Page 1

DE ZUIDRAND -dat smaakt!-


Inspiratiegids Voor de toerismemaker

colofon redactie: Marjan Nauwelaert beelden: Joost Joossen, Mie de Backer, Marjan Nauwelaert Beeldenbank Toerisme Provincie Antwerpen De Zuidrand, dat smaakt vormgeving: Studio Pasvit verantwoordelijk uitgever: Marjan Nauwelaert Deze inspiratiegids is gebaseerd op Het Toeristisch en Recreatief Beleidsplan van de Zuidrand

Š Provincie Antwerpen


A. De toerismemaker, dat ben jij!

Toerisme maken? Dat is wat jij doet als ondernemer, vrijwilliger, ambtenaar of schepen! Deze inspiratiegids is voor jou gemaakt. Maak even tijd om te kijken hoe toerisme en recreatie groeit in de Zuidrand. Deze gids vertelt je in het kort wat er in het toeristischrecreatieve beleidsplan van de Zuidrand staat. Dat plan is het resultaat van een intens proces en laat zien waar we op vlak van toerisme en recreatie naartoe willen. 3


B. Waarom krijg je deze gids?

Toerisme en recreatie zijn nieuwe begrippen in deze streek. Samen kunnen we de Zuidrand op de kaart zetten. Door deze gids weet je waar de streek voor staat en welke stappen we ondernemen om onze doelen te bereiken.

Bloemenplukweide, Aartselaar


C. Wat kan je vinden in deze gids?

1 2 3

Onze troeven

5 6 7 8 5

p.6

Waar ligt die Zuidrand? Waarom doen we plots aan toerisme?

Onze uitstraling

4

Š Provincie Antwerpen

Dit is de Zuidrand

p.8

De Zuidrand is authentiek, smaakvol en rustig. p.10

We pakken uit met de sterke kanten van de Zuidrand.

Onze ambities

p.12

We streven ernaar om van de Zuidrand een mooie bestemming te maken.

Onze acties

p.14

Ontdek wat we doen om onze ambities waar te maken.

De toerist

p.18

Wat wil de bezoeker? Wat zijn de trends in toerisme? Wie kunnen we verwachten in de Zuidrand?

Wat doen we voor elkaar

p.24

Op welke manier kunnen we elkaar versterken?

Het proces: Ontdek welke partners nadenken over de toekomst van toerisme.

p.26


Dit is de zuidrand

Toeristisch Vlaanderen wordt opgesplitst in drie grote delen of macroproducten: de kunststeden, de kust en 15 groene regio’s. Deze delen sluiten mooi op elkaar aan en omvatten min of meer het hele Vlaamse grondgebied. Toch is er een blinde vlek op de kaart: de gemeenten Aartselaar, Boechout, Borsbeek, Edegem, Hove, Kontich , Lint, Mortsel, Wommelgem, Duffel en Sint-Katelijne-Waver. Een groot deel hiervan verenigt zich in de Zuidrand.

De eerste zeven van deze gemeenten startten samen met Horeca Vlaanderen, Toerisme Provincie Antwerpen en Landschapspark Zuidrand het project ‘De Zuidrand, dat smaakt!’ op om de streek toeristisch en recreatief te ontwikkelen. Het project is het resultaat van de projectoproep 2013 ‘Ondernemingsvriendelijke gemeente - Toerisme, horeca, citymarketing’ van het Agentschap Ondernemen. De gemeenten kregen dankzij deze oproep subsidies voor de periode 2014 tot 2017 om toerisme en recreatie te gebruiken als hefboom voor lokale economie. Voor de Zuidrand betekent het een vliegende start voor de ontwikkeling van de streek.


borsbeek

antwerpen mortsel boechout

edegem

hove

aartselaar

Kontich

lint

Lier

rupelstreek

Mechelen 7


De identiteit en het imago van de Zuidrand zijn op toeristisch vlak gloednieuw. Bedoeling is nu om onze stempel te drukken.

Onze uitstraling

Er zijn een aantal waarden die we met ons meedragen en die we op alle mogelijke manieren willen uitstralen. De drie belangrijkste waarden zijn:


frijthout, Hove

Smaakvol De Zuidrand staat voor het goede leven. Hier weten we wat smaakvol is en genieten we ten volle van de beste adresjes.

Authentiek Nieuwe ambachten zorgen voor pure, kwalitatieve streekproducten. De geschiedenis en het erfgoed van de Zuirand nemen je mee op avontuur.

9

Rust Bezoekers genieten te voet of met de fiets van een verrassend rustige omgeving vlakbij de stad, maar toch in een groene, open ruimte.


Onze troeven

In de Zuidrand is er veel te ontdekken. We mogen fier zijn op onze rijke geschiedenis die vandaag nog altijd goed zichtbaar is. Bovendien worden bezoekers aangenaam verrast door de prachtige natuur en de heerlijke streekproducten. Gecombineerd met het grote en diverse aanbod aan horeca hebben we alle troeven van de Zuidrand.


A. Kastelen en forten

In het verleden bouwden de rijke burgers uit de stad hun kastelen en villa’s in deze streek. De Zuidrand maakt ook deel uit van de Brialmontfortengordel. Dat unieke erfgoed is echt iets om mee uit te pakken.

B. Verrassend groen

In de Zuidrand wordt intens gewoond. Toch is meer dan de helft van de streek nog steeds open ruimte. De trage wegen zorgen voor urenlang fiets- en wandelplezier. Onze partners Landschapspark Zuidrand en Toerisme Provincie Antwerpen maken samen prachtige wandel- en fietskaarten waarmee je de mooiste plekjes van de streek ontdekt.

C. Streeklekkers

Honing uit Boechout, notenolie uit Hove, hoeve-ijs uit Aartselaar, bier uit Borsbeek, … het aanbod aan kwalitatieve streekproducten is erg gevarieerd. De Zuidrand staat dan ook voor het goede leven.

D. Het grote horeca aanbod

De Zuidrand mag fier zijn op z’n horeca aanbod. Een gezellig café, sfeervol restaurant of tof logeeradresje? Je vindt het hier allemaal.

11


hotel solhof Aartselaar

Onze ambities

De zeven gemeenten en hun partners hebben een plan geschreven waarin de ideeĂŤn rond toerisme voor de komende jaren werden vastgelegd. Samen kwamen ze tot vier grote doelstellingen.

Hof ter linden Edegem


A. De Zuidrand heeft een sterke identiteit en imago

C. Alle hens aan dek voor de uitbouw van het toeristisch en recreatief kernproduct

Momenteel heeft de Zuidrand nog geen identiteit en imago. Een identiteit is enorm belangrijk. Met een sterk merk zorgen we ervoor dat we bekend worden. Het is nog niet onze ambitie om ons te richten op het buitenland. We willen er eerst zeker van zijn dat de eigen inwoners en ondernemers hun streek kennen. Alleen dan kunnen we zorgen voor een sterke identiteit. Door de Zuidranders mee te nemen in ons verhaal vergroten we dat belangrijke wij-gevoel.

Bezoekers en inwoners ontdekken de groene ruimte van deze streek. Ze komen in contact met land- en tuinbouwers, natuurgebieden, trage wegen en erfgoed. We verbinden die open ruimte met ondernemers, horeca en recreatiemogelijkheden. Toeristen zijn tenslotte op zoek naar een totaalbeleving. Samenwerken is echt noodzakelijk. Het mooie erfgoed krijgt meer aandacht. Er wordt al heel wat moois gerealiseerd en daarbij wordt toerisme en recreatie niet vergeten.

B. De Zuidrand heeft een uitgebouwde organisatiestructuur Een goede organisatie over de gemeentegrenzen heen vormt de basis voor wat is en nog zal komen. Gemeenten werken onderling structureel samen en uiten zich op toeristisch vlak als streek. De structuur verhoogt bovendien de betrouwbaarheid van deze werking en trekt op een efficiënte manier partners aan. De Zuidrand wil samenwerken met de gebieden rondom. We versterken elkaars aanbod, maken promotie voor elkaar en leren van elkaar. De Zuidrand is de perfecte aanvulling op een dagje Rupelstreek, Lier of Antwerpen én andersom.

D. Een wervende en duidelijke communicatie naar alle bezoekers en inwoners

Digitale en gedrukte info over de toeristische producten is beschikbaar voor inwoners en bezoekers. Gemeenten nemen nog steeds de onthaalfunctie op zich en zorgen voor toeristische informatie. Maar dat is natuurlijk niet alles. Met zo’n enorm aanbod aan horeca in de Zuidrand gaan we nog een stapje verder om onze bezoekers te bereiken. Net zoals bij vele andere bestemmingen is voor de horeca een onthaalfunctie weggelegd. Onze horeca is de ambassadeur bij uitstek.

13


Onze acties

In ons grote plan lees je heel wat dromen en ideeĂŤn rond toerisme en recreatie. Dankzij de steun van het Agentschap Ondernemen staan volgende acties al op de agenda.


A. Promotie van de Zuidrand

We informeren en verleiden inwoners en bezoekers. Daar heb je communicatie voor nodig. Bij een sterk merk hoort een passende huisstijl en hapklare, aantrekkelijke informatie. Daar zetten we de komende jaren stevig op in. We ontwikkelen een leuke en informatieve website waarop bezoekers informatie vinden over wandelen, fietsen, horeca, erfgoed, streekproducten en recreatie. We bezoeken heel wat evenementen met de Smaakcaravan. We ontwerpen ook folders, gidsen en plattegronden. We werken promotiemogelijkheden uit voor de verkooppunten van streekproducten. Voor de horeca maken we een tool waardoor de bezoeker ge誰nformeerd wordt over de Zuidrand. Natuurlijk zijn we ook actief op de meest relevante sociale media.

B. De organisatie van de Zuidrand

We organiseren op vaste tijdstippen een overleg met alle gemeenten en partners. Op basis van het huidige meerjarenplan van elke gemeente bekijken we de investeringen op vlak van recreatie, fietsen, wandelen, lokale economie, erfgoed, ... Samenwerking met horeca en lokale economie is enorm belangrijk. We willen het contact optimaliseren met iedere ondernemer die met toerisme te maken heeft. Van hieruit willen we vertrekken om elke horecazaak de kans als ambassadeur de Zuidrand mee op de kaart te zetten.

15


We gaan op zoek naar opportuniteiten die de identiteit van de Zuidrand kunnen versterken, zoals bijvoorbeeld de Fortengordel. Verenigingen, land- en tuinbouwers, erfgoedpartners,‌ betrekken we bij de uitbouw van een aanbod voor de bezoeker. Hun expertise is immers nodig voor de productontwikkeling. Als tegenprestatie zetten we hen mee in de kijker. We bouwen een brug naar de omliggende toeristische bestemmingen door regelmatig netwerkmomenten te organiseren. We onderzoeken hoe we best elkaars aanbod en informatie kunnen uitwisselen en promoten.


C. Ontwikkelen van toeristische producten

We starten met het verbinden van de troeven die de Zuidrand nu al bezit. Onze partners TPA en LPZ werken de thematische routes, de gelegenheidsroutes te voet of met de fiets en de wandel- en fietskaarten verder uit. Vanuit ‘De Zuidrand, dat smaakt!’ zetten we ons graag in om hieraan mee te werken. We kijken eveneens naar mogelijke samenwerkingen met onder andere Happen en Trappen. Ter promotie van onze streekproducten werken we verder aan de Strekenmand, een mand vol overheerlijke producten van Zuidrandse bodem. Samen met de gemeenten, Kempens Landschap en tal van partners werken we een draaiboek uit rond de ontwikkeling van patrimonium in de Zuidrand. Het draaiboek dient als ondersteuning voor gemeenten die de verbinding tussen patrimonium en horeca willen maken.

17


DE toerist

A. Wie is onze toerist?

Hoe beschrijf je een toerist in onze streek? Toerisme Vlaanderen bracht een aantal profielen in kaart. Een daarvan is het profiel van de recreatieve verblijfstoerist in de Vlaamse regio’s. De Zuidrand is geen typisch groene regio. Door onze verbondenheid met de stad zijn we meer dan dat. Daarom vullen we dat profiel zelf aan met informatie over de inwoners van de Zuidrand en de stad. De vakantieganger in de groene regio’s is voornamelijk tussen 35 en 64 jaar oud. De regio’s zijn aantrekkelijk vanwege de fietsmogelijkheden, dat is de meest genoemde motivatie, op de voet gevolgd door landschap en omgeving. De mogelijkheden om een rustige vakantie door te brengen en de wandelmogelijkheden worden allebei nog eens door meer dan een derde van de verblijfstoeristen genoemd.


36 procent van de reisgezelschappen in de Vlaamse regio’s reist met kinderen. Dit is een groot verschil tegenover de kunststeden waar 95 procent zonder kinderen heen gaat. De wagen is het meest gebruikte vervoersmiddel. Toch kan dit anders zijn voor de Zuidrand door de nabijheid van Antwerpen. De meeste toeristen boeken hun vakantie voor ze vertrekken. Het aandeel dat pas ter plekke zijn verblijf boekt, is overal beperkt. Iets meer dan drie kwart van de toeristen legt een vakantie rechtstreeks bij de uitbater vast. In de kunststeden boekt 64 procent van de toeristen zijn verblijf via boekingsites zoals booking.com en hotels.com en online touroperators. Opvallend ook is het feit dat mensen andere reizigers zoeken die hun ervaringen online delen. Heel wat mensen halen info, inspiratie en tips van websites zoals Tripadvisor.

Wie is de Zuidrander?

Meer dan 20 procent van de inwoners van de Zuidrand is ouder dan 65 jaar. In de stad Antwerpen heeft slechts 16,5 procent van de inwoners die leeftijd. Ook het gemiddelde inkomen verschilt per gezin. In een groot aantal gemeenten uit de Zuidrand ligt het gemiddelde inkomen bij de hoogste van de provincie. Het gemiddelde inkomen in de stad Antwerpen ligt een pak lager. Š Provincie Antwerpen 19


B. Trends in toerisme 1. Demografie

Vergrijzing is al langer een bekend gegeven. De ouderen van nu zijn gezonder en hebben meer financiële mogelijkheden dan de vorige generaties. Deze groep vormt een groot deel van de bezoekers. Een opmerkelijke trend is dat ouderen niet altijd op zoek zijn naar een rustige vakantie. Ze gaan meer op zoek naar activiteiten tijdens hun verblijf. Ze hebben wel meer nood aan comfort, gemak, veiligheid en gezondheid. Ook heel wat gezinnen zijn op zoek naar zinvolle én comfortabele vrijetijdsbesteding.
Zij hechten meer belang aan logistieke ondersteuning voor kinderen (speeltuinen, babysitdiensten, aangrenzende of grotere kamers, ...).

Frijthout Hove

2. Economie

Een opvallende trend is die van de ‘sharing economy’. Vanuit aandacht voor herbruikbaarheid en gedeeld eigendom ontstaat een nieuwe en populaire vorm van verblijven en beleven. Het stelt particulieren in staat zelf een extra inkomen te genereren. Voorbeelden hiervan zijn Airbnb, couchsurfing en BlablaCar.

3. cultuUR

Vrije tijd en de persoonlijke invulling hiervan krijgen een belangrijkere plaats in het dagelijks leven Er is meer ruimte voor korte uitjes en weekends. Gezondheid, wellness en welzijn spelen een belangrijke rol. Wellnessvakanties hebben een enorm groeipotentieel. Ze geven de kans aan toeristische bedrijven om het hele jaar

URANIA Hove


MARINPINGENBOs Lint

te opereren, want wellness is niet seizoensgebonden. Een zeer belangrijk punt is het zoeken naar waarden, lokaliteit en authenticiteit. Een ambachtelijk product wordt enorm gewaardeerd omwille van de kwaliteit en de geschiedenis die eraan verbonden is. Verder is het nuttig om weten dat het aantal vakanties en uitstappen door vrouwen alleen of samen momenteel enorm stijgt. De vrouwelijke bezoekers hebben interesse in een brede waaier aan toeristisch-recreatieve producten en zijn daarom een niet te vergeten groep.

4. Ecologie

De toerist zoekt steeds meer de schoonheid, rust en kalmte van de natuur op. Natuurlijke landschappen worden steeds zeldzamer. Duurzaamheid mag niet langer beschouwd worden als een trend, maar eerder als een evidentie en een belangrijk deel van het alledaagse leven en dus ook van het reizen.

5. Technologie

Mobiel internet is niet meer weg te denken. De toerist van vandaag maakt steeds meer gebruik van digitale informatie via websites, apps, ... Reservaties van arrangementen en overnachtingen gebeuren meer via een centraal boekingsysteem. Sociale media zijn een zeer grote speler op vlak van promotie en het verschaffen van informatie. We zijn aanbeland in een review economy. Reissites waar men commentaar kan posten kennen enorm veel succes. Veel reizigers laten zich meer en meer leiden door de tips en commentaar van andere reizigers.

Š Provincie Antwerpen 21


C. Onze doelgroepen

De Zuidrand is anders dan de Kempen of Limburg. Door de hoge bewoningsgraad en de nabijheid van de stad Antwerpen valt de Zuidrand niet helemaal te vergelijken met grote groene regio’s. Daarom mikken we op een meer gevarieerd publiek.


De recreant De recreant geniet tijdens het weekend van het samenzijn met zijn familie of vrienden. Hij of zij komt uit de Zuidrand zelf of de nabije omgeving.
We kijken naar de gezinnen met jongere kinderen, de grootouders met familie, de vriendengroepen met hun gezin. Bij de recreant rekenen we ook de zakentoerist die in zijn beperkte vrije tijd op zoek is naar een leuke plek om te eten, te joggen, ... De recreant kiest bijvoorbeeld voor: • • • • • •

Zomerbars met een kinderaanbod Terrasjes met een speeltuin Blotevoetenpad 
 Speelbossen 
 Kortere wandelingen en fietstochten Jogparcours

De meerwaardezoeker in groep 
 Deze bezoeker komt naar de Zuidrand in groep. We richten ons naar vriendengroepen (zonder kinderen), vriendinnen, collega’s, verenigingen,... Hij of zij komt van de Zuidrand, de omgeving of verder weg. Deze bezoeker is op zoek naar leuke activiteiten zoals: • • • • •

De individuele meerwaardezoeker 
 Deze bezoeker is 45 jaar en ouder. Hij of zij komt uit de Zuidrand, de omgeving of verder weg.
Deze bezoeker is op zoek naar: • Wandelen en fietsen in de open ruimte • Erfgoed 
 • Horeca

Teambuildings en workshops Festivals en andere evenementen Wellness Zomerbars 
 Vleermuizenwandeling in een van de forten

Een erg belangrijke eigenschap verbindt deze groepen: het zijn allemaal levensgenieters. Ze zijn op zoek naar beleving. Een aanbod van verschillende activiteiten is belangrijk en ook gastronomie mag zeker niet ontbreken. 23


Wat doen we voor elkaar?

De Zuidrand wil met jou samenwerken! Zo geven toerisme en recreatie de lokale economie een duwtje in de rug.


Promotie Ben je een ondernemer met een zaak die te maken krijgt met toerisme? De producten en projecten van lokale toerismemakers sluiten aan bij het verhaal van de Zuidrand. Door promotie voor jou te maken, versterken we onze streek en daardoor ook jouw zaak. Ondersteuning ‘De Zuidrand, dat smaakt!’ wil de hub zijn tussen alle toerismemakers. We willen je ook de juiste informatie geven over toeristische innovatie. Samen met Toerisme Provincie Antwerpen bieden we informatie over toerisme, fietsvriendelijke labels, toegankelijkheid, … Ontdek ons op: www.toerismezuidrand.be www.facebook.com/ZuidrandDatSmaakt Contacteer onze coördinator Marjan Nauwelaert: marjan.nauwelaert@toerismezuidrand.be 0477 52 29 78 25


Het proces

Deze inspiratiegids is een vertaling van het toeristische en recreatieve beleidsplan van de Zuidrand. Dit plan is het resultaat van een reeks intense werkmomenten gespreid over zeven maanden. Het doel

De acties van het project waren heel duidelijk, maar er was nood aan een basis waar de identiteit van de streek een plaats kreeg. Dankzij dit plan hebben we een goed zicht op de troeven van de streek. Zo weet ook elke partner duidelijk welke richting we voor deze streek kiezen.


Werkgroep

De basis werd gelegd door de werkgroep van partners, beleidsmakers en ambtenaren: • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Els Augustinus, schepen Boechout 
 Nicole Beeckmans, ambtenaar Aartselaar 
 
 Sabine Caremans, Landschapspark Zuidrand Ken Casier, schepen Borsbeek Bart Van Couwenberghe, schepen Hove 

 Ann Goyvaerts, ambtenaar Hove 
 Tom Hendrickx, Horeca Vlaanderen 
 Elke Keppens, ambtenaar Aartselaar Wannes De Laender, ambtenaar Edegem 
 Gaston Maes, Toerisme Provincie Antwerpen Mik Renders, schepen Boechout Bart Seldeslachts, burgemeester Kontich Annik Somers, manager Edegem 
 Goedele Van der Spiegel, schepen Edegem
 Heidi Spiessens, ambtenaar Edegem Wouter Verbeeck, schepen Lint Annick Vermoere, ambtenaar Boechout 
 Eddy Vermoesen, schepen Aartselaar 
 Bea Vyvermans, ambtenaar Kontich 



Deze werkgroep werd aangestuurd door Marjan Nauwelaert, coördinator van het project ‘De Zuidrand, dat smaakt!’. 
 We toetsten onze plannen en ideeën ook af bij een grote groep inwoners en geïnteresseerden. Tijdens twee infosessies werden de thema’s uitstraling, activiteiten en communicatie grondig besproken.

© Provincie Antwerpen 27


DE ZUIDRAND -dat smaakt!-

www.toerismezuidrand.be info@toerismezuidrand.be www.facebook.com/ZuidrandDatSmaakt

Inspiratiegids  

De korte versie van het plan voor toerisme en recreatie in de Zuidrand voor onze toekomstige partners

Advertisement