__MAIN_TEXT__

Page 1


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 1


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 3

Marita Liabø

Pusteproblem Roman

Samlaget Oslo 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 2


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 5

The sea rises, the light fails, lovers cling to each other, and children cling to us. The moment we cease to hold each other, the moment we break faith with one another, the sea engulfs us and the light goes out. James Baldwin, ÂŤNothing PersonalÂť


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 6


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 7

I


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 8


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 9

Det er reint skammeleg å komme for seint første dag etter sommarferien. Då skal ein vere fin og blid, ikkje sveitt og dirrande, som om hjernen vil presse seg ut, som om cellene gispar etter luft. Det er for dumt – rase rundt og leite etter sine eigne nøklar, rote rundt i veska to og tre gonger, endevende skallen. Ho er seint ute, herregud, at dei ikkje kan ligge der dei skal ligge. I ei lomme, kanskje. Og i går hadde ho kjole med lommer, ja, den blå kjolen, så då ligg dei vel der. Og kjolen ligg på badet, i skittentøykorga, der kleda fløymer over. Skittentøykorga er for lita, for smal. Plagg i alle fargar renn over kanten, utover golvet, som er flekkete nok som det er, av tannkrem og støv. Men nøklane er ikkje i lommene, og ikkje mellom kleda, ikkje på botnen av korga. Så då må dei ligge på kjøkkenet ein stad, fy, kor rotete. Ja, ho gjekk sikkert rett inn på kjøkkenet då ho kom heim i går, fordi ho var nedtyngd av varer, så då gjeld det å finne berenettet ho hadde varene i, og ho håpar det er tungt, håpar det klirrar når ho tar det ut av skuffa med berenett og vesker og skit, men nei. Men det kan hende dei ligg mellom brev og aviser. Under brødboksen, kanskje. Under eskene med frukostblanding? I ei skuffe? Mellom to hermetikkboksar? Bak posar med pasta og mjøl? Mellom posar med posar? Ho opnar kjøleskapet, flyttar på kartongar med mjølk og juice, herregud, dei ligg då for faen ikkje i kjøleskapet. Det er altfor stille; det susar i øyra. 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 10

– Konsentrer deg, roper ho, må le litt. Det hjelper å le. Ho går tilbake til gangen, held veska opp ned. Og der kjem nøklane, som i ein styrtfødsel, rett i golvet, frå eit hòl i fôret. Idet ho kjem ut oppgangen, roper nokon namnet hennar, og ho må jo snu seg, sjå kven det er. Daniel. Han smiler, går med lange steg. Ho smiler tilbake, men kan ikkje stanse, må låse opp sykkelen, skunde seg. Ein unge roper ved porten. «Mamma, mamma.» Gud, låsen blir berre vanskelegare og vanskelegare å få opp. Ho treng nytt sete òg; det er sprekkar i det. Viss det regnar, tar det fleire dagar før setet er tørt igjen. Å, denne ropinga. Ungar er som programmerte til å rope; korfor kan dei ikkje berre snakke vanleg til kvarandre? Og alltid må nokon klatre i porten, og ein ser for seg at dei dett ned med tennene først. Og utanfor ligg vegen, der folk køyrer godt over fartsgrensa. Folk som har ungar, bør ikkje bu i storby, i ei lita leilegheit i ein bygard full av rusk og rask. Motorsyklane som står i portrommet, kan velte. Og hundane, som det berre blir fleire og fleire av, merkeleg nok, kan bite; ungar greier ikkje å halde seg unna fine hundar, om dei lograr aldri så lite. Daniel, som sikkert aldri får seg verken barn eller hund, tenker vel ikkje på slikt. Han berre jobbar og festar. Han ser alltid sliten ut. Litt for bleik. Litt for tynn. – Gledeleg morgon, seier han, høgt og lystig. Han ser ikkje ut som ein journalist, men ho har lese artiklar han har skrive, og han skriv viktige reportasjar om miljøvern og økonomisk kriminalitet og slikt noko. Han går i dress, men dressen ser gammal ut. Nesten flekkete. 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 11

– Korleis går det? spør han, nesten underleg inderleg. Ein katt kjem gåande, bedageleg, mot porten. Ungane begynner straks å kose med han, like høgrøysta. Det er vel ikkje meininga at ho skal svare. Ho har dårleg tid. Faen, ho har gløymt leppestiften.Ho må opp igjen og hente han, greier seg ikkje utan leppestift. Det var då fælt kor han ser på henne. – Er verda god mot deg? spør han. – Eg har det heilt topp. Kva med deg? Han smiler som om han føler noko for henne. Det er vel slik journalistar er. Dei er fødde nysgjerrige og inderlege. – Men eg må altså opp igjen og hente ein leppestift, forfengeleg som eg openbert er, og så må eg rekke jobben og gjere folk av kravstore ungdommar, seier ho, og ho spring opp igjen, finn ein leppestift i sminkekorga på badet, spring ned igjen, og jaggu står han ikkje der enno, og snakkar med ein unge som klatrar på porten igjen, opp og ned, opp og ned. Han er vel flink med ungar òg, då, sjølv om han ikkje ser slik ut. Og ho burde ta seg tid til å prate litt, men har ikkje tid, er sveitt allereie, blir ikkje mindre sveitt av at han spør slik. «Er verda god mot deg?» Hadde ho hatt tre minutt til gode, måtte ho brukt dei på å springe opp igjen og hente eit klesskift, slik at ho fekk vaska seg og skifta når ho kjem opp til skulen. Ho tenkte stadig på det i vår: Ho må ha eit par skift liggande. Truser, sokkar, strømpebukse, T-skjorte, bluse, bukse og skjørt, pluss kjeks og nøtter, for ho blir ofte altfor svolten utpå dagen, og i år skal ho passe betre på blodsukkeret. Det blir ofte til at ho ser seg nøydd til å snoke i andre sine skuffer; det skal det bli slutt på. Ho må halde seg sunn, drikke meir vatn, tenke klart. 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 12

Endeleg: Ho syklar som ein vind, nyt å sykle som ein vind, ha tankane for seg sjølv, gangvegen for seg sjølv. Terrenget er flatt eit godt stykke, og det kan berre gå oppover, liksom, og det gjer det, når ho kjem til hovudvegen, og då gjeld det å sykle sakte, seigt, ikkje bli sveitt, ikkje gå rundt og lukte sveitte. Ut i sykkelfeltet, heldigvis motstraums. På andre sida kjem syklistane fykande som insekt nedover, dei fleste med hjelm og sykkelshorts, forbi tusen bilar som stampar. At folk orkar å sitte slik. Mens ho får mosjon og frisk luft. Og det gjer verkeleg ikkje noko om ho kjem eit par minutt for seint første dagen etter sommarferien, då alle berre sosar rundt og flirer. Det skal bli godt å sjå dei igjen, godt å gå inn i eit nytt kapittel. Ho skal ikkje tenke så mykje, skal ikkje kakle om sitt, slik alle andre gjer. Ho skal berre smile, synge. Ho syng høgt i bruset frå motorane: «I was made for loving you, baby. You were made for loving me.» Ho veit ikkje kor ho har det frå. Ein unge har vel sunge det på vegen, og sjølv om ho ikkje lytta, festa det seg. «I can’t get enough of you, baby. Can you get enough of me.» Ein fyr som sit i eit passasjersete med vindauget ope, smiler. Bestemt, liksom. Og ho smiler tilbake, syng høgare: «Tonight, I wanna give you all my love.» Så får dei noko å veksle nokre ord om – han og sjåføren. Kanskje dei er gode naboar og kollegaar som pleier å køyre til jobb i lag fordi dei ikkje orkar å ta buss eller T-bane, der trengselen rår. Parfyme, barnevogner, telefonsamtaler. Folk som ikkje reiser seg for eldre og gravide. Folk som pressar seg inn før andre får komme ut. Ho vurderte å ta T-bana sjølv, berre for ikkje å bli sveitt, men det går like fort å sykle. «I was made for loving you.» Ho kjenner at dei ser etter henne, skjørtet som strammar rundt rumpa. Ho har lekre bein. Og der kjem Tbana oppover i sporet på andre sida av vegen, og ein og 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 13

annan som sit og ser ut, følger henne garantert med blikket, og eit par av dei er kollegaar av henne, og om tre minutt er dei på same sideveg. Dei kan gi kvarandre ein klem, og ho kan gå av sykkelen, og så har dei ei god samtale mens dei går dei tre hundre metrane bort til skulen. Fredrik tar stort sett bana; ho håpar ho får han for seg sjølv. Og ho ser han i det same ho kjem inn på sidevegen. Han går tjue meter framfor henne, aleine. Snakk om flaks. Men ho skundar seg ikkje, tar det med ro. Kanskje han går og tenker på henne. Kanskje han kjenner at ho kjem bak han. Han har på seg svart dongeribukse og raud T-skjorte og ber på ei svart manneveske. Håret er blitt litt lengre, men ikkje særleg lysare. Han er ikkje typen som solar seg. Han har meir skjegg i fjeset enn han hadde i juni. Menn vil vere menn. Om tre år er det ut igjen. Fredrik er uansett ikkje spesielt vakker. Han er eigentleg ikkje hennar type. Kjemien kjenner ingen smak. Kjenner han ikkje at ho er rett bak han? Dei bør prate litt før dei kjem bort til dei andre, der den og den er på tjukka, den og den har skilt seg, flytta, mista far sin, vunne pengar, vore sjuk, blitt pillemisbrukar. Dei skal bli kjende med ein ny kollega, eit par nye retningslinjer, nye planar og klasselister, kanskje ein ny projektor og ei fancy kaffimaskin. Dei skal skissere undervisningsopplegg, foreslå samarbeid rundt det eine og det andre, og ingen får arbeidsro. Ein får aldri ro, med dører opp og igjen, telefonar og gnål, og ho bør skifte beite, i alle fall byte skule. Då sommarferien kom, var ho overbevist, men så var det så godt å få fri. Ho skauv det unna. Og ein får ikkje tenkt når tida flyr på ferie og heim igjen. Det har gått ti år sidan ho gjekk bortover mot skulen første gongen. Fredrik be


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 14

gynte i fjor. Og det var ikkje ho som la an på han. Det var han som alltid sette seg ved hennar bord eller ville kopiere når ho skulle kopiere, hofte mot hofte i det vesle rommet. Ho kan enno bli kåt berre ved tanken på å kopiere. Og så sa dei ingenting, fordi han ikkje er den som skravlar, og ho har fått sansen for stilla sjølv, er lei av prat sjølv. Ho var yr og spent heile hausten, kjende seg så kvinneleg, så erfaren. Hadde han vore meir erfaren, hadde han vore meir frampå. No får ei anna nyte godt av det: kor det kan krible og klø. Kanskje dei får barn i ein fei, giftar seg og jublar. – Hei, Fredrik. Flott skjegg du har produsert. Han snur seg. – Hedda. Berre det, og det er fint. Ho går av sykkelen, han gir henne ein klem, og det er ein varm klem, og han ser på henne slik han alltid har sett på henne: Han syg til seg heile henne i eitt blikk. Og så ser han framover igjen, og dei går passe sakte, passe tett på fortauet. Ho skal ikkje tenke så mykje. Ho har kledd seg i noko velvalt – skjørt og korterma bluse. Svarte sandalar med hæl. Ho er slank. Ho er brun etter sommaren. Håret heng som det skal, nyfarga, nesten svart. Det er blankt og tjukt. Tennene er kvite, leppene mjuke, fulle av sommar. Han er uansett ikkje typen som gir komplimentar. – Korleis går det? smiler han. – Korleis går det, korleis går det, eller korleis går det? – Er du klar? – Det spørst kva du siktar til. Nye utfordringar? Eit år utan deg? Ja då. Han kastar eit blikk over skuldra. Ingen der. Ingen veit. – Eg er gravid, seier ho. 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 15

Han stansar. Er blikket hardt? Skremt? «Kva har eg gjort?» – Det er tvillingar, sukkar ho. – Du tullar. – Dessverre. Så tullar eg. Det går nokre sekund før han bryt ut i ein slags latter. Ho ler sjølv, dultar i han. Han skal ikkje tru ho deppar. Ho ville ikkje meir, ho heller. Eit par av kollegaane lukta det, og dei fekk aldri sett kvarandre på fritida. Ho fekk ei kjensle av at han hadde møtt ei anna, og så var sommarferien der, og då ho ringde for å høyre korleis det gjekk, og om han kanskje ville ta ein øl, var han kort. «Vi sest i august», liksom. Ja då. – Du har fått deg dame, seier ho. – Eg har det. Han prøver å skjule kor glad han er. Ho smiler så strålande ho kan, skal vere glad på hans vegner. – Det er bra. Sjølv om eg kanskje tar livet av henne. Han kjem med ein liten latter. – Det er bra for oss begge, seier han. – Ja, endeleg blei vi kvitt kvarandre. Gud, kor vittige dei er. Det luktar godt av pusten hans. Han har aldri dårleg ande. Kan han ikkje berre seie noko fint? Noko som viser at han enno er svak, ja, glad i henne? Nei då, han vil snakke om ein festival han har vore på. Han møtte Dorte, møtte to elevar, såg den og den konserten. Noko nytt, noko gammalt. Dei er framme ved skulen. – Men har du hatt ein fin ferie? spør han endeleg, og ho fortel om sydenturen, overdriv og harselerer, mens han lyttar 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 16

og ler, ventar mens ho set sykkelen i sykkelstativet, går inn i lag med henne, er aldeles ikkje redd for å vise seg i lag med henne. Minst éin gong har han sagt at han elskar henne, og han sa det fordi han meinte det; kjenslene bobla opp og rann ut. Og det var ikkje ho som bydde seg fram, nei, det var han som tok steget, som inviterte henne «på kino» i desember. Etter det sat ho nærmast dagleg og rei på han i eit gammalt grupperom i kjellaren, viss dei ikkje låg på golvet, viss dei ikkje stod oppetter døra. Det hende at ein kollega kom klakkande utanfor, og dei heldt pusten. – Det er ikkje det at eg ikkje bryr meg om deg, seier han lågt. ••• Ho susar nedover, forbi tusen bilar som står like tett som då ho sykla oppover, berre at no skal dei andre vegen. Kanskje folk som såg henne sykle oppover, no ser henne sykle nedover. Håret flagrar fagert, vinden dyttar skjørtet langt oppover låra, og ho har den same dumme songen på hjernen: «I can’t get enough of you, baby. Can you get enough of me.» Faen. «Ikkje ver flau. Du liker sau. Og no får vi sjå sauen Shaun.» Ho glir inn i ei rundkøyring, syklar vel litt for fort. Ho kjenner seg nomen, som om det knakar i hjernen. Som om hjernen er blitt for tørr, som om han ikkje har fått nok vatn, og det er vel sant at ho ikkje har drukke nok vatn. Det har gått i eitt. Det er som om leiinga er livredd for at lærarane ikkje skal få nok å tygge på, plagast med. Altfor mykje ansvar. Altfor mange menneske. Alltid noko å rekke. Barnehagen og aktivitetsskulen er like viktige å rekke som undervisninga. Det er eit hell at det ikkje tar meir enn ti 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 17

minutt å sykle ned igjen, og det er fint og stille på gangvegen, med plenar og lågblokker på eine sida, ei lita elva og skog på andre sida. Ho møter på joggaren ho har møtt nesten dagleg dei siste åra. Han må vere treningsnarkoman, spring sikkert ei mil til jobb og ei mil heim igjen. No når dei ikkje har sett kvarandre på to månader, kjenner ho noko som liknar gjensynsglede. – Du har fine lår, roper ho. Ho stansar ikkje, får ikkje sjå korleis han reagerer. Men heretter kjem dei til å seie hei, og kanskje meir enn det. «No når isen er broten, kva heiter du eigentleg?» «No må vi slutte å treffast på denne måten. La oss legge oss i graset, strekke ut og bli venner.» Ho blir svimmel, bør hive i seg ein neve nøtter eller noko, få opp blodsukkeret før ho gjer noko irrasjonelt. Ho får straks auge på tvillingane. Den eine er på veg ned sklia, den andre står øvst og hoiar. Dei leikar nesten alltid i lag. Men dei leikar med alle andre òg. Dei er ikkje avhengige av kvarandre, men diggar kvarandre. Ho blir heit i hjartet når ho ser dei, så fine og veltilpassa. Jon òg. Han sit i graset nokre meter bortanfor, oppslukt i eit eller anna lite – heilt sikkert klinkekuler. Kor han styrer med desse klinkekulene, drassar rundt på dei, tel dei, mistar dei og finn dei igjen, tel dei igjen, sorterer dei, grev dei ned og grev dei opp igjen, vaskar og tørkar dei, har dei med seg i badekaret, har dei med seg i senga. Det er kjekt at han får lov til å ha dei med seg i barnehagen, at personalet ser verdien i det, ser kva som bur i ungane hennar. – Mikkel, de blir henta, gaular ein jentunge som alltid er blid. – Pass deg, så eg ikkje hentar deg òg. 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 18

Hedda lèt som om ho skal ta henne. Jenta hyler og prøver å stikke av, men ho får jo tak i henne, snurrar henne rundt, og jenta hikstar av latter. Smilehol og små, kvite tenner. – Å, eg har lyst på ei slik fin, lita jente til, kviskrar ho. Det grafsar i henne: eit sug etter ein baby. Og korfor ikkje? Har ein tre ungar, kan ein like godt ha fire, kan ein like godt ha fem. Ho er ikkje for gammal. Kanskje det er det som er meininga – at ho skal ha mange ungar? Ho elskar å vere gravid, elskar å føde, amme. Ho elskar å vakne av den spede stemma om natta, løfte opp den vesle kroppen, legge seg ned igjen i den varme senga, kjenne mjølka strøyme fram, kjenne lykka bruse i den vesle kroppen, høyre det klukke. Dei små fingrane som stryk og stryk. Dei små augeloka som glir igjen. Den vesle munnen som sluttar å suge idet han sovnar, men som nærmast bit seg fast idet ho vil frigjere seg. Folk klagar over at det er eit pes, men ho blir aldri irritert, aldri lei. Ja, kanskje ho blir eit betre menneske av å få barn, betre og betre for kvart barn ho får, og ein skal ikkje angre på det ein har gjort og ikkje gjort, men ho angrar på at ho ikkje fekk barn før, heller enn å bruke tjueåra på å virre rundt, dyrke seg sjølv og tenke for mykje. Hadde ho fått barn då ho var tjuefem, hadde ho uansett greidd å ta ei utdanning, og kanskje heller blitt fotograf eller journalist, for det skulle ho ofte ønske ho var. Eller arkitekt. Eller lege, for den saks skyld, med respekt og kjempeinntekt. Ho kunne hatt eit heilt anna liv, med hus og bil, ein stad der alt er trygt og passe gjennomsiktig. Ho hadde hatt flotte naboar, og meir besøk av venner og familie. Foreldra hennar hadde vore meir opptatte av ungane, og ho hadde hatt betre kontakt med søstera si og ungane hennar, og ho hadde halde kontakten med gamle venninner. Ho hadde vore meir stabil, meir måtehalden. 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 19

– Mamma, roper tvillingane. – Mamma, mamma. Mi mamma. Ho ler, set ned jentungen, bøyer seg ned, lar seg omfamne. – Guten min, seier ho og held Mikkel tett inntil seg. – Guten min, seier ho og held Peder tett inntil seg. Og ho håpar dei ser henne, og ser kor fint dei har det. Men dei må skunde seg. Solfrid ventar, blir så skuffa. – Jon? Hugsar du meg? Mamma? Hedda? Mor di, veit du? Ho går bort og gir han ein klem som han ikkje tar imot med glede. – Eg held på å telje klinkisar, protesterer han. – Eg vil ikkje heim. – Vi må hente Solfrid. Det veit du. Ho lengtar vilt etter oss. Og kjem vi for seint, kan det hende dei som jobbar der, slår oss i hovudet med ein penn. Eller linjal. Jon ler, ser det kanskje for seg. Auga blir smale. Det gjer godt. Ho kan leve lenge på latteren deira, kjærleiken deira. «Tenk, dette har eg pressa ut av min eigen kropp.» Han ser henne inn i auga, har eit glimt i blikket, har ein plan. Dei har ikkje tid. – Mamma, eg må vise deg noko. Han tar henne i handa, drar henne med seg. – Jon, då. Vi må gå. – Men eg må vise deg. Han drar henne med seg rundt hjørnet, rundt eit hjørne til. Han er nesten underleg sterk. Han er ikkje særleg høg, heller litt liten. Og no vil han vel vise henne noko han har lært seg å gjere i klatrestativet. Det er ingen andre der. Eit par ungar leikar i eit lite hus fem meter bortanfor, og han vil vel vise seg for dei òg. Han klatrar fort opp, ser stolt ut. – Du får to minutt, seier ho. 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 20

Han baksar seg ut på undersida av nettet som er spent opp som tak, held seg fast med både hender og føter, stikk føtene opp gjennom to hòl, vil visst henge etter knea. – Sjå no, roper han. Og ho gispar idet han lar seg falle og heng etter anklane, berre. Ho vil ta tak i han, men skal ikkje det, skal ikkje gnåle: «Ver forsiktig.» Han ler høgt mens han lar kroppen svinge att og fram, armane rett ut. Det er minst ein meter ned frå nakken til bakken. T-skjorta blir liggande i ein kveil under armane. Ryggen er brun og sterk. Jon har openbert gjort dette tusen gonger, og gjer vel verre. – Sjå på Jon, roper ein av tvillingane, ja, det er klart dei heng med. – Oi, roper den andre. – Oi, oi, oi. – Jøss, Jon, eg visste ikkje at du er blitt akrobat, seier ho. – Jo, ler han og lagar berre meir fart med kroppen. – Men no må vi altså gå. – Ta meg imot, roper han, plutseleg utolmodig. Ja då. Han skal opp, men kjem seg ikkje ned igjen. – Du kom deg opp, seier ho roleg. – Du kjem deg ned. – Eg greier ikkje. Ta meg imot. Han heng i ro no, heng berre rett ned, raud i fjeset. Han prøver ikkje å gjere noko for å dra seg opp igjen, få tak i tauverket med hendene. Ho burde gi han ein dytt i ryggen, hjelpe han opp. Ho står berre to meter unna. Men han har openbert gjort dette før, og då har han vel greidd å komme seg ned ved eiga hjelp. Han må lære at folk ikkje alltid kjem springande. Mikkel og Peder ser trass alt på, og dei må òg lære at viss ein skal vere modig og klatre og henge og dingle slik, må ein greie å komme seg både opp og ned ved eiga hjelp. 


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 21

– Det heiter «ta imot meg», seier ho. – Det er berre teite programleiarar som seier «ta meg imot». Sving deg opp, ta tak med hendene og dra deg opp igjen. – Nei, skrik han. Og kanskje ho skrik sjølv. For ho ser det jo: No mistar han taket, og ho greier ikkje å hive seg fram i tide, og ho forbannar seg sjølv som ikkje står litt nærmare, berre to meter nærmare, med armane klare idet anklane glir ut. Han styrtar beint ned, hovudet først, og det går så altfor fort. Men nokon bykser fram, forbi henne. Anders. Anders fangar han i armane sine, og dei går i bakken i lag, og dei sit der, eller ligg der. Og det er stille, stille. Anders, som er ein muskelbunt, ja, han liknar meir på ei dørvakt, har jobba i barnehagen så lenge ho har hatt ungar der, og han er utdanna barne- og ungdomsarbeidar, og ho har respekt for han, og no er han der ho skulle vore. Jon ligg i armane hans. Og han skrik, og endeleg greier ho å dra føtene ut av sjokksmørja, ta steget fram, bøye seg ned, ta tak i son sin og halde han. – Kjære ungen min. Uff, kor dumt. Kor han skrik: – Armen min, armen min, armen min … Ho byssar han, greier ikkje å la vere å hysje. – Få sjå. Ikkje skrik. Vis meg kor det gjer vondt. – Her, græt Jon og peikar på underarmen. – Du må vere meir forsiktig, Jon. Som om det hjelper å seie det. Som om det set henne i eit betre lys. Ho ser på Anders igjen. Han har lyse augevipper, grøne auge. – Eg føler meg verkeleg som ein idiot, kviskrar ho. Anders reiser seg, ser ikkje ut til å ha slått seg. Heste


Pusteproblem ferdig_Layout 1 12.06.14 10.17 Side 22

halen er bustete, og han tar ut strikken, lagar ein ny hale, raskt og vant. Håret hans er like langt som hennar, men tynnare, blondt. Ho vil at han skal seie noko. Noko som kan puste liv i henne igjen. Men han berre ser og ser, alvorleg, på henne, på guten hennar, som ho ikkje tok imot. Anders er ikkje redd for blikkontakt. Han er ikkje redd for å seie kva han meiner. Han må då skjøne at ho er stressa. Klokka må ha blitt halv fem. Solfrid står og ventar borte på skulen, og ho er sur eller lei seg, kva skal ein kalle det, og dei hamnar i svarteboka til dei tilsette, og det er urettferdig. – Korleis er det med nakken? spør han. – Jon, kan du nikke til meg? – Er det vondt når du nikkar? Har du vondt ein annan stad? Ryggen? Han klemmer litt på skuldrene hans, ryggen, ser han inn i auga. Tvillingane står der, bak henne, alvorstyngde, skitne i ansiktet. Jon er òg skitten i ansiktet. Alltid skitten. – Kan du bøye armen? Kan du gjere slik? Jon bøyer armen, handa, fingrane. – Nei, hikstar han. – Det gjer vondt. – De får ta ein tur på legevakta, seier han, dynkar henne i alvor. Ho ser det for seg: sitte på legevakta med fire ungar, vente, vente. Alle er svoltne og tørste, og dei har ingenting å underhalde seg med. Dei må ta bussen ned til sentrum, byte til trikk, og uansett korleis dei gjer det, må dei gå eit stykke. Dei må gå frå skulen til busstoppet. Ho må kjøpe billettar hos konduktøren, til dobbel pris, for ho har ikkje med seg busskorta og har enno ikkje lasta ned den hersens billettappen, er så treg med alt, og då … 

Profile for Det Norske Samlaget

Pusteproblem  

Roman av Marita Liabø

Pusteproblem  

Roman av Marita Liabø