__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1


wa r s an s h ir e

Eg lærer mor mi å føde Dikt Gjendikta av Camara Lundestad Joof og Kristina Leganger Iversen

Samlaget Oslo 2020


Copyright © 2011 Warsan Shire Published by the mouthmark series, 2011 the pamphlet series of flipped eye publishing All Rights Reserved © norsk utgåve: Det Norske Samlaget 2020 www.samlaget.no Omslagsillustrasjon: Effi Ibok Omslagsdesign: Magnus Osnes Førtrykk: Type-it AS, Trondheim Skrift: 9,5/15 pkt Garamond Premier Pro Papir: 80 g Munken Print Cream, 1,8 Trykkeri: ScandBook AB, Falun Printed in Sweden ISBN 978-82-340-0094-2

Denne boka er trykt på miljøvennleg papir.


Mother, loosen my tongue or adorn me with a lighter burden. – Audre Lorde


i nn hal d

Det mor di fortalde deg etter at far din drog . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

11

Første gong mor di blei kyst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

12

Ting vi mista den sommaren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

13

Munnen til Maymuun . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

15

Hendene til bestefar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

16

Bein . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

18

Snø . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

20

Fuglar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

21

Skjønnheit. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

22

Kjøkenet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

23

Brann . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

25

Sist vi såg far din . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

28

Då du blei skapt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

29

Forsøk på å svømme med Gud . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

30

Spørsmål til Miriam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

32

Samtalar om heime (på retursenteret) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

34

Old Spice . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

38

Kona mi døyr som framand, og ho vil ikkje bli tatt på . . . . . . . . . . . .

40

Stygg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

42

Te med bestemødrene våre . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

44

I krig og kjærleik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

46

Notar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

49


Eg har munnen til mor mi og auga til far min: I ansiktet mitt er dei framleis saman.


det mor di fortalde deg etter at far din drog

Eg trygla han ikkje om ĂĽ bli fordi eg trygla Gud om at han ikkje ville dra.

11


første gong mor di blei kyst

Den første guten som kyste mor di, valdtok kvinner då krigen braut ut. Ho hugsar at då ho høyrde dette frå onkelen din, gjekk ho til soverommet ditt og la seg på golvet. Du var på skulen. Mor di var seksten første gong han kyste henne. Ho heldt pusten så lenge at ho svima av. Då ho vakna, oppdaga ho at kjolen var våt og klistra seg til magen, med halvmånar bitne inn i låra hennar. Den same kvelden vitja ho ei venninne, ei jente som gjæra vin ulovleg på soverommet sitt. Då mor di tilstod: Eg er aldri blitt tatt på på den måten før, lo venninna, munnen blodraud av druer, og skaut ei hand ned mellom beina hennar. Førre veke såg ho han køyre buss nummer 18, kinnet hans ein opphovna morene, som villvin drog eit arr seg over munnen hans. Du var saman med henne, heldt ein pose dadlar mot brystet, høyrde henne sleppe ut eit djupt stønn då ho såg kor lik du var han. 12


ting vi mista den sommaren

Den sommaren kusinene mine kjem att frå Nairobi, sit vi i ein sirkel ved eiketreet i hagen til tanta mi. Dei ser eldre ut. Dei stivna brystvortene til Amel struttar gjennom den paisleymønstra blusen, minaretar som kallar menn til bøn. Då dei drog, var eg tolv år gammal og opphovna av den varmen ventinga var. Vi klemde kvarandre ved utgangen til flyet, spinkle småjenter med fuglebryst som klakka som tre, guteaktige, langskjørta porselensfigurar som venta på å vekse inn i svolten vår. Mor mi snakkar med den låge stemma i telefonen: Går det bra med dei? Frisknar dei til? Ho vil ikkje at far min skal høyre henne. Juwariyah, på min alder, lenar seg mot meg og kviskrar: Eg har fått mensen. Håret hennar er i munnen min når eg freistar å kome nærmare – korleis kjennest det? Ho snur seg mot søstrene, og ein latter som ikkje er hennar, strekker seg frå kroppen hennar som eit stønn. 13


Ho er vakrare enn eg hugsar. Ei av dei pressar dei spreidde knea mine saman. Sit som ei jente. Eg fingrar med hòlet i shortsen, huda mi er varm av skam. I bilen stirer mor mi på meg i bakspegelen, skinnet klistrar seg til baksida av låra mine. Eg spreier beina som ei nysmurd dør, tvingar henne til å sjå på meg og gi meg det eg ikkje hadde mista: eit namn.

14


munnen til maymuun

Maymuun mista aksenten sin ved hjelp av den lokale høgskulen. Ho ringer meg nesten kvar kveld for å diskutere fordelane og ulempene med å varme melasse i mikroen for å fjerne kroppshår. Den nye røysta hennar er sofistikert. Ho er blitt ei som dansar framfor framande. Ho bur ved sida av ein dominikanar som snakkar til henne på spansk kvar gong dei møter på kvarandre i oppgangen. Eg veit at ho smiler til han, med framtenner flekka av fluoret i vatnet heime. Ho opplever nye ting. Vi forstår. Vi har fått bileta av henne der ho står ved sida av ei bru, babyhåret ho har hata heile livet, vasskjemma ned som ravinar. Førre veke kom eg til telefonsvararen. Eg førestilte meg at ho var løfta opp etter midja, i strømper, og lærte å kysse på det nye språket sitt.

15

Profile for Det Norske Samlaget

Eg lærer mor mi å føde  

Av Warsan Shire

Eg lærer mor mi å føde  

Av Warsan Shire