Page 1

V

E I J R RUIMTE

februari 2018


COLOFON Vrije Ruimte is de opvolger van Ruimte/Mens en Tijd ISSN 1567-9039 52e jaargang, nummer 1 Abonnement € 20,- per kalenderjaar Voor leden/begunstigers gratis. Redactie- en abonnementsadres Vrijzinnigen Nederland Spoorstraat 1, 3811 MN Amersfoort tel. 033-4689000 e-mail bureau@vrijzinnigen.nl Rekeningen NL28 INGB 0000 0099 92 of NL04 FVLB 0699 4619 01 t.n.v. Vrijzinnige Geloofsgemeenschap NPB, Amersfoort Website www.vrijzinnigen.nl Twitter Vrijzinnigen_nl Facebook Vrijzinnigen Nederland Vormgeving en DTP Henk op den Dries, Zutphen Druk Van Gorcum, Assen De Christelijke Bibliotheek voor Blinden en Slechtzienden produceert voor mensen met een leesbeperking een gesproken vorm, beschikbaar op Daisy cd-rom en Webbox voor € 15,- per jaar. Informatie: www.cbb.nl.

INHOUD pag. 3 4 5 6 7 8 10 11 12 13 14 16 2

uit de afdelingen Tholen en Velp Voorganger Profiel Wageningen Vrijzinnig gedachtegoed Van de bestuurstafel Ontmoeting en inspiratie Vrijzinnige identiteit Innovatieprojecten Driebergen en Bennekom Nieuws uit de Spoorstraat Vrijzinnige geschiedenis Drie vragen aan Jannes Hoeksma Boeken en Filmtips

INTRODUCTIE Beste lezers en leden, Het eerste nummer in 2018, waarin we u een overzicht van enkele gebeurtenissen geven en een vooruitblik bieden aan wat er in de komende maand in onze vereniging gebeurt. Natuurlijk maken we elke keer een selectie, omdat niet van alle vierenveertig afdelingen alles in een nummer van Vrije Ruimte past. We houden de artikelen en personen die aanbod komen goed bij zodat we over het hele jaar een goede indruk kunnen geven van de gehele vereniging. We proberen niet alleen berichten van grote afdelingen te geven, maar zoveel mogelijk een impressie van de pluriformiteit van de vereniging. Vindt u dat uw afdeling nog niet genoeg aanbod is geweest, bel ons of stuur een email. Onder voorgangers hebben wij deze keer niet het portret van een voorganger opgenomen, maar de vacature die er is in Wageningen. Zo hebt u een idee hoe deze afdeling dat aanpakt. Natuurlijk hopen wij volgend jaar een portret van de gekozen voorganger te kunnen plaatsen. De volgende datum voor kopij is 5 maart. Veel inspiratie bij het lezen. Vindt u iets interessant? U kunt ook extra kopieën krijgen of mensen wijzen op de digitale versie die op de website staat: www.vrijzinnigen.nl/overons/publicaties Hebt u vragen, bel of mail ons gerust. Wies Houweling en Elsbeth Goettsch

VRIJE RUIMTE


UIT DE AFDELINGEN Tholen

Op Zaterdag 18 november 2017 vierde de afdeling Tholen haar 130-jarig bestaan met een open dag.

Naast veel leden en belangstellenden van dichtbij en veraf waren dat onder meer de burgemeester Van de Velde, ds. Van der Kloot Meijburg, Mieke Punt( oud voorganger van Tholen, het echtpaar Soutendijk uit Brielle, Feiko Prins van het hoofdbestuur, twee echtparen van het Apostolisch Genootschap uit Vlissingen en enkele nieuwe vrienden van Immanuel. De dag begon met het mooie gedicht van Janet Polderman en werd vervolgd door het optreden van het Afrikaanse liederen zingende koor KiosoKyuwenda (Het ga je goed) o.l.v. de Angolese dirigent BoaventuraGouveia en een Senegalese trommelaar, onderbroken door passende woorden van Maja Nieuwenhuis. Zij haakte in op de filosofie Ubuntu, een humanistische filosofie uit Afrika, die draait om toewijding tussen mensen onderling, een universeel gedeeld verbond. Er was een tafel vol informatie over de Vrijzinnigen en er lagen strookjes met spreuken zoals: 'Geloven betekent ook: de onrust volgen, angst erkennen, ongemak toelaten. Na deze bijzondere ochtend was er overheerlijke linzen- en kippensoep. 's Middags lichtte professor Laurens ten Kate het motto 'Geloven, zo kan het ook' toe. Hij begon met 'Ik geloof, geloof ik', waaruit twijfel en zoeken sprak. De zin van het leven wordt ons niet meer van buitenaf aangereikt, we moeten de zin zelf zoeken. Dat lot nemen wij in de 21ste eeuw op ons. Om er achter te komen wat vrijzinnigheid FEBRUARI 2017

is, wat de zin van het leven is, wie wij zijn, ging Ten Kate met ons terug naar de bron, om te beginnen de tijd voor onze jaartellen, de tijd waarin de mensen braken met de goden, de tijd waarin de goden ons niet langer begeleidden, niet langer ons lot bepaalden. De mensen probeerden God onzichtbaar te maken, waardoor de mens er alleen voor kwam te staan en zelf op zoek moest. Na deze axiale tijd ontstaan nieuwe religies met een ander Godsbeeld. De interessante lezing werd gevolgd door een zeer levendig gesprek. De dag eindigde met het heffen van het glas. (Met dank aan Mieke Grever.)

3


UIT DE AFDELINGEN Velp 'Je mag bij ons zelf bepalen wat je gelooft'

Met deze titel en een prachtige foto stond de voorganger van Velp, Esseldien Wennink, in het kerstnummer van de Margriet. Daarin vertelt zij over kerstnacht in Velp: kerstavond is een van de mooiste avond van het jaar. Er zijn meer mensen in de kerk dan normaal en hij is sprookjesachtig verlicht. Ik probeer er elk jaar iets speciaals van te maken met poëzie, muziek, stilte en verhalen. Je mag bij ons zelf bepalen wat je gelooft; wij vieren het leven, het samenzijn en de kerstavond ook de terugkeer van het licht. Dit jaar het ik dat letterlijk en figuurlijk ondervonden toen ik samen met mijn dochter Elffi in Barcelona was toen daar in augustus de aanslag plaatsvond. Wij schuilden drie uur in een donkere winkel en mochten niet naar buiten. We wisten eerst 4

niet wat er was gebeurd, maar de mensen die in paniek binnenkwamen, riepen 'terror attack'. In ieders ogen zag je de angst. Wij waren ook heel bang. Maar toen we naar buiten werden geëscorteerd door een cordon van politieagenten met machinegeweren zag ik het licht weer. Het heeft me geraakt hoe heel gewone mensen elkaar probeerden te helpen. De volgende dag waren we bij de herdenkingsbijeenkomst op Plaça de Catalunya met duizenden mensen. De stemming was bedrukt en het was stil, totdat iemand vooraan begon met applaudisseren. Dat verspreidde zich over het plein, tot wel vijftien keer toe. Het was een applaus voor het leven. Licht en liefde tussen mensen zullen altijd sterker zijn dan haar. Dat is ook wat ik mensen meegaf op deze kerstavond. VRIJE RUIMTE


VOORGANGER Profiel

voor de nieuwe voorganger in WAGENINGEN Wij zijn een diverse en bloeiende boom met een veelheid aan activiteiten! Samen vormen we de Arboretumkerk – vrijzinnig op weg, een geloofsgemeenschap waarin mensen met allerlei achtergronden zich thuis voelen. Onze gemeenschap komt voort uit en wortelt in de Doopsgezinde gemeente Wageningen en de Vereniging Vrijzinnigen Nederland, en wordt gedragen door een grote groep vrienden van de Arboretumkerk. Onze gemeente heeft ca. 280 leden waaronder relatief veel jeugd. Om die reden is er in de Arboretumkerk veel aandacht en enthousiasme voor kinder- en jeugdwerk. Onze geloofsgemeenschap heeft een breed draagvlak. Een groot deel van de mensen binnen onze gemeenschap draagt actief bij: van gebouw- en tuinonderhoud tot koffie zetten, en van nadenken over onze toekomst visie tot vele vormen van levende muziek. Kortom de Arboretumkerk is een vitale, vrijzinnige geloofsgemeenschap op zoek naar een voorganger die zich hierin thuis voelt en dit mede verder wil ontwikkelen. Wij zoeken een voorganger die: · Voorgaat in onze vieringen op zondagen en feestdagen (met en zonder kinderen) · Pastorale zorg geeft en huisbezoeken brengt · Inhoudelijke verdieping en nieuwe inzichten breng, waaronder Bijbel uitleg · Onze geloofsgemeenschap verder ontwikkeld met behoud van diversiteit · Het jeugdwerk helpt ontwikkelen door - actief lijnen uit te zetten naar jeugd en jonge gezinnen met kinderen - de inbreng van inhoudelijke verdieping, waaronder nieuwe inzichten en werkvormen FEBRUARI 2017

· bijdraagt aan het studentenpastoraat (Wageningen is Universiteitsstad) · Contact houdt met interkerkelijk netwerk · Activiteiten voor solidariteit, duurzaamheid en vrede onderneemt. Voor een goede match streven we naar iemand die ons… · Inspireert en uitdaagt - Met een eigen visie, en plezier om met anderen hierover in discussie te gaan - Ruimdenkend, creatief, en durft af te wijken van gebaande paden · Verbindt - Liefde voel en empathisch - Vruchtbaar kunnen samenwerken met bestuur en vrijwilligers - Omgaan met verschillende achtergronden en geloven - Gevoel voor humor Wij vragen … · Een universitaire opleiding theologie · Een Doopsgezinden of Vrijzinnige achtergrond heeft onze voorkeur · Minimaal 5 jaar werkervaring in een gemeente · Affiniteit met muziek · Vertrouwdheid met moderne communicatiemiddelen Wij bieden… · Een warme, levendige gemeente met veel vrijwilligers, waarin plaats is voor ieders eigen zijn · Een diensteverband van 0,8-1 fte voor de duur van één jaar met uitzicht op verlenging · Aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Hans Helder, 0613184155. Wij zijn benieuwd wie het gaat worden... 5


VRIJZINNIG GEDACHTEGOED Op 1 oktober was de kick off van het project 'Vrijheid onder druk' van de Stichting Stimulering Vrijzinnig Gedachtegoed. Deze stichting verzorgt de leerstoel van Laurens ten Kate. De eerste bijeenkomst was feestelijk, met naast Laurens ten Kate de medewerking van EnisOdaci, Janneke Stegeman, René ten Bos en Hjalmar Rosing.

3. De vrijheid staat dus op meer dan één manier onder druk. En dat betekent dat wij zelf onder druk staan om nieuwe benaderingen van vrijheid uit te vinden. En dan gaat het over de politiek, over het denken van de wetenschappers, maar ook over De foto's en het filmpje 'Is vrijheid altijd blijheid' de concrete praktijk van onze levens. Dan gaat wat we gebruikten kunt u vinden op de website het over verbeelding en over de visuele cultuur, vrijzinnigen.nl. over morele dilemma's, over zin zoeken en Vrijheid onder druk, wat betekent dat? nieuwe rituelen, over mensbeelden, en over dat Je kunt het op drie manieren begrijpen. lastige grensgebied tussen controle en overgave. Drie keer vrijheid onder druk. Het gesprek gaat verder, overal in Nederland. De eerste contacten 1. Vrijheid staat op veel plaatsen in de zijn nu met Almelo en Schiedam, maar wereld onder druk: overal daar waar overheden het heft in eigen misschien ook bij uw afdeling in te buurt? handen nemen en de democratie inruilen voor nationalistische, populistische en soms religieuze idealen van eenheid en een vaste identiteit: de vrije pers, oppositiepartijen, andersdenkenden en andersgelovigen, homoseksuelen, migranten en vluchtelingen, vrouwen ze komen dan in de problemen. Gaan we terug naar tijden van dwang en onderdrukking? 2. Maar de vrijheid die we lang als verworvenheid zagen, de vrijheid van de vrije markt waarop iedereen ondernemer kan zijn van eigen bestaan, staat evengoed onder druk. Wat voor mensbeeld zit daarachter, en kunnen we, willen we wel ieder voor zich onze levens inrichten? Het neoliberale marktdenken dat het Europa van de EU domineert, en de terugtrekkende overheden die daarbij horen, leiden tot een harde wereld, waarin velen buiten de boot vallen. De levensvragen van mensen komen in de schaduw te staan van de wil om te presteren en renderen. 6

In mei komt het boekje 'Is vrijheid altijd blijheid' uit bij Kok Kairos, met daarin inhoudelijk materiaal, en een handleiding voor het organiseren van deze gesprekken. Maar u kunt natuurlijk altijd bellen met de samensteller van het boekje, Wies Houweling VRIJE RUIMTE


VAN DE BESTUURSTAFEL AV 2017 in het Bosgoed in Lunteren: Proeftuin en schuilplaats Meer dan tachtig deelnemers van een groot aantal afdelingen van onze vereniging kwamen op een mistige zaterdag bijeen voor inspiratie en gesprekken over de toekomst. Het Bosgoed was gastvrij, met haar haardvuur, heerlijke stoelen en geweldige catering. Het is altijd weer als een warm bad daar te zijn. De lezing van Tom-Eric Krijger met de titel proeftuinen en schuilplaatsen viel bij velen in de smaak. In de middag was er een diepgaand gesprek in groepjes van zes onder deskundig leiding van Suzan Klein Gebbink over de Vrijzinnige Raad. Iedereen werkte samen aan de vragen: Wat verwachten we ervan? Wat zou zo'n raad uw afdeling op kunnen leveren? Waar moet het over gaan, welke onderwerpen, hoe kunnen we dit vorm geven en aan welke modellen denken we? De vele antwoorden die zijn opgeschreven helpen de commissie 2020 om het plan verder uit te werken in haar eindrapport. Het laatste uur was voor de traditionele onderwerpen van een AV, zoals het jaarverslag, de financiĂŤle zaken en de bestuurssamenstelling.

Regionale bijeenkomsten 2018 In het voorjaar van 2018 vinden de Regionale Bijeenkomsten plaats op: - dinsdag 26 februari om 14.00 uur westen van het land - donderdag 1 maart om 14.00 uur oosten van het land - dinsdag 6 maart om 20.00 uur midden van het land Plaats wordt nader bekend gemaakt. Vindt u het leuk om gastheer/vrouw van een van de bijeenkomsten te zijn, laat het ons weten.

Nieuw bestuur Na het aftreden van Feiko Prins, Sjoukje Bouwes Bavinck en Willem WĂźrdemann bestaat het bestuur nu uit Ineke Jacobsen Jensen, Harry Rijken, Diederik von Meyenfeldt, Menno Vinke en Johan de Wit (op voordracht van het Convent van Voorgangers). Menno Vinke, algemeen lid en oud notaris te Veenendaal, is op de AV tot het bestuur toegetreden. Op de foto mist Menno die helaas door omstandigheden verhinderd was de vergadering bij te wonen. FEBRUARI 2017

7


ONTMOETING EN INSPIRATIE

8

FEBRUARI 04 10.30 04 10.30 04 10.30

Voorburg Rhenen Zeist

04 04 04

10.30 14.00 10.15

Lunteren Brielle Driebergen

04 07 08 11 11

10.30 10.00 20.00 10.30 10.30

Varsseveld Tholen Bennekom Bennekom Bilthoven

11

10.30

Voorburg

12 18

20.00 10.30

Hilversum Voorburg

18 18 20 22 24 25 25

10.30 10.30 20.00 15.00 15.30 10.30 10.30

Rhenen Wassenaar Doorn Wassenaar Zeist Velp Bilthoven

25

10.00

Brummen

25

14.30

Schiedam

JarekKubacki Rinus van Warven Ruud Bartlema

Iconen: vensters op het Eeuwige Veda's en Gnosis De betekenis van het tweede gebod uit de bekende tien geboden Geertje Hozee-Jansma Meditatie in beweging/sacrale dans Laurens ten Kate De onmetelijke waarde van het bestaan André Droogers, Margot van Biezen en Rogier van der Wal Poëzieviering Frits Winter Vermoeidheid de baas Peter en Adrie Helleman Ethiopië Rachid Oahalou Ontmoeting met de vrijzinnige islam Ronald Meester Wetenschap en Toeval Marja Vuijsje Pleidooi voor een zachtmoedig kosmopolitisme Marijke van Proosdij, Ria Stoop en Katrijne Bezemer Joodse leerverhalen uit het Chassidisme Ruud Bartlema De zeven werken van barmhartigheid AukelienHoytema en Carel Schweig Het leven van Kurt Weill in songs, verhaal en beeld Wessel Stoker Het spirituele in de moderne kunst Hans Jeekel Muziek kan werken als medicijn Wolther Kassies De kerkvader Augustinus van Hippo Theatervoorstelling Madame Manet Michael Wilmering en Kanako Inoue Concert Rinus van Warven Hiernumaals, Hiernogmaals en Hiernamaals Jacqueline (Sakya) van Male Samenkomst met de Soefi Beweging Christina Milllet en Mouafaq Al Jamal Verteltheater Wat Yunus leerde met zijn bezem Hjalmar Rosing I won'tgrow up

MAART 01 20.00 04 10.30 04 10.30

Bennekom Bertie Hendriks Voorburg Leo Fijen Zeist Tom-Eric Krijger

04 04

14.30 10.30

Brielle Ivo de Jong Varsseveld Geert Klein Bruinink

04 06

11.00 20.00

Huizen Doorn

Wendela Vuylsteke Tom-Eric Krijger

Leerling van het leven Leven met de dood Gedreven door vrijheidszin: een geschiedenis van de Nederlandse Protestantenbond vanaf zijn oprichting in 1870 tot 1940 Anne Zernike en Jan Mankes Ken je persoonlijkheid en die van de ander via het oorspronkelijk Enneagram Thomas Merton De geschiedenis van de vrijzinnigheid VRIJE RUIMTE


ONTMOETING EN INSPIRATIE MAART 06 mrt. 20.00 07 10.00

Wassenaar Laurens ten Kate Tholen Hans Cortie

11

10.30

11 12 14 17 17

15.00 20.00 20.00 15.00 14.30

18

14.00

18

10.30

18 23 25

11.00 19.30 10.30

25 25

10.00 10.30

Vrijzinnige reflecties De vervolging van Joden en Vrijmetselaren tijdens de Tweede Wereldoorlog Bilthoven Henriette van der Most van Spijk Forensische jeugdpsychiatrie: zoeken naar lichtpuntjes Huizen Lenny Kuhr Gekust door de eeuwigheid Hilversum Everdien Hoek Daden van licht - kleur in de beeldende kunst Apeldoorn Janneke Stegeman Voltooid leven? Rhenen Paul Brenninkmeijer Iconen maken het christelijk geloof concreet Wassenaar Quirine Eijkman Terrorisme en het tegengaan van angst op lokaal niveau Bennekom Hans Gerding over Synchroniteit Documentaire met toelichting Lunteren Wouter Verhage Muziek voor de lijdensweek uit verschillende culturen Huizen Wendela Vuylsteke Henri Nouwen Maarssen Strijkerstrio Trisorelli Velp Kirsten Benschop Solotheater voorstelling 'Wie stenen losbreekt’ Brummen Hanneke Verhulst Presencing Oud-Beijerland Jos Stollman Het Thomas evangelie

APRIL 08 08 08 08

10.30 10.30 10.30 10.30

Bilthoven Voorburg Zeist Lunteren

08

10.30

08

10.30

11

10.00

12

20.00

13

20.00

FarimaSoltani Over haar kunst Marianne Geervliet en Wim Toes Het verhaal van Saul en David Kirsten Benschop Theatervoorstelling Spiegeltijd AnassHabib en Rachid Oahalou Een drieluik van interculturele spirituele ontmoetingen Wassenaar Pieter Jonker Mens en Robot; overeenkomsten en verschillen, bedreiging of welkome hulp? Varsseveld Herma Meulenkamp De heks, de koningin en het huwendemeisje Tholen Lia van den Hemel Levensbeschouwelijke verhalen tot leven brengen Bennekom AndrĂŠ Droogers God 3.0 Werkelijke, wezenlijke en wenselijke religie Zeist Theo Nederpelt Hoe onvrij is een musicus?

Wilt u in deze agenda staan met uw activiteit? Stuur dan een e-mail naar het landelijk bureau met de data, de spreker, het onderwerp, het tijdstip en de plaats. Het volgende nummer verschijnt 13 april 2018 en het daaropvolgende nummer verschijnt 13 juni. Kopijdatum 4 maart 2018.Wilt u meer informatie over een bepaalde bijeenkomst dan kunt u bellen (033 46 89 000) of mailen naar (bureau@vrijzinnigen.nl). FEBRUARI 2017

9


VRIJZINNIGE IDENTITEIT Vrijzinnigen praten graag over hun identiteit. In deze rubriek zullen we steeds proberen hier aandacht aan te besteden. Heeft uw afdeling een nieuw identiteitsstuk of een heldere gedachte op dit gebied: Graag uw kopij in max. 350 woorden. Een deel van onze identiteit is vrouwen aan het woord laten komen op het gebied van spirituatleit Niet voor niets was Anne Zernike, de eerste vrouwelijke predikant in Nederland jaren werkzaam in de afdeling Rotterdam. In het spoor van deze traditie organiseerde Vrijzinnigen Nederland FEMTalks 2017, een spreekwedstrijd voor vrouwen. Waarom organiseer je dat nog? Vrouwen zijn toch al genoeg in beeld?' Misschien wel in beeld, maar vaak niet aan het woord. Zeker op het gebied van religie domineren mannen. In de catholica en de orthodoxere kerken staan er nog steeds alleen mannen op de kansel. In de PKN zijner zelfs in 2014 nog maar 22% vrouwelijke predikanten. Ook in moskeeĂŤn en veel synagogen voeren mannen het woord. Vrouwen horen dus veel vaker mannen over religieuze onderwerpen spreken dan vrouwen. Er zijn veel verschillende manieren om met religie bezig te zijn en vrouwen hebben daarin zeker een eigen geluid en stem. Niet dat dat geluid eensluidend is, het is net zo divers als dat van mannen, maar anders. De eerste fase is bewustwording van het feit dat dit gebeurt. Zelfs diep geworteld in veel vrouwen is het geloof, dat de stem van een man de 'blijde boodschap' het beste kan verkondigen. Bij een van de oudste onderzoeken naar waarom mensen een preek wel of niet waardeerden, was het belangrijkste argument of de predikant een aardige man was of niet. Iets anders kon men zich niet voorstellen. Nu organiseren we 'Preken van de leek', ook dat 10

zijn vooral mannelijke deelnemers. Blijkbaar hebben vrouwen een extra duwtje nodig. Wij leven in een tijd van religieuze pluriformiteit. De individuele stem wordt steeds belangrijker, daarom is het zo belangrijk om vrouwen een podium te bieden. We doen dat als aanmoediging en uitdaging. Sommige vrouwen hebben een zetje nodig. Onze vereniging heeft veel podia waarop deze vrouwen een kans kunnen krijgen. Laten wij onze plek en invloed in de Nederlandse samenleving niet onderschatten.

Op de AV van 2 december 2017 kreeg de winnares van FEMTalks 2017 Berthe van Soest de uitgave FEMTalks 2017 uitgereikt door Wies Houweling. Alle verhalen van de finalisten zijn er in te vinden. U kunt het bestellen bij bureau@vrijzinnigen.nl stellenvoor â‚Ź 5,- incl. porto. VRIJE RUIMTE


INNOVATIEPROJECTEN In de vorige nummers van Vrije Ruimte hebben we aandacht besteed aan de vijf projecten van het verenigingsjaar 2017-2018. De evaluatie van de werkgroep over de projecten is besproken in het landelijk bestuur. Er komt nog een vervolg gesprek om te kijken hoe de overgebleven subsidie wordt ingezet. Wij komen er op terug. Sommige innovatieprojecten zijn nog in volle gang, andere projecten zijn afgelopen. Naast de projecten van uit de landelijke vereniging zijn er ook leuke lokale initiatieven die een innovatief karakter hebben. In dit nummer aandacht voor een activiteit in de Parklaankerk in Driebergen en een terugblik op een project uit Bennekom.

Bennekom

Driebergen De voorzitter van Driebergen heeft een manier ontwikkelt om de leden en belangstellenden meer te betrekken bij de afdeling. Elke week wordt na de viering een verbeterbord neergezet waar iedereen zijn gedachten en ideeën kan schrijven op een post-it en op het bord plakken. Het werkt erg goed en geeft veel energie onder de leden. De ideeën worden snel opgepakt en uitgewerkt. Misschien is het een goede manier om in uw eigen afdeling op te pakken. Wilt u meer informatie dan kunt u contact opnemen met Mauk van Heemstra, de voorzitter van de Parklaankerk, via voorzitter@parklaankerk.nl. FEBRUARI 2017

De afdeling Bennekom is in de eerste jaren van de innovatiesubsidie bezig geweest om zichtbaarder te worden in de gemeente Bennekom. De afdeling deed mee met de jaarlijkse vlegeldagin 2015 en schreef een oogstgedichtwedstrijd uit. Vele reacties volgden en een mooie verzamelbundel verscheen na afloop met wel 40 gedichten die uit Nederland maar ook uit België waren ingezonden. De eerste prijs was voor Hendrik Carette met 'De avond na de oogst op het Ganzenhof'. Volgens de jury: "Een stuwend gedicht dat leest als een hommage aan H.H. ter Balkt en toch voldoende eigenheid bevat. Mooi taalen woordgebruik, mooie associaties. We vinden de voorstelling die de dichter met niet al teveel verdichting oproept getuigen van talent." De afdeling heeft door de samenwerking met de Vlegeldag veel meer bekendheid gekregen en vele mensen vonden hun weg naar De Ontmoeting. 11


NIEUWS UIT DE SPOORSTRAAT

Favoriete CD's We zijn bezig met een nieuw Magazine, zoals het Magazine Hoezo Vrijzinnig, dat in 2015 uitkwam. Dit nieuwe Magazine komt in april uit. We willen daarin graag een lijst met favoriete CD's van vrijzinnigen opnemen. CD's met muziek die in diensten gebruikt worden of muziek die u gewoon erg inspirerend vindt. Zo kunnen we van elkaar leren en komen we nieuwe schatten tegen. Dus heeft u muziek of een CD die in aanmerking komt, graag even bij het bureau melden (bureau@vrijzinnigen.nl).

Vrijheid centraal op Inspiratiedag 2018 zaterdag 5 mei in Utrecht Hij komt er weer aan: de tweejaarlijkse Inspiratiedag, georganiseerd door de vijf vrijzinnige kerken en geloofsgemeenschappen in Nederland (Doopsgezinden, Vrijzinnigen, VVP, Apostolisch Genootschap en Remonstranten). De editie van 2018 wordt gehouden op 5 mei 2018 in de Jacobikerk in Utrecht. 12

Het thema op deze bevrijdingsdag kan niet anders dan 'Vrijheid' zijn. Vrijheid van geloven is voor alle organiserende kerken en geloofsgemeenschappen een wezenskenmerk en bestaansgrond. Die vrijheid van geloof zal natuurlijk uitgebreid aan de orde komen. Maar juist op 5 mei moet maatschappelijke vrijheid een belangrijk onderwerp van gesprek zijn. Realiseren we ons voldoende dat vrijheid geen status quo betreft, maar continue aandacht en zorg behoeft? Dat vrijheid in die zin dus ook een verantwoordelijkheid voor alle burgers met zich mee brengt? We zoeken sprekers die ons kunnen inspireren met hun pleidooi voor vrijheid. We zijn nog volop bezig met de invulling van de dag, maar duidelijk is al wel dat hart en hoofd aan bod moeten komen. Goede inhoudelijke sprekers, debat, maar ook ruimte voor creativiteit en bezinning. U hoort later meer van ons, maar reserveert u alvast de datum in uw agenda graag!

ICUU De internationale conferentie van de ICUU is van 12 – 15 februari in Nepal. Klaas Douwes en Wies Houweling gaan naar deze conferentie. U kunt hen volgen op Facebook en zodra ze terug zijn zult u hun verslag ontvangen.

VRIJE RUIMTE


VRIJZINNIGE GESCHIEDENIS In elke Vrije Ruimte besteden we aandacht aan de geschiedenis van afdelingen of aan een ander belangrijk moment uit de algemeen vrijzinnige historie. Heeft u een historische herinnering? Schrijf het op in 350 woorden met een foto en mail het naar bureau@vrijzinnigen.nl. Bij de geboortedag van dr. Joanne Klink, een eeuw geleden De godsdienstpedagoge Joanne Klink werd op 6 maart 1918 geboren in Roermond. Zij studeerde theologie in Leiden en werd achtereenvolgens Remonstrants predikant in Schoonhoven, Leeuwarden, De Bilt en Haarlem. Met name in die laatste plaats ontstond haar passie voor de godsdienstige vorming van kinderen in het algemeen en voor kinderbijbels in het bijzonder. Zij overleed op 17 maart 2008, kort na haar 90e verjaardag, in het Limburgse Vijlen. Joanne had door haar langdurig verblijf met de overwegend r.k.bevolking en de geestelijkheid goede contacten opgebouwd. De Limburgse gemoedelijkheid en gezelligheid en de open benadering van de r.k. geestelijken zullen haar latere oecumenische instelling stellig beïnvloed hebben. Het gedicht ‚Hier ben ik’ * van Joanne Klink is een ode aan het kind. Het werd nogal eens uitgereikt bij doopplechtigheden. In het gedicht treedt ons een zelfbewust, mondig kind tegemoet. Het staat rechtop, heeft de ruimte, kijkt zijn ogen uit, leeft voor honderd procent. En het is bezig met de zin van het leven, het cirkelen om het Geheim. Dr. Joanne Klink was in de jaren '60, '70 en '80 van de vorige eeuw één van de eerste theologen in ons land, die bij de religieuze opvoeding aandacht vroeg voor het eigene van het kind. Zij wil bij de overdracht van het geloof rekening houden met de ontwikkeling van het kind, met de psychologische en pedagogische argumenten. Waar is het kind geestelijk aan toe en hoe ga ik daarmee om. FEBRUARI 2017

Eén van haar eerste boeken De kleine mens en het grote boek staat in de context van: De bijbel is er voor de kinderen en niet andersom. Klink legde nadruk op het vertellen van bijbelverhalen en niet op het verhalen van de bijbelse geschiedenis. Ik heb me als docent op de Pabo en als voorganger van Vrijzinnige Geloofsgemeenschappen laten inspireren door de opvattingen van Klink. Ze betekenden een doorbraak in de traditionele religieuze vorming. Klink liet enige juwelen van kinderbijbels zoals Het huis van licht, deel I, Schepping, geboorte en een wonder om te leven(1) , waaruit het gedicht ‚Hier ben ik’ gekozen is. Bert Jansen * Wilt u de hele tekst van het gedicht ontvangen, laat het ons weten bureau@vrijzinnigen.nl. 13


DRIE VRAGEN AAN Jannes Hoeksema oud-secretaris Vrijzinnig Hattem e.o.

Hoe ben je zo betrokken geraakt bij de vrijzinnigen in Hattem e.o.? Door geboorte, opvoeding en interesse was ik actief in de protestants-christelijke zuil, in alle opzichten: (gereformeerde) kerk, school en maatschappij. Wel met de hoop op ingrijpende kerkelijke veranderingen vooral het doorbreken van de scheiding tussen geloof – ongeloof die gebaseerd was en is op dogma's en overtuigingen die voor het praktische leven minder betekenis hebben. De verandering waarop ik hoopte bleef uit ook na de fusie tot de PKN. Een verhuizing van Nijkerk naar Hattem gaf de mogelijkheid tot een wat meer afstandelijke houding, een keuze: hoe nu verder. Het klokje van toen nog NPB Hattem gaf de doorslag. Zo werd ik actief in Vrijzinnig Hattem en omgeving. Waarom moeten volgens jou mensen lid/vriend worden? Mensen hebben hun werk, hun gezin, hun maatschappelijke activiteiten. Maar ieder mens heeft ook momenten van bezinning, van stilstaan bij wie je bent, wat je wilt, wat je overkomt. Mensen ervaren die momenten als belangrijk. Situatief bepaalde, toevallige momenten, anders dan die andere activiteiten werk, gezin enz. Die hebben structuur. En dat is ook belangrijk voor de meer verdiepende laag van het leven, in alle openheid met af en toe een woord, een handeling die oriëntatie geeft, in een gemeenschap met anderen. Daarom: mensen zorg voor structuur ook in de diepere lagen van je levensoriëntatie bij Vrijzinnigen Nederland! 14

Wat inspireert jou? Religie, levensbeschouwing wordt vaak omschreven als wat er uiteindelijk toe doet, ultieme betrokkenheid. Maar voor velen, ook voor mij is religie één van de vele levensgebieden die er wezenlijk toe doen. Met deze relativering noem ik als mijn inspiratiebron evolutie: Het Epos van de Evolutie, een zingevend verhaal dat religieus beleefd wordt en verbindend werkt, natuur én cultuur, toekomstgericht, een verhaal dat dóór moet gaan. Het heilige, het mysterie van het bestaan is de natuurlijke werkelijkheid zelf, niet iets of iemand daarboven. Een wereld van eenheid en vooral wonderlijke veelheid, pluriformiteit niet alleen onder mensen. Daarbij hoort ook het niet materiële, uitgedrukt in woorden als verlangen, vertrouwen, verzet, verantwoordelijkheid, mededogen. Woorden zonder vaststaande uitwerking, woorden alleen al geven inspiratie in alle vrijheid en openheid die past bij een vrijzinnige levensoriëntatie. VRIJE RUIMTE


ADVERTENTIE

FEBRUARI 2017

15


BOEKEN EN FILMTIPS In alle nummers van Vrije Ruimte halen wij uit de bladen en programma's van de afdelingen tips over boeken en films. Ter inspiratie voor u.

Films The bridges of Madison County Shine – the story of David Helfgott The Idol Departures After life

Boeken Heb je hem weer/Janneke Stegeman Voltooid leven/Els van Wijngaarden Tussen waarheid en wijsheid/ red. Manuela Kalsky en André van der Braak Heilige onrust/Frits de Lange Een jihad van liefde/Mohammed El Bachiri

03 ruimte febr 2018 a5 formaat def  
03 ruimte febr 2018 a5 formaat def  
Advertisement