. – Ауданымызда бүгінгідей жарыстар үнемі өтіп тұрады. Біз жасөспірімдердің таза ауада өтетін осындай спорттық сайыстардан шет қалмауын қалаймыз және соған жағдай жасауға тырысамыз, – дейді аудандық ішкі саясат бөлімінің басшысы Медет Мырзыкешов. Жарыс соңынан үздік спортшылар арнайы кубоктармен және медальдармен марапатталды.

Қоқысты бөліп жинайтын контейнер тапшы

ҚОЙЫЛЫМ

Манап Мұрзатаев

Шаңғы теуіп, хоккей ойнады

Зайсан ауданы.

МӘСЕЛЕНІҢ МӘНІСІ

Қазақстан аграрлық ел бола тұра, Ресей мен Беларусьтің сүт өнімдерін сатып алуда қазір. Импорттық тауарлар ірі шаһарлар түгілі, шалғай ауылдарды да жаулап алды. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметтеріне сүйенсек, еліміздің сүт нарығы республиканы толық қамтамасыз етуге қауқарлы көрінеді. Негізінен, елімізде сүтті Солтүстік және Шығыс Қазақстан, Алматы, Павлодар облыстары, сондай-ақ Оңтүстік Қазақстанның біраз аудандары өндіреді. Отандық тауарлардың сапасында мін жоқ. Тіпті «Қазақстанда жасалған» деген жазумен шетел асып кетіп жатқан тауарларымыз бар көрінеді. Осының бәрін қосқанда, қазақстандық өндірушілер ішкі сұраныстың баржоғы 60 пайыздайын ғана қамтамасыз ете алуда. Демек, импорттық тауарларға әлі де тәуелдіміз. Тіпті алыс шет мемлекеттерден әкелінген құрғақ сүттерді де дүкен сөрелерінен табасыз. Алайда тұтынушылардың дені жергілікті өндірушілердің экологиялық таза тауарларын алғысы келеді. Елбасы өзінің «Ұлт жоспары – бес институционалдық реформаны жүзеге асыру жөніндегі 100 нақты қадам» бағдарламасында Жаңа Зеландияның тәжірибесін пайдалана отырып, сүт өндірісін дамытуды қолға алуды тапсырған-ды. Содан кейін бағдарлама аясында ауылдық жерлерде сүт цехтары ашылып, жұмыс істей бастады. Солардың бірі Тарбағатай ауданы болатын. Осыдан үш жыл бұрын аудан әкімінің ұйытқы болуымен Ақжарда құрылған сүт цехы «Қоныс» шаруашылығы незінде құрылып, сүт өнімдерінің жеті түрін өндіріп отыр. Қазір сүт өнімдерін шаруашылық «Алайба» ЖШС-ге өткізеді. Бастапқы кезде

DIDAR

3

лысты. Біз осындай жобалар арқылы Өскемен мен Шығыс Қазақстандағы мәнерлеп сырғанау спортының дамуына тың серпін беруге болатынына сенеміз. Сол үшін бұл спортқа жан-тәнімен берілген адамдарға, барлық демеушімізге алғыстан басқа айтарымыз жоқ, – деді В.Вовченко. Жоғарыда айтқанымыздай, облыс орталығында мұндай шоу бұрын-соңды өткізілмеген. Ауқымды шараға негізінен жергілікті мәнерлеп сырғанау мектебінің тәрбиеленушілері, барлығы 40-қа жуық балақай мен олардың бапкерлері қатысты. Бір қызығы, бұл күні Спорт сарайының трибуналарына жиналған төрт мыңнан астам көрерменнің алдында өнер көрсеткен спортшылардың ең кішісі төрт-ақ жаста екен. Ал ең тәжірибелісі деп 12 жастағы Марина Майскаяны айтуға болады. Осы ретте, ұмытылмас шараны өз көзімен көруге мүмкіндік алған көрермендердің басым көпшілігі де балалар болғанын айта кеткен орынды. Олардың ішінде жергілікті мектептердің оқушылары, балабақшалар мен балалар үйлерінің тәрбиеленушілері де бар. Ұйымдастырушылар мүмкіндігі шектеулі жандарды да шақыруды ұмытпапты. Сондай қонақтың бірі – Алина Кошелева мен оның анасы Светланаға шара аясында «Казцинк» компаниясы атынан арнайы сый-сияпат жасалды. Әрине, бұл күнгі мұз айдынындағы шоудың ең қызықты тұсы Алексей Ягудиннің орындауындағы қойылым болғаны сөзсіз. – Шынымды айтсам, маған аталмыш шоуға

қатысу жөнінде ұсыныс келіп түскенде, бірден қолыма картаны алып, Өскемен деген қаланың қай жерде орналасқанын іздей бастадым. Жалпы, өз басым саяхаттағанды жақсы көремін. Сондықтан бірден келісім бердім. Бұл – бірінші себеп. Ал, екіншіден, мен де бала болдым, сол себепті конькиге енді ғана тұрған балақайлар үшін Олимпиада және Әлем чемпионын өз көзімен көру, онымен бір сахнада өнер көрсету қаншалықты рух пен күш-жігер беретінін жақсы білемін, мұндай өзімнің де басымнан өткен. Осындай шаралардың арқасында мен де кезінде спортқа шындап ден қойып, ақыры, дүниежүзі таныған спортшыға айналдым. Барлығымыздың да мақсатымыз бір, ол – жастарға және балаларын қай спорт секциясына берерін білмей жүрген жас ата-аналарға мәнерлеп сырғанаудың бар кереметін паш ету. Ертең осындай мән-маңызы зор акциялардан кейін сіздердің елден де Олимпиада ойындарының жүлдегерлері шығып жатса, бұл менің де жеңісім болады, – деді Алексей Ягудин. Ал облыстық конькимен мәнерлеп сырғанау федерациясының жетекшісі Галина Романюк Өскеменде осындай деңгейдегі шараны ұйымдастыру туралы ой былтырғы жаңажылдық мерекеден кейін туындағанын айтады. – Сол кезде жерлестеріміздің сән-салтанатты қойылымдарға қаншалықты сусап қалғанын көріп, мұз айдынында ерекше шоу ұйымдастыруға бекіндік. Бүгінгі қойылым көрермен қауымның көңілінен шықты деп ойлаймын, – деді ол. Мюзикл жанрындағы «Қар патшайымы» қойылымы, шынымен де, сәтті шыққан сияқты. Оны Спорт сарайының трибуналарын лық толтырған көрерменнің шоудан кейінгі жүздерінен байқадық. – Біздің компания тұрғындар арасында спорт пен салауатты өмір салтын насихаттауға қашан да зор мән беріп келеді. Бүгінгідей бастамалар облысымызда конькимен мәнерлеп сырғанаудың, жалпы, спорттың дамуына түрткі болатынына сенім мол. Осындай шараларға келген халықтың көптігіне қарап, Өскеменде хоккей мен футболдан өзге спорт түрлеріне де қызығушылық зор екенін аңғаруға болады, – дейді «Казцинк» ЖШС-нің әкімшілік мәселелер жөніндегі атқарушы директоры Андрей Лазарев.

Дорбалап сатып алды Тарбағатайдың Ақсуат, Ақжар және Тұғыл ауылдарында ауданның ірілі-ұсақты ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің қатысуымен азық-түлік жәрмеңкелері ұйымдастырылды. Атап өтерлік жайт, бір уақытта өткізілген жәрмеңкелер барысында саудаланған өнімдер базар мен дүкендердегі бағадан кем дегенде 1015 пайызға төмен бағамен сатылды. Мысалы, бұл күні сөрелерге қойылған жалпы салмағы 400 келіден асатын жылқы етінің бір килограмы 1 400 теңгеден, ал ірі қара (барлығы 4 350 келі) мен қой (980 келі) еті 1 200 теңгеден саудаланды. Халық жәрмеңкелерге әкелінген алты тонна картоп пен көкөніс өнімдерін де дорбалап сатып алды. Бұл өнімдердің бір келісі шамамен 75 теңгеден саудаланды. Сондай-ақ ауыл тұрғындары тарапынан жеңілдетілген бағамен ұсынылған нан мен сүт өнімдеріне де сұраныс жоғары болды. Тарбағатай ауданы.

Малды асылдандыруға ден қойды Соңғы жылдары Ұлан ауданында асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуға ниет білдірушілер қатары артып келеді. Бүгінде өңірдің 71 шаруа қожалығы осы іске ден қойған. Аудандық ауылшаруашылық және ветеринария бөлімінің ақпаратына сүйенсек, қазіргі күні ауданда ірі қара малдың 8610 бас аналығы асыл тұқымды болса, тағы 136 бас бұқа бар. Бұл өңірдегі жалпы ірі қара мал санының 34 пайызын құрайды. Сондай-ақ 12 мыңнан астам асыл тұқымды қой тіркелген. Аудандағы жалпы қой санының 22 пайызы асыл тұқымды. Өткен жылы мал шаруашылығын дамыту үшін Ұлан ауданының агроөнеркәсіптік кешеніне 361 млн. теңге көлемінде субсидия бөлінді. Сондай-ақ ауылшаруашылық кәсіпорындары мен тұрғындары арқылы 995 бас ірі қара мал, соның ішінде 134 асыл тұқымды бұқа, 646 жылқы, 162 бас асыл тұқымды қошқар сатып алынды. Ұлан ауданы. Топтаманы әзірлегендер – Берікхан Тайжігіт, Ажар Сағатбекова, Раушан Нұғманбекова, Нұржан Кенжеұлы, Лаура Тілеубайқызы

Нөмірдің дерегі: Былтыр Алакөл жағалауына

700

мыңға тарта турист келіп демалған. Биыл бұл көрсеткіш

1 миллионнан асады деген болжам бар.


DIDAR

Rýhanı

4

№4 (17705) 12 қаңтар

Рухани сұранысты қанағаттандырып келеміз Былтыр кәсіпкерлік және ауыл шаруашылығы, тағы басқа салалармен қатар аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі де тың бастамаларға қол жеткізді. Аудандық мәдениет үйінде бекітілген жоспар бойынша халықтың рухани сұранысын қанағаттандырып, түрлі тақырыптарды қамтыған 1 205 мәдени іс-шара өткізілсе, соның 500-ге жуығы – ауылдық округтердің үлесінде. Бүгінгі күні аудан тұрғындарына бір аудандық, мақаласының жарияланғанына бір жыл толуыүш ауылдық мәдениет үйі, жеті ауылдық клуб, на орай «Қазақтың 100 әні» деп аталатын 10-15 бір орталық, сегіз ауылдық кітапхана қызмет жас аралығындағы балалар мен жасөспірімдер көрсетеді. Аудандық деңгейде жастар арасында арасындағы аудандық ән байқауы, «Ұлттар досдәстүрлі «Шәмші әндері» атты ән байқауы өткізіліп, тығы» акциясы, «Отанды қорғау – абыройлы мінМәдениет саласының үздігі Бейбіт Құсанбаев және дет», «Бабалар рухына тағзым», «Ардагерлер – Зайсан халық театрының әртістері бейнелеген ардағым» атты мерекелік іс-шаралар жоғары деңқазақтың халық ертегісі «Ұр, тоқпақ!» қойылымы гейде өткізілді. Ауданның 90 жылдығына орайқойылды. «Рухани жаңғыру» бағдарламасы ая- ластырылып, «Рухани жаңғыру» бағдарламасы сында «Айтарым бар» атты дөңгелек үстел, «Аяулы аясында ұйымдастырылған «Атадан мұра құт межас келін» келіндер сайысы, «Асыл ана» салтанат- кен – атамекен нұр Зайсан» атты аудан күндері ты жиыны, «Құтты болсын, әз-Наурыз!» мерекелік және Баймұрат Бәйімбетұлына арналған ғылыми іс-шарасы, «Берекелі ауылдың бірлігі жарасқан» конференция жоғары деңгейде өтті. «Жайнай атты ауылдық клуб мәдениет қызметкерлерінің бер, жайқала бер, жайсаң өлкем!» атты аймақтық бірлескен тәжірибе алмасу концерті, «Рухани ақындар айтысы да көпшіліктің көңілінен шығып, қазына – ел рухы» тақырыбында семинар өткізілді. жерлесіміз, дәулескер күйші Қабимолда Баи– Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың товты еске алуға арналған аймақтық «Күй «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты құдіреті» атты күйшілер байқауы да ойдағыдай

ұйымдастырылды. Өткен жылы аудандық мәдениет үйінің материалдық-техникалық базасын жақсарту, жаңалау мақсатында 2 миллион теңгеге музыкалық аппаратура, 1 177,0 мыңға жарықтандырулар алынса, Айнабұлақ ауылдық округінің клуб үйіне 462 733 теңгеге, Жамбыл ауылдық клуб үйіне 338 833 теңгеге музыкалық аппаратура алынып, қолданысқа берілді. Аудандық мәдениет үйінде былтырғы қаңтар-қыркүйек айлары аралығында ақылы қызметтер көрсетіліп, нәтижесінде 2 172,3 теңге қаржы жиналды. Ақылы қызметтен түскен қаржы аудандық мәдениет үйінің көрермен залының баспалдағын өзгертіп, қайта жасауға, му-

зыка әрлендірушілерге арнайы орын жабдықтауға, пластикалық терезелер алуға, аудандық мәдениет үйі жанында орналасқан спортзалды ағымдағы жөндеу жұмыстарына жұмсалды. Сонымен қатар мәдениет үйіне 7 451,0 теңгеге «Газель» автокөлігі, сегіз бейнебақылау камерасы және орындықтар алынды. Қалған қаржы клубтарды ағымдағы жөндеу үшін қажетті құралжабдықтар, заттар алуға жұмсалды. 2019 жылы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы аясында өткізілетін көптеген мәдени шаралар жоспарлануда. Соның ішіндегі ең ерекшесі – «Ұлы даланың ұлы өркениеттері» атты аудандық семинар, «Ұлы дала жырлайды» атты жыршы, термешілер, қисса-дастан орындаушылар арасындағы сайысы. Дәстүрлі әнді насихаттау мақсатында дәстүрлі әншілер арасында сайыс ұйымдастыру – жоспардағы істің бірі. Серікбол Сиырбаев, Зайсан аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің басшысы

Шәкәрім мен Шыңғыстау сахнада сырласты Облыстық «Дариға-ай» жастар театрының репертуары тағы да бір қомақты қойылыммен толықты. Бұл жолы Шәкәрім Құдайбердіұлының 160 жылдығына орай ақынның «Мұтылғанның өмірі» поэмасының желісі бойынша жаңаша форматта «Шәкәрім. Жолсыз жаза» спектаклі сахналанды. Шәкәрім жайлы білгің келсе, оның өмірлік қағидаларын, жалпы, өз өмірі жайында мағлұмат беретін шығармасы – «Мұтылғанның өмірі» арқылы тани аламыз. Бұл еңбегі – өзі жайлы, өз көзқарастары, дүниеге тіршілікке деген танымын айшықтайтын туынды. Тіптен өмірдастан деуге болады. Жалпы, Шәкәрім туралы білу,

оның дүниетанымын айшықтау үшін ақынның өзіне жүгінген дұрыс болар, себебі ақын өзінің бар бітім-болмысын, жан дүниесін, танымын өз шығармашылығында баяндап кеткен. «Мұтылғанның өмірінің» басты кейіпкері – ақынның өзі. Мұнда ақынның өмірі, қоғамға, адамға деген көзқарасы мен ақынның поэзиядағы

Назарбаев мектебіне қабылдау жүріп жатыр Мейрамтай ИМАНҒАЛИ

Бәріміз де баламыздан үміт күтеміз. Сапалы білім алып, биік шыңдарды бағындырып, үлкен азамат болса деп тілейміз. Ендеше баланың болашағы барлық ата-ана үшін өте маңызды. Осы орайда Өскемендегі химия-биология бағытындағы Назарбаев зияткерлік мектебінің 7 сыныбына 2019-2020 оқу жылында білім алу үшін қабылдау жүріп жатқанын құлағдар еткіміз келеді. – Біз әрбір алтыншы сынып оқушы- 19-ы күні құжат қабылдау аяқталмақ. сына Назарбаев зияткерлік мектебінде Назарбаев зияткерлік мектептерінің тегін білім алуға зор мүмкіндік туып 7-сыныптарына оқушыларды іріктеу тұрғанын жеткізгіміз келеді. Ертең байқауының жүйесі Cito педагогикалық «қабылдау болғанын естімей қалдым» өлшеулер институты (Нидерланды), деп, өкініп қалмаса дейміз. Әрбір оқушы Джонс Хопкинс университеті талантбағын сынап көрсе деп ойлаймыз, – ты жастар орталығы (АҚШ) секілді деді журналистермен болған брифинг- стратегиялық әріптестермен бірлесе те Өскемендегі Назарбаев зияткерлік отырып Ұлыбритания, Австралия, АҚШ мектебінің директоры Жұпат Ерния- және Нидерланды елдерінің халықзова. аралық тәжірибесі негізінде жасалыпОның айтуынша, Назарбаев зият- ты. керлік мектептерінің 7-сыныптарынІріктеу байқауының кешенді тестілеуі да білім алу үшін Мемлекет басшы- зияткерлік мектептердің базасында жазсының «Өркен» білім беру грантына баша форматта екі күн жүргізілетін болақұжат қабылдау өткен жылдың 26 қа- ды. рашасында басталған. Ал қаңтардың «Өркен» грантына ие болып, мектеп-

өзіне тән даралығы мен көркемдік әлемі ерекшеленген. Ақынның өз жүрегіне үңілуі, жан дүниесі арқылы өзін таныту, сонымен қоса ақынның тұлғалық сипаты дараланады. Режиссер Жұлдызбек Жұманбай «Шәкәрім. Жолсыз жаза» спектаклін қою үшін ақын шығармашылығы мен өмірін терең зерттей, зерделей келе, бір оқығанда бойға сіңісе қалмайтын ақынның философиялық тұжырымдарын көрерменге түсінікті етіп жеткізуді мақсат тұтты. Режиссердің кейіпкерлерді, ақын шығармаларын, ұлы Ахаттың естеліктерін ұтымды таңдауы, спектакльдің ішкі мазмұнын толық аша түсті. Шәкәрім тақырыбын кез келген адам түйсініп, сахнаға алып шығуға жүрексінетіні рас. Қойылымды қолға алғаннан бастап театр әртістері де Шәкәрімнің өмірі мен мұраларына жан-жақты үңілді және қызу дайындыққа кірісіп кетті. Осы ретте, театр ұжымы ең бірінші Шәкәрімнің туған жеріне, яғни ұлылар мекеніне барып, Бақанастағы ақынның 30 жыл бойы жатқан құрқұдықты көріп, жатқан жеріне зиярат етіп қайтты. Сонымен қатар Абайдың «Жидебай-Бөрілі» қорық-музейіндегі Шәкәрім Құдайбердіұлына арналған экспозицияға бірнеше рет экскурсия жасап, ақын жайлы тарихи деректер мен естеліктерге қанығып, қойылымның сәтті шығуына жан-жақты ізденісте болды. Әсіресе Шәкәрім рөлін сомдайтын театр әртісі Еркебұлан Нұғымановтың осы образды алып шығу үшін көп ізденісте болып, еңбектенгені көрініп тұр. Өйткені көп актердің арманы болған Шәкәрім рөлі – күрделі бейне. Ұлы тұлғаның бейнесін сахнаға шығару әртістен ішкі зиялылық пен тереңдікті талап етеді. Еркебұлан осы талапты жете түсініп, ақын образын өз деңгейінде алып шықты. Көп қойылымдарда кейіпкердің сыртқы келбетін айнытпай сала отырып көрсетсе, мұндағы актер кейіпкердің мінезқұлқын, психологиясын, эмоциясын экспрессия

ке қабылданған оқушылар Назарбаев зияткерлік мектептерінде сапалы білім алумен қатар, тегін оқулықтармен, тегін мектеп және спорттық формалармен қамтамасыз етіледі. Сонымен қатар үш мезгіл тегін тамағы бар. Ал өзге ауданнан келген оқушылар тегін жатақханамен қатар, бес мезгіл тамақпен де қамтылады. Жалпы, Өскемендегі химия-биология бағытындағы Назарбаев зияткерлік мектебі 2010 жылдың 13 қыркүйегінде ашылған болатын. 2017 жылы мектеп CIS халықаралық аккредитациясынан сәтті өтті. 20122018 жылдар аралығында мектеп 546 түлекті түлетсе, олардың 55-і АҚШ, Венгрия, БАӘ, Оңтүстік Корея, Канада, Жапония және т.б. шетелдің үздік университеттеріне түссе, 133-і Астанадағы Назарбаев университетінде, қалғандары еліміздегі үздік жоғары оқу орындарында білім алу мүмкіндігіне ие болыпты.

арқылы жеткізуге тырысты. Спектакльде тағы бір ерекше образ – ол кәрі Шыңғыс. Бұл рольді сомдаған Естай Шәріпұлы өзінің актерлік шеберлігімен өте сәтті алып шықты. Тарихтан да белгілі, Шәкәрім елуден асқан шағында елден жырақ кетіп, жалғыз өзі Шыңғыстаудың ішіндегі Саят қорада тек шығармашылықпен айналысып, өмірінің соңғы кезеңдерін өткізген. Осы уақытта ақынның сырласы да, мұңдасы да – Шыңғыстау шатқалдары. Режиссер спектакльдің өзегін бастан-аяқ осы кәрі Шыңғыс образымен байланыстыру арқылы өте сәтті шешім қабылдаған. Қойылымнан Шәкәрімнің жақсылық пен жамандықты, дарын мен көреалмаушылық, пайдакүнемдік, жағымпаздық, жасандылық, мақтаншақтық сияқты қасиеттердің өзара тартысын Шыңғыстың тас мүсіндері іспетті кейіпкерлер арқылы шебер көрсетті. Ар, ұждан, адал еңбек, ақ жүрек сияқты қасиеттерді жанында жүрген Әупіш іспетті кейіпкер арқылы көрсетуі режиссер шеберлігін айқындай түседі. Әупіш рөлін сомдаған актер Ғалымбет Тасболатов кейіпкердің осы қасиеттерін өзінің ішкі парасаттылығымен пайымдап, сәтті алып шықты. Спектакльдің қоюшы-режиссері Жұлдызбек Жұманбай – осы театрдың іргетасын қалаушылардың бірі, жерлесіміз, қазіргі таңда Алматыдағы «Алатау» дәстүрлі өнер театрының бас режиссері. Жұлдызбектің бұл театрдағы алғашқы қойылымы емес. Бұдан бұрын да «Махаббат аралы», «Иттің баласы», балаларға арналған «Он екі ай» қойылымдарын сахналаған. Г. Құдайбергенова, «Дариға-ай» жастар театрының әдеби бөлім меңгерушісі Семей.

Айша бірінші, Дина екінші орын алды

Катонқарағайлық оқушы киелі Түркістан қаласынан олжалы оралды. Білім және ғылым министрлігінің ұйымдастыруымен мектеп оқушылары арасындағы ІІ Халықаралық «Алаш үміті» рухани жаңғыру фестивалі аталмыш шаһарда өткен болатын. Фестивальға еліміздің барлық валь болғандықтан, үміткерлер көп аймақтарынан бөлек, көршілес болған, мәселен, ғылыми жоба Өзбекстаннан да оқушылар қатысты. қорғауға барлығы 50 адам, вокалҰйымдастырушы тарап әзірле- мен ән айту сайысына 100-ден аса ген шарт бойынша қатысушылар үміткер қатысты дейді. бірнеше аталымдарда бақ сынасты. Фестивальдан оралған жерлесОның ішінде «Жас ғалым», «Қолөнер теріміз қуанышты хабармен бөлісті. және бейнелеу өнері», «Жас сахна», Дина «Жас ғалым» аталымын«Жас қалам», «Жас әнші» сияқты да екінші орын алса, ал Айша түрлері бойынша балғын жастар вокалдық сайыстан жүлделі бірінші өзара додаға түсіпті. Катонқарағай орынды қанжығасына байлап, ауылындағы С.Ластаев атындағы жеңімпаз болып қайтты. Қос өреннің орта мектепте оқитын 6-сынып қуанышында шек жоқ, келесі жылы оқушылары Дина Қайратқызы да осы фестивальға баруға дайын мен Айша Айдынқызы аталмыш екендіктерін жеткізді. Дина мен Айша байқауға бармастан бұрын бір ай арнайы дипломмен және естелік алдын ала дайындалғандарын ай- сыйлықтармен марапатталыпты. тады. Олардың жетекшілері, мектеп мұғалімдері Айдос Жақсыбердинов Тимур Смағұлов пен Нұрдана Омарқызының айтуларынша, халықаралық фести- Катонқарағай ауданы.

Елдікті екшеген ерлік Туған ел тарихында ерліктің сан түрі аңыз бен жыр болып, бүгінгі күнге жетіп отыр. Тәубе, батыр бабалардың есімі бүгінде қала көшелеріне беріліп жатыр. Қазақ өзі өлімге бас тігіп қорғаған жердің бар игілігін мейлінше кәдеге жаратқанын тарихтан көруге болады. Өлісін алтынмен аптап, арулап қойған бабаларымыз өз заманында өркениеттің алды болғанын бағамдаймыз. Ерлікті ат үстінен жау түсіру ғана деп білмеген біздің ер қазақ. Баба алдындағы қарызды, ұрпақ алдындағы парызды орындауды, қара қазан, жас баланың қамы үшін жан алып, жан беруді баһадүр бабалар маңдайына тарих-тағдыр жазыпты. Қолда бар деректерге сүйенсек, қазақтың өзгеге өктемдік жасап, жеріне көз алартуынан өз мүддесін қорғау үшін қолына қару алған сәті көп. Тақымынан ат кетпеген, білегінен көк сүңгілі найза түспеген ерлердің өмірі – біздерге өнеге. Табиғатпен үндесіп, атамекеннің адал перзенті ретінде мамыражай тіршілік кешуді көксеген қазақ елінің тұс-тұстан анталаған жауы мол болды. Шығыстан тиген жау Барқытбел мен Барлықтан асып, оңтүстікте Жоңғар қақпасы арқылы жөңкілетін. Қалмақты қазақ жасағының қолбасшысы Қабанбай батыр Алтайдан ары асырып, Құлыстайға дейін қуып тастағанын тарихи деректерден білеміз. Қаракерей Қабанбай, жолбарыс жүрек керей Ер Жәнібек пен саты Дәулетбай, көкжарлы Көкжал Барақ, саржомарт Танаш, уақ Баян, үзеңгілесі Тәуке батыр мен бура Қошқарбай сынды ержүрек сардарлардың ізі Алтай мен Абыралы арасындағы апайтөс даланың әр тұсында сайрап жатыр. Олар өле-өлгенше бес қаруын шешпестен бүкіл өмірін шайқаста өткізді. Ол кезде әскери тірлік еркек кіндіктінің кәсібі еді деуге де болады. Жоңғар шапқыншылығында оқ тиіп, жарасы

ушығып, төсек тартып жатқан Олжабай батыр: – Қой құмалағындай қорғасын маған ажал болып тиіп, қайдағы бір жамандардай қағындыдан өлдім-ау, – деп бармағын жұлып алып, шайнап-шайнап тастаған екен. Елдің тұс-тұсынан келген жауды түре қуып тастаған соң, Қабанбай аз-кем дамылдауға Бақты деген жерге барып, қоныстанып отырады. Осы кезде Алтайдағы Алқабек, Білезікке торғауыт келіп бекініп алады. Мыңғыртып мал өсіріп отырған елден торғауыт жүздеп-мыңдап жылқы айдап әкете бастайды. Ел шетін қарауылдатып қойған тоқсанның үстіндегі Тана батырдың ұлы Байқонысты жау қапысын тауып, өлтіріп кетеді. Торғауыт әлсін-әлсін шаба

берген соң, ел әуелі Тарбағатай тауындағы Бозша деген жерге қос тігеді. Маңырақтан ауған жұртты қосып алып, жау қолы әзір жете қоймайтын Жармаға қашпаққа жиналады. Жұрттың көбі су тасқынында суға кетіп қырылады. Асау өзен Қандысу деп аталып та кетеді. Сол өзен Қандысу деген атауды иеленіп, бүгінгі күнде де ағып жатыр. Тана батыр босқан елдің аз бөлігін Маңырақта тоқтатып, Дәулетбайды Бақты мойнында отырған Қабанбайға жөнелтеді. Қалбадан бастап Шорғаға дейін созылған жерге ат ойнатып жорыққа шыққан Қабанбай бұл жақтағы ішінара орныққан жаудан елді тазартады. Алтай, Сауыр-Сайқан, Боғас, Базар, Ойшілік, Шорға мен Маңырақ жерлерінде жауды түре қуған соғыс сексен күнге созылған Шорға шайқасына ұласады. Осы жолы шайқаста жұмық Дәулетбай Бадынжар Зайзан есімді дұшпан батырын жекпе-жекте найзамен түйреп, жер жастандырады. Аса ауыр соғыс осымен тоқталмады. Сауыр-Сайқанның шығыс бетіндегі Маңырақ тау сілемдерінде сіресе бекінген торғауыт пен дүрбіттер от қарумен жарақтанып алып, жанталаса қарсыласты. Жекпе-жекке дейін асқан сақтықпен шайқасқан Дәулетбай алдындағы сақтығын айдалаға тастап, айлакерлігіне қанды кек ерлігін ұштастыра соғыс жүргізетін болды. Батырдың өңтүсі жан шошырлықтай емес, жау шошырлықтай кейіпке енді. Тор төбелін ойқастатып, Дәулетбай қанды қырғынға бар пәрменімен кіріп, жау түсіргенде, соңындағы жасағына жол ашылып, ажалдың өзі тайсақтап, кері шегінгендей болды. Қолбасының батырлары қосылғанда, дұшпандар өздері басып алмақ болған жерді жастанып, жат

жерде шашылып қалды. Майлы асуы неше күн қан сасып тұрды. Жеңілген жау Қабанбайдан пұрсат алып, өлгендерін жинап, жерлегенін жерлеп, кері қайтуға мәжбүр болды. Бұрынғы бейбіт күн қайта келгендей болды. Жаудың беті қайтып, Қабанбай үріккен елді атамекеніне қайта қоныстандырды. Керей Ер Жәнібекпен ту ұстап, тұлпар мінген саты Дәулетбай бейбіт істермен айналысты. Қабанбай батыр егде жасқа жетіп, бойын дерт алғанын аңдап, Қызылсу-Шар бойына көшті. Батырдың сын сағатының соңғы кездері «Қабанбай» қиссасында келесі түрде өрбітіліпті: Сұлқ жатыр Қабанбай, Екі аяғын жимайды. Кетуге сізді қимайды, Жетті ме деп Дәулетбай, Есік жаққа қарайды... Бұл уақытта жауды жапырып жеңген Дәулетбай тізгінін тартып, ағасына келіп жетеді. Басын көтерген Қабанбай жорықта қисайтпаған ақ туды інісіне өз қолымен табыстай тұрып, «Елге ие бол, Қабанбай өлді дегізбе, жауды басындырма» деген аманат сөздерін айтып, інісімен дидарласып, қош айтысады. Кейін Дәулетбай алған батырдың туы Көтеш ата ұрпағы Мақыжанова Нүрбәтен Нығметжанқызының (1911 жылы туған) қолына тиеді. Ол кісі бертінге дейін Маңырақ жоталарындағы Сеңгір жерінде тұрды. Батыр бабалар туын кейінгі ұрпағына жеткізіп беріп кеткен еді ол кісі. Бабалар тұлпарының тұяқ ізі түскен тәуелсіз елдің төсінде бой көтерген қалалар мен шаһарларда батырлар есімі берілген көшелердің шамдары жарқырай түсуде. Ғалия Мырзаханова, тарихи-өлкетану мұражайының қызметкері


5

№4 (17705) 12 қаңтар

DIDAR

jańǵyrý ТАРИХ

Сүзге – қазақтың қаһарман ханымы Бейсенғазы ҰЛЫҚБЕК 1839 жылы Мәскеудiң сол кездегi атақты журналы – «Современникте» қоғамға әлi таныла қоймаған жас жазушы Петр Ершовтың «Сүзге, Сiбiр аңызы» атты батырлық әрi трагедиялық дастаны жарық көрдi. Сол заманғы Ресей оқырмандары тарихи шындық баяндалған қазақ қызы Сүзге туралы аңыз-дастанды қызыға оқиды. Шығарманың оқиғасында Сiбiр хандығы мен атаман Ермактың арасындағы теке тiрес, ұзақ жылғы соғыс пен орыстардың Сiбiрдi игеру саясаты нақты ашылып, негiзге айналған. Жалпы, осы дастанды жазуға Ершовты Сiбiрдiң тарихын терең бiлетiн, сол өлкенiң азаматы Петр Словцов итермелейдi. Сонымен қатар ол осы аймақтың тұрғындарының аузынан жазылып алынып, мұрағаттардың ескi жылнамаларында сақталған оқиға дерегiн iздеп тауып, шығармасына пайдаланады. Дегенмен осыларды тарқатып айтпай тұрып, сол бiр мезгiлдегi тарихқа шолу жасайық. Заманында Сiбiр хандығының аумағы батыс Сiбiр мен Солтүстiк Қазақстан аймағын алып жатқан, астанасы – Iскер қаласы Тобыл өзенiнiң Ертiске құяр жерiне орналасқан. Хандықтың негiзгi тұрғындары қазақтың арғын, қыпшақ, табын, жалайыр және тағы басқа рулары болды. Бұл рулар хандықты құрған әрi ұстап тұрған. Бұлармен қоса азғантай вогул мен остяк топтары мекендедi (қазiргi хантымансилардың ата тегi). Бұл хандықты түрлi жаулармен тынбай күресiп жүрiп, өзi ұйымдастырып, өзi құрған Көшiм хан биледi. Егер тарихи шындыққа жүгiнсек, бұл да қазақтың ұлы ханының бiрi емес пе?! Революцияға дейiнгi орыстың тарихшы ғалымдары Н.Карамзин, А.Левшин, П.Небольсин және басқалары Көшiм ханды қазақ руының азаматы деп зерттеп жазған болатын. Тiптi ұлы ғалымымыз Шоқан Уәлихановтың өзi «Кучум был султан киргизский» («қазақ сұлтаны») деп жазған. Көшiм хан 1510-1520 жылдардың аралығында қазiргi Арал теңiзiнiң солтүстiк өңiрiнде туған екен. Жас жiгiт кезiнде өзiнiң аз ғана сарбаздарымен Сiбiр жаққа ауып, жергiлiктi бытыраңқы тайпалармен соғыса жүрiп әрi бiрiктiрiп, ұйымдастырып, өзiнiң хандығын құрады. Жиырма жылдық тарихында хандық өте күшейiп, жақсы дамиды. Бүкiл Сiбiр байлығы қазақ тайпаларының қолында болды. Хан артта қалған Сiбiрге өркениет әкелдi, бұл жақтың көшпелi елiн ислам дiнiне кiргiздi. Сауранмен, Бұхармен, Үргенiшпен, Қырыммен, Персиямен сауда қарымқатынасын орнатты. Ол өз заманындағы өте бай адам болды. Оны сол кезеңдегi «Сiбiр Крезi» деп айтуға толық мүмкiндiк бар. Мiне, осы айбарлы да атақты ханның сүйiктi әйелi Сүзге ханым едi. Сүзге – Есiл даласын уысында ұстаған қазақ сұлтанының қызы болатын. Хан сарайындағы ақындар мен әншiлер Сүзгенiң ақылдылығын, сұлулығын, адамгершiлiгiн, батылдығын аса жоғары бағалаған болатын. «Красотой

с которой могла спорить лишь утренняя звезда Шолпан» деп әнге қосатын. «Но на всей земле сибирской, Нет прекраснее Сузгуна» деп жырланады дастанда. Хан өзiнiң сүйiктi жас әйелiне Iскердiң қасынан ағаштан арнайы қалашық салдырады. Көптеген күңдер, құлдарды берiп, нөкерлерiне қалашықты күзеттiрiп қояды. Бұл қалашықтың орны қазiргi Тобыл қаласының қасында үлкен төбе болып осы кезге дейiн көрiнiп тұр. Оны сол жердегi жұртшылық «Сүзге-Тура» деп атайды (Сүзгенiң тұрағы дегенi ғой). Айтылуының өзiнен қазақ атауы екенi анық байқалады. Қалашықтың айналасы ағаштардан құрастырылып қағылған мықты қорған болатын. Әр бұрыштағы мұнарада садақ асынып, қолына найза ұстанған қарулы сарбаздар тұрды. Сүзге үшiн осы қорған-қалашықтың iшiнен ою-өрнектi етiп әдемi сарай салынды. Ол өте биiк едi. Төменнен жоғары қарай әсемдеп өрiлген баспалдақпен көтерiлуге болатын. Хан әр аптаның жұма күндерi намаздан кейiн мемлекеттiк жұмысты ысырып қойып, осында келiп демалатын. Өзiмен бiрге Шығыстың қымбат киiмкешектерiн, түрлi тiл үйiрер дәмдi тағамдарын ала келетiн едi. Осылай жылжып өтiп жатқан бейбiт заманды казак Ермактың жорығы бұзды. Хан әскерлерi жан аямай қарсыласып соғысқанымен оқ-дәрiмен атылатын зеңбiрекке және мылтыққа қарсы тұра алмады. Хандықтың құлағанын естiп Сүзге қалашықтың барлық қақпаларын жаптырып, қорғанысқа дайындалады. Азық-түлiктiң ұзақ уақытқа жететiндей қорын жинаттырады. Хандықтың орталығы – Iскердi жаулап алған Ермак ендi өзiнiң әскерлерiн өзге қалалар мен бекiнiстердi басып алуға аттандырады. Жау әскерi Сүзге-Тураға келiп жеттi. Бұл Ермактың қолбасшыларының бiрi – Иван Грозаның әскерлерi едi. Қорған-қалашықтың түбiне келген жау қақпалардың ашылуын, мұндағылардың соғыссыз берiлуiн талап етедi. Бiрнеше апта соғысып, жау әскерi қалашықты ала алмайды. Олардың зеңбiрегi де, қорқытқаны да, жалған уәде бергенi де iске аспады. Сарбаздар аянбай соғысады. Сүзгенiң өзi де садақты жақсы ататын. Жаудың бiраз адамын өзi жусатып түсiредi. Бiрақ сарбаздары бiртiндеп азайып, қарсы тұрарлық қауқар кеми бердi. Ешқайдан көмек келе қоймады. Хан мен

Сүзгенiң туған ағасы Мұқаметқұл қазақ аймағы – Есiл даласына қарай шегiнiп кеттi. Бұл жаушының әкелген хабары едi. Осының бәрiн екшеп, терең ойластырған ханым өзiнiң қарамағындағы адамдардың қанын бекерге төккiсi келмедi. Ол атаман Грозаға адам жiберiп, мынандай шарт қойды. «Бiз қаланы барлық байлығымен саған қалдырайық, тек сен бiздiң адамдарды босат, әрi кеме берiп, өзеннiң арғы бетiне өтуiмiзге жол аш» деп хабар айтады. Атаман келiсiмiн бередi. Қалашықтағы тiрi қалған адамдарды аман сақтап қалу үшiн Сүзге сарбаздарының ақырына дейiн соғысайық дегенiне де көнбейдi. Таңертеңгiлiк осыған дейiн өзiн қорғаған сарбаздары мен өзiне қызмет еткен адамдардың үлкен кемеге тиелiп, Ертiспен төмен қарай жүзiп бара жатқанын есiк алдындағы биiк тұғырдан қарап, көрiп тұрады. Үстiне алтын және күмiспен әсемделген киiмдерiн киiп, қаруын асынып, жылап тұрған едi. Қалашықты қорғаушылардың кетуiн асыға тосып тұрған орыс казактары қалашыққа лап қояды. Бiрақ олар ештеңеге үлгермедi. Қымбат байлықтың бәрiн ханым сарбаздарынан берiп жiберген болатын. Жау әскерi ханша сарайының алдында өзiне қанжар салып, қанға боялып жатқан Сүзгенi көредi. Алдарында жатқан кербез ханшайымның осыншалықты сұлу әрi көркемдiгiне олар қайран қалады. Елiнiң әрi өзiнiң ар-намысын аяққа таптатқысы келмеген Сүзге ханым өзiн осылай мерт еткен едi. Жау әскерi ханымның жүректiлiгiне және

адалдығына қайран қалып, оны Ертiстiң ел көретiн биiктеу жерiне апарып қояды. Бос қалған қалашықта жау көп тұрмай, керi қайтып кеттi. Тек сонау биiкте, Есiл даласындағы қазақ сұлтанының ару қызы, атақты ханның сүйiктiсi, қазақтың ұлы ханымы мәңгiге қала бердi. Бұл дастан басылып шыққан соң артынан «Сүзге» деп аталатын пьеса дүниеге келдi. Кейiннен 1896 жылы осы дастанның желiсiмен композитор И.Корнилов «Сүзге» операсын жазып шығады. Осылай қайталанбас ұлы қыздың өнегесi өнерде де жалғасын тапты. Жалпы орыстардан бұрын бүкiл Сiбiрдi қазақ жерiне айналдырып, ашса алақанында, жұмса жұдырығында ұстаған қазақ азаматы, Сыр бойындағы қазақ руының мырзасы (кете не кердерi немесе басқа рулардан) болған. Ерте көктемде бұлғын аулауға барып, күзде қайтып оралып отырған. Әкелген бұлғын, басқа да терiсi қымбат түрлi аңдарды Бұхар, Самарқанд, Персия жақтың көпестерiне сатып, орасан пайда тапқан. Көшiм болса осындай көктемнiң бiрiнде Сiбiрге кетiп, кейiн өзiнiң нөкерлерiмен қайтпай қалған адам. Сiбiрде қуатты қазақ хандығын құрып, бүкiл суық өлкенi (Солтүстiк мұхитқа дейiн) бағындырып, алғаш игерген, Сiбiрге жол салған азамат. Хандық құрамына бiздiң солтүстiк өлкелерiмiздiң бiраз жерлерi де кiрген. Мiне, осы бiр қазақтың ұлы ханына және атақты Сүзге ханымға Солтүстік Қазақстан, Қостанай, Ақмола облыстарынан көше, даңғыл аттарын берiп, ескерткiштерiн тұрғызса артық болмас едi.

көріп, көзінен жасы ағып, мойнына кісесін салып, аттан түсіп, астындағы боз жорғасын күн батысқа қаратып бауыздатып етін тараттырады. Шудың бойына түскен ел болса біліп қайт деп

Үстіндегі қамқасын Қан қылмай алып кимесем. Қоралас ұлы Ер Жауғаш! Қамшы тиер мойныңа, Қан сорғалар қойныңа. Бітім жоқ, кейін қайт! Қара да тұр ойныма!- деді. Ер Жауғаш қайтып барып, сұрағандарға үндемей, көзінен жасы тамып, Абылайдың шатырының алдына келіп тұрыпты. – Неге үндемейсің, жаным! – деді Абылай. Хан Абылай, Абылай! Сөзін сұрап не етесің. Оның сөзі шын болса, Су түбіне кетесің. Ол көкжал Барақты алған, Жалғыз көзді қарақты алған. Шымкентте елің шабылған, Ақсу менен Іледе, Аққан көзің табылған. Күрені бұзып түнде алған, Күймені бұзып қызды алған, Шашы меткел құндыздай, Көзі жарық жұлдыздай Көгенделген ұл-қызды-ай! Жоғары жақты шу қылған, Төменгі жақты ду қылған, Оған қарағанда құдайдың бізге Берер кезі бар, – деді Ер Жауғаш. Сонда Таманың бір батыры: – Бір жалаңаш сарттың тіліне еріп оққа иіріліп тұрып қырыламыз ба? – деп атын екпіндетіп, Абылайға таман келе берген кезде аты тулап жығып, ортан жілігі үзіліпті. Қоралас ұлы кеткен соң Әтеке: – Бітімге келсек келейік. Сүйенген пірі күшті екен, жорта антты бізге аударғалы тұр екен деген. Нәдір бала болмапты. Болмаған соң Әтеке өкпелеп екі мыңдай кісімен бөлініп еліне кетіпті. Сол арада сәске болып қалды. Жалаңаш баба жерден бір уыс топырақты алып, жауға қарай шашып, «ал, енді шабыңдар!» - дейді. Қу адасқан тұман, құлан адасқан шоң болып ат бауырынан қара қан аққан соғыс болады. Ақырында Жайлыханды сегіз ұлымен қабат ұстап алады. Жайлыхан 88-ге келген екен. – Қу сақал, әлі арманың біткен жоқ па? Қазақтың қанына тойған жоқ па едің? Алжуға таянғанда соғысқа сен не іздеп келдің? Басыңды кескелі отырмыз, не арманың бар? – деді Абылай. – Енді арманым жоқ, көп уақыт бала көрмей жүріп, соңғы алған тоқалымнан осы сегізін көріп едім, ең кенжесі сегізде еді. Осы сегізінің ержетіп, қазақты мұқатып кек алғанын көрсем деуші едім. Сегізі бірден аттанған соң, сексеннен асқанда бұлардың не қызығын, не бұзығын көріп өлейін деп аттанып едім, – деді Жайлыхан. Жайлыхан сегіздегі кенжесін Абылайдың рұқсатымен оңаша алып барып: – Мына мені де, ағаларыңды да Барақтың қаны үшін осы арада бауыздайды Абылай. Тұқым құрту жоқ, сені өлтірмес, Абылай саған қайт деп рұқсат бергенде, жылап соңынан қалмағайсың; қара сүйек бір қазақтың найзасының ұшында кетемін ғой. Онан да өз қолыңызбен өлтіріп кетіңіз дегейсің. Сонда, хан ғой, қайырым қылып сенімен бітім жасап кетер. Ержеткен соң қолың жетсе осының қаруын бір қайтарарсың, балам! – деген.

ТАНЫМ

Қоңыз батырды білесіз бе? Тарбағатай топырағында дүниеге келген Қоңыз батыр немесе Құрбан қажы туралы ел ішінде айтылып жүрген әңгімелер аз емес. Жалпы Құрбан қажының шын есімі Қоңыз болған. Алғаш қажылыққа аттанып бара жатқанда Абаймен кездесіп, ұлы ақын оны Құрбан атандырыпты. Ел аузындағы әңгімелердің бір парасын назарларыңызға ұсынып отырмыз.

Абайды сөзден сүріндірген Құрбан қажы 1880 жылдың күзінде алғаш рет қажылыққа аттанады. Осы сапарда шежіре жинау үшін Семейде біраз аялдайды. Бір күні қажы базар аралап келе жатса жанында серіктері бар Абайға кезігіп қалады. Сонда жанындағы Дәулетбай деген адам Абайға сәлем береді де, қажыға қарап «Тақсыр, мына кісі Құнанбай сұлтанның баласы Абай мырза ғой, танымадыңыз ба?» дейді. Сонда жасының үлкендігі, әрі аздаған өкпесі бар қажы «Тәйірі-ай, өз ағасын ағаламаған, кісі ағасын жағаламайды!» деуші еді. «Есіктен кіріп төр менікі, еңістен келіп өр менікі» деп кеше Көкирімнің съезінде төбе басылыққа өкпелеп сәлем бермей кеткен Құнанбайдың Абайына Семейдің базарында несіне жалпақтаймын» дейді. Сонда Абай: – Ә, әділдігімен аты, батырлығымен даңқы шыққан Қоңыз батыр Сіз екенсіз ғой. Бірақ ол жер екеуіміздікі де емес қой, – депті. Қажының еске алып отырғаны Көкирім деген жерде (Қазіргі Көкпекті аумағы) арғын, найманға ортақ жиын өтпек болып, оған Абай да шақырылады. Жиынға Абай кешігіп қалады да, төбе басылыққа байжігіттің Жұмығынан тарайтын саты Бұтабай сайланып кетеді. Сол жерде қажы «Абай иісі қазақтың ардақтысы еді, кінәсін айтып сөзден бір сүріндіргенім де жетер, сөзі асыл еді, сүйегімнен өтіп кетер» деп ойлап: «Адам шықпас бел едің, Дем алайын деп едім. Надан татпас көл едің, Дәм татайын деп едім. Асылықпен айтсам ғафу ет, Абай інім», – деп Абайға қол бергенде, хәкім «Жоқ, қажы, артығы жоқ, құдай жолынан келесіз, сіздікі жөн. Дүние боқшылықпен жүріп, адамшылық жолдан тайып кетеміз ғой кейде», депті. Жанат Әскербекқызы, профессор, филология ғылымының докторы *** Қолда бар деректерге сүйенсек, Құрбан қажы 1911-1916 жылдары қазақтың біртуар ақыны, публицист, ағартушы Сұлтанмахмұт Торайғыровты еліне алдырып, жастарды білімге тартады. Сұлтанмахмұт Тарбағатай еліндегі Қамысты, Маңырақ, Бозша, арғы бетке тиіп тұрған Қызылащы ауылдарында сабақ беріп, осы өңірдің рухани, ағарту ісіне зор еңбек сіңіреді. Бұл уақыт ішінде ақын-ұстаз көпті көрген, көкірегі даңғыл қария Құрбан қажының қасында болып, біраз тарихи деректерге қанығады. Абылай заманындағы Жалаңаш баба туралы мына бір әңгімені де Сұлтанмахмұт Торайғыров Құрбан қажының өзінен жазып алыпты.

Жалаңаш баба Абылай хан тұсы. Қазақ, қырғыздың жаулығы асқынып тұрған кезі. Ол кездегі қазақтың қолбасшы батырлары Қаракерей Қабанбай, Қанжығалы Бөгенбай, Шанышқылы Бердіқожа, Тұма Шыңғожа, Көкжарлы көкжал Барақ һәм басқалар. Көкжарлы көкжал Барақ пен Тұма Шыңғожа екеуі екі мың кісімен барып, Алатаудағы қырғыздың шетін шауып, қызыл қаттан су жүргізіп, құл алып, күң алып, көп олжа малмен қайтады. Бірақ бұлардың сапары Ақсу, Шымкент

маңайындағы қоңыратты шабуға жасанып жатқан қалың қырғыз әскерінің тұсына дөп келеді. Естіген соң осы әскермен қырғыздар қуып, Шу өзені бойындағы бұларға жетіпті. Қырғыз әскері неше есе көп болғандықтан, қазақтың бірін құтқармай, Барақ һәм Шыңғожа қолбасшыларымен бірге бәрін өлтіріп, бастарын кесіп алып, бір бас бір шымнан қаланып сол Шу жағасында келдімұра (мұнара) тұрғызыпты. Сонда қырғыздың төресі Нәдір бала, Сәдір бала: «Көкжарлы көкжал Барақты алдым, жалғыз көзді қарақты алдым», - деп мақтанады екен. Қырғыз сол бетінде Ақсу, Шымкенттегі қоңыраттарды және шауып еліне қайтыпты. Қырғыздың бір бас, бір шымнан келдімұра тұрғызғанына қазақ болып намыстанып, Абылайға хабар барған соң, қырғыздан өш алуға қол жиып аттанбақ болады. Абылайдың жалаңаш жүргендіктен Жалаңаш баба атанған бір диуанасы бар екен, ұрысқа аттанарда әр уақыт содан бата алып, соның рұқсатымен аттанады екен. Бұл жолы Жалаңаш баба Абылайдың бата сұрарын біліп қашыпты. Абылай онан бата алмай жүрсем, жолым болмайды деп іздетіп, Ертістің бойындағы жалғыз ағаш түбінен тапқызып алыпты. – Кәпірге ататын жалғыз-ақ оғым қалып еді, мұсылманға атпайын деп қашып едім, – депті Жалаңаш баба. – Мұсылман мұсылманның етін итке жегізіп, басынан келдімұра тұрғызып, осынша қорлай ма екен. Жүрмесек, құдай алдында достық хақымды кешпеймін, – дейді Абылай. «Достық хақымды кешпеймін» деген сөзді ауырлап, Жалаңаш баба Абылаймен бірге бармақшы болады. Сүмбіле туып сүмпиіп, ат семіріп күмпиген уақытында Алатаудың басындағы жайлауынан қырғыздың түсіп келе жатқан мезгілін аңдып, үш жүздің басты батырлары мен Абылай қалың әскер ішінде Шудың бойына түсіп, манағы бастан үйілген келдімұраның түбіне келіп тоқтады. Бастарды

жіберген елу кісі шолғыншылары бір тайпа елді шауып таң ата қайтып оралады. Абылай қолға түскендерден екі адамның құлағын кескізіп екі қолына ұстатып, ол кездегі қырғыздың басшысы Әтеке һәм Нәдір бала, Сәдір бала дейтін батыры бар сегіз ұлды Жайлыханға жібереді һәм оларға мынадай сөз тапсырады: «Оның бір жылға төлін мен алдым, менің жылғы төлімді ол алды. Құмар тарқап, кек бітетін болмады. Үш күнге шейін осы келдімұраның түбінде тосамын: келіп менің қаныма біржолата ол тойып кетсін, не оның қанына мен тойып кетемін». Екі күн өтіп үшінші күн толарда, таң сызып келе жатқан уақытта найзадан күннің көзі көрінбей Нәдір бала, Сәдір бала, Әтекенің әскері келіп түсті. Келе екі жау беттескен жерде қырғыздар оқ атып, Абылайдың жасап жатқан әскерін бұзып әкеп шатырға тықты. Манағы диуанаға: – Енді қайтем, Жалаңаш баба! – дейді Абылай. – Сәске көтерілгенше ол атса да, сен атпа, ол шапса да, сен шаппа; сенің оғың оларға сәске көтерілген соң дариды. Осы күні сағат оларға ауып, тұр; қырылғаның қырыл да, қалғаның орныңда тұра бер! – деді Жалаңаш баба. Абылай сәске көтерілгенше амалдап, тыныс алмақшы болып, бітім сөйлесейік деп, Қоралас ұлы Ержауғаш (арғын) деген жігітті елшіге жібереді. Елші бастап Әтекеге, онан Нәдір бала, Сәдір балаға келіп: Елден астың, ер Сәдір! Елдеселік кел Сәдір! Шу, Таласты жайлалық, Жағалай бие байлалық! Ханның айтқан билігі, Абылай деген төренің Бәрінің айтқан жарлығы, – деді. Сонда Нәдір бала аса мақтанып кетіп: Бұл шетіңнен кірмесем, Ол шетіңнен шықпасам, Абылай деген сартыңның

Әзірлеген – Баяш Нұғұманов Ақжар ауылы, Тарбағатай ауданы.


DIDAR

Qaýly

6

№4 (17705) 12 қаңтар Шығыс Қазақстан облысы Өскемен қаласы әкімдігінің 2018 жылғы 27 желтоқсандағы №5573 қаулысы Өскемен қаласы

Мемлекеттік қажеттіліктер үшін алып қоюға байланысты жылжымайтын мүлкі бар жер учаскелерін мәжбүрлеп иеліктен шығаруды бастау туралы «Өскемен қаласының жер қатынастары бөлімі» мемлекеттік мекемесі ұсынған құжаттарды қарап, 2003 жылғы 20 маусымдағы Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 81-бабының 2-тармағының 2) тармақшасына, 84-бабының 2-тармағының 4) тармақшасына, 85-бабына, Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 1 наурыздағы «Мемлекеттік мүлік туралы» Заңының 6-тарауына сәйкес, «Өскемен қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» мемлекеттік мекемесінің 2018 жылғы 9 қарашадағы № 7412 өтінішін, жол қозғалысын 4 жолаққа дейін кеңейту мақсатында Ворошилов көшесін (Абай даңғылынан Добролюбов көшесіне дейін) кеңейту қажеттілігін ескере отырып, Өскемен қаласының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Мемлекеттік қажеттіліктер үшін алып қоюға, жол қозғалысын 4 жолаққа дейін кеңейту мақсатында Ворошилов көшесін (Абай даңғылынан Добролюбов көшесіне дейін) кеңейтуге байланысты, келесі жер учаскелері мәжбүрлеп иеліктен шығарылсын. Мемлекеттік қажеттіліктер үшін алып қоюға байланысты жылжымайтын мүлкі бар жер учаскелерін мәжбүрлеп иеліктен шығару күні – 2019 жылғы 1 тамыз. 2. «Өскемен қаласының жер қатынастары бөлімі» мемлекеттік мекемесі осы қаулы жарияланғаннан кейін күнтізбелік 3 (үш) күннен кешіктірмей меншік иелеріне жылжымайтын мүлкі бар жер учаскесінің мәжбүрлеп иеліктен шығарылатыны туралы хабарлама жіберсін және заңды талап ретінде оның мемлекеттік тіркеуін жүргізсін. 3. Келісімдеу рәсімдерін жүзеге асыру үшін меншік иелері «Өскемен қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» мемлекеттік мекемелеріне жүгінуге құқылы. 4. «Өскемен қаласының жер қатынастары бөлімі» және «Өскемен қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» мемлекеттік мекемелеріне заңнамада белгіленген тәртіпте осы қаулыдан туындайтын басқа да шараларды қабылдасын. 5. «Өскемен қаласының экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі» мемлекеттік мекемесі мемлекеттік қажеттіліктер үшін алып қоюға байланысты жылжымайтын мүлкі бар жер учаскелерін мәжбүрлеп иеліктен шығаруға бюджеттен қаражат қарастырсын. 6. «Өскемен қаласының ішкі саясат бөлімі» мемлекеттік мекемесі осы қаулы қабылданған сәттен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде оны бұқаралық ақпарат құралдарында жарияласын. Өскемен қаласының әкімі

Ж. Омар Өскемен қаласы әкімдігінің 2018 жылғы 27 желтоқсандағы № 5573 қаулысына қосымша

Мемлекеттік қажеттіліктер үшін алып қоюға байланысты мәжбүрлеп иеліктен шығарылуы басталған жылжымайтын мүлкі бар жер учаскелері тізбесі 1) Өскемен қаласы әкімдігінің 2017 жылғы 12 қазандағы № 4193 қаулысы, жер учаскесін сатып алу-сату туралы 2007 жылғы 17 шілдедегі № 25-6-8649 шарты және жер учаскесіне жекеменшік құқығы туралы 2007 жылғы 21 тамыздағы № 1009647 актісі негізінде Валерий Владимирович Кругловқа жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – жеке тұрғын үй құрылысы үшін Ворошилов көшесіндегі, 70 «А» ауданы 0,1106 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1627 жер учаскесінен ауданы 0,006 га жер учаскесінің бөлігі; 2) 2013 жылғы 25 маусымдағы № 52-15758 сыйға тарту шарты, жер учаскесіне жекеменшік құқығы туралы 2013 жылғы 13 қыркүйектегі № 0880686 актісі негізінде Ардак Даулетовна Байбатыроваға жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – автомашиналарды кішігірім жөндеуге қызмет көрсетуге арналған үй-жайларды орналастыру үшін Ворошилов көшесіндегі, 62/3 ауданы 0,0912 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-542 жер учаскесінен жылжымайтын мүлкі орналасқан ауданы 0,0034 га жер учаскесінің бөлігі; 3) Өскемен қаласы әкімдігінің 2016 жылғы 3 қазандағы № 2391 қаулысы, жер учаскесін сатып алу-сату туралы 2016 жылғы 3 қазандағы № 393 шарты, объектіні пайдалануға қабылдау туралы 2017 жылғы 25 мамырдағы № 070 актісі негізінде Арзу Парвиз-оглы Пашаевқа және Эльхан Хасай-оглы Мамедовқа ортақ үлестік меншік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – дәмхананы жобалау, салу және орналастыру үшін Ворошилов көшесіндегі, 98 ауданы 0,0881 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1241 жер учаскесінен жылжымайтын мүлкі орналасқан ауданы 0,019 га жер учаскесінің бөлігі; 4) Өскемен қаласы әкімдігінің 2010 жылғы 2 қарашадағы № 9316, 2010 жылғы 19 қарашадағы № 9427, 2013 жылғы 28 қаңтардағы № 5197, 2013 жылғы 23 мамырдағы № 7168 қаулылары, 2010 жылғы 21 мамырдағы № 4628, 2010 жылғы 25 мамырдағы № 91-4629, 2012 жылғы 25 желтоқсандағы № 15803 сатып алу-сату шарттары негізінде «КаР-Тел» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – телекоммуникация және байланыс объектісін, гараждар мен қойма үй-жайларын орналастыру және қызмет көрсету үшін Ворошилов көшесіндегі, 94 ауданы 0,2934 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1558 жер учаскесінен ауданы 0,011 га жер учаскесінің бөлігі; 5) 2012 жылғы 2 сәуірдегі сатып алу-сату шарты, аулалық құрылыстары бар жеке тұрғын үйлерді пайдалануға қабылдау туралы қабылдау комиссиясының 2014 жылғы 26 мамырдағы № 661 ИЖС актісі негізінде Бакытбек Алимканович Нурахмановқа жекеменшік құқығында тиесілі, жылжымайтын мүлік кепілі туралы (жеке тұлға үшін) 2015 жылғы 14 маусымдағы № 0505/185-ЗН және 2015 жылғы 28 тамыздағы № 0505/262-ЗН шарттары бойынша «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» акционерлік қоғамында кепілде тұрған, нысаналы мақсаты – тұрғын үйге қызмет көрсету үшін Ворошилов көшесіндегі, 76 ауданы 0,08780 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-222 жер учаскесінен жылжымайтын мүлкі орналасқан ауданы 0,007 га жер учаскесінің бөлігі; 6) 2018 жылғы 22 қарашадағы сатып алу-сату шарты негізінде Станислав Анатольевич Пищальниковқа және Ольга Александровна Жилинаға жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – тұрғын үйге қызмет көрсету үшін Ворошилов көшесіндегі, 88/1 ауданы 0,0823 га, кадастрлық нөмірі 05-085-0511662 жер учаскесінен ауданы 0,004 га жер учаскесінің бөлігі; 7) Өскемен қаласы әкімінің 2000 жылғы 15 мамырдағы №1819 шешімі, 2002 жылғы 7 мамырдағы сот шешімінің мұрағаттық көшірмесі, жекеменшік құқығы, тұрақты жер пайдалану құқығы туралы 2002 жылғы 9 шілдедегі №0060092 актісі, пайдалануға қабылдау туралы 2008 жылғы 24 қарашадағы актісі негізінде «Арыстан Кузет LTD» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – тұрғын үйге қызмет көрсету үшін Ворошилов көшесіндегі, 106 ауданы 0,14360 га, кадастрлық нөмірі 05085-051-484 жер учаскесінен жылжымайтын мүлкі орналасқан ауданы 0,017 га жер учаскесінің бөлігі; Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің 2018 жылғы 25 желтоқсандағы №387 қаулысы Өскемен қаласы

Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы аумағында Бұқтырма су қоймасының және Қара Ертіс өзені сағасының су қорғау аймақтары мен су қорғау белдеулерін және оларды шаруашылыққа пайдалану режимін белгілеу туралы Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізіліміне 2018 жылғы 28 желтоқсанда № 5720 болып енгізілді. Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 9 шілдедегі Су кодексінің 39, 116, 125, 145-1-баптарына, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңының 27-бабы 1-тармағының 8-1) тармақшасына сәйкес, бекітілген жобалық құжаттама негізінде және су объектілерін тиісті санитарлықгигиеналық және экологиялық талаптарға сәйкес күйде ұстау мақсатында, жер үсті суларының ластануын, қоқыстануы мен сарқылуын болғызбау, сондай-ақ өсімдіктер мен жануарлар дүниесін сақтау үшін, Шығыс Қазақстан облысының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Мыналар: 1) осы қаулыға қосымшаға сәйкес Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы аумағында Бұқтырма су қоймасының және Қара Ертіс өзені сағасының су қорғау аймақтары мен су қорғау белдеулері; 2) Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы аумағында Бұқтырма су қоймасының және Қара Ертіс өзені сағасының су қорғау аймақтары аумағында шаруашылыққа пайдаланудың арнайы режимі және су қорғау белдеулері аумағында шектеулі шаруашылық қызметі режимі белгіленсін. 2. Шығыс Қазақстан облысы табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы бекітілген жобалық құжаттаманы Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген құзыретіне сәйкес шаралар қабылдау үшін Күршім ауданының әкіміне және мемлекеттік жер кадастрында есепке алу және су қоры мен жер ресурстарының пайдаланылуына және қорғалуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру үшін арнайы уәкілетті мемлекеттік органдарға тапсырсын. 3. Облыстың табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген тәртіппен: 1) осы қаулының аумақтық әділет органында мемлекеттік тіркелуін; 2) осы әкімдік қаулысы мемлекеттік тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде оның қазақ және орыс тілдеріндегі қағаз және электрондық түрдегі көшірмесінің Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне ресми жариялау және енгізу үшін «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберілуін; 3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмесінің облыс аумағында таралатын мерзімді баспа басылымдарында ресми жариялауға жіберілуін; 4) осы қаулының ресми жарияланғаннан кейін Шығыс Қазақстан облысы әкімінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 4. Осы қаулының орындалуын бақылау облыс әкімінің агроөнеркәсіптік кешен мәселелері жөніндегі орынбасарына жүктелсін. 5. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Шығыс Қазақстан облысының әкімі «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасы

Д. Ахметов

8) 2018 жылғы 20 тамыздағы сатып алу-сату шарты, Өскемен қаласы әкімдігінің 2018 жылғы 3 қазандағы № 4124 қаулысы, 2018 жылғы 3 қазандағы №1030 уақытша өтеулі жер пайдалану шарты, 2018 жылғы 25 қыркүйектегі №086052 жер-кадастрлық жоспары негізінде Станислав Анатольевич Пищальниковқа және Ольга Александровна Жилинаға ортақ үлестік меншік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – автожууды, техникалық қызмет көрсету станциясы мен моншаны жобалау, салу және орналастыру үшін Ворошилов көшесіндегі, 90 ауданы 0,1614 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1212 жер учаскесінен ауданы 0,009 га жер учаскесінің бөлігі; 9) 2011 жылғы 21 маусымдағы № 35-3039 сатып алу-сату шарты негізінде Татьяна Владимировна Рагозинаға жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – бұрыннан бар жеке тұрғын үйге қызмет көрсету үшін Ворошилов көшесіндегі, 92 «а» ауданы 0,0985 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1073 жер учаскесінен ауданы 0,009 га жер учаскесінің бөлігі; 10) Өскемен қаласы әкімінің 1999 жылғы 20 сәуірдегі № 8108 шешімі, жекеменшік құқығы, тұрақты жер пайдалану құқығы туралы 1999 жылғы 20 сәуірдегі № 52910 актісі негізінде Яков Давыдович Морлангқа жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – тұрғын үйге қызмет көрсету үшін Ворошилов көшесіндегі, 96 № 1 учаске ауданы 0,0559 га, кадастрлық нөмірі 05-085051-409 жер учаскесінен ауданы 0,008 га жер учаскесінің бөлігі; 11) 2003 жылғы 14 сәуірдегі № 45-1541 сатып алу-сату шарты, жекеменшік құқығы туралы 2003 жылғы 14 сәуірдегі № 77408 актісі негізінде Ирина Владимировна Беляеваға жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – тұрғын үйге қызмет көрсету үшін Ворошилов көшесіндегі, 96 № 2 учаске ауданы 0,0558 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-410 жер учаскесінен ауданы 0,008 га жер учаскесінің бөлігі; 12) Өскемен қаласы әкімдігінің 2017 жылғы 7 қарашадағы № 4605 қаулысы, 1999 жылғы 15 ақпандағы № 323 сыйға тарту шарты негізінде Марина Григорьевна Фроловаға жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – тұрғын үйге қызмет көрсету үшін тұрғын үй Ворошилов көшесіндегі, 72 орналасқан ауданы 0,1040 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1626 жылжымайтын мүлкі орналасқан жер учаскесі; 13) 1988 жылғы 4 ақпандағы № А-160 сатып алу-сату шарты, Өскемен қаласы әкімдігінің 2009 жылғы 3 тамыздағы № 2939 қаулысы, жер учаскесіне жекеменшік құқығы туралы 2009 жылғы 13 қарашадағы № 0877380 актісі, пайдалануға қабылдау туралы 2012 жылғы 5 қазандағы актісі негізінде Александр Павлович Трофименкоға жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – бұрыннан бар тұрғын үйге қызмет көрсету үшін жылжымайтын мүлкі орналасқан Смирнов көшесіндегі,15 ауданы 0,07390 га, кадастрлық нөмірі 05085-051-1436 жер учаскесі; 14) 1996 жылғы 10 желтоқсандағы № А-5425 сыйға тарту шарты, Өскемен қаласы әкімдігінің 2006 жылғы 28 шілдедегі № 4348 қаулысы, жер учаскесіне жекеменшік құқығы туралы 2006 жылғы 10 қазандағы № 0853620 актісі негізінде Александр Григорьевич Безножниковқа жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – бұрыннан бар тұрғын үйге қызмет көрсету үшін жылжымайтын мүлкі орналасқан Ворошилов көшесіндегі, 84 ауданы 0,09960 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1131 жер учаскесі; 15) 2012 жылғы 16 қазандағы № 14144, 14148 сатып алу-сату шарттары негізінде Наталья Владимировна Михальчукке, Владимир Степанович Михальчукке ортақ бірлескен меншік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – бұрыннан бар тұрғын үйдің № 1,2 пәтеріне қызмет көрсету үшін тұрғын жылжымайтын мүлкі орналасқан Ворошилов көшесіндегі, 86-1,2 ауданы 0,04244 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1511 жер учаскесі; 16) 2002 жылғы 16 тамыздағы № 25-5711 сатып алу-сату шарты негізінде Сергей Анатольевич Антроповқа жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – жеке тұрғын үй құрылысы үшін жылжымайтын мүлкі орналасқан Ворошилов көшесіндегі, 92 ауданы 0,04770 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-781 жер учаскесі; 17) 2004 жылғы 6 қазандағы № 31-1-6084 сатып алу-сату шарты, жер учаскесіне жекеменшік құқығы туралы 2005 жылғы 25 ақпандағы № 0080145 актісі негізінде Бактикамал Лукмановна Мукановаға жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – жеке тұрғын үй құрылысы үшін жылжымайтын мүлкі құрылыстары орналасқан Ворошилов көшесіндегі, 74 ауданы 0,09810 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-884 жер учаскесі; 18) Тұрғын үйді сатып алу-сату туралы 1997 жылғы 7 маусымдағы № 893 шарты негізінде Сергей Филиппович Сухановқа жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – тұрғын үйге қызмет көрсету үшін жылжымайтын мүлкі құрылыстары орналасқан Ворошилов көшесіндегі, 88 ауданы 0,0636 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1663 жер учаскесі; 19) 2009 жылғы 4 ақпандағы № 87-5-6225 сатып алу-сату шарты негізінде Жумагали Искакович Мустафинға жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – жеке тұрғын үй құрылысы үшін жылжымайтын мүлкі құрылыстары орналасқан Ворошилов көшесіндегі, 102 ауданы 0,0607 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-765 жер учаскесі; 20) 2003 жылғы 4 наурыздағы № БН/03/469 сатып алу-сату шартының мұрағаттық көшірмесі, 2011 жылғы 17 мамырдағы № 45-2317 сатып алу-сату шарты, жер учаскесіне жекеменшік құқығы туралы 2007 жылғы 22 ақпандағы №1006221 актісі негізінде Виталий Сергеевич Грохотовқа жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – жеке тұрғын үй құрылысы үшін жылжымайтын мүлкі орналасқан Ворошилов көшесіндегі, 100 ауданы 0,2125 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1498 жер учаскесі; 21) 1962 жылғы 12 қыркүйектегі сатып алу-сату шарты, Өскемен қаласы әкімдігінің 2007 жылғы 25 желтоқсандағы № 4390 қаулысы, жер учаскесіне жекеменшік құқығы туралы 2008 жылғы 8 ақпандағы № 1012411 актісі негізінде Виталий Сергеевич Грохотовқа жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – тұрғын үйге қызмет көрсету үшін жылжымайтын мүлкі орналасқан Ворошилов көшесіндегі, 108 ауданы 0,08090 га, кадастрлық нөмірі 05-085-0511275 жер учаскесі; 22) 2016 жылғы 10 тамыздағы сатып алу-сату шарты, жер учаскесіне жекеменшік құқығы туралы 2008 жылғы 3 шілдедегі № 1014790 актісі негізінде Владимир Витальевич Грохотовқа жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – бұрыннан бар тұрғын үйге қызмет көрсету үшін жылжымайтын мүлкі орналасқан Ворошилов көшесіндегі, 110 ауданы 0,0992 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1336 жер учаскесі; 23) Заң бойынша мұрагерлікке құқығы туралы 2007 жылғы 12 қаңтардағы №39-471 куәлік, пайдалануға қабылдау туралы 2008 жылғы 2 шілдедегі актісі, жер учаскесіне жекеменшік құқығы туралы 2008 жылғы 25 ақпандағы №1012499 актісі негізінде Толеубиби Сембаевна Меримбаеваға, Тулеген Тохтамысович Меримбаевқа, Дина Тохтамысовна Меримбаеваға, Тахмина Тохтамысқызы Меримбаеваға ортақ үлестік меншік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – жеке тұрғын үй құрылысы үшін жылжымайтын мүлкі орналасқан Ворошилов көшесіндегі, 80 ауданы 0,0560 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-921 жер учаскесі; 24) Заң бойынша мұрагерлікке құқығы туралы 1991 жылғы 27 тамыздағы №1-6900 куәлік, 1991 жылғы 3 қыркүйектегі № 1-7841 сыйға тарту шарты, Өскемен қаласы әкімдігінің 2007 жылғы 16 мамырдағы № 903 қаулысы, жер учаскесіне жекеменшік құқығы туралы 2007 жылғы 5 қыркүйектегі № 1009789 актісі негізінде Людмила Александровна Мельниковаға жекеменшік құқығында тиесілі, нысаналы мақсаты – бұрыннан бар тұрғын үйге қызмет көрсету үшін жылжымайтын мүлкі орналасқан Ворошилов көшесіндегі, 78 ауданы 0,1 га, кадастрлық нөмірі 05-085-051-1252 жер учаскесі. Өскемен қаласы әкімі аппаратының басшысы

Н. Шерубаев

Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитетінің Су ресурстарын пайдалануды реттеу және қорғау жөніндегі Ертіс бассейндік инспекциясының басшысы ______________ Қ. Баймағамбетов 2018 жылғы «25» желтоқсан «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Қоғамдық денсаулық сақтау комитетінің Шығыс Қазақстан облысы Қоғамдық денсаулық сақтау департаментінің басшысы ______________ Ғ. Сүлейменов 2018 жылғы «25» желтоқсан Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің 2018 жылғы 25 желтоқсандағы № 387 қаулысына қосымша Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы аумағында Бұқтырма су қоймасының және Қара Ертіс өзені сағасының су қорғау аймақтары мен су қорғау белдеулері Су қорғау аймағы Су қорғау белдеуі Су объектісі, Ұзындығы, Ауданы, Ені, м Ұзындығы, Ауданы, Ені, оның учаскесі км га км га м 1 2 3 4 5 6 7 Бұқтырма су қоймасы: Катонқарағай ауданы шекарасынан Күршім өзені сағасына дейінгі учаскесі; Күршім өзені сағасынан Зайсан көліне дейінгі учаскесі; уылдырық шашуөсіру учаскесі; Зайсан көлінің шығыс жағалауы, Қара Ертіс өзені сағасы; атауы жоқ бұлақтардың учаскелері: Қайыңды ауылы Құйған ауылы Ақсуат ауылы Аманат ауылы Жолнұсқау ауылы Шеңгелді ауылы

115,0

5151,884 500

120,61

508,608

35

220,0

7116,555 500

229,13

968,438

50

14,1

1544,8

22,2

973,6

501000

126,4

5818,613 500

135,1

1351,058 100

1,2 2,73 2,35 1,10 1,0 1,04

59,596 136,747 113,382 54,613 45,859 42,552

25,11 1,2 3,84 2,35 1,1 1,0 1,04

87,885 3,916 13,458 23,379 10,966 9,757 10,098

500

500 500 500 500 500 500

35 35 35 100 100 100 100

Ескертпе: Су қорғау аймақтары мен су қорғау белдеулерінің шекаралары мен ені бекітілген жобалық құжаттаманың картографиялық материалында көрсетілген.

Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің 2018 жылғы 24 желтоқсандағы №386 қаулысы Өскемен қаласы

Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы 05-068086 есеп кварталы аумағында (Радужный ауылының оңтүстік - шығысына қарай) Безымянный ключ бұлағының су қорғау аймағы мен су қорғау белдеуін және оларды шаруашылыққа пайдалану режимін белгілеу туралы Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізіліміне 2018 жылғы 27 желтоқсанда № 5717 болып енгізілді. Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 9 шілдедегі Су кодексінің 39, 116, 125, 145-1-баптарына, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңының 27-бабы 1-тармағының 8-1) тармақшасына сәйкес, бекітілген жобалық құжаттама негізінде және су объектілерін тиісті санитарлықгигиеналық және экологиялық талаптарға сәйкес күйде ұстау мақсатында, жер үсті суларының ластануын, қоқыстануы мен сарқылуын болғызбау, сондай-ақ өсімдіктер мен жануарлар дүниесін сақтау үшін, Шығыс Қазақстан облысының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Мыналар: 1) осы қаулыға қосымшаға сәйкес Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы 05-068-086 есеп кварталы аумағында (Радужный ауылының оңтүстік – шығысына қарай) Безымянный ключ бұлағының су қорғау аймағы мен су қорғау белдеуі; 2) Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы 05-068-086 есеп кварталы аумағында (Радужный ауылының оңтүстік - шығысына қарай) Безымянный ключ бұлағының су қорғау аймағы аумағында шаруашылыққа пайдаланудың арнайы режимі және су қорғау белдеуі аумағында шектеулі шаруашылық қызметі режимі белгіленсін. 2. Шығыс Қазақстан облысы табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы бекітілген жобалық құжаттаманы Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген құзыретіне сәйкес шаралар қабылдау үшін Глубокое ауданының әкіміне және мемлекеттік жер кадастрында есепке алу және су қоры мен жер ресурстарының пайдаланылуына және қорғалуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру үшін арнайы уәкілетті мемлекеттік органдарға тапсырсын. 3. Облыстың табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген тәртіппен: 1) осы қаулының аумақтық әділет органында мемлекеттік тіркелуін; 2) осы әкімдік қаулысы мемлекеттік тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде оның қазақ және орыс тілдеріндегі қағаз және электрондық түрдегі көшірмесінің Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне ресми жариялау және енгізу үшін «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберілуін; 3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмесінің облыс аумағында таралатын мерзімді баспа басылымдарында ресми жариялауға жіберілуін; 4) осы қаулының ресми жарияланғаннан кейін Шығыс Қазақстан облысы әкімінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 4. Осы қаулының орындалуын бақылау облыс әкімінің агроөнеркәсіптік кешен мәселелері жөніндегі орынбасарына жүктелсін. 5. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Шығыс Қазақстан облысының әкімі

Д. Ахметов

«КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитетінің Су ресурстарын пайдалануды реттеу және қорғау жөніндегі Ертіс бассейндік инспекциясының басшысы ______________ Қ. Баймағамбетов 2018 жылғы «13»желтоқсан «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Қоғамдық денсаулық сақтау комитетінің Шығыс Қазақстан облысы Қоғамдық денсаулық сақтау департаментінің басшысы ______________ Ғ. Сүлейменов 2018 жылғы «11» желтоқсан Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің 2018 жылғы 24 желтоқсандағы № 386 қаулысына қосымша Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы 05-068-086 есеп кварталы аумағында (Радужный ауылының оңтүстік - шығысына қарай) Безымянный ключ бұлағының су қорғау аймағы мен су қорғау белдеуі Су объектісі Су қорғау аймағы Су қорғау белдеуі Ұзындығы, Ауданы, Ені, Ұзындығы, Ауданы, Ені, м км га м км га 1 2 3 4 5 6 7 Безымянный ключ 0,31 16,197 500 0,35 1,225 35 бұлағы Ескертпе: Су қорғау аймағы мен су қорғау белдеуінің шекаралары мен ені бекітілген жобалық құжаттаманың картографиялық материалында көрсетілген.

ҚОҒАМДЫҚ ТЫҢДАУ «2018-2041 жылдарға арналған Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы «Багратион Ұлан» ЖШС-ін шаруашылық-ішетін және өндірістік сумен қамту үшін Пролетарка ауылы су тартқы учаскесіндегі жерасты суларының өнеркәсіптік әзірлемесі жобасы» бойынша ашық жиналыс формасындағы қоғамдық тыңдау 2019 жылдың 8 ақпанында, сағат 14.00-де, ШҚО, Ұлан ауданы, Пролетарка ауылы, Южная көшесі, 5 мекенжайы бойынша өткізіледі. Қоғамдық тыңдауды өткізуді ұйымдастыруға жауапты орган – «Шығыс Қазақстан облысы табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы» ММ, тел.: 8 (7232) 25 72 06. Қызығушылық танытқан қоғам өкілдерінің талап-тілектері мен ұсыныстары қоғамдық тыңдау өтетін күнге дейінгі үш жұмыс күнінен кешіктірілмей мына сайтта қабылданады: marinaelena1@mail.ru Жоба бойынша құжаттама e-priroda.gov.kz сайтында «Қоғамдық тыңдау» бөлімінде орналасқан. Қоғам өкілдері жобаның қағаз түріндегі материалдарымен мына мекенжайларда таныса алады: ШҚО, Өскемен қ., Спасская к., 44; ШҚО, Пролетарка а., Южная к., 5. Мемлекеттік экологиялық сараптама өткізу бойынша мемлекеттік орган – «Шығыс Қазақстан облысы табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы» ММ. Тапсырыс беруші – «Багратион Ұлан» ЖШС, тел.: 8 (7232) 500835. Құжаттаманы әзірлеуші – Жеке кәсіпкер Ли Евгений Жанович. Телефоны: 8 (777) 1180408.

ҚОҒАМДЫҚ ТЫҢДАУ «Сәтпаев кен орны 2С-1 панелінің игерілген кеңістігіндегі жер қойнауы кеңістігін пайдалану» жобасы бойынша ашық жиын формасында қоғамдық тыңдау өткізіледі. Қоғамдық тыңдау 2019 жылы 12 ақпанда Көкпекті ауданы, Аққала ауылы, Центральная к., 50 мекенжайындағы әкімдік ғимаратында сағат 11.00-де өтеді. Қоғамдық тыңдауды өткізуді ұйымдастыруға жауапты орган – жергілікті атқарушы орган. Қоғам мүддесіне арналған ескертпелер мен ұсыныстар қоғамдық тыңдауды өткізу мерзімінен кешіктірмей, үш жұмыс күні бұрын қабылданады, satpayevsk@ mail.ru. Жоба бойынша құжаттамалар e-priroda.gov.kz сайтының «Қоғамдық тыңдау» бөлігінде орналастырылған. Қоғам өкілдері қағаз түріндегі жоба материалдарымен Көкпекті ауданы, Аққала ауылы, Центральная к., 50 мекенжайында таныса алады. Мемлекеттік экологиялық сараптаманы өткізу бойынша мемлекеттік орган – Шығыс Қазақстан облысы бойынша экология департаменті. Тапсырыс беруші «Сәтпаев тау-кен байыту кәсіпорны» ЖШС, 8-7232-2330-42 Құжаттаманы әзірлеуші – «КАЗНЕДРОПРОЕКТ» ЖШС, 8-705-417-41-46.

«ШЫҒЫС-АҚПАРАТ» ЖШС САТАДЫ: Экологиялық куәлік – 300 тг; Куәліктің бланкісі – 200-320 тг; Құттықтау папкалары (бумвинил) – 500 тг; Құттықтау папкалары (баладек, балакрон) – 1000 тг; Сызықты журналдар – 700, 1000 тг; «Дидар», «Рудный Алтай» газеттері – 60 тг. Телефон: 75-44-78.


DIDAR

7

№4 (17705) 12 қаңтар

Ауданы, га

Ені, м

7 46

8 75

3,5

11

75

3,7

18

100

1225 3,8

19

100

14

100

4

5

144

510

239

7

3

6

Ескертпе: Су қорғау аймақтары мен су қорғау белдеулерінің шекаралары мен ені бекітілген жобалық құжаттаманың картографиялық материалында көрсетілген. ұйымның саясатын, стратегиясын және оны іске асырудың тетіктерін айқындайды; оқу-жаттығу және тәрбиелік процестерде спорттық-әдістемелік және материалдық-техникалық базаны ұйымдастырады және жетілдіреді; педагогикалық кеңестің жұмысына басшылық жасайды; ұйымның жұмыс жоспарын, спорттық жетілдірудің әртүрлі кезеңдерінде спортшыларды даярлаудың жоспарларын және бағдарламасын бекітеді; барлық құрылымдық бөлімшелердің, олардың қызметін жетілдіруге бағытталған өзара тиімді іс-қимылы мен жұмысын ұйымдастырады, сондай-ақ олардың қызметін жоғары жетістіктер спорты мен бұқаралық спортты дамытуға бағыттайды; жаттықтырушы-оқытушылардың, нұсқаушы-әдіскерлердің біліктілігін арттыруды, спортшыларды дайындау деңгейін және спортшылардың спорттық шеберлігін арттыру мақсатында денешынықтыру және спорт саласындағы шет елдің озық тәжірибесін зерделеуді қамтамасыз ету жөнінде шаралар қабылдайды; лауазымды тұлғаларға – орынбасарларына, құрылымдық бөлімшелердің және ведомстволық бағыныстағы ұйымдардың басшыларына ұйым қызметінің жекелеген бағыттарын жүргізуді тапсырады; қызметкерлерді қабылдау, ауыстыру, көтермелеу және жұмыстан шығару туралы шешім қабылдайды, басқарманың құрылымын, штаттық кестесін, ұйым қызметкерлерінің лауазымдық нұсқаулықтарын бекітеді; спортшылардың контингентін қалыптастырады, оқу-жаттығу және оқутәрбиелік процестері кезінде спортшылар мен ұйым қызметкерлерінің өмірі мен денсаулығын сақтаудың қажетті жағдайларын жасайды; тиісті саланың уәкілетті органдарына ұйымның әкімшілік-шаруашылық және оқу-жаттығу қызметтерінің есебін ұсынады. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің «Азаматтық қызметке кіру және азаматтық қызметшінің бос лауазымына орналасуға конкурс өткізу қағидаларын бекіту туралы» 2015 жылғы 25 желтоқсандағы № 1017 бұйрығы негізінде өткізіледі. Конкурсқа қатысуға ниет білдірген адам хабарландыруда көрсетілген құжаттарды қабылдайтын мерзімде ұйымға қолма-қол немесе пошта арқылы мынадай құжаттарды: 1) қоса берілетін құжаттардың тізбесі көрсетілген конкурсқа қатысу туралы өтінішті; 2) жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесін; 3) кадрларды есепке алу жөніндегі толтырылған жеке парақты (нақты тұратын мекенжайы мен байланыс телефондары көрсетілген); 4) лауазымға қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес білімі туралы құжаттардың көшірмелерін; 5) еңбек қызметін растайтын құжаттың көшірмесін; 6) «Денсаулық сақтау ұйымдарының бастапқы медициналық құжаттама нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрі міндетін атқарушысының 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6697 болып тіркелген) бекітілген нысан бойынша денсаулық жағдайы туралы анықтама ұсынады. Азаматтық қызметке, басқару функцияларын орындаумен байланысты лауазымға тұру кезінде адам сыбайлас жемқорлық қылмыс жасағаны туралы мәліметтердің бар не жоқ екендігі туралы анықтама ұсынады. Көрсетілген құжаттардың бірінің болмауы құжаттарды конкурсқа қатысушыға қайтару үшін негіз болып табылады. Конкурсқа қатысушы, болған жағдайда оның біліміне, жұмыс тәжірибесіне, кәсіби деңгейіне қатысты қосымша ақпаратты (біліктілігін арттыру, ғылыми дәреже мен атақ беру, ғылыми жарияланымдар туралы құжаттардың көшірмелері, алдыңғы жұмыс орнындағы басшылық берген ұсынымдар) ұсынады. Конкурсты өткізу орны: ШҚО, Өскемен қаласы, Қазақстан көшесі, 59/1, 4 қабат, 402 кабинет. Құжаттарды қабылдаудың басталу мерзімі конкурсты өткізу туралы хабарландыруды бұқаралық ақпарат құралдарының ресми басылымдарында («Рудный Алтай», «Дидар» газеттерінде), сондай-ақ Шығыс Қазақстан облысының денешынықтыру және спорт басқармасының ресми сайтында www.sportvko. gov.kz конкурсты өткізу туралы хабарландыруды орналастырған күннен бастап, 15 күнтізбелік күн өткен соң аяқталады және құжаттар 070004, ШҚО, Өскемен қаласы, Қазақстан көшесі, 59/1, 4 қабат, 402 кабинет мекенжайы бойынша қабылданады, байланыс телефондары: 8-7232-702-292, 702-286, электрондық мекенжайы: la.bolaeva@akimvko.gov.kz.

Дәрі-дәрмек қолға тимегені туралы хабарламаның басым бөлігін Атырау, Қызылорда, Алматы облысы, Шығыс Қазақстан және Батыс Қазақстан облыстары, Алматы және Астана қалаларының тұрғындары жолдаған. Сондай-ақ, бұл мониторинг жазылған рецептілер мен қолма-қол берілген дәрі саны бір-біріне сәйкес келмейтін 10 медицина ұйымын анықтауға мүмкіндік берді. Олардың қатарында Шығыс Қазақстан облысындағы Защита темір жол ауруханасы, Өскемен қаласындағы №1 және №2 емханалар, Қарағанды қаласындағы №1 емхана, Түркістан облысы Келес аудандық «Абай» ауруханасы, Алматыдағы №5 қалалық клиникалық аурухана мен №23 емхана, Астанадағы «Шипагер» отбасылық денсаулық орталығы бар. – Естеріңізге сала кетсек, Медициналық сақтандыру қоры 2018 жылдың басында кепілдендірілген тегін көмек пакеті шеңберінде амбулаторлық деңгейде берілетін дәрі-дәрмек пен медицина бұйымдарына ақы төлеу тәртібін өзгерткен болатын, – деп түсіндірді «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ ШҚО бойынша филиалының директоры Болат Алиев – Яғни, Қор былтыр дәрі қолма-қол берілген және «Дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету» ақпараттық жүйесіне енгізілген рецептілерге ғана ақы төлеуге көшті. «SMS-хабарламалар жүйеге пациенттердің өздерін тартуға мүмкіндік берді. Нәтижесінде ақпараттық жүйедегі мәліметтер мен дәрі-дәрмекпен нақты қамтамасыз ету көрсеткіші арасында едәуір алшақтық бары анықталды. «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ басқарма төрағасының м.а. Ботагөз Жакселекованың айтуы бойынша, мониторинг нәтижесі өкілетті органдардың тексеруіне негіз болып отыр. Тексеруді Фармация комитеті мен Денсаулық сақтау министрлігінің Қоғамдық денсаулық сақтау комитеті жүргізбек. Оның нәтижесі бойынша қабылданған шешімдер құқық қорғау органдарына беріледі. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры республикалық бюджеттен қаржыландырылатын тегін медициналық көмек (ТМКК) пакетінің және жұмыс берушілер, азаматтар мен мемлекет жарнасы есебінен қаржыландырылатын міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) пакетінің операторы болып табылады. 2018 жылдан бастап Қор тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі пакеті шеңберінде көрсетілген қызметтер ақысын төлеп келеді. Ал 2020 жылы міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру пакеті бойынша қызмет көрсету басталмақ. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорымен арадағы жасалған келісімшарттан түскен қаржы есебінен «СК-Фармация» ЖШС дәрі-дәрмек пен медициналық мақсаттағы бұйымдарды сатып алады. «СК-Фармация» дәрі мен медициналық бұйымдарды келісімшарт бекіткен медицина ұйымдарынан түскен өтініштер негізінде сатып алады. 2018 жылы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры мен «СК-Фармация» ЖШС арасында 101,9 млрд теңгеге контракт бекітілген болатын. «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ ШҚО бойынша филиалы, 8/7232/500-956, 500-029

Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің 2018 жылғы 26 желтоқсандағы №389 қаулысы Өскемен қаласы

Шығыс Қазақстан облысы Зырян ауданының Орловка ауылынан 4 км солтүстік-батыстағы Крестовка өзенінің су қорғау аймағы мен су қорғау белдеуін және оларды шаруашылыққа пайдалану режимін белгілеу туралы Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізіліміне 2018 жылғы 29 желтоқсанда № 5722 болып енгізілді. Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 9 шілдедегі Су кодексінің 39, 116, 125, 145-1-баптарына, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңының 27-бабы 1-тармағының 8-1) тармақшасына сәйкес, бекітілген жобалық құжаттама негізінде және су объектілерін тиісті санитарлықгигиеналық және экологиялық талаптарға сәйкес күйде ұстау мақсатында, жер үсті суларының ластануын, қоқыстануы мен сарқылуын болғызбау, сондай-ақ өсімдіктер мен жануарлар дүниесін сақтау үшін, Шығыс Қазақстан облысының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Мыналар: 1) осы қаулыға қосымшаға сәйкес Шығыс Қазақстан облысы Зырян ауданының Орловка ауылынан 4 км солтүстік-батыстағы Крестовка өзенінің су қорғау аймағы мен су қорғау белдеуі; 2) Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес Шығыс Қазақстан облысы Зырян ауданының Орловка ауылынан 4 км солтүстікбатыстағы Крестовка өзенінің су қорғау аймағы аумағында шаруашылыққа пайдаланудың арнайы режимі және су қорғау белдеуі аумағында шектеулі шаруашылық қызметі режимі белгіленсін. 2. Шығыс Қазақстан облысы табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы бекітілген жобалық құжаттаманы Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген құзыретіне сәйкес шаралар қабылдау үшін Зырян ауданының әкіміне және мемлекеттік жер кадастрында есепке алу және су қоры мен жер ресурстарының пайдаланылуына және қорғалуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру үшін арнайы уәкілетті мемлекеттік органдарға тапсырсын. 3. Облыстың табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген тәртіппен: 1) осы қаулының аумақтық әділет органында мемлекеттік тіркелуін; 2) осы әкімдік қаулысы мемлекеттік тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде оның қазақ және орыс тілдеріндегі қағаз және электрондық түрдегі көшірмесінің Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне ресми жариялау және енгізу үшін «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберілуін; 3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмесінің облыс аумағында таралатын мерзімді баспа басылымдарында ресми жариялауға жіберілуін; 4) осы қаулының ресми жарияланғаннан кейін Шығыс Қазақстан облысы әкімінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 4. Осы қаулының орындалуын бақылау облыс әкімінің агроөнеркәсіптік кешен мәселелері жөніндегі орынбасарына жүктелсін. 5. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Шығыс Қазақстан облысының әкімі

Д. Ахметов

«КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитетінің Су ресурстарын пайдалануды реттеу және қорғау жөніндегі Ертіс бассейндік инспекциясының басшысы ______________ Қ. Баймағамбетов 2018 жылғы «26» желтоқсан «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Қоғамдық денсаулық сақтау комитетінің Шығыс Қазақстан облысы Қоғамдық денсаулық сақтау департаментінің басшысы ______________ Ғ. Сүлейменов 2018 жылғы «26» желтоқсан Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің 2018 жылғы 26 желтоқсандағы № 389 қаулысына қосымша Шығыс Қазақстан облысы Зырян ауданының Орловка ауылынан 4 км солтүстік-батыстағы Крестовка өзенінің су қорғау аймағы мен су қорғау белдеуі Су қорғау аймағы Су қорғау белдеуі Су объектісі, оның учаскесі

1 2 К.А. Байкубиновқа бөлінетін жер учаскесі шекарасындағы Крестовка өзенінің оң жағалауы 1,1 К.А. Байкубиновқа бөлінетін жер учаскесі шекарасындағы Крестовка өзені оң ағынындағы Безымянный бұлағының сол жағалауы.

3

4

5

23,36

Ені, м

Өткен жылдың соңында тегін дәрі-дәрмек пен медициналық мақсаттағы бұйымдарды беру барысын бақылау мақсатында ҚР Денсаулық сақтау министрлігі, Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры мен «СК-Фармация» ЖШС қолға алған нобайлы жобаның алғашқы нәтижелері белгілі болды. Атап айтқанда, 2018 жылдың қараша-желтоқсан айларында тегін дәрідәрмек алғандар тізіміне енген пациенттердің телефондарына барлығы 191 мыңға жуық арнайы SMS-хабарлама жіберілді. Хабарламада рецептінің нөмірі мен дәрінің берілген күні көрсетілді. Препараттар шын мәнінде қолына тимеген пациенттерге SMS-хабарламаға жауап ретінде «0» цифрын жолдау немесе «СКФармация» ЖШС-нің 1439 байланыс нөміріне қоңырау шалу ұсынылған болатын. SMS-хабарлама қорытындысы бойынша, Қорға 2 881 пациенттен жауап келді. Оның ішінде 441 пациенттің дәрі-дәрмек алмағаны белгілі болды. Тағы 32 адам – диспансерлік есепте тұрмайды және ешқашан тегін дәрі алмаған болса, 10 адамға дәрі-дәрмек ішінара берілген.

2 3 № 1 атауы жоқ бұлақ (оң жағалау) 6 № 2 атауы жоқ бұлақ (сол жағалау) № 3 атауы жоқ бұлақ (сол жағалау) № 4 атауы жоқ бұлақ 11 (оң жағалау) Бұқтырма су қоймасы

Ауданы, га

Өскемен қаласы

1 05-070-007 есеп кварталындағы Ж.К. Дуанбеков сұрап отырған № 1 учаске 05-070-059 есеп кварталындағы Ж.К. Дуанбеков сұрап отырған № 2 учаске

Ұзындығы, км

9 қаңтар 2018 жыл

Шығыс Қазақстан облысы Зырян ауданындағы 05-070-007 және 05-070059 есептік кварталдардағы Ж.К. Дуанбеков сұрап отырған жер учаскелері тұстамасындағы № 1, № 2, № 3, № 4 атауы жоқ бұлақтардың және Бұқтырма су қоймасының су қорғау аймақтары мен су қорғау белдеулері Жер учаскесі Су объектісі Су қорғау аймағы Су қорғау белдеуі

Ені, м

Шығыс Қазақстан облысында тегін дәрі-дәрмек беру қорытындысы бойынша жоспардан тыс тексеру жүргізіледі

Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің 2018 жылғы 25 желтоқсандағы № 388 қаулысына қосымша

Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті – Елбасының Қоры, Қазақстанның Іскер әйелдер қауымдастығы және «Хабар» Агенттігінің бірлескен «Қайырымдылық керуені» республикалық байқауы жалғасуда. Ақпараттық қолдаушы – «КТК» телеарнасы. Жобаның мақсаты – қайырымдылық идеяларын дәріптеу, белсенді азаматтық бастамаларды дамыту. Байқауға әлеуметтік, қоғамдық проблемаларды шешуге және өздерінің жомарттығымен басқаларды мейірімділікке ынталандыруға үлес қосып жүрген жеке және заңды тұлғалар қатыса алады. 2018 жылғы қарашадан бастап 2019 жылғы ақпанға дейінгі кезеңде еліміздің барлық өңірінде конкурсанттарды іріктеу жұмысы жүргізіледі. Конкурс жеңімпаздарының есімдері ақпанның соңында – Алғыс айту күні мерекесінің қарсаңында белгілі болады. Лауреаттар бес номинация бойынша анықталады: - «Асар» (номинация халықтың салт-дәстүрімен байланысты қайырымдылық қызмет көрсететін адамдарға қолдау көрсетуге бағытталған); - «Туған жер» (білім беру, экология және көріктендіру саласында туған өлкеге көмек көрсететін адамдарға беріледі); - «Мейірім жолында» (аталымға ерікті негізде және тегін көмек көрсететін, игі істер атқаратын адамдар ие болады); - «Батыл жүрек» (номинация ерлік іс жасаған, жанкештілік танытқан адамға қолдау көрсету мақсатында тағайындалады); - «Қайырымдылық тарихы» (номинация БАҚ-та қайырымдылық тақырыбын қозғайтын, қоғамның назарын әлеуметтік проблемаларға аудартатын материалдардың жариялануын қамтамасыз ететін журналистерге немесе шығармашылық ұжымға беріледі). Конкурсқа кәсіпкерлік субъектілері және қайырымдылық қызметті мемлекеттік қолдау арқылы жүргізетін тұлғалар (мемлекеттік грант, мемлекеттік тапсырыс және т.б.) қатыстырылмайды.

Ауданы, га

«Шығыс Қазақстан облысының денешынықтыру және спорт басқармасы» ММ Шығыс Қазақстан облысы денешынықтыру және спорт басқармасының «Ауыр атлетика бойынша Шығыс Қазақстан облыстық мамандандырылған балалар-жасөспірімдер олимпиадалық резерв спорт мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі директоры лауазымына орналасу үшін конкурс жариялайды. 1. Шығыс Қазақстан облысы денешынықтыру және спорт басқармасының «Ауыр атлетика бойынша Шығыс Қазақстан облыстық мамандандырылған балалар-жасөспірімдер олимпиадалық резерв спорт мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі директоры (ШҚО Өскемен қ., Серікбаев көшесі, 37/2). Негізгі қызметі: – балалар мен жасөспірімдер арасында олардың денсаулығын және жанжақты дене дамуын нығайтуға бағытталған денешынықтыру-сауықтыру және тәрбие жұмыстарын жүзеге асыру; – спорт резервін дайындауды қамтамасыз ету, Қазақстан Республикасы құрама командаларының және халықаралық дәрежедегі спортшылардың құрамын толықтыруға қабілетті,біліктілігі жоғары спортшыларды тәрбиелеу;. – балалар мен жасөспірімдерді денешынықтыру және спортпен жүйелі түрде шұғылдануға тарту бойынша жұмыстарды жүргізу; – балалар мен жасөспірімдердің ауыр атлетика сабақтарына қабілеттерін анықтау; – балалар мен жасөспірімдерге ауыр атлетиканың теориясы мен әдістемесін оқыту және моральдық-ерік қасиеттерін тәрбиелеу, техника қауіпсіздігі, физиология мен гигиена негіздерін білу. Біліктілікке қойылатын талаптар: «Педагогика», «Құқықтану», «Экономика» мамандықтарының біреуі бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білімі; денешынықтыру және спорт саласында кемінде 5 жыл немесе ұйымның бейініне сай ұйымдарда басшылық лауазымында жұмыс өтілінің кемінде 3 жыл болуы. Лауазымдық жалақысы шамамен 158576 теңге (еңбек өтіліне байланысты). Білуі тиіс: Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 30 тамыздағы Конституциясы; Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Бюджет кодексі; Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі) кодексі; 2015 жылғы 23 қарашадағы Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі; «Дене шынықтыру және спорт туралы» 2014 жылғы 3 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңы; «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» 1997 жылғы 11 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңы; «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» 2002 жылғы 8 тамыздағы Қазақстан Республикасы Заңы; «Білім туралы» 2007 жылғы 27 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңы; «Спорттағы допингке қарсы күрес туралы халықаралық конвенцияны ратификациялау туралы» 2009 жылғы 7 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Заңы ; «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» 2015 жылғы 18 қарашадағы Қазақстан Республикасы Заңы; «Мемлекеттік сатып алу туралы» 2015 жылғы 4 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Заңы; дайындықтың түрлі кезеңдерінде спортшылардың оқу-тәрбие және оқужаттығу процесінің мазмұны «Спорт резерві мен жоғары дәрежелі спортшыларды даярлау жөніндегі оқу-жаттығу процесі жүзеге асырылатын денешынықтыруспорт ұйымдары түрлерінің тізбесін және олардың қызметі қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2014 жылғы 22 қарашадағы № 106 бұйрығы, Нормативтік құқықтық актілері мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10012 болып тіркелген; педагогика, психология, физиология негіздері. Лауазымдық міндеттері: қабылданатын шешімдердің кейінгі салдарына, ұйымның мүлкін сақтау мен тиімді пайдалануға, сондай-ақ оның қызметінің әкімшілік-шаруашылық нәтижелеріне жауап бере отырып, ұйымның өндірістік, шаруашылық және қаржыэкономикалық қызметіне басшылық жасайды;

«КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Қоғамдық денсаулық сақтау комитетінің Шығыс Қазақстан облысы Қоғамдық денсаулық сақтау департаментінің басшысы ______________ Ғ. Сүлейменов 2018 жылғы «14» желтоқсан

«Қайырымдылық керуені» республикалық конкурсы

Ұзындығы, км

КОНКУРС

«КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитетінің Су ресурстарын пайдалануды реттеу және қорғау жөніндегі Ертіс бассейндік инспекциясының басшысы ______________ Қ. Баймағамбетов 2018 жылғы «19» желтоқсан

Ұзындығы, км

Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 9 шілдедегі Су кодексінің 39, 116, 125, 145-1-баптарына, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңының 27-бабы 1-тармағының 8-1) тармақшасына сәйкес, бекітілген жобалық құжаттама негізінде және су объектілерін тиісті санитарлықгигиеналық және экологиялық талаптарға сәйкес күйде ұстау мақсатында, жер үсті суларының ластануын, қоқыстануы мен сарқылуын болғызбау, сондай-ақ өсімдіктер мен жануарлар дүниесін сақтау үшін, Шығыс Қазақстан облысының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Мыналар: 1) осы қаулыға қосымшаға сәйкес Шығыс Қазақстан облысы Зырян ауданындағы 05-070-007 және 05-070-059 есептік кварталдардағы Ж.К. Дуанбеков сұрап отырған жер учаскелері тұстамасындағы № 1, № 2, № 3, № 4 атауы жоқ бұлақтардың және Бұқтырма су қоймасының су қорғау аймақтары мен су қорғау белдеулері; 2) Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес Шығыс Қазақстан облысы Зырян ауданындағы 05-070-007 және 05-070-059 есептік кварталдардағы Ж.К. Дуанбеков сұрап отырған жер учаскелері тұстамасындағы № 1, № 2, № 3, № 4 атауы жоқ бұлақтардың және Бұқтырма су қоймасының су қорғау аймақтары аумағында шаруашылыққа пайдаланудың арнайы режимі және су қорғау белдеулері аумағында шектеулі шаруашылық қызметі режимі белгіленсін. 2. Шығыс Қазақстан облысы табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы бекітілген жобалық құжаттаманы Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген құзыретіне сәйкес шаралар қабылдау үшін Зырян ауданының әкіміне және мемлекеттік жер кадастрында есепке алу және су қоры мен жер ресурстарының пайдаланылуына және қорғалуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру үшін арнайы уәкілетті мемлекеттік органдарға тапсырсын. 3. Облыстың табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген тәртіппен: 1) осы қаулының аумақтық әділет органында мемлекеттік тіркелуін; 2) осы әкімдік қаулысы мемлекеттік тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде оның қазақ және орыс тілдеріндегі қағаз және электрондық түрдегі көшірмесінің Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне ресми жариялау және енгізу үшін «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберілуін; 3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмесінің облыс аумағында таралатын мерзімді баспа басылымдарында ресми жариялауға жіберілуін; 4) осы қаулының ресми жарияланғаннан кейін Шығыс Қазақстан облысы

Д. Ахметов

Ені, м

Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізіліміне 2018 жылғы 26 желтоқсанда № 5715 болып енгізілді.

Шығыс Қазақстан облысының әкімі

Ауданы, га

Шығыс Қазақстан облысы Зырян ауданындағы № 1, № 2, № 3, № 4 атауы жоқ бұлақтардың және Бұқтырма су қоймасының су қорғау аймақтары мен су қорғау белдеулерін және оларды шаруашылыққа пайдалану режимін белгілеу туралы

әкімінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 4. Осы қаулының орындалуын бақылау облыс әкімінің агроөнеркәсіптік кешен мәселелері жөніндегі орынбасарына жүктелсін. 5. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Ұзындығы, км

Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің 2018 жылғы 25 желтоқсандағы №388 қаулысы Өскемен қаласы

6

7

0,43

2,24

55,0

0,32

1,65

55,0

500,0

Ескертпе: Су қорғау аймағы мен су қорғау белдеуінің шекаралары мен ені бекітілген жобалық құжаттаманың картографиялық материалында көрсетілген.


DIDAR

Alqońyr

8

№4 (17705) 12 қаңтар ТҮГЕЛ СӨЗДІҢ ТӨРКІНІ

80-де серілердей болмас күнің

Жалғыз бие байлатқан – құдайдың ісі...

«Жалғыз бие байлатқан – құдайдың ісі, жалғыз үй қондырған – қатынның ісі» деп мақалдапты бабаларымыз. Көп сөйлегенді емес, дөп сөйлегенді ұнататын ұлы қазақтың әр мақалы – бір теория. Теорияны

түсіну үшін, тереңіне бойлау қажет. «Жалғыз бие байлатқан – құдайдың ісі...», - дейді. Үйір-үйір жылқы айдап өскен қазақтың жалғыз бие байлауының астары неде дерсіз! Бұрындары жайлауына желі керген

ауылды аттап өтпейтін қазақ халқы жалғыз бие байлаған үйден айналып өтеді екен. Оның себебі бір бие байлаулы тұрса үйде ауру адам бар дегенді білдірсе керек-ті. Көреген қазақ көз жетер жерден-ақ ауыл сыртына көз тастап, ішкі жағдайын болжай білген. Ауру болды, әлек болды. Жетіскеннен жалғыз бие байламайтындығын көшпелі қазақ айтқызбай-ақ түсінген. Үй иесін әурелемеуді ойлап, әудем жерден бұрылып кетеді екен. Бұл да бір көшпелі жұрттың өзіне ғана аян дала заңы. Сонымен қоса, бір ғана бие байлаудың астарында медициналық ғылыми негіз жатыр екен. Себебі бір ғана биенің сүтін ішу арқылы ауруға үздіксіз әрі тұрақты ем жасаған. Оның сыры басқа биенің саумалы қосылса, өзара реакция жүріп, сүттің құрамы сәл-пәл өзгеріске ұшырайды екен. Әр биенің, әсіресе көк биенің ағзасында өзіне ғана тән биологиялық зат, яғни дәрумен

бөліп шығаратын бездер болады екен. Сондықтан да бір биенің сүті арқылы әр ауруға курстық ем жасап отырған. Бұл қазақ халқының зерттеп-зерделеген, бірақ жазылмаған ғылыми жаңалығы еді. Жалпы, саумалдың құрамында 80-ге жуық биологиялық белсенді қоспа бар делінеді. Көнекөздердің айтуынша, көк биенің сүтінің емдік қасиеті жоғары болады. Сондықтан да көбінесе көп биенің ішінен көк биені ғана байлаған. Тіптен осы бір бие байлау ұғымы көшпелі қазақтың ырымына да айналған. Басына іс түспесе, жалғыз бие байламаған және байлатпаған. Ал «Жалғыз үй қондырған – қатынның ісі» дегені айтпаса да, түсінікті жағдай. Әр мақалдың мәйегінде ғылым мен білім, даналық жатқандығын біз әдетте аңғара бермейміз. «Сөз асылы – мақал» деп бекер айтпаса керек-ті.

– Әй, Айғазы, сенің әнебір әңгіме айтқыш Серікбай деген қартың бар ғой. Соның басынан кешкен бір қызықты оқиғасын айтпайсың ба? – дедім, алаңдағы орындыққа жайғасқан соң. – Е, Мәке, ана ауылдағы Секеңді айтасың ғой, иә, онда әңгіме көп. Бірде ол аяқ астынан тісі ауырып, емханаға түседі. Сонда емделіп жатып Марқакөлдің өр кеуде, келбетті, орта жастан асқан бір әйелмен сөзге келіп қалады. – Екеуі неге келіспей қалды екен?. – Ойбай-ау келіспей емес, біздің Секеңе ана бәйбіше ұнап қалса керек. Оны байқаған қасындағы емделіп жатқан екі-үш жігіт «Секе, Секе! Бірдеңе десеңші» деп қолқалайды. Ақындықтан қара жаяу емес Секең сонда былай деп өлеңдете жөнеліпті: – Қызын-ай, жерұйығы Марқакөлдің, Ойымды түнді қойып, күндіз бөлдің. Қайдан келдім құдай-ау емханаға, Көз алдымнан ойқастап кетпей қойдың. Келісті, салиқалы сыртқы мүсін, Бар әлем жаралғандай бір сен үшін. Біздікі құр далбаса қызығу ғой, 80-де серілердей болмас күшің! – демесі бар ма. Жанындағылар «Ой, қартым қатырдың! Ал, қане, Жәбила апай, сіз де бірдеңе деңіз!» – деп қауқылдасады. Сонда сабырлы Жәбила: – Мен бұл ағадай ақын болмасам да, өнерден құр алақан емеспін деп, халық әні «Әпитөкті» сызылта жөнеледі. Шынында да, әншілігі айтарлықтай екен.

Қызырбек Дүргінбайұлы

ЕСТІМЕГЕН ЕЛДЕ КӨП

«Сэм ағай» қайдан шықты? АҚШ-қа қатысты айтылатын «Сэм ағай» атауы туралы талай естіп жүрсек, оның қайдан шыққанын көпшілігіміз біле бермейміз. Сөйтсек бұл жанама атау қарапайым америкалық азамат Сэмюэль Уилсонның есімімен байланысты айтылған әзілден туса керек. 1812-1815 жылдар аралығында карикатурашылардың бірі Сэм болған Англия мен Америка ағайдың образын бейнелейді. Онда арасындағы соғыс кезінде Сэмю- ол ақ сақалды, шұбар костюм киген эль Уилсон майдан даласындағы орта жастан асқан адам кейпінде өз отандастарын етпен қамтамасыз бейнеленген. етіпті. Сэмюэльден жеткен тұздалған Алайда қазіргі біз көріп жүрген ет салынған бөшкелердің сыртын- бейнені Джеймс Флэгг есімді суретші да «U.S.» деген белгі соғылыпты. қалыптастырған көрінеді. Ол салған Тұздалған еттің бүкіл әскердің суретте Сэм ағай басына цилиндрлі сүйікті асына айналғаны соншалық шәпкі, үстіне көкшіл костюм киіп, сұқ жауынгерлер оны «Сэм ағайдың саусағын шошайтып тұр. Міне, дәл тіскебасары» атап кетіпті. Бұл әзіл осы бейне әлі күнге дейін көпшілік көпшіліктің арасына кең тарап, АҚШ жерде қолданылып жүр. Негізінен бұл туралы сөз шыға қалса «Сэм ағай» суретті америкалықтар жарнамалық атауы қоса айтылады екен. Кейінірек мақсаттағы ақпараттарда, саяси

науқандарда пайдаланып келеді. Құрама штаттарда өткізілген сайлаулардың бәрінде қолын шошайтып тұрған Сэм ағайдың кескіні ілінген. Бірінші жаһан соғысы кезінде де америкалық жастарды жігерлендіріп, әскери борышын өтеуге құлшындыра түсу мақсатында жалынды сөздер жазылған Сэм ағайдың суреті қолданылыпты. XX ғасырдың алпысыншы жылдары АҚШ-тың Конгресі «Сэм ағайдың» бейнесіне мемлекеттік мәртебе береді. Ал Сэмюэль Уилсоннің есімі Американың ұлттық символын қалыптастырған тұлға ретінде тарихта қалады. 1854 жылы қайтыс болған Сэмюэль Уилсон өзі туған Трой қалашығында жерленеді. Бұл шағын

Гүлнәр құдағимен қағысу

қалашықты жұрт «Сэм ағайдың үйі» деп атап кеткен. Әйгерім Қайратқызы

Сканвордты құрастырған – Нұржан Кенжеұлы

ХОККЕЙ

Нұржан КЕНЖЕҰЛЫ «Торпедо» 2019 жылды жеңіспен бастады. Жоғары хоккей лигасы тұрақты чемпионатының кезекті турында қонақта новокузнецкілік «Металлургпен» кездескен өскемендік ұжым қарсыласынан 4:2 есебімен басым түсті. Бұл ойынның алғашқы екі кезеңі 1:1 есебімен тең аяқталды. «Торпедо» сапында дебютті кездесуін өткізген Андрей Караваевтың шайбасына айдын иелері Семен Ивановтың дәл соққысымен жауап берді. Ал ойындағы қызықтың бәрі үшінші жиырмаминуттықта болды. Алдымен новокузнецкілік хоккейшілер Сергей Барбашевтың көмегімен есепте алға шықты. Бұл кездесудің 43-ші минуты болатын. Дегенмен өскемендік хоккейшілер қалған уақытта таразы басын теңестіріп қана қоймай, жеңісті жұлып әкетті. Айдын иелерінің сол бір нәтижелі шабуылына торпедолықтар қос Андрей – Белозеров пен Караваетың орындауындағы үш шайбамен жауап қайырды. Бұл орайда, Белозеров та, Караваев та дубль авторы атанғанын айтқан абзал. Қорытынды есеп – 4:2, өскемендік команданың пайдасына. Осы жеңісінен кейін 43 ұпай жинаған торпедолықтар турнир кестесінің 18-ші сатысына жайғасты. Кеше жерлестеріміз Красноярск қаласында жергілікті «Сокол» командасымен ойнады. Бұл кездесу жайында газетіміздің келесі санында жазамыз.

«DIDAR» газеті Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрлігі Ақпарат комитетінде тіркеліп, 2018 жылғы 23 сәуірде №17064-Г куәлігі берілген.

«DIDAR» газеті – Қазақстан Республикасы Президенті Грантының және Қазақстан журналистика академиясы «Алтын жұлдыз» сыйлығының иегері.

DIDAR газеті Бас редактор Уәлихан ТОҚПАТАЕВ Бас редактордың орынбасары Серік ӘБІЛХАН Қабылдау бөлмесі:

тел/факс: 75-19-03.

Жауапты хатшы Тілеукен ТІЛЕУБЕРДІҰЛЫ Тел.: 75-29-23. 070003, Өскемен қаласы, Космос көшесі, 6/3, www.didar-gazeti.kz; е-mail: didar@media-vko.kz жарнама бөлімі: 22-41-95, е-mail: reklamadidar@ media-vko.kz

Нөмірдің кезекшісі Мерей ҚАЙНАРҰЛЫ Бөлімдер: қоғамдық-саяси – 75-14-45, экономика – 75-36-52, рухани мәселелер – 52-95-50, 75-28-65, хабар – 75-24-34, фототілші – 75-28-39.

Жинаған – Мәуітқазы Зүкенов Өскемен.

ДЗЮДО

Жаңа жылды жеңіспен бастады

БАҚ-тың меншік иесі: «Шығыс-Ақпарат» ЖШС

АУЫЛДЫҢ АЙТҚЫШТАРЫ

Газетіміздің 27-желтоқсан, бейсенбі күнгі №152 (17700) санында жарияланған сканвордтың жауабы

2

Көлденеңінен: Арыстан. Шекшек. Атты. Жайдақ. Ру. Қайрат. Ығы. Ару. Жайнамаз. Аят. Тыва. Сор. Анаконда. Қашқария. Үскірік. Рио. Огайо. См. Орман. Оң. Ян. АБК.

1

Тігінен: Жасақ. Арафа. АРО. Йоркшир. Ындын. Қом. Аға. Тоқым. АТФ. Ио. Наразы. Яго. Тур. ВАЗ. Аң. Уран. Үй. Шық. Соя. Көк. Іс. Шырша. Норма. Ярд. Катет. Аскөк.

СКАНВОРД

Ана бір жылы жазда Қызылтал ауылында шопандар тойы өтіп, той тарқарда сол ауылдың басшысы Ертуғанның үйіне Айғазы бастаған екі-үш азамат түседі. Келсе төрде мол дастархан жайылған, бір топ қонақ мәз болып көңілді отыр екен. Үй иесі келгендерді қарсы алып, отырған қонақтарды таныстыра келіп, «Мына келіншек менің құдағиым, аты Гүлнәр Мұхтарханқызы» – деп оларды төрге шақырады. Сөз кезегі келгенде құдағи Гүлнәр Айғазыға қарап: – Қызылталдай ауылда, Дүбірлі үлкен той болды. Құдалармен бұл тойда, Кездесемін деген ой болды, – демесі бар ма. Сонда Айғазы да қарап қалмай: – Құдағи қандай асыл ең, Басыңа бұл ой оң қонды. Гүлнәр: – Таңданбашы құда аға, Ежелгі ата салтымыз. Мынадай қызық тойларда, Айқасқан талай жай болды. Айғазы: – Құдағи қандай ақылды, Іздегенге сұраған. Мінезі мен кескіні, Бір-біріне сай болды. Марқакөлдің ханымын, Той үстінде құрметтеп, Еркелетіп қолын ап, Қыссам-ау деген қам болды. Гүлнәр: – Қысылмаңыз құдажан, Ал, мінеки қолымыз! Айғазы: – Бәрекелді Гүлнәржан, Көп рахмет өзіңе. Тойдан тойға кезігіп, Бола берсін жолыңыз! – деп, қолын алып, құшағына қысады. Сөйтіп тойшылар мәз болып, үйлеріне қайтады. Қандай жарасымды әзіл еді.

Меншікті тілшілер: Семей – 87051593521, Аягөз – 87754031604, Күршім – 87764616060, Тарбағатай – 87786889717, Үржар – 87715809162.

Қостанайдан олжалы оралды Семейлік жас дзюдошылар Қостанайда өткен республикалық турнирде тамаша өнер көрсетті. Додаға барлығы 300-ден астам спортшы қатысып, бірнеше салмақта өзара мықтыны анықтаған болатын. Тобыл станциясында ұйымдастырылған жарыста шығысқазақстандық татами шеберлері төрт медаль жеңіп алды. Атап айтсақ, ұлдар арасында 38 келіге дейінгі салмақта өнер көрсеткен Ақан Ботанбай қола жүлдеге ие болса, Елдос Оразынбаев (42 келі) күміске қол жеткізді. Сол сияқты аталмыш турнирде бұрымдыларымыз да жүлделі орындардан көріне білді. Мәселен, Анна Овчаренко 48 келіге дейінгі бәсекеде екінші орынға табан тіресе, Ажар Асхат (63 келіден жоғары салмақ) тұғырдың ең биік сатысына көтерілді. Семейлік жас дзюдошылардың мұндай жоғары нәтиже көрсетуіне спорт академиясындағы жаттықтырушылары Ержан Жантасовтың да сіңірген еңбегі зор болғаны сөзсіз.

Хаттар мен қолжазбалар қайтарылмайды. Жарияланған материалдардағы пікір редакциянікімен сәйкес келмеуі мүмкін. Редакция тапсырысымен жазылмаған материалдар үшін қаламақы төленбейді. PR белгісі қойылған материалдар коммерциялық негізде жарияланады. Материалдарды редакцияның келісімінсіз көшіріп басуға тыйым салынады.

Сәрсен Қабылым Газет «Шығыс-Ақпарат» ЖШС-нің баспаханасында басылды. Өскемен қаласы, Бажов көшесі, 12. Баспаханалық қызметтер:

75-44-78. 75-28-78.

Көлемі 4 баспа табақ. Газет аптасына үш рет шығады. Апталық таралым 33000. Тапсырыс 4.

Индекстер: 19071, 19072

№ 4  
№ 4  
Advertisement