Page 1

‫ژمار‌ه (‪)32‬‬ ‫چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬ ‫(‪ )20‬الپه‌ڕه‌‬ ‫نرخ (‪ )1000‬دیناره‌ ‬

‫دوای ‪ 14‬رۆژ!!!؟‬

‫‪www.destur.net‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی سياسى گشتییه‌‪ ،‬هه‌فتان ‌ه کۆمپانیای سولى تێلیگراف ده‌ریده‌کات‬

‫ی پارتی‌‬ ‫ی گۆڕان كۆكنین له‌سه‌ر وه‌اڵمدانه‌وه‌ ‌‬ ‫سه‌ركرده‌كان ‌‬

‫ی گۆڕانی دایه‌وه‌‬ ‫ی موجامه‌له‌كان ‌‬ ‫ی به‌هه‌ڕه‌ش ‌ه وه‌اڵم ‌‬ ‫پارت ‌‬ ‫تا‌یبه‌ت به‌ ده‌ستوور‬

‫ی گۆڕان‬ ‫ی ماوه‌یه‌ك له‌موجامه‌ل ‌ه ‌‬ ‫دوا ‌‬ ‫ی بۆ‬ ‫ی‌و نێچیرڤان ب��ارزان � ‌‬ ‫بۆ پ��ارت� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆپیشاندانه‌كان ‌‬ ‫گ��ۆڕان‪ ،‬به‌هۆ ‌‬ ‫ی س��ه‌رده‌ش��ت‬ ‫دژ ب �ه‌ت��ی��رۆرك��ردن � ‌‬ ‫ی ه��ێ��رش‌و‬ ‫ع��وس��م��ان��ه‌وه‌‪ ،‬پ���ارت��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كرد‌ه سه‌ر بزووتنه‌و‌ه ‌‬ ‫هه‌ڕه‌ش ‌ه ‌‬ ‫گ���ۆڕان‪ ،‬ب��ه‌اڵم هێشتا گ��ۆڕان هیچ‬ ‫ی‬ ‫ی نه‌داونه‌ته‌وه‌و سه‌ركرده‌كان ‌‬ ‫وه‌اڵمێك ‌‬ ‫بزووتنه‌وه‌ك ‌ه له‌وباره‌یه‌و‌ه كۆكنین‪.‬‬ ‫ع �ه‌ب��دوڵ�ڵا ئ��اگ��ری��ن ئ�ه‌ن��دام��ی‬ ‫ی ناوه‌ندی پارتی‪ ،‬له‌لێدوانێكدا‬ ‫كۆمیت ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫بۆ ده‌ستوور‪ ،‬وتی‌«ئێم ‌ه بۆی ‌ه مێژوو ‌‬ ‫ی گۆڕانمان ه�ه‌ڵ��داوه‌ت�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫س�ه‌ران� ‌‬ ‫ئه‌گه‌ر گۆڕان بیه‌وێت بمانڕوخێنێت‪،‬‬ ‫ئێمه‌یش پێیان ده‌ڵێین ئێو‌ه ئه‌وه‌نین‬ ‫ی ئه‌وه‌بده‌ن‪ ،‬چونك ‌ه ئێو‌ه‬ ‫ك ‌ه هه‌وڵ ‌‬ ‫له‌رابردوودا به‌م شێوه‌ی ‌ه بوون»‪.‬‬ ‫ی «ل��ه‌داه��ات��وودا‬ ‫ئ��اگ��ری��ن وت�� ‌‬ ‫ی ترمان ده‌بێت‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫هه‌ڵوێست ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سنوور ‌‬ ‫ئێم ‌ه پێمانوای ‌ه ئ���ازاد ‌‬ ‫دیاریكراوه‌»‪.‬‬

‫ی‬ ‫ی سه‌ركرد‌ه ‌‬ ‫عوسمان بانیماران ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گ��ۆڕان به‌ده‌ستوور ‌‬ ‫بزووتنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی به‌رانبه‌ر‬ ‫ی پارت ‌‬ ‫وت «ئه‌و قسان ‌ه ‌‬ ‫به‌گۆڕان ده‌یانكات‪ ،‬ناڕه‌وا‌و ناحه‌قن‪،‬‬ ‫ی به‌و‬ ‫ئێم ‌ه چاوه‌ڕێمان نه‌ده‌كرد پارت ‌‬ ‫جۆر‌ه قسه‌بكات»‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی وت «ئ�ه‌و هێرشان ‌ه ‌‬ ‫ئه‌وه‌ش ‌‬ ‫ی خه‌ڵك‬ ‫ی ال ‌‬ ‫پارتی‌‪ ،‬ترس‌و دڵه‌ڕاوكێ ‌‬ ‫ی خه‌ڵكه‌‪،‬‬ ‫دروستكردوو‌ه‌و بۆ تۆقاندن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ش��ه‌ڕه‌‪ ،‬سه‌رده‌م ‌‬ ‫زمانه‌ك ‌ه زمان ‌‬ ‫ی ناوخۆمان بیرده‌هێنێته‌وه‌»‪.‬‬ ‫شه‌ڕ ‌‬ ‫ی ب �ه‌وه‌دا ك ‌ه‬ ‫ی ئاماژ‌ه ‌‬ ‫بانیماران ‌‬ ‫ی پارتیش بده‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌و‬ ‫ئه‌گه‌ر وه‌اڵم ‌‬ ‫ی‌و توند‌ه وه‌اڵمیان‬ ‫زمان ‌ه ناشارستان ‌‬ ‫ی به‌كاریهێناوه‌‪.‬‬ ‫ناده‌نه‌وه‌‪ ،‬ك ‌ه پارت ‌‬ ‫ی‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌ك له‌ناو بزووتنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی راگه‌یاند دوا ‌‬ ‫گۆڕان‪ ،‬به‌ده‌ستوور ‌‬ ‫ی له‌الیه‌ن‬ ‫ی راگه‌یاندن ‌ه ‌‬ ‫ئه‌و هه‌ڵمه‌ت ‌‬ ‫ی گۆڕان‬ ‫پارتیه‌و‌ه دژ به‌بزووتنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌ستیانپێكردوو‌ه له‌ناو سه‌ركرده‌كان ‌‬ ‫ی گۆڕاندا دوو بۆچوون‬ ‫بزووتنه‌و‌ه ‌‬ ‫دروستبووه‌‪.‬‬ ‫ی به‌وه‌دا‬ ‫ئه‌و سه‌رچاوه‌ی ‌ه ئاماژ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌گه‌ڵ وه‌اڵمنه‌دانه‌و‌ه ‌‬ ‫ك ‌ه ئه‌وان ‌ه ‌‬

‫پ���ارت���ی���ن‪ ،‬پ��ێ��ی��ان��وای�� ‌ه ئ��ه‌گ��ه‌ر‬ ‫وه‌اڵم��ب��ده‌ن �ه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وكات ‌ه كێشه‌ك ‌ه‬ ‫ی نێوان دووالی�� ‌هن‌و‬ ‫ده‌بێت ‌ه كێش ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫كێشه‌ك ‌ه ونده‌بێت‪« ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی راده‌ربڕین ‌ه‌و‬ ‫مه‌سه‌له‌ك ‌ه له‌سه‌ر ئازاد ‌‬ ‫ی نێوان دوو‬ ‫نابێت ببێت ‌ه كێش ‌ه ‌‬ ‫الیه‌ن»‪.‬‬ ‫ی‬ ‫به‌اڵم كامه‌ران مه‌نتك مامۆستا ‌‬ ‫ی‬ ‫زانست ‌ه سیاسییه‌كان له‌زانكۆ ‌‬ ‫ی «گۆڕانیش ك ‌ه‬ ‫سه‌اڵحه‌دین وت� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆیه‌ت ‌‬ ‫ی ئۆپۆزیسیۆنه‌‪ ،‬ماف ‌‬ ‫هێزێك ‌‬ ‫ئه‌و هه‌ل ‌ه بقۆزێته‌وه‌‪ ،‬چونك ‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫ی‬ ‫ده‌سه‌اڵتداران پێیانوابێت الیه‌نه‌كان ‌‬ ‫ئۆپۆزیسیۆن ئه‌و رووداو‌ه ناقۆزنه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وا له‌سیاسه‌ت تێنه‌گه‌یشتوون»‪.‬‬ ‫ه��ه‌روه‌ه��ا ب��ه‌ده‌س��ت��ووری وت‬ ‫ی‬ ‫ی بۆ تیرۆركردن ‌‬ ‫ی وه‌اڵم ‌‬ ‫«ئه‌گه‌ر پارت ‌‬ ‫سه‌رده‌شت پێنه‌بێت ئه‌و‌ه فه‌زیحه‌یه‌ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی ئابه‌و‌ه فه‌زیح ‌ه ‌‬ ‫ی ‪‌ 31‬‬ ‫ی له‌دوا ‌‬ ‫پارت ‌‬ ‫ی به‌سه‌ردا نه‌هاتووه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫واگ�ه‌ور‌ه ‌‬ ‫ی ئاڕاسته‌ك ‌ه ده‌دات»‪.‬‬ ‫ی گۆڕین ‌‬ ‫هه‌وڵ ‌‬ ‫ی ده‌یه‌وێت‬ ‫مه‌نتك پێیوای ‌ه پارت ‌‬ ‫ی یاساییه‌و‌ه‬ ‫ئ �ه‌و ك��ار‌ه له‌تاوانێك ‌‬ ‫ی سیاسی‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫بگۆڕێت بۆ تاوانێك ‌‬

‫ه‬ ‫ی ی��اری‌ ل����ه‌‪2010/6/1‬و ‌ه رۆژان�� ‌‬ ‫رۆژن��ام �ه‌ ‌‬ ‫ده‌رده‌چێت‪ .‬یاری رۆژنامه‌یه‌كی‌ وه‌رزشییه‌و‬ ‫ی‬ ‫ی سول ‌‬ ‫ی دووشه‌ممان كۆمپانیا ‌‬ ‫رۆژان�� ‌‬ ‫تێلیگراف ده‌ریده‌كات‪،‬‬

‫س�ه‌ع��دی ئه‌حمه‌د پیر‌ه ئه‌ندامی‬ ‫م��ه‌ك��ت��ه‌ب��ی س��ی��اس��ی ی �ه‌ك��ێ��ت��ی‪،‬‬ ‫رای��ده‌گ��ه‌ی��ه‌ن��ێ��ت ك�� ‌ه ك��ۆن��گ��ره‌ی‬ ‫یه‌كێتی ئه‌و كلیل ‌ه سیحریی ‌ه نیی ‌ه‬ ‫ك � ‌ه ه �ه‌م��وو ده‌رگ��اك��ان بكاته‌وه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ئ��ام��اژ‌ه ب��ه‌وه‌ش��ده‌دات ك ‌ه كێش ‌ه ‌‬ ‫ی ‪ 10‬تا ‪ 12‬سا ‌ڵ به‌یه‌ك‬ ‫كه‌ڵه‌كه‌بوو ‌‬ ‫كۆنگر‌ه چاره‌سه‌رناكرێت‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی پیر‌ه له‌چاوپێكه‌وتنێك ‌‬ ‫سه‌عد ‌‬ ‫ده‌س���ت���ووردا دان���ب���ه‌وه‌دا ده‌ن��ێ��ت‬ ‫ی باڵباڵێن‌و‬ ‫ك � ‌ه هێشتا م�ه‌س�ه‌ل� ‌ه ‌‬ ‫ی ل �ه‌ن��او حیزبه‌كه‌یدا‬ ‫ك��وت��ل �ه‌گ �ه‌ر ‌‬ ‫ی ك ‌ه‬ ‫م��اوه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم گه‌شبین ‌ه ب��ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ورده‌ورد‌ه ب �ه‌ره‌و‬ ‫ئ��اس �ه‌واره‌ك��ان � ‌‬ ‫له‌ناوچوون ده‌چن‪ ،‬نه‌ك گه‌شه‌كردن‌و‬ ‫ی‬ ‫سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه هیوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی داهاتوو ‌‬ ‫به‌و‌ه نیی ‌ه ك ‌ه كۆنگر‌ه ‌‬ ‫ی شه‌ش‬ ‫ی ك ‌ه بڕیار‌ه له‌مانگ ‌‬ ‫یه‌كێت ‌‬ ‫ی ئه‌و ئاسه‌واران ‌ه‬ ‫ببه‌سترێت به‌ته‌واو ‌‬ ‫بسڕێته‌وه‌‪.‬‬

‫گۆران‪ :‬پارتی شه‌ڕی ناوخۆمان بیرده‌هێنێته‌و‌ه‬

‫فوئادی مه‌جید میسری بۆ ده‌ستوور‬ ‫تایبه‌ت به‌ده‌ستوور‬

‫سه‌عدی پیره‌‪ :‬كۆنگر ‌ه كلیلی سیحری‬ ‫نیی ‌ه هه‌موو ده‌رگاكان بكاته‌وه‌‬ ‫ده‌ستوور‬

‫پارتی‪ :‬له‌داهاتوودا هه‌ڵوێستی ترمان ده‌بێت‬

‫״كه‌ سه‌نته‌ری فه‌توا هه‌بوو‪،‬‬ ‫نرخی په‌رله‌مان چییه‌؟״‬

‫ده‌بێته‌ رۆژانه‌‬

‫ی «هه‌ندێك كه‌س هه‌ن‬ ‫ئه‌و وت ‌‬ ‫ئیعتمادی ته‌واویان له‌سه‌ر كێشه‌و‬ ‫ی وا هه‌یه‌‪،‬‬ ‫مه‌سه‌له‌ی باڵباڵین‌و شت ‌‬ ‫ی‬ ‫زۆر حه‌زده‌كات هه‌موو رۆژێك كا ‌‬ ‫كۆن به‌با بكات‪ ،‬ئه‌گینا هه‌موومان‬ ‫ی ناو‬ ‫ده‌زانین له‌باڵباڵین‌و ناكۆكییه‌كان ‌‬ ‫ی حیزبی‌ زیانكراوه‌»‪.‬‬ ‫دامه‌زراوه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی باسكردنی مه‌سه‌ل ‌ه ‌‬ ‫له‌بار‌ه ‌‬ ‫ستراتیژییه‌كه‌و‌ه‬ ‫رێككه‌وتننام ‌ه‬

‫ی پارتیدایه‌‪.‬‬ ‫له‌زیان ‌‬ ‫ل��ه‌الی��ه‌ك��ی ت�����ره‌وه‌‪ ،‬دوێ��ن��ێ‪،‬‬ ‫فراكسیۆنی گ���ۆڕان له‌په‌رله‌مانی‬ ‫كوردستاندا‪ ،‬یاداشتێكی ئاڕاسته‌ی‬ ‫چه‌ند الیه‌نێك كرد‪ ،‬له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و‬ ‫ی ك ‌ه پارتی دژی‬ ‫هه‌ڕه‌ش ‌ه ئیعالمیی ‌ه ‌‬ ‫بزووتنه‌وه‌ك ‌ه ده‌یكات‪.‬‬ ‫ی‬ ‫له‌یاداشته‌كه‌دا ك ‌ه ئاڕاست ‌ه ‌‬ ‫چه‌ندین الیه‌نی نێوخۆیی‌و ده‌ره‌كی‬ ‫ی‬ ‫ك���راوه‌‪ ،‬ه��ات��وو‌ه «ئ�� ‌ه‌و هه‌ڵم ‌ه‌ت ‌ه ‌‬ ‫ی كوردستان به‌شێك ‌ه‬ ‫ی دیموكرات ‌‬ ‫پارت ‌‬ ‫ل � ‌ه‌و هه‌ڵچوون ‌ه كتوپڕ‌و س ‌ه‌یر‌هی‌‪،‬‬ ‫ی‌و‬ ‫ی كوردی ‌‬ ‫ی ش ‌ه‌قام ‌‬ ‫ك ‌ه پاش جوڵ ‌ه ‌‬ ‫ی‌و رۆژنام ‌ه‌وانیی ‌ه‌كان‬ ‫گروپ ‌ه م ‌ه‌د‌ه‌ن ‌‬ ‫ی‬ ‫د‌ه‌ستیپێكرد بۆ ش ‌ه‌رم ‌ه‌زاركردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ت����ی����رۆرك����ردن‌و ش�� ‌ه‌ه��ی��دك��ردن�� ‌‬ ‫رۆژن�����ام����� ‌ه‌ن�����ووس س���� ‌ه‌رد‌ه‌ش����ت‬ ‫ی‬ ‫عوسمان‌و دوای��ی پشتپوانیكردن ‌‬ ‫ی كه‌‬ ‫فراكسیۆن ‌ه‌ك ‌ه‌مان بۆ ئ ‌ه‌و ه ‌ه‌واڵن ‌ه ‌‬ ‫ی تاوانكاران‌و‬ ‫ل ‌ه‌ئارادان بۆ دۆزین ‌ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ش ‌ه‌فاف‬ ‫ئ ‌ه‌نجامدانی لێكۆڵین ‌ه‌و‌ه‌ی ‌ه‌ك ‌‬ ‫بۆ ئ ‌ه‌و ك ‌ه‌یس ‌ه‌‪».‬‬ ‫ل����ه‌الپ����ه‌ڕ‌ه ‪3‬دا راپ��ۆرت��ێ��ک‬ ‫ده‌خوێنته‌وه‌‪..‬‬

‫ی «گفتوگۆكردن‬ ‫له‌كۆنگره‌دا‪ ،‬پیر‌ه وت ‌‬ ‫له‌سه‌ر رێككه‌وتننام ‌ه ستراتیژییه‌كه‌‪،‬‬ ‫ی كۆنگره‌دا نییه‌»‪،‬‬ ‫تائێستا له‌پرۆگرام ‌‬ ‫ی «ت��اه �ه‌ڕه‌ش � ‌ه‬ ‫ه���ه‌روه‌ه���ا وت��� ‌‬ ‫ی كوردستان ببێت‪،‬‬ ‫له‌سه‌ر هه‌رێم ‌‬ ‫رێ��ك��ك �ه‌وت��ن��ام � ‌ه س��ت��رات��ی��ژی��ی�ه‌ك� ‌ه‬ ‫ده‌مێنێت»‪.‬‬ ‫درێژه‌ی چاوپێکه‌وتنه‌ک ‌ه له‌الپه‌ڕ‌ه‬ ‫‪6‬دا ده‌خوێنیته‌وه‌‪..‬‬

‫ئه‌دیب‌و روناكبیر فوئادی مه‌جید‬ ‫میسری سه‌رزه‌نشتی په‌رله‌مان‌و‬ ‫ح��ك��وم�ه‌ت��ی ه��ه‌رێ��م ده‌ك�����ات‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫له‌سایه‌ی ئه‌واندا مه‌الكان فه‌توای‬ ‫ك��وش��ت��ن��ی خ��ه‌ڵ��ك ده‌رده‌ك������ه‌ن‪،‬‬ ‫ره‌خنه‌ش له‌بێده‌نگی‌و بێهه‌ڵوێستی‬ ‫رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی‌و‬ ‫به‌شێك له‌به‌رپرسان ده‌گرێت‪.‬‬ ‫ف����وئ����ادی م��ه‌ج��ی��د م��ی��س��ری‬ ‫له‌چاوپێكه‌وتنێكدا ك ‌ه رۆژن��ام�ه‌ی‬ ‫ده‌ستوور له‌گه‌ڵیدا سازیداوه‌‪ ،‬ده‌ڵێت‬ ‫«ئه‌م ‌ه چ ج��ۆر‌ه ده‌سه‌اڵتێك ‌ه رێگا‬ ‫به‌مه‌الیه‌ك ده‌دا ب�ه‌ئ��اره‌زووی خۆی‬ ‫موسڵمانان هانبدا دژی داموده‌زگا‬ ‫رۆشنبیرییه‌كان بوه‌ستن‌و تاروماریان‬ ‫ب��ك �ه‌ن‪.‬؟! كێ ئ �ه‌و مافه‌ی داوه‌ت�� ‌ه‬ ‫ده‌س�����ه‌اڵت ل��ه‌س��ای��ه‌ی سیستمی‬

‫پ �ه‌رل �ه‌م��ان��ی��دا س��ه‌ن��ت��ه‌ری ف �ه‌ت��وا‬ ‫دابمه‌زرێ‪.‬؟! ئاخر چ نرخ‌و به‌هایه‌ك‬ ‫بۆ په‌رله‌مان ده‌مێنێته‌و‌ه ك ‌ه سه‌نته‌ری‬ ‫ف �ه‌ت��وا ه��ه‌ب��وو؟! په‌رله‌مانتارانی‬ ‫كوردستان چۆن قبوڵی ده‌كه‌ن‪ ،‬فه‌توای‬ ‫چه‌ند مه‌الیه‌ك‪ ،‬جێگه‌ی ئیراده‌ی گه‌لی‬ ‫كوردستان بگرێته‌وه‌‪.‬؟!»‪.‬‬ ‫میسری وت��ی «عه‌لمانیبوون‬ ‫ه �ه‌ر قسه‌ی رووت‌و دروش��م نییه‌‪،‬‬ ‫عه‌لمانیبوونی حیزبی كوردی تۆمه‌تێك ‌ه‬ ‫الیه‌ن ‌ه ئیسالمییه‌كان بۆ موزایه‌ده‌ی‬ ‫سیاسی ده‌یخه‌ن ‌ه پاڵیان»‪.‬‬

‫له‌گه‌ڵ ئه‌و سه‌رزه‌نشتكردنانه‌شدا‪،‬‬ ‫میسری پێیوای ‌ه هه‌ر به‌ته‌نها حكومه‌تی‬ ‫هه‌رێم له‌م دیارده‌ی ‌ه به‌رپرسیار نییه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵكو داموده‌زگاكانی راگه‌یاندن‌و‬ ‫رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نیش‬ ‫به‌رپرسیارێتی كه‌متریان نییه‌‪،‬‬ ‫وتی «چه‌ند رۆژ له‌مه‌وبه‌ر مه‌الیه‌ك‬ ‫ف�ه‌ت��وای قه‌تل‌و عامی رۆشنبیران‬ ‫ده‌رده‌ه��ێ��ن �ێ‌و ت��اوان��ی ه�ه‌ڵ��گ�ه‌ڕاو‌ه‬ ‫له‌ئایین (المرتد) ده‌خات ‌ه ئه‌ستۆی‬ ‫رۆشنبیران‪ ،‬من له‌تۆ ده‌پرسم ئه‌م ‌ه‬ ‫كوردستان ‌ه یان ئه‌وروپای سه‌ده‌كانی‬ ‫ناوه‌ڕاست‌و حوكمی كڵێسا‪.‬؟! ئایا‬ ‫ئه‌م ‌ه به‌ئه‌فغانستانكردنی كوردستان‬ ‫ن��ی��ی �ه‌‪.‬؟! ك��ێ ئ���ه‌و م��اف��ه‌ی داو‌ه‬ ‫به‌مه‌ال خالقی مزگه‌وتی رووناكی‬ ‫ژی��ان به‌خه‌ڵكی ببه‌خشێ‌و لێیان‬ ‫بستێنێته‌وه‌‪.‬؟!»‪.‬‬ ‫درێژه‌ی چاوپێکه‌وتنه‌ک ‌ه له‌الپه‌ڕ‌ه‬ ‫‪4‬و‪5‬دا ده‌خوێنیته‌وه‌‪..‬‬

‫رۆژنامه‌ی ده‌ستوور‪ ،‬گه‌وره‌ترین نهێنی‬ ‫ئه‌بو عه‌بدوڵاڵ شافیعی ئاشكراده‌كات‬

‫سه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره‌‬

‫رۆژنامه‌ی ده‌ستوور‪ ،‬له‌ژماره‌كانی داهاتوویدا‪ ،‬به‌پشتبه‌ستن به‌و زانیاری‌و‬ ‫به‌ڵگه‌و دۆكیۆمێنتانه‌ی له‌ناوخۆو ده‌ره‌وه‌ی كوردستان ده‌ستیكه‌وتوون‪،‬‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌بوعه‌بدوڵاڵی شافیعی‪ ،‬ترسناكترین كاره‌كانی ئه‌م پیاوه‌‌و‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌كانی به‌ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌كانی ناوخۆو ده‌ره‌وه‌ ئاشكراده‌كات‪.‬‬


‫‪3‬‬

‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫هه‌واڵ‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫الپه‌ڕه‌‪5‬‬

‫د‪ .‬عه‌بدوڵاڵ ئه‌بریشه‌می‪ :‬حیزبه‌کان که‌ گه‌یشتنه‌ ده‌سه‌اڵت له‌شێوازی به‌ڕێوه‌بردنی پێشکه‌وتووانه‌ی واڵت دوورده‌که‌ونه‌وه‌‬

‫له‌دۆستایه‌تییه‌و ‌ه بۆ دژایه‌تی‌‬

‫پــارتــی‌ وه‌اڵمــی‌ مــوجامـــه‌لـــه‌كــانــی‌ گۆڕانــی به‌هــه‌ڕه‌شـــه‌ دایـــه‌وه‌‌و گـــۆڕانیـــش بێـــده‌نــگـــه‌‬ ‫ده‌ستوور‬

‫ئه‌نجامدان ‌ی خۆپیشاندان ‌ی ناڕه‌زای ‌ی‬ ‫دژ ‌ی تیرۆركردن ‌ی سه‌رده‌شت عوسمان ‌ی‬ ‫رۆژن��ام��ه‌ن��ووس‪ ،‬نیگه‌رانی ‌ی پارت ‌ی‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌گۆڕان زیادكرد‪ ،‬پارتیش‬ ‫وه‌اڵم ‌ی موجامه‌له‌كان ‌ی گۆڕانی به‌هه‌ڕه‌ش ‌ه‬ ‫دایه‌وه‌‪ ،‬گۆڕانیش تائێستا بێده‌نگه‌‪.‬‬ ‫به‌شێك له‌په‌رله‌مانتاره‌كان ‌ی گۆڕان‌و‬ ‫ئه‌ندامانی ئه‌و بزووتنه‌وه‌ی ‌ه به‌شدارییانكرد‬ ‫ل �ه‌خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان � ‌ی خ��وێ��ن��دك��اران‌و‬ ‫رۆژنامه‌نووسان له‌هه‌ولێر‌و سلێمانی‬ ‫دژی كوشتنی س�ه‌رده‌ش��ت عوسمان‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها ده‌زگ��ا راگه‌یاندنه‌كان ‌ی وه‌ك‬ ‫كه‌ناڵ ‌ی ‪KNN‬و سایت ‌ی سب ‌ه ‌ی‌و رۆژنام ‌هی‌‬ ‫رۆژنام ‌ه به‌شداریان له‌كه‌مپین ‌ی بێده‌نگ‬ ‫نابیندا كرد ك ‌ه میدیاكان‌و رێكخراوه‌كانی‌‬ ‫كۆمه‌ڵگا ‌ی مه‌ده‌ن ‌ی له‌پێناو ئاشكراكردن‌و‬ ‫دادگاییكردن ‌ی بكوژان ‌ی س�ه‌رده‌ش��ت‬ ‫عوسماندا به‌ڕێوه‌یان برد‪.‬‬ ‫ده‌زگا راگه‌یاندنه‌كان ‌ی كۆمپانیای‌‬ ‫وش ‌ه به‌رده‌وام به‌رنام ‌ه‌و به‌دواداچوون‌و‬ ‫چاوپێكه‌وتن ‌ی تایبه‌ت ب�ه‌ن��اڕه‌زای�ی‌‬ ‫هاوواڵتیان‌و رۆژنامه‌نووسانیان دژی‌‬ ‫ت��ی��رۆرك��ردن� ‌ی س��ه‌رده‌ش��ت عوسمان‬ ‫ئه‌نجامدا‪ ،‬ئ �ه‌وه‌ش ئه‌وپه‌ڕی توڕه‌یی‬ ‫الی پارتی دروستكرد‪ ،‬بۆی ‌ه پارتی‬ ‫به‌توندی له‌ده‌زگاكانی خۆیه‌و‌ه هێرشی‬ ‫بۆسه‌ر بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌ستپێكرد‪،‬‬ ‫به‌بێئه‌و‌ه ‌ی گۆڕان وه‌اڵمێكی هه‌بێت‪.‬‬ ‫رۆژێ��ك دوا ‌ی خۆپیشاندانه‌ك ‌هی‌‬ ‫س��ل��ێ��م��ان �ی‌‪ ،‬ك��� ‌ه ل������ه‌ڕۆژ ‌ی ‪5/12‬‬ ‫ئه‌نجامدرا‪ ،‬مه‌كته‌ب ‌ی سیاسی ‌ی پارتی‌‬ ‫به‌یاننامه‌یه‌ك ‌ی باڵوكرده‌و‌ه‌و هه‌ڕه‌ش ‌هی‌‬ ‫ه�ه‌ڵ��دان�ه‌و‌ه ‌ی الپ�ه‌ڕه‌ك��ان� ‌ی راب���ردووی‌‬ ‫له‌گۆڕان كرد‪ ،‬له‌به‌یاننامه‌كه‌دا هاتووه‌‬ ‫"گه‌ل ‌ی كوردستان رێگه‌نادات تاقمێكی‌‬ ‫گێره‌شێوێن‪ ،‬شار‌وشارۆچكه‌كان ‌ی هه‌رێم‬ ‫بكات ‌ه مه‌یدان ‌ی ف��ه‌وزا‌و ئاشوب‌و به‌و‬ ‫نه‌ریت ‌ه ‌ی له‌سه‌ر ‌ی راهاتوون له‌تیرۆر‌و‬ ‫تۆقاندن‌و نه‌هێشتن ‌ی ئه‌خالق‪ ،‬ژیان‌و‬ ‫گوزه‌ران‌و ئه‌منییه‌ت ‌ی هاوواڵتیان بخه‌نه‌‬ ‫مه‌ترسییه‌وه‌"‪.‬‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌كان ‌ی پارت ‌ی دوا ‌ی ئه‌وه‌هات‬ ‫ك ‌ه كه‌مپین ‌ی بێده‌نگ نابین‪ ،‬به‌ڕه‌سمی‌‬ ‫داوایانكرد پارت ‌ی روونكردنه‌و‌ه بدات‬ ‫سه‌باره‌ت به‌تیرۆركردن ‌ی سه‌رده‌شت‬ ‫ع��وس��م��ان‪ ،‬ب��ه‌و پێی ‌ه ‌ی له‌سنووری‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت��� ‌ی پ��ارت��ی��دا س��ه‌رده‌ش��ت‬ ‫رف��ێ��ن��دراوه‌و پارتیش پێكهێنه‌رێكی‌‬ ‫سه‌ره‌ك ‌ی ده‌سه‌اڵته‌‪.‬‬ ‫دواب��������ه‌دوا ‌ی ب�ڵ�اوك���ردن���ه‌و‌هی‌‬ ‫به‌یاننامه‌ك ‌ه ‌ی مه‌كته‌ب ‌ی سیاسیی‌‬ ‫پارتی‌‪ ،‬كه‌ناڵه‌كان ‌ی راگه‌یاندن ‌ی پارتی‌‪،‬‬ ‫كه‌وتن ‌ه هێرشكردن‌و تۆمه‌ت خستنه‌پاڵ‬ ‫بزووتنه‌و‌ه ‌ی گۆڕان‌و خود ‌ی نه‌وشیروان‬ ‫مسته‌فا‪ ،‬به‌جۆرێك ك ‌ه به‌ده‌ستدرێژیكه‌ر‬ ‫بۆ سه‌ر هه‌ولێر تۆمه‌تباریان كرد‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫باس ‌ی چه‌ندان رووداو ‌ی كوشتنیان كرد‪،‬‬ ‫ك ‌ه له‌حه‌فتاكان‌و هه‌شتاكان ‌ی سه‌د‌هی‌‬ ‫راب���ردوو ئه‌نجامدراو‌ه‌و خستیانه‌پاڵ‬ ‫نه‌وشیروان مسته‌فا‪.‬‬ ‫ئ���ازا ح�ه‌س��ی��ب ق���ه‌ره‌داخ��� ‌ی كه‌‬ ‫ئه‌ندام ‌ی مه‌كته‌ب ‌ی ناوه‌ند ‌ی راگه‌یاندنی‌‬ ‫پارتییه‌‪ ،‬ل �ه‌س �ه‌روت��ار ‌ی رۆژن��ام � ‌هی‌‬ ‫هه‌ولێردا نووسیویه‌ت ‌ی "به‌یاننامه‌ك ‌هی‌‬ ‫مه‌كته‌ب ‌ی سیاسی‌‪ ،‬ك ‌ه زۆر به‌زه‌قی‌‬ ‫ئاماژ‌ه به‌بكوژان ‌ی تێكۆشه‌ران ‌ی پارت ‌ی‌و‬ ‫پێشمه‌رگ ‌ه ئ��اف��ره‌ت� ‌ه شیوعییه‌كان‬ ‫ده‌ك���ات‪ ،‬بۆ ئ��ه‌و‌ه نیی ‌ه الپه‌ڕه‌كانی‌‬

‫موجامه‌له‌ی نێوانیان کۆتاییهات‬

‫شه‌ڕ ‌ی نه‌گریس ‌ی ناوخۆ هه‌ڵبداته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵكو بۆ ئه‌وه‌ی ‌ه په‌یامه‌ك ‌ه راسته‌وخۆ‬ ‫بۆ وه‌رگره‌ك ‌ه ‌ی بڕوات ك ‌ه (نه‌وشیروان‬ ‫مسته‌فا)‌و تاقمه‌كه‌یه‌تی‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و هێرشانه‌ش دوا ‌ی ماوه‌یه‌ك‬ ‫ل �ه‌پ �ه‌ی��وه‌ن��د ‌ی‌و پ��اراس��ت��ن� ‌ی هێمنی‌‬ ‫ن��ێ��وان ئ���ه‌و دوو ه��ێ��ز‌ه سیاسییه‌‬ ‫ه��ات‪ ،‬ئه‌ویش دوا ‌ی موجامه‌له‌كردنی‬ ‫یه‌كتر له‌راگه‌یاندنه‌كانیانه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ب����ه‌دواداچ����وون ل��ه‌س��ه‌ر كوشتنی‬ ‫س�����ه‌رده‌ش�����ت‌و ب��ه‌ش��داری��ك��ردن��ی‬ ‫پ�ه‌رل�ه‌م��ان��ت��اران��ی گ���ۆڕان هاوشانی‬ ‫له‌خۆپیشاندانه‌كاندا‪،‬‬ ‫ه��اوواڵت��ی��ان‬ ‫به‌جۆرێك ل�ه‌ج��ۆره‌ك��ان كۆتایی به‌و‬ ‫هێمنیی ‌ه ‌ی نێوانیان هێنا‌و دۆستایه‌تی بۆ‬ ‫دژایه‌تی گۆڕی‪.‬‬ ‫پێشتر ب��زووت��ن��ه‌و‌ه ‌ی گ���ۆڕان‌و‬ ‫له‌كاتی هه‌ڵبژاردنه‌كانیشدا رووبه‌ڕووی‬ ‫ره‌خن ‌ه ‌ی ئ�ه‌وه‌ب��ووه‌و‌ه ك ‌ه ته‌نها قسه‌‬ ‫له‌سه‌ر یه‌كێتی ده‌كات‌و به‌توندی دژی‬ ‫ئه‌و حیزب ‌ه ‌ی ده‌نووسی‌و خۆی دووره‌‬ ‫په‌رێزده‌گرێت له‌پارتی‪ ،‬ب �ه‌اڵم دوای‬ ‫ئه‌و هه‌موو هێرش ‌ه ‌ی پارتی بۆ سه‌ری‪،‬‬ ‫تائێستا بێده‌نگی هه‌ڵبژاردووه‌‪.‬‬ ‫پێشتر نێچیرڤان بارزانی له‌چه‌ند‬ ‫چاوپێكه‌وتنێكدا راسته‌وخۆ ئاماژ‌هی‌‬ ‫به‌وه‌دابوو‪ ،‬ك ‌ه له‌مه‌ودوا به‌ئاشكراو وه‌ك‬ ‫هه‌ر حیزبێكی تر دانیشتن‌و گفتوگۆ له‌گه‌ڵ‬ ‫گۆڕاندا ده‌كه‌ن‪ ،‬ئاماژ‌ه ‌ی به‌وه‌شدابوو كه‌‬ ‫ده‌بێت رێز له‌و جه‌ماوه‌ر‌ه بگیرێت كه‌‬ ‫ده‌نگی به‌و بزووتنه‌وه‌ی ‌ه داوه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫راسته‌وخۆ له‌مینبه‌ری راگه‌یاندنه‌كانی‬ ‫بزووتنه‌و‌ه ‌ی گۆڕانه‌و‌ه نێچیرڤان بارزانی‬ ‫ره‌خن ‌ه ‌ی له‌حكومه‌تی هه‌رێم‌و كابین ‌هی‌‬ ‫شه‌شه‌م ده‌گرت‪ ،‬پێش ده‌ستپێكردنی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كانی ‪7/25‬ی��ش ژماره‌یه‌ك‬ ‫هه‌ڵسوڕاوی گۆڕان سه‌ردانی مه‌سعود‬ ‫بارزانیان كردبوو‪ ،‬ئه‌مان ‌ه هه‌موویان وه‌ك‬ ‫به‌شێك له‌موجامه‌ل ‌ه ‌ی نێوانیان بوو‪،‬‬ ‫جگه‌له‌و‌ه ‌ی له‌راگه‌یاندنه‌كانیانه‌و‌ه خۆیان‬ ‫له‌لێدوان‌و وتار دژی یه‌كتر ده‌پاراست‪.‬‬ ‫ئ �ه‌و موجامه‌له‌ی ‌ه ‌ی ن��ێ��وان ئه‌و‬ ‫دووالیه‌نه‌‪ ،‬له‌ئێستادا پارتی به‌هه‌ڕه‌شه‌‬ ‫وه‌اڵمیده‌داته‌و‌ه‌و گۆڕانیش به‌ته‌واوی‬ ‫بێده‌نگی هه‌ڵبژاردووه‌‪.‬‬ ‫له‌ژماره‌‪‌ 781‬ی گۆڤار ‌ی گواڵن‪ ،‬كه‌‬ ‫سه‌ر به‌مه‌كته‌ب ‌ی ناوه‌ند ‌ی راگه‌یاندنی‌‬ ‫پ��ارت��ی��ی �ه‌‪ ،‬وت��ارێ��ك به‌ناونیشانی‌‬ ‫"كۆمپانیا ‌ی وش � ‌ه ت��ۆڵ� ‌ه ‌ی شكستی‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌گه‌ل ‌ی كوردستان‬ ‫ده‌كاته‌وه‌" باڵوكراوه‌ته‌و‌ه‌و تێدا هاتووه‌‬ ‫"س���ه‌ران��� ‌ی ك��ۆم��پ��ان��ی��ا ‌ی وش��� ‌ه چ��ۆن‬ ‫ن��او ‌ی گ��ۆڕان‌و ریفۆرم‌و گۆڕانكارییان‬ ‫ن��اش��ی��ری��ن��ك��رد‪ ،‬خ��ه‌ری��ك�� ‌ه ن���اوی‌‬

‫"موجامه‌ل ‌ه ‌ی پێشووی نێوان گۆڕان‌و پارتی‪،‬‬ ‫له‌ئێستادا پارتی به‌هه‌ڕه‌ش ‌ه وه‌اڵمیده‌داته‌وه‌‌و‬ ‫گۆڕانیش به‌ته‌واوی بێده‌نگی هه‌ڵبژاردووه‌"‬

‫ئۆپۆزیسیۆن‌و دیموكراتیش له‌خۆیان‬ ‫ناشرینتر ده‌ك��ه‌ن‪ ،‬خه‌ریكن ب �ه‌زۆر ‌‬ ‫ی‬ ‫زۆرداره‌ك ‌ی بار ‌ی ئاسایش‌و سه‌قامگیریی‌‬ ‫هه‌رێم ‌ی كوردستان ده‌گۆڕن بۆ ئاژاوه‌و‬ ‫گێره‌شێوێنی‌"‪.‬‬ ‫عه‌بدوڵاڵ ئاگرین مامۆستا ‌ی زانسته‌‬ ‫سیاسییه‌كان‌و ئه‌ندامی کۆمیته‌ی‬ ‫ناوه‌ندی پارتی‪ ،‬وت ‌ی "ئێم ‌ه بۆی ‌ه مێژووی‌‬ ‫سه‌ران ‌ی گۆڕانمان هه‌ڵداوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫گۆڕان بیه‌وێت بمانڕوخێنێت‪ ،‬ئێمه‌یش‬ ‫پێیان ده‌ڵێین ئێو‌ه ئه‌وه‌نین ك ‌ه هه‌وڵی‌‬ ‫ئه‌وه‌بده‌ن‪ ،‬چونك ‌ه ئێو‌ه له‌رابردوودا به‌م‬ ‫شێوه‌ی ‌ه بوون"‪.‬‬ ‫ئاگرین وت ‌ی ك ‌ه به‌یاننامه‌ك ‌ه ‌ی پارتی‌‬ ‫زۆر زۆر شتێك ‌ی ئاساییه‌‪" ،‬چونكه‌‬ ‫تۆمه‌تمان ره‌تكردووه‌ته‌وه‌"‪.‬‬ ‫به‌اڵم كامه‌ران مه‌نتك مامۆستای‌‬

‫بزووتنه‌و‌ه ‌ی گۆڕان‌و سایت ‌ی (كوردستان‬ ‫پۆست) به‌ر له‌هه‌موو الیه‌نێك هه‌واڵ ‌ی‬ ‫ك��وژران � ‌ی ئ �ه‌و الو‌ه ب��زان�ن‌و له‌ماو‌هی‌‬ ‫‪ 24‬سه‌عاتدا ئه‌و هه‌موو به‌یاننام ‌ه‌و‬ ‫پۆسته‌ران ‌ه ئاماده‌بكه‌ن"‪.‬‬ ‫ب �ه‌اڵم هێرش‌و وه‌اڵمدانه‌وه‌كانی‌‬ ‫پارتی‌‪ ،‬جۆرێك له‌گومان الی هاوواڵتیان‬ ‫دروستده‌كات‪ ،‬چونك ‌ه وه‌ك كه‌مپینی‌‬ ‫ب��ێ��ده‌ن��گ نابین له‌به‌یاننامه‌یه‌كدا‬ ‫رایانگه‌یاند پارت ‌ی له‌جیات ‌ی لێكۆڵینه‌وه‌‬ ‫له‌تیرۆركردنه‌ك ‌ه هه‌ڕه‌ش ‌ه له‌و كه‌سانه‌‬ ‫ده‌ك��ات ك ‌ه ئیدان ‌ه ‌ی تیرۆركردنه‌كه‌‬ ‫ده‌ك����� ‌هن‌و داوا ‌ی ئ��اش��ك��راك��ردن‌و‬ ‫دادگایكردن ‌ی بكوژان ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫ئازاد چاالك سه‌رنووسه‌ر ‌ی رۆژنام ‌هی‌‬ ‫رۆژنام ‌ه له‌لێدوانێكدا بۆ ده‌ستوور وتی‌‬ ‫"نه‌ده‌بوو پارت ‌ی هێرشبكات ‌ه سه‌ر ئه‌و‬

‫ی ڕوونی‌ نه‌بێت‬ ‫ی وه‌اڵمێك ‌‬ ‫"ئه‌گه‌ر پارت ‌‬ ‫ی سه‌رده‌شت‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر تیرۆركردن ‌‬ ‫ه‬ ‫ه ك‌‬ ‫عوسماندا‪ ،‬ئه‌و ‌ه فه‌زیحه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی وا‬ ‫ی ‪31‬ی‌ ئابه‌وه‌ پارتی‌ فه‌زیحه‌ ‌‬ ‫له‌دوا ‌‬ ‫گه‌وره‌ی‌ به‌سه‌ر نه‌هاتووه‌"‬ ‫زان��س��ت � ‌ه سیاسییه‌كان ل �ه‌زان��ك��ۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫س��ه‌اڵح��ه‌دی��ن وت��� ‌ی "ت��ی��رۆرك��ردن��ی‬ ‫س���ه‌رده‌ش���ت ب�ه‌ش��ێ��ك ل �ه‌ك��ادی��ران �ی‌‬ ‫پارتیش ‌ی تاساندووه‌"‪ ،‬هه‌روه‌ها وتی‌‬ ‫"ئه‌و به‌یاننام ‌ه ‌ی پارت ‌ی ده‌ریكردووه‌‬ ‫تێیدا پارت ‌ی به‌عاقاڵن ‌ه مامه‌ڵ ‌ه ‌ی له‌گه‌ڵ‬ ‫تیرۆركردن ‌ی س�ه‌رده‌ش��ت ن�ه‌ك��ردوو‌ه‌و‬ ‫هه‌ڵه‌یه‌ك ‌ی گه‌ور‌ه ‌ی كردووه‌"‪.‬‬ ‫ك���ام���ه‌ران م �ه‌ن��ت��ك ل���ه‌درێ���ژ‌هی‌‬ ‫لێدوانه‌كه‌یدا بۆ ده‌ستوور ئه‌وه‌یش ‌ی وت‬ ‫"ئه‌گه‌ر پارت ‌ی وه‌اڵم ‌ی بۆ تیرۆركردنی‌‬ ‫سه‌رده‌شت پێنه‌بێت ئه‌و‌ه فه‌زیحه‌یه‌كه‌‬ ‫پارت ‌ی له‌دوا ‌ی ‪‌ 31‬ی ئابه‌و‌ه فه‌زیح ‌هی‌‬ ‫واگ���ه‌ور‌ه ‌ی به‌سه‌ردا نه‌هاتووه‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫هه‌وڵ ‌ی گۆڕین ‌ی ئاڕاسته‌ك ‌ه ده‌دات"‪.‬‬ ‫مه‌نتك پێیوای ‌ه كه‌پارت ‌ی ده‌یه‌وێت‬ ‫ئه‌و كار‌ه له‌تاوانێك ‌ی یاساییه‌و‌ه بگۆڕێت‬ ‫بۆ تاوانێك ‌ی سیاسی‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش له‌زیانی‌‬ ‫پارتیدایه‌‪.‬‬ ‫عه‌بدوڵاڵ ئاگرین له‌لێدوانه‌كه‌یدا‬ ‫بۆ ده‌ستوور ئه‌وه‌ش ‌ی وت كه‌پارتی‌‬ ‫له‌داهاتوودا هه‌ڵوێست ‌ی تر ‌ی ده‌بێت‪،‬‬ ‫"چونك ‌ه ئێم ‌ه پێمانوای ‌ه ئازاد ‌ی سنووری‌‬ ‫دیاریكراوه‌"‪.‬‬ ‫فه‌یسه‌ڵ ده‌ب���اغ ك� ‌ه راوێ��ژك��اری‌‬ ‫رۆژن��ام��ه‌وان��ی�� ‌ی س��ه‌رۆك�� ‌ی هه‌رێمه‌‬ ‫ل �ه‌وت��ارێ��ك��دا ك � ‌ه ل��ه‌ژم��ار‌ه ‪3473‬ی‌‬ ‫رۆژنام ‌ه ‌ی خه‌باتدا باڵوكراوه‌ته‌و‌ه ده‌ڵێت‬ ‫"به‌ته‌ئكیده‌و‌ه ده‌ڵ��ێ��م‪ :‬نه‌وشیروان‬ ‫مسته‌فا‌و ئه‌و راگه‌یاندن ‌ه فه‌وزه‌ویی ‌هی‌‬ ‫ك ‌ه له‌پشتییه‌تی‌‪ ،‬به‌رپرسن له‌كوشتنی‌‬ ‫ئه‌و الوه‌"‪ .‬هه‌روه‌ها ئاماژ‌ه به‌وه‌شده‌كات‬ ‫"ئه‌گینا عه‌قڵ ئ�ه‌و‌ه قه‌بووڵ ده‌كات‬

‫الیه‌نان ‌ه ‌ی دژ ‌ی تیرۆركردن ‌ی سه‌رده‌شت‬ ‫عوسمانن"‪.‬‬ ‫ئازاد چاالك ده‌ڵێت راگه‌یاندنه‌كانی‌‬ ‫پارت ‌ی كه‌وتوونه‌ت ‌ه هه‌ڵه‌وه‌‪ ،‬ده‌یانه‌وێت‬ ‫وان��ی��ش��ان��ب��ده‌ن‪ ،‬ك � ‌ه ئ��ه‌و ن��اڕه‌زای�� ‌ی‌و‬ ‫خۆپیشاندانان ‌ه ‌ی دروستبوون‪ ،‬ده‌ستی‌‬ ‫گ��ۆڕان�� ‌ی له‌پشته‌‪ ،‬ده‌ی��ان��ه‌وێ��ت وا‬ ‫نیشانیبده‌ن ك ‌ه ئه‌و مه‌سه‌له‌ی ‌ه دژی‌‬ ‫مه‌سه‌ل ‌ه نه‌ته‌وه‌ییه‌كانه‌‪" ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌‬ ‫بۆچوونێك ‌ی لۆژیك ‌ی نییه‌‪ ،‬خه‌ڵك‬

‫ئاماده‌ی ‌ه بڕژێت ‌ه سه‌ر شه‌قامه‌كان بۆ‬ ‫به‌رگریكردن له‌ئازادی‌"‪.‬‬ ‫چ�����االك ئ���ام���اژ ‌ی ب������ه‌وه‌دا كه‌‬ ‫راگه‌یاندنه‌كان ‌ی گۆڕان‌و ئه‌ندامه‌كانی‌‪ ،‬وه‌ك‬ ‫هه‌موو هاوواڵتیان ‌ی ئاسای ‌ی هاتن ‌ه قسه‌‪.‬‬ ‫له‌كاتێكدا چاوه‌ڕوانده‌كرا به‌رامبه‌ر‬ ‫ئ �ه‌و هێرشان ‌ه ‌ی ده‌كرێت ‌ه س�ه‌ری��ان‪،‬‬ ‫ئه‌ندامان ‌ی بزووتنه‌و‌ه ‌ی گۆڕان كاردانه‌و‌ه‌و‬ ‫وه‌اڵم��ی��ان ه�ه‌ب��ێ��ت‪ ،‬ب���ه‌اڵم تائێستا‬ ‫ب �ه‌ڕه‌س��م � ‌ی هیچ ك��اردان �ه‌وه‌ی �ه‌ك��ی��ان‬ ‫نه‌بووه‌‪ ،‬له‌كاتێكدا پێش ده‌ستپێكردنی‬ ‫هه‌ڵمه‌ته‌كانی ه �ه‌ڵ��ب��ژاردن‌و له‌كاتی‬ ‫هه‌ڵمه‌ته‌كانیشدا یه‌كێتی هه‌ر شتێكی‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و بزووتنه‌وه‌ی ‌ه بوتای ‌ه به‌توندی‬ ‫وه‌اڵم��ی��ان ده‌دای���ه‌وه‌‪ ،‬جگه‌له‌و‌ه ‌ی كه‌‬ ‫قسه‌كانی یه‌كێتی وه‌ك ئه‌و هێرشان ‌هی‌‬ ‫پ��ارت��ی ت��ون��دن �ه‌ب��وون ل �ه‌ب �ه‌رام��ب �ه‌ر‬ ‫بزووتنه‌و‌ه ‌ی گۆڕان‪.‬‬ ‫ئ����ازاد چ����االك وت��� ‌ی "گ����ۆڕان‬ ‫نایه‌وێت شه‌قام بوروژێنێت‪ ،‬بێده‌نگیی‌‬ ‫گۆڕان له‌وه‌و‌ه نیی ‌ه ك ‌ه نه‌توانێت یان‬ ‫بترسێت وه‌اڵمبداته‌وه‌‪ ،‬به‌ڵكو خه‌ڵك‬ ‫خۆ ‌ی شایه‌ت ‌ه له‌سه‌ر ئه‌و تۆمه‌تان ‌ه‌و‬ ‫وه‌اڵمنه‌دانه‌و‌ه له‌به‌رژه‌وه‌ندی ‌ی گۆڕاندایه‌‪،‬‬ ‫هێرشه‌كان ‌ی پارتیش له‌به‌رژه‌وه‌ندیی‌‬ ‫گۆڕاندایه‌"‪.‬‬ ‫به‌اڵم محه‌مه‌د ‌ی مه‌ال قادر ئه‌ندامی‌‬ ‫مه‌كته‌ب ‌ی سیاسی ‌ی پارت ‌ی دیموكراتی‌‬ ‫كوردستان له‌لێدوانێكدا بۆ ده‌ستوور‬ ‫رایگه‌یاند "تیرۆركردن ‌ی سه‌رده‌شت‬ ‫عوسمان رووداوێك ‌ه‌و رووی��داوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫كۆمه‌ڵێك رۆژنامه‌نووس ‌ی سه‌ر به‌گۆڕان‬ ‫دۆخ �ه‌ك �ه‌ی��ان گ��رژ‌و گ���ه‌ور‌ه ك���ردووه‌‪،‬‬ ‫هه‌اڵیان دروستكردوو‌ه‌و پارتی تۆمه‌تبار‬ ‫ده‌ك��ه‌ن‪ ،‬گرژییه‌كان ‌ی نێوان پارت ‌ی‌و‬ ‫گۆڕانیش له‌ئه‌نجام ‌ی ئ �ه‌و ك��اران�ه‌وه‌‬ ‫هاتووه‌"‪ .‬هه‌روه‌ها وت ‌ی "تیرۆركردنی‌‬ ‫سه‌رده‌شت عوسمان نه‌ده‌بوو وا گه‌وره‌‬ ‫بكرایه‌‪ ،‬چونك ‌ه ئاسایی ‌ه ئه‌و رووداوانه‌‬ ‫رووده‌دات‪ ،‬رۆژ ‌ی وا هه‌ی ‌ه له‌عێراق ‪200‬‬ ‫كه‌س ده‌كوژرێت"‪.‬‬ ‫له‌بار‌ه ‌ی هێرشه‌كان ‌ی ده‌زگاكانی‌‬ ‫راگه‌یاندن ‌ی پارت ‌ی بۆ س�ه‌ر گ��ۆڕان‪،‬‬ ‫م��ح�ه‌م�ه‌د ‌ی م��ه‌ال ق���ادر ئاشكرایكرد‬ ‫مه‌كته‌ب ‌ی سیاسی ئاگادار ‌ی ئه‌و هێرشانه‌‬ ‫نین ك ‌ه له‌ڕاگه‌یاندنه‌كان ‌ی پارتییه‌وه‌‬ ‫ده‌كرێت ‌ه س�ه‌ر گ��ۆڕان‪ ،‬وت� ‌ی "ئ �ه‌و‌هی‌‬ ‫ئێم ‌ه هه‌مان ‌ه له‌به‌یاننامه‌ك ‌ه ‌ی مه‌كته‌بی‌‬ ‫سیاسیدا وتوومان ‌ه‌و ئێستا بێده‌نگ‬ ‫بووین"‪.‬‬ ‫مه‌نتك وتی "ده‌سه‌اڵتداران تووشی‌‬ ‫شۆك بوون‪ ،‬چونك ‌ه ئه‌و‌ه یه‌كه‌مجاره‌‬ ‫ل���ه‌دوا ‌ی ساڵ ‌ی ‪1991‬و‌ه ج�ه‌م��اوه‌ری‌‬

‫یه‌کێک له‌چاالکییه‌کانی هه‌فته‌چااالکی (بێده‌نگ نابین)‬

‫كوردستان به‌وجۆر‌ه دێن ‌ه سه‌ر شه‌قام‪،‬‬ ‫ئ�ه‌و‌ه گۆڕانكاریی ‌ه له‌خه‌بات ‌ی ك��ورددا‬ ‫رووی�����داوه‌‪ ،‬گ��ۆڕان��ی��ش ك � ‌ه هێزێكی‌‬ ‫ئۆپۆزیسیۆنه‌‪ ،‬ماف ‌ی خۆیه‌ت ‌ی ئه‌و هه‌له‌‬ ‫بقۆزێته‌وه‌‪ ،‬چونك ‌ه ئه‌گه‌ر ده‌سه‌اڵتداران‬ ‫پێیانوابێت الیه‌نه‌كان ‌ی ئۆپۆزیسیۆن ئه‌و‬ ‫رووداو‌ه ناقۆزنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا له‌سیاسه‌ت‬ ‫تێنه‌گه‌یشتوون"‪.‬‬ ‫ه��اوك��ات ع��وس��م��ان بانیمارانی‌‬ ‫س���ه‌رك���رد‌ه ‌ی ب��زووت��ن��ه‌و‌ه ‌ی گ���ۆڕان‬ ‫به‌ده‌ستوور ‌ی وت "ئه‌و قسان ‌ه ‌ی پارتی‌‬ ‫به‌رانبه‌ر به‌گۆڕان ده‌یانكات‪ ،‬ن��اڕه‌وا‌و‬ ‫ناحه‌قن‪ ،‬ئێم ‌ه چاوه‌ڕێمان نه‌ده‌كرد‬ ‫پارت ‌ی به‌و جۆر‌ه قسه‌بكات"‪ .‬ئه‌وه‌شی‌‬ ‫وت "ئ �ه‌و هێرشان ‌ه ‌ی پارتی‌‪ ،‬ترس‌و‬ ‫دڵه‌ڕاوكێ ‌ی ال ‌ی خه‌ڵك دروستكردوو‌ه‌و‬ ‫بۆ تۆقاندن ‌ی خه‌ڵكه‌‪ ،‬زمانه‌ك ‌ه زمانی‌‬ ‫ش �ه‌ڕه‌‪ ،‬س�ه‌رده‌م� ‌ی ش �ه‌ڕ ‌ی ناوخۆمان‬ ‫بیرده‌هێنێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫بانیماران ‌ی ئ��ام��اژ‌ه ‌ی ب���ه‌وه‌دا كه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر وه‌اڵم ‌ی پارتیش بده‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌و‬ ‫زمان ‌ه ناشارستان ‌ی‌و توند‌ه وه‌اڵمیان‬ ‫ناده‌نه‌وه‌‪ ،‬كه‌پارت ‌ی به‌كاریهێناوه‌‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌ك له‌ناو بزووتنه‌و‌هی‌‬ ‫گ��ۆڕان‪ ،‬به‌ده‌ستوور ‌ی راگه‌یاند دوای‌‬ ‫ئ�ه‌و هه‌ڵمه‌ت ‌ی راگه‌یاندن ‌ه ‌ی له‌الیه‌ن‬ ‫پارتیه‌و‌ه دژ به‌بزووتنه‌و‌ه ‌ی گ��ۆڕان‬ ‫ده‌ستیانپێكردوو‌ه له‌ناو سه‌ركرده‌كانی‌‬ ‫ب��زووت��ن �ه‌و‌ه ‌ی گ��ۆڕان��دا دوو بۆچوون‬ ‫دروستبووه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و وت ‌ی "به‌شێكیان له‌گ ‌ه ‌ڵ ئه‌وه‌دان‬ ‫وه‌اڵم ‌ی پارت ‌ی بدرێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌شه‌ك ‌هی‌‬ ‫تریان ده‌ڵێن نابێت وه‌اڵمبدرێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و سه‌رچاوه‌ی ‌ه ئاماژ‌ه ‌ی به‌وه‌دا‬ ‫ك ‌ه ئه‌وان ‌ه ‌ی له‌گه‌ڵ وه‌اڵمنه‌دانه‌و‌هی‌‬ ‫پارتین‪ ،‬پێیانوای ‌ه ئه‌گه‌ر وه‌اڵمبده‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ �ه‌وك��ات كێشه‌ك ‌ه ده‌بێت ‌ه كێش ‌هی‌‬ ‫نێوان دووالی�� ‌هن‌و كێشه‌ك ‌ه ونده‌بێت‪،‬‬ ‫"له‌به‌رئه‌و‌ه ‌ی مه‌سه‌له‌ك ‌ه له‌سه‌ر ئازادی‌‬ ‫راده‌ربڕینه‌‪،‬نابێت ببێت ‌ه كێش ‌ه ‌ی نێوان‬ ‫دوو الیه‌ن"‪.‬‬ ‫ع��وس��م��ان ب��ان��ی��م��اران��ی وت �ی‌‬ ‫"ئێم ‌ه پێمانوای ‌ه ئه‌م ‌ه چه‌ند رۆژێك‬ ‫ده‌خایه‌نێت‌و پارت ‌ی سارد ده‌بێته‌و‌ه‌و‬ ‫گرژییه‌كان كۆتای ‌ی پێدێت"‪.‬‬ ‫به‌كر عوسمان برای رۆژنامه‌نووس‬ ‫سه‌رده‌شت‪ ،‬به‌ده‌ستووری وت "ئێمه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ جه‌ماوه‌رین‌و هیچ په‌یوه‌ندیمان‬ ‫به‌گرژ ‌ی نێوان گۆڕان‌و پارتییه‌و‌ه نییه‌"‪،‬‬ ‫ه�ه‌روه‌ه��ا ده‌ڵێت ته‌نها ه�ه‌وڵ��ده‌ده‌ن‬ ‫بكوژان ‌ی سه‌رده‌شت بدۆزرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫زانیار محه‌م ‌هد‌و دوێن هاشم‌و گۆران‬ ‫وه‌هاب ئه‌م راپۆرته‌یان نوسیووه‌‪.‬‬


‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی سیاسیی گشتییه‌‪،‬کۆمپانیای سولی تێلیگراف هه‌فتان ‌ه ده‌ریده‌کات‬

‫هه‌واڵ‌‬

‫‪2‬‬

‫میدیا جیهانییه‌كان كوشتنی سه‌رده‌شتیان به‌كاره‌سات وه‌سفكرد‬

‫"خه‌مه‌كان له‌باره‌ی‌ زیاتربوونی‌ هه‌ڕه‌شه‌كان دژ به‌رۆژنامه‌وانی‌ ئازاد له‌گه‌وره‌بووندایه‌"‬ ‫محه‌مه‌د عه‌لی‬

‫ت��ه‌واوی میدیا جیهانییه‌كان‌و ده‌زگ��ا‬ ‫راگه‌یاندن ‌ه به‌ناوبانگه‌كانی جیهان‪،‬‬ ‫تیرۆركردن ‌ی س �ه‌رده‌ش��ت عوسمان ‌ی‬ ‫رۆژنامه‌نووسیان به‌كاره‌سات‌و گه‌وره‌ترین‬ ‫تراژیدیا له‌هه‌رێمی كوردستاندا وه‌سفكرد‪.‬‬ ‫ك���اردان���ه‌وه‌ی ت��ی��رۆرك��ردن�ه‌ك� ‌ه ‌ی‬ ‫سه‌رده‌شت عوسمان‪ ،‬ناڕه‌زایی گه‌ور‌ه ‌ی‬ ‫له‌الیه‌ن سه‌دان رێكخراو‌و رۆژنامه‌نووس‌و‬ ‫الی��ه‌ن�� ‌ی س��ی��اس �ی‌و رۆشنبیرییه‌و‌ه‬ ‫له‌ناوخۆ‌و ده‌ره‌و‌ه ‌ی واڵت لێكه‌وته‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ك ده‌یان خۆپیشاندان ‌ی هێمنان ‌ه‬ ‫به‌مه‌به‌ست ‌ی ئیدانه‌كردن ‌ی ئ�ه‌و كار‌ه‬ ‫قێزه‌ون ‌ه له‌شاره‌كان ‌ی كوردستان‌و واڵتان ‌ی‬ ‫ئه‌وروپا‌و ئوسترالیا رێكخران‪.‬‬ ‫رۆژن���ام��� ‌ه ‌ی ن��ی��وی��ۆرك تایمز ‌ی‬ ‫ئ �ه‌م��ری��ك � ‌ی ل��ه‌گ��ه‌ڵ گ��واس��ت��ن �ه‌و‌ه ‌ی‬ ‫هه‌واڵ ‌ی تێرۆركردنه‌ك ‌ه له‌هه‌مان رۆژ ‌ی‬ ‫رووداوه‌ك���ه‌دا‪ ،‬دوات��ر به‌دواداچوونێكی‬ ‫ورد ‌ی بۆ ناڕه‌زایه‌تییه‌كان ‌ی جه‌ماوه‌ر‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و تاوانه‌دا كردووه‌‪ ،‬ئاماژ‌ه‬ ‫به‌وه‌ده‌دات ك ‌ه كوشتنی رۆژنامه‌نووسێك‬ ‫گڕ ‌ی به‌ردای ‌ه كورده‌كان ‌ی عێراق‪.‬‬ ‫له‌ڕاپۆرته‌كه‌دا هاتوو‌ه ك ‌ه سه‌دان‬ ‫خوێندكار وه‌ك ن��اڕه‌زای��ی ده‌رب��ڕی��ن‬ ‫به‌رامبه‌ر كوشتن ‌ی رۆژنامه‌نووسێك ‌ی‬ ‫كورد له‌به‌رده‌م په‌رله‌مان ‌ی كوردستاندا‬ ‫ك��ۆب��وون�ه‌و‌ه‌و ت��ووڕه‌ی��ی زۆر ‌ی خۆیان‬ ‫د‌هر‌بڕی‪ ،‬رۆژنامه‌ك ‌ه ئاماژ‌ه ‌ی به‌وه‌شداو‌ه‬ ‫ك� ‌ه خۆپیشانده‌ران ده‌زگ���ا ئه‌من ‌ی‌و‬ ‫هه‌واڵگرییه‌كان تۆمه‌تبارده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫ن��ی��وی��ۆرك تایمز نووسیویه‌ت ‌ی‬ ‫كوشتنه‌ك ‌ه ب��ووه‌ه��ۆ ‌ی دروستبوون ‌ی‬

‫"سێ گولله‌و سێ وتار سه‌رده‌شتی كوشت"‪ .‬فۆتۆگراف‪ :‬ده‌ستوور‬

‫نائارام ‌ی له‌ناوچه‌كه‌دا‪ ،‬چونك ‌ه باكوور ‌ی‬ ‫عێراق وه‌ك ناوچه‌كان ‌ی دیك ‌ه نائارام‬ ‫نییه‌‪ ،‬هاتوو‌ه "ئاسایش تێیدا پارێزراو‌ه‌و‬ ‫م��او‌ه ‌ی چه‌ند ساڵێك ‌ه له‌الیه‌ن خود ‌ی‬ ‫خه‌ڵك ‌ی ناوچه‌كه‌و‌ه به‌ڕێوه‌ده‌برێت"‪.‬‬ ‫رۆژن��ام�� ‌ه ‌ی گ��اردی��ان � ‌ی به‌ریتانی‬ ‫وتارێك ‌ی له‌بار‌ه ‌ی كوشتن ‌ی سه‌رده‌شته‌و‌ه‬ ‫باڵوكردووه‌ته‌و‌ه‌و ده‌ڵێت پێویست ‌ه مردن ‌ی‬ ‫رۆژنامه‌نووسێك ‌ی كورد روونبكرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌وتاره‌كه‌دا هاتوو‌ه "كاره‌سات ده‌بوو‬ ‫ئه‌گه‌ر كوشتنه‌ك ‌ه له‌ناوچه‌یه‌ك ‌ی دیك ‌ه ‌ی‬ ‫عێراق جگ ‌ه له‌كوردستان رویبدایه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌و‌ه تراژیدیاتر رفاندن ‌ی رۆژنامه‌نووسێك ‌ی‬ ‫‪ 23‬ساڵ ‌ه ‌ی سه‌ربه‌خۆ‌و خوێندكارێك ‌ی‬ ‫زانكۆی ‌ه له‌ناوچه‌یه‌ك ‌ی سه‌قامگیر ‌ی‬ ‫وه‌ك كوردستان‌و ئه‌شكه‌نجه‌دان‌و دواتر‬ ‫تیرۆركردنییه‌تی‌‪ ،‬ك ‌ه پێویست ‌ه ده‌سه‌اڵت ‌ی‬

‫هه‌رێم له‌سه‌ر ‌ی بێت ‌ه ده‌نگ‌و روونكردنه‌و‌ه‬ ‫بدات له‌باره‌یه‌وه‌"‪.‬‬ ‫له‌الیه‌كی ت��ره‌و‌ه ماڵپه‌ڕ ‌ی ب ‌ی ب ‌ی‬ ‫سیش راپۆرتێك ‌ی له‌ژێر ناونیشان ‌ی‬ ‫"ئیدانه‌كردن ‌ی كوشتنی رۆژنامه‌نووسێك ‌ی‬ ‫كورد‌و تۆمه‌تباركردن ‌ی ده‌سه‌اڵتداران ‌ی‬ ‫هه‌رێم"‪ ،‬باڵوكردووه‌ته‌و‌ه‌و تیایدا هاتوو‌ه‬ ‫"ده‌یان رۆژنامه‌نووس داوا ‌ی لێكۆڵینه‌و‌ه‬ ‫له‌كوشتن ‌ی س��ه‌رده‌ش��ت عوسمان ‌ی‬ ‫رۆژنامه‌نووس ‌ی كورد ده‌كه‌ن"‪.‬‬ ‫ل����ه‌راپ����ۆرت����ه‌ك����ه‌دا ه���ات���وو‌ه‬ ‫"رووداوه‌ك � ‌ه دوا ‌ی ئه‌و‌ه روویدا ك ‌ه ئه‌و‬ ‫رۆژنامه‌نووس ‌ه الو‌ه وتارێك ‌ی توند ‌ی‬ ‫له‌سه‌ر "گه‌نده‌ڵییه‌كان ‌ی سه‌ران ‌ی هه‌رێم"‬ ‫باڵوكردووه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫م��اڵ��پ �ه‌ڕ ‌ی فریمیدیا ‌ی تایبه‌ت‬ ‫به‌په‌یمانگا ‌ی رۆژنامه‌وان ‌ی نێوده‌وڵه‌تی‌‪،‬‬

‫وێ���ڕا ‌ی ئ���ه‌و‌ه ‌ی هه‌واڵێك ‌ی سه‌باره‌ت‬ ‫ب�ه‌ك��وش��ت��ن� ‌ی ئ���ه‌و رۆژن��ام��ه‌ن��ووس�� ‌ه‬ ‫باڵوكردووه‌ته‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها نووسیویه‌ت ‌ی‬ ‫"سه‌ره‌ڕا ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی ئه‌م ‌ه دووه‌م رووداو ‌ی‬ ‫كوشتن ‌ی رۆژنامه‌نووسان ‌ه له‌و سنوور‌ه‬ ‫له‌ماو‌ه ‌ی سێ ساڵ ‌ی راب��ردوودا‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌ئێستادا خه‌مه‌كان له‌بار‌ه ‌ی زیاتربوون ‌ی‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌كان دژ به‌رۆژنامه‌وان ‌ی ئازاد‬ ‫له‌گه‌وره‌بووندایه‌"‪.‬‬ ‫ل��ه‌الی��ه‌ك��ی ت����ره‌و‌ه رێ��ك��خ��راو ‌ی‬ ‫په‌یامنێران ‌ی بێ سنوور له‌سه‌ر ماڵپه‌ڕ ‌ی‬ ‫ره‌سم ‌ی رێكخراوه‌ك ‌ه به‌یاننامه‌یه‌كی‬ ‫له‌ژێر ناونیشان ‌ی "كوشتن ‌ی دووه‌م‬ ‫رۆژنامه‌نووس له‌كوردستان ‌ی عێراق"‬ ‫باڵوكردووه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌به‌یاننامه‌كه‌دا ئاماژ‌ه ب�ه‌وه‌دراو‌ه‬ ‫ك ‌ه كوشتنی سه‌رده‌شت جارێك ‌ی دیك ‌ه‬

‫رۆژنامه‌نووسان هه‌ولێر به‌جێده‌هێڵن‬

‫ی دیموكراسیدا ناگونجێت‬ ‫نه‌به‌ز گۆران‪ :‬پارتی‌ له‌گه‌ڵ سیستم ‌‬ ‫كاروخ نامیق‬

‫ی دووشه‌مم ‌ه ‪ 5/10‬بۆ رێبین‬ ‫رۆژ ‌‬ ‫ی‬ ‫فه‌تاحی رۆژن��ام�ه‌ن��ووس‌و به‌رپرس ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رۆژن��ام � ‌ه ‌‬ ‫ی هه‌ولێر ‌‬ ‫نووسینگ ‌ه ‌‬ ‫رۆژن��ام��ه‌‪ ،‬دوا رۆژ ب��وو ك� ‌ه درێ��ژ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی بدات له‌هه‌ولێر‪ ،‬دوا ‌‬ ‫به‌ژیان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی لێكرا‌و هه‌وڵ ‌‬ ‫چه‌ندجارێك هه‌ڕه‌ش ‌ه ‌‬ ‫ی درا‪ ،‬یه‌كسه‌ر هه‌ڵهات بۆ‬ ‫رفاندن ‌‬ ‫سلێمانی‌‪ .‬‬ ‫ی‬ ‫رێبین ده‌ڵێت له‌خۆپیشاندانه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ب��ه‌رده‌م په‌رله‌مان‪ ،‬له‌ناو حه‌ره‌م ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫په‌رله‌ماندا له‌الیه‌ن ئاسایش ‌‬ ‫كوردستانه‌و‌ه پ� ‌هال‌م��اردراوه‌و هه‌وڵی‬ ‫ی چه‌ند‬ ‫ی دراوه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌ڕێگ ‌ه ‌‬ ‫رفاندن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بووه‌‪ ،‬دوا ‌‬ ‫په‌رله‌مانتارێكه‌و‌ه رزگار ‌‬ ‫ئه‌وه‌ش راسته‌خۆ خۆی گه‌یاندووه‌ت ‌ه‬ ‫سلێمانی‌‪.‬‬ ‫چه‌ند رۆژێ��ك پێشتریش رێبین‬ ‫ی‬ ‫ی تر‪ ،‬له‌ڕێگ ‌ه ‌‬ ‫له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌نووسێك ‌‬ ‫ی مۆبایله‌و‌ه هه‌ڕه‌شایان‬ ‫كورته‌نام ‌ه ‌‬ ‫لێكرابوو‪.‬‬ ‫"به‌ئاشكرا پ���ه‌الم���اردان له‌ناو‬ ‫ی زۆر‬ ‫ی په‌رله‌مان مانایه‌ك ‌‬ ‫حه‌ره‌م ‌‬ ‫ی هێزێك ده‌یه‌وێت‬ ‫هه‌ڵده‌گرێت‪ ،‬بۆچ ‌‬ ‫ب�ه‌ئ��اش��ك��را بتڕفێنێت‌و ه �ه‌ڕه‌ش � ‌ه‬ ‫له‌وپه‌رله‌مانتارانه‌ش بكات ك ‌ه به‌رگریت‬ ‫ی نائارام‬ ‫ی "بارێك ‌‬ ‫لێده‌كه‌ن" رێبین وت ‌‬ ‫له‌هه‌ولێر ه�ه‌ی�ه‌و ت��رس‌و تۆقاندن‬ ‫ی داپۆشیوه‌"‪.‬‬ ‫ی ئه‌و شار‌ه ‌‬ ‫سه‌رتاپا ‌‬ ‫رێ��ب��ی��ن ی �ه‌ك��ێ��ك � ‌ه ل���ه‌و چه‌ند‬

‫دوای کوشتنی سه‌رده‌شت‪ ،‬هه‌ڕه‌ش ‌ه بۆ سه‌ر رۆژنامه‌نووسان به‌رده‌وامه‌‬

‫ی مه‌ترسیی‬ ‫ی به‌هۆ ‌‬ ‫رۆژنامه‌نووس ‌ه ‌‬ ‫له‌سه‌ر ژیانیان هه‌ولێریان ب �ه‌ره‌و‬ ‫ی به‌جێهێشتووه‌‪.‬‬ ‫سلێمان ‌‬ ‫ی ئه‌م مانگ ‌ه رۆژنامه‌نووس‌و‬ ‫‪‌4‬‬ ‫ی زانكۆ سه‌رده‌شت عوسمان‬ ‫خوێندكار ‌‬ ‫ی سه‌اڵحه‌دیندا‬ ‫ل��ه‌ب��ه‌رده‌م زان��ك��ۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ‪ 48‬كاتژمێر ته‌رمه‌ك ‌ه ‌‬ ‫رفێندراو دوا ‌‬ ‫ی موسڵ دۆزرایه‌وه‌‪،‬‬ ‫ی له‌شار ‌‬ ‫به‌كوژراو ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ناڕه‌زای ‌‬ ‫ئه‌م رووداو‌ه بوو‌ه مای ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رۆژن��ام �ه‌ن��ووس��ان‌و ت��ه‌واو ‌‬ ‫ت��ون��د ‌‬ ‫ی كوردستان له‌هه‌مانكاتدا‬ ‫خه‌ڵك ‌‬ ‫ترس‌و دڵه‌ڕاوكێی له‌ناو رۆژنامووساندا‬ ‫دروستكرد‪.‬‬ ‫ی سه‌رده‌شت‬ ‫ی تیرۆركردن ‌‬ ‫دوا ‌‬ ‫ی مۆبایله‌وه‌‬ ‫ی نام ‌ه ‌‬ ‫عوسمان له‌ڕێگ ‌ه ‌‬ ‫ی ك��وش��ت��ن ل�ه‌ه�ه‌ری�ه‌ك� ‌ه‬ ‫ه���ه‌ڕه‌ش��� ‌ه ‌‬

‫ی‬ ‫ی په‌یامنێر ‌‬ ‫له‌هه‌ڵگورد س �ه‌م �ه‌د ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌رپرس ‌‬ ‫ی لڤین‌و ریبێن فه‌تاح ‌‬ ‫گۆڤار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رۆژن��ام � ‌ه ‌‬ ‫ی هه‌ولێر ‌‬ ‫نووسینگ ‌ه ‌‬ ‫رۆژنام ‌ه ده‌كرێت‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ئ���ه‌وان ه �ه‌رچ �ه‌ن��د ده‌زگ��اك��ان � ‌‬ ‫پۆلیس‌و ئاسایشیان ئاگاداركردبوه‌وه‌‪،‬‬ ‫ی دڵخۆشكه‌ر‬ ‫ب �ه‌اڵم هیچ هه‌نگاوێك ‌‬ ‫نه‌نرا‪ ،‬بۆی ‌ه ئه‌وان خۆیان ده‌ربازكرد‬ ‫بۆ سلێمانی‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ه��ه‌ڵ��گ��ورد س��ه‌م��ه‌د ئ�ه‌ن��دام� ‌‬ ‫ی لڤین‪،‬‬ ‫ی گۆڤار ‌‬ ‫ی نووسه‌ران ‌‬ ‫ده‌ست ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رۆژنامه‌نووسان به‌گشت ‌‬ ‫ده‌ڵێت ژیان ‌‬ ‫ی كوردستاندا له‌مه‌ترسیدایه‌‪،‬‬ ‫له‌هه‌رێم ‌‬ ‫ب��ه‌اڵم له‌هه‌ولێر مه‌ترسییه‌ك ‌ه زۆر‬ ‫ی رۆژنامه‌نووسان‬ ‫ێ ژیان ‌‬ ‫زیاتره‌‪" ،‬له‌و ‌‬ ‫ی خۆیان‬ ‫پارێزراو نیی ‌ه‌و ناتوانن به‌ئازاد ‌‬

‫ی كه‌متر‬ ‫ی "پارت ‌‬ ‫كاربكه‌ن"‪ .‬هه‌ڵگورد وت ‌‬ ‫ی‬ ‫ره‌خن ‌ه قبوڵ ده‌كات‪ ،‬به‌یاننامه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی روون ‌ه‬ ‫ی ئاماژه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی سیاس ‌‬ ‫مه‌كته‌ب ‌‬ ‫ك ‌ه ئه‌وان به‌و ره‌خنان ‌ه یه‌كجار قه‌ڵس‬ ‫ب��وون ك ‌ه ل�ه‌رۆژن��ام�ه‌ك��ان�ه‌و‌ه لێیان‬ ‫ده‌گیرێت‪ ،‬بۆی ‌ه رۆژنامه‌نووسان ناتوانن‬ ‫ی زه‌ق بگرن"‪.‬‬ ‫له‌هه‌ولێر ره‌خن ‌ه ‌‬ ‫ی ئه‌شكه‌نجه‌دان‌و رفاندن‌و‬ ‫چیرۆك ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌كردن‌و رێگرتن له‌كاركردن ‌‬ ‫ی ه �ه‌ول��ێ��ر ت��از‌ه‬ ‫رۆژن��ام��ه‌ن��ووس��ان�� ‌‬ ‫ی‬ ‫نییه‌‪ ،‬ئ��ه‌وان هه‌میش ‌ه رووب���ه‌ڕوو ‌‬ ‫رووگرژترین به‌رپرسان ده‌بوونه‌وه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌من ‌‬ ‫ل�ه‌گ�ه‌ڵ داخ��راوت��ری��ن هێز ‌‬ ‫به‌ریه‌كده‌كه‌وتن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌و فشاران ‌ه ‌‬ ‫ئێستاش به‌هۆ ‌‬ ‫له‌سه‌ر رۆژنامه‌نووسان ‌ه په‌یتا په‌یتا‬

‫ئه‌و مه‌ترسییانه‌مان بیردێنێته‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫رۆژنامه‌نووسان له‌كوردستان ‌ی عێراق‬ ‫رووبه‌ڕوو ‌ی ده‌بنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و رێكخراو‌ه داوا له‌ده‌سه‌اڵتدارانی‬ ‫هه‌رێمی كوردستان ده‌ك��ات چۆنێت ‌ی‬ ‫ئه‌نجامدان ‌ی ئه‌و تاوان ‌ه روونبكاته‌و‌ه‌و‬ ‫ئه‌نجامده‌ران ‌ی ده‌ستگیربكات‌و راپێچ ‌ی‬ ‫دادگایان بكات‪.‬‬ ‫ه��ه‌روه‌ك سایت ‌ی ماركسیست ك ‌ه‬ ‫سایتێك ‌ی كه‌نه‌دیی ‌ه باسی له‌قێزه‌ون ‌ی‬ ‫ئه‌و كوشتن ‌ه ك��ردوو‌ه‌و كه‌مپینێك ‌ی بۆ‬ ‫ناڕه‌زایی ده‌ربڕین دژ ‌ی تێرۆركردنه‌ك ‌ه‌و‬ ‫به‌دادگا گه‌یاندن ‌ی ئه‌نجامده‌ران ‌ی له‌سه‌ر‬ ‫سایته‌ك ‌ه پێكهێناوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌م ‌ه وێڕا ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی چه‌ندین ماڵپه‌ڕ ‌ی‬ ‫تر كه‌مپینیان دژ ‌ی كوشتنه‌ك ‌ه‌و نام ‌ه ‌ی‬ ‫كراوه‌یان ئاراست ‌ه ‌ی سه‌رۆكایه‌تییه‌كان ‌ی‬ ‫هه‌رێم كردووه‌‪.‬‬ ‫ل�ه‌و چوارچێوه‌یه‌شدا ژماره‌یه‌ك‬ ‫رۆژنامه‌نووس ‌ی جیهانی ك ‌ه خۆیان وه‌ك‬ ‫ژم��اره‌ی�ه‌ك رۆژن��ام �ه‌وان ك ‌ه سااڵنێك ‌ی‬ ‫زۆر رووماڵ ‌ی رووداوه‌كان ‌ی كوردستان ‌ی‬ ‫عێراقیان كردووه‌‪ ،‬ناساندووه‌‪ ،‬نامه‌یه‌ك ‌ی‬ ‫كراوه‌یان ئاراست ‌ه ‌ی هه‌ریه‌ك له‌مه‌سعود‬ ‫بارزان ‌ی سه‌رۆك ‌ی هه‌رێم‌و جه‌الل تاڵه‌بان ‌ی‬ ‫سه‌رۆك كۆمار ‌ی عێراق كردوو‌ه‌و داوایان‬ ‫ل��ێ��ك��ردوون "الس��ای��ی ئ��ه‌و سیاسه‌ت ‌ه‬ ‫سه‌ركوتكارانه‌ی ‌ه نه‌كه‌نه‌و‌ه ك ‌ه سااڵنێك‬ ‫میلله‌ت ‌ی كورد خه‌باتیان كردوو‌ه له‌دژی‌"‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و رۆژن��ام��ه‌ن��ووس��ان�� ‌ه باس ‌ی‬ ‫تیرۆركردن ‌ی زه‌رده‌ش���ت عوسمانیان‬ ‫كردووه‌‪ ،‬نامه‌ك ‌ه ك ‌ه چه‌ند نووسه‌رێك ‌ی‬ ‫به‌ناوبانگ ‌ی وه‌ك كریس كۆچێرا‌و هه‌ژیر‬ ‫ته‌یموریان ئیمزایان له‌سه‌ر كردوو‌ه تێیدا‬ ‫هاتوو‌ه "ئێم ‌ه ك ‌ه ئه‌مڕۆ ئه‌م نامه‌ی ‌ه بۆ‬

‫ئێو‌ه ده‌نێرین‪ ،‬وه‌ك دۆستێك بۆتان‬ ‫ده‌نێرین نه‌ك وه‌ك نه‌یار‪ ،‬وه‌ك ژماره‌یه‌ك‬ ‫هاوڕێ ك ‌ه بڕوامان به‌قسه‌كانتان بوو ئه‌و‬ ‫كات ‌ه ‌ی له‌ده‌سه‌اڵتدا نه‌بوون"‪.‬‬ ‫ماڵپه‌ر ‌ی ته‌له‌فزیۆن ‌ه عه‌ره‌بییه‌كانیش‬ ‫گرنگییان ب���ه‌رووداوه‌ك���ه‌دا‌و ئه‌وه‌تا‬ ‫م��اڵ��پ�ه‌ڕ ‌ی عه‌ره‌بیی ‌ه رای��گ�ه‌ی��ان��دوو‌ه‬ ‫"كوشتن ‌ی ئه‌و خوێندكار‌ه ‌ی زانكۆ را ‌ی‬ ‫گشت ‌ی كورد ‌ی وروژاندووه‌"‪.‬‬ ‫رۆژنام ‌ه ‌ی ئه‌لقودس ال ‌ی خۆیه‌و‌ه‬ ‫باس ‌ی له‌رفاندنه‌ك ‌ه ك���ردوو‌ه‌و له‌سه‌ر‬ ‫زار ‌ی چه‌ند به‌رپرسێكه‌و‌ه رایگه‌یاندوو‌ه‬ ‫"س �ه‌رده‌ش��ت به‌گولل ‌ه ك����وژراو‌ه‌و ك ‌ه‬ ‫دۆزراوه‌ت��ه‌و‌ه هه‌ردوو ده‌ست ‌ی به‌ستراو‬ ‫بوو‌ه "‪.‬‬ ‫ماڵپه‌ڕ ‌ی (وس��ی��ت)ی عێراقیش‬ ‫ل�ه‌ژێ��ر ناونیشان ‌ی "س��ێ وت���ار‌و سێ‬ ‫گولل ‌ه سه‌رده‌شت عوسمانیان كوشت"‪،‬‬ ‫بابه‌تێك ‌ی باڵوكردووه‌ته‌وه‌و نوسیویه‌ت ‌ی‬ ‫"له‌به‌رده‌م خوێندكاران ‌ی زانكۆدا‌و به‌ڕۆژ ‌ی‬ ‫نیوه‌ڕۆ‌و به‌ئاشكرا‌و به‌ته‌حه‌ددایه‌ك ‌ی‬ ‫روونه‌و‌ه له‌به‌رامبه‌ر هه‌موو یاسا‌و رێسا‬ ‫مرۆییه‌كاندا خوێندكارێك ‌ی زانكۆ له‌الیه‌ن‬ ‫ژم��اره‌ی��ه‌ك چ �ه‌ك��دار ‌ی ن �ه‌ن��اس��راوه‌و‌ه‬ ‫ده‌ڕفێندرێ‌و دوا ‌ی دوو رۆژ ته‌رمه‌ك ‌ه ‌ی‬ ‫له‌موسڵ فڕێده‌ده‌رێت"‪.‬‬ ‫م��اڵ��پ�ه‌ڕه‌ك� ‌ه چ�ه‌ن��د پرسیارێك ‌ی‬ ‫خستووه‌ته‌ڕوو له‌بار‌ه ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی بۆچ ‌ی‬ ‫سه‌رده‌شت له‌به‌رده‌م زانكۆدا رفێندراو‌ه‌و‬ ‫بۆچ ‌ی رفێندراو‌ه‌و كێن ئه‌وان ‌ه ‌ی ئه‌و‬ ‫كاره‌یان ئه‌نجامداوه‌؟‬ ‫داوا ‌ی له‌به‌رپرسان ‌ی شار ‌ی هه‌ولێر‬ ‫ك���ردوو‌ه ك ‌ه وه‌اڵم�� ‌ی ئ �ه‌و پرسیاران ‌ه‬ ‫بده‌نه‌وه‌و له‌هۆكاره‌كان ‌ی ئه‌و كوشتن ‌ه‬ ‫بكۆڵنه‌وه‌‪.‬‬

‫ی هه‌ولێر ئه‌و شار‌ه‬ ‫رۆژنامه‌نووسان ‌‬ ‫به‌جێده‌هێڵن‪ ،‬ده‌ڵ��ێ��ن ك��ارك��ردن‬ ‫ی‬ ‫ی ژێر ده‌سه‌اڵت ‌‬ ‫له‌هه‌ولێر‌و ناوچه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌قڵییه‌ت ‌‬ ‫ی زۆر سه‌خته‌‪ ،‬به‌هۆ ‌‬ ‫پارت ‌‬ ‫ی ئه‌و ناوچان ‌ه‬ ‫ی حوكم ‌‬ ‫ئه‌و ده‌سه‌اڵت ‌ه ‌‬ ‫ده‌كات‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌ولێر‪ ،‬چۆڵكردن ‌‬ ‫به‌جێهێشتن ‌‬ ‫ی ده‌وێت‪ ،‬ئاوها‬ ‫نییه‌‪ ،‬تا ده‌سه‌اڵت چۆن ‌‬ ‫تیایدا هه‌ڵبسوڕێت‪ ،‬به‌ڵكو ئه‌ویش وه‌ك‬ ‫فشارێك وای ‌ه بۆ سه‌ر ده‌سه‌اڵت‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫رۆژنامه‌نووسان له‌پایته‌خت هه‌ڵدێن‪.‬‬ ‫هه‌ڵگورد سه‌مه‌د ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌دات ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ هه‌ولێر‪ ،‬كاتێك‬ ‫ی ل�ه‌س�ه‌ر ژیانی‬ ‫ئ �ه‌و مه‌ترسییان ‌ه ‌‬ ‫هه‌بوو‌ه كه‌مبێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی ب �ه‌رپ��رس � ‌‬ ‫ئ��ی��ب��راه��ی��م ع��ه‌ل�� ‌‬ ‫ی لڤین‬ ‫ی گۆڤار ‌‬ ‫ی هه‌ولێر ‌‬ ‫نووسینگ ‌ه ‌‬ ‫ی به‌جێهێشتووه‌و‬ ‫ئێستا ه�ه‌ول��ێ��ر ‌‬ ‫ی ك��ارده‌ك��ات‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫له‌سلێمان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌و‌ه ره‌تده‌كاته‌و‌ه ك ‌ه به‌هۆ ‌‬ ‫خۆ ‌‬ ‫ی رۆژن��ام��ه‌ن��ووس��ان‬ ‫ی ژی��ان�� ‌‬ ‫خ��راپ�� ‌‬ ‫ی به‌جێهشتبێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئ �ه‌و ش��ار‌ه ‌‬ ‫ی ده‌ستوور ئه‌و‬ ‫ی زانیارییه‌كان ‌‬ ‫به‌پێ ‌‬ ‫ی ژیانی‬ ‫رۆژنامه‌نووسه‌ش له‌به‌ر مه‌ترس ‌‬ ‫هاتووه‌ت ‌ه سلێمانی‌‪.‬‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫ی ده‌ڵێت به‌هۆ ‌‬ ‫ئیبراهیم عه‌ل ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌هه‌ولێر هه‌ی ‌ه‌و ئه‌قڵییه‌ت ‌‬ ‫بارودۆخ ‌ه ‌‬ ‫ی ك ‌ه له‌هه‌ولێر‬ ‫ئه‌و ده‌سه‌اڵت ‌ه سیاسیی ‌ه ‌‬ ‫ی كاركردن‬ ‫ی زۆر ‌‬ ‫حكومده‌كات‪ ،‬جیاواز ‌‬ ‫هه‌ی ‌ه له‌نێوان هه‌ولێر‌و سلێمانی‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ن �ه‌ب �ه‌ز گ���ۆران س �ه‌رن��ووس �ه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی جیهان ك ‌ه ئێستا هه‌ولێر ‌‬ ‫گۆڤار ‌‬ ‫ی ده‌ژی‪،‬‬ ‫به‌جێهێشتووه‌و له‌سلێمان ‌‬ ‫چه‌ندجارێك له‌هه‌ولێر په‌الماردراو‌ه‌و‬ ‫ی ده‌ڵێت ئه‌ویش‬ ‫لێیانداو‌ه وه‌ك خۆ ‌‬ ‫ی ئ��ه‌و ره‌خ��ن��ان �ه‌وه‌ب��وو‌ه ك ‌ه‬ ‫ب �ه‌ه��ۆ ‌‬ ‫ی گ��رت��ووه‌‪ .‬ن�ه‌ب�ه‌ز گ��ۆران‬ ‫له‌پارت ‌‬ ‫ی هه‌ولێر‬ ‫ی "ئه‌و رۆژنامه‌نووسان ‌ه ‌‬ ‫وت ‌‬ ‫ی ئه‌وه‌ی ‌ه له‌هه‌ولێر‬ ‫به‌جێده‌هێڵن به‌هۆ ‌‬

‫ی‌و نووسین‌و‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌یه‌ك له‌سه‌ر ئازاد ‌‬ ‫رۆژنامه‌نووسان هه‌یه‌‪ ،‬چونك ‌ه ئه‌و‬ ‫ی ك ‌ه فه‌رمانڕه‌وای ‌ه له‌و شاره‌دا‬ ‫حیزب ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دیموكرات ‌‬ ‫ئاماده‌نیی ‌ه رووب���ه‌روو ‌‬ ‫بێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی قسه‌كان ‌‬ ‫نه‌به‌ز گۆران بۆ راست ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سیاس ‌‬ ‫ی مه‌كته‌ب ‌‬ ‫به‌یاننامه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی ب � ‌ه به‌ڵگ ‌ه ده‌هێنێته‌وه‌‪،‬‬ ‫پ��ارت � ‌‬ ‫ده‌ڵێت به‌یاننامه‌ك ‌ه ده‌ریده‌خات ئه‌و‬ ‫ی نه‌كرد خه‌ڵك بێت ‌ه‬ ‫ی ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ته‌حه‌مول ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫ی ماف ‌‬ ‫سه‌ر شه‌قامه‌كان‌و داوا ‌‬ ‫بكات‪ ،‬كه‌وات ‌ه ئه‌و حیزب ‌ه ناتوانێت‬ ‫ی‬ ‫له‌گه‌ڵ دیموكراسیدا بگونجێت‪ ،‬وت ‌‬ ‫ی رۆژنامه‌نووسان له‌هه‌ولێر‬ ‫"هه‌ڵهاتن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ك ‌ه باڵ ‌‬ ‫هه‌ڵهاتن ‌ه له‌و مه‌ترسیی ‌ه ‌‬ ‫ی هه‌ولێردا"‪.‬‬ ‫كێشاو‌ه به‌سه‌ر شار ‌‬ ‫ی‬ ‫ك��ام�ه‌ران محه‌مه‌د به‌ڕێوه‌به‌ر ‌‬ ‫ی ف��ش��ار ك ‌ه‬ ‫ی گ���ۆڤ���ار ‌‬ ‫ن��ووس��ی��ن � ‌‬ ‫ی به‌رده‌م په‌رله‌مان‬ ‫له‌خۆپیشاندانه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌گه‌ڵ هه‌ڵگوردو رێبین هه‌ڕه‌ش ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ل��ێ��ك��راوه‌و ل��ه‌و رۆژه‌و‌ه هه‌ولێر ‌‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫به‌جێهێشتووه‌‪ ،‬ده‌ڵێت دوا ‌‬ ‫ی ك ‌ه له‌م رۆژانه‌دا روویاندا‬ ‫رووداوان ‌ه ‌‬ ‫ی رۆژن��ام �ه‌ن��ووس��ان له‌هه‌ولێر‬ ‫ژی��ان� ‌‬ ‫ی‬ ‫كه‌وتووه‌ت ‌ه مه‌ترسیه‌وه‌‪ .‬هه‌روه‌ها وت ‌‬ ‫ی‬ ‫"چاوه‌ڕوانده‌كه‌ین تاحاڵه‌ته‌كان ئاسای ‌‬ ‫ده‌بێته‌وه‌و ئه‌و گرژیان ‌ه نامێنێت ئه‌وسا‬ ‫بڕیارده‌ده‌ین بچینه‌و‌ه بۆ هه‌ولێر"‪.‬‬ ‫ی "ئه‌گه‌ر بمه‌وێت‬ ‫رێبین فه‌تاح وت ‌‬ ‫ی خۆم‬ ‫بگه‌ڕێمه‌و‌ه هه‌ولێر له‌ئه‌منییه‌ت ‌‬ ‫دڵنیانم‪ ،‬تا حكوم ‌هت‌و په‌رله‌مان‬ ‫ی ئه‌منییه‌تی ژیانم‬ ‫ی پاراستن ‌‬ ‫زه‌مانه‌ت ‌‬ ‫نه‌كه‌ن ئاماده‌نیم بگه‌ڕێمه‌و‌ه هه‌ولێر"‪.‬‬ ‫ده‌س��ت��وور زانیویه‌تی بورهان‬ ‫ی هه‌ولێری‬ ‫قادر به‌رپرسی نووسینگ ‌ه ‌‬ ‫ی هاواڵتیش چه‌ند رۆژێك ‌ه‬ ‫رۆژن��ام� ‌ه ‌‬ ‫ده‌ستی له‌كاركێشاوه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌هۆی‬ ‫فشاری كه‌سوكارییه‌وه‌‪ ،‬ك ‌ه ترسیان‬ ‫له‌ئه‌منییه‌تی هه‌بووه‌‪.‬‬


‫‪5‬‬

‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫چاوپێکه‌وتن‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫عه‌بدولڕه‌حمان سدیق‪ :‬گرفت له‌وه‌دایه‌ هه‌موو حیزبه‌کان له‌یه‌کده‌چن‬

‫ــازادی راده‌ربــڕیــن"‬ ‫ده‌س��ت �ه‌م��ۆی��ان ده‌ك���او مێشكیان كۆمه‌ڵگادا به‌هێزده‌كات؟‬ ‫بنه‌ما مه‌عریفییه‌كانی پشت به‌دوو‬ ‫ده‌شواته‌وه‌ كه‌ به‌رامبه‌ره‌كه‌ی مافی‬ ‫ف��وئ��اد م �ه‌ج��ی��د‪ :‬حه‌قیقه‌تی س���ه‌رچ���اوه‌ ده‌ب��ه‌س��ت��ی‪ ،‬ی �ه‌ك �ه‌م‬ ‫راده‌ربڕینی نییه‌‪ !!.‬چونكه‌ تێزه‌كانی ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ حیزب ‌ه كلتوری كۆمه‌اڵیه‌تی كه‌ به‌درێژایی‬ ‫له‌ده‌قی پیرۆزه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرن‌و ئیسالمیه‌كان هه‌میشه‌ بۆ ده‌رفه‌تێك سه‌دان‌و ه�ه‌زاران ساڵ وه‌ك میرات‬ ‫ئه‌مانیش س��ه‌رب��ازی خ��واوه‌ن��دن‌و ده‌گ��ه‌ڕێ��ن ب �ه‌ه��ۆی �ه‌وه‌ قه‌یرانێكی ماونه‌ته‌وه‌‪ ،‬چوونه‌ته‌ خانه‌ی چه‌ند‬ ‫ئه‌ركی سه‌رشانیانه‌ به‌هه‌رشێوه‌یه‌ك سیاسی یان كۆمه‌اڵیه‌تی به‌رپا بكه‌ن‪ ،‬پڕه‌نسیپێكی ئه‌خالقیه‌وه‌و تاكه‌كانی‬ ‫بۆیان بلوێ به‌رگری له‌مه‌فاهیمه‌كانی تۆ بڕوانه‌‪ :‬له‌ناو شێعرێكدا چه‌ند ناو كۆمه‌ڵ له‌سه‌ریانه‌ مل كه‌چیان‬ ‫خ���ۆی���ان ب���ك���ه‌ن‪ ،‬ب��ه‌ت��ۆق��ان��دن‌و ناوێك هاتووه‌‪ ،‬ره‌مزی ئایینن‪ ،‬ئه‌م ‌ه بن‌و په‌یڕه‌ویان بكه‌ن ‪،‬دووه‌م‪ ،‬ئایین‬ ‫كوشتنیشه‌وه‌‪ ،‬حیزبی ئیسالمی هه‌ر چ په‌یوه‌ندیه‌كی به‌كوفر ئیلحاده‌و ‌ه كه‌ ئاده‌میزاد ناچارده‌كا بۆ هه‌ر‬ ‫به‌وه‌یشه‌وه‌ ناوه‌ستێ‪ ،‬له‌قۆناغێكی له‌بواری كۆمه‌اڵیه‌تی‌و رۆشنبیریشدا شتێك كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ژیانیه‌و ‌ه‬ ‫دیاریكراویشدا موماره‌سه‌ی نیفاقی به‌دواكه‌وتوویی ماونه‌ته‌وه‌ ‪ .‬هه‌بێ په‌نا بۆ كتێبی پیرۆز بباو‬ ‫سیاسیش ده‌ك���ا‪ ،‬له‌كاتێكدا ك ‌ه‬ ‫ل��ه‌روان��گ��ه‌ی م��ۆدێ��رن��ی��زم�ه‌وه‌‪ ،‬زانیاری لێ وه‌ربگرێ‪ ،‬ئه‌مه‌ش ئه‌و ‌ه‬ ‫ب��اوه‌ڕی به‌سیستمی دیموكراسی‌و په‌یوه‌ندی نێوان ئینسان‌و سروشت‪ ،‬ده‌گ�ه‌ی�ه‌ن��ی ك�ه‌ ئینسان ب��ۆ خۆی‬ ‫پره‌نسیپه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی پ�ه‌ی��وه‌ن��دی��ی�ه‌ك��ی دوو الی �ه‌ن �ه‌ی �ه‌‪ ،‬خاوه‌نی هیچ زانیاریه‌ك نییه‌و ئه‌و‬ ‫نییه‌و به‌(بدعه‌)یه‌كی رۆژئ��اوای��ی ل �ه‌الی �ه‌ك �ه‌وه‌ داوا ده‌ك���ا ئینسان زانیاریه‌ی هه‌یه‌تی له‌رێگای ده‌قه‌و ‌ه‬ ‫ن��اوزه‌ن��دی ده‌ك��ا‪ ،‬كه‌چی كه‌ڵكیش به‌پێی شه‌رایته‌ زانستییه‌كان كه‌ڵك پێی گه‌یشتووه‌ ‪ .‬‬ ‫دیموكراسییه‌ت له‌سروشت‌و به‌رهه‌مه‌كانی وه‌ر بگرێ‪،‬‬ ‫له‌میكانیزمه‌كانی‬ ‫كه‌واته‌ میتۆدی ئاینی بێجگ ‌ه‬ ‫وه‌رده‌گ�����رێ‌و دێ��ت�ه‌ ن��او پ��رۆس�ه‌ی به‌و مانایه‌ی ئینسان بۆی هه‌ی ‌ه ل����ه‌وه‌ی س��ن��وور ب��ۆ م�ه‌ع��ری��ف�ه‌ی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌وه‌‪ ،‬هه‌وڵی به‌ده‌ستهێنانی له‌پێناو پێداویستییه‌ ماددیه‌كانیدا ئاده‌میزاد ده‌كێشێ‌و له‌ مه‌ودایه‌كی‬ ‫زۆرترین كورسی په‌رله‌مان ده‌دا‪ ،‬تا ك�ه‌ڵ��ك ل �ه‌س��روش��ت وه‌رب��گ��رێ بێ دی��اری��ك��راودا گیری ده‌دا‪ ،‬رێگای‬ ‫دۆزینه‌وه‌و داهێنانی شتی نوێی لێ‬ ‫ده‌گ��رێ‪ ،‬ئه‌و تۆزه‌ زانیارییه‌ش ك ‌ه‬ ‫میتۆدی ئاینی بێجگ ‌ه له‌وه‌ی سنوور‬ ‫هه‌یه‌تی به‌ به‌رهه‌می ره‌نج‌و ته‌قه‌الی‬ ‫بۆ مه‌عریفه‌ی ئاده‌میزاد ده‌كێشێ‌و له‌‬ ‫هه‌زاران ساڵه‌ی مرۆڤایه‌تی نازانێ‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌یشه‌ حیزب‌و رێبه‌رانی‬ ‫مه‌ودایه‌كی دیاریكراودا گیری ده‌دا‪ ،‬رێگای‬ ‫ئاینیی دژ به‌تێزه‌كانی مۆدێرنیزم‬ ‫دۆزینه‌وه‌و داهێنانی شتی نوێی لێ ده‌گرێ‬ ‫ده‌وه‌ستن‌و تۆمه‌تی كوفرو ئیلحاد‬ ‫شوێن ه�ه‌ر كه‌سێك ده‌خ �ه‌ن باس‬ ‫له‌رێگای زۆرینه‌ی كورسیه‌كانه‌وه‌‪ ،‬ئ �ه‌وه‌ی گوێ به‌هیچ پڕه‌نسیپێكی له‌مۆدێرنیزم‌و ده‌ستكه‌وته‌كانی بكا‪،‬‬ ‫یاسا وه‌زعییه‌كان بگۆڕێ به‌یاسای ئه‌خالقی‌و رۆح��ی ب��دا‪ ،‬به‌سه‌رێكی میتۆدی ئایین به‌م هه‌ڵوێسته‌ی رێگا‬ ‫ئاینی‪ ،‬له‌و رێگایه‌وه‌ یاسا ئاینیه‌كان تریش داوا له‌ئاده‌میزاد ده‌كا هه‌وڵی له‌وزه‌ی عه‌قڵ ده‌گرێ ببێته‌ خاوه‌نی‬ ‫زیاتر جێگیر بكا‪ ،‬هه‌ركاتێكیش دۆزینه‌وه‌ی نهێنیه‌كانی بدا‪ ،‬وابزانم تێگه‌یشتنی ن��وێ‪ .‬قودسیه‌تدان‬ ‫ده‌سه‌اڵتی یاسادانی كۆنتڕۆڵكرد‪ ،‬پێویست به‌ به‌ڵگه‌ هێنانه‌وه‌ نییه‌ ك ‌ه به‌و زانیارییانه‌ی ده‌ق باسی لێو ‌ه‬ ‫ته‌واوی سیستمی سیاسی كۆنتڕۆڵ ته‌واوی ئه‌و زانیاری‌و ئه‌و ده‌سكه‌وت ‌ه ك���ردوون وا ل �ه‌ئ��اده‌م��ی��زاد ده‌ك��ا‪،‬‬ ‫ده‌كاو شه‌رعییه‌تی یاسایی ده‌دات ‌ه زانستیانه‌ی ئێستا له‌به‌رده‌ست نه‌توانێ له‌گه‌ڵ بیرو راو نه‌ریت‌و‬ ‫خ���ۆی ح��وك��م��ی ش��ه‌ری��ع��ه‌ت ب �ه‌و مرۆقایه‌تی دان به‌رهه‌می ئه‌و تێزه‌ن دیارده‌ی كۆمه‌اڵیه‌تی‌و ده‌ستكه‌وتی‬ ‫ج��ۆره‌ی كه‌ ه��ه‌زارو چوارسه‌دساڵ كه‌ مرۆقایه‌تی پیاده‌ی كرد‪ ،‬گه‌شتی زانستیدا خۆی بگونجێنێ‪ ،‬حیزب‌و‬ ‫ل �ه‌م �ه‌وب �ه‌ر پ��ه‌ی��ڕه‌وك��راوه‌ به‌سه‌ر ب��ێ ب���ڕان���ه‌وه‌ی ئ��اس��م��ان‪ ،‬چوون ‌ه الیه‌نی ئاینی كه‌ دژی داهێنان‌و‬ ‫كۆمه‌ڵگه‌ی ئه‌مڕۆدا بسه‌پێنێ‪ ،‬ئه‌و ن��او مانگ‌و كۆكردنه‌وه‌ی زانیاری كلتوری پێشكه‌وتوو ده‌وه‌س��ت�ێ‌و‬ ‫كات هه‌ر ئه‌و حیزبه‌ ئیسالمییه‌ی له‌مه‌ڕ ئه‌ستێره‌كان‌و وزه‌ی خۆرو به‌ناوی به‌رگریكردن له‌مووقه‌ده‌سات‌و‬ ‫كه‌ ده‌یه‌وێ له‌م رێگایه‌وه‌ ده‌سه‌اڵت سروشتی گۆی زه‌وی بارانبارین‌و نه‌ریتی دێرینه‌ی كۆمه‌اڵیه‌تییه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌ده‌سته‌وه‌ بگرێ‌و به‌میانره‌و خۆی زانینی پێش وه‌ختی كه‌ش‌و هه‌واو كۆمه‌ڵگا ده‌خاته‌ نێوان چوار دیواری‬ ‫ن��اوزه‌ن��د ده‌ك���ا‪ ،‬ده‌وڵ���ه‌ت‌و ده‌زگ��ا بنبڕكردنی په‌تاو ده‌ردی كوشند ‌ه داخ���راوه‌وه‌‪ ،‬له‌ره‌وتی گه‌شه‌كردن‌و‬ ‫س�ه‌رك��وت��ك�ه‌ره‌ك��ان��ی ب��ۆ خزمه‌تی كۆپیكردنی ب��وون��ه‌وه‌رو س��ه‌دان‌و چوونه‌پێشه‌وه‌ دوای ده‌خات‪ ،‬دیار ‌ه‬ ‫ئایدۆلۆژیای خۆی به‌كارده‌هێنێ‪،‬‬ ‫دیاره‌ له‌سایه‌ی ئاوها‬ ‫سیستمێكدا‪ ،‬حیزب ‌ه ئیسالمیه‌كان هه‌میش ‌ه بۆ‬ ‫مه‌به‌ستم سیستمی ئاینییه‌‪ ،‬ته‌واوی‬ ‫نووسه‌ران‌و هونه‌رمه‌ندان‌و رۆشنبیران ده‌رفه‌تێك ده‌گه‌ڕێن به‌هۆیه‌و‌ه قه‌یرانێكی‬ ‫به‌گشتی ده‌كه‌ونه‌ ژێر‬ ‫پرسیارهه‌گ‌وهه‌ڵ‌‪ ،‬سیاسی یان كۆمه‌اڵیه‌تی به‌رپا بكه‌ن‬ ‫ئاخۆ تا چه‌ند به‌رهه‌مه‌كانیان ل‬ ‫میتۆده‌ فیكرییه‌كه‌ی ده‌س�ه‌اڵت��دا‬ ‫ده‌گونجێن‪ ،‬كامه‌یان حوكمی حه‌اڵڵ‌و ه����ه‌زاران ده‌س��ت��ك�ه‌وت��ی ت��ری ئه‌م ئ�ه‌م ج��ۆره‌ دژایه‌تیكردنه‌ تایبه‌ت‬ ‫كامه‌یان حوكمی حه‌رامیان به‌سه‌ردا سه‌رده‌مه‌ كه‌ له‌ته‌كنه‌لۆجیای نوێ‌و نییه‌ به‌ئایینێكی دیاریكراو‪ ،‬هه‌موو‬ ‫ده‌چه‌سپێ‪ ،‬نمونه‌ی ئه‌م حاڵه‌ته‌یش شۆڕشی زانیاریدا خۆده‌نوێنن ده‌بێ ئایینه‌كان ه �ه‌م��ان هه‌ڵوێستیان‬ ‫هه‌م له‌مێژوودا زۆرو زه‌وه‌ن��ده‌ی�ه‌و مرۆقایه‌تی وه‌ك سه‌روه‌رییه‌ك بۆ هه‌یه‌‪ ،‬هۆیه‌كه‌یشی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ هیچ‬ ‫هه‌م له‌م سه‌رده‌مه‌یشدا‪ ،‬تۆ بیهێن ‌ه مرۆقایه‌تی تۆمار بكرێ‪ ،‬چونك ‌ه میتۆدێكی ئایینی ناتوانێ له‌گه‌ڵ‬ ‫پێش چاوی خۆت‪ ،‬مه‌الیه‌ك ئه‌مڕۆ ئه‌وانه‌ به‌رهه‌می بێ چه‌ندو چوونی ره‌وتی به‌ره‌وپێشه‌وه‌ چووی ژیاندا‬ ‫كه‌ له‌ده‌سه‌اڵتدا نییه‌ پڕكێشی ئه‌و ‌ه سستمێكی نوێی فیكرین كه‌ ئاسۆی خۆی بگونجێنێ‪ .‬هه‌مووان پابه‌ندی‬ ‫بكا فه‌توای قه‌تڵ‌و عامی خه‌ڵكی بیرو ئه‌ندیشه‌ی ئینسانی رۆشنتر ئایدیایه‌كن پێشتر بڕیاری له‌سه‌ر‬ ‫ده‌ربهێنێ‪ ،‬ئه‌ی ئه‌گه‌ر ده‌سه‌اڵتی ك���رده‌وه‌‪ ،‬ن �ه‌ك ه �ه‌ر ئ��ه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵكو شته‌كان داوه‌و كۆتایی پێ هێناون‪،‬‬ ‫س��ی��اس��ی گ��رت��ه‌ ده‌س�����ت‌و ب���وو ‌ه رایگه‌یاند كه‌ ئاده‌میزاد ده‌بێ خۆی دی��اره‌ ئایدیایه‌كی ل�ه‌و چه‌شنه‌ش‬ ‫خاوه‌نی ئامڕازه‌كانی سه‌ركوتكردن‪ ،‬خاوه‌نی سروشت بێ‌و مافی خۆیه‌تی ناتوانێ وه‌اڵمی هه‌موو ئه‌و پرسیاران ‌ه‬ ‫ئاخۆ چ شه‌ڕێك به‌رامبه‌ر نه‌یار ‌ه لێی تێبگاو گۆڕانی به‌سه‌ردا بهێنێ‪ ،‬بداته‌وه‌ كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌سروشتی‬ ‫ئه‌مه‌ ئ��ه‌وه‌ ده‌گ�ه‌ی�ه‌ن��ی ك�ه‌ مافی گ��ه‌ش��ه‌ك��ردن��ی ب��ی��ر‪ ،‬ك��ۆم�ه‌ڵ��گ��ا‪،‬‬ ‫سیاسییه‌كانی به‌رپا بكات‪.‬؟!‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬باڵوكردنه‌وه‌ی ئه‌م كۆنترۆلكردنی مه‌عریفه‌ی دای� ‌ه سروشته‌وه‌ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫پێموایه‌ به‌راوردێك له‌نێوان ئه‌م‬ ‫ج���ۆره‌ نووسینانه‌ له‌كۆمه‌ڵگه‌ی ده‌ست ئینسان داوای لێكرد له‌پێناو‬ ‫ئێمه‌دا پێتوانیه‌ له‌كۆتایدا به‌قازانجی گۆڕینی واق��ی��ع��دا به‌كاریبهێنی‪ ،‬دوو میتۆده‌ فیكرییه‌ ج��ی��اوازه‌دا‪،‬‬ ‫سیاسی حیزبه‌ ئیسالمیه‌كاندا هه‌رچی الیه‌نی به‌رامبه‌ره‌ كه‌ حیزب ‌ه الی���ه‌ن���ی ك���ه‌م ئ���ه‌و ح�ه‌ق��ی��ق�ه‌ت� ‌ه‬ ‫ده‌شكێته‌وه‌و پێگه‌یان زیاتر له‌ناو ئایینیه‌كان ده‌گرێته‌وه‌ به‌گشتی‪ ،‬ده‌سه‌لمێنێ‪ ،‬كام به‌ره‌ له‌خزمه‌تی‬ ‫ژی�����ان‌و ب��ه‌ره‌وپ��ێ��ش��ه‌وه‌ب��ردن��ی‬ ‫كۆمه‌ڵگه‌دایه‌و كامه‌یش ده‌ی��ه‌وی‬ ‫میتۆدی ئاینی ئاده‌میزادی ناو ئه‌م‬ ‫به‌دواكه‌وتوویی بیهێڵێته‌وه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫كۆمه‌ڵگایه‌ له‌ئاساییترین مافی‬ ‫من هیچ عیالجێكی سیحریم له‌ال‬ ‫نییه‌ بێجگه‌ له‌فه‌راهه‌مكردنی فه‌زای‬ ‫ره‌وای مه‌حروم ده‌كاو پێی ره‌وا نابینێ‬ ‫ئازادی‪ ،‬ئازادی راده‌ربڕین‪ ،‬ئازادی‬ ‫به‌كلتوری گه‌النی دونیا ئاشنا بێ‬ ‫ره‌خنه‌گرتن‪ ،‬ئازادی داهێنان‪ ،‬ئازادی‬

‫الپه‌ڕه‪7‬‬

‫"حیزبه‌كان ك ‌ه گه‌یشتن ‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵت له‌شێوازی‬ ‫به‌ڕێوه‌بردنی پێشكه‌وتووانه‌ی‬ ‫واڵت دووركه‌وتنه‌وه‌"‬

‫دكتۆر عه‌بدوڵاڵ ئه‌بریشه‌می بۆ ده‌ستوور‬ ‫چاودێری سیاسی د‪ .‬عه‌بدوڵاڵ ئه‌بریشه‌می ده‌ڵێت به‌داخه‌و‌ه حیزبه‌كانی‬ ‫كوردستان‪ ،‬دوای گه‌یشتنیان به‌ده‌سه‌اڵت به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ی چاوه‌ڕوانده‌كرا‪،‬‬ ‫له‌شێوازی به‌ڕێوه‌به‌ردنی واڵت به‌شێوه‌یه‌كی پێشكه‌وتوو دووركه‌وتنه‌وه‌‪ ،‬وتی‬ ‫"ئه‌وان وه‌ك وێنه‌یه‌ك له‌ده‌سه‌اڵت ‌ه زاڵه‌كان به‌یه‌كه‌وه‌و له‌گه‌ڵ خه‌ڵك هه‌ڵسووڕان"‪.‬‬ ‫د‪ .‬عه‌بدوڵاڵ ئه‌بریشه‌می ئاماژ‌ه به‌وه‌ده‌دات ك ‌ه ئێستاش بۆ ئه‌و حیزبان ‌ه دره‌نگ‬ ‫نییه‌‪ ،‬وتی "ده‌توانن قه‌ره‌بووی ئه‌و جۆر‌ه مامه‌ڵه‌كردنه‌یان بكه‌نه‌وه‌"‪.‬‬ ‫عه‌بدوڵاڵ ئه‌بریشه‌می چاودێری سیاسی له‌به‌شی دووه‌می چاوپێكه‌وتنه‌كه‌دا‬ ‫ئاماژه‌یه‌كیش به‌حیزب‌و گروپ‌و رێكخراو‌ه كوردییه‌كانی كوردستانی ئێران ده‌دات‪.‬‬ ‫سازدانی‪ :‬ئارام عه‌لی سه‌عید‬

‫به‌شی دووه‌م‌و كۆتایی‬

‫ده‌ستوور‪ :‬تاچه‌ند ئه‌و گرژیی ‌ه‬ ‫س��ی��اس��ی��ی �ه‌ی ك��ه‌ ب��اڵ��ی ب �ه‌س �ه‌ر‬ ‫ك��وردس��ت��ان��ی ع��ێ��راق��دا كێشاو‌ه‬ ‫ده‌ره‌ن��ج��ام��ی خ���راپ پیاده‌كردنی‬ ‫پ����رۆس����ه‌ی ح��ی��زب��ای �ه‌ت��ی��ك��ردن � ‌ه‬ ‫ل��ه‌ك��وردس��ت��ان��دا؟ ل��ه‌الی��ه‌ك��ی تر‬ ‫كورده‌كانی ئێران ده‌توانن چ په‌ندێك‬ ‫له‌پیاده‌كردنی ئه‌زموونی سیاسی‬ ‫كوردستانی عێراق وه‌ربگرن؟‬ ‫ع�ه‌ب��دوڵ�ڵا ئه‌بریشه‌می‪ :‬وه‌ك‬ ‫ئاماژه‌ی پێكرا هه‌لومه‌رجی كوردستان‬ ‫وه‌ك واڵتێكی دواكه‌وتووی رۆژهه‌اڵتی‬ ‫ن���اوه‌ڕاس���ت‪ ،‬به‌ئاسانی ناكرێت‪،‬‬ ‫حیزبایه‌تی وه‌ك خۆرئاوا له‌ئاستی‬ ‫خۆیدا ب��ێ‪ ،‬ب �ه‌اڵم ئه‌گه‌ر ئیراده‌ی‬ ‫گه‌یشتن به‌ئاوات له‌ئارادابێ‪ ،‬ده‌كرێت‬ ‫حیزبایه‌تی ب���ه‌ره‌و ئاستی خۆی‬ ‫ببردرێت‪ ،‬گرژی‌و توندوتیژی له‌بیرو‬ ‫ك��رده‌وه‌دا له‌واڵته‌ ئیستیبدادییه‌كان‬ ‫چ�����اوه‌ڕوان ده‌ك����رێ‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئ �ه‌و‌ه‬ ‫چاالكان‌و رۆشنبیرانن كه‌ ده‌بێ ببن ‌ه‬ ‫سه‌رمه‌شقی گه‌له‌كه‌یان‪ ،‬به‌داخه‌و‌ه‬ ‫تائێستا له‌كوردستاندا ئه‌و چاالكیی ‌ه‬ ‫بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی حیزبایه‌تی‬ ‫به‌رچاو نه‌بووه‌‪ ،‬له‌عێراقیشدا هه‌ر‬ ‫وابووه‌‪ ،‬حیزبه‌كان كاتێك له‌گه‌یشتن‬ ‫ب���ه‌ده‌س���ه‌اڵت ن��زی��ك��ب��وون �ه‌وه‌‪ ،‬پتر‬ ‫له‌وه‌ی كه‌ چاوه‌ڕوانده‌كرا‪ ،‬له‌ئاستی‬ ‫دامه‌زراندنی ده‌سه‌اڵت له‌سه‌ر شێوازی‬ ‫به‌ڕێوه‌بردنی پێشكه‌وتووانه‌ی واڵت‬ ‫دووركه‌وتنه‌وه‌‪ .‬ئه‌وان وه‌ك وێنه‌یه‌ك‬ ‫له‌رابردووی ده‌ره‌به‌گانه‌ له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌یه‌ك راوه‌س��ت��ان‪ ،‬وه‌ك وێنه‌یه‌ك‬ ‫ل�ه‌ده‌س�ه‌اڵت�ه‌ زاڵ �ه‌ك��ان به‌یه‌كه‌وه‌و‬ ‫ل�ه‌گ�ه‌ڵ خه‌ڵك ه �ه‌ڵ��س��ووڕان‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ك��اران�ه‌ش ده‌ره‌نجامی بێ ب��اوه‌ڕی‬ ‫به‌حیزبه‌كانی لێكه‌وتووه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێستاش دره‌ن���گ نییه‌‪ ،‬ده‌ك��رێ‬ ‫ه �ه‌ڵ �ه‌ك��ان ق���ه‌ره‌ب���وو ب��ك��رێ��ن�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫بڕوانه‌ شێوازی به‌ڕێوه‌بردنی واڵت‪،‬‬ ‫له‌ئیماراته‌ عه‌ره‌بییه‌كانی سه‌ر‬ ‫كه‌نداوو زۆر باشه‌‪ .‬ئه‌گه‌رچی شێوازی‬ ‫پێكهاته‌ی ده‌سه‌اڵت دواكه‌وتووانه‌یه‌‪.‬‬ ‫باشتره‌ له‌هه‌ریمیش شێوازی‬ ‫به‌ڕێوه‌بردنی واڵت له‌سه‌ر بنه‌مای‬ ‫دی��م��وك��رات��ی �ك‌و پ��ێ��ش��ك�ه‌وت��ووان� ‌ه‬ ‫ب��ێ‪ ،‬به‌كورتی ك��اری حیزبایه‌تی‬ ‫پێویستی به‌فێربوون‌و هه‌روه‌ها لێ‬ ‫وردبوونه‌وه‌و متااڵ هه‌یه‌‪ ،‬پێویستی‬ ‫به‌له‌خۆبردوویی هه‌یه‌‪ ،‬هه‌رێم نیازی‬ ‫به‌حیزب‌و ده‌سه‌اڵتی پێشكه‌وتووانه‌‌و‬ ‫ب��ڕوای خه‌ڵك ب �ه‌ده‌س �ه‌اڵت هه‌یه‌‪،‬‬

‫د‪ .‬عه‌بدوڵاڵ ئه‌بریشه‌می‬

‫گشت جه‌ماوه‌ر ده‌توانن پێشمه‌رگه‌ی‬ ‫ده‌سه‌اڵتی تایبه‌ت به‌خۆیانبن نه‌ك‬ ‫الیه‌نێكی حیزبی‪.‬‬ ‫ل����ه‌وه‌اڵم����ی ب���ه‌ش���ی دووی‬ ‫پرسیاره‌كه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئیراده‌ی ئه‌وكار‌ه‬ ‫به‌تایبه‌ت ل �ه‌الی �ه‌ن حیزبه‌كانه‌و‌ه‬ ‫ل���ه‌ئ���ارادا ب���ێ‪ ،‬ده‌ك����رێ پ �ه‌ن��دی‬ ‫لێوه‌رگیرێ‪.‬‬ ‫ده‌س���ت���وور‪ :‬وه‌ك چ��اودێ��ری��ك‬ ‫جیاوازی ده‌بینی له‌ئه‌دای سیاسیی‬ ‫ح��ی��زب�ه‌ ع�ه‌ل��م��ان��ی��ی�ه‌ك��ان‌و حیزب ‌ه‬ ‫ئیسالمییه‌كانی كوردستانی عێراق‬ ‫ل����ه‌ڕووی م��ام �ه‌ڵ �ه‌ی حیزبایه‌تی‌و‬ ‫موماره‌سه‌كردنی بنه‌ما سه‌ره‌كییه‌كانی‬ ‫رێكخراوی سیاسییه‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر هه‌ی ‌ه‬ ‫ئه‌و جیاوازییه‌ جه‌وهه‌رییانه‌ كامانه‌ن ‌؟‬ ‫عه‌بدواڵ ئه‌بریشه‌می‪ :‬به‌داخه‌و‌ه‬ ‫من ئاگادارییه‌كی قوڵم له‌ئه‌دای‬ ‫سیاسی حیزبه‌كانی هه‌رێم نییه‌‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ئ���ه‌وه‌ ئ��اش��ك��رای �ه‌ ك��ه‌ ئ�ه‌و‬ ‫پێكهاته‌ سیاسییانه‌ چ عه‌لمانی چ‬ ‫ئایینی‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌كی دیموكراتیك‬ ‫كه‌ بنه‌ما سه‌ره‌كییه‌كانی رێكخراو‌ه‬ ‫سیاسییه‌كانی واڵته‌ پێشكه‌وتووه‌كانی‬ ‫رۆژئاوایین به‌یه‌كه‌وه‌ هه‌ڵناسووڕێن‪.‬‬ ‫ده‌س�����ت�����ور‪ :‬ب���ه‌ب���ۆچ���وون���ی‬ ‫ت��ۆ ح��ی��زب��ای�ه‌ت��ی ك��ه‌ چه‌مكێكی‬ ‫خ��ۆرئ��اوای��ی �ه‌و ئیسالمییه‌كانیش‬ ‫پ �ه‌ن��ای��ان ب��ۆ ب����ردووه‌ ه��ه‌روه‌ك��و‬ ‫خۆیان ده‌ڵێن وه‌كو جێگره‌وه‌یه‌كی‬ ‫(جه‌ماعه‌) كه‌ چه‌مكێكی ئیسالمیی ‌ه‬ ‫تا چه‌ند كاریگه‌ری له‌سه‌ر پرسی‬ ‫ئایینی‌و سروت‌و دروشمه‌ دینییه‌كان‬ ‫به‌جێهێشتووه‌؟‬ ‫عه‌بدوڵاڵ ئه‌بریشه‌می‪ :‬به‌داخه‌و‌ه‬ ‫ئاماده‌ییم بۆ وه‌اڵم��دان��ه‌وه‌ی ئه‌و‬ ‫پرسیاره‌ نییه‌‪.‬‬

‫ده‌س��ت��ور‪ :‬كوردستانی ئێران ‬ ‫ك��ۆم �ه‌ڵ��ێ��ك پ���ارت���ی سیاسیی‬ ‫عه‌لمانی‌و چه‌پ‌و هه‌ندێ ئیسالمیشی‬ ‫له‌خۆگرتووه‌ كه‌ خاڵی كۆكه‌ره‌وه‌یان‬ ‫زۆر كه‌مه‌و رۆژانه‌ جودایی ده‌كه‌وێت ‌ه‬ ‫ن��ێ��وان��ی��ان �ه‌وه‌‪ ،‬ت��ا چ �ه‌ن��د ئه‌مانه‌ ‬ ‫توانیویانه‌ كار له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگای‬ ‫كوردی بكه‌ن له‌ئێرانداو جه‌ماوه‌ر‬ ‫ئاماده‌یه‌ هاوكاریان بێت؟‬ ‫ع �ه‌ب��دوڵ�ڵا ئه‌بریشه‌می‪ :‬هه‌ر‬ ‫حیزب‌و رێكخراوه‌یه‌كی سیاسی‪،‬‬ ‫ب���ه‌رل���ه‌وه‌ی ب��ت��وان��ێ ك���ار ل�ه‌س�ه‌ر‬ ‫كۆمه‌ڵگا بكات‪ ،‬پێویسته‌ بۆخۆی‬ ‫وێنه‌یه‌ك له‌و چه‌مكه‌ بێ كه‌ ده‌یه‌وێ‬ ‫به‌كۆمه‌ڵگای نیشان بداو پێی بگا‪،‬‬ ‫به‌اڵم رێكخراوه‌ كوردییه‌كانی ئێران‪،‬‬ ‫ت��ا ئ �ه‌م��ڕۆ وێ��ن�ه‌ی�ه‌ك��ی ئ�ه‌وت��ۆی��ان‬ ‫له‌خۆ نیشاننه‌داوه‌‪ .‬ته‌نیا شتێك‬ ‫كه‌ په‌یوه‌ندی ئ��ه‌وان به‌خه‌ڵكه‌و‌ه‬ ‫راده‌گرێ‪ ،‬كرده‌وه‌ی ده‌سه‌اڵتی زاڵ ‌ه‬ ‫به‌سه‌ر ج��ه‌م��اوه‌ردا‪ ،‬ئه‌گه‌ر كورد‬ ‫له‌ئێراندا ده‌راوێكی روونیان هه‌بوویه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و رێكخراوانه‌ بۆ راگرتنی پێوه‌ندی‬ ‫ل��ه‌گ��ه‌ڵ خ��ه‌ڵ��ك‪ ،‬پ��ت��ر ب �ه‌خ��ۆی��ان‬ ‫راده‌گه‌یشتن‪ ،‬به‌اڵم بۆ زۆربه‌ی گه‌لی‬ ‫ك��ورد ل�ه‌ئ��ێ��ران‪ ،‬ئ �ه‌و حیزبانه‌ش‬ ‫وه‌ك رووناكاییه‌ك له‌تاریكاییدا خۆ‬ ‫ده‌نوێنن‪.‬‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬ئایا هاوشێوه‌یی‬ ‫ده‌بینی له‌خه‌باتی پارته‌ سیاسییه‌كانی‬ ‫كوردستانی عێراق‌و ئێراندا یاخود‬ ‫ج���ی���اوازن‌و ج���ۆری ده‌س �ه‌اڵت �ه‌ك � ‌ه‬ ‫ده‌یگۆڕێت‪ ،‬بۆ نموونه‌ به‌ده‌سه‌اڵتی‬ ‫سیاسی ئێران‌و ده‌سه‌اڵتی سیاسی‬ ‫عێراق؟‬ ‫عه‌بدوڵاڵ ئه‌بریشه‌می‪ :‬بێگومان‪،‬‬ ‫ل�ه‌س�ه‌ده‌ی راب���ردووه‌وه‌ جوواڵنه‌و‌ه‬ ‫سیاسیییه‌كانی ك���وردان له‌هه‌ر‬ ‫ن��اوچ �ه‌ی �ه‌ك ل �ه‌ن��اوچ �ه‌ك��ان��ی دیش‬ ‫كاریكردووه‌‪ ،‬وێنه‌ی رێكخراوه‌كان‬ ‫ك��ۆپ��ی ك���راون���ه‌وه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم ل�ه‌ه�ه‌ر‬ ‫ناوچه‌یه‌ی جوواڵنه‌وه‌كان به‌چه‌شنێك‬ ‫ب���وون ك��ه‌ ل��ه‌گ��ه‌ڵ چ�ه‌م��ك��ی زاڵ‬ ‫ب �ه‌س �ه‌ر واڵت �ه‌ك �ه‌ی��ان��دا گ��ۆڕان��ی��ان‬ ‫به‌سه‌رداهاتووه‌‪ ،‬هه‌ر بۆیه‌ش له‌زۆر‬ ‫الوه‌ لێك ج��ی��اوازن‪ ،‬كه‌سایه‌تیی ‌ه‬ ‫سیاسییه‌كانیشیان وه‌ك یه‌ك نین‪،‬‬ ‫كه‌سایه‌تی مه‌ال مسته‌فای بارزانی‪،‬‬ ‫تایبه‌ت به‌كۆمه‌ڵگای كوردی گه‌رمێن‬ ‫بوو‪ ،‬كه‌سایه‌تی قازی محه‌مه‌دیش‬ ‫ت��ای��ب �ه‌ت ب���ه‌ك���وردی رۆژه�����ه‌اڵت‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌ت ناوچه‌ی موكریان بوو‪ ،‬هه‌ر‬ ‫بۆیه‌ش قازی محه‌مه‌د كه‌ بڕوایه‌كی‬ ‫زۆری به‌بارزانییه‌كان‌و كه‌سایه‌تی‬ ‫مه‌المسته‌فا هه‌بوو‪ ،‬به‌اڵم نه‌یتوانی‬ ‫به‌شوێنی بارزانیدا بڕوا‪ ،‬هه‌ڵبه‌ت ئه‌و‬ ‫جیاوازیانه‌‪ ،‬چ له‌كه‌سایه‌تی ئه‌وان‪،‬‬ ‫یان خۆشه‌ویستی ئه‌وان له‌نێو گشت‬ ‫گه‌لی ك��ورد كه‌مناكاته‌وه‌‪ ،‬قازی‬ ‫محه‌مه‌دو مه‌ال مسته‌فا پتر له‌وه‌ی‬ ‫تایبه‌ت به‌ به‌شێك له‌ گه‌لی كورد‬ ‫بن‪ ،‬هی هه‌موو ك��وردان��ن‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫به‌رزایی هه‌ستی یه‌كگرتنی گه‌لی‬ ‫ك��ورد نیشانده‌داو پیرۆزه‌‪ ،‬مایه‌ی‬ ‫هیواو ئومێده‌‪ .‬‬


‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی سیاسیی گشتییه‌‪،‬کۆمپانیای سولی تێلیگراف هه‌فتان ‌ه ده‌ریده‌کات‬

‫چاوپێکه‌وتن‬

‫‪4‬‬

‫"ده‌رهـێـنـانـی فـه‌تـوای شـه‌رعـی‪ ،‬رێــگـرتــنــه‌ لـه‌ئــــــ‬ ‫ئه‌دیب‌و رووناكبیر فوئاد مه‌جید میسری بۆ ده‌ستوور‬ ‫نه‌جمه‌دین حه‌مه‌عه‌لی‬

‫ئه‌دیب‌و رووناكبیر فوئادی مه‌جید‬ ‫میسری سه‌رزه‌نشتی په‌رله‌مان‌و‬ ‫حكومه‌تی هه‌رێم ده‌كات‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫له‌سایه‌ی ئه‌واندا مه‌الكان فه‌توای‬ ‫كوشتنی خه‌ڵك ده‌رده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫ره‌خنه‌ش له‌بێده‌نگی‌و بێهه‌ڵوێستی‬ ‫رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی‌و‬ ‫به‌شێك له‌به‌رپرسان ده‌گرێت‪.‬‬ ‫فوئادی مه‌جید میسری‬ ‫له‌چاوپێكه‌وتنێكدا كه‌ رۆژنامه‌ی‬ ‫ده‌ستوور له‌گه‌ڵیدا سازیداوه‌‪،‬‬ ‫ده‌ڵێت "عه‌لمانیبوون هه‌ر قسه‌ی‬ ‫رووت‌و دروشم نییه‌‪ ،‬عه‌لمانیبوونی‬ ‫حیزبی كوردی تۆمه‌تێكه‌ الیه‌ن ‌ه‬ ‫ئیسالمییه‌كان بۆ موزایه‌ده‌ی‬ ‫سیاسی ده‌یخه‌نه‌ پاڵیان"‪.‬‬ ‫‪..............................‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬سه‌باره‌ت به‌و ده‌ق ‌ه‬ ‫شیعریه‌یی كه‌ له‌گۆڤاری وێراندا‬ ‫ب�ڵاوب��ووه‌وه‌‪ ،‬ئاگادارین ئه‌و جۆر ‌ه‬ ‫نووسینانه‌ ناوبه‌ناو ده‌رده‌ك���ه‌ون‬ ‫ئ��ای��ا ده‌ت��وان��ی��ن ئ��ه‌م نووسینان ‌ه‬ ‫له‌چوارچێوه‌ی ده‌قێكی ره‌خنه‌ییدا‬ ‫وه‌ك هه‌ر ده‌قێكی ره‌خنه‌یی تر وێنا‬ ‫بكه‌ین؟‬ ‫فوئاد مه‌جید‪ :‬ئه‌ده‌ب له‌یه‌كه‌م‬ ‫رۆژی سه‌رهه‌ڵدانییه‌وه‌‪ ،‬دیارده‌یه‌كی‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تی ب��ووه‌‪ ،‬بۆیه‌ له‌باری‬ ‫مێژووییشه‌وه‌ ده‌بێته‌ دیارده‌یه‌كی‬ ‫م��ێ��ژوو ك���رد‪ ،‬ل���ه‌م ت��ێ��ڕوان��ی��ن�ه‌و ‌ه‬ ‫ده‌گه‌ینه‌ ده‌ره‌نجامێك كه‌ ئه‌ده‌ب‬ ‫به‌شێكی دانه‌بڕاوه‌ له‌كۆی حاڵه‌ت ‌ه‬ ‫رۆشنبیرییه‌كه‌و رۆڵێكی گرنگی‬ ‫هه‌یه‌ له‌به‌ره‌و پێشبردنی هۆشیاری‬ ‫كۆمه‌ڵگادا به‌و پێیه‌ی كه‌ جۆرێك‬ ‫له‌هۆشیاریی ره‌خنه‌یی ب��ره‌و پێ‬ ‫ده‌دا‪ ،‬ده‌قی ئه‌ده‌بی هه‌میشه‌ به‌دوای‬ ‫شتی نوێدا ده‌گ �ه‌ڕێ‪ ،‬ره‌گه‌زه‌كانی‬ ‫ئ���ه‌م ج���ی���اوازن ل���ه‌و ره‌گ���ه‌زان���ه‌ی‬ ‫كه‌ پایه‌كانی دروش��م��ی سیاسی‌و‬ ‫راگه‌یاندنیان له‌سه‌ر راوه‌ستاوه‌‪ ،‬هه‌ر‬ ‫له‌به‌ر ئه‌مه‌یشه‌ ده‌بینین هه‌میش ‌ه‬ ‫جۆرێك له‌پێكدادان‌و به‌ریه‌ككه‌وتن‬ ‫له‌نێوان حاڵه‌ته‌ رۆشنبیری‌و حاڵه‌ت ‌ه‬ ‫سیاسییه‌كه‌دا‪ ،‬روو ده‌دا‪ ،‬رۆشنبیر‬

‫فوئاد مه‌جید میسری‬

‫هه‌رچی هونه‌رمه‌ندانی پێش خۆی‬ ‫ه��ه‌ی��ه‌‪ ،‬وێ��ن��ه‌ی ل �ه‌خ��اچ��دان �ه‌ك �ه‌ی‬ ‫عیسای به‌جۆرێك كێشاوه‌‪ ،‬بینه‌ر‬ ‫له‌ئاسمانه‌وه‌ عیساو چوار مێخه‌كه‌ی‬ ‫ده‌بینێ‪ ،‬ئه‌نجیلۆ په‌یكه‌ره‌كه‌ی‬ ‫(داود)ی ته‌واوكرد ئه‌مه‌نده‌ جوانی‬ ‫دروس��ت��ك��رد‪ ،‬داوای لێكرد بێت ‌ه‬ ‫قسه‌‪!!...‬‬ ‫ئه‌ی داودو عیسا ره‌مزی ئایینی‬ ‫نین‪ ،‬ئ�ه‌ی مریه‌م‌و حه‌وارییه‌كانی‬ ‫ده‌وری عیسا ره‌م��زی ئایینی نین‌و‬

‫كێ ئه‌و مافه‌ی داوه‌ت ‌ه ده‌سه‌اڵت له‌سایه‌ی‬ ‫سیستمی په‌رله‌مانیدا سه‌نته‌ری فه‌توا‬ ‫دابمه‌زرێ‪.‬؟! ئاخر چ نرخ‌و به‌هایه‌ك بۆ په‌رله‌مان‬ ‫ده‌مێنێته‌و‌ه ك ‌ه سه‌نته‌ری فه‌تووا هه‌بوو؟!‬ ‫بوونه‌ كه‌ره‌سته‌ی كاری هونه‌ری؟‬ ‫لێره‌وه‌ تێده‌گه‌ین كه‌ مه‌سه‌له‌ك ‌ه‬ ‫له‌بناغه‌وه‌ په‌یوه‌سته‌ به‌و میتۆده‌و ‌ه‬ ‫كه‌ هونه‌ر به‌گشتی ح �ه‌رام ده‌ك��ا‪،‬‬ ‫ئه‌و میتۆده‌ فیكرییه‌ی رووب �ه‌رووی‬ ‫به‌رهه‌می هونه‌ری‌و ئه‌ده‌بی به‌تایبه‌تی‬ ‫ب �ه‌ره �ه‌م��ی رۆش��ن��ب��ی��ری به‌گشتی‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬میتۆدێكی چه‌قبه‌ستوو ‌ه‬ ‫میتۆدێكه‌ ژی��ان له‌یه‌ك ره‌هه‌نددا‬ ‫ده‌بینێ‪ ،‬مرۆڤ وه‌ك بوونه‌وه‌رێكی‬ ‫زه‌لیل‌و ده‌سته‌پاچه‌ وێنا ده‌كا‌و مافی‬ ‫ره‌خنه‌گرتن‌و قسه‌كردن‌و توێژینه‌وه‌و‬ ‫داهێنان ل �ه‌م��رۆڤ ده‌سێنێته‌وه‌‪،‬‬

‫كێ ئه‌و مافه‌ی داو‌ه به‌مه‌ال خالقی مزگه‌وتی رووناكی‬ ‫ژیان به‌خه‌ڵكی ببه‌خشێ‌و لێیان بستێنێته‌وه‌‪.‬؟!‬ ‫له‌پرۆسه‌ی به‌رهه‌مهێنانی هونه‌ریدا‬ ‫خ��ه‌و ب�ه‌دن��ی��ای�ه‌ك�ه‌وه‌ ده‌بینێ ك ‌ه‬ ‫نییه‌و ئ�ه‌م دروستیده‌كا‪ ،‬له‌دیدی‬ ‫ئه‌م هونه‌رمه‌نده‌دا‪ ،‬ژیانی واقیعی‬ ‫ژیانێكی ناته‌واوه‌و ئه‌م ته‌واوی ده‌كا‪،‬‬ ‫به‌جۆرێكی ت��ر بڵێین ئ �ه‌وه‌ن��ده‌ی‬ ‫به‌هیوای ئاینده‌یه‌كی باشتره‌و خه‌ونی‬ ‫پێوه‌ده‌بینێ ئه‌وه‌نده‌ كار له‌سه‌ر شت ‌ه‬ ‫ئاماده‌و حازره‌كان ناكا‪ ،‬ئه‌م دید ‌ه‬ ‫ره‌خنه‌ییه‌ پێویستی به‌كه‌ره‌سه‌ی‬ ‫ده‌ربڕین هه‌یه‌‪ ،‬نووسه‌ر‪ ،‬شاعیر‪،‬‬ ‫هونه‌رمه‌ند‪ ،‬ئازادن له‌هه‌ڵبژاردندا‪،‬‬ ‫نووسه‌ر ئ��ازاده‌ بابه‌تێكی مێژوویی‬ ‫بۆ كارێكی ئه‌ده‌بی به‌كاربهێنێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌و به‌رهه‌مه‌ هه‌رگیز نابێت ‌ه‬ ‫بابه‌تێكی مێژوویی‪ ،‬هونه‌رمه‌ندێكی‬ ‫شێوه‌كار‪ ،‬ئ��ازاده‌ ل��ه‌وه‌ی له‌دیدی‬ ‫خۆیه‌وه‌ كه‌سایه‌تییه‌كی مێژوویی‬ ‫وێ��ن��ا ب��ك��ا‪ ،‬س����ه‌دان ه��ون�ه‌رم�ه‌ن��د‬ ‫په‌یكه‌ر یان تابلۆی جۆر به‌جۆریان‬ ‫ب��ۆ عیسا دات��اش��ی��وه‌و كێشاوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم هه‌ر یه‌كه‌یان له‌ دیدێكه‌وه‌‪،‬‬ ‫(س��ل��ف��ادۆردال��ی) ب�ه‌پ��ێ��چ�ه‌وان�ه‌ی‬

‫پێی گه‌یشتووه‌و مرۆڤ له‌سه‌ریه‌تی‬ ‫به‌موو لێی النه‌دا‪ ،‬لێره‌وه‌ تێده‌گه‌ین‬ ‫كه‌ میتۆدی ئاینیی سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی‬ ‫س��ن��وور ب��ۆ هۆشیاری ئاده‌میزاد‬ ‫داده‌نێ‌و هێڵی سووری بۆ ده‌كێشی‪،‬‬ ‫رێگای دۆزی��ن��ه‌وه‌ی نهێنییه‌كانی‬ ‫سرووشتیشی لێ ده‌گ��رێ‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫ئه‌م پرۆسه‌یه‌ كه‌ ده‌چێته‌ خانه‌ی‬ ‫داهێنان (االب���داع)ه‌وه‌‪ ،‬ئاده‌میزاد‬ ‫ده‌كاته‌ خاوه‌نی تێگه‌یشتنی نوێ‬ ‫له‌مه‌ڕ كۆمه‌ڵگاو سروشتی ئاده‌میزاد‪،‬‬

‫له‌كاتێكدا كه‌ مرۆڤ بوونه‌وه‌رێكی‬ ‫هۆشیاری مێژوو ك��رده‌و بۆ هیچ‬ ‫هێزێك نییه‌ مافی بیركردنه‌وه‌و‬ ‫داهێنانی لێ زه‌وت بكا‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬تاچه‌ند له‌گه‌ڵ ئه‌و‬ ‫بۆچوونه‌دای كه‌ ده‌ڵێت پێویست ‌ه‬ ‫هێڵی س��وور هه‌بێت له‌قسه‌كردن‬ ‫ل���ه‌س���ه‌ر ب���ه‌ه���او م��وق��ه‌ده‌س��ات��ی‬ ‫ئایینی ب �ه‌وم��ان��ای �ه‌ی ك �ه‌ نابێت‬ ‫به‌هیچ شێوه‌یه‌ك قسه‌ له‌سه‌ر ئه‌و‬ ‫دۆكترینانه‌ بكرێت؟‬ ‫فوئاد مه‌جید‪ :‬میتۆدی ئاینیی‬ ‫هه‌میشه‌ پێ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ داده‌گرێ‬ ‫كه‌ ده‌بێ ئاده‌میزاد بۆ هه‌موو شتێك‬ ‫كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ژیانییه‌وه‌ هه‌یه‌‪،‬‬ ‫په‌نا بۆ ده‌ق بباو كێشه‌و گرفته‌كانی‬ ‫له‌ڕێگای ده‌قه‌وه‌ چاره‌سه‌ربكا‪ ،‬ئه‌م‬ ‫تێزه‌ له‌كوێوه‌ سه‌رچاوه‌ی گرتووه‌؟!‬ ‫ئه‌م تێزه‌ له‌و میتۆده‌وه‌ سه‌رچاو ‌ه‬ ‫ده‌گ���رێ ك �ه‌ ئ��اده‌م��ی��زاد ده‌ك��ات � ‌ه‬ ‫بوونه‌وه‌رێكی بێ ده‌سه‌اڵت‌و پێیوای ‌ه‬ ‫ه �ه‌رچ��ی زان��ی��اری��ی �ه‌ك ئ��اده‌م��ی��زاد‬ ‫هه‌یه‌تی‪ ،‬له‌ڕێگای ده‌قی ئایینیه‌و ‌ه‬

‫به‌كورتی هۆشیاریی ده‌بێته‌ فاكته‌ری‬ ‫بنچینه‌یی‌و گه‌شه‌كردنی ئینسان‌و‬ ‫ك��ۆم �ه‌ڵ��گ��ا ب �ه‌گ��ش��ت��ی‪ ،‬ئ����ه‌ده‌ب‌و‬ ‫ه��ون �ه‌ری��ش ئ���ه‌و ئ��ام��ڕازان��ه‌ن ك ‌ه‬ ‫به‌درێژایی مێژوو رۆڵی كاریگه‌ریان‬ ‫له‌به‌ره‌وه‌و پێشبردنی بیرو هۆشی‬ ‫كۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تییدا بینیوه‌‪،‬‬ ‫ئ��ه‌م حه‌قیقه‌ته‌ ئه‌مانگه‌یه‌نێت ‌ه‬ ‫ده‌ره‌نجامێك كه‌ میتۆدی ئایینی‌و‬ ‫میتۆدی زانستی دوو جه‌مسه‌ری‬ ‫ناكۆكن‪ .‬چۆن؟! میتۆدی ئاینیی ك ‌ه‬ ‫له‌بنچینه‌دا دژ به‌داهێنانه‌و به‌هه‌موو‬ ‫ش��ێ��وه‌ی�ه‌ك مه‌به‌ستێتی سنوورو‬ ‫هێڵی سووری بۆ بكێشێ پێویستی‬ ‫به‌رۆشنبیریی نییه‌‪ ،‬رۆشنبیری‬ ‫به‌رهه‌می داهێنه‌رانه‌ی ئاده‌میزاده‌‪،‬‬ ‫به‌رهه‌می هه‌ڵسوكه‌وتێتی له‌گه‌ڵ‬ ‫ده‌ورووب����ه‌ره‌ك����ه‌ی خ��ۆی��دا‪ ،‬یانی‬ ‫كاریگه‌ری خ��ود (ال���ذات)ه‌ له‌سه‌ر‬ ‫بابه‌ت (الموضوع)و بابه‌تیش له‌سه‌ر‬ ‫خ��ود‪ ،‬ل�ه‌م پرۆسه‌ دیالێكتیكیه‌دا‬ ‫كه‌ هۆ (السبب) ده‌بێته‌ ئه‌نجام‬ ‫(النتیجة‌)و ئه‌نجامیش ده‌بێته‌و ‌ه‬ ‫ب �ه‌ه��ۆو زنجیره‌یه‌كی له‌پسانه‌و ‌ه‬ ‫نه‌هاتووی دۆزینه‌وه‌و داهێنان درێژ ‌ه‬ ‫به‌ژیان ده‌ده‌ن‪ ،‬رۆژ له‌دوای رۆژ یاساو‬ ‫نهێنییه‌كانی ژی��ان ده‌دۆزرێ��ن �ه‌وه‌و‬ ‫ده‌كه‌ونه‌ به‌رده‌ستی مرۆڤ‌و كاریان‬ ‫پێ ده‌كرێ‪ ،‬سه‌دان مه‌فاهیمی ئاینیی‬ ‫كه‌ به‌درێژایی هه‌زاران ساڵ له‌مێشك‌و‬ ‫ده‌روون��ی ئاده‌میزاددا جێگیربوون‪،‬‬ ‫كاڵ ده‌ب��ن�ه‌وه‌و ئاستی هۆشیاریی‬ ‫ده‌گ��ات �ه‌ راده‌ی����ه‌ك‪ ،‬هۆشیارانه‌تر‬ ‫بڕوانینه‌ ژیان‌و مه‌وداكانی‪ ،‬كۆی ئه‌م‬

‫پرۆسه‌ بێ كۆتاییه‌ له‌گه‌ڵ بنه‌ماكانی‬ ‫میتۆدی ئاییندا ناكۆكه‌‪ ،‬حه‌قیقه‌تی‬ ‫مه‌سه‌له‌كه‌ش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ میتۆدی‬ ‫ئایینی هیچ به‌هایه‌ك بۆ داهێنان‬ ‫دانانێ‪ ،‬چه‌مكی جوان‪ ،‬دزێو‪ ،‬چاك‪،‬‬ ‫خ��راپ‪ ،‬خ��ۆش‪ ،‬ناخۆش له‌ناو ئه‌و‬ ‫میتۆده‌دا ده‌چنه‌ خانه‌ی ح�ه‌اڵڵ‌و‬ ‫حه‌رامه‌وه‌‪ ،‬له‌دیدێكه‌وه‌ ده‌ڕوانێت ‌ه‬ ‫داهێنان كه‌ تا چه‌ند بیروباوه‌ڕی‬ ‫به‌رجه‌سته‌كردووه‌‪،‬‬ ‫خواپه‌رستیی‬ ‫نه‌ك تا چه‌ند ئه‌و به‌رهه‌مه‌ هونه‌ری‌و‬ ‫ئه‌ده‌بییه‌ خ��زم�ه‌ت به‌ئاده‌میزادو‬ ‫ره‌وت��ی گه‌شه‌كردنی ژی��ان ده‌ك��ا‪،‬‬ ‫بۆیه‌ هه‌ر به‌رهه‌مێك ئه‌و سنووره‌ی‬ ‫تێپه‌ڕاند‪ ،‬تۆمه‌تی كوفرو ئیلحادی‬ ‫شوێن ده‌خا‪،‬‬ ‫ده‌س���ت���وور‪ :‬ه �ه‌رك��ات��ێ��ك ك ‌ه‬ ‫نووسینێكی له‌و جۆره‌ باڵوده‌بێته‌و ‌ه‬ ‫راسته‌وخۆ حیزبه‌ ئیسالمیه‌كان‌و‬ ‫پیاوانی ئایینی فه‌تواو به‌یاننامه‌ی‬ ‫له‌سه‌ر باڵوده‌كه‌نه‌وه‌و دواجاریش‬ ‫حكومه‌ت‌و ده‌سه‌اڵتیش داواكه‌یان‬ ‫جێبه‌جێده‌كات‪ ،‬گ �ه‌ر كۆمه‌ڵگه‌و‬ ‫ده‌سه‌اڵتێك مه‌حكومی فه‌توابێت‪،‬‬ ‫ئیتر حیزب‌و ده‌وڵه‌تی سیكوالر چ‬ ‫مانایه‌كی ده‌بێت؟‬ ‫فوئاد مه‌جید‪ :‬حه‌قیقه‌ت ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫ك�ه‌ ئ �ه‌م دی��ارده‌ی��ه‌ تایبه‌ت نیی ‌ه‬ ‫به‌كوردستان‪ ،‬له‌باری مێژوویشه‌و ‌ه‬ ‫به‌ته‌نها تایبه‌ت نییه‌ به‌كۆمه‌ڵگا‬ ‫موسڵمانه‌كان‪ ،‬به‌درێژایی مێژوو‪،‬‬ ‫ف��ی��ك��ری دی��ن��ی دژ ب �ه‌داه��ێ��ن��ان‌و‬ ‫داهێنه‌ران ب��ووه‌‪ ،‬مێژووی ئه‌وروپا‬ ‫شاهیده‌ كه‌ كڵێسای عیسایی هیچ‬ ‫نه‌ما به‌زانایان‌و داهێنه‌رانی نه‌كه‌ن‪،‬‬ ‫كۆپه‌رنیكۆس‪ ،‬جیوردانۆ برۆنۆ‪،‬‬ ‫دادگ���ا ب�ه‌ن��اوب��ان��گ�ه‌ك�ه‌ی گالیلۆ‪،‬‬ ‫دادگاییكردنی كچێكی گه‌نجی ئازاو‬ ‫ج�ه‌رب�ه‌زه‌ی وه‌ك (ژان دارك) ك ‌ه‬ ‫بووه‌ پێشه‌نگ‌و پێشه‌وای له‌شكری‬ ‫فه‌ره‌نسایی‌و له‌شكری ئینگلیزی‬ ‫داگیركه‌ری تێكشكاند‪ ،‬به‌تۆمه‌تی‬ ‫ئه‌وه‌ی به‌پێچه‌وانه‌ی رێنماییه‌كانی‬ ‫ك��ڵ��ێ��س��او ئ��ای��ن��ی م�ه‌س��ی��ح��ی�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫جلی پ��ی��اوان �ه‌ی ل �ه‌ب �ه‌ر ك���ردووه‌و‬ ‫س �ه‌رك��ردای �ه‌ت��ی له‌شكرو سوپای‬ ‫ك���ردووه‌و ئاماده‌نه‌بوو ل�ه‌ب�ه‌رده‌م‬ ‫دادگ��ادا له‌هیچ كام له‌و تۆمه‌تان ‌ه‬ ‫په‌شیمانببێته‌وه‌‪،‬‬ ‫بسه‌لمێنێ‌و‬ ‫كردیانه‌ خۆراكی ئاگر‪ ،‬ئه‌مه‌و ده‌یان‌و‬ ‫س �ه‌دان��ی تر نمونه‌یه‌كی بچوكی‬ ‫هه‌ڵوێستی كڵێسان له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫ه��ه‌ر دی����ارده‌و ب��زووت��ن �ه‌وه‌ی �ه‌ك��دا‬ ‫پ �ه‌ی��ڕه‌وی یاساو رێسای پیاوانی‬ ‫ئاینی نه‌كردبێ‪ ،‬مێژووی كۆمه‌ڵگا‬ ‫م��وس��وڵ��م��ان �ه‌ك��ان��ی��ش سیخناخ ‌ه‬ ‫ل���ه‌دی���ارده‌ی كوشتن‌و ئ����ازاردان‌و‬ ‫تۆقاندن‌و راوه‌دوونان‌و ده‌ست‌و قاچ‬ ‫ب��ڕی��ن‪ ،‬م��ێ��ژووی ئیسالم ب��ۆ خۆی‬ ‫شاهیده‌ له‌سه‌رده‌می ئومه‌وییه‌كاندا‬ ‫چۆن چۆنی (غه‌یالنی دیمه‌شقی)‬ ‫یان له‌یه‌كه‌م رۆژی جه‌ژنی قورباندا‪،‬‬ ‫وه‌ك مه‌ڕ كه‌وڵ كرد‪ ،‬له‌سه‌رده‌می‬ ‫عه‌باسییه‌كاندا چی نه‌ما به‌نووسه‌رو‬ ‫داهێنه‌ران نه‌كرێ‪ ،‬ئیبنولموقه‌فه‌ع‪،‬‬ ‫صالح عه‌بدولقودس‪ ،‬حه‌لالج‪ ،‬به‌شار‬ ‫كوڕی بورد زۆری تریش نموونه‌یه‌كی‬ ‫دی�����اری ه �ه‌ڵ��وێ��س��ت��ی ده‌وڵ���ه‌ت���ی‬ ‫خه‌الفه‌ته‌ به‌رامبه‌ر به‌نووسه‌ران‌و‬

‫ـ ئه‌م ‌ه چ جۆر‌ه ده‌سه‌اڵتێك ‌ه رێگا‬ ‫به‌مه‌الیه‌ك ده‌دا به‌ئاره‌زووی خۆی موسڵمانان‬ ‫هان بدا دژی ده‌زگا رۆشنبیرییه‌كان‬ ‫بووه‌ستن‌و تاروماریان بكه‌ن‪.‬؟!‬

‫مرۆڤ بوونه‌وه‌رێكی هۆشیاری مێژوو‬ ‫ه مافی‬ ‫كرده‌‪ ،‬بۆ هیچ هێزێك نیی ‌‬ ‫بیركردنه‌وه‌و داهێنانی لێ زه‌وت بكا‬ ‫داهێنه‌ران‪ ،‬له‌ناوه‌ڕاستی سییه‌كانی‬ ‫س �ه‌ده‌ی رابردوویشه‌وه‌ به‌تایبه‌تی‬ ‫له‌و رۆژه‌وه‌ی ئیخوان وه‌ك فۆڕمێك‬ ‫له‌حیزبی ئاینی ده‌ركه‌وت‪ ،‬دیارده‌ی‬ ‫تیرۆرو غافلكوژی‌و هه‌ڕه‌شه‌و تۆقاندن‬ ‫بووه‌ به‌شێك له‌پراكتیكی سیاسییان‌و‬ ‫له‌ڕێگای رێكخراوی (النظام الخاص)‬ ‫ه‌‌وه‌ هیچ نه‌ما نه‌یكه‌ن‪ ،‬تیرۆر‪،‬‬ ‫ته‌قاندنه‌وه‌ی دوكان‌و بازاڕو سینه‌ما‬ ‫له‌ناو ش��اری قاهیره‌دا‪ ،‬له‌هه‌شتاو‬ ‫نه‌وه‌ده‌كانی س �ه‌ده‌ی رابردوویشدا‬ ‫جارێكی تر‪ ،‬ئه‌م دیارده‌یه‌ سه‌ری‬ ‫هه‌ڵدایه‌وه‌و تا ئێستاش به‌رده‌وامه‌‪،‬‬ ‫ه �ه‌وڵ��ی ت��ی��رۆرك��ردن��ی ن��ووس �ه‌ری‬ ‫گ��ه‌وره‌ی ع �ه‌ره‌ب (نجیب محفوظ)‬ ‫ت��ی��رۆرك��ردن��ی (ف�����ه‌ره‌ج ف���ۆده‌)‬ ‫راوه‌دوونانی دكتۆر نه‌سر حامید ئه‌بو‬ ‫زه‌ید‪ ،‬تیرۆركردنی زانایه‌كی گه‌وره‌ی‬ ‫وه‌ك حسه‌ین م��روه‌‪ ،‬له‌م سااڵنه‌ی‬ ‫دوای���ش���داو پ���اش ئ����ه‌وه‌ی ح��زب‌و‬ ‫رێكخراوی ئیسالمی له‌كوردستان‬ ‫سه‌ریانهه‌ڵدا چه‌ند كه‌سایه‌تی سیاسی‬ ‫ت��ی��رۆر ك���ران‪ ،‬چه‌ندین رۆشنبیر‬ ‫فه‌توای كوشتنیان بۆ ده‌رهێنراو‬ ‫له‌سه‌ر مینبه‌ری مزگه‌وته‌كانه‌و ‌ه‬ ‫سووكایه‌تی‌و ته‌شهیریان پێ كرا‪،‬‬ ‫چه‌ندین به‌رهه‌می ئه‌ده‌بی‌و هونه‌ری‬ ‫مۆری كوفرو ئیلحادیان پێوه‌ نراو‬ ‫حه‌رامكران‪.‬‬ ‫م��ن پ��ێ��م��وای �ه‌ ه���ه‌ر به‌ته‌نها‬ ‫حكومه‌تی ه�ه‌رێ��م ل �ه‌م دی��ارده‌ی � ‌ه‬ ‫به‌رپرسیار نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو ده‌زگاكانی‬ ‫راگه‌یاندن‌و رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای‬ ‫مه‌ده‌نیش لێپرسراوێتییان كه‌متر‬ ‫نییه‌‪ ،‬چه‌ند رۆژ له‌مه‌وبه‌ر مه‌الیه‌ك‬ ‫فه‌توای قه‌تل‌و عامی رۆشنبیران‬ ‫ده‌رده‌ه��ێ��ن �ێ‌و ت��اوان��ی هه‌ڵگه‌ڕاو ‌ه‬ ‫له‌ئایین (المرتد) ده‌خاته‌ ئه‌ستۆی‬ ‫رۆشنبیران‪ ،‬من له‌ تۆ ده‌پرسم ئه‌م ‌ه‬ ‫كوردستانه‌ یان ئه‌وروپای سه‌ده‌كانی‬ ‫ناوه‌ڕاست‌و حوكمی كڵێسا‪.‬؟! ئایا‬ ‫ئه‌مه‌ به‌ئه‌فغانستانكردنی كوردستان‬

‫رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی ك ‌ه‬ ‫ئه‌ركیان هۆشیاركردنه‌وه‌ی كۆمه‌اڵنی‬ ‫خه‌ڵك‌و به‌ره‌و پێشبردنی كۆمه‌ڵگای‬ ‫ك��وردس��ت��ان��ه‌‪ ،‬چ���ۆن ب �ه‌خ��ۆی��ان‬ ‫ره‌وا ده‌بینن له‌ئاست دی���ارده‌ی‬ ‫سه‌ركوتكردن‌و تیرۆرو غافڵكوژیدا بێ‬ ‫ده‌نگیی لێ بكه‌ن‪!.‬؟ ده‌زگا ئه‌ده‌بی‌و‬ ‫هونه‌رییه‌كان كه‌ ئه‌ركی بنچینه‌یی‬ ‫خۆیانه‌ به‌رگری له‌ئازادی داهێنان‌و‬ ‫راده‌رب���ڕی���ن ب��ك��ه‌ن‪ ،‬ج��ه‌م��اوه‌ری‬ ‫كوردستان هه‌قیانه‌ بیانخه‌نه‌ ژێر‬ ‫پرسیاره‌وه‌‪ !!.‬ئه‌و زاتانه‌ی خۆیان‬ ‫به‌كوێخای ئه‌ده‌ب‌و رۆشنبیریی كورد‬ ‫ده‌زانن‌و چه‌ندین ساڵه‌ له‌سه‌ر حسابی‬ ‫ئ��ه‌ده‌ب‌و ن��ووس�ه‌ران پۆست‌و پله‌و‬ ‫پایه‌ وه‌رده‌گرن‌و له‌نازو نیعمه‌تدان‌و‬ ‫له‌هه‌موو بۆنه‌یه‌كدا خۆیان ده‌كه‌ن ‌ه‬ ‫ده‌م��ڕاس��ت��ی رۆش��ن��ب��ی��ران‪ ،‬مته‌ق‬ ‫له‌دوولێویان ده‌رنایه‌‪.‬؟! حه‌قیقه‌تی‬ ‫مه‌سه‌له‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ نه‌ ده‌سه‌اڵت‬ ‫عه‌لمانیه‌و ن �ه‌ ح��ی��زب�ه‌ك��ان‪ ،‬هیچ‬ ‫حیزب‌و الیه‌نێكی سیاسی كه‌ ئه‌مڕۆ‬ ‫له‌ده‌سه‌اڵتدان عه‌لمانی نین‪ ،‬كامه‌یان‬ ‫له‌وانه‌ی كه‌ به‌عه‌لمانی ناوده‌برێن‬ ‫ج��ی��اك��ردن �ه‌وه‌ی دی��ن ل�ه‌ده‌وڵ�ه‌ت��ی‬ ‫كردووه‌ته‌ یه‌كێك له‌ئامانجه‌كانی‪.‬؟!‬ ‫ده‌ستووری كوردستان به‌ڕاشكاوی‬ ‫ده‌ڵێ‪ :‬ده‌بێ هه‌موو ئه‌و یاسایانه‌ی‬ ‫په‌رله‌مان دای��ان ده‌ڕێ���ژێ له‌گه‌ڵ‬ ‫بنه‌ماكانی شه‌ریعه‌تی ئیسالم گونجاو‬ ‫بن‌و ناكۆك نه‌بن‪ !!.‬من له‌تۆ ده‌پرسم‬ ‫له‌سایه‌ی ئاوها یاسایه‌كدا ده‌توانرێ‬ ‫بچوكترین گ��ۆڕان له‌یاسای باری‬ ‫كه‌سێتیدا بكرێ‪.‬؟!!‬ ‫ئه‌وه‌ چ ده‌سه‌اڵتێكی سیكۆالر ‌ه‬ ‫ك �ه‌ وه‌زاره‌ت‌و ده‌زگ����ای ئاینی‬ ‫هه‌بێ؟!! عه‌لمانیبوون هه‌ر قسه‌ی‬ ‫رووت‌و دروشم نییه‌‪ ،‬عه‌لمانیبوونی‬ ‫حیزبی ك��وردی تۆمه‌تێكه‌ الیه‌ن ‌ه‬ ‫ئیسالمیه‌كان بۆ موزایه‌ده‌ی سیاسی‬ ‫ده‌یخه‌نه‌ پاڵیان‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬ئه‌مرۆ ئیسالمییه‌كان‬

‫حیزبی ئیسالمی هه‌ر به‌وه‌یشه‌و ‌ه‬ ‫ناوه‌ستێ‪ ،‬له‌قۆناغێكی دیاریكراویشدا‬ ‫موماره‌سه‌ی نیفاقی سیاسیش ده‌كا‬ ‫ن��ی��ی �ه‌‪.‬؟! ك��ێ ئ��ه‌و م��اف �ه‌ی داو ‌ه‬ ‫به‌مه‌ال خالقی مزگه‌وتی رووناكی‬ ‫ژی��ان به‌خه‌ڵكی ببه‌خشێ‌و لێیان‬ ‫بستێنێته‌وه‌‪.‬؟! ئ�ه‌م�ه‌ چ ج��ۆر ‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵتێكه‌ رێگا به‌مه‌الیه‌ك ده‌دا‬ ‫ب���ه‌ئ���اره‌زووی خ��ۆی موسڵمانان‬ ‫هانبدا دژی ده‌زگا رۆشنبیرییه‌كان‬ ‫بووه‌ستن‌و تاروماریان بكه‌ن‪.‬؟! كێ‬ ‫ئه‌و مافه‌ی داوه‌ته‌ ده‌سه‌اڵت له‌سایه‌ی‬ ‫سیستمی په‌رله‌مانیدا سه‌نته‌ری‬ ‫فه‌تووا دابمه‌زرێ‪.‬؟! ئاخر چ نرخ‌و‬ ‫به‌هایه‌ك بۆ په‌رله‌مان ده‌مێنێته‌و ‌ه‬ ‫كه‌ سه‌نته‌ری فه‌تووا هه‌بوو؟! فه‌توای‬ ‫ئاینی هه‌میشه‌ دژ به‌هه‌ر یاسایه‌كی‬ ‫وه‌زعییه‌ كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ژیانی‬ ‫تاكه‌كه‌سه‌وه‌ هه‌بێ‌و په‌رله‌مانێكی‬ ‫ه���ه‌ڵ���ب���ژێ���ردراو دای�����ده‌ڕێ�����ژێ‪!.‬‬ ‫په‌رله‌مانتارانی كوردستان چۆن‬ ‫قه‌بووڵی ده‌ك���ه‌ن‪ ،‬ف�ه‌ت��وای چه‌ند‬ ‫م���ه‌الی���ه‌ك‪ ،‬ج��ێ��گ �ه‌ی ئ���ی���راده‌ی‬ ‫گ�ه‌ل��ی ك��وردس��ت��ان ب��گ��رێ��ت�ه‌وه‌‪.‬؟!‬

‫ه�ه‌ر ئه‌وه‌نده‌یان پێ ده‌كرێت ك ‌ه‬ ‫فه‌توا ده‌رب��ك �ه‌ن‌و هه‌ست‌و سۆزی‬ ‫موسوڵمانان به‌الی خۆیاندا رابكیشن‪،‬‬ ‫گه‌ر ئه‌م حیزبه‌ ئیسالمییانه‌ به‌م‬ ‫گوتاره‌وه‌ له‌ده‌سه‌اڵت دابن‪ ،‬پێتوای ‌ه‬ ‫چاره‌نووسی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ ئه‌م‬ ‫نووسینانه‌ ده‌ن��ووس �ن‌و ئ �ه‌و بیرو‬ ‫بۆچوونه‌یان هه‌یه‌ به‌ چ ئاقارێكدا‬ ‫ده‌برێت؟‬ ‫ف��وئ��اد م �ه‌ج��ی��د‪ :‬ده‌ره��ێ��ن��ان��ی‬ ‫ف�ه‌ت��وای ش�ه‌رع��ی‪ ،‬خ��ۆی له‌خۆیدا‬ ‫سه‌ركوتكردنه‌‪ ،‬رێگرتنه‌ له‌ئازادی‬ ‫راده‌رب���ڕی���ن‪ ،‬ل��ه‌ئ��ازادی داهێنان‪،‬‬ ‫ل �ه‌ئ��ازادی تاكه‌كه‌س‪ ،‬ده‌رهێنانی‬ ‫فه‌تووا‪ ،‬موماره‌سه‌یه‌كی فیكریه‌و‬ ‫خ����ودی ت��ی��رۆری��ش ل �ه‌ف��ی��ك��ره‌و ‌ه‬ ‫ده‌س��ت��پ��ێ��ده‌ك��ا‪ ،‬ب��ن�ه‌م��اك��ان��ی ئ�ه‌و‬ ‫فیكره‌ش موریده‌كانی له‌سه‌ر ریتمێك‬ ‫راده‌هێنێ‪ ،‬كه‌ ه�ه‌ر خ��ۆی له‌سه‌ر‬ ‫حه‌قه‌‪ ،‬ه�ه‌رخ��ۆی راس��ت�ه‌و هه‌موو‬ ‫راستیه‌كان الی ئ��ه‌ون‪ ،‬به‌جۆرێك‬


‫‪7‬‬

‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫چاوپێکه‌وتن‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫الپه‌ڕه‪9‬‬

‫گرژییه‌کانی سه‌رسنوور‪ ،‬کورده‌کان ده‌خه‌نه‌ به‌رده‌م تاقیکردنه‌وه‌یه‌کی قورس‬

‫"گرفت له‌وه‌دای ‌ه هه‌موو حیزبه‌كان له‌یه‌كده‌چن"‬

‫عه‌بدولڕه‌حمان سدیق به‌رپرسی‌ سه‌نته‌ری‌ پرد بۆ توێژینه‌وه‌ بۆ ده‌ستوور‬ ‫ه��ه‌ڵ��ده‌وه‌ش��ێ��ت��ه‌وه‌ ی���ان ب �ه‌م‬ ‫شێوه‌یه‌ی‌ ئێستا ده‌مێنێته‌وه‌؟‬ ‫سه‌عدی‌ پیره‌‪ :‬ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫ن��اوه‌ن��د به‌پێی‌ پ�ه‌ی��ڕه‌ تائێستا‬ ‫وه‌زیفه‌ی‌ یه‌كێكه‌ له‌مه‌سئولیه‌تی‌‬ ‫سكرتێری‌ گشتی‌ به‌ڕاوێژ له‌گه‌ڵ‌‬ ‫مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ دایبنێت یان‬ ‫بیگۆڕێت ی��ان زی��اد‌و كه‌میبكات‬ ‫به‌پێی‌ پێویست‪.‬‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬ده‌نگۆیه‌ك هه‌یه‌‬ ‫كه‌ ئه‌ندامانی‌ بااڵی‌ یه‌كێتی‌ داوای‌‬ ‫ئه‌وه‌ ده‌ك�ه‌ن چاو به‌ڕێككه‌وتنی‌‬ ‫سترایژیدا بخشێنرێته‌وه‌‪ ،‬به‌هۆی‌‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ ئه‌و رێككه‌وتنه‌ بۆ زه‌مه‌نێك‬ ‫بووه‌‌و ئێستا بارودۆخه‌كه‌ گۆڕاوه‌‪،‬‬ ‫ئایا له‌كۆنگره‌دا قسه‌ی‌ له‌سه‌ر‬ ‫ده‌كرێت؟‬ ‫س �ه‌ع��دی‌ پ��ی��ره‌‪ :‬تائێستا‬ ‫گ���وێ���م ل����ه‌و ش��ت��ه‌ ن���ه‌ب���ووه‌‪،‬‬ ‫چونكه‌ ب �ه‌ش��داری‌ ك��ۆب��ون�ه‌وه‌ی‌‬ ‫كۆمیته‌ی‌ سه‌ركردایه‌تی‌ ده‌كه‌م‬ ‫شتی‌ واب��اس��ن�ه‌ك��راوه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫له‌كۆبوونه‌وه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسیش‬ ‫ب�ه‌ه�ه‌م��ان ش��ێ��وه‌‪ ،‬رێككه‌وتنی‌‬ ‫ستراتیژیش ب��ۆ ئ��ه‌وه‌ك��راوه‌ تا‬ ‫ه �ه‌رێ��م �ی‌ ك��وردس��ت��ان ل �ه‌خ �ه‌م‬ ‫ده‌ربچێت‪ ،‬چونكه‌ ئه‌مڕۆ هه‌ڕه‌شه‌ی‌‬ ‫له‌سه‌ره‌‪ ،‬هه‌تا هه‌ڕه‌شه‌ی له‌سه‌ر‬ ‫بێت رێككه‌وتننامه‌ی‌ ستراتیژی‌‬ ‫ده‌مێنێت‪ ،‬رێككه‌وتنی‌ ستراتیژیش‬ ‫شتێكی‌ ئیلزامی‌ نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫شتێكی‌ ئاره‌زومه‌ندانه‌یه‌‪ ،‬هه‌ر هێزه‌‬ ‫به‌پێی‌ هه‌ستكردن به‌لێپرسراوێتی‌‬ ‫خۆی‌‪ ،‬هه‌ر هێزه‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و‬ ‫ئه‌زموونه‌ سیاسییه‌ی‌ كه‌ ئێمه‌‬ ‫هه‌مانه‌ تا ئه‌و ئه‌زموونه‌ له‌خه‌م‬ ‫ده‌رده‌چێت‪ ،‬پێویسته‌ هێزه‌كان‬ ‫پێكه‌وه‌ كاربكه‌ن هه‌ر بۆچوونێكی‌‬ ‫تریش باسبكرێت ئیجتهاداتی‌‬ ‫كه‌سی‌ تره‌‪ ،‬له‌ڕۆژانی‌ كۆنگره‌شدا‬ ‫ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ باسده‌كرێت‪ ،‬ئێستا‬ ‫له‌پرۆگرامی‌ كۆنگره‌دا نییه‌‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬هه‌ردوو مه‌كته‌بی‌‬ ‫س��ی��اس��ی‌‌و ی��ه‌ك��ێ��ت��ی‌‌و پ��ارت��ی‌‬ ‫كۆبوونه‌وه‌‪ ،‬ده‌وترێت كۆبونه‌وه‌كه‌‬ ‫زیاتر په‌یوه‌ندی‌ به‌و بارودۆخه‌وه‌‬ ‫هه‌بوو كه‌ دوای‌ شه‌هیدكردنی‌‬ ‫س�ه‌رده‌ش��ت عوسمان رووی���داوه‌‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌ت ئ��ه‌و خۆپیشاندان‌و‬ ‫ده‌ن��گ �ی‌ ن��اڕه‌زای��ی �ه‌ی‌ له‌سنوری‌‬ ‫سلێمانیدا دروستبووه‌؟‬ ‫سه‌عدی‌ پیره‌‪ :‬ئێمه‌ بڕیارێكمان‬ ‫هه‌یه‌ كه‌ مانگی‌ جارێك كۆبینه‌وه‌‪،‬‬ ‫كۆبوونه‌وه‌كه‌شمان له‌سه‌ر ئه‌وه‌بوو‬ ‫كه‌ ئێمه‌ ل �ه‌ب �ه‌رده‌م پێكهێنانی‌‬ ‫حكومه‌تی‌ داهاتووی‌ عێراقداین‪،‬‬ ‫جگه‌ ل���ه‌وه‌ش كێشه‌ی‌ ناوخۆ‬ ‫هه‌یه‌‌و ئێمه‌ كۆنگره‌ ده‌به‌ستین‬ ‫بۆیه‌ ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌ به‌سترا‌و‬ ‫تیایدا باسله‌و مه‌سه‌النه‌كراوه‌‪،‬‬ ‫كه‌س له‌سه‌ر ئه‌وه‌ نیگه‌راننه‌بووه‌‬ ‫ك���ه‌ خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان ب��ك��رێ��ت‪،‬‬ ‫خۆپیشاندان مافێكی‌ یاسایی‌و‬ ‫سروشتیه‌و به‌هاوواڵتیان دراوه‌‪،‬‬ ‫كه‌ له‌كاتی‌ پێویستدا له‌ڕێگای‌‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان��ه‌وه‌ گ��وزارش��ت‬ ‫له‌كێشه‌كانی‌ خۆیان بكه‌ن‪ ،‬ته‌نها‌و‬ ‫ته‌نها ئه‌وه‌یه‌ خۆپیشاندان بۆ‬ ‫مه‌رامی‌ كه‌مكردنه‌وه‌ له‌گرنگی‌‬ ‫ه �ه‌رێ �م‌و رووش��ان��دن �ی‌ سیستمی‌‬ ‫س��ی��اس�ی‌ ه �ه‌رێ��م �ی‌ ك��وردس��ت��ان‬ ‫نه‌بێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر خۆپیشاندان بۆ‬ ‫مه‌سه‌له‌یه‌ك ده‌كرێت پێویسته‌‬ ‫مه‌سه‌له‌كه‌ وننه‌كرێت‌و چاره‌سه‌ر‬ ‫ب���ۆ ك��ێ��ش �ه‌ك �ه‌ ب���دۆزرێ���ت���ه‌وه‌‌و‬ ‫ئالییه‌تێكی‌ بۆ دابنرێت‪.‬‬

‫عه‌بدولڕه‌حمان سدیق به‌رپرسی‬ ‫سه‌نته‌ری پرد بۆ توێژینه‌وه‌ له‌به‌شی‬ ‫دووه‌می چاوپێكه‌وتنه‌كه‌دا ره‌خن ‌ه‬ ‫له‌شێوازی پڕۆگرامی حیزبه‌كانی‬ ‫كوردستان ده‌گرێت‌و پێیوایه‌ زۆری‬ ‫حیزبه‌كان‌و نزیكی پڕۆگرامه‌كانیان‬ ‫له‌یه‌كتر مانایه‌كی بۆ جیاوازی‬ ‫نه‌هێشتووه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها وتی "ده‌توانیت بڵێیت‬ ‫یه‌ك كه‌س په‌یڕه‌و و پڕۆگرامی‬ ‫هه‌موو حیزبه‌ كوردستانییه‌كانی‬ ‫نووسیوه‌ته‌وه‌"‪.‬‬ ‫عه‌بدولڕه‌حمان سدیق ئاماژ ‌ه‬ ‫به‌وه‌ده‌دات كه‌ كه‌ كۆمه‌ڵگای‬ ‫كورده‌واری تا ئه‌م ساته‌وه‌خت ‌ه‬ ‫له‌قۆناغی خێڵ‌‌و عه‌شیره‌ت ده‌رباز‬ ‫نه‌بووه‌‪ ،‬مانای ئه‌وه‌یه‌ كه‌ په‌یوه‌ندیی ‌ه‬ ‫سیاسییه‌كان له‌هه‌رێمی كوردستاندا‬ ‫له‌ڕێگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌ كۆمه‌اڵیه‌تییه‌كان‬ ‫ده‌په‌ڕنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و وتی "ئیتر له‌مه‌ودوا تاك خۆ‬ ‫به‌قوربانیكردن‌و ئه‌و خۆ به‌كوشتدانه‌ی‬ ‫پێشوو ناكات‪ ،‬بۆیه‌ ژیان به‌نرخ‬ ‫بووه‌‪ ،‬زیاتره‌ تاك ئه‌مڕۆ پێگه‌ی خۆی‬ ‫دۆزیوه‌ته‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌ به‌دڵنیایی ئه‌م‬ ‫نه‌وه‌ی نوێیه‌ ئه‌و گالستنۆسه‌ ئه‌و‬ ‫برۆسترۆیكایه‌‪ ،‬ئه‌و كردنه‌وه‌‌و دووبار ‌ه‬ ‫پێداچونه‌وه‌یه‌ دروستده‌كه‌ن"‪.‬‬

‫سازدانی‌‪ :‬گۆران وه‌هاب‬

‫به‌شی دووه‌م‌و كۆتایی‬

‫ده‌ستـــوور‪ :‬ئ �ه‌م قسه‌‌وباس‌و‬ ‫گفتــوگۆی ‌ه ك ‌ه هاتــــوووه‌ت ‌ه ئاراوه‌‬ ‫ده‌رب������اره‌ی ف��ۆرم��ی ح��ی��زب‪ ،‬ئایا‬ ‫له‌راستیــــدا كێشه‌ك ‌ه پێكهاته‌ی‬ ‫حیزبه‌كان ‌ه یاخود به‌رنامه‌كه‌یانه‌؟‬ ‫عه‌بدولڕه‌حمان سدیق‪ :‬ده‌توانیـــن‬

‫عه‌بدولڕه‌حمان سدیق‬

‫به‌و شێوازه‌ی ك ‌ه به‌رنامه‌ی جیاواز‬ ‫پێشكه‌شبكه‌ن‪ ،‬بۆی ‌ه جێگه‌ی خۆیه‌تی‬ ‫ئه‌م ژم��ار‌ه زۆره‌ی حیزب مانایه‌كی‬ ‫نه‌ماوه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر جیاوازی نه‌بێت‪ ،‬ناكرێت‬ ‫له‌عێراقدا نزیكه‌ی ‪ 300‬قه‌واره‌ی سیاسی‬ ‫به‌شداری له‌هه‌ڵبژاردندا بكات‌و دواجار‬ ‫ته‌نها نۆ قه‌واره‌یان ده‌نگی هێناوه‌‪،‬‬ ‫ئه‌م ‌ه مانای وای ‌ه زیاده‌ڕه‌وییه‌ك هه‌یه‌‬ ‫بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی‪ ،‬بۆ ئیمتیازات‬ ‫خه‌ڵك حیزب دروستده‌كات‪ ،‬چونكه‌‬ ‫له‌گ ‌ه ‌ڵ دروستكردنی هه‌ر حیزبێكدا‬ ‫ده‌ستده‌كـــــه‌وێـت‪،‬‬ ‫بودجه‌یه‌كی‬ ‫ده‌نگبهێنێت یان نا‪ ،‬ئیتر به‌ڕاســـتی‬ ‫كاسبیی ‌هك‌و بارزگانییه‌كی چاكه‌‪،‬‬ ‫له‌كاتێكدا له‌واڵتانی ئه‌وروپادا حیزب‬ ‫بودجــــه‌ی نیی ‌ه به‌مشێوازه‌ی له‌الی‬

‫هه‌ر سه‌رۆكی حیزبێك به‌رده‌وام بوو له‌پۆسته‌كه‌ی‬ ‫خۆی‪ ،‬مانای وای ‌ه ئه‌و حیزب ‌ه حیزبێكی نه‌زۆكه‌‪،‬‬ ‫ێ‬ ‫چونك ‌ه حیزب كاتێك ده‌توانێت نه‌وه‌ی نو ‌‬ ‫بێنێته‌بوون ك ‌ه جێگه‌ی كه‌سی یه‌كه‌م بگرێته‌وه‌‬ ‫بڵێین ه��ۆك��اری س��ه‌ره‌ك��ی بریتی ‌ه‬ ‫له‌پێكهاته‌ی ح��ی��زب�ه‌ك��ان‪ ،‬چونكه‌‬ ‫حیزب تا ئه‌مساته‌وه‌خت ‌ه له‌هه‌رێمی‬ ‫كوردســـتان‌و عــــێراقیشدا به‌رنامه‌ی‬ ‫ن �ه‌ب��ووه‌‪ ،‬حیزب ب�ه‌رن��ام�ه‌ی نه‌بووه‌‬ ‫ب�ه‌وم��ـ��ـ��ـ��ـ��ـ��ان��ای�ه‌ی ك�� ‌ه له‌هه‌رێمی‬ ‫ك��وردس��ت��ان‌و له‌عێراقیشدا كاتێك‬ ‫ته‌ماشای زۆربـــه‌‌و ته‌واوی حیزبه‌كان‬ ‫ده‌كه‌یت جیـــاوازی له‌بــــه‌رنامه‌یاندا‬ ‫نابینیت‪ ،‬گشت ح��ی��زب�ه‌ك��ان باس‬ ‫له‌فیــــدراڵی ده‌ك��ه‌ن‪ ،‬باس له‌مافه‌‬ ‫نیشتمانی‌و نه‌ته‌وه‌یی‌و ده‌ستوورییه‌كان‬ ‫ده‌ك��ه‌ن‪ ،‬باسل ‌ه یاسای ن �ه‌وت‌و غاز‌و‬ ‫مادده‌ی ‪ 140‬ده‌كه‌ن‪ ،‬هه‌موو باسه‌كان‬ ‫وه‌كــــو یه‌كه‌‪ ،‬كه‌وات ‌ه له‌چیدا جیاوازن‪،‬‬ ‫گرفتی ئه‌م سه‌رده‌م ‌ه له‌وه‌دایــــ ‌ه كه‌‬ ‫حیزبه‌كان له‌یه‌كتر ده‌چن‪ ،‬به‌ومانایه‌ی‬ ‫جیاوازی له‌نێوان حیزبه‌كاندا نییه‌‪،‬‬ ‫هه‌ر له‌به‌رئه‌مه‌ش ‌ه حیزبه‌كان ناتوانن‬ ‫شه‌قامی ك���وردی ب��ۆخ��ۆی��ان ب �ه‌رن‪،‬‬

‫ئێم ‌ه هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر حیزب له‌واڵته‌‬ ‫یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكــــایش بێــت‬ ‫له‌ساته‌وه‌خــــتی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكدا‬ ‫ده‌بێـت خۆی بۆخۆی به‌ویالیه‌ته‌كاندا‬ ‫بگه‌ڕێت‌و پاره‌كـــــۆبكاته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫لێـــر‌ه ئ �ه‌م��ش��ـ��ـ��ـ��ێ��وازه‌ی حیزب‬ ‫تیادا ده‌بێت ‌ه كۆمپانیای ‌هك‌و پاره‌ی‬ ‫ئه‌مــــه‌‬ ‫ده‌ســـتــــده‌كــــه‌وێت‪،‬‬ ‫گرفتێكی گه‌وره‌ی ‌ه بۆتــــه‌هۆی ئه‌وه‌ی‬ ‫ك� ‌ه حیــــــزبایه‌تی ب �ه‌م ئاقـــاره‌‬ ‫بڕوات‪ ،‬له‌الیه‌كـــی تریشـــه‌و‌ه ئێــــمه‌‬ ‫پێویســـتمان به‌و‌ه هه‌ی ‌ه وه‌كو واڵتـــــانی‬ ‫رۆژئاوا یان حــــیزب بكه‌ین ‌ه دوو حیزبی‬ ‫سیستمی حیزبـــــایه‌تی وه‌كو چۆن‬ ‫له‌واڵتــــی به‌ریتانیا دوو حیزب هه‌یه‌‬ ‫چ كرێكاران بێــــت یان پارێزگاران‪،‬‬ ‫له‌ئه‌مه‌ریكا بریـــتیی ‌ه له‌كۆماریه‌كان‌و‬ ‫دیموكراته‌كان‪ ،‬یان ئه‌وپـــــه‌ڕی به‌الی‬ ‫كه‌مه‌و‌ه چوار حیزب هه‌بێت بۆئــــه‌وه‌ی‬ ‫گوزارشت له‌كۆمه‌ڵگاك ‌ه بكات‪ ،‬ئه‌مه‌‬

‫له‌هه‌رێمی كوردستاندا نزیكه‌ی ‪ 10‬حیزبت‬ ‫ه له‌ژێر ناوی چه‌پدا كۆببنه‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌بێت ك ‌‬ ‫یان سێ حیزبت هه‌بێت به‌ناوی ئیسالمه‌وه‌‪،‬‬ ‫چوار حیزبیت هه‌بێت به‌ناوی دیموكراتییه‌وه‌‪،‬‬ ‫چوار حیزبت هه‌بێت به‌ناوی سۆشیال‬ ‫ه مانایه‌كی بۆ جیاوازی‬ ‫دیموكراته‌وه‌‪ ،‬ئیتر ئه‌م ‌‬ ‫نه‌هێشتووه‌ته‌وه‌‬

‫زۆرێك له‌ئه‌ندامانی سه‌ركردایه‌تی حیزبه‌كان‬ ‫ده‌ڵێن تاكه‌ پاڵێورامان له‌حیزبه‌كه‌ی خۆمان‬ ‫بۆ كه‌سی یه‌كه‌م هه‌ر فاڵنه‌ كه‌سه‌‪ ،‬له‌و زیاتر‬ ‫كه‌سی ترمان نییه‌‪ ،‬ئه‌و ‌ه كاره‌ساته‌‬ ‫له‌هه‌رێـــمی كوردستاندا هه‌بێت كه‌‬ ‫نزیكه‌ی ‪ 10‬حیزبت هه‌بێت ك ‌ه له‌ژێر‬ ‫ناوی چه‌پدا كۆببنه‌وه‌‪ ،‬یان س ‌ێ حیزبت‬ ‫هه‌بێت به‌ناوی ئیســـالمه‌وه‌‪ ،‬چوار‬ ‫حیزبیت هه‌بێت به‌ناوی دیموكراتیه‌وه‌‪،‬‬ ‫چوار حیزبت هه‌بێت به‌ناوی سۆشیال‬ ‫دیموكراتــــه‌وه‌‪ ،‬ئیتر ئه‌م ‌ه مانایه‌كی بۆ‬ ‫جیاوازی نه‌هێشتووه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌ڵكو هه‌موو‬ ‫ئه‌م حیزبان ‌ه ده‌توانی بڵێیت په‌یڕه‌و و‬ ‫پرۆگرامیان هه‌مووی یه‌ك جۆر په‌یڕه‌و‬ ‫پرۆگرامه‌‪ ،‬ده‌توانیت بڵێیت یه‌ك كه‌س‬ ‫نووسیویه‌تیه‌وه‌‪.‬‬ ‫ده‌س���ت���وور‪ :‬رۆڵ���ی ع��ه‌ش��ر‌هت‌و‬ ‫بنه‌ماڵه‌‪ ،‬هۆكاری ده‌ستگرتنیان به‌سه‌ر‬ ‫پێكهاته‌ی حیزبدا بۆچی ده‌گێڕنه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئایا فۆرمێكی تر ده‌توانێت حیزب له‌ژێر‬ ‫ده‌ستی بنه‌ماڵه‌و عه‌شــــر‌هت‌و خزم‬ ‫خزمێن ‌ه ده‌ربهێنێت؟‬ ‫ع���ه‌ب���دول���ڕه‌ح���م���ان س���دی���ق‪:‬‬ ‫له‌ڕوانگــــه‌ی ئ�ه‌و توێژینه‌وانه‌‌وه‌ی‬ ‫له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگای ك��ورده‌واری كراوه‌‪،‬‬ ‫ده‌ڵ��ێ��ن پ�ه‌ی��وه‌ن��دی��ی� ‌ه سیاسیه‌كان‬ ‫له‌كۆمه‌ڵگای ك��ورده‌واری��دا له‌ڕێگه‌ی‬ ‫كۆمه‌اڵتیـــیه‌كانه‌وه‌‬ ‫په‌یوه‌ندیـــی ‌ه‬ ‫ده‌په‌ڕێـــته‌وه‌‪ ،‬به‌و مانایه‌ی ئه‌گه‌ر‬ ‫بڕوانین ‌ه زۆربـــــه‌ی زۆری حیزبه‌كان‬ ‫نه‌ك تاك ‌ه حیزبێــــك‪ ،‬زۆربه‌ی زۆری‬ ‫حیزبه‌كان له‌كوردستاندا ك ‌ه دروستده‌بن‬ ‫كه‌سی ی�ه‌ك� ‌هم‌و سه‌ركردایه‌تی ئه‌و‬ ‫حیزبان ‌ه ل��ه‌چ ناوچـــه‌یه‌ك بێت‬ ‫زۆرینـــه‌ی خــــزم‌و كه‌سوكاره‌كه‌شی‬ ‫له‌و حیزبـــه‌دا ده‌بینێتـــه‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫به‌ب ‌ێ ناوهێـــنان ته‌ماشای پێكهاته‌ی‬ ‫سه‌ركــــردایه‌تی زۆربه‌ی حیزبــــه‌كان‬ ‫بكه‌یـــت بۆت ده‌رده‌كه‌وێــــت‪ ،‬خزم‌و‬ ‫كه‌سوكاری پله‌یـــه‌ك تا پل ‌ه چواری‬ ‫كه‌ســـی ی �ه‌ك �ه‌م ل��ه‌و حیــــزبه‌دا‬ ‫كۆده‌بنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مـــــ ‌ه به‌ڵگه‌ی ‌ه له‌سه‌ر‬ ‫ئ �ه‌وه‌ی ك ‌ه كۆمه‌ڵگـــای ك��ورده‌واری‬ ‫تـــا ئه‌م ساته‌وه‌خت ‌ه له‌قۆناغی خێڵ‌‌و‬ ‫عه‌شیره‌ت ده‌ربــــاز نه‌بووه‌‪ ،‬مانــــای‬ ‫ئه‌وه‌ی ‌ه ك ‌ه په‌یوه‌ندیی ‌ه سیاسییه‌كان‬ ‫له‌هه‌رێمی كوردســـتاندا له‌ڕێگه‌ی‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تیــــیه‌كان‬ ‫په‌یوه‌ندیـــی ‌ه‬ ‫ده‌په‌ڕنه‌وه‌‪ ،‬مانای وای ‌ه ك ‌ه حیزبێك‬ ‫دروستده‌بێت ته‌واوی خزم‌وكه‌سوكار‌و‬ ‫عه‌شیره‌تی ئه‌و‌ه له‌ده‌وری ئه‌و حیزبه‌‬ ‫كۆده‌بنه‌وه‌‪ ،‬له‌كاتێكدا حیزب به‌پێی‬

‫مانـــا سیاسییه‌كه‌ی ده‌بێت بازنه‌یه‌كی‬ ‫یه‌كجار ف��راوان بێت بۆ گشت خاوه‌ن‬ ‫ئاین‌و ئاینزاكان‌و گشـــت عه‌شیر‌هت‌و‬ ‫هاواڵتییه‌ك له‌كۆمــه‌ڵگه‌دا به‌بێ‌‬ ‫جیاوازی له‌نێوانیاندا‪ ،‬له‌م روو‌ه ره‌گه‌زی‌و‬ ‫عه‌شیره‌تـــی‌و ئاینی‌و ئاینــــزایی‌و‬ ‫ن���ه‌ت���ه‌وه‌ی���ه‌وه‌‪ ،‬ب����ه‌اڵم ب���ه‌داخ���ه‌وه‌‬ ‫له‌كۆمه‌ڵگای كورده‌واریدا هێشتا حیزب‬ ‫له‌سه‌ر بنه‌ما كۆمه‌اڵیه‌تییـــه‌كه‌ی كاری‬ ‫سیاسه‌ت ده‌كات‪.‬‬ ‫ده‌س������ت������وور‪ :‬ئ����ای����ا ك��ات��ی‬ ‫بریسترویكایه‌كی كوردی نه‌هاتووه‌؟‬ ‫عه‌بدولڕه‌حمان سدیق‪ :‬به‌و مانایه‌‬ ‫چ ل�ه‌ژێ��ر ئـــــه‌و ن���اوه‌دا بێت یان‬ ‫له‌ژێر ناوێكی ت��ردا بێت سه‌رده‌می‬ ‫گالستنۆست‌و برۆستـــرۆیكا وه‌كو‬ ‫له‌یه‌كیه‌تی سۆڤیه‌تی جاران سه‌ریهه‌ڵدا‪،‬‬ ‫پێموای ‌ه له‌كـــۆمه‌ڵگــــای كورده‌واریدا‬ ‫وه‌كو ده‌رگایـــه‌ك به‌شێكی ده‌رگاكه‌‬ ‫ك���راوه‌ت���ه‌وه‌‪ ،‬ق��س �ه‌ك��ردن ل �ه‌س �ه‌ری‬ ‫ده‌ستیپــــێكردوو‌ه تاز‌ه ناگه‌ڕێتــــه‌وه‌‪،‬‬ ‫تــــاك له‌م سه‌رده‌مه‌دا پێگه‌ی خۆی‬ ‫دۆزی���وه‌ت���ه‌وه‌‪ ،‬ت��اك ئاماده‌نـــییه‌‬ ‫ل�ه‌پ��ێ��ن��اوی ك���ۆدا ب��ت��وێ��ت �ه‌وه‌‪ ،‬تاك‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و شێــــو‌ه رۆمانسیی ‌ه تازه‌‬ ‫كارنات ك ‌ه پێیبـــوترێت تۆ مۆمی‌و‬ ‫له‌پێنـــاوی روون��اك��ك��ردن��ـ��ـ��ـ�ه‌وه‌ی‬ ‫رێگه‌ی خه‌ڵكی تــردا بتــــوێیته‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌م خۆ به‌قوربــــانیكردن‌و ئه‌م خۆ‬ ‫به‌كوشـــتدان ‌ه ئیـــتر تاك نایكــــات‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه ژی��ان به‌نرخ ب��ووه‌‪ ،‬كاته‌كانی‬ ‫ژیـــان ئه‌مڕۆ ده‌قیقــــه‌یه‌ك له‌نـــرخی‬ ‫سه‌عاتێكی ج���اران زیــــاتر‌ه تاك‬ ‫ئه‌مڕۆ پێگه‌ی خۆی دۆزیوه‌تــــه‌وه‌‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه به‌دڵنیایی ئه‌م ن�ه‌وه‌ی نوێـــیه‌‬ ‫ئه‌و گالستنۆس ‌ه ئه‌و برۆسترۆیكایه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و كردنه‌وه‌‌و دووب��ار‌ه پێداچونه‌وه‌یه‌‬ ‫دروستده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫ده‌ستـــوور‪ :‬ل�ه‌ده‌ره‌وه‌ی شێوازی‬ ‫حیزبی ستالیـــنی‪ ،‬چ شێوازێكی ترت‬

‫پێ باش ‌ه له‌حیزبایــه‌تی؟ یان ده‌كرێت‬ ‫چ شێوازێك له‌حیزب بۆ كوردستان‬ ‫گونجاوبێت؟‬ ‫عه‌بدولــڕه‌حمان سدیق‪ :‬م��ادام‬ ‫ئێم ‌ه به‌ئاره‌زوومــــه‌ندان ‌ه چوین ‌ه سه‌ر‬ ‫باسكردنی چه‌مك ‌ه رۆژئـــاواییه‌كان‪،‬‬ ‫ب��ه‌و مانایـــه‌ی ئێم ‌ه قســـه‌مان‬ ‫له‌بلــــۆكی رۆژه�ه‌اڵت ده‌كرد‪ ،‬كاتێك‬ ‫حیزب له‌سه‌ر په‌یڕه‌و و پڕۆگـــرامی‬ ‫ماركسی لینیــــنی دروستده‌بێت‪ ،‬ئه‌و‬ ‫په‌یڕه‌و و پــــڕۆگرام ‌ه بۆ حیزبێك‬ ‫دان����راو‌ه ك� ‌ه حیزبه‌ك ‌ه دوائامانجی‬ ‫بریتی ب���وو‌ه له‌دیكتاتـــۆریه‌تی‬ ‫پڕۆلیتـــاریا‪ ،‬ئێم ‌ه چۆن ده‌تـــــوانین‬ ‫به‌په‌یڕه‌و و پـــڕۆگرامێك له‌پێناوی‬ ‫دیكتاتۆریه‌تی پرۆلیـــتاریا دانرابێت‪،‬‬ ‫ئ�ه‌و په‌یڕه‌و پڕۆگرام ‌ه چ��ۆن ده‌بێت‬ ‫له‌پـــێناوی دیموكراسی‌و هاوواڵتیبووندا‬ ‫كاریپێبـــكرێت‪ ،‬م��ادام ئێم ‌ه چوینه‌‬ ‫س�ه‌ر چه‌مك ‌ه رۆژئ��اوای��ی�ه‌ك��ان‌و مافی‬ ‫مرۆڤ‌و كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی‪ ،‬پێویستمان‬ ‫به‌وه‌هه‌ی ‌ه سوود له‌په‌یڕه‌و و پڕۆگرامی‬ ‫حیزب ‌ه رۆژئاواییه‌كــــان وه‌ربگرین‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌رنــــا به‌په‌یڕه‌و و پڕۆگرامـــی‬ ‫رۆژه�ه‌اڵت��ی بكه‌ین به‌چوارچێوه‌یه‌ك‬ ‫بۆ چه‌مك ‌ه رۆژئاواییه‌كان‪ ،‬له‌هه‌ردوو‬ ‫بێبه‌شـــده‌بین‌و‬ ‫قوتابخــــانه‌ك ‌ه‬ ‫له‌هه‌ردووكیـــان سوود وه‌رناگرین‪ ،‬رێك‬ ‫وه‌كـــو ئه‌وه‌وای ‌ه ده‌مانه‌وێت بینای نوێ‌‬ ‫به‌خشــــتی كۆن بنیات بنێین‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬به‌بۆچووونی به‌ڕێزت‬ ‫رۆژێ��ك دێت حیزبێك په‌یدابێت‪ ،‬تا‬ ‫رۆژی مردن سه‌رۆكـــه‌كه‌ی سه‌رۆكی‬ ‫ئه‌و حیزب ‌ه نه‌بێت؟‬ ‫عه‌بدولڕه‌حمان سدیق‪ :‬به‌دڵنیاییه‌و‌ه‬ ‫دنیا له‌گۆڕانه‌‪ ،‬هه‌موو سه‌رۆكی حیزبه‌كان‬ ‫له‌ساته‌وه‌ختێــــكدا ده‌توانن رێزی گه‌ور‌ه‬ ‫بۆ حیزبه‌كـــه‌ی خۆیان دابنێنن ك ‌ه‬ ‫ماوه‌ی ده‌ستبه‌كاربــــوون‌و كاركردنیان‬ ‫له‌نێو حیزبه‌كانیــــاندا دیاریكراو بێت‪،‬‬ ‫هه‌ر سه‌رۆكی حیزبێك وه‌ختێك به‌رده‌وام‬ ‫بوو له‌پۆسته‌كـــه‌ی خۆی ب ‌ه به‌رده‌وامی‬ ‫ئه‌و‌ه مانای وای ‌ه ئه‌و حیزب ‌ه حیزبێكی‬ ‫ن��ه‌زۆك��ه‌‪ ،‬چونك ‌ه حیزب كاتــــێك‬ ‫ده‌تـــوانێت نه‌وه‌ی نو ‌ێ بێنێتــــه‌بوون‬ ‫ك ‌ه جێگه‌ی كه‌ســـی یه‌كـــه‌م بگرێته‌و‌ه‬ ‫به‌شـــێوازێكی ئاشتییانه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر‬ ‫بێت‌و ده‌سه‌اڵت هه‌تا مردن بێت بۆ هه‌ر‬ ‫سه‌رۆك حیزبێك ئه‌و‌ه به‌ڕاستی به‌ڵگه‌ی ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر ئ��ه‌وه‌ی ك ‌ه ئ�ه‌و نه‌وه‌ی ‌ه یه‌ك‬ ‫له‌دوای یه‌ك په‌یداده‌بن له‌نێو خودی ئه‌و‬ ‫حیــــزبه‌دا هیچ رێزێكــــیان نییـــه‌‪ ،‬هیچ‬ ‫پێگـــه‌یه‌كیان نیی ‌ه ئه‌گه‌رچــــی له‌ڕووی‬ ‫زمــــان‌و ل��ه‌ڕووی راگــــه‌یاندنه‌وه‌‪،‬‬ ‫بـــوترێت ئه‌و حیزب ‌ه خه‌ڵكــــی زۆری‬ ‫پێگه‌یانــــدووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر خه‌ڵكی زۆری‬ ‫پێگه‌یانـــدوو‌ه بۆچی ئاڵوگــــۆڕی‬ ‫ئاشــــتییانه‌ی ده‌س���ه‌اڵت ناكه‌ن؟‬ ‫كـــه‌وات ‌ه ئێم ‌ه ده‌مانـــه‌وێـت له‌واڵتدا‬ ‫ئاڵــــوگۆڕی ئاشتییانه‌ی ده‌س �ه‌اڵت‬ ‫بكـــرێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م ‌ه له‌نێو حیزبه‌كاندا‬ ‫نییه‌‪ ،‬بۆی ‌ه ئه‌م بۆچـــوونه‌ی ئه‌مڕۆ هه‌ی ‌ه‬ ‫ك ‌ه زۆرێك له‌ئه‌ندامــــانی سه‌ركردایه‌تی‬ ‫حیزبه‌كان ده‌ڵێن تاك ‌ه پاڵێورامان‬ ‫له‌حیزبه‌كه‌ی خۆمان بۆ كه‌سی یه‌كه‌م‬ ‫ه�ه‌ر فاڵن ‌ه كه‌سه‌‪ ،‬ل�ه‌و زیاتر كه‌سی‬ ‫ترمان نیــــیه‌‌و به‌خه‌یاڵیش بیرمان‬ ‫لێنه‌كـــردووه‌ته‌و‌ه كه‌س له‌جێگــــه‌یدا‬ ‫بێت‪ ،‬ئه‌و‌ه كاره‌ساته‌‪.‬‬

‫ه چۆن ده‌توانین به‌په‌یڕه‌و و پڕۆگرامێك‬ ‫ئێم ‌‬ ‫له‌پێناوی دیكتاتۆریه‌تی پرۆلیتاریا دانرابێت‪،‬‬ ‫ئه‌و په‌یڕه‌و و پڕۆگرام ‌ه چۆن ده‌بێت له‌پێناوی‬ ‫دیموكراسی‌و هاوواڵتیبووندا كاریپێبكرێت‬


‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی سیاسیی گشتییه‌‪،‬کۆمپانیای سولی تێلیگراف هه‌فتان ‌ه ده‌ریده‌کات‬

‫چاوپێکه‌وتن‬

‫"بـاڵـبـاڵـێــن‌و كـوتـلـه‌گـه‌ریــی‌ ئـاسـه‌واری‌ مــاوه‌"‬

‫‪6‬‬

‫ی سیاسی‌ یه‌كێتی‌ بۆ ده‌ستوور‬ ‫ی ئه‌حمه‌د پیر ‌ه ئه‌ندامی‌ مه‌كته‌ب ‌‬ ‫سه‌عد ‌‬

‫ی‬ ‫تا هه‌ڕه‌شه‌ له‌سه‌ر هه‌رێم ‌‬ ‫ه‬ ‫كوردستان بێت‪ ،‬رێككه‌وتننام ‌‬ ‫ه ده‌مێنێت‬ ‫ستراتیژییه‌ك ‌‬

‫سازدانی‪ :‬گۆران وه‌هاب‬

‫سه‌عدی‌ ئه‌حمه‌د پیره‌ ئه‌ندامی‌‬ ‫مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫نیشتمانی‪ ،‬له‌چاوپێكه‌وتنێكی‌‬ ‫ده‌ستووردا دانبه‌وه‌دا ده‌نێت‬ ‫كه‌ هێشتا مه‌سه‌له‌ی‌ باڵباڵێن‌و‬ ‫كوتله‌گه‌ری‌ له‌ناو حیزبه‌كه‌یدا‬ ‫ماوه‌‪ ،‬به‌اڵم گه‌شبینه‌ به‌وه‌ی‌‬ ‫كه‌ ئاسه‌واره‌كانی‌ ورده‌ورده‌‬ ‫به‌ره‌و له‌ناوچوون ده‌چن‪ ،‬نه‌ك‬ ‫گه‌شه‌كردن‌و سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌رچه‌نده‌ هیوای‌ به‌وه‌ نییه‌ كه‌‬ ‫كۆنگره‌ی‌ داهاتووی‌ یه‌كێتی‌ كه‌‬ ‫بڕیاره‌ له‌مانگی‌ شه‌ش ببه‌سترێت‬ ‫به‌ته‌واوی‌ ئه‌و ئاسه‌وارانه‌‬ ‫بسڕێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪...............................‬‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬ك��اره‌ك��ان��ت��ان بۆ‬ ‫خ��ۆئ��ام��اده‌ك��ردن ب��ۆ ك��ۆن��گ��ره‌‬ ‫گ�ه‌ی��ش��ت��ووه‌ت�ه‌ ك���وێ؟ تاچه‌ند‬ ‫ئ��ام��اده‌ك��اری��ی��ه‌ك��ان ل �ه‌ئ��اس��ت‬ ‫نزیكبوونه‌وه‌ی‌ كۆنگره‌دان؟‬ ‫سه‌عدی‌ پیره‌‪ :‬ئاماده‌كارییه‌‬ ‫ه��ون�ه‌ری��ی�ه‌ك��ان ه �ه‌م��ووی‌ ت��ه‌واو‬ ‫بووه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ی‌ په‌یوه‌ندی‌ به‌په‌یڕه‌و‬ ‫پرۆگرام‌و هه‌موو الیه‌نه‌كانی‌ تره‌وه‌‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬پێموایه‌ بۆ ‪ 21‬یان ‪ 22‬ئه‌م‬ ‫مانگه‌ هه‌موو پێداویستییه‌كانی‌‬ ‫كۆنگره‌ ئاماده‌بكرێت‪.‬‬ ‫ده‌س�������ت�������وور‪ :‬ل���ه‌ك���ات���ی‬ ‫خۆئاماده‌كردنه‌كاندا بۆ كۆنفرانسی‬ ‫مه‌ڵبه‌ندو كۆمیته‌كان كێشه‌یه‌كی‬ ‫زۆر دروستبوو له‌كاتی هاتنه‌وه‌ی‌‬ ‫ناوه‌كاندا‪ ،‬هه‌رالیه‌نه‌‌و هه‌وڵیده‌دا‬ ‫زۆرترین كه‌سی خۆی ده‌نگبدات‪،‬‬ ‫ت��اوه‌ك��و حاڵه‌ته‌كان گه‌یشتنه‌‬ ‫سندوق رفاندن‌و ناكۆكی؟‬ ‫سه‌عدی‌ پیره‌‪ :‬نا ئه‌وه‌ له‌وانه‌یه‌‬ ‫حاڵه‌تێكی‌ كه‌مبووبێت‪ ،‬خۆ خه‌ڵك‬ ‫هه‌مووی‌ ئه‌ندامی‌ یه‌كێـتی‌ نییه‌‪،‬‬ ‫لیست‌و ئامار هه‌بووه‌ خه‌ڵكیش‬ ‫به‌پێی‌ ئه‌وانه‌ به‌شداریكردووه‌‪،‬‬ ‫ره‌ن��گ��ه‌ ل �ه‌ه �ه‌ن��دێ��ك كۆمیته‌‪،‬‬ ‫زۆری��ش ك �ه‌م ره‌ن��گ�ه‌ كه‌سانێك‬ ‫هه‌بووبن پێیانوابوبێت ده‌رده‌چن‌و‬ ‫ده‌رن����ه‌چ����وون‪ ،‬ی���ان پێیوایه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر ئاماده‌ش نه‌بێت له‌رۆژی‌‬

‫سه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره‌‬

‫په‌یمانه‌ نابێت چیتر ئه‌ندامانی‬ ‫یه‌كێتی بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ باڵباڵێن‌و‬ ‫ك��وت��ل �ه‌ك��اری‪ ،‬ب���ه‌اڵم ده‌بینین‬ ‫په‌یمانی ئاكار جێبه‌جێنه‌كرا‪،‬‬ ‫دیارترین نموونه‌ش ئه‌و ئه‌نجامه‌ی‌‬ ‫هه‌ولێر‌و دیاریكردنی كه‌سه‌كان‬ ‫ب��وو‪ ،‬ئه‌ندامێكی سه‌ركردایه‌تی‌‬ ‫یه‌كێـتی‌‪ ،‬ده‌ڵێت تائێستاش له‌ناو‬ ‫یه‌كێتیدا باڵباڵێن هه‌یه‌؟‬

‫تا ئه‌مساته‌ش نه‌مدیوه‌‌و نه‌مبیستوو ‌ه‬ ‫ی‬ ‫كه‌سێك بۆ پۆستی‌ سكرتێر ‌‬ ‫ی پێشنیار بكات‪،‬‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫گشت ‌‬ ‫ی رازی بێت‬ ‫تا مام جه‌الل پێ ‌‬ ‫س����ه‌ع����دی‌ پ����ی����ره‌‪ :‬ئ����ه‌و ‌ه‬ ‫شتێكی‌ ئاساییه‌‪ ،‬چونكه‌ شتێك‬ ‫‪ 10‬س��اڵ‌ ی��ان ‪ 15‬س��اڵ‌ له‌ناو‬ ‫یه‌كێتیدا هه‌بووبێت پێتوابێت‬ ‫به‌كۆنگره‌یه‌ك‌و هه‌ڵبژاردنێك له‌ناو‬ ‫ده‌چێت‪ ،‬ئه‌وه‌ شتێكی‌ زه‌حمه‌ته‌‪،‬‬ ‫ل��ه‌داه��ات��وودا دوای‌ كۆنگره‌ش‬ ‫هه‌ر كاریگه‌ری‌ ده‌مێنێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫خه‌ریكه‌ وه‌كو كلتور له‌ناوده‌چێت‌و‬ ‫له‌كه‌مبوونه‌وه‌دایه‌‪.‬‬ ‫ده‌س�������ت�������وور‪ :‬ب��ه‌ش��ێ��ك‬ ‫ل��ه‌س��ه‌رك��رده‌ك��ان��ی ی�ه‌ك��ێ��ت��ی‪،‬‬ ‫ئ���ه‌وان���ه‌ی‌ ب��ه‌ب��اڵ��ی ك��ۆس��ره‌ت‬ ‫ره‌س���وڵ ن��اس��ێ��ن��دراون‪ ،‬ده‌ڵێن‬

‫كێشه‌ی‌ كه‌ڵه‌كه‌بووی‌ ‪ 10‬بۆ ‪ 12‬سا ‌ڵ‬ ‫به‌یه‌ك كۆنگر ‌ه چاره‌سه‌رناكرێت‬ ‫ئ��ام��ارك��ردن��دا‪ ،‬م���ادام ئه‌ندام ‌‬ ‫ی‬ ‫یه‌كێتیه‌ ناوی‌ ده‌نوسرێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ناوی‌ تۆمارنه‌كراوه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ كه‌مێك‬ ‫كاریگه‌ری‌ ه �ه‌ب��ووه‌‪ ،‬ب��ه‌اڵم زۆر‬ ‫كه‌متره‌ له‌وه‌ی‌ چاوه‌ڕوانده‌كرا‪.‬‬ ‫ده‌س���ت���وور‪ :‬ده‌وت���رێ���ت ئ�ه‌و‬ ‫حاڵه‌ته‌ زۆرب��ه‌ی‌ به‌هۆی بوونی‬ ‫باڵباڵێن‌و كێشه‌ی‌ نێوان ئه‌ندامانی‬ ‫مه‌كته‌بی سیاسییه‌وه‌ ب��ووه‌؟‬ ‫چونكه‌ ده‌وت��رێ��ت تائێستا ئه‌و‬ ‫حاڵه‌ته‌ ماوه‌؟‬ ‫س��ه‌ع��دی‌ پ��ی��ره‌‪ :‬باڵباڵین‬ ‫ئ����اس����ه‌واری‌ م������اوه‌‌و ره‌ن��گ��ه‌‬ ‫له‌داهاتووشدا ئاسه‌واری‌ بمێنێت‪،‬‬ ‫ب�ه‌اڵم زۆر كه‌مبووه‌ته‌وه‌ ره‌نگه‌‬ ‫له‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنی‌ نوێنه‌رانی‌‬ ‫كۆنگره‌ كاریگه‌ری‌ هه‌بێت‪ ،‬به‌س‬ ‫ئ��ه‌و ك��اری��گ�ه‌ری��ی�ه‌ی‌ نابێت كه‌‬ ‫جێگای‌ ئاماژه‌پێكردن بێت تا‬ ‫ئه‌مكاته‌‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬له‌پلینۆمدا په‌یمانی‬ ‫ئ��اك��ار ئ��ی��م��زاك��را‪ ،‬ب�ه‌پ��ێ��ی ئ�ه‌و‬

‫كۆنگره‌ دانراوه‌‪ ،‬پێتوایه‌ كۆنگره‌‬ ‫بتوانێت ه �ه‌م��وو ئ��ه‌و كێشان ‌ه‬ ‫چ���اره‌س���ه‌رب���ك���ات‪ ،‬ل�ه‌ح��اڵ�ه‌ت�ی‌‬ ‫واش��دا ته‌نها ده‌بێته‌ كۆنگره‌ی‌‬ ‫چاره‌سه‌ركردنی‌ كێشه‌كان؟‬ ‫س���ه‌ع���دی‌ پ���ی���ره‌‪ :‬ل�ه‌س��اڵ�ی‌‬ ‫‪2000‬ه‌وه‌ كۆنگره‌ نه‌به‌ستراوه‌‪،‬‬ ‫ده‌مێكه‌‪ ،‬به‌شێكی‌ زۆر له‌كێشه‌كان‬ ‫كه‌ڵه‌كه‌ ب��ووه‌‪ ،‬هه‌ندێكیش له‌و‬

‫ك��ۆن��گ��ره‌ ن��ات��وان��ێ��ت كێشه‌كان‬ ‫یه‌كالییبكاته‌وه‌؟‬ ‫س��ه‌ع��دی‌ پ��ی��ره‌‪ :‬مومكینه‌‬ ‫ك��ۆن��گ��ره‌ ه���ه‌م���وو ك��ێ��ش�ه‌ك��ان‬ ‫چ���اره‌س���ه‌رب���ك���ات‪ ،‬ب����ه‌اڵم ئ �ه‌و‬ ‫ك��ۆن��گ��ره‌ی �ه‌ ه��ه‌ن��گ��اوی‌ ی �ه‌ك �ه‌م‬ ‫ده‌ب��ێ �ت‌و ده‌بێته‌ ده‌ستپێكێك‬ ‫بۆ چاره‌سه‌ركردنی‌ كێشه‌كان‪،‬‬ ‫خه‌ڵك هه‌یه‌ ئیعتیمادی‌ ته‌واوی‌‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌م كێشانه‌‌و باڵباڵین‌و‬ ‫شتی‌ وا هه‌یه‌‪ ،‬زۆر حه‌زده‌كات‬ ‫ه�ه‌م��وو رۆژێ���ك ك��ای‌ ك��ۆن به‌با‬ ‫بكات‪ ،‬ئه‌گینا هه‌موومان ده‌زانین‬ ‫له‌ باڵباڵین‌و ناكۆكییه‌كانی‌ ناو‬ ‫دامه‌زراوه‌كانی‌ حیزبی‌ زیانكراوه‌‪،‬‬ ‫جا بۆ ب�ه‌رده‌وام بین له‌سه‌ر ئه‌و‬ ‫زی��ان �ه‌‪ ،‬ره‌ن��گ�ه‌ كۆتایی‌ پێبێت‬ ‫ئ��ه‌وی��ش ب �ه‌ك��ۆن��گ��ره‌ی �ه‌ك‌و دوو‬ ‫كۆنگره‌‪ ،‬كاتی‌ ده‌وێت‪.‬‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬جگه‌ له‌كێشه‌ی‌‬ ‫باڵباڵێن‪ ،‬یه‌كێتی‌ چ��اره‌س�ه‌ری‌‬ ‫كۆمه‌ڵێك كێشه‌ی‌ تریشی بۆ‬

‫كێشانه‌ ی��ان ئ �ه‌و گۆڕانكاریان ‌ه‬ ‫ده‌ب��ێ��ت ته‌نهاو ته‌نها كۆنگره‌‬ ‫ب��ی��ك��ات‪ ،‬هیچ كێشه‌یه‌ك نییه‌‬ ‫رێگربێت له‌به‌رده‌م ده‌ستپێكردنی‌‬ ‫به‌رنامه‌ بۆ چاره‌سه‌كردنی‌ ئه‌و‬ ‫كێشانه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌ته‌ئكیدی كێشه‌ی‌‬ ‫كه‌ڵه‌كه‌بووی‌ ‪ 10‬بۆ ‪ 12‬ساڵ‌ به‌یه‌ك‬ ‫كۆنگره‌ چاره‌سه‌رناكرێت‪ ،‬كۆنگره‌‬ ‫ئه‌و كلیله‌ سحرییه‌ نییه‌ كه‌ هه‌موو‬ ‫ده‌رگاكان بكاته‌وه‌‪ ،‬كاتی‌ ده‌وێت‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬باسله‌وه‌ ده‌كرێت‬ ‫س���ه‌رك���ردای���ه‌ت���ی ئ���ه‌و حیزبه‌‬ ‫ل�ه‌ئ��ێ��س��ت��اوه‌ خ �ه‌ری��ك��ی هێنانه‌‬ ‫پ��ێ��ش �ه‌وه‌ی‌ زۆرت��ری��ن كه‌سانی‬ ‫ن��زی��ك��ی خ��ۆی��ان��ن ب��ۆ ك��ۆن��گ��ره‌‪،‬‬ ‫ه�ه‌روه‌ه��ا باسله‌ نزیكبوونه‌وه‌ی‌‬ ‫چه‌ند سه‌ركرده‌یه‌ك له‌یه‌كتری بۆ‬ ‫به‌هێزبوونی باڵه‌كه‌یان ده‌كرێت؟‬ ‫س �ه‌ع��دی‌ پ��ی��ره‌‪ :‬مه‌سه‌له‌ی‌‬ ‫لێكنزیكبوونه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ سروشتی‌‬ ‫ه���ه‌م���وو ك��ۆن��گ��ره‌‌و پ��رۆس��ه‌ی‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنێكه‌‪ ،‬كه‌ هه‌موو كه‌سێك‬ ‫ه �ه‌وڵ��ده‌دات باسی‌ خۆی بكات‌و‬ ‫ده‌ن����گ ب��ۆخ��ۆی‌ ك��ۆب��ك��ات �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ �ه‌وه‌ شتێكی‌ مه‌شروعه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئ���ه‌وه‌ ل �ه‌س �ه‌ر بنه‌مای‌ ت��وان�ا‌و‬ ‫ئ��ازادی‌‌و چانسی‌ یه‌كسان ده‌بێت‬ ‫بۆ هه‌موو الی �ه‌ك‪ ،‬به‌كارهێنانی‌‬ ‫شێوازی نامه‌شروع كه‌ له‌یاسای‌‬ ‫هه‌ڵبژاردندا ئاماژه‌ی‌ بۆ كراوه‌‪،‬‬ ‫وه‌ك ب��ه‌خ��ش��ی��ن��ه‌وه‌ی‌ پ���اره‌و‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌‪ ،‬قه‌ده‌غه‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌یتر‬ ‫مه‌شروعه‌‪.‬‬ ‫ده‌س�������ت�������وور‪ :‬زۆرێ�������ك‬ ‫ل���ه‌راگ���ه‌ی���ان���دن���ه‌ك���ان تێبینی‬

‫ئه‌وه‌ده‌كه‌ن له‌كۆنگره‌دا كۆسره‌ت‬ ‫ره‌سوڵ‌و به‌رهه‌م ساڵح نزیكببنه‌وه‌‬ ‫ل�ه‌ی�ه‌ك��ت��ر‪ ،‬له‌ئێستاشدا ئ��ه‌وه‌‬ ‫به‌دیده‌كرێت؟‬ ‫س��ه‌ع��دی‌ پ��ی��ره‌‪ :‬ئ���ه‌و دوو‬ ‫ك �ه‌س �ه‌ ه���ه‌ردووك���ی���ان جێگری‌‬ ‫سكرتێر گشتی‌ یه‌كێتین‪ ،‬ره‌نگه‌‬ ‫پێویستیان به‌وه‌ نه‌بێت‪ ،‬ده‌بێت‬ ‫ئه‌وان كار بۆ ئه‌وه‌بكه‌ن ملمالنێ‬ ‫ح��ی��زب��ی��ی�ه‌ك�ه‌ ل��ه‌س��ه‌ر ب��ن�ه‌م��ای‌‬ ‫یاسایی‌‌و رێكوپێك بێت‪ ،‬تائێستا‬ ‫نابینم كێشه‌یه‌كی‌ ئه‌وه‌نده‌ گه‌وره‌‬ ‫هه‌بێت له‌نێوان به‌رپرسانی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫كه‌ په‌یوه‌ندیداربێت به‌پرۆسه‌ی‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ده‌س���ت���وور‪ :‬ئ���ه‌وه‌ی‌ ئێستا‬ ‫ل��ه‌واق��ی��ع��دا ه��ه‌ی��ه‌ یه‌كێتییه‌‬ ‫ب��ه‌م پێكهاته‌و ئ��ۆرگ��ان��ان �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫پێشنیاره‌كان ب��ۆ گ���ۆڕان‪ ،‬یان‬ ‫بۆ جێگرتنه‌وه‌یان له‌كۆنگره‌دا‬ ‫كامانه‌ن؟‬ ‫سه‌عدی‌ پیره‌‪ :‬ئ �ه‌وه‌ ئیشی‌‬ ‫كۆنگره‌یه‌‪ ،‬پێشنیار زۆره‌‪ ،‬جارێ‌‬ ‫به‌رنامه‌ ب��ه‌ت��ه‌واوی‌ ده‌گ��ۆڕێ��ت‪،‬‬ ‫به‌رنامه‌ی‌ ساڵی‌ ‪ 2010‬جیاوازی‌‬ ‫ده‌بێت له‌ساڵی‌ ‪ 2003‬گۆڕانكاری‌‬ ‫زۆر ه���ات���ووه‌ت���ه‌ پ��ێ��ش��ه‌وه‌‪،‬‬ ‫(مه‌سئولیات)‬ ‫لێپرسراوێتی‬ ‫تازه‌ هه‌یه‌‪ ،‬بۆ هه‌ر یه‌كێك له‌و‬ ‫لێپرسراوێتییانه‌ ده‌بێت ئالیه‌ت‬ ‫دابنرێت كه‌ چۆن له‌ئاستی‌ ئه‌و‬ ‫لێپرسراوێتییه‌دا ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬بۆ‬ ‫مه‌سه‌له‌ی‌ گۆڕانكاری‌و پێكهاته‌ی‌‬ ‫یه‌كێتی‌‌و ئ��ه‌وان��ه‌ی‌ ت��ر دیسان‬ ‫پێشنیار هه‌یه‌‌و پاڵیوراو هه‌یه‌‪ ،‬جا‬ ‫ئه‌وه‌ ده‌مێنێته‌وه‌ بۆ كۆنگره‌ كه‌‬ ‫چۆن بڕیارده‌دات‪.‬‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬ئایا جگه‌ له‌مام‬ ‫جه‌الل كه‌سی تر هه‌یه‌ به‌نیازبێت‬ ‫خ���ۆی ب���ۆ س��ك��رت��ێ��ری گشتی‬ ‫هه‌ڵبژێرێت‌؟ ماوه‌یه‌كه‌ قسه‌ زۆر‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كرێت كه‌ حیزبه‌كانی‬ ‫كوردستان ناتوانن خۆیان بگۆڕن‪،‬‬ ‫چونكه‌ له‌دروستبوونه‌وه‌ تائێستا‬ ‫یه‌ك كه‌س سه‌رۆكایه‌تی حیزبه‌كه‌‬ ‫ده‌كات؟‬ ‫سه‌عدی‌ پیره‌‪ :‬یه‌كێتی‌ شانازی‌‬ ‫ب�ه‌م��ام ج �ه‌الل �ه‌وه‌ ده‌ك���ات‪ ،‬مام‬ ‫جه‌الل یه‌كێكه‌ له‌و كه‌سایه‌تییه‌‬ ‫ناسراو و خ��اوه‌ن نفوزانه‌ی‌ كه‌‬ ‫له‌عێراق‌و رۆژهه‌اڵتی‌ ناوه‌ڕاست‌و‬ ‫جیهانیشدا ناوبانگی‌ هه‌یه‌‪ ،‬بۆ‬

‫ه‬ ‫به‌كۆنگره‌یه‌ك‌و هه‌ڵبژاردنێك باڵباڵێن ‌‬ ‫ی كۆنگره‌ش هه‌ر‬ ‫له‌ناو ناچێت‪ ،‬له‌دوا ‌‬ ‫ی ده‌مێنێت‬ ‫كاریگه‌ر ‌‬

‫ه��ه‌ر حیزبێكیش ل �ه‌دن��ی��ادا كه‌‬ ‫سكرتێره‌كه‌ی‌ یان سه‌رۆكه‌كه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫پیاوێكی‌ وه‌ك مام جه‌الل بێت‪،‬‬ ‫ده‌بێت شانازی‌ پێوه‌بكات‌و سودی‌‬ ‫ل��ێ��وه‌رب��گ��رێ��ت‪ ،‬ت��ا ئه‌مساته‌ش‬ ‫نه‌مدیوه‌‌و نه‌مبیستووه‌ كه‌سێك‬ ‫بۆ پۆستی‌ سكرتێری‌ گشتی‌ خۆی‌‬ ‫پێشنیار بكات‪ ،‬تا مام جه‌الل پێی‌‬ ‫رازی بێت‪.‬‬ ‫ده‌س�����ت�����وور‪ :‬ژم����اره‌ی����ه‌ك‬ ‫له‌ئه‌ندامانی یه‌كێتی سه‌رقاڵی‬ ‫نووسینه‌وه‌ی‌ په‌یڕه‌و و پڕۆگرامی‬ ‫حیزبه‌كه‌ن؟ له‌والشه‌وه‌ كۆسره‌ت‬ ‫ره‌س��وڵ په‌یڕه‌و و پڕۆگرامێكی‬ ‫نووسیوه‌‪ ،‬ئایا ئه‌وه‌ ئاساییه‌؟ یان‬ ‫هه‌ستناكه‌یت كۆسره‌ت ره‌سوڵ‬ ‫ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی‌ به‌دڵنه‌بێت كه‌‬ ‫سه‌رقاڵی نووسینه‌وه‌ی‌ په‌یڕه‌و‬ ‫و پڕۆگرامن؟ ئایا ئه‌مه‌ بوونی‬ ‫كوتالیه‌تی ناگه‌یه‌نێت؟‬ ‫سه‌عدی‌ پیره‌‪ :‬هه‌ركه‌سێك‬ ‫مافی‌ خۆیه‌تی‌ پێشنیاربكات‪،‬‬ ‫پێشنیاره‌كانیش ده‌درێ���ت به‌و‬ ‫ك�ه‌س��ان�ه‌ی‌ ك �ه‌ پ �ه‌ی��ڕه‌و ئاماده‌‬ ‫ده‌ك��ه‌ن تا س��ودی‌ لێوه‌ربگرن‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌وه‌نییه‌ كه‌ بڵێیت ئه‌وه‌‬ ‫په‌یڕه‌وێكه‌‌و ئه‌ویتر په‌یڕه‌وێكی‌‬ ‫ت��ره‌ شتی‌ وانابێت‪ ،‬پرۆژه‌یه‌ك‬ ‫ئ����ام����اده‌ده‌ك����رێ����ت ك��ۆن��گ��ره‌‬ ‫م��اف �ی‌ خ��ۆی�ه‌ت�ی‌ ئ��ه‌و پ��رۆژه‌ی �ه‌‬ ‫موناقه‌شه‌بكا‌و زی��ادب��ك��ات یان‬ ‫كه‌میبكات‌و دواتر په‌سه‌ندبكرێت‪.‬‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬ئ �ه‌ی‌ ئه‌گه‌ر مام‬ ‫جه‌الل پۆستی سه‌رۆكایه‌تی كۆمار‬ ‫وه‌رب��گ��رێ��ت �ه‌وه‌‪ ،‬ده‌سه‌اڵته‌كانی‬ ‫وه‌ك����و خ���ۆی ده‌م��ێ��ن��ێ��ت��ه‌وه‌؟‬ ‫ی��ان به‌شێك ل �ه‌ده‌س �ه‌اڵت �ه‌ك��ان‬ ‫به‌شێوه‌یه‌كی‌ جدیتر به‌كه‌سێكی‌‬ ‫ت��ر ده‌س��پ��ێ��ردرێ��ت‪ ،‬ب��ۆ نموونه‌‬ ‫جێگره‌كه‌ی‌؟‬ ‫سه‌عدی‌ پیره‌‪ :‬ئ �ه‌وه‌ ئیشی‌‬ ‫مام جه‌الل خۆیه‌تی‌ ده‌سه‌اڵته‌كانی‌‬ ‫خۆی‌ چۆن دابه‌شده‌كات ده‌سه‌اڵتی‌‬

‫س��ك��رت��ێ��ری‌ گشتی‌ ل �ه‌پ �ه‌ی��ڕه‌و‬ ‫دیاریده‌كرێت‪ ،‬ئ �ه‌وه‌ ده‌سه‌اڵتی‌‬ ‫خۆیه‌تی‌ چۆنی‌ دابه‌شده‌كاته‌وه‌‬ ‫به‌سه‌ر جێگری‌ خ��ۆی‌‌و ئه‌ویش‬ ‫ب��ه‌س��ه‌ر ئ �ه‌ن��دام��ان �ی‌ مه‌كته‌بی‌‬ ‫سیاسیدا چۆن دابه‌شیده‌كات ئه‌وه‌‬ ‫پشت به‌ئیشی‌ رۆژان �ه‌ی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫ده‌به‌ستێ‪ ،‬هیچ هۆكارێكی‌ تر‬ ‫نییه‌‪.‬‬ ‫ده‌س���ت���وور‪ :‬ئ��ای��ا سیستمی‬ ‫كۆتا بۆ ژنان داده‌نرێت یان به‌چ‬ ‫شێوازێك ده‌بێت‪ ،‬چونكه‌ یه‌كێتی‌‬ ‫ج��ه‌خ��ت��ل��ه‌وه‌ده‌ك��ات��ه‌وه‌ ده‌ب��ێ��ت‬ ‫ژنان بێنه‌ پۆسته‌كانی‌ مه‌كته‌بی‌‬ ‫سیاسی‌‌و س�ه‌رك��ردای�ه‌ت�ی‌‪ ،‬ئه‌وه‌‬ ‫چۆن ده‌بێت؟‬ ‫سه‌عدی‌ پیره‌‪ :‬ئه‌وه‌ كۆنگره‌‬ ‫بڕیاری‌ له‌سه‌ر ده‌دات كه‌ كۆتا‬ ‫ده‌بێت یان هه‌ڵبژاردنی‌ راسته‌وخۆ‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬به‌اڵم به‌پێشنیاری‌ خۆم‬ ‫پێموایه‌ كۆتا باشتره‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ب��م��ان �ه‌وێ��ت چ��ان��س �ی‌ حه‌قیقی‌‬ ‫ب�ه‌ژن��ان ب��ده‌ی��ن‪ ،‬چونكه‌ هێشتا‬ ‫كۆمه‌ڵگای‌ ئێمه‌ ل �ه‌و ئاسته‌دا‬ ‫نییه‌ ك�ه‌ ج��ی��اوازی‌ نێوان ژن‌و‬ ‫پیاو نه‌كات‪ ،‬ره‌نگه‌ ژنان پێیان‬ ‫خۆشبێت راسته‌خۆ هه‌ڵبژێردێن‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ره‌ن��گ��ه‌ به‌هه‌ڵبژاردنی‌‬ ‫راسته‌وخۆ ئ�ه‌و ده‌نگه‌ نه‌هێنن‬ ‫كه‌ مونافه‌سه‌ی‌ پیاوه‌كان بكه‌ن‪،‬‬ ‫پێویسته‌ ژنان له‌سه‌ركردایه‌تی‌‌و‬ ‫مه‌كته‌بی‌ س��ی��اس�ی‌و س�ه‌رج�ه‌م‬ ‫داموده‌زگاكانی‌ یه‌كێتیدا هه‌بن‪،‬‬ ‫ئه‌گینا ناگونجێت ل�ه‌گ�ه‌ڵ‌ ئه‌و‬ ‫پره‌نسیپانه‌ی‌ حیزبێكی‌ سۆسیال‬ ‫دیموكرات هه‌یه‌تی له‌دنیادا‪.‬‬ ‫ده‌س���ت���وور‪ :‬دوای‌ پلینۆم‬ ‫ئه‌نجومه‌نی‌ ن��اوه‌ن��د پێكهێنرا‌و‬ ‫ب��ڕی��ار ب���ووه‌ ئ���ه‌و ئه‌نجومه‌نه‌‬ ‫تاكۆنگره‌ كاره‌كانی‌ خۆی‌ بكات‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم تائێستا كارێكی‌ ئه‌وتۆ‬ ‫له‌و ئه‌نجومه‌نه‌ نه‌بینراوه‌‪ ،‬ئایا‬ ‫ل �ه‌ك��ۆن��گ��ره‌دا ئ��ه‌و ئه‌نجومه‌نه‌‬

‫ه‬ ‫گفتوگۆكردن له‌سه‌ر رێككه‌وتننام ‌‬ ‫ی‬ ‫ستراتیژییه‌كه‌‪ ،‬تائێستا له‌پرۆگرام ‌‬ ‫كۆنگره‌دا نییه‌‬


‫‪9‬‬

‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫کوردستانی‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫الپه‌ڕ‌ه ‪10‬‬

‫کریستاڵ به‌ڕێوه‌یه‌‪ ..‬داواکاریی زۆره‌و مه‌رجی قورسه‌‬

‫گرژیی ‌ه‌كانی سه‌رسنوور‪ ،‬كورد ‌ه‌كان د ‌ه‌خه‌ن ‌ه ب ‌ه‌رد ‌ه‌م تاقیكردن ‌ه‌و ‌ه‌ی ‌ه‌كی قورس‌‬

‫‌‌حاڵه به‌‌بێ به‌‌شدارییه‌‌كی نزیكتری ئه‌‌مریكا رووبدات‬ ‫ساڵه له‌‌ئارادایه‌‌‪ ،‬مه ‌‌‬ ‫ناكۆكییه ك ‌ه‌ده‌‌یان ‌‌‬ ‫‌‌‬ ‫شیكه‌‌ره‌‌وه‌‌كان ده‌ڵێن بڕینی هه‌‌ركۆسپێك له‌‌و‬ ‫ئه‌م راپۆرت ‌ه له‌الیه‌ن سێ سه‌رنووسه‌ری‬ ‫په‌یمانگای ‪‌IWPR‬و رۆژنامه‌نووسێكی‬ ‫راهێنراوی ئه‌و په‌یمانگایه‌و‌ه نووسراوه‌‬ ‫س���ه‌رك���رد‌ه ك��ورد‌ه‌ك��ان��ی ع��ێ��راق‬ ‫كۆنفڕانسێكیان‬ ‫ئاماد‌ه‌كاریی ‌ه‌كانی‬ ‫دواخستوو‌ه ك ‌ه بڕیاربوو ئ ‌ه‌م به‌هاره‌‬ ‫بب ‌ه‌سترێت‌و زۆرك��� ‌ه‌س ه��ی��وادارب��وون‬ ‫ئ � ‌ه‌و كۆنفڕانس ‌ه په‌كه‌ك ‌ه ناچاربكات‬ ‫چ ‌ه‌ك ‌ه‌كانیان دابنێن‪.‬‬ ‫ل ‌ه‌ه ‌ه‌مانكاتدا‪ ،‬گرژیی ‌ه‌كان ل ‌ه‌باكووری‬ ‫دوور‌ه‌د‌ه‌س����ت‌و ناوچ ‌ه شاخاویی ‌ه‌كانی‌‬ ‫عێراق پ ‌ه‌ر‌ه‌یانس ‌ه‌ندوو‌ه‌و ل ‌ه‌و ناوچان ‌ه‌دا‬ ‫توركیا‌و ئێران چ ‌ه‌ندین هێرشی ئاسمانیان‬ ‫ئ ‌ه‌نجامداو‌ه‌و ل ‌ه‌ودیو سنوور‌ه‌و‌ه بۆردومانی‬ ‫ئ ‌ه‌و ناوچان ‌ه‌یان كردوو‌ه ك ‌ه‌ده‌ڵێن بنك ‌ه‌ی‬ ‫چه‌كداره‌كانی په‌كه‌ك ‌ه ‌ی لێیه‌‪.‬‬ ‫لێكۆڵ ‌ه‌ر‌ه‌و‌ه‌كان ده‌ڵێن حكوم ‌ه‌تی‬ ‫ه ‌ه‌رێمی كوردستان د‌ه‌بێت رۆڵێكی كاراتر‬ ‫بگێڕێت ل ‌ه‌كۆتاییهێنان ب ‌ه‌و گرژیی ‌ه‌ی‬ ‫ل ‌ه‌سه‌ر سنوور‌ه‌كانی ل ‌ه‌ئارادایه‌‪.‬‬ ‫هێنری ب��ارك��ی‪ ،‬ك� ‌ه ‌ب ‌ه‌مدواییانه‌‬ ‫راپۆرتێكی ل ‌ه‌سه‌ر ه ‌ه‌رێم ‌ه‌ك ‌ه بۆ د‌ه‌ست ‌ه‌ی‬ ‫شیكارزانانی كارنگی ئینداومنت بۆ‬ ‫ئاشتیی نێود‌ه‌وڵ ‌ه‌تی ك ‌ه بار‌ه‌گاك ‌ه‌ی‬ ‫ل ‌ه‌واشنتۆن ‌ه نووسیو‌ه‌‪ ،‬ب ‌ه ‪IWPR‬ی وت‬ ‫حكوم ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێم د‌ه‌توانێت ه ‌ه‌وڵبدات‬ ‫یاخیبووان ب ‌ه‌جۆرێك ل ‌ه‌رێكك ‌ه‌وتن رازی‬ ‫بكات "ئ ‌ه‌و‌ه‌ش ت ‌ه‌ئكیدبكات ‌ه‌و‌ه ك ‌ه‌فڕێدانی‬ ‫چ � ‌ه‌ك ل � ‌ه‌الی � ‌ه‌ن پ� ‌ه‌ك� ‌ه‌ك� ‌ه‌و‌ه ب � ‌ه‌ڕێ��ز‌ه‌وه‌‬ ‫جێب ‌ه‌جێ د‌ه‌كرێت"‪.‬‬ ‫فوئاد حوسێن‪ ،‬سه‌رۆكی دیوانی‬ ‫سه‌رۆكای ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێمی كوردستان‪ ،‬وتی‬ ‫حكوم ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێم "پ ‌ه‌یو‌ه‌ندیی باشی‬ ‫ل� ‌ه‌گ�ه‌ڵ واڵت��ان��ی دراوس��ێ��دا د‌ه‌وێ���ت"‌و‬ ‫چاالكیی ‌ه‌كانی ه ‌ه‌ر گروپێكی ر‌ه‌تكرد‌ه‌وه‌‬ ‫"ك ‌ه ‌خاكی ه ‌ه‌رێم ‌ه‌ك ‌ه ب ‌ه‌كاربهێنێت" بۆ‬ ‫هێرشكردن ‌ه سه‌ر واڵتانی دراوسێ‪.‬‬ ‫حوسێن ب����� ‌ه‪IWPR‬ی راگ� ‌ه‌ی��ان��د‬ ‫حكوم ‌ه‌تی ه � ‌ه‌رێ��م پێیوای ‌ه گفتوگۆ‬ ‫تاك ‌ه‌رێگای ‌ه بۆ ب ‌ه‌رق ‌ه‌راركردنی ئاشتی‪،‬‬ ‫"ئ��� ‌ه‌م ج���ۆر‌ه كێشان ‌ه ب��� ‌ه‌ك���رد‌ه‌و‌ه‌ی‬ ‫سه‌ربازی‪ ،‬جا ل ‌ه‌ه ‌ه‌ر الی ‌ه‌نێك ‌ه‌و‌ه بێت‪،‬‬ ‫چار‌ه‌سه‌ر ناكرێن‪ "،‬حوسێن وتی‪.‬‬ ‫ل ‌ه‌گه‌ڵ ئ ‌ه‌و‌ه‌شدا حكوم ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێم‬ ‫هیچ دانووستانێكی ل ‌ه‌گه‌ڵ چه‌كدارانی‬ ‫پارتی كرێكارانی كوردستان ئ ‌ه‌نجا ن ‌ه‌داوه‌‬ ‫ب ‌ه‌م ‌ه‌ب ‌ه‌ستی كۆتاییهێان ب ‌ه‌ش ‌ه‌ڕ‌ه‌ك ‌ه‌‪.‬‬ ‫ب ‌ه‌پێچ ‌ه‌وان ‌ه‌ی حكوم ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێم‪،‬‬ ‫ویالی ‌ه‌ت ‌ه‌ی ‌ه‌كگرتوو‌ه‌كانی ئ ‌ه‌مریكا پاڵپشتی‬ ‫ل ‌ه‌كرد‌ه‌ی سه‌ربازی د‌ه‌كات و‌ه‌ك ب ‌ه‌شێك‬ ‫ل ‌ه‌چار‌ه‌سه‌رێكی فراوانتری ناكۆكیی ‌ه‌ك ‌ه‌‪.‬‬ ‫ب ‌ه‌رپرسێكی باڵیۆزخان ‌ه‌ی ئ ‌ه‌مریكا‬ ‫ل ‌ه‌ئ ‌ه‌نق ‌ه‌ر‌ه به‌‌‪IWPR‬ی راگ ‌ه‌یاند ستراتیژیی‬ ‫واشنتۆن بۆ كۆتاییهێنان ب ‌ه‌ش ‌ه‌ڕ‌ه‌كه‌‬ ‫یارم ‌ه‌تیدان ‌ی توركیای ‌ه ل ‌ه‌ڕووی "هاریكاری‌‬ ‫ل ‌ه‌ه ‌ه‌واڵگری‌و چاالكیی ‌ه‌كانی تریشدا"‪.‬‬ ‫ویالی ‌ه‌ت ‌ه ی ‌ه‌كگرتوو‌ه‌كانی ئ ‌ه‌مریكا‬ ‫ل�� ‌ه ‪٢٠٠٧‬دا ت��ێ��و‌ه‌گ�ڵان��ی خ���ۆی له‌‬ ‫باب ‌ه‌ت ‌ه‌ك ‌ه قوڵتركرد‌ه‌و‌ه كاتێك پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه‌ی‬ ‫ب ‌ه‌رێكخراوێكی "تیرۆرست" پۆڵینكرد‬ ‫– ئ���� ‌ه‌م ه�� ‌ه‌ن��گ��او‌ه‌ش‬

‫ب ‌ه‌شێو‌ه‌ی ‌ه‌كی ك��اری��گ� ‌ه‌ر ئ�� ‌ه‌و گروپه‌‬ ‫ق ‌ه‌د‌ه‌غ ‌ه‌د‌ه‌كات ل ‌ه‌ه ‌ه‌ر گفتوگۆی ‌ه‌كی ئاشتی‬ ‫ك ‌ه‌ئ ‌ه‌مریكا پاڵپشتی لێ بكات‪.‬‬ ‫"پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه زۆر زیاتر ل ‌ه‌و‌ه‌كرد‌ه‌و‌ه‌ی‬ ‫ت��ون��دوت��ی��ژی ئ� ‌ه‌ن��ج��ام��داو‌ه تاشای ‌ه‌نی‬ ‫ب ‌ه‌و‌ه‌ن ‌ه‌بێت ب ‌ه‌رێكخراوێكی تیرۆرستی‬ ‫ناوی ببردرێت‪ "،‬ئ ‌ه‌و ب ‌ه‌رپرس ‌ه ئ ‌ه‌مریكییه‌‬ ‫ل ‌ه‌وه‌اڵمی پرسیارێكدا ئاخۆ ه ‌ه‌نگاوی‬ ‫ت كه‌‬ ‫و‌ه‌سفكردنی پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه ب ‌ه‌تیرۆرس ‌‬ ‫ج ‌ه‌ختكردن ‌ه‌و‌ه‌ی ‌ه‌ك ‌ه ل ‌ه‌سه‌ر ستراتیژیی‬ ‫س �ه‌رب��ازی��ی ت��ورك��ی��ا ن � ‌ه‌ب��ووه‌ت � ‌ه‌ه��ۆی‬ ‫بێهێزكردنی ئ ‌ه‌گ ‌ه‌ر‌ه‌كانی چار‌ه‌سه‌رێكی‬ ‫شیاو وای وت‪.‬‬ ‫ئ���� ‌ه‌و ب��� ‌ه‌رپ���رس��� ‌ه‌ی ئ � ‌ه‌م��ری��ك��ا‬ ‫دووپاتیكرد‌ه‌و‌ه ك ‌ه‌ئۆپ ‌ه‌راسیۆنی سه‌ربازی‬ ‫ب ‌ه‌ته‌نها ناتوانێت كێش ‌ه‌ك ‌ه چار‌ه‌سه‌ربكات‪.‬‬ ‫ناوبراو وتی سه‌ركرد‌ه‌كانی ناوچ ‌ه‌كه‌‬ ‫خ ‌ه‌ریكن كارد‌ه‌ك ‌ه‌ن ب ‌ه‌ر‌ه‌و "چار‌ه‌سه‌رێكی‬ ‫گشتگر ك ‌ه‌الیه‌ن ‌ه‌كانی تری م ‌ه‌س ‌ه‌ل ‌ه‌ی‬ ‫كوردیش ل ‌ه‌خۆد‌ه‌گرێت‪ "،‬و‌ه‌ك ب ‌ه‌ر‌ه‌وپێش‬ ‫چوونی ئ��اب��ووری‌و كۆمه‌اڵی ‌ه‌تی‪ .‬به‌اڵم‬ ‫باركی ده‌ڵێت ئ ‌ه‌مریكا "و‌ه‌ك پێویست‬ ‫چاالك ن ‌ه‌بوو‌ه‌" ل ‌ه‌دۆزین ‌ه‌و‌ه‌ی چار‌ه‌سه‌رێك‬ ‫بۆ كێش ‌ه‌ك ‌ه‌‪.‬‬ ‫و‌ه‌ك هاوكارێكی توركیا ل ‌ه‌هاوپ ‌ه‌یمانی‬ ‫ن��ات��ۆ‌و پاڵپشتیكارێكی س �ه‌ر‌ه‌ك��ی‬ ‫ه ‌ه‌وڵ ‌ه‌كانی بۆ ب ‌ه‌ئ ‌ه‌ندامبوون ل ‌ه‌ی ‌ه‌كێتیی‬ ‫ئ ‌ه‌وروپا‪ ،‬واشنتۆن كاریگ ‌ه‌ریی ‌ه‌كی گ ‌ه‌ور‌ه‌ی‬ ‫ب ‌ه‌سه‌ر سه‌ركردای ‌ه‌تیی سیاسیی ئ ‌ه‌نق ‌ه‌ر‌ه‌و‬ ‫سوپای ‌ه ب ‌ه‌هێز‌ه‌ك ‌ه‌ی ‌ه‌و‌ه هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ه ‌ه‌روه‌ها ئ ‌ه‌مریكا د‌ه‌سه‌اڵتی ب ‌ه‌سه‌ر‬ ‫حكوم ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێمیشد‌ا د‌ه‌ڕوات‪ .‬حكوم ‌ه‌تی‬ ‫ه ‌ه‌رێم چاو‌ه‌ڕێی ئ ‌ه‌و‌ه‌د‌ه‌كات واشنتۆن‬ ‫سیست ‌ه‌می فیدڕاڵی ل ‌ه‌عێراقدا بپارێزێت‬ ‫ل ‌ه‌كاتێكدا م ‌ه‌ترسی ئ � ‌ه‌و‌ه ل ‌ه‌ئارادایه‌‬ ‫ك ‌ه‌ب ‌ه‌غدا خ ‌ه‌ریك ‌ه ه ‌ه‌وڵد‌ه‌دات ئۆتۆنۆمییه‌‬ ‫فراوان ‌ه‌ك ‌ه‌ی كورد‌ه‌كان سه‌ركوت بكات‪.‬‬ ‫شیك ‌ه‌ر‌ه‌و‌ه‌كان ده‌ڵێن رووداو‌ه‌كانی‬ ‫ئ ‌ه‌مدواییان ‌ه ئ� ‌ه‌و‌ه‌ی��ان خسۆت ‌ه‌ڕوو كه‌‬ ‫سه‌ركردای ‌ه‌تی كوردستانی عێراق ب ‌ه‌بێ‬ ‫یارم ‌ه‌تیی ئ ‌ه‌مریكا‪ ،‬ناتوانێت پڕۆس ‌ه‌ی‬ ‫ببوژێنێت ‌ه‌و‌ه‌‪.‬‬ ‫ئ����اش����ت���� ‌ه‌وای����ی‬ ‫ف�������ڕۆك�������ه‌‬ ‫ج� ‌ه‌ن��گ��ی��ی� ‌ه‌ك��ان��ی‬ ‫توركیا ل ‌ه‌م مانگ ‌ه‌دا‬ ‫چ ‌ه‌ند شوێنێكیان بۆردومان كردووه‌‬ ‫ك� ‌ه ب ‌ه‌گوت ‌ه‌ی ت��ورك� ‌ه‌ك��ان بنك ‌ه‌و‬ ‫بار‌ه‌گای پارتی كرێكارانی كوردستانن‬ ‫ل ‌ه‌باكووری عێراقدا‪ .‬ده‌ڵێن ‪ ١٠‬چه‌كداری‬ ‫په‌كه‌ك ‌ه ل ‌ه‌و هێرشان ‌ه‌دا كوژراون‪.‬‬ ‫ه ‌ه‌رو‌ه‌ها ئێرانیش هێرش ‌ه‌كانی خۆی‬ ‫ل ‌ه‌دژی باڵێكی بچووكی پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه ب ‌ه‌ناوی‬ ‫پارتی ژیانی ئازاد ‌ی كوردستان‪ ،‬پژاك‪،‬‬ ‫زیادكردوو‌ه‌و تۆپخان ‌ه‌كانی بۆردومانیان‬ ‫د‌ه‌س��ت��پ��ێ ك�����ردوو‌ه‌و هێلیكۆپت ‌ه‌ره‌‬ ‫ج ‌ه‌نگیی ‌ه‌كانیشی س��ن��ووری ئاسمانی‬ ‫عێراقیان ب ‌ه‌زاندوو‌ه‌‪.‬‬ ‫ئ ‌ه‌و هێرشان ‌ه هاوكات بوون ل ‌ه‌گه‌ڵ‬ ‫فشاری دبلۆماسی ل ‌ه‌سه‌ر حكوم ‌ه‌تی‬ ‫ه ‌ه‌رێم ت ئ ‌ه‌و چه‌كداران ‌ه ل ‌ه‌ناو ببات‪.‬‬ ‫پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه‌و پژاك ب ‌ه‌و‌ه تۆم ‌ه‌تباركراون‬ ‫ك ‌ه‌تاكتیكی تیرۆرستی‬ ‫به‌‌كا ر د ه‌هێنن‬ ‫ب����������ۆ‬

‫دروس��ت��ك��ردن��ی د‌ه‌وڵ� ‌ه‌ت��ێ��ك��ی ك��وردی‬ ‫س�ه‌رب� ‌ه‌خ��ۆ‪ .‬ه��� ‌ه‌ردوو گروپ ‌ه‌ك ‌ه ئ� ‌ه‌وه‌‬ ‫ر‌ه‌تد‌ه‌كه‌ن ‌ه‌و‌ه‌و پێداگری ل ‌ه‌سه‌ر ئ ‌ه‌وه‌‬ ‫د‌ه‌ك ‌ه‌ن ك ‌ه‌ته‌نها ئۆتۆنۆمیی ‌ه‌كی فراوانتریان‬ ‫د‌ه‌وێت بۆ كورد‌ه‌كان ‌ی توركیا‌و ئێران‪.‬‬ ‫ه ‌ه‌رو‌ه‌ها سه‌ركرد‌ه‌كانی كورد‌ه‌كانی‬ ‫عێراقیش ب ‌ه‌خیان ‌ه‌ت تۆم ‌ه‌تبارد‌ه‌ك ‌ه‌ن‪.‬‬ ‫رۆژ واڵت‪ ،‬گوت ‌ه‌بێژێكی پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه‌‪ ،‬وتی‬ ‫حكوم ‌ه‌تی ه � ‌ه‌رێ �م‌و ب � ‌ه‌غ��دا یارم ‌ه‌تی‬ ‫ئێران‌و توركیایان داو‌ه سنوور‌ه‌كان‬ ‫ب���ۆردوم���ان ب��ك�� ‌ه‌ن‪" .‬ه��� ‌ه‌رو‌ه‌ه���ا ل� ‌ه‌م‬ ‫كێش ‌ه‌ی ‌ه‌ش ب ‌ه‌رپرسیارن‪ ،‬چونك ‌ه چ ‌ه‌ندین‬ ‫رێكک ‌ه‌وتنیان مۆركردوو‌ه‌‪ ..‬تا ل ‌ه‌دژی ئێمه‌‬ ‫بو‌ه‌ستن ‌ه‌و‌ه‌‪ "،‬واڵت وتی‪.‬‬ ‫ل ‌ه‌نێو ك��ورد‌ه ن ‌ه‌ت ‌ه‌و‌ه‌پ ‌ه‌رست ‌ه‌كانی‬ ‫عێراقدا ك ‌ه‌پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه ب ‌ه‌پاڵ ‌ه‌وانی خزمه‌‬ ‫چ ‌ه‌وساو‌ه‌كانی خۆیان ل ‌ه‌د‌ه‌ر‌ه‌و‌ه داد‌ه‌نێن‬ ‫هاوسۆزیی ‌ه‌كی زۆر ب ‌ه‌رامب ‌ه‌ر ب ‌ه پ ‌ه‌ك ‌ه‌كه‌‬ ‫ه ‌ه‌ی ‌ه‌‪ .‬هه‌روه‌ها زۆرێكیشیان پێیانوایه‌‬ ‫حكوم ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێم د‌ه‌بێت رێوشوێنی‬ ‫توندتر بگرێت ‌ه‌ب ‌ه‌ر ل ‌ه‌دژی هێرش ‌ه‌كانی سه‌ر‬ ‫سنوور ك ‌ه‌خه‌ڵك ‌ه‌ك ‌ه ب ‌ه پێشێلكاریی ‌ه‌ك بۆ‬ ‫سه‌ر سه‌رو‌ه‌رییان د‌ه‌یبینن‪.‬‬ ‫ش��اب��از ج��� ‌ه‌م���ال‪ ،‬ل � ‌ه‌رێ��ك��خ��راوی‬ ‫گ ‌ه‌ش ‌ه‌س ‌ه‌ندنی مرۆیی ك ‌ه‌رێكخراوێكی‬ ‫ناحكومیی كورد‌ه‌كانی عێراق ‌ه‌‪ ،‬ده‌ڵێت‬ ‫ش ‌ه‌قامی ك��وردی داب ‌ه‌شبوو‌ه ل ‌ه‌نێوان‬ ‫ئ ‌ه‌وان ‌ه‌ی پاڵپشتی ل ‌ه‌پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه د‌ه‌ك ‌هن‌و‬ ‫ئ ‌ه‌وان ‌ه‌ی پرسیار ل ‌ه‌و‌ه‌د‌ه‌ك ‌ه‌ن بۆچی ئ ‌ه‌و‬ ‫چه‌كداران ‌ه ‌ی په‌كه‌كه‌ "بیانووی یاسایی‬ ‫د‌ه‌د‌ه‌ن ب ‌ه‌دراوسێكانمان تاسنوور‌ه‌كانمان‬ ‫بۆردومان بك ‌ه‌ن"‪.‬‬ ‫ح��وس��ێ��ن ده‌ڵ���ێ���ت ح��ك��وم� ‌ه‌ت��ی‬ ‫ه ‌ه‌رێم باسی بۆردومانی سنوور‌ه‌كانی‬ ‫ل� ‌ه‌گ�ه‌ڵ دراوسێكانی ك���ردوو‌ه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫هه‌ڵبژاردن ‌ه‌كانی حكوم ‌ه‌ت س ‌ه‌بار‌ه‌ت‬ ‫ب ‌ه‌گرتن ‌ه‌ب ‌ه‌ری رێوشوێن سنووردارن‪" .‬چۆن‬ ‫د‌ه‌توانی ب ‌ه‌رگری ل ‌ه‌ب ‌ه‌رامب ‌ه‌ر موش ‌ه‌كێك‬ ‫بك ‌ه‌یت ك ‌ه‌ل ‌ه‌ودیوی سنوور‌ه‌و‌ه دێت؟"‬ ‫حوسێن وتی‪" .‬گفتوگۆ تاك ‌ه‌چار‌ه‌سه‌ر‌ه‌"‪.‬‬ ‫ك��ات��ێ��ك حوسێن‬ ‫وه‌اڵمی ئ ‌ه‌و ك ‌ه‌سان ‌ه‌ی‬ ‫دای��������� ‌ه‌وه‌‬

‫ك ‌ه‌حكوم ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێم ب�� ‌ه‌و‌ه تۆم ‌ه‌تبار‬ ‫د‌ه‌ك ‌ه‌ن ك ‌ه‌ن ‌ه‌یتوانیو‌ه ب ‌ه‌د‌ه‌نگێكی ب ‌ه‌رز‬ ‫ر‌ه‌خن ‌ه ل ‌ه‌هێرش ‌ه‌كان بگرێت‪ ،‬حوسێن‬ ‫ب ‌ه‌پ ‌ه‌یمانگای رۆژنام ‌ه‌وانیی ج ‌ه‌نگ‌و ئاشتی‬ ‫وت ك ‌ه‌ئ ‌ه‌و "كێش ‌ه‌ی ‌ه ل ‌ه‌ڕێی ئیدان ‌ه‌كردن ‌ه‌وه‌‬ ‫چار‌ه‌سه‌رناكرێت"‪.‬‬ ‫سه‌رۆكی ه ‌ه‌رێمی كوردستان م ‌ه‌سعود‬ ‫بارزانی نیگ ‌ه‌رانی د‌ه‌ربڕیو‌ه س ‌ه‌بار‌ه‌ت‬ ‫ب� ‌ه‌و م ‌ه‌د‌ه‌نیان ‌ه‌ی ك ‌ه‌ك ‌ه‌وتوون ‌ه‌ت ‌ه ژێر‬ ‫كاریگ ‌ه‌ریی نوێترین ش ‌ه‌پۆڵی توندوتیژیی‪،‬‬ ‫ئ ‌ه‌و‌ه‌ش ل ‌ه‌كاتێكدای ‌ه و‌ه‌زار‌ه‌تی د‌ه‌ر‌ه‌و‌ه‌ی‬ ‫عێراق ب ‌ه‌شێو‌ه‌ی ‌ه‌كی ر‌ه‌سمی سكااڵی‬ ‫ل ‌ه‌ال ‌ی ئێران كردوو‌ه ب ‌ه‌هۆی هێرش ‌ه‌كانی‬ ‫ل ‌ه‌سه‌ر‌ه‌تای ئ ‌ه‌م مانگ ‌ه‌دا‪.‬‬ ‫ل��� ‌ه‌گ���ه‌ڵ���ئ��� ‌ه‌و‌ه‌ش���دا‪ ،‬ح��ك��وم� ‌ه‌ت��ی‬ ‫ه ‌ه‌رێم هێز‌ه‌كانی خۆی ل ‌ه‌ناكۆكیی ‌ه‌كه‌‬ ‫ب� ‌ه‌دوورگ��رت��وو‌ه‌و رایگ ‌ه‌یاندوو‌ه كه‌هیچ‬ ‫هۆكارو هۆی ‌ه‌كی ل ‌ه‌ب ‌ه‌رد‌ه‌ستدانیی ‌ه بۆ‬ ‫تۆڵ ‌ه س ‌ه‌ندن ‌ه‌و‌ه‌‪.‬‬ ‫"حكوم ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێم ناتوانێت هێرش‬ ‫بكات ‌ه سه‌ر پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه‌و پژاك‌و‌د‌ه‌ریان بكات‬ ‫چونك ‌ه كێش ‌ه‌ی ئێران‌و توركیا ل ‌ه‌گه‌ڵ‬ ‫حكوم ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێمدا نیی ‌ه‌‪ "،‬ج ‌ه‌بار یاو‌ه‌ر‪،‬‬ ‫ب ‌ه‌رپرسێكی بااڵی هێز‌ه كوردیی ‌ه‌كان ‌ه‌‪،‬‬ ‫وتی‪.‬‬ ‫ی���او‌ه‌ر وت��ی س �ه‌رب��از‌ه ك��ورد‌ه‌ك��ان‬ ‫د‌ه‌توانن ب ‌ه‌رگری ل ‌ه‌سنوور بك ‌ه‌ن "ئ ‌ه‌گ ‌ه‌ر‬ ‫هێرشێكی ز‌ه‌مینی بكرێت‪ ،‬به‌اڵم ن ‌ه‌ك‬ ‫بۆردمان‌و هێرشی ئاسمانی"‪.‬‬ ‫ح��ك��وم�� ‌ه‌ت��ی ه��� ‌ه‌رێ���م ل � ‌ه‌م��ێ��ژه‌‬ ‫ر‌ه‌تیكردووه‌ت ‌ه‌و‌ه كرد‌ه‌ی سه‌ربازی ل ‌ه‌دژی‬ ‫پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه ئ ‌ه‌نجامبدات‪ ،‬ئ ‌ه‌م ‌ه‌ش ل ‌ه‌الی ‌ه‌ن‬ ‫توركیا‌و ئێران ‌ه‌و‌ه داواك��راو‌ه‌‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫خۆشی ب ‌ه‌دوورگرتوو‌ه ل ‌ه‌تۆڵ ‌ه س ‌ه‌ندن ‌ه‌وه‌‬ ‫ل ‌ه‌دراوسێیه‌كانی‪ ،‬ك ‌ه‌ئ ‌ه‌و‌ه‌ش ش ‌ه‌قامی‬ ‫كوردی داوای د‌ه‌كات‪.‬‬ ‫س �ه‌رك��رد‌ه‌ك��ان��ی ه� ‌ه‌رێ��م� ‌ه‌ك� ‌ه‌‪ ،‬كه‌‬ ‫ل ‌ه‌بارێكی دژواردان ل ‌ه‌نێوان بۆچوونی‬ ‫ناوخۆیی‌و سیاس ‌ه‌تی د‌ه‌ر‌ه‌و‌ه‌و ه ‌ه‌وڵ ‌ه‌كانی‬ ‫خۆیان ب ‌ه‌گ ‌ه‌ڕخستوو‌ه بۆ هێنانی په‌كه‌كه‌‬ ‫بۆ سه‌رمێزی گفتوگۆ‪.‬‬ ‫ل ‌ه‌مانگی ئ��ازاردا‪ ،‬سه‌رۆك كۆماری‬ ‫ع��ێ��راق‌و سكرتێری گشتیی ی ‌ه‌كێتیی‬ ‫نیشتیمانیی ك��وردس��ت��ان ج�� ‌ه‌الل‬ ‫تاڵ ‌ه‌بانی پالنی كۆنفڕانسنێكی ئاشتیی‬ ‫نێود‌ه‌وڵ ‌ه‌تی ئاشكراكرد ك ‌ه‌گروپه‌‬ ‫سیاسیی ‌ه كوردیی ‌ه‌كانی ناوچ ‌ه‌ك ‌ه ل ‌ه‌گه‌ڵ‬ ‫ی ‌ه‌كتردا كۆد‌ه‌كات ‌ه‌و‌ه‌‪.‬‬ ‫ئ ‌ه‌و كۆنفڕانس ‌ه د‌ه‌كرا ببێت ‌ه لوتك ‌ه‌ی‬ ‫سه‌رك ‌ه‌وتنی دیبلۆماسیی ‌ه‌تی وریایان ‌ه‌ی‬ ‫حكوم ‌ه‌تی ه� ‌ه‌رێ��م ئ � ‌ه‌گ � ‌ه‌ر‪ ،‬ه�� ‌ه‌رو‌ه‌ك‬ ‫زۆرك�� ‌ه‌س هیواخوازبوون‪ ،‬بیتوانیایه‌‬ ‫ب� ‌ه‌ی��ان��ن��ام� ‌ه‌ی� ‌ه‌ك د‌ه‌رب���ك���ات‌و داوا‬ ‫ل ‌ه‌پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه‌و پژاك بكات چ ‌ه‌كدابنێن‪.‬‬ ‫به‌اڵم كۆنفڕانس ‌ه‌ك ‌ه‌‪ ،‬ك ‌ه‌بڕیاربوو‬ ‫ل ‌ه‌ه ‌ه‌رێمی كوردستانی عێراق بب ‌ه‌سترێت‪،‬‬ ‫دواخرا‪ .‬هۆكار‌ه‌كانی هه‌ڵو‌ه‌شاندن ‌ه‌و‌ه‌ی‬ ‫دیارنین‪ .‬ل ‌ه‌گه‌ڵئ ‌ه‌و‌ه‌شدا‪ ،‬دواك ‌ه‌وتنی‬ ‫ئ ‌ه‌و كۆنفڕانس ‌ه ئ ‌ه‌و كێشان ‌ه د‌ه‌خات ‌ه‌ڕوو‬ ‫ك ‌ه‌حكوم ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێم رووب ‌ه‌ڕوویان د‌ه‌بێت ‌ه‌وه‌‬ ‫ك��ات��ێ��ك ه��� ‌ه‌وڵ���د‌ه‌دات‬ ‫ل ‌ه‌د‌ه‌ر‌ه‌و‌ه‌ی سنووری‬ ‫خ��ۆی��دا ئاشتی‬ ‫ب ‌ه‌رق ‌ه‌رار بكات‪.‬‬ ‫مه‌‌حمو د‬ ‫عو سما ن ‪،‬‬

‫ئ ‌ه‌ندامی سه‌رب ‌ه‌خۆی پ ‌ه‌رل ‌ه‌مانی عێراق‪،‬‬ ‫وتی كۆنفڕانس ‌ه‌ك ‌ه ئێستاش ل ‌ه‌پالندای ‌ه‌و‬ ‫چ � ‌ه‌ك��ك��ردن��ی پ�� ‌ه‌ك�� ‌ه‌ك�� ‌ه‌ش ه� ‌ه‌رگ��ی��ز‬ ‫ل ‌ه‌ئ ‌ه‌جێندای كۆنفڕانس ‌ه‌ك ‌ه‌دا ن ‌ه‌بووه‌‪.‬‬ ‫"چ � ‌ه‌ك��ك��ردن��ی پ� ‌ه‌ك� ‌ه‌ك� ‌ه ه ‌ه‌رگیز‬ ‫ب ‌ه‌شێو‌ه‌ی ‌ه‌كی ر‌ه‌سمی باسی لێو‌ه‌ن ‌ه‌كراو‌ه‌‪"،‬‬ ‫ع��وس��م��ان وت����ی‪" .‬ك��ۆن��ف��ڕان��س � ‌ه‌ك �ه‌‬ ‫ك ب ‌ه‌ر‌ه‌و ئاشتی ك ‌ه‌ل ‌ه‌الی ‌ه‌ن‬ ‫ستراتیژیی ‌ه ‌‬ ‫ه ‌ه‌موو كورد‌ه‌كان ‌ه‌و‌ه دانرابێت دیاری‬ ‫د‌ه‌كات"‪.‬‬ ‫ع���وس���م���ان ج�� ‌ه‌خ��ت��ی ل�� ‌ه‌س��ه‌ر‬ ‫ئ ‌ه‌و‌ه‌شكرد‌ه‌و‌ه ك ‌ه‌كورد‌ه‌كان "ناتوانن‬ ‫ب � ‌ه‌ش��ێ��و‌ه‌ی � ‌ه‌ك��ی ت��اك�لای�� ‌ه‌ن ئاشتی‬ ‫ب ‌ه‌رق ‌ه‌راربك ‌ه ‌ن"‌و داوای ل ‌ه‌ئ ‌ه‌نق ‌ه‌ر‌ه‌شكرد‬ ‫ك ‌ه‌ب ‌ه‌سیاس ‌ه‌تی خ��ۆی��دا ل ‌ه‌ب ‌ه‌رامب ‌ه‌ر‬ ‫پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه‌دا بچێت ‌ه‌و‌ه‌و ل ‌ه‌پێناو چار‌ه‌سه‌رێكی‬ ‫ناو‌ه‌ندان ‌ه كار بكات‪ .‬هه‌روه‌ها وتی د‌ه‌بوایه‌‬ ‫ئ ‌ه‌مریكا رۆڵێكی سه‌ر‌ه‌كی ل ‌ه‌پڕۆس ‌ه‌كه‌‬ ‫بگێڕای ‌ه‌و تائێستا ته‌نها "قس ‌ه‌ی ئ ‌ه‌نق ‌ه‌ر‌ه‌ی‬ ‫دووبار‌ه كردووه‌ت ‌ه‌و‌ه‌"‪.‬‬ ‫ف�� ‌ه‌ری��د ئ�� ‌ه‌س�� ‌ه‌س��ه‌رد‪ ،‬س �ه‌رۆك��ی‬ ‫س ‌ه‌نت ‌ه‌ری كوردستان بۆ لێكۆڵین ‌ه‌وه‌‬ ‫ك ‌ه‌نووسینگ ‌ه‌ك ‌ه‌ی‬ ‫ستراتیژیی ‌ه‌كان‬ ‫ل ‌ه‌سلێمانیی ‌ه‌‪ ،‬وتی"كۆنفڕانس ‌ه‌ك ‌ه تووشی‬ ‫كێش ‌ه‌د‌ه‌بێت ئ ‌ه‌گ ‌ه‌ر ه ‌ه‌وڵبدات پ ‌ه‌ك ‌ه‌كه‌‬ ‫رازی��ب��ك��ات چ� ‌ه‌ك��داب��ن��ێ��ت"‪" .‬پ ‌ه‌ك ‌ه‌كه‌‬ ‫ئاماد‌ه‌نیی ‌ه‌و د‌ه‌ستپێشخ ‌ه‌ریشی ن ‌ه‌كردووه‌‬ ‫تاچ ‌ه‌كدابنێت"‪.‬‬ ‫ئ��� ‌ه‌س��� ‌ه‌س���ه‌رد ئ���� ‌ه‌و‌ه‌ش����ی وت‬ ‫ك ‌ه‌ی ‌ه‌كخستنی كێش ‌ه جیاواز‌ه‌كانی كورد‬ ‫ل ‌ه كۆنفڕانس ‌ه‌ك ‌ه‌دا كارێكی ز‌ه‌حم ‌ه‌تد‌ه‌بێت‪.‬‬ ‫"ه� ‌ه‌ر واڵت � ‌ه‌و كێش ‌ه‌ی ‌ه‌كی تایب ‌ه‌تی‬ ‫ه� ‌ه‌ی� ‌ه‌‪ .‬ل ‌ه‌توركیا‪ ،‬كێش ‌ه‌ك ‌ه تایب ‌ه‌ته‌‬ ‫ب ‌ه‌ناسنام ‌ه‌ی كورد‪ ،‬ل ‌ه‌كاتێكدا ل ‌ه‌ئێران‬ ‫كێش ‌ه‌ك ‌ه پ � ‌ه‌ی��و‌ه‌ن��دی ب ‌ه‌ناسنام ‌ه‌وه‌‬ ‫نیی ‌ه‌‪ -‬به‌ڵكو م ‌ه‌س ‌ه‌ل ‌ه‌ی سیاسیی كورد‬ ‫ر‌ه‌تد‌ه‌كرێت ‌ه‌و‌ه‌‪ "،‬ئ ‌ه‌س ‌ه‌سه‌رد وتی‪.‬‬ ‫ب��ارك��ی ده‌ڵ��ێ��ت ئ ‌ه‌مریكا د‌ه‌بێت‬ ‫كاربكات تاحكوم ‌ه‌تی ه ‌ه‌رێم‌و توركیا‬ ‫ل� ‌ه‌ی� ‌ه‌ك چ��وارچ��ێ��و‌ه‌دا كۆبكات ‌ه‌و‌ه تا‬ ‫ب�� ‌ه‌ی�� ‌ه‌ك�� ‌ه‌و‌ه س �ه‌رپ � ‌ه‌رش��ت��ی ئ � ‌ه‌گ � ‌ه‌ری‬ ‫چ ‌ه‌ككردنی پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه بك ‌ه‌ن‪.‬‬ ‫راپ��ۆرت � ‌ه‌ك � ‌ه‌ی ب��ارك��ی ل ‌ه‌كۆتاییدا‬ ‫ده‌ڵێت‪" ،‬هیچ كامێك ل ‌ه‌الیه‌ن ‌ه‌كان كه‌‬ ‫ب ‌ه‌ته‌نها جێهێڵراون توانای ‌ه‌كی ئ ‌ه‌وتۆیان‬ ‫نیشانن ‌ه‌داو‌ه بۆ ب ‌ه‌ر‌ه‌وپێش چوون ‪...‬‬ ‫‪ .‬ویالی ‌ه‌ت ‌ه ی ‌ه‌كگرتوو‌ه‌كانی ئ ‌ه‌مریكا‬ ‫د‌ه‌ت��وان��ێ��ت ب � ‌ه‌ب��ی��روڕاو‌و بۆچوونێكی‬ ‫ف���راوان���ت���ر‌ه‌و‌ه خ���ۆی ل� ‌ه‌م� ‌ه‌س� ‌ه‌ل� ‌ه‌ك��ان‬ ‫نزیكبخات ‌ه‌وه‌"‪.‬‬ ‫ب���ارك���ی ب������ ‌ه‪ IWPR‬ی وت ئ � ‌ه‌و‬ ‫ب ‌ه‌ر‌ه‌وپێشچوون ‌ه‌ی ل ‌ه‌پ ‌ه‌یو‌ه‌ندیی ‌ه‌كانی‬ ‫ن��ێ��وان حكوم ‌ه‌تی ه�� ‌ه‌رێ��م‌و توركیا‬ ‫ب ‌ه‌دیهاتوو‌ه د‌ه‌كرێت ب ‌ه‌هێزتربكرێت ل ‌ه‌ڕێی‬ ‫زنجیر‌ه‌ی ‌ه‌ك ه ‌ه‌نگاوی هاوكات"‪.‬‬ ‫ئ ‌ه‌م ه ‌ه‌نگاو‌ه پێكهاتوون ل ‌ه‌جۆرێك‬ ‫ل ‌ه‌لێبوردن بۆ چ� ‌ه‌ك��داران��ی پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه‌‪،‬‬ ‫دان��ان��ی چ ‌ه‌ك ل� ‌ه‌الی� ‌ه‌ن پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه‌و‌ه‌‪،‬‬

‫پاڵپشتیی ‌ه‌كی زیاتری توركیا بۆ حكوم ‌ه‌تی‬ ‫ه ‌ه‌رێم‌و رێكك ‌ه‌وتن ل ‌ه‌سه‌ر داهاتووی‬ ‫ك � ‌ه‌رك��وك ك � ‌ه‌ك��ور‌ه‌ك��ان‌و ع� ‌ه‌ر‌ه‌ب� ‌ه‌ك��ان‬ ‫پێشبڕكێی ل ‌ه‌سه‌ر د‌ه‌ك ‌ه‌ن‪.‬‬ ‫باركی هۆشیاریدا ك� ‌ه‌ت��ون��دڕ‌ه‌وان‬ ‫ل ‌ه‌ه ‌ه‌ردووالدا و‌ه‌ستاون تاب ‌ه‌شێو‌ه‌ی ‌ه‌كی‬ ‫تایب ‌ه‌ت ل ‌ه‌ڕێی درێژكردن ‌ه‌و‌ه‌ی ش ‌ه‌ڕ‌ه‌ك ‌ه‌وه‌‬ ‫قازانجبك ‌ه ‌ن‌‪" .‬خه‌ڵكانێك ل ‌ه‌ش ‌ه‌ڕ‌ه‌ك ‌ه‌دا‬ ‫پار‌ه‌قازانج د‌ه‌ك ‌ه‌ن‪ "،‬باركی وتی‪.‬‬ ‫نزیك ‌ه‌ی ‪ ٨٠،٠٠٠‬ك���ورد ب� ‌ه‌ن��اوی‬ ‫"پاس ‌ه‌وانانی گوند‌ه‌كان" ل ‌ه‌الی ‌ه‌ن توركیاوه‌‬ ‫و‌ه‌ك میلیشیای ناڕ‌ه‌سمی ل ‌ه‌دژی پ ‌ه‌ك ‌ه‌كه‌‬ ‫تۆماركراون‪ .‬ریز‌ه‌كانی پ ‌ه‌ك ‌ه‌ك ‌ه ك ‌ه‌سانێكی‬ ‫تێدای ‌ه ك ‌ه‌قازانج ل ‌ه‌ش ‌ه‌ڕ‌ه‌ك ‌ه د‌ه‌ك � ‌هن‌و‬ ‫ب ‌ه‌هیچ شێو‌ه‌ی ‌ه‌ك بیر ل ‌ه‌وه‌ناكه‌ن ‌ه‌وه‌‬ ‫ل ‌ه‌كۆمه‌ڵگای ‌ه‌كی پڕ ل ‌ه‌ئاشتیدا بژین‪.‬‬ ‫ل ‌ه‌وان ‌ه‌ی ‌ه چ ‌ه‌ند ك ‌ه‌سێك ل ‌ه‌ناو سوپای‬ ‫توركیا بیان ‌ه‌وێت ناكۆكیی ‌ه‌ك ‌ه ئاڵۆزتربك ‌ه‌ن‬ ‫تاحكوم ‌ه‌تی ئ ‌ه‌نق ‌ه‌ر‌ه الوازبك ‌ه‌ن‪ .‬ب ‌ه‌گوت ‌ه‌ی‬ ‫ك د‌ه‌بێت ب ‌ه‌ه ‌ه‌مان‬ ‫باركی‪ ،‬ه ‌ه‌رچار‌ه‌سه‌رێ ‌‬ ‫شێو‌ه زاڵ بێت ب ‌ه‌سه‌ر ن ‌ه‌ت ‌ه‌و‌ه پ ‌ه‌رسته‌‬ ‫سه‌رس ‌ه‌خت ‌ه‌كانی توركیا ك ‌ه‌ئێستاش‬ ‫كوردیان پێ گ ‌ه‌لێكی ك ‌ه‌مه‌‪.‬‬ ‫ئ ‌ه‌و ب ‌ه‌رپرس ‌ه‌ی بالیۆزخان ‌ه‌ی ئ ‌ه‌مریكا‬ ‫ل ‌ه‌ئ ‌ه‌نقه‌ر‌ه ب ‌ه ‪ IWPR‬ی وت سیاس ‌ه‌تی‬ ‫ئ ‌ه‌مریكا بۆ هاندانی دیالۆگ ل ‌ه‌نێوان‬ ‫توركیا‌و ع��ێ��راق‌و ك��ورد‌ه‌ك��ان��ی عێراق‬ ‫خ ‌ه‌ریك ‌ه ب ‌ه‌ره ‌ه‌می د‌ه‌بێت‪.‬‬ ‫"به‌ڵێ‪ ،‬ئ ‌ه‌م ‌ه كێش ‌ه‌ی ‌ه‌كی ئێجگار‬ ‫ئاڵۆز‌ه‌‪ .‬ئێم ‌ه ماو‌ه‌ی ‌ه‌ك ‌ه هانی گفتوگ‬ ‫د‌ه‌د‌ه‌ی��ن ل ‌ه‌نێوان توركیا‌و عێراق‪ "،‬ئ ‌ه‌و‬ ‫ب ‌ه‌رپرس ‌ه وتی"بێ گومان ئێم ‌ه پێما وایه‌‬ ‫ل ‌ه‌م چ ‌ه‌ند مانگ ‌ه‌ی دواییدا ب ‌ه‌ره ‌ه‌ممان‬ ‫دیو‌ه‌"‪.‬‬ ‫ل ‌ه‌كاتێكدا گفتوگۆكان ب ‌ه‌رد‌ه‌وامن‪،‬‬ ‫گوندنشینانی ناوچ ‌ه شاخاویی ‌ه‌كانی‬ ‫ب���اك���ووری ع��ێ��راق باجێكی گ��� ‌ه‌وره‌‬ ‫ب ‌ه‌هۆی گوز‌ه‌راندنی ژیانیان ل ‌ه‌ب ‌ه‌ر‌ه‌ی‬ ‫ج ‌ه‌نگ ‌ه‌كان ‌ه‌و‌ه د‌ه‌د‌ه‌ن‪.‬‬ ‫ع ‌ه‌لی ح ‌ه‌م ‌ه‌د‪ ،‬ت ‌ه‌م ‌ه‌نی ‪ ٣٠‬ساڵ ‌ه‌‪،‬‬ ‫ماڵ ‌ه‌ك ‌ه‌ی خۆی ل ‌ه‌گوندی ر‌ه‌زگ ‌ه ك ‌ه له‌‬ ‫نزیك سنووری ئێران ‌ه‌و‌ه‌ی ‌ه ب ‌ه‌جێهێشت‬ ‫كاتێك ل � ‌ه‌س �ه‌ر‌ه‌ت��ای ئ ‌ه‌مساڵدا ش ‌ه‌ڕ‬ ‫ل ‌ه‌نێوان ئێران‌و پژاك تینی س ‌ه‌ند‪ .‬ح ‌ه‌م ‌ه‌د‬ ‫ل ‌ه‌گه‌ڵ ژن ‌ه‌ك ‌هی‌و منداڵ ‌ه ی ‌ه‌ك سااڵن ‌ه‌ك ‌ه‌ی‬ ‫له‌مانگی شوباتدا گ ‌ه‌ڕای ‌ه‌و‌ه دوای ئ ‌ه‌و‌هی‌‬ ‫رێكک ‌ه‌وتنێك ل ‌ه‌بار‌ه‌ی ئاگرب ‌ه‌ستێكی كاتی‬ ‫مۆركرا‪.‬‬ ‫"حكوم ‌ه‌ت به‌ڵێنی پێداین ك ‌ه‌ئێران‬ ‫چیتر ب��ۆردوم��ان ن��اك��ات� ‌ه‌و‌ه‌‪ "،‬ح ‌ه‌م ‌ه‌د‬ ‫وت��ی"ب �ه‌اڵم ش ‌ه‌وێكیان ل ‌ه‌گه‌ڵ د‌ه‌نگی‬ ‫تۆپ ‌ه‌كان ب ‌ه‌خ ‌ه‌ب ‌ه‌رهاتین‪ .‬كوڕ‌ه‌ك ‌ه‌م كوژراو‬ ‫من‌و خێزان ‌ه‌ك ‌ه‌شم برینداربووین"‪.‬‬

‫رۆژنام ‌ه‌نووسی راه��ێ��ن��راوی ‪IWPR‬‬ ‫ن ‌ه‌جیب ‌ه م��ح� ‌ه‌م� ‌ه‌د ل �ه‌ه � ‌ه‌ول��ێ��رو ه ‌ه‌رسێ‬ ‫سه‌رنووسه‌ری پ ‌ه‌یمانگاك ‌ه ل ‌ه‌عێراق نیل‬ ‫ئاڕون ل ‌ه‌ه ‌ه‌ولێرو رۆمان زاگرۆس له‌سلێمانی‌و‬ ‫تیاری راس ل ‌ه‌نیویۆڕك ب ‌ه‌شداریان كردووه‌‬ ‫ل ‌ه‌نووسینی ئ ‌ه‌م راپۆرت ‌ه‌‪.‬‬


‫ژمار‌ه (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی سیاسیی گشتییه‌‪،‬کۆمپانیای سولی تێلیگراف هه‌فتان ‌ه ده‌ریده‌کات‬

‫کوردستانی‬

‫ی كورده‌كان یه‌كده‌خات‬ ‫ی ئیسالم ‌‬ ‫ی كۆمار ‌‬ ‫سیاسه‌ته‌كان ‌‬

‫‪8‬‬

‫"یه‌ك هه‌ڵوێستی الیه‌نه‌كان له‌رۆژهه‌اڵتی كوردستاندا سه‌ركه‌وتنی به‌ده‌ستهێنا"‬ ‫هیوا سه‌لیمی‬

‫ل�ه‌س��ێ��داره‌دان� ‌ی چ��وار گه‌نج ‌ی ك��ورد‪،‬‬ ‫هه‌ڵوێست ‌ی پارت ‌ه سیاسییه‌كان ‌ی رۆژهه‌اڵت‬ ‫یه‌كده‌خات‌و نیگه‌رانییه‌نی‌‌و توڕه‌یی‌‬ ‫دانیشتووان ‌ی كوردستان زیادترده‌كات دژ‬ ‫به‌كۆمار ‌ی ئیسالم ‌ی ئێران‪.‬‬ ‫پێنجشه‌مم ‌ه ‪ ،5-13‬له‌سه‌ر داخواز ‌ی‬ ‫حیزب ‌ه سیاسییه‌كان مانگرتنێكی گشتیی‬ ‫سه‌رتاسه‌ری كوردستانی ئێرانی گرته‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ�ه‌م مانگرتنه‌دا سه‌رجه‌می دوك��ان‌و‬ ‫ب��ازاڕه‌ك��ان��ی ش��اره‌ك��ان��ی كوردستان ‌ی‬ ‫گ��رت �ه‌وه‌‪ ،‬ن�ه‌چ��وون�ه‌وه‌ی خوێندكاران‬ ‫بۆ خوێندنه‌گاكان‌و داخستنی ناوه‌ند‌ه‬ ‫كرێكارییه‌كانی لێكه‌وته‌وه‌‪ ،‬چاودێرانی‬ ‫سیاسی ئ�ه‌م هه‌نگاوه‌ی كورده‌كانی‬ ‫ئێران ل��ه‌رۆژی پێنجشه‌مم ‌ه به‌خاڵی‬ ‫وه‌رچه‌رخانی ره‌وتی دیموكراسیخوازی‬ ‫له‌كوردستان‌و ئێران پێناس ‌ه ده‌كه‌ن‪ ،‬له‌و‬ ‫بڕوایه‌دان ك ‌ه ئه‌م ره‌فتاره‌ی كورده‌كان‬ ‫كاریگه‌رییه‌كی به‌رچاویشی له‌سه‌ر‬ ‫بزووتنه‌وه‌ی ناڕه‌زایی خه‌ڵكی ئێران‬ ‫له‌یه‌ك ساڵی راب��ردوو دانا‪ ،‬مانگرتنی‬ ‫خه‌ڵكی ك��وردس��ت��ان ده‌ن��گ��دان �ه‌وه‌ی‬ ‫گ��� ‌هو‌ره‌ی جیهانی لێكه‌وتووه‌ته‌وه‌‌و‬ ‫له‌هه‌مانكاتدا حكومه‌تی ئێرانی تووشی‬ ‫توڕه‌یی‌و نیگه‌رانی كردووه‌‪.‬‬ ‫زیاتر ل ‌ه ‪ 15‬شاری گرته‌وه‌‬ ‫ل ‌ه راب��ردووش��دا جوڵه‌ی سیاسیی‬ ‫له‌مشێو‌ه هاتووه‌ت ‌ه ئاراوه‌‌و ئه‌م شێواز‌ه‬ ‫ل �ه‌خ �ه‌ب��ات ت��اق��ی��ك��راوه‌ت �ه‌وه‌‪ ،‬كه‌چی‬ ‫جوگرافیای مرۆیی تاكه‌كانی به‌شدار‬ ‫له‌بۆنه‌كانی راب���ردوو ب ‌ه به‌رفراوانی‬ ‫مانگرتنه‌كه‌ی پێنجشه‌مم ‌ه نه‌بووه‌‪.‬‬ ‫س�ه‌ره‌ڕای كاتێكی كه‌م بۆ رێكخستنی‬ ‫وه‌ها جوڵه‌یه‌كی سیاسیی‪ ،‬گه‌وره‌ترین‬ ‫ن��اڕه‌زای��ه‌ت��ی م��ێ��ژووی ه��اوچ �ه‌رخ��ی‬ ‫كوردستانی رۆژه���ه‌اڵت له‌سه‌رجه‌می‬ ‫ناوچ ‌ه جیاجیاكانی كوردستان نمایشكرا‪.‬‬ ‫له‌شاره‌كانی كوردستاندا هه‌موو‬ ‫جوڵه‌كانی ژیانێكی ئاسایی رۆژان � ‌ه‬ ‫وه‌س��ت��ا‌و ت �ه‌ن��ان �ه‌ت ل�ه‌چ�ه‌ن��دی��ن شار‬ ‫مانگرتنه‌ك ‌ه ته‌نیا به‌داخستنی دوكان‌و‬ ‫بازاڕ نه‌وه‌ستایه‌وه‌‌و خوێندگا‌و ناوه‌ند‌ه‬

‫مانگرتنه‌که‌ زیاتر ل ‌ه ‪ 15‬شاری گرته‌وه‌‬

‫كرێكارییه‌كانیشی گرته‌وه‌‪.‬‬ ‫عه‌بدوڵاڵ موهته‌دی سكرتێری كۆمه‌ڵ ‌ه ‌ی‬ ‫زه‌حمه‌تكێشان ‌ی كوردستان له‌وتووێژی‬ ‫له‌گه‌ڵ ته‌له‌فزیۆنه‌كانی ئه‌لعه‌ره‌بیه‌‌و بی بی‬ ‫سی‪ ،‬مانگرتنه‌كه‌ی رۆژی پێنجشه‌ممه‌ی‬ ‫كوردستانی به‌گه‌وه‌رترین جوڵه‌ی سیاسیی‬ ‫‪ 25‬ساڵی راب��ردووی كوردستانی ئێران‬ ‫وه‌سف كرد‪ ،‬رایگه‌یاند ك ‌ه ئه‌م مانگرتن ‌ه‬ ‫بێوێن ‌ه بوو‪ .‬شاره‌كان ‌ی مه‌هاباد‪ ،‬سنه‌‪،‬‬ ‫مه‌ریوان‪ ،‬ورمێ‪ ،‬سه‌قز‪ ،‬بۆكان‪ ،‬كامیاران‪،‬‬ ‫دیوانده‌ره‌‪ ،‬جوانڕۆ‪ ،‬پاوه‌‪ ،‬بیجاڕ‪ ،‬ماكۆ‪،‬‬ ‫ن��ه‌وس��وود‪ ،‬دێ��گ��والن‪ ،‬شنۆ‌و چه‌ندین‬ ‫شار‌و شارۆچكه‌ی دیكه‌ی كوردستانیش‬ ‫له‌مانگرتن ‌ه سه‌رتاسه‌ریه‌كه‌دا به‌شداری‬ ‫چاالكانه‌یان ك��رد‪ ،‬له‌چه‌ندین ناوچه‌ش‬ ‫ش ‌هڕ‌و تێكهه‌ڵچوون له‌نێوان خه‌ڵك‌و هێز‌ه‬ ‫چه‌كداره‌كانی ئێران هات ‌ه ئاراوه‌‪.‬‬ ‫زۆربه‌ی الیه‌ن ‌ه سیاسییه‌كان بانگه‌وازیان‬ ‫بۆ كردبوو‬ ‫چه‌ند ساڵ ‌ه ده‌زگاكانی راگه‌یاندنی‬ ‫حكومه‌تی ئێران بانگه‌ش ‌ه بۆ ئه‌وه‌‬ ‫ده‌ك���ه‌ن ك � ‌ه ئۆپۆزیسیۆنی ك��وردی‬ ‫ئێران هیچ پێگه‌یه‌كی كۆمه‌اڵیه‌تییان‬ ‫له‌كۆمه‌ڵگای كوردستاندا نییه‌‪ ،‬بابه‌تێك‬ ‫به‌ناوی ئۆپۆزیسیۆن‌و الیه‌نی سیاسیی‬ ‫كوردی بێ مانایه‌‪.‬‬ ‫له‌سێداره‌دانی چ��وار تێكۆشه‌ری‬ ‫سیاسیی ك���ورد‪ ،‬زی��ن��دووك��ردن �ه‌وه‌ی‬ ‫زه‌میینه‌كانی بزووتنه‌وه‌ی كوردستانی‬

‫لێكه‌وته‌وه‌‌و سه‌رجه‌می ره‌وت‌و الیه‌ن ‌ه‬ ‫سیاسییه‌كانی كوردستان سه‌ره‌ڕای هه‌موو‬ ‫ناكۆكی‌و كێشمه‌كێش ‌ه ناوخۆییه‌كانیان‪،‬‬ ‫ب �ه‌ی �ه‌ك هه‌ڵوێست ب �ه‌ش��داری��ان له‌م‬ ‫هه‌نگاو‌ه سیاسیی ‌ه كرد‌و بانه‌گه‌وازیان‬ ‫له‌خه‌ڵكی كوردستانی رۆژهه‌اڵت كرد كه‌‬ ‫رۆژی پێنجشه‌مم ‌ه مانگرتنێكی گشتیی‌و‬ ‫سه‌رتاسه‌ری رێكبخه‌ن‪.‬‬ ‫حیزبی دیموكراتی كوردستانی‬ ‫ئێران‪ ،‬حیزبی دیموكراتی كوردستان‪،‬‬ ‫كۆمه‌ڵه‌ی شۆڕشگێڕی زه‌حمه‌تكێشانی‬ ‫كوردستانی ئێران‪ ،‬رێكخراوی كوردستانی‬ ‫حیزبی كۆمۆنیستی ئێران (كۆمه‌ڵه‌)‪،‬‬ ‫ره‌وتی سوسیالیستی كۆمه‌ڵه‌‪ ،‬كۆمه‌ڵه‌ی‬ ‫زه‌حمه‌تكێشانی كوردستان‪ ،‬رێكخراوی‬ ‫خه‌باتی كوردستان‌و چه‌ندین كه‌سایه‌تی‌و‬ ‫ناوه‌ندی سه‌ربه‌خۆی سیاسیی‌و مه‌ده‌نی‬ ‫كوردستان بانگه‌شیان بۆ مانگرتنه‌كه‌ی‬ ‫رۆژی پێنجشه‌مم ‌ه كردبوو‪.‬‬ ‫سه‌رجه‌می حیزب ‌ه سیاسییه‌كانی‬ ‫رۆژه �ه‌اڵت له‌رێگه‌ی شان ‌ه نهێنییه‌كانی‬ ‫ش��اره‌ك��ان‌و له‌رێگه‌ی میدیاكانیانه‌وه‌‪،‬‬ ‫زه‌میینه‌كانی دروستبوونی ئه‌م مانگرتنه‌‬ ‫به‌رفراوانه‌یان ئاماده‌كرد‌و باس له‌وه‌ده‌كرێ‬ ‫ك ‌ه به‌لێشاو راگه‌یاندن‌و بانگه‌وازی حیزبه‌‬ ‫سیاسییه‌كان له‌ناوچ ‌ه جیاجیاكانی‬ ‫كوردستانی رۆژهه‌اڵت باڵوكراوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫باس له‌چنینه‌وه‌ی ده‌سكه‌وته‌كان ده‌كرێ‬ ‫به‌بڕوای چاودێرانی سیاسی‪ ،‬ئه‌م‬

‫مانگرتن ‌ه گشتیی ‌ه كۆمه‌ڵێك ده‌سكه‌وتی‬ ‫به‌نرخی به‌بزووتنه‌وه‌ی كوردستان‌و‬ ‫ل�ه‌الی�ه‌ك��ی��ت��ری��ش�ه‌و‌ه ب �ه‌ب��زووت��ن �ه‌وه‌ی‬ ‫دیموكراسیخوازی ئێران به‌خشی‪.‬‬ ‫دروستبوونی بڕوابه‌خۆبوونی زیاتر‪،‬‬ ‫سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی سه‌رله‌نوێی بابه‌تێكی‬ ‫گرنگی وه‌ك یه‌كگرتوویی‌و یه‌كڕیزی‪،‬‬ ‫هه‌لومه‌رجی سیاسیی هاتنه‌ئارای ئه‌م‬ ‫مانگرتنه‌‪ ،‬راكێشانی زیاتری سه‌رنجی‬ ‫رای گشتیی ئێرانی‌و جیهانی به‌ره‌والی‬ ‫پرسی كورد له‌رۆژهه‌اڵت‪ ،‬ئاشتبوونه‌وه‌ی‬ ‫بزووتنه‌وه‌ی كوردستان‌و بزووتنه‌وه‌ی‬ ‫سه‌رتاسه‌ریی ئێرانی‌و زۆر خاڵیتر له‌و‬ ‫ده‌سكه‌وتانه‌ن ك ‌ه باسی لێده‌كرێ‪.‬‬ ‫مه‌ال عومه‌ری عه‌سری چاالكوانی‬ ‫دێرینی سیاسیی رۆژهه‌اڵتی كوردستان‪،‬‬ ‫له‌لێدوانێكدا بۆ ده‌ستوور ره‌تكردنه‌وه‌ی‬ ‫ب��ان��گ �ه‌ش��ی ن �ه‌م��ان��ی رۆڵ����ی حیزب ‌ه‬ ‫سیاسییه‌كان‪ ،‬ده‌ن��گ��دان�ه‌وه‌ی مه‌زنی‬ ‫ئه‌م هه‌نگاو‌ه له‌میدیاكانی جیهانی‌و‬ ‫ئ �ه‌زم��وون��ك��ردن��ی خ�ه‌ب��ات��ی م �ه‌ده‌ن��ی‬ ‫له‌ئاستێكی بااڵ به‌ده‌سكه‌وت ‌ه گرنگه‌كانی‬ ‫مانگرتنه‌كه‌ی رۆژی پێنجشه‌مم ‌ه‬ ‫وه‌سف ده‌ك��ات‪ ،‬ده‌ڵێت "به‌بڕوای من‬ ‫ئ �ه‌م هه‌نگاوه‌ی خه‌ڵكی كوردستان‬ ‫خه‌باتكاربوون‌و زیندووبوونی ئه‌وانی‬ ‫نیشاندا‪ ،‬له‌هه‌مانكاتدا ئه‌و گریمانه‌ی‬ ‫ره‌ت���ك���رده‌و‌ه ك � ‌ه ده‌ی���ان���ووت حیزب ‌ه‬ ‫سیاسییه‌كانی ك��وردس��ت��ان پێگه‌ی‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تییه‌كان نه‌ماوه‌"‪.‬‬ ‫ع�ه‌س��ر ‌ی پێیوای ‌ه ده‌ن��گ��دان�ه‌وه‌ی‬ ‫مانگرتنه‌كه‌ی خه‌ڵكی كوردستان‬ ‫له‌میدیای جیهانی ده‌سكه‌وتێكی به‌نرخی‬ ‫ئ �ه‌و جوڵ ‌ه سیاسیه‌ی ‌ه به‌دیهێناوه‌‪،‬‬ ‫وت ‌ی "بۆ هه‌موو الیه‌كیش ئاشكرابوو‬ ‫ك ‌ه ده‌ستبردن بۆ چه‌ك واقعییه‌تێكی‬ ‫داسه‌پاو به‌سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی كوردیدا‬ ‫بووه‌‪ ،‬ئه‌م مانگرتن ‌ه نیشانیدا كوردیش‬ ‫ل�ه‌گ�ه‌ڵ خه‌باتی م �ه‌ده‌ن��ی ئاشنایه‌‌و‬ ‫ده‌ت��وان��ێ به‌باشی كه‌ڵك له‌خه‌باتی‬ ‫مۆدێرن‌و سه‌رده‌مییان ‌ه وه‌ربگرێت"‪.‬‬ ‫ئه‌بوبه‌كری م��وده‌ڕس��ی ئه‌ندامی‬ ‫ده‌فته‌ری سیاسیی كۆمه‌ڵ ‌ه له‌لێدوانێكدا‬ ‫بۆ ده‌ستوور‪ ،‬له‌و بڕوایه‌دای ‌ه ك ‌ه ل ‌ه ‪30‬‬ ‫ساڵ خه‌باتی گه‌لی كورد هیچ سه‌رده‌مێك‬

‫ب���ه‌ڕاده‌ی مانگرتنه‌كه‌ی ئه‌مجاره‌ی‬ ‫كوردستان پشتیوانی له‌بزووتنه‌وه‌ی‬ ‫كوردستان‌و داواكارییه‌كانی نه‌هاتووه‌ت ‌ه‬ ‫ئ�����اراوه‌‌و م���وده‌ڕس��� ‌ی ئ���ه‌م مه‌سه‌له‌‬ ‫به‌گرنگترینی ده‌سكه‌وته‌كان ناودێر ده‌كا‪،‬‬ ‫وت ‌ی "ك��ورد مێژووێكی خه‌باتكارانه‌ی‬ ‫ه �ه‌ی��ه‌‌و ك�ه‌چ��ی هه‌مییش ‌ه ب � ‌ه ته‌نیا‬ ‫ماوه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم پشتیوانی كۆڕ‌و كۆم ‌هڵ‌و‬ ‫نووسه‌ران‌و رووناكبیران‌و ئۆپۆزیسیۆنی‬ ‫غه‌یر‌ه ك��وردی ئێرانی له‌م مانگرتنه‌‪،‬‬ ‫ده‌سكه‌وتێكی به‌نرخ ‌ه بۆ بزووتنه‌وه‌ی‬ ‫كوردستان‌و ئه‌م مه‌سه‌ل ‌ه ده‌توانێ ببێت ‌ه‬ ‫زه‌میینه‌یه‌كی به‌كه‌ڵك بۆ خه‌باتی گه‌لی‬ ‫كورد له‌داهاتوودا"‪.‬‬ ‫خۆپیشاندانه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی واڵت به‌رده‌وامه‌‬ ‫ه �ه‌ر له‌یه‌كه‌م ساته‌كانی دوای‬ ‫راگه‌یاندنی له‌سێداره‌دانی به‌كۆمه‌ڵی‬ ‫به‌ندكراوانی سیاسیی كورد‪ ،‬شه‌پۆلێكی‬ ‫گ���ه‌وه‌ری ن��اڕه‌زای��ی‌و خۆپیشاندان‪،‬‬ ‫ك��ورده‌ك��ان‌و ئێرانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی‬ ‫واڵتی گرته‌وه‌‌و تا ئێستاش به‌رده‌وامه‌‪،‬‬ ‫ك��ورد‌و ئێرانیی ‌ه توڕه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی‬ ‫واڵت له‌چه‌ندین شوێن هه‌ڵیانكوتاوه‌ت ‌ه‬ ‫سه‌ر باڵیۆزخانه‌كانی ئێران‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫چه‌ندین كه‌س له‌الیه‌ن پۆلیسی ئه‌و‬ ‫واڵتانه‌و‌ه ده‌ستگیركراون‪ ،‬دواب �ه‌دوای‬ ‫مانگرتن ‌ه سه‌ركه‌وتووه‌كه‌ی كوردستان‪،‬‬ ‫خۆپیشاندانه‌كان درێ����ژه‌ی هه‌یه‌‌و‬ ‫له‌سه‌ر بانگهێشتی ‪ 9‬حیزبی سیاسیی‬ ‫كورد‌و ئێرانی خۆپیشاندانێكی گه‌وره‌‌و‬ ‫جه‌ماوه‌ریی واڵتی ئه‌ڵمانیای گرته‌وه‌‌و‬ ‫به‌گه‌وره‌ترین خۆپیشاندانی ئه‌م چه‌ند‬ ‫ساڵه‌ی ئێرانییه‌كان دێت ‌ه ئه‌ژماركردن‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها كار بۆ به‌رپاكردنی خۆپیشاندانی‬ ‫گ�ه‌وره‌ت��ر ل���ه‌ده‌ره‌وه‌ی واڵت ده‌ك��رێ‌و‬ ‫رێكخستنی ئ �ه‌م خۆپیشاندانانه‌ش‬ ‫توانیویه‌تی سه‌رنجی زیاتری رای جیهانی‬ ‫بۆ الی مه‌سه‌له‌ك ‌ه رابكێشێ‪.‬‬ ‫مانگرتن‌و ناڕه‌زایه‌تییه‌كان توڕه‌یی‌و‬ ‫نیگه‌رانی حكومه‌تی ئێرانی لێده‌كه‌وێته‌وه‌‬ ‫رۆژی پێنجشه‌مم ‌ه هاوكات له‌گه‌ڵ‬ ‫هاتنه‌ئارای ئه‌م مانگرتنه‌‪ ،‬هێزێكی زۆری‬ ‫چه‌كداری ئێران له‌ناوچ ‌ه جیاجیاكانی‬ ‫ئێرانه‌و‌ه ره‌وان�ه‌ی كوردستان كراون‌و‬ ‫ئه‌م هێزان ‌ه له‌شاره‌كانی كوردستان‬

‫جێگیركراون‪.‬‬ ‫ن�����زی�����ك ب������ ‌ه ‪ 15‬ك����ه‌س‬ ‫ل �ه‌خ��وێ��ن��دك��اران��ی ك����وردی زان��ك��ۆی‬ ‫مه‌ریوان ده‌ستگیر‌و چه‌ندین كه‌سی‬ ‫دیكه‌ش ده‌ستبه‌سه‌ركراون‪ ،‬وه‌فدێكی‬ ‫حكومه‌تی ئێران بۆ چاره‌سه‌ركردنی‬ ‫قه‌یرانه‌ك ‌ه له‌كوردستان به‌سه‌رده‌بات‌و‬ ‫ده‌ورووبه‌ری ماڵی له‌سێداره‌كراوه‌كانیش‬ ‫ل�ه‌الی�ه‌ن چه‌كداره‌كانی حكومه‌ته‌وه‌‬ ‫گه‌مارۆ دراوه‌‪ ،‬س �ه‌ره‌ڕای ته‌واوبوونی‬ ‫مانگرتنه‌ك ‌ه ئه‌م بارودۆخ ‌ه به‌رده‌وامه‌‪،‬‬ ‫ته‌رمی له‌سێداره‌دراوه‌كان راده‌ستی‬ ‫بنه‌ماڵه‌كانیان نه‌كراوه‌ته‌وه‌‌و ئه‌وانیش‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌یان كردوو‌ه ك ‌ه ئه‌گه‌ر به‌زووترین‬ ‫ك��ات ته‌رمه‌كانیان ن �ه‌ده‌ن �ه‌وه‌‪ ،‬رۆژی‬ ‫پێنجشه‌مم ‌ه له‌به‌رده‌م پارێزگای سنه‌‬ ‫ده‌ستده‌ده‌ن ‌ه كۆبوونه‌وه‌ی ناڕه‌زایی‪.‬‬ ‫ل��ه‌الی��ه‌ك��ی��ت��ره‌و‌ه دواب������ه‌دوای‬ ‫ئیدانه‌كردنی له‌سێداره‌دانی ئه‌م ‪ 5‬كه‌سه‌‬ ‫له‌الیه‌ن رابه‌رانی بزووتنه‌وه‌ی سه‌وز‪،‬‬ ‫شه‌پۆلێكی گه‌ور‌ه له‌هه‌ڕه‌ش ‌ه بۆ سه‌ر‬ ‫مووسه‌وی‌و كه‌ڕوبی‌و زه‌هرا ره‌هنه‌وه‌رد‬ ‫ده‌ستیپێكردوه‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت به‌رپرسانی‬ ‫حكومه‌ت باس له‌وه‌ده‌كه‌ن ك ‌ه ئه‌وان‬ ‫كافرن‌و ده‌بێ دادگایی بكرێن‪.‬‬ ‫عه‌باس جه‌عفه‌ری ده‌وڵه‌ت ئابادی‬ ‫دادس��ت��ان��ی گشتیی ت���اران راب �ه‌ران��ی‬ ‫بزووتنه‌وه‌ی س�ه‌وز به‌پشتیوانیكردن‬ ‫ل ‌ه ‪" 5‬تیرۆریست" تۆمه‌تبار ده‌كات‪،‬‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌ی دادگاییكردنیان لێده‌كات‪.‬‬ ‫له‌الیه‌كیتره‌و‌ه ‪ 175‬په‌رله‌مانتاری‬ ‫كۆماری ئیسالمی له‌نامه‌یه‌كدا داوایان‬ ‫له‌ده‌زگای دادوه‌ری ئێران ك��ردو‌ه كه‌‬ ‫لێپێچینه‌و‌ه له‌رابه‌رانی سه‌وز بكرێ‪.‬‬ ‫ب��ارودۆخ��ی گشتیی ئێران به‌ره‌و‬ ‫ئاڵۆزی زیاتر هه‌نگاو ده‌نێت‌و سه‌وزه‌كان‬ ‫ب��ۆ ی��ادك��ردن��ه‌وه‌ی ده‌ستپێكردنی‬ ‫ناڕه‌زایه‌تییه‌كان له‌دوایین مانگی به‌هار‪،‬‬ ‫خۆیان ئاماده‌ده‌كه‌ن‪ ،‬هاتنه‌ئارای ئه‌م‬ ‫مانگرتن ‌ه س�ه‌رك�ه‌وت��ووان�ه‌ی خه‌ڵكی‬ ‫كوردستان‌و پشتیوانی س�ه‌وزه‌ك��ان‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ره‌كانی به‌شدارییكردنی گه‌رموگوڕی‬ ‫ك���ورده‌ك���ان ل �ه‌ن��اڕه‌زای �ه‌ت��ی��ی �ه‌ك��ان��ی‬ ‫به‌هێزكردووه‌‌و ئه‌م مه‌سه‌له‌ش حكومه‌تی‬ ‫تووشی نیگه‌رانی‌و ترس كردووه‌‪.‬‬

‫ئێران ده‌ستێوه‌ردان له‌عێراقدا ده‌كات‌و توركیاش یارمه‌تی ده‌دا‬ ‫سیمۆن تیسداڵ ــ گاردیان‬

‫نیشانه‌كان باس له‌وه‌ده‌كه‌ن ك ‌ه ئێران‬ ‫خه‌ریكی كه‌ڵكوه‌رگرتن له‌نفوز‌و كاریگه‌ری‬ ‫خۆی‪ ،‬بۆ گۆڕینی ره‌وتی هه‌ڵبژاردنه‌كانی‬ ‫عێراقه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و مه‌ترسییه‌ش به‌دی‬ ‫ده‌كرێ ك ‌ه له‌راده‌به‌ده‌ر كاریگه‌رییه‌كانی‬ ‫خۆی ئاشكرابكات‪.‬‬ ‫ناڕه‌زایی ‌ه پڕ له‌توڕه‌ییه‌كانی ئه‌یاد‬ ‫ع���ه‌الوی له‌هه‌مبه‌ر ده‌س��ت��ێ��وه‌ردان��ی‬ ‫ئێران له‌پرۆسه‌ی پێكهێنانی ده‌وڵه‌تی‬ ‫ئیتیالفی ده‌سه‌اڵتدار‪ ،‬به‌باشی ده‌رخه‌ری‬ ‫له‌ئارادابوونی ئه‌م بابه‌ته‌یه‌‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌‬ ‫ئه‌گه‌ری ئ �ه‌وه‌ش هه‌ی ‌ه ك ‌ه ئیئتیالفی‬ ‫سیكۆالری ئه‌لعێراقیی ‌ه ل �ه‌راده‌ب �ه‌ده‌ر‬ ‫له‌الیه‌ن حیزب ‌ه شیعه‌كانه‌و‌ه كه‌وتبێت ‌ه به‌ر‬ ‫شااڵوی كێبڕكێی سیاسیی‪.‬‬ ‫به‌رپرسانی س �ه‌رب��ازی‌و سیاسیی‬ ‫ویالیه‌ت ‌ه یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا‌و به‌شێك‬ ‫له‌سیاسه‌تمه‌دار‌ه عێراقییه‌كان باس‬ ‫له‌وه‌ده‌كه‌ن‪ ،‬ك ‌ه ئێران به‌شداربوونێكی‬ ‫پ�لان ب��ۆ داڕێ�����ژراو‌و سیستماتیكی‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردنه‌كانی مانگی مارسی عێراقدا‬ ‫هه‌بووه‌‪ ،‬ئێران له‌هه‌وڵدای ‌ه ده‌ستی ئه‌یاد‬ ‫عه‌الوی‌و عه‌ره‌ب ‌ه سوننه‌كان له‌ده‌سه‌اڵت‬

‫ك���ورت ب��ك��ات �ه‌وه‌‪ .‬یه‌كێك ل�ه‌پ�لان‌و‬ ‫تاكتیكه‌كان‪ ،‬گرێدانه‌وه‌ی ئه‌وان به‌حیزبی‬ ‫به‌عسه‌و‌ه ب��وو‪ ،‬به‌وشێوه‌ی ك ‌ه وتیان‬ ‫زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ئیتیالفی ئه‌لعێراقییه‌‬ ‫له‌الیه‌نگرانی پێشووتری حیزبه‌كه‌ی‬ ‫سه‌دام حسێن بوون‪.‬‬ ‫ده‌یڤید ئیگنیش وتارنووسی ئه‌مریكی‬ ‫له‌م رۆژان �ه‌ی دوایی له‌بابه‌تێكدا باسی‬ ‫له‌وه‌كردووه‌‪ ،‬ك ‌ه تاران به‌دڵ ئاوااڵییه‌وه‌‬ ‫له‌كه‌مپینی ئیئتیالفی نیشتمانی عێراق‬ ‫پشتیوانی كردووه‌‪ ،‬زۆر سه‌خاوه‌تمه‌ندانه‌‬ ‫الیه‌نگری ل�ه‌وان ك��ردووه‌‪ ،‬چه‌ند مانگ‬ ‫پێش له‌ده‌ستپێكردنی هه‌ڵبژاردنه‌كان‪،‬‬ ‫ئ��ێ��ران مانگی ‪ 9‬ملیۆن دۆالری بۆ‬ ‫نووسینگه‌ی ئه‌نجومه‌نی بااڵی ئیسالمی‬ ‫به‌ڕێكردووه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها ‪ 8‬ملیۆن دۆالریشی‬ ‫له‌هه‌ر مانگێكدا بۆ گروپی موقته‌دا سه‌در‬

‫ته‌رخانكردبوو‪ .‬هه‌روه‌ها ده‌وترێت ئێران‬ ‫داوای له‌نوری مالیكی‪ ،‬سه‌رۆك وه‌زیرانی‬ ‫عێراق كردوو‌ه تا به‌هاوپه‌یمانی شیعه‌كان‬ ‫په‌یوه‌ست بێ‪ .‬مالیكی له‌سه‌ره‌تادا ئه‌م‬ ‫داواكارییه‌ی ره‌تكرده‌وه‌‌و وای به‌باش‬ ‫زانی ك ‌ه به‌ته‌نیایی درێ��ژ‌ه به‌یارییه‌كه‌‬ ‫ب����دات‪ ،‬ب���ه‌اڵم ل�ه‌ت��رس��ی ئ����ه‌وه‌ی كه‌‬ ‫نه‌كا ع��ه‌الوی به‌سه‌ریدا س�ه‌رك�ه‌وێ‪،‬‬ ‫له‌هه‌فته‌كانی راب���ردوودا هه‌ڵوێستی‬ ‫گۆڕی‪ ،‬به‌م هه‌نگاو‌ه ده‌توانن ده‌وڵه‌تی‬ ‫زۆرین ‌ه به‌جیاوازی دوو كورسی پێكبێنن‪،‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه هێشتا ئاشكرا نیی ‌ه ك ‌ه بڕیاره‌‬ ‫چ كه‌سێك پۆستی س��ه‌رۆك وه‌زی��ری‬ ‫به‌ده‌سته‌و‌ه بگرێ‪.‬‬ ‫به‌له‌به‌رچاوگرتنی ئاستی بااڵی‬ ‫ن��ف��وز‌و ك��اری��گ �ه‌ری ئ��ێ��ران ل�ه‌ع��ێ��راق‪،‬‬ ‫زۆربه‌ی چاودێران‌و لێكۆڵه‌رانی سیاسیی‬

‫بردنه‌وه‌ی له‌رزۆكی ئه‌یاد عه‌الوییان وه‌ك‬ ‫سه‌ركه‌وتنێك ناودێر كرد‌و ئه‌نجامه‌كانی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كانی عێراقیان به‌شكستێك‬ ‫بۆ تاران پێناس ‌ه كرد‪ .‬كه‌چی ئێستا‬ ‫ئه‌م لێكدانه‌وه‌ی ‌ه مندااڵنه‌‌و ساویلكانه‌‬ ‫ده‌نوێنێ‌و پێچه‌وانه‌ی مه‌سه‌له‌ك ‌ه باس‬ ‫ده‌ك���رێ‪ ،‬مایكڵ نایتز له‌ئه‌نستیتۆی‬ ‫واشینتۆن له‌بابه‌تێكی نووسراو ل ‌ه "فارین‬ ‫پالیسی"دا به‌و ده‌ره‌نجام ‌ه ده‌گات‪ ،‬كه‌‬ ‫ئێران هاوڕێ له‌گه‌ڵ حیزب ‌ه شیعه‌كان‪،‬‬ ‫ره‌وت��ی ده‌وڵه‌تی نیشتمانی عێراقیان‬ ‫بۆ چ��وار ساڵی دیك ‌ه دواخ��س �ت‌و بۆ‬ ‫جارێكیتر سیستمی سیاسیی عێراقی‬ ‫ك��رد‌ه پاوانی خ��ۆی‪ .‬ئاوابوونی خۆری‬ ‫به‌ختی ئیتیالفه‌ی عه‌الوی له‌داهاتووێكی‬ ‫نزیك‪" ،‬نایتز" تووشی ره‌شبینی ده‌كات‌و‬ ‫له‌وبڕوایه‌دای ‌ه ك ‌ه درێژه‌ی ئه‌م بارودۆخه‌‌و‬ ‫دوورخستنه‌وه‌ی سوننه‌كان زه‌میینه‌كانی‬ ‫خراپتربوونی بارودۆخی عێراق له‌دوای‬ ‫كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مریكا له‌عێراق‬ ‫ده‌خوڵقێنێ‪ ،‬پێكهاتنی ده‌وڵه‌تێكی شیعه‌‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت پلۆرالیزم‌و فره‌یی كاركردی‬ ‫سیاسیی عێراقیش په‌ك ده‌خات‪.‬‬ ‫ئوسام ‌ه نوجێفی یه‌كێك له‌ئه‌ندامانی‬ ‫ئه‌لعێراقییه‌‪ ،‬ئێران به‌تێكدانی هاوكێشه‌‬ ‫سیاسییه‌كانی عێراق تۆمه‌تبار ده‌كات‪،‬‬

‫ده‌ڵێت "هاوپه‌یمانی‌و ئیتیالفه‌كان به‌ره‌و‬ ‫ئاراسته‌یه‌كی ب��اش هه‌نگاوی ده‌ن��ا‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌ژێر فشاری ئێراندا بارودۆخه‌كه‌‬ ‫گۆڕدرا‪ ".‬ناوبراو دواتر ده‌ڵێت "له‌هه‌رحاڵدا‬ ‫ئه‌لعێراقیی ‌ه به‌شداری‌و بوونێكی قورسی‬ ‫له‌په‌رله‌ماندا هه‌یه‌‌و كه‌س ناتوانێ دووری‬ ‫بخاته‌وه‌"‪ .‬نوجێفی باس له‌ئه‌گه‌ره‌كانی‬ ‫هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئیتیالفی شیعه‌كان‬ ‫ده‌كا‌و ده‌ڵێت "هاوپه‌یمانی ئاماژه‌پێكراو‬ ‫زۆر به‌رده‌وام نابێ‪".‬‬ ‫ته‌نانه‌ت له‌ئه‌گه‌ری روودان���ی ئه‌م‬ ‫رووداوه‌ش‪ ،‬ئێران براوه‌یه‌‪ ،‬عێراقێكی‬ ‫الواز‌و پارچه‌پارچه‌كراو‪ ،‬ك ‌ه مه‌ودایه‌كی‬ ‫كورتی له‌گه‌ڵ پشێوی‌و ئاڵۆزی هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئامانجی سه‌ره‌كی ئێرانه‌‪ ،‬كه‌وات ‌ه واڵتێك‬ ‫ك ‌ه له‌ساڵی ‪ 2003‬كه‌وت ‌ه ده‌ست ویالیه‌ته‌‬ ‫یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا‪ ،‬بووه‌ت ‌ه مه‌یدانی‬ ‫نفوز‌و جموجۆڵی ئێران‌و هاتنه‌خواره‌وه‌ی‬ ‫نفوزی سوننه‌كان له‌ئاراسته‌ی به‌رژوه‌ندییه‌‬ ‫ستراتیژییه‌كانی ئێرانه‌‪ ،‬ئه‌م مه‌سه‌له‌‬ ‫له‌الیه‌كیتره‌و‌ه الوازبوونی پێگه‌ی سعودییه‌‪،‬‬ ‫وه‌ك ركابه‌رێكی ئێرانیشی لێده‌كه‌وێته‌وه‌‪،‬‬ ‫توركیاش ك ‌ه كاره‌كته‌رێكی گرنگی عێراقه‌‪،‬‬ ‫له‌م رێگه‌دا هاوكاری ئێرانه‌‌و ئه‌م دوو واڵته‌‬ ‫خاوه‌نداریه‌تی به‌رژه‌وه‌ندی هاوبه‌ش ده‌كه‌ن‬ ‫له‌كۆنترۆڵكردنی كورده‌كان له‌ناوچه‌كه‌دا‪.‬‬

‫راب���ردووی درێ��ژی هه‌نارده‌كردنی‬ ‫چ ‌هك‌و ته‌قه‌مه‌نی له‌الیه‌ن ئێرانه‌و‌ه بۆ‬ ‫عێراق‪ ،‬له‌نیگه‌رانیی ‌ه به‌رده‌وامه‌كانی‬ ‫ئ�ه‌م��ری��ك�ا‌و راب���ه‌ران���ی ع��ێ��راق ب��ووه‌‪،‬‬ ‫ده‌ره‌نجامه‌كه‌شی ئه‌و كوشتارانه‌ی ‌ه كه‌‬ ‫له‌عێراقدا رووده‌دات‪ ،‬به‌رپرسانی ئه‌مریكا‬ ‫ده‌ڵێن ك ‌ه سوپای پاسدارانی ئێران‬ ‫پشتگیری چه‌كداره‌كانی تاڵیبانیش‬ ‫له‌ئه‌فغانستان ده‌كه‌ن تا به‌ئاواتی خۆیان‪،‬‬ ‫وات ‌ه دۆڕاندن‌و به‌زاندنی شه‌یتانی گه‌وره‌‬ ‫(ئه‌مریكا) بگه‌ن‪.‬‬ ‫له‌هه‌مانكاتدا وادی����ار‌ه ئێران‬ ‫له‌راده‌به‌ده‌ر نمایشی هێز ده‌كا‪ ،‬هه‌ر‬ ‫به‌و شێوه‌ی ك ‌ه عه‌الوی وتی "ئه‌گه‌ری‬ ‫ئه‌و‌ه له‌ئارادای ‌ه ك ‌ه مه‌ترسیداربوونی‬ ‫ب��ارودۆخ��ی سیاسیی ع��ێ��راق‪ ،‬زیاتر‬ ‫مانه‌وه‌ی سه‌ربازی له‌عێراق ب�ه‌دوای‬ ‫خۆیدا بێنێ‌و ته‌نانه‌ت رووبه‌رووبوونه‌وه‌ی‬ ‫راسته‌وخۆی ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ ئێرانیشی‬ ‫لێبكه‌وێته‌وه‌‪( ،‬ل ‌ه ئه‌گه‌ری هێرشی‬ ‫یه‌كالیه‌نه‌ی ئیسراییل بۆ سه‌ر ئێران‪،‬‬ ‫ئه‌م مه‌سه‌ل ‌ه رووده‌دا)‪ ،‬پێده‌چێ ئێران‬ ‫رۆژێ��ك ئاواتی ئ�ه‌و‌ه بكا ك ‌ه خۆزگه‌‬ ‫یارمه‌تییه‌كی ته‌واو كاریگه‌ری بكردایه‌‬ ‫تا ئه‌مریكییه‌كان زووتر ناوچه‌كه‌یان‬ ‫به‌جێهێشتایه‌‪.‬‬


‫‪11‬‬

‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫پشوو‬

‫ت‬ ‫ا‬ ‫ر‬ ‫ا‬ ‫ح‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ق‬ ‫ی‬ ‫ق‬ ‫ی‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫‌هبێت ‌ه‬ ‫گ‬ ‫ۆ‬ ‫ر‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫ی‬ ‫ب‬ ‫ێژ‬

‫ترێ‪ :‬له‌چاوی‬ ‫پیس ده‌ترسم‬

‫ت��ارا حه‌قیقی‬ ‫ب����ێ����ژه‌ری پ��ێ��ش��ووی‬ ‫ی (سیمائیفێكتی)‬ ‫ب �ه‌رن��ام � ‌ه ‌‬ ‫ك �ه‌ن��اڵ��ی ك�����ۆڕه‌ك‪ ،‬ب���ڕی���ار‌ه ده‌س��ت��ب��ك��ات‬ ‫به‌گۆرانیووتن‪.‬‬ ‫س��ه‌رچ��اوه‌ی��ه‌ك له‌كۆمپانیای شانێڵ‬ ‫میوزیك به‌رۆژنامه‌ی ده‌س��ت��ووری وت‬ ‫"نوێترین كاری كۆمپانیاكه‌مان ك ‌ه ئێستا‬ ‫سه‌رقاڵی كاركردنن تیایدا به‌رهه‌مهێنانی‬ ‫ئه‌لبومێك ‌ه بۆ بێژه‌ری پێشووی به‌رنامه‌ی‬ ‫(سیمائیفێكتی) كه‌ناڵی كۆڕه‌ك ك ‌ه ئه‌ویش‬ ‫خاتوو (ت��ارا حه‌قیقی)ه‌‪ ،‬ئه‌و ئه‌لبومه‌ش‬ ‫سه‌رجه‌م میلۆدییه‌كانی له‌الیه‌ن مۆزیسیان‌و‬ ‫ئاوازدانه‌ر (هه‌ڵكه‌وت زاهیر)‌ه دانراوه‌‪ ،‬ك ‌ه نزیكه‌ی‬ ‫د‌ه گۆرانی له‌خۆ گرتووه‌"‪.‬‬ ‫ی ب����ه‌وه‌ش����دا ك��� ‌ه ژم����اره‌ی����ه‌ك‬ ‫ئ����ام����اژ‌ه ‌‬ ‫له‌تێكستی گۆرانییه‌كانیش له‌الیه‌ن هونه‌رمه‌ندو‬

‫سازدانی‪ :‬موحسین یاسین‬

‫ترێ مه‌حمود ك ‌ه یه‌كێك ‌ه له‌بێژه‌ره‌‬ ‫سه‌ركه‌وتووه‌كانی كه‌ناڵی ئاسمانی‬ ‫كوردسات‪ ،‬له‌ڕێی به‌رنامه‌ی رۆژێكی‬ ‫نوێو‌ه زیاتر ناسرا‪ ،‬له‌ساڵی ‪1981‬‬ ‫له‌شاری سلێمانی له‌دایكبووه‌‪،‬‬ ‫به‌هۆی كاریگه‌ریی شیعری شاعیره‌‬ ‫گه‌وره‌كانه‌وه‌‪ ،‬له‌ته‌مه‌نی منداڵییه‌وه‌‬ ‫ده‌ستیكردوو‌ه به‌نووسینی شیعرو‬ ‫به‌رده‌وام ‌ه تاوه‌كو ئێستا‪.‬‬ ‫‪..............................‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬تاچه‌ند قۆناغی‬ ‫منداڵی‌و ئه‌و شوێنه‌ی ك ‌ه لێی‬ ‫له‌دایكبوویت له‌یادتماون؟‬ ‫ترێ‪ :‬بێگومان كاتێك ك ‌ه‬ ‫تۆ له‌شوێنێكدا له‌دایكده‌بیت بیره‌وه‌ری‌و‬ ‫ی���اده‌وه‌ری خۆشتده‌بێت‪ ،‬ب �ه‌اڵم ره‌نگ ‌ه‬ ‫هه‌ندێك شت هه‌بێت له‌ته‌مه‌نی منداڵیدا‬ ‫له‌بیرمان نه‌بێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌نده‌ی من بیرم‬ ‫بێت ل��ه‌دوای ته‌مه‌نی شه‌ش ساڵییه‌و‌ه‬ ‫كاتێك ماڵمان گواسته‌وه‌و چووین ‌ه گه‌ڕه‌كی‬ ‫سلێمانی تازه‌‪ ،‬هه‌ر له‌و ته‌مه‌نه‌و‌ه له‌وێ‬ ‫گه‌وره‌بووم‌و بیره‌وه‌رییه‌كی زۆرم هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌و مندااڵنه‌ی ك ‌ه له‌وێ ناسیومن‌و‬ ‫پاشان بوون ‌ه هاوڕێم‌و یادگارییه‌كی زۆرم‬ ‫هه‌ی ‌ه له‌گه‌ڵیاندا‌و هه‌میش ‌ه پێكه‌و‌ه‬ ‫یاریمانده‌كرد‪ ،‬له‌ته‌مه‌نی منداڵیدا من‬ ‫منداڵێك ‌ی جیاوازبووم‌و زۆر تێكه‌ڵی مندااڵن‬ ‫نه‌ده‌بووم‪ ،‬به‌ڵكو مندااڵنی گه‌ڕه‌كه‌كه‌مان‬ ‫زیاتر ده‌هاتن بۆ الم بۆ ماڵه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫خۆشه‌ویستییه‌ك ‌ی زۆرم هه‌بوو بۆیان‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬چۆن تێكه‌ڵی شیعر بوویت‌و‬ ‫كاریگه‌ریی چ شاعیرێكت له‌سه‌ربوو؟‬ ‫ت��رێ‪ :‬هه‌ر شیعرێك له‌به‌رده‌ستم‬ ‫بووبێت خوێندومه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم زۆرێك‬ ‫له‌وشیعران ‌ه شیعری مامۆستا "هێمن"بوو‬ ‫له‌گه‌ڵ "دی�لان" ك ‌ه ئه‌و دوو شاعیره‌‬ ‫كاریگه‌رییه‌كی زۆری���ان به‌سه‌رمنه‌وه‌‬ ‫هه‌بوو و ب �ه‌رده‌وام هه‌موو شیعره‌كانی‬ ‫هێمنم ده‌خوێنده‌وه‌‪ ،‬واملێهاتبوو "ناڵه‌ی‬ ‫جودایی" هه‌موویم له‌به‌ركردبوو‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ب��ه‌وڕاده‌ی�� ‌ه نا ك ‌ه كاریگه‌ری له‌سه‌ر‬ ‫شیعره‌كانم دانێ‪ ،‬به‌ڵكو تاهۆگری شیعرم‬ ‫بكات‪ ،‬بۆی ‌ه دوای ئه‌وه‌ی ك ‌ه ده‌ستمكرد‬ ‫به‌شیعر نووسین ئه‌وان ‌ه بوون به‌ئه‌زموون‬ ‫بۆم‪ ،‬به‌اڵم یه‌كه‌م شیعرم له‌ساڵی ‪1999‬دا‬ ‫نووسی‌و یه‌كه‌م شیعریشم له‌ساڵی ‪2000‬‬ ‫دا باڵوكرده‌وه‌‪ ،‬چونك ‌ه مرۆڤ پێویست‬ ‫ناكات هه‌ر دوودێ��ر یاده‌قێكی نووسی‬ ‫راسته‌وخۆ باڵویبكاته‌وه‌‪ ،‬چونك ‌ه له‌وانه‌یه‌‬ ‫زۆر كه‌موكوڕی هه‌بێت‪.‬‬ ‫ده‌س���ت���وور‪ :‬چ���ۆن ب �ه‌ش��داری��ت‬ ‫له‌به‌رنامه‌ی "رۆژێكی نوێ"دا کرد؟‬ ‫ترێ‪ :‬دیار‌ه به‌رنامه‌ی "رۆژێكی نوێ"‬ ‫له‌ئاماده‌كردنی "یوسف حاجی یونس"‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌بوو داوایانلێكردم ك ‌ه له‌وبه‌رنامه‌یه‌دا‬

‫وه‌كو بێژه‌رێك كاربكه‌م‪ ،‬دواجار منیش‬ ‫به‌خۆشحاڵییه‌و‌ه ئ��ه‌و داواك��اری��ی �ه‌م‬ ‫په‌سه‌ندكرد‌و به‌رنامه‌كه‌م پێشكه‌شكرد‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬بۆ یه‌كه‌مجار له‌به‌رده‌م‬ ‫كامێرا هه‌ستت به‌چیكرد؟ نه‌ترسایت؟‬ ‫ت��رێ‪ :‬هیچ كاتێك له‌به‌رده‌می‬ ‫كامێرادا هه‌ستم به‌ترس نه‌كردووه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵكو زیاتر بیرم ل�ه‌الی ئه‌وه‌ی ‌ه كه‌‬ ‫چۆن رووب �ه‌ڕووی بینه‌ره‌كانم ببمه‌وه‌و‬ ‫چۆن ئه‌دابكه‌م‪ ،‬هیچ كاتێك بیرم له‌الی‬ ‫ئه‌وه‌نه‌بوو‌ه ك ‌ه كامێرا به‌رامبه‌رمه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵكو هه‌میش ‌ه دڵم له‌الی بینه‌ره‌كانمه‌‪.‬‬ ‫ده‌س���ت���ور‪ :‬س��اڵ��ی چ �ه‌ن��د ژیانی‬ ‫هاوسه‌ریت پێكهێنا؟‬ ‫ترێ‪ :‬له‌ساڵی ‪ 2003‬ژیانی هاوسه‌ریم‬ ‫پێكهێناوه‌‪ ،‬كوڕێكم هه‌ی ‌ه به‌ناوی‬ ‫"ره‌هه‌ند" ك ‌ه ته‌مه‌نی سێ ساڵه‌‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬به‌خۆشه‌ویستی بووه‌؟‬ ‫ت���رێ‪ :‬به‌خۆشه‌ویستی ن�ه‌ب��وو‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی هاوسه‌ره‌كه‌م خزممه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫رقیشم لێی نه‌بووه‌‪ ،‬چونك ‌ه به‌ڕاستی تۆ‬ ‫ئه‌گه‌ر كه‌سێكت خۆشنه‌وێت ناتوانیت‬ ‫ژیانی هاوسه‌ری له‌گه‌ڵدا دروستبكه‌یت‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬ئه‌و ئیشانه‌ی له‌ماڵه‌وه‌‬ ‫حه‌زیان لێناكه‌یت چییه‌؟‬ ‫ت��رێ‪ :‬له‌ماڵه‌و‌ه هه‌موو ئیشێك‬ ‫ده‌كه‌م‪ ،‬زۆر به‌وردیش ئیشه‌كانم ده‌كه‌م‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌و ئیشه‌ی ك ‌ه له‌ماڵه‌و‌ه زۆر رقم‬ ‫لێی ده‌بێته‌و‌ه ئوتووكردنه‌‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬چ شتێك له‌هاوسه‌ره‌كه‌تدا‬ ‫زۆر سه‌رنجت راده‌كێشێت؟‬ ‫ترێ‪ :‬راستگۆیی ‌ه ك ‌ه زۆرجار هه‌ندێك‬ ‫شت هه‌ی ‌ه لێم ناشارێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬ئازادیت له‌هه‌ڵبژاردنی‬ ‫جلوبه‌رگ له‌الیه‌ن هاوسه‌ره‌كه‌ته‌وه‌؟‬ ‫ت���رێ‪ :‬ت��اڕاده‌ی��ه‌ك��ی زۆرب���اش‪،‬‬ ‫هه‌ندێكجار بۆچوونی ئه‌ویش وه‌رده‌گرم‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬بورجه‌كه‌ت چییه‌؟‬ ‫ترێ‪ :‬شێر‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬له‌چاوی پیس ناترسیت؟‬ ‫یا نه‌ترساویت؟‬ ‫ترێ‪ :‬به‌پێكه‌نینه‌وه‌‪ ،‬زۆرده‌ترسم‪.‬‬

‫مو‬ ‫حسین یاسین‬

‫شاعیر(حه‌مه‌سه‌عید‬ ‫ئ��ی��ب��راه��ی��م)ه‌و‌ه ن���ووس���راوه‌‪ ،‬ه��ه‌روه‌ه��ا‬ ‫ل �ه‌دوای ته‌واوبوونی ئه‌لبومه‌كه‌ش یه‌كێك‬ ‫له‌گۆرانییه‌كانی كلیپ ده‌كات‪.‬‬ ‫له‌په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌له‌فۆنیدا تارا حه‌قیقی‬ ‫به‌ده‌ستووری راگه‌یاند "زۆرخۆشحاڵم كه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ مۆزیسیان‌و ئاوازدانه‌ر هه‌ڵكه‌وت‬ ‫زاهیر كارده‌ك ‌هم‌و هیوادارم بتوانم هاوشانی‬ ‫كچ ‌ه گۆرانیبێژه‌كانی هاوته‌مه‌نی خۆم‬ ‫سه‌ركه‌وتن به‌ده‌ستبهێنم"‪ .‬تارا حه‌قیقی‬ ‫خه‌ڵكی ش���اری بۆكانی رۆژه �ه‌اڵت��ی‬ ‫ك��وردس��ت��ان��ه‌‌و ئێستا دان��ی��ش��ت��ووی‬ ‫واڵت��ی هۆڵه‌ندایه‌‌و له‌ڕێی به‌رنامه‌ی‬ ‫(سیمائیفێكت)ی كه‌ناڵی ك��ۆڕه‌ك‪،‬‬ ‫كه‌پێشتر پێشكه‌شده‌كرا‪ ،‬ناسرا‪.‬‬

‫ده‌شنێ‌ره‌خنه‌ نایڕوخێنێت‬ ‫ی ل���ه‌م ه�ه‌ف��ت�ه‌ی�ه‌دا‪،‬‬ ‫دوای‌ ئ����ه‌وه‌ ‌‬ ‫گۆرانی (شیكه‌واوا)ی ده‌شنێ موراد‬ ‫له‌كه‌ناڵی رۆتانا دابه‌زێنرا‪ ،‬ده‌شنێ‬ ‫ی ده‌ستوور‪،‬‬ ‫له‌لێدوانێكیدا بۆ رۆژنام ‌ه ‌‬ ‫وتی‌ "له‌مه‌ودوا ره‌خن ‌ه نامڕ‌وخێنێت"‪.‬‬ ‫ل���ه‌دوای ره‌خنه‌گرتنێكی زۆر‬ ‫ی ئه‌لبومی‬ ‫له‌كاره‌كانی‌و باڵوكردنه‌وه‌ ‌‬ ‫هێالهۆپ‪ ،‬ده‌شنێ موراد ئه‌لبومێكی‬ ‫نوێ به‌ناوی (شیكه‌واوا)و جیاواز‬ ‫له‌ئه‌لبومی پێشووی باڵوكرده‌وه‌‪.‬‬

‫موحسین یاسین‬

‫ده‌شنێ موراد له‌واڵتی به‌یروت‬ ‫كلیپی بۆ گۆرانی (شیكه‌واوا) كرد‌و‬ ‫به‌پێی گرێبه‌ستێكیش بۆ یه‌كه‌مجار‬ ‫له‌كه‌ناڵی(رۆتانا) ئ �ه‌و گۆرانیی ‌ه‬ ‫په‌خشكرا‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ده‌شنێ موراد دوای باڵوبوونه‌و‌ه ‌‬ ‫گۆرانییه‌كه‌ خۆشحاڵی خۆی ده‌ربڕی‬ ‫بۆ ئه‌و هه‌نگاوه‌ی كه‌ناویه‌تی له‌ژیانی‬ ‫ه��ون�ه‌ری��دا‪ .‬ده‌شنێ به‌ده‌ستووری‬ ‫وت "ره‌خن ‌ه نامڕوخێنێت‌و له‌كاری‬

‫هونه‌ری دوورمناخاته‌وه‌"‪.‬‬ ‫گۆرانی (شیكه‌واوا) تێكستی‬ ‫(حه‌مه‌ سه‌عید ئیبراهیم)و میلۆدی‬ ‫(ه��ه‌ڵ��ك��ه‌وت زاه���ی���ر)و ل��ه‌الی��ه‌ن‬ ‫ده‌رهێنه‌ری عه‌ره‌ب (فادی حه‌داد)‬ ‫ه‌و‌ه كاری ده‌رهێنانی بۆ كراوه‌‪.‬‬ ‫بۆ یه‌كه‌مجاره‌ گۆرانی به‌زمانی‬ ‫ك��وردی له‌كه‌ناڵێكی عه‌ره‌بییه‌و‌ه‬ ‫نمایشده‌كرێت‪ ،‬ئ �ه‌وی��ش گ��ۆران��ی‬ ‫(شیكه‌واوا)ی ده‌شنێیه‌‪.‬‬

‫كه‌ریم كابان رۆزبێ سه‌رقاڵ ‌ی بایه‌خ به‌فیلمی مێژووی هه‌ولێر‬ ‫نوێده‌كرێته‌وه‌ (كه‌نیشكێ)ی ‌ه كوردی ده‌دات ده‌گێڕێته‌وه‌‬ ‫ده‌شت ‌ی ئه‌نوه‌ر‪ :‬هونه‌رمه‌ند شه‌هریار‬ ‫ی كه‌ریم‬ ‫ی ش��ه‌و" ‌‬ ‫ی "ب��ێ��داران� ‌‬ ‫گ��ۆران� ‌‬ ‫ی وێنه‌گرتنی‌‬ ‫كابان ده‌ڵێته‌وه‌‌و كار ‌‬ ‫ل���ه‌ت���ه‌واوب���وون���دای���ه‌‪ ،‬ب��ڕی��اری��ش �ه‌‬ ‫ی نزیكدا باڵوبكرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌داهاتوویه‌ك ‌‬ ‫ی كامێرا‌و‬ ‫ساالر عه‌بدوڵاڵ ك ‌ه ئه‌رك ‌‬ ‫ی له‌ئه‌ستۆگرتووه‌‬ ‫ی كلیپه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ده‌رهێنان ‌‬ ‫ی الو‬ ‫به‌ده‌ستووری وت "هونه‌رمه‌ند ‌‬ ‫ی كه‌ریم‬ ‫ی شه‌و ‌‬ ‫ی بێداران ‌‬ ‫شه‌هریار گۆران ‌‬ ‫ی نوێ ده‌ڵێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫كابان به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫ه��ه‌روه‌ه��ا وت��ی "گۆرانییه‌كه‌‬ ‫ی خۆیه‌تی‌‌و هونه‌رمه‌ند‬ ‫به‌هه‌مان شێو‌ه ‌‬ ‫ی تێداكردووه‌‌و‬ ‫كه‌ریم كابانیش به‌شدار ‌‬ ‫ی كالسیكیش ئاماده‌كراوه‌‌و‬ ‫به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی ته‌واو بووه‌و له‌داهاتوویه‌كی‌‬ ‫مۆنتاژ ‌‬ ‫نزیكدا باڵوده‌كرێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ی كلیپه‌ك ‌ه له‌ناو شاری‌‬ ‫ی وێن ‌ه ‌‬ ‫كار ‌‬ ‫سلێمانی‌‌و ده‌روبه‌ریدایه‌‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ك‬ ‫ئ��ام��اده‌ك��راو‌ه ك ‌ه له‌گه‌ڵ تێكستی‌‬ ‫گۆرانییه‌كه‌دا بگونجێت‪.‬‬

‫ده‌ستوور‪ :‬گۆرانیبێژی الو (رۆزب��ێ)‪،‬‬ ‫دوابه‌دوای باڵوكردنه‌وه‌ی ئه‌لبومی(كۆچ)‬ ‫له‌ئێستادا یه‌كێك له‌گۆرانییه‌كانی‬ ‫ئه‌لبومه‌كه‌ی ب�ه‌ن��اوی (كه‌نیشكێ)‬ ‫كلیپكردو بڕیار‌ه له‌ئاینده‌یه‌كی نزیكدا‬ ‫له‌كه‌ناڵه‌كان باڵویبكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ته‌له‌فۆنیدا‬ ‫له‌په‌یوه‌ندییه‌كی‬ ‫گۆرانیبێژی الو‪ ،‬رۆزبێ‪ ،‬ئاشكرایكرد‬ ‫ك ‌ه سه‌رجه‌م كاره‌كانی ئه‌و گۆرانییه‌ی‬ ‫ته‌واوبووه‌و وت ‌ی "تێكستی گۆرانییه‌كه‌‬ ‫(سیمین چایچی)ه‌‌و دابه‌شكردنی‬ ‫مۆزیك‌و میلۆدی خۆیه‌تی‌و له‌واڵتی‬ ‫ئێران وێنه‌ی گیراوه‌"‪.‬‬ ‫له‌الیه‌ن (هێڤی) كاری ده‌رهێنان‬ ‫بۆ گۆرانییه‌ك ‌ه ك���راوه‌‪ ،‬كۆمپانیای‬ ‫چۆمانیش ئ �ه‌رك��ی به‌رهه‌مهێنانی‬ ‫گرتووه‌ته‌ئه‌ستۆ‪ .‬روزبێ وتی "هیوادارم‬ ‫ئه‌م گۆرانییه‌شم پێشوازییه‌كی باشی‬ ‫لێبكرێت‌و توانیبێتم خزمه‌ت به‌هونه‌ری‬ ‫كوردی بكه‌م"‪.‬‬

‫ژه‌ن���ی���ار ل��ه‌ه��ه‌ول��ێ��ر‪ :‬ك �ه‌ری��م��وك‬ ‫س��ه‌رن��ووس��ه‌ری گ��ۆڤ��اری "فیلم"‬ ‫له‌لێدوانێـــكیدا ئاشكرایكرد ك ‌ه‬ ‫ل�ه‌م�ه‌ودوا له‌گۆڤاره‌كه‌یدا به‌زمانی‬ ‫ئینگلیزی بایه‌خ به‌فیلمی ك��وردی‬ ‫ده‌دات‪.‬‬ ‫ك�ه‌ری��م��وك ب��ه‌ده‌س��ت��ووری وت‬ ‫"دوای ئ��ه‌وه‌ی گ��ۆڤ��اری فیلم دوو‬ ‫ژماره‌ی به‌زمانی كوردی لێ ده‌رچوو‪،‬‬ ‫ل �ه‌ژم��اره‌ سێیدا كه‌ ل �ه‌م رۆژان���ه‌دا‬ ‫ده‌كه‌وێت ‌ه به‌ردیدی خوێنه‌ران‪ ،‬به‌شی‬ ‫ئینگلیزی بۆ زیادكراوه‌"‪.‬‬ ‫بڕیاره‌ له‌ژماره‌ سێیدا دۆسییه‌كی‬ ‫تایبه‌ت به‌ده‌رهێنه‌ر شه‌وكه‌ت ئه‌مین‬ ‫كوركی ته‌رخانبكات‪.‬‬

‫ژه‌ن���ی���ار ل �ه‌ه �ه‌ول��ێ��ر‪ :‬چ �ه‌ت��ۆ ح �ه‌س �ه‌ن‬ ‫له‌هه‌شته‌مین پێشانگای فۆتۆگرافی خۆیدا‪،‬‬ ‫مێژووی هه‌ولێر‌و ده‌ورووب���ه‌ری له‌نێوان‬ ‫سااڵنی (‪ )1979-1968‬به‌وێن ‌ه پیشاندا‪.‬‬ ‫چه‌تۆ ح�ه‌س�ه‌ن له‌لێدوانێكیدا بۆ‬ ‫ده‌ستوور وتی "ئه‌م پێشانگای ‌ه هه‌شته‌مین‬ ‫پ��ێ��ش��ان��گ��ام�ه‌‪ ،‬ح����ه‌وت پێشانگاكه‌ی‬ ‫دیكه‌م له‌رێگه‌ی "سالید شۆ" وێنه‌كانم‬ ‫نمایشكردوون‪ ،‬ئه‌مه‌ش بۆ یه‌كه‌مجاره‌‬ ‫پێشانگایه‌ك له‌گه‌له‌رییه‌ك ده‌كه‌مه‌وه‌"‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها وت ‌ی "ئه‌م پێشانگای ‌ه گه‌ڕانه‌وه‌یه‌كه‌‬ ‫بۆ ساته‌جوانه‌كانی هه‌ولێر‌و ده‌ورووبه‌ری‪،‬‬ ‫ئه‌وكات ‌ه ژیانێكی ساد‌ه هه‌بوو و پڕ بوو‬ ‫له‌خۆشه‌ویستی‌و هاوڕێیه‌تی‪ ،‬به‌داخه‌وه‌‬ ‫ئێستا ژیان زۆر ئاڵۆز بووه‌و كێشه‌ی زۆره‌"‪.‬‬

‫ته‌رازوو‬

‫دووپشك‬

‫كه‌وان‬

‫گیسك‬

‫سه‌تڵ‌‬

‫نه‌هه‌نگ‬

‫(‪ 23‬ئه‌یلول ‪-‬‬ ‫‪ 22‬تشرین ‌ی یه‌كه‌م)‬

‫(‪ 23‬تشرین ‌ی یه‌كه‌م‬ ‫‪ 21 -‬تشرین ‌ی دووه‌م)‬

‫(‪ 22‬تشرین ‌ی دووه‌م ‪-‬‬ ‫‪ 20‬كانونی‌ یه‌كه‌م)‬

‫(‪ 21‬كانون ‌ی یه‌كه‌م ‪-‬‬ ‫‪ 19‬كانون ‌ی دووه‌م)‬

‫(‪ 20‬كانون ‌ی دووه‌م ‪-‬‬ ‫‪ 18‬شوبات)‬

‫(‪ 19‬شوبات ‪-‬‬ ‫‪ 20‬ئازار)‬

‫ی‬ ‫ی گونجاوه‌ بۆ رازاندنه‌و‌ه ‌‬ ‫كاتێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ماڵه‌كه‌ت‪ ،‬بۆئه‌و‌هی‌ به‌جۆرێك ‌‬ ‫ی زیاتر‬ ‫لێبكه‌یت هه‌ست به‌خۆش ‌‬ ‫بكه‌یت تێیدا‪ ،‬ب���ه‌اڵم ده‌بێت‬ ‫ی دارای��ی��ت بێت‌و‬ ‫ئاگات ل�ه‌ب��ار ‌‬ ‫خ��ۆت تووشی‌ كێش ‌ه نه‌كه‌یت‬ ‫له‌وباره‌یه‌وه‌‪.‬‬

‫ئ �ه‌م هه‌فته‌ی ‌ه هه‌سته‌كانت نابن ‌ه‬ ‫ی باش بۆت‪ ،‬كه‌وتوویته‌ت ‌ه‬ ‫رێبه‌رێك ‌‬ ‫ی خۆشه‌یستییه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم تا‬ ‫نێو داو ‌‬ ‫ی هه‌ستت پێنه‌كردووه‌‪،‬‬ ‫ئێستا به‌ڕوون ‌‬ ‫ی ده‌وروبه‌ره‌كه‌ته‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫به‌پێچه‌وان ‌ه ‌‬ ‫هه‌موو شتێك ده‌زان���ن‪ ،‬پێده‌چێت‬ ‫ی مه‌حاڵ بێت‪.‬‬ ‫خۆشه‌ویستییه‌ك ‌‬

‫پێویستناكات خ�ه‌م بۆ ئ�ه‌و شتان ‌ه‬ ‫بخۆیت ك ‌ه رووی��ان��داوه‌‪ ،‬چونك ‌ه گه‌ر‬ ‫ی‬ ‫ی گه‌وره‌تریش ‌‬ ‫ئاگادارنه‌بیت شت ‌‬ ‫ی زیاترت‬ ‫ب���ه‌دوادا دێ��ت ك ‌ه خه‌فه‌ت ‌‬ ‫ی ئ �ه‌م هه‌فته‌یه‌دا‬ ‫ب��ده‌ن��ێ‪ ،‬ل �ه‌م��او‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫پشووت كه‌مده‌بێته‌وه‌‪ ،‬سه‌رچاوه‌كه‌ش ‌‬ ‫كه‌سێك ‌ه ك ‌ه دووركه‌وتووه‌ته‌و‌ه لێت‪.‬‬

‫كه‌سێكی‌ نزیكت له‌هه‌موو كاتێك ‌‬ ‫ی‬ ‫دیكه‌ زیاتر پێویستی‌ به‌یارمه‌تیته‌‪،‬‬ ‫زۆر هه‌ستیاری‌ بۆ ئه‌و بابه‌تانه‌‬ ‫زوو له‌گه‌ڵ رووداوه‌كاندا تێكه‌اڵو‬ ‫ده‌ب��ی��ت‪ ،‬ب���ه‌اڵم وری��اب��ه‌ ل��ه‌وه‌ی‌‬ ‫ئامۆژگاری‌ كه‌سێك مه‌كه‌ گوێـت‬ ‫بۆ نه‌گرێت‪.‬‬

‫ی خ��ۆش ده‌بێـت بۆت‪،‬‬ ‫هه‌فته‌یه‌ك ‌‬ ‫له‌وانه‌ی ‌ه ئه‌مه‌ش له‌ئێواره‌خوانێك‬ ‫ی هه‌فته‌دا‬ ‫یان ئاهه‌نگێكدا له‌سه‌ره‌تا ‌‬ ‫زی��ات��رب��ب��ێ��ت‪ ،‬پێویست ‌ه كه‌سێك‬ ‫ب �ه‌س �ه‌رب��ك �ه‌ی��ت �ه‌و‌ه ك�� ‌ه م��اوه‌ی��ه‌ك‬ ‫ی‬ ‫ل�ه‌م�ه‌وپ��ێ��ش ناسیوت ‌ه ج��ا له‌ڕێ ‌‬ ‫كارتێكه‌و‌ه بێت یا سه‌ردانكردنه‌وه‌‪.‬‬

‫فشار ‌ی زۆرت له‌سه‌ر ده‌بێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫به‌هۆ ‌ی كێشه‌یه‌كه‌وه‌ی ‌ه ك ‌ه ماوه‌یه‌كه‌‬ ‫س �ه‌رق��اڵ � ‌ێ ك���ردووی���ت‪ ،‬ه���ه‌وڵ بۆ‬ ‫به‌ده‌ستهێنان ‌ی شتێك ‌ی مه‌حاڵ ده‌ده‌یت‪،‬‬ ‫له‌كاره‌كانت په‌شیمانده‌بیته‌و‌ه گه‌ر‬ ‫بیر ‌ی لێنه‌كه‌یته‌وه‌‪ ،‬هه‌ر بۆی ‌ه پێویسته‌‬ ‫به‌خۆتدا بچیته‌وه‌‪.‬‬


‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی سیاسیی گشتییه‌‪،‬کۆمپانیای سولی تێلیگراف هه‌فتان ‌ه ده‌ریده‌کات‬

‫پشوو‬

‫داواكاری زۆره‌و مه‌رجی قورسه‌‬ ‫كریستاڵ‪ :‬ئه‌و گۆرانییه‌ تێكست ‌‬ ‫ی‬ ‫سازدانی‪ :‬ده‌شتی ئه‌نوه‌ر‬ ‫مامۆستای‌ خۆشه‌ویستم مامۆستا‬ ‫هه‌ڵكه‌وت زاهیره‌و ئاوازه‌كه‌شی‌ هه‌ر‬ ‫ئه‌كته‌ری سه‌ره‌كی درامای ئاره‌زوو‪ ،‬هی‌ ئه‌وه‌‪.‬‬ ‫كریستاڵ له‌كاری ئه‌كته‌رییه‌وه‌ روو‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬هه‌ست به‌وه‌ ناكه‌یت‬ ‫له‌هونه‌ری گۆرانیووتن ده‌كات‌و‬ ‫گ��ۆران �ی‌ "وه‌ی����ش" گۆرانییه‌كی‌‬ ‫به‌مزووانه‌ یه‌كه‌م گۆرانی به‌ناوی‬ ‫رۆمانسی‌ بێت؟‬ ‫(وه‌یش) باڵوده‌كاته‌وه‌‪.‬‬ ‫كریستاڵ‪ :‬بێگومان گۆرانییه‌كی‌‬ ‫ئاره‌زوو كه‌ ناوه‌ نوێیه‌که‌ی‬ ‫زۆر ناسك‌و كچانه‌‌و تایبه‌تیشه‌‪.‬‬ ‫كریستاڵه‌ ده‌ڵێت هه‌ڵكه‌وت زاهیر‬ ‫ده‌س����ت����وور‪ :‬ئ����ه‌ی‌ ه �ه‌س��ت‬ ‫ناوه‌كه‌ی‌ گۆڕیم‌و ده‌ستیگرتم بۆ‬ ‫ب�ه‌وه‌ ناكه‌یت له‌هونه‌ری‌ كوردیدا‬ ‫نێو بواری گۆرانیووتن‪.‬‬ ‫رۆمانسیه‌ت ل �ه‌راب��ردوودا نه‌بووه‌‌و‬ ‫كریستاڵ له‌چاوپێكه‌وتنێكی‬ ‫داهاتوو پێویستی‌ پێیه‌تی‌؟‬ ‫ده‌ستووردا ده‌ڵێت "داواكارم زۆره‌‬ ‫كریستاڵ‪ :‬بێگومان راسته‌‬ ‫بۆ هاوسه‌رگیری‌‪ ،‬به‌اڵم تاوه‌كو‬ ‫كه‌موكوڕی ب��ووه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم راب��ردوو‬ ‫ئێستا بیرم لێنه‌كردووه‌ته‌وه‌‌و چه‌ند ج���ی���اوازه‌‌و ئێستاش ج��ی��اوازه‌‌و‬ ‫مه‌رجێكیشم هه‌یه‌"‪.‬‬ ‫داه��ات��ووش ج��ی��اوازت��ره‌‪ ،‬چونكه‌‬ ‫‪.............................‬‬ ‫واڵته‌كه‌مان ئێستا به‌ره‌و پێشه‌وه‌‬ ‫ده‌س���ت���وور‪ :‬چ���ۆن ل��ه‌ك��اری‌ هه‌نگاو ده‌نێت‌و ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌‬ ‫ئه‌كته‌رییه‌وه‌ هاتیته‌ ن��او دنیای‌ توانایان تێدایه‌‌و دێنه‌ پێشه‌وه‌‬ ‫هونه‌ری گۆرانیووتنه‌وه‌؟‬ ‫با بێن توانا‌و به‌هره‌كانی‌ خۆیان‬ ‫ك��ری��س��ت��اڵ‪ :‬گ��ۆران��ی��ووت��ن بخه‌نه‌ڕوو و نه‌یشارنه‌وه‌‪ ،‬رێگریان‬ ‫خولیایه‌كی‌ تایبه‌تیی‌ من ب��ووه‌‪ ،‬لێنه‌كرێت‌و هاوكاریی‌و پشتیوانیان‬ ‫وه‌ك چۆن حه‌زم له‌كاری‌ نواندن بكرێت چ ل�ه‌الی�ه‌ن كه‌سوكار‌و چ‬ ‫بووه‌‪ ،‬حه‌زیشم له‌گۆرانیووتن بووه‌‪ ،‬له‌الیه‌ن هاوڕێ‌و خه‌ڵكیشه‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌اڵم ئێستا ده‌رفه‌تم بۆ ره‌خساوه‌‌و‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬ئه‌گه‌ر رووب��ه‌ڕووی‌‬ ‫گۆرانی‌ ده‌ڵێم‪ ،‬ئه‌وكاتیش كه‌ منداڵ توانجلێدان ببیته‌وه‌ چی‌ ده‌ڵێیت؟‬ ‫ب��ووم‌ له‌گروپێكی‌ مندااڵن ئه‌ندام‬ ‫ك��ری��س��ت��اڵ‪ :‬رێ���زم ه �ه‌ی �ه‌ بۆ‬ ‫بووم‌و گۆرانیم وتووه‌‪ ،‬به‌هره‌م هه‌یه‌و هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وان‬ ‫له‌ئێستادا ئاماده‌م بۆ گۆرانیووتن‪ ،‬چ��ۆن ب��ی��رده‌ك �ه‌ن �ه‌وه‌ په‌یوه‌ندیم‬ ‫ئه‌گه‌رچی‌ كارێكی‌ ئاسان نییه‌‪ ،‬به‌اڵم پێیانه‌وه‌ نییه‌‪ ،‬من كارێكی‌ جوان‬ ‫مامۆستای‌ خۆشه‌ویستم هه‌ڵكه‌وت پێشكه‌شده‌كه‌م‪ ،‬هیوادارم به‌دڵیان‬ ‫زاهیر‪ ،‬پشتیوان‌و پاڵنه‌ری‌ من بوو بێت‪ ،‬چونكه‌ كار بۆ میلله‌ته‌كه‌م‬ ‫‌و ده‌ستیگرتم‌و توانیم ئه‌و ئاواته‌م ده‌كه‌م‪.‬‬ ‫به‌دی‌ بێنم كه‌ گۆرانیووتنه‌‪.‬‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬ئێستا كریستاڵ‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬ئێستا ریكالم بۆ گه‌نجه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم داهاتوو به‌سه‌ریدا‬ ‫یه‌كێك له‌گۆرانییه‌كانت ده‌كرێت‌و ده‌سه‌پێنێت كه‌ بچێته‌ قۆناغێكی‬ ‫ئه‌وانی‌ تریش هێشتا ماوه‌‪ ،‬پێش ت����ری‌ ژی����ان����ه‌وه‌ ك���ه‌ ئ��ه‌وی��ش‬ ‫باڵوبوونه‌وه‌ی‌ گۆرانییه‌كه‌ت چی‌ هاوسه‌رگیرییه‌‪ ،‬مه‌رجت بۆ ئه‌و‬ ‫به‌گوێگرانت ده‌ڵێیت؟‬ ‫كه‌سه‌ چییه‌ كه‌ دێته‌ داوات؟‬ ‫ك��ری��س��ت��اڵ‪ :‬ب��ه‌ه��ه‌م��وو ئ �ه‌و‬ ‫كریستاڵ‪ :‬بێگومان مه‌رجم‬ ‫كه‌سه‌ خۆشه‌ویستانه‌ ده‌ڵێم كه‌ ه���ه‌ی���ه‌‪ ،‬ب����ه‌اڵم ه��اوس��ه‌رگ��ی��ری‌‬ ‫له‌ئاینده‌یه‌كی‌ نزیكدا به‌گۆرانییه‌كانم به‌خۆشه‌ویستی بێت جوانتره‌‪،‬‬ ‫ئاشنا ده‌ب��ن‪ ،‬ه��ی��وادارم جێگه‌ی‌ هه‌رچه‌نده‌ له‌واڵتی‌ ئێمه‌دا تا‬ ‫ره‌زامه‌ندیتان بێت‪.‬‬ ‫راده‌ی�ه‌ك خۆشه‌ویستی‌‬ ‫‌كو‬ ‫ه‬ ‫تاو‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫دیار‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬ئه‌و‬ ‫ئ��اس��ت �ی‌ خ��ۆی‌‬ ‫ئێستا یه‌ك گۆرانیت هه‌یه‌ به‌ناوی‌‬ ‫"وه‌یش" ئه‌م گۆرانییه‌ ئاوازی‌ كێیه‌‌و‬ ‫شیعری‌ كێیه‌؟‬

‫كاور‬

‫گا‬

‫(‪ 21‬مارس ‪-‬‬ ‫‪ 20‬نیسان)‬

‫(‪ 21‬نیسان ‪-‬‬ ‫‪ 20‬ئایار)‬

‫ح��ه‌زده‌ك��ه‌ی��ت ل���ه‌ب���ار‌ه ‌ی چه‌ند‬ ‫بابه‌تێكه‌و‌ه گفتوگۆ بكه‌یت كه‌‬ ‫م���او‌ه ‌ی چ�ه‌ن��د مانگێك ‌ه بیری‌‬ ‫لێده‌كه‌یته‌وه‌‪ ،‬له‌هه‌موو كاتێك‬ ‫دروستتر هه‌نگاوه‌كانت هه‌ڵده‌گریت‌و‬ ‫حه‌زده‌كه‌یت بیركردنه‌و‌ه ‌ی خه‌ڵك‬ ‫له‌بار‌ه ‌ی كاره‌كانته‌و‌ه بزانیت‪.‬‬

‫له‌گه‌ڵ چه‌ند كه‌سێكدا به‌یه‌كده‌گه‌یت‬ ‫ی زۆری����ان ب��ۆت��ده‌ب��ێ��ت‪،‬‬ ‫ك�� ‌ه خ��ۆش � ‌‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌كان سه‌ره‌تا رووكه‌شان ‌هن‌و‬ ‫ی ئابدا قووڵده‌بنه‌وه‌‪،‬‬ ‫ی مانگ ‌‬ ‫ل ‌ه سه‌ره‌تا ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ر ئه‌وه‌ش ‌ه ده‌بێت ‌ه په‌یوه‌ندییه‌ك ‌‬ ‫درێ��ژخ��ای � ‌هن‌و گ �ه‌ش �ه‌ده‌ك��ات ل��ه‌زۆر‬ ‫الیه‌نه‌وه‌‪.‬‬

‫ل �ه‌ده‌س��ت داوه‌‪ ،‬پ��ڕ به‌ماناكه‌ی‌‬ ‫خۆی‌ رێزی‌ لێنه‌گیراوه‌ له‌راستیدا‬ ‫زۆر داوای‌ خ��ۆش �ه‌وی��س��ت��ی��م‬ ‫لێكراوه‌و زۆری��ش داوام لێكراوه‌‬ ‫بۆ هاوسه‌رگیری‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم تاوه‌كو‬ ‫ئێستا ب��ی��رم ل��ێ��ن�ه‌ك��ردووه‌ت�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫داه��ات��ووش روونده‌بیته‌وه‌ بۆ كێ‬ ‫ده‌ب���م‪ ،‬مه‌رجیشم ب��ۆ ئ �ه‌و ك��وڕه‌‬ ‫ئه‌وه‌یه‌ ده‌بێت بیروباوه‌ڕی‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫م��ن��دا ب��گ��ون��ج��ێ��ت‪ ،‬گ��رن��گ نییه‌‬ ‫هونه‌رمه‌ند بێت‪ ،‬به‌اڵم ده‌مه‌وێت‬ ‫رۆحی‌ هونه‌ریی‌ هه‌بێت‌و له‌یه‌كتری‌‬ ‫تێبگه‌ین‪ ،‬رێگرم نه‌بێت‌و پاڵپشت‌و‬ ‫هانده‌رم بێت‪.‬‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬ب��ه‌چ شتێك زۆر‬ ‫توڕه‌ده‌بیت؟‬ ‫ك��ری��س��ت��اڵ‪ :‬ب���ه‌دوو ش��ت زۆر‬ ‫توڕه‌ده‌بم‪ ،‬ئه‌ویش درۆ‌و ناحه‌قییه‌‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬به‌زۆری‌ حه‌زت له‌چ‬ ‫خواردنێكه‌؟‬ ‫كریستاڵ‪ :‬له‌ئێستادا زۆر كه‌م‬ ‫خ����واردن ده‌خ���ۆم‪،‬‬ ‫چ�����ون�����ك�����ه‌‬ ‫ب��������ه‌رده‌وام‬ ‫خ��ه‌ری��ك��ی‌‬

‫ست" كلیپ د ‌هكات‬ ‫لۆك ‌ه "ه ‌ه‬

‫كریستاڵ به‌ڕێوه‌یه‌‬

‫ده‌شتی ئه‌نوه‌ر‬

‫هونه‌رمه‌ند لۆكه‌ زاهیر كاری‌ كلیپی‌ گۆرانی‌‬ ‫"ه �ه‌س��ت"ی‌ ت���ه‌واوك���ردووه‌‪ ،‬چه‌ند‬ ‫رۆژێكی‌ تر له‌رێگه‌ی‌ كه‌ناڵێكی‌‬ ‫ئاسمانییه‌وه‌ په‌خشده‌كرێت‪.‬‬ ‫ه����ه‌ڵ����ك����ه‌وت زاه���ی���ر‬ ‫له‌لێدوانێكدا به‌ده‌ستووری‌‬ ‫راگ��ه‌ی��ان��د "ئێستا ك��اری‌‬ ‫كلیپی‌ گۆرانی‌ "هه‌ست"ی‌‬ ‫ه��ون �ه‌رم �ه‌ن��د ل��ۆك �ه‌ زاهیر‬ ‫ت �ه‌واوب��ووه‌‌و چه‌ند رۆژێكی‌‬ ‫ت��ر ل��ه‌رێ��گ��ه‌ی‌ كه‌ناڵێكی‌‬ ‫ئاسمانییه‌وه‌ ب��ۆ گ��وێ��گ��ران‌و‬ ‫بینه‌ران په‌خشده‌كرێت"‪.‬‬ ‫ه��ه‌روه‌ه��ا وتیشی‌ "ئ �ه‌م‬ ‫گ��ۆران��ی��ی��ه‌ گ��ۆران��ی��ی �ه‌ك �ی‌‬ ‫ك��چ��ان �ه‌ی‌ ت���ازه‌ی���ه‌‌و ل �ه‌س �ه‌ر‬ ‫ش���ێ���وازی‌ م��ۆدێ��ل��ی‌ ن��وێ‬ ‫ئاماده‌مانكردووه‌و ئاوازه‌كه‌ی‌‬ ‫ه��ی خ��ۆم��ه‌و تێكسته‌كه‌شی‌‪،‬‬ ‫تێكستی حه‌مه‌ سه‌عید ئیبراهیمه‌‪،‬‬ ‫ك��اری‌ ده‌نگه‌كه‌شی‌ ك��اوه‌ شێخ‌و‬ ‫هه‌ر یه‌ك له‌محه‌مه‌د جه‌میل‌و‬ ‫ح���ه‌س���ه‌ن ئ �ه‌م��ی��ر ك���اری‬ ‫ده‌ره��ێ��ن��ان�ه‌ك�ه‌ی��ان بۆ‬ ‫كردووه‌"‪.‬‬

‫فیلم ‌ه كوردییه‌كان گه‌یشتن ‌ه رانیی ‌ه‬ ‫ژه‌نیار له‌هه‌ولێر‬

‫دوای ئه‌وه‌ی ئه‌مساڵ‪ ،‬هه‌فته‌ی فیلمه‌‬ ‫سینه‌مایی ‌ه كوردییه‌كان‪ ،‬له‌چه‌ندین‬ ‫ش���ارو ش��ارۆچ��ك �ه‌ی ك��وردس��ت��ان‬ ‫به‌ڕێوه‌چوو‪ ،‬ئه‌مجاره‌یان فیلمه‌كان‬ ‫بۆ بینه‌ری شارۆچكه‌ی رانییه‌‬ ‫نمایشكران‪.‬‬ ‫ئ �ه‌و هه‌فت ‌ه سینه‌ماییه‌‪،‬‬ ‫رۆژی شه‌مم ‌ه ‪ 15‬ئایار له‌هۆڵی‬ ‫‪ 5‬ئادار له‌الیه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‬ ‫گشتی سینه‌ما ل �ه‌وه‌زاره‌ت��ی‬ ‫رۆشنبیری‌و الوانی حكومه‌تی‬ ‫ه��ه‌رێ��م��ی ك���وردس���ت���ان‪،‬‬ ‫به‌هاوكاری له‌گه‌ڵ كه‌ناڵی‬ ‫ئاسمانی ك��وردس��ت��ان تی‬ ‫ڤی به‌ڕێوه‌چوو و تا دوێنێ‬ ‫به‌رده‌وامبوو‪.‬‬

‫و ه‌ر ز شكر د نم‬ ‫ب���ۆئ���ه‌وه‌ی‌ كێش ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆم دابه‌زێنم‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ح����ه‌زم ل��ه‌خ��واردن��ی‌‬ ‫كفته‌‌و كفته‌ی‌ ماسی‌‌و‬ ‫كنرماسی‌‌و شفته‌‌و‬ ‫یاپراخه‌‪.‬‬

‫دووانه‌‬ ‫(‪ 21‬ئایار ‪-‬‬ ‫‪ 20‬حوزه‌یران)‬

‫ئ �ه‌م هه‌فتــــه‌یه‌ پێویسته‌ زۆر‬ ‫بایه‌خ به‌الیه‌نی‌ كۆمه‌اڵیــــه‌تی‌‬ ‫ژی��ان��ت ب���ده‌ی���ت‌و پشتگــوێی‬ ‫نه‌خـــه‌یت‪ ،‬ب�ه‌اڵم هه‌ستده‌كه‌یت‬ ‫وا پێویســـتده‌كات كه‌ قســـه‌ی‌‬ ‫دڵی‌ خۆت بۆ هــــیچ كه‌ســـێك‬ ‫نه‌كه‌یت‪.‬‬

‫‪10‬‬

‫سه‌اڵح حه‌سه‌ن به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی‬ ‫سینه‌ما ب �ه‌وه‌ك��ال �ه‌ت‪ ،‬له‌لێدوانێكیدا‬ ‫ب��ه‌ده‌س��ت��ووری وت "دوای ئ���ه‌وه‌ی‬ ‫هه‌فته‌ی فیلمی ك��وردی له‌چه‌ند شارو‬ ‫شارۆچكه‌یه‌كی كوردستان به‌ڕێوه‌چوو‪،‬‬ ‫ئه‌مجاره‌یان به‌باشمان زانی ئه‌و هه‌فته‌ی ‌ه‬ ‫له‌شارۆچكه‌ی رانیی ‌ه سازبكه‌ین"‪.‬‬ ‫ئه‌و فیلمان ‌ه ك ‌ه نمایشكران هه‌ریه‌ك‬ ‫له‌فیلمی "نیو‌ه مانگ" له‌ده‌رهێنانی‬ ‫به‌همه‌ن قوبادی ده‌رهێنه‌ری رۆژهه‌اڵتی‬ ‫ك��وردس��ت��ان‪" ،‬شوێنێك ب��ۆ ی���اری"‬ ‫له‌ده‌رهێنانی ده‌رهێنه‌ری كورد شه‌وكه‌ت‬ ‫ئه‌مین كوركی‪" ،‬هه‌رمان" له‌ده‌رهێنانی‬ ‫ده‌ره��ێ��ن�ه‌ری ك��ورد حسێن حه‌س ‌هن‌و‬ ‫فیلمی "سرت ‌ه له‌گه‌ڵ با" له‌ده‌رهێنانی‬ ‫شه‌هرام عه‌لیدی ده‌رهێنه‌ری رۆژهه‌اڵتی‬ ‫ك��وردس��ت��ان‪ ،‬ل�ه‌خ��ۆگ��رت��ب��وو‪ .‬س �ه‌اڵح‬ ‫حه‌سه‌ن وتی "دوای به‌ڕێوه‌چوونی ئه‌و‬ ‫هه‌فته‌ی ‌ه له‌رانییه‌‪ ،‬به‌نیازین درێژ‌ه به‌م‬ ‫هه‌فت ‌ه سینه‌مایی ‌ه له‌شارو شارۆچكه‌كانی‬ ‫ك����وردس����ت����ان‬ ‫بده‌ین"‪.‬‬

‫قرژاڵ‬

‫شێر‬

‫فه‌ریك‬

‫‪ 21‬حوزه‌یران ‪-‬‬ ‫‪ 22‬ته‌مموز‬

‫(‪ 23‬ته‌مموز ‪-‬‬ ‫‪ 22‬ئاب)‬

‫(‪ 23‬ئاب ‪-‬‬ ‫‪ 22‬ئه‌یلول)‬

‫زۆر جدیت له‌په‌یوه‌ندیتدا له‌گه‌ڵ‬ ‫خۆشه‌ویسته‌كه‌ت‪ ،‬هه‌ستیشده‌كه‌یت‬ ‫ی‬ ‫ك ‌ه هیچ كه‌سێك نه‌توانێ كاریگه‌ر ‌‬ ‫خ���راپ ل��ه‌س��ه‌ر ئ���ه‌و په‌یوه‌ندیی ‌ه‬ ‫جێبهێڵێ‪ ،‬ئ �ه‌وه‌ش بزان ‌ه ناتوانیت‬ ‫په‌یوه‌ندیت له‌گه‌ڵ كه‌سێكدا هه‌بێت‬ ‫له‌كاتێكدا كه‌سێك له‌ژیانتدا هه‌بێت‪.‬‬

‫ی‬ ‫له‌وانه‌ی ‌ه هه‌ندێك كات ل �ه‌ده‌ره‌و‌ه ‌‬ ‫م��اڵ �ه‌و‌ه ببه‌یت ‌ه س���ه‌ر‪ ،‬پ�لان��ت بۆ‬ ‫ی‬ ‫هه‌ندێك ك��ار دان���اوه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم كار ‌‬ ‫دیكه‌شت دێـت ‌ه پێش ك ‌ه تایبه‌تن‬ ‫ی ی��ان كه‌سیته‌وه‌‪،‬‬ ‫ی گشت ‌‬ ‫ب ‌ه ژیان ‌‬ ‫هه‌ستده‌كه‌یت ك� ‌ه پێویستیت ب ‌ه‬ ‫پشوویه‌كه‌ به‌مزوانه‌‪.‬‬

‫ی ئه‌وه‌ت هه‌ی ‌ه ك ‌ه كۆنترۆڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫توانا ‌‬ ‫پێویستیی ‌ه سۆزدارییه‌كانت بكه‌یت‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم لێ ‌ی په‌شیمانده‌بیته‌وه‌‪،‬‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫ی ناتوان ‌ی به‌رگ ‌ه ‌‬ ‫له‌به‌رئه‌و‌ه ‌‬ ‫هه‌موو فشار‌ه جه‌سته‌یی ‌ه بگریت‬ ‫ك ‌ه له‌سه‌رته‌‪ ،‬پێویست ‌ه بایه‌خ‬ ‫به‌ته‌ندروستیت بده‌یت‪.‬‬


‫‪13‬‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫کلتور‬

‫دوای‌ پرۆسه‌ی‌ هاوسه‌رگیری‌‪ ،‬كچان ژماره‌ مۆبایله‌كانیان ده‌گۆڕن تاوه‌كو هاوڕێیه‌كانیان په‌یوه‌ندییان پێوه‌نه‌كه‌ن‬

‫ی وه‌سڵدا راده‌كه‌ن!‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان به‌دوا ‌‬

‫ی خوێندندا‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌ری‌ قوتابخانه‌كان‬ ‫ی هه‌موو ساڵێك ‌‬ ‫له‌كۆتای ‌‬ ‫له‌هه‌ڵپ ‌هی‌ په‌یداكردنی‌ وه‌سڵدان‬ ‫زریان جه‌وهه‌ر له‌سلێمانی‌‬

‫ی قوتابخانه‌كان نیگه‌رانن‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ر ‌‬ ‫ی خه‌رجكردن ‌ی ئه‌و بڕه‌‬ ‫له‌لێپرسینه‌و‌ه ‌‬ ‫ی هه‌موو ساڵێكی‌‬ ‫ی له‌سه‌ره‌تا ‌‬ ‫پێشنه‌ی ‌ه ‌‬ ‫خوێندندا ده‌درێ��ت به‌قوتابخانه‌كان‌و‬ ‫ده‌ڵ���ێ���ن ده‌ب���ێ���ت "ب�����ه‌درۆ وه‌س���ڵ‬ ‫پڕبكه‌ینه‌وه‌"و به‌رپرسان ‌ی په‌روه‌رده‌ش‬ ‫ده‌ڵێن ئه‌گه‌ر وه‌زیریش خه‌رج ‌ی بكات‬ ‫ده‌بێت وه‌سڵ بهێنێت‪.‬‬ ‫له‌كۆتای ‌ی هه‌موو ساڵێك ‌ی خوێندندا‬ ‫ی قوتابخانه‌كان‬ ‫هه‌موو ب�ه‌ڕێ��وه‌ب�ه‌ر ‌‬ ‫ی په‌یداكردن ‌ی وه‌سڵدان بۆ‬ ‫له‌هه‌ڵپ ‌ه ‌‬ ‫ی له‌الیه‌ن وه‌زاره‌ت�ی‌‬ ‫ئه‌و بڕ‌ه پاره‌ی ‌ه ‌‬ ‫پ������ه‌روه‌رده‌و‌ه وه‌ك پێشینه‌یه‌ك‬ ‫ی له‌كۆتای ‌ی ساڵدا‬ ‫ده‌یاندرێتێ بۆئه‌و‌ه ‌‬ ‫به‌وه‌سڵ خه‌رجكردن ‌ی ئه‌و بڕ‌ه پاره‌یه‌‬ ‫بۆ وه‌زاره‌ت ‌ی په‌روه‌رد‌ه روونبكه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان ئاماژ‌ه به‌وه‌ده‌كه‌ن‬ ‫ك ‌ه هه‌رچه‌ند‌ه بڕ‌ه پاره‌ك ‌ه زۆر كه‌مه‌‬ ‫له‌هه‌مانكاتدا دوكانه‌كان وه‌سڵیان بۆ‬ ‫ناكه‌ن یان هه‌ر وه‌سڵیان نییه‌‪.‬‬ ‫ل��ه‌ك��ۆت��ای�� ‌ی م��ان��گ � ‌ی چ����واری‌‬ ‫ه�ه‌م��وو ساڵێكدا ده‌ب��ێ��ت سه‌رجه‌م‬ ‫ی ئه‌و پێشینه‌یه‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان پاكتاو ‌‬ ‫ی خه‌رجی‌‬ ‫بكه‌ن‪ ،‬ك ‌ه تیایدا لیژن ‌ه ‌‬ ‫قوتابخان ‌ه ده‌بێت سه‌رجه‌م ‌ی بڕه‌‬ ‫پێشینه‌ك ‌ه به‌وه‌سڵ‌و به‌ڵگه‌و‌ه بداته‌وه‌‬ ‫ی له‌به‌ڕێوه‌به‌رات ‌ی گشتی‌‬ ‫به‌ش ‌ی ژمێریار ‌‬ ‫په‌روه‌رده‌كان‪.‬‬ ‫م‪ .‬ف���ه‌ره‌ی���دون ب��ه‌ڕێ��وه‌ب��ه‌ری‌‬ ‫ی ق�ه‌س��رۆك� ‌ی بنه‌ڕه‌تی‌‬ ‫قوتابخان ‌ه ‌‬

‫"ده‌یانه‌وێت پاره‌ك ‌ه خه‌رجبكه‌ن‪ ،‬به‌بێ‌ ئه‌و‌هی‌ هیچ حسابێكیان له‌گه‌ڵدا بكرێت"‪.‬‬

‫فۆتۆگراف‪ :‬ده‌شتی‌ ئه‌نوه‌ر‬

‫ی به‌وه‌دا ك ‌ه خاوه‌ن دوكانه‌كان‬ ‫ئاماژ‌ه ‌‬ ‫وه‌س��ڵ��ن��اده‌ن ی��ان وه‌سڵیان نییه‌‪،‬‬ ‫تابڵێیت ئ �ه‌و وه‌س��ڵ پڕكردنه‌وه‌یه‌‬ ‫ی زۆری‌‬ ‫كارێك ‌ی ناخۆشه‌و كێش ‌ه ‌‬ ‫تیادایه‌‪.‬‬ ‫م‪ .‬ف���ه‌ری���دون وت��� ‌ی "ه���ه‌ر كه‌‬ ‫ئ��ه‌و پێشینه‌ی ‌ه وه‌رده‌گ����رم ترسی‌‬ ‫ی وه‌سڵه‌كانمه‌"‪.‬‬ ‫پڕكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ب���ۆ ه �ه‌ر‬ ‫ئ����ه‌و پ��ێ��ش��ی��ن �ه‌ی � ‌ه ‌‬ ‫قوتابخانه‌یه‌ك خه‌رجده‌كرێت بڕی‌‬ ‫‪ 200‬ه �ه‌زار دیناره‌و له‌ڕێنمای ‌ی ئه‌و‬ ‫پێشینه‌یه‌دا هاتوو‌ه ده‌بێت بۆ بابه‌تی‌‬ ‫په‌ڕاوگ ‌ه (قرتاسییه‌) خه‌رجبكرێت‌و‬ ‫وه‌سڵیش بگێڕدرێته‌وه‌‪ .‬‬ ‫به‌شێك له‌به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان په‌نا‬ ‫بۆ ئه‌و خ��اوه‌ن دوكانان ‌ه ده‌ب �ه‌ن كه‌‬ ‫ناسیاو ی��ان هاوڕێیانن‪ ،‬بۆئه‌و‌هی‌‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫وه‌سڵێكیان بده‌نێ‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه ‌‬

‫ی بۆ بابه‌ت ‌ی په‌ڕاوگه‌‬ ‫پاره‌یه‌یان هه‌موو ‌‬ ‫سه‌رفنه‌كردووه‌‪ .‬‬ ‫م‪ .‬سه‌باح خورشید به‌ڕێوه‌به‌ری‌‬ ‫ی خ��دران�� ‌ی ب��ن�ه‌ڕه‌ت�ی‌‬ ‫ق��وت��اب��خ��ان � ‌ه ‌‬ ‫ی دوكان وت ‌ی "ئێمه‌‬ ‫ی قه‌زا ‌‬ ‫له‌سنوور ‌‬ ‫بای ‌ی ‪ 200‬هه‌زار قرتاسی ‌ه ناكڕین‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫ی تیادا بكه‌یت"‪.‬‬ ‫ده‌بێت درۆو ده‌له‌س ‌ه ‌‬ ‫م‪ .‬ب��ڕوا عه‌بدوڵاڵ یه‌كێكیتره‌‬ ‫ی ب��ه‌وه‌دا‬ ‫ل�ه‌ب�ه‌ڕێ��وب�ه‌ره‌ك��ان ئ��ام��اژ‌ه ‌‬ ‫ی كڕیویانه‌‬ ‫ك � ‌ه ده‌ب��ێ��ت ئ��ه‌و ش��ت� ‌ه ‌‬ ‫له‌گه‌ڵ ناونیشان ‌ی خ��اوه‌ن دوكانه‌كه‌‬ ‫ی كه‌‬ ‫بێته‌وه‌‪ ،‬جگه‌له‌وه‌ش ئه‌و شتان ‌ه ‌‬ ‫وه‌سڵیان نیی ‌ه "نازانین چۆن به‌درۆ‬ ‫پڕیبكه‌ینه‌وه‌"‪.‬‬ ‫ب��ه‌ڕێ��وه‌ب��ه‌ره‌ك��ان داواده‌ك�����ه‌ن‬ ‫وه‌زاره‌ت���� ‌ی پ����ه‌روه‌رد‌ه ب�ه‌ئ��اگ��اداری‌‬ ‫ی ره‌سمی‌‬ ‫ی خه‌رج ‌ی‌و نووسراو ‌‬ ‫لیژن ‌ه ‌‬ ‫ق��وت��اب��خ��ان�ه‌ك� ‌ه خ �ه‌رج��ك��ردن � ‌ی ئ�ه‌و‬

‫پێشینه‌ی ‌ه رێكبخرێت‌و ئه‌و وه‌سڵ‌و‬ ‫وه‌سڵكاریی ‌ه نه‌مێنێت‪.‬‬ ‫م��ام��ۆس��ت��ا ف���ه‌ره���اد ره‌س���وڵ‬ ‫ی قه‌مته‌رانی‌‬ ‫ی قوتابخان ‌ه ‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ر ‌‬ ‫بنه‌ڕه‌ت ‌ی داواده‌ك���ات وه‌زاره‌ت بیر‬ ‫له‌رێگه‌یه‌كیتر بكاته‌و‌ه بۆ وه‌رگرتنه‌و‌هی‌‬ ‫چۆنییه‌ت ‌ی خه‌رجكردن ‌ی ئ �ه‌و بڕه‌‬ ‫پێشینه‌یه‌‪ ،‬چونك ‌ه به‌ڕاست ‌ی ئه‌و هه‌موو‬ ‫ره‌سمییات ‌ه زۆر ناخۆشه‌‪.‬‬ ‫ی خه‌رجی‌‬ ‫م‪ .‬فه‌رهاد وت ‌ی "بالیژن ‌ه ‌‬ ‫له‌قوتابخان ‌ه خ�ه‌رج� ‌ی بكات وه‌ك‬ ‫پێوست ‌ی ناوخۆ‪ ،‬بانه‌چێته‌و‌ه په‌روه‌رده‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ند‌ه پاره‌یه‌ك ‌ی زۆرنییه‌"‪.‬‬ ‫ش��ێ��خ حسێن ش��ی��خ مسته‌فا‬ ‫ی گشت ‌ی پ����ه‌روه‌رد‌هی‌‬ ‫ب��ه‌ڕێ��وه‌ب��ه‌ر ‌‬ ‫ی راگه‌یاند كه‌‬ ‫سلێمان ‌ی به‌ده‌ستوور ‌‬ ‫سیستم ‌ی خه‌رجكردن له‌هه‌موو جیهاندا‬ ‫به‌وه‌سڵه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر وه‌زیریش خه‌رجی‌‬ ‫بكات ده‌بێت به‌وه‌سڵ بێت‪.‬‬ ‫ی گشت ‌ی پ �ه‌روه‌رد‌هی‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ر ‌‬ ‫سلێمان ‌ی ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌ده‌كات كه‌‬ ‫ئه‌وان داوا له‌به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان ناكه‌ن كه‌‬ ‫هیچ بڕ‌ه پاره‌یه‌كیان بده‌نه‌وه‌‪ ،‬ته‌نها‬ ‫ده‌یانه‌وێت وه‌سڵ ‌ی خه‌رجكردنه‌ك ‌هی‌‬ ‫بزانن‪.‬‬ ‫ی گرفت ‌ی به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان‬ ‫ده‌ربار‌ه ‌‬ ‫له‌گه‌ڵ هه‌ندێك له‌فرۆشگاو دوكانه‌كان‬ ‫ك� ‌ه وه‌سڵیان نییه‌‪ ،‬شێخ حسێن‬ ‫وت ‌ی "هیچ شتێك نیی ‌ه له‌كوردستاندا‬ ‫وه‌سڵ ‌ی نه‌بێت‪ ،‬ئ��ه‌وان ده‌یانه‌وێت‬ ‫ی هیچ‬ ‫پاره‌ك ‌ه خه‌رجبكه‌ن‪ ،‬به‌ب ‌ێ ئه‌و‌ه ‌‬ ‫حسابێكیان له‌گه‌ڵدا بكرێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫ناكرێت"‪.‬‬

‫جه‌لالده‌ په‌روه‌رده‌ییه‌كان‬ ‫ئارام شه‌مێرانی‌‬

‫(ئه‌گه‌ر ویستت كه‌سێك بكه‌یت‬ ‫به‌كۆیل ‌ه ‌ی خۆت‪ ،‬ده‌بێت سه‌ره‌تا هه‌وڵی‌‬ ‫بچوككردنه‌و‌ه ‌ی بده‌یت)‬ ‫د‪ .‬عه‌ل ‌ی شه‌ریعه‌تی‌‬ ‫(سه‌به‌ته‌یه‌ك پرته‌قاڵ بێن ‌ه به‌رچاوت‬ ‫ك ‌ه چه‌ند دانه‌یه‌كیان له‌ژێره‌و‌ه رزیووبن‪،‬‬ ‫ئایا به‌تێپه‌ڕبوون ‌ی كات هه‌موویان‬ ‫ناڕزێن؟ ئێستا كێ ده‌توانێ پێم بڵێت‪:‬‬ ‫ئه‌م گه‌نده‌ڵیی ‌ه له‌كوێو‌ه ده‌ستیپێكرد)‬ ‫ژوزێ ساراماگوا‪.‬‬ ‫هه‌رگیز بیرم ل �ه‌و‌ه ن �ه‌ده‌ك��رده‌وه‌‬ ‫رۆژێك مامۆستایه‌ك ببینم وان ‌ه ‌ی مافی‌‬ ‫مرۆڤ بڵێته‌وه‌و به‌دارحه‌یزه‌رانه‌و‌ه بچێته‌‬ ‫پۆل‪ ،‬وه‌ك له‌گوانتانامۆو ئه‌بوغرێب‌و‬ ‫زاوێراو ئیمرال ‌ی ده‌وام بكات‪ ،‬هه‌ر خه‌و‬ ‫به‌جه‌نگه‌و‌ه ببینێت‌و تفه‌نگه‌ك ‌ه ‌ی بكاته‌‬ ‫س �ه‌ری �ن‌و سوێند ب �ه‌س �ه‌ر ‌ی كوت ‌هك‌و‬ ‫ف �ه‌الق � ‌ه‌و تێهه‌ڵدان ب��خ��وات‪ ،‬له‌بری‌‬ ‫په‌روه‌رده‌كردن ‌ی سپارد‌ه ‌ی خه‌ڵك هه‌ر‬ ‫خه‌ریك ‌ی تیرۆركردن ‌ی عه‌قڵ‌و داهێنان‌و‬ ‫زانست‌و پێشكه‌وتن بێت‪ ،‬تا كۆتایی‌‬ ‫ساڵ دان ‌ی ده‌رنه‌كه‌وێت‌و زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌ك‬ ‫به‌نه‌و‌ه ‌ی هه‌ژارێك به‌حه‌رام ته‌فسیر‬ ‫بكات‌و پێ ‌ی ره‌وا نه‌بینێت‌و نه‌وینیان‬ ‫بكات له‌ئاست ئایند‌ه ‌ی پرشنگداریانداو‬ ‫جیهانیان لێبكات به‌چه‌رم ‌ه چۆله‌كه‌و‬ ‫م �ه‌ودا ‌ی فڕین ‌ی شه‌مشه‌مه‌كوێره‌یه‌كی‌‬ ‫دڵ‌و روخسار زوخاڵ‪ ،‬وه‌ك له‌توره‌ك ‌هی‌‬ ‫بۆكسێندا خ��ۆ ‌ی تاقیبكاته‌و‌ه‌و زرم‌و‬ ‫ك��وت� ‌ی ب��ێ له‌جه‌ست ‌ه ‌ی قوتابیه‌كی‌‬ ‫الواز ‌ی برسیداو به‌پۆزه‌و‌ه سه‌یر ‌ی پۆزو‬ ‫عه‌زه‌اڵت ‌ی خۆ ‌ی بكات‌و وێنه‌ك ‌ه ‌ی (كیفن‬

‫كارتر) ‌ی نه‌یه‌ته‌وه‌بیر‪ ،‬مامۆستایه‌ك‬ ‫بیرله‌وه‌نه‌كاته‌و‌ه جوتێ ق��ۆن�ه‌ر‌ه بۆ‬ ‫هه‌تیوێك‪ ،‬جوتێ گۆره‌و ‌ی بۆ فه‌قیرێك‪،‬‬ ‫كراسێك بۆ ئاواره‌یه‌ك‪ ،‬بۆینباخێك بۆ‬ ‫نه‌دارێك‪ ،‬جانتایه‌ك بۆ كه‌مئه‌ندامێك‪،‬‬ ‫پاندانێك بۆ گیرفان چۆڵێك‪ ،‬له‌فه‌یه‌ك‬ ‫بۆ گه‌د‌ه خاڵییه‌ك‪ ،‬پایسكلێك بۆ منداڵی‌‬ ‫شه‌هیدێك‪ ،‬تۆپێك بۆ باوك ئه‌نفالێك‪،‬‬ ‫ده‌سته‌ی ‌ه بۆی ‌ه ب��ۆ كچ ‌ه جێماوێكی‌‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ی ‌ی ته‌نگه‌نه‌فه‌س بكڕێت‪ ،‬كه‌چی‌‬ ‫سه‌ر ‌ی زمان ‌ی‌و بن ‌ی زمان ‌ی وه‌كو پروشه‌‬ ‫به‌فر دێڕ ‌ی تاڵتر له‌ژه‌هر ‌ی كوبراو وش ‌هی‌‬ ‫زبرتر له‌بڕب ‌هن‌و تاقه‌ت پڕوكێنتر له‌كۆست‬ ‫كه‌وتن‌و جنێو ‌ی ناپه‌روه‌رده‌ی ‌ی تر له‌‬

‫قس ‌ه ‌ی بازاڕ ‌ی لێ ببارێت‪.‬‬ ‫ش��ااڵوه‌ك��ان � ‌ی به‌عس كچه‌كانیان‬ ‫بردین‌و فرۆشتنیان به‌سه‌رمایه‌داره‌كانی‌‬ ‫ده‌وڵه‌ت ‌ه عه‌ره‌بییه‌كان‪ ،‬له‌سه‌رپشتیان‬ ‫دۆمینه‌یان ده‌ك���ردو له‌سه‌ر سنگیان‬ ‫ریز‌ه بوتڵ ‌ی شه‌رابیان داده‌ناو ئێستاش‬ ‫له‌به‌رگێك ‌ی دی��ك�ه‌دا هه‌ندێك له‌ئێمه‌‬ ‫خه‌ریك ‌ی فڕاندن ‌ی گه‌نجه‌كانمانین بۆ‬ ‫ت��اراوگ�ه‌‪ ،‬تا ماڵه‌وه‌یان بخه‌ن ‌ه كوخ‌و‬ ‫سه‌رجاده‌و خۆشیان سه‌رئه‌نجام قرشێك‬ ‫گۆشته‌كه‌یان بخوات‪.‬‬ ‫ئ���ه‌رێ م��ام��ۆس��ت��ای��ان ج�ه‌رگ��ت��ان‬ ‫هه‌ڵناقرچێ؟ ویژدانتان ژان نایگرێ؟‬ ‫رۆح��ت��ان وه‌ك گوڵێك ‌ی پ��ه‌ژم��ورده‌‬

‫توندوتیژی‌ قوتابیان له‌خوێندن دوورده‌خاته‌وه‌‪ .‬فۆتۆگراف‪ :‬ئاكۆ محه‌مه‌د‬

‫هه‌ڵناوه‌رێ‪ ،‬هه‌ستان وه‌ك تاش ‌ه سه‌هۆڵ‬ ‫نایبه‌ستێ؟ كاتێ قوتابیه‌كانتان ده‌بینن‬ ‫سه‌ر بۆ پێاڵو شۆڕده‌ك ‌هن‌و بۆیاخ چین!‬ ‫سید ‌ی‌و بنێشت له‌دوكان‌و چایخان ‌ه‌و‬ ‫كافتریاكاندا ده‌فرۆشن‌و دوكه‌ڵ ‌ی نێرگه‌له‌‬ ‫ده‌ك��ه‌ن به‌سه‌روچاویانداو گاڵته‌یان‬ ‫پێده‌كه‌ن!‬ ‫ك��� ‌ه ئ����ێ����واره‌ش ده‌گ���ه‌ڕێ���ن���ه‌وه‌‬ ‫له‌عه‌الگه‌كان ‌ی ده‌ستیان خنجیله‌ترن!‬ ‫چنگ‌و گیرفانیان ده‌ته‌كێنن‌و منداڵییان‬ ‫لێزه‌وت ده‌كه‌ن! ئه‌و‌ه هه‌ندێك له‌ئێم ‌هی‌‬ ‫مامۆستاین ك ‌ه هێشتا (تعلیم‌و تڤلیم)‌و‬ ‫(تعزیب و تادیب) له‌یه‌كتر جیاناكه‌ینه‌وه‌‪.‬‬ ‫مامۆستایان ‌ی رێ��زم �ه‌ن��د ئه‌گه‌ر‬ ‫ئیسالمن بگه‌ڕێنه‌و‌ه بۆ (اقرا) بزانن خودا‬ ‫فه‌رمویه‌ت ‌ی ئه‌گه‌ر الساربوون‌و نه‌یانزانی‌‬ ‫تێیان بسره‌وێنن؟ ئه‌گه‌ر بڕواشتان‬ ‫به‌ئیسالم نیی ‌ه بگه‌ڕێنه‌و‌ه بۆ یاسا دانراوه‌‬ ‫مرۆڤایه‌تییه‌كان بزانن هیچ له‌و یاسایانه‌‬ ‫لێدان به‌چاره‌سه‌رو به‌دیل ده‌زانن؟‬ ‫له‌به‌ندیخانه‌كانیان‬ ‫ئێرانییه‌كان‬ ‫ده‌نووسن (خر بیار ادم ببر) چما ئێمه‌‬ ‫له‌به‌ندیخان ‌ه دامه‌زراوین؟‬ ‫تكای ‌ه مامۆستایان من ناپاڕێمه‌وه‌‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ب��اخ��وێ��ن��دك��اره‌ك��ان��م��ان وه‌ك‬ ‫گیسكه‌ك ‌ه ‌ی هه‌یاس ‌ی خاس قوڕمیش‬ ‫نه‌كه‌ین‌و نه‌هێڵین زیاد بكه‌ن‪ ،‬راسته‌‬ ‫حاڵه‌ت ‌ی ن��اخ��ۆش‌و كتوپڕو بێزاركه‌ر‬ ‫رووب��ه‌ڕووم��ان ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم ئێمه‌‬ ‫كه‌سانێكین به‌ئاسمانه‌وه‌ین‌و ده‌بێت‬ ‫له‌ئاست ‌ی ئه‌و به‌رپرسیارێت ‌ی‌و متمانه‌دابین‬ ‫ك ‌ه پێمانبه‌خشراوه‌‪ ،‬باخۆمان دانه‌به‌زێنین‬ ‫بۆ ئاست ‌ی پێ ‌ی خه‌ڵك ‌ی ع �ه‌وام‪ ،‬ئێمه‌‬ ‫له‌بر ‌ی هێز عه‌قڵمان پێیه‌‪ ،‬عه‌قڵیش‬ ‫گه‌نجینه‌ترین سه‌رمایه‌یه‌‪.‬‬

‫الپه‌ڕ‌ه ‪15‬‬

‫جيهانبينی په‌روه‌رده‌‬ ‫فــایــه‌ق ســـه‌عــیــد‬

‫له‌‪ %94‬مامۆستاكان‬ ‫له‌تاقیكردنه‌وه‌دا ده‌رناچن؟‬

‫چۆن تاقیكردنه‌وه‌ی خوێندكاران گله‌یی به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت به‌هه‌مان شێو‌ه‬ ‫دوای ئه‌نجامدانی تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی به‌رفراوان بۆ نزیكه‌ی ‪ 1757‬كه‌س بۆئه‌وه‌ی ببنه‌‬ ‫سه‌رپه‌رشتیاری په‌روه‌رده‌یی‪ ،‬به‌شداربووه‌كان له‌میدیاكاندا گله‌ییان له‌و‌ه كرد كه‌‬ ‫پرسیاره‌كان زۆر قورس بوون‪.‬‬ ‫ئه‌م دادوبێدادیی ‌ه به‌ر له‌باڵوكردنه‌وه‌ی ئه‌نجامی شكست ئامێزی تاقیكردنه‌وه‌كان‬ ‫راگ�ه‌ی�ه‌ن��دراوه‌‪ ،‬له‌م گۆشه‌یه‌دا ه �ه‌وڵ��ده‌ده‌م رێ��ژه‌ی ده‌رچ��ووه‌ك��ان به‌شێوه‌یه‌كی‬ ‫ته‌قریبی بخه‌م ‌ه به‌رچاو و له‌سه‌ر گۆڕانكاریی ‌ه پۆزه‌تیڤه‌كانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی‬ ‫سه‌رپه‌رشتیكردنی په‌روه‌رده‌یی رابوه‌ستم‪.‬‬ ‫له‌كۆی هه‌موو ئه‌و مامۆستایانه‌ی به‌شداری تاقیكردنه‌وه‌كانیان كردوو‌ه بۆئه‌وه‌ی‬ ‫ببن ‌ه سه‌رپه‌رشتیاری په‌روه‌رده‌یی له‌هه‌ردوو قۆناغی بنه‌ڕه‌تی‌و ئاماده‌ییدا ته‌نها له‌‪%6‬‬ ‫ده‌رچ��وون‌و ئه‌مه‌ش رێژه‌یه‌كی ماڵوێرانكه‌رانه‌یه‌و ئه‌وه‌مان بۆ ده‌رده‌خ��ات ئاستی‬ ‫ده‌رچوونی خوێندكاران زۆر له‌ئاستی مامۆستاكانیان باشتره‌‪.‬‬ ‫مرۆڤ هه‌رچۆنێكی بژمێرێت ده‌گات ‌ه ئه‌و سه‌رئه‌نجامه‌ی سه‌رپه‌رشتیاره‌كانی ئێمه‌‬ ‫به‌شێوه‌یه‌كی گشتی خاوه‌نی ئاستێكی زۆر نزمن‌و ئه‌م ئاسته‌ش به‌شی ئه‌و‌ه ناكات‬ ‫كاره‌كانیان به‌باشی به‌ڕێوه‌ببه‌ن‪ ،‬كه‌سێك ك ‌ه خۆی بۆ سه‌رپه‌رشتیاری په‌روه‌رده‌یی‬ ‫ئاماده‌بكات‪ ،‬وات ‌ه ئه‌ركێكی گ �ه‌ور‌ه پیاده‌ده‌كات‌و ده‌بێ هیچ نه‌بێت نمره‌یه‌كی‬ ‫باش له‌تاقیكردنه‌وه‌كاندا به‌ده‌ستبێنێت‪ ،‬ئه‌وه‌ی وه‌زاره‌ت��ی پ�ه‌روه‌رد‌ه داوایكردووه‌‬ ‫به‌ده‌ستهێنانی له‌‪%60‬ی نمره‌كانه‌و به‌م پێوه‌ره‌ش به‌قسه‌ی به‌ڕێز بورهان ئه‌رگوشی‬ ‫به‌رێوه‌به‌ری گشتی سه‌رپه‌رشتیكردنی په‌روه‌رده‌یی ته‌نها له‌‪ %6‬ی مامۆستایان ‪100/60‬‬ ‫یا زیاتریان به‌ده‌ستهێناوه‌‪ ،‬بۆی ‌ه وه‌زاره‌ت ناچاربوو‌ه رێژه‌ی ده‌رچوون داگرێت ‌ه ‪100/50‬‬ ‫بۆئه‌وه‌ی ژماره‌یه‌كی دیكه‌ش ده‌ربچن (‪ ،)%24‬ئه‌مه‌ش به‌بۆچوونی من هه‌نگاوێكی‬ ‫راست نییه‌‪ ،‬چونك ‌ه ‪ 50‬ئاستێكی زۆر الوازه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئه‌م هه‌نگاو‌ه له‌الیه‌ك ببێت ‌ه هۆی‬ ‫ئه‌وه‌ی ژماره‌یه‌كی زۆرتر ده‌ربچن‌و ببن ‌ه سه‌رپه‌رشتیار‪ ،‬به‌اڵم له‌الیه‌كی دیكه‌و‌ه ئه‌و‌ه‬ ‫ده‌گه‌یه‌نێت ك ‌ه كۆمه‌ڵێك سه‌رپه‌رشتیاری بێتوانا ده‌ست به‌كارده‌بن‌و له‌وانه‌ی ‌ه دوو‬ ‫سبه‌ی به‌شێوه‌یه‌كی نێگه‌تیڤ كار له‌گه‌شه‌سه‌ندنی پرۆسه‌ی په‌روه‌رد‌ه بكه‌ن‪.‬‬ ‫من ده‌زانم ئه‌م قسه‌ی ‌ه سه‌رپه‌رشتیاره‌كان‌و ئه‌و مامۆستایانه‌ی به‌ته‌مای ئه‌م كاره‌ن‬ ‫نیگه‌ران ده‌كات‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر ئێم ‌ه به‌ته‌مای سه‌رپه‌شتیاری سه‌ركه‌وتووین‪ ،‬ئه‌و‌ه نابێت‬ ‫سازش له‌سه‌ر ئاستی زانستی بكه‌ین‪.‬‬ ‫رێژه‌ی ده‌رچوون له‌نێوان هه‌ردوو قۆناغی بنه‌ڕه‌تی‌و ئاماده‌ییدا جیاوازییه‌كی زۆری‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬له‌كاتێكدا رێژه‌ی ده‌رچوون له‌قۆناغی ئاماده‌ییدا گه‌یشتووه‌ت ‌ه نزیكه‌ی له‌‪،%26‬‬ ‫به‌اڵم له‌قۆناغی بنه‌ڕه‌تیدا گه‌یشتووه‌ت ‌ه له‌‪ ،%22‬هه‌رچۆنێكیش لێكیبده‌ینه‌و‌ه رێژه‌ی‬ ‫ده‌رچوون به‌سه‌ریه‌كه‌و‌ه له‌هه‌ردوو قۆناغه‌كه‌دا به‌هه‌زار حاڵ ده‌گات ‌ه له‌‪ %24‬له‌سه‌ر‬ ‫ئاستی شاره‌كانیش له‌قۆناغی بنه‌ڕه‌تیدا به‌رزترین رێژه‌ی ده‌رچوون له‌سلێمانی بوو‌ه‬ ‫كه‌نزیكه‌ی له‌‪ %26‬بووه‌و نزمترینیش له‌دهۆك بوو‌ه كه‌نزیكه‌ی له‌‪ %13‬بووه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌نێو ئه‌و مامۆستایانه‌ی تاقیكردنه‌وه‌یان بۆ سه‌رپه‌رشتیاری ئاماده‌یی كردوو‌ه نزمترین‬ ‫رێژه‌ی ده‌رچوون له‌خانه‌قین ‌ه ك ‌ه سفره‌و به‌رزترینیش له‌هه‌ولێر‌ه كه‌نزیكه‌ی له‌‪ %27‬ك ‌ه‬ ‫جیاوازییه‌كی زۆری له‌گه‌ڵ سلێمانی‌و دهۆكدا نییه‌‪.‬‬ ‫وه‌كو هه‌نگاوێك بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی سه‌رپه‌رشتیاره‌كان بۆ یه‌كه‌مینجار‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی سه‌رپه‌رشتیكردنی پ�ه‌روه‌رده‌ی��ی ده‌ستیكردوو‌ه به‌چه‌ند‬ ‫گۆڕانكارییه‌ك ك ‌ه ب ‌ه به‌راورد له‌گه‌ڵ رابردوودا من زۆر به‌پۆزه‌تیڤی له‌قه‌ڵه‌م ده‌د‌هم‌و‬ ‫هه‌نگاوێك ‌ه بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌و كه‌سانه‌ی تواناكانیان له‌وانی دیك ‌ه به‌رزتر‌ه بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫وه‌كو سه‌رپه‌رشتیار كاربكه‌ن‪.‬‬ ‫ئه‌و گۆڕانكارییانه‌ش بریتین له‌دانانی چه‌ند فلته‌رێك بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌یانه‌وێت‬ ‫ببن ‌ه سه‌رپه‌رشتیار‪ ،‬یه‌كه‌مین فلته‌ر بریتی ‌ه له‌تاقیكردنه‌وه‌ی به‌رایی ك ‌ه به‌رای من نه‌ك‬ ‫قورس نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو ئاسانیشه‌‪ ،‬دووه‌م فلته‌ر بریتی ‌ه له‌ئه‌نجامدانی تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی‬ ‫پسپۆری ك ‌ه ‪ 55‬نمره‌ی له‌سه‌ره‌و دابه‌شبوو‌ه به‌سه‌ر تاقیكردنه‌وه‌ی ئینگلیزی (‪10‬‬ ‫نمره‌)‪ ،‬كۆمپیوته‌ر (‪ ،)10‬چاوپێكه‌وتن (‪ )15‬هه‌روه‌ها ‪ 10‬نمره‌ی دیكه‌ش له‌سه‌ر‬ ‫دۆسیه‌ك ‌ه ك ‌ه په‌یوه‌ندی به‌ساڵه‌كانی خزمه‌ته‌و‌ه هه‌ی ‌ه (‪ ،)4‬رێزو سوپاس (‪ )3‬هه‌روه‌ها‬ ‫نمره‌ی بڕوانام ‌ه ك ‌ه به‌م شێوه‌یه‌یه‌‪ :‬بڕوانامه‌ی كۆلیژی په‌روه‌رد‌ه (‪)3‬و كۆلیژه‌كانی دیكه‌‬ ‫‪ 2‬نمر‌ه له‌قۆناغی بنه‌ڕه‌تیدا‪ ،‬به‌اڵم كۆلیژه‌كانی‬ ‫دیك ‌ه بۆ قۆناغی ئاماده‌یی ‪ 1‬نمره‌ی له‌سه‌ره‌‪ .‬‬ ‫م��ن پێموای ‌ه ب��وون��ی ئ��ه‌م فلته‌رانه‌و‬ ‫باشتركردنیشیان له‌داهاتوودا كارێكی زۆر باشه‌‬ ‫ك ‌ه به‌ڕێز بورهان ئه‌رگوشی‌و هاوكاره‌كانی كاریان‬ ‫تێدا كردووه‌‪ ،‬من پێموای ‌ه بوونی ئه‌م فلته‌ران ‌ه‬ ‫بواری واسته‌كاری‌و ده‌ستێوه‌ردان زۆر كه‌متر‬ ‫ده‌كاته‌وه‌‪ ،‬چونك ‌ه یه‌كه‌م هه‌موو مامۆستایه‌ك‬ ‫ده‌توانێت په‌ڵب له‌ئه‌نجامی تاقیكردنه‌وه‌كانی‬ ‫بگرێت‌و سه‌رجه‌م ئه‌و نمرانه‌ش بژمێرێت كه‌‬ ‫به‌ده‌ستیهێناوه‌‪ ،‬ئه‌م به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ‌ه ناتوانێت‬ ‫بۆ نموون ‌ه نمره‌ی تاقیكردنه‌وه‌كان‪ ،‬بڕوانامه‌‪،‬‬ ‫ساڵه‌كانی خزمه‌ت‪ ...‬هتد بگۆڕێت‪ ،‬ئه‌وه‌ی‬ ‫بواری واسته‌كاری تێدا بێت ئه‌و چاوپێكه‌وتنه‌یه‌‬ ‫سه‌رپه‌رشتیاره‌كانی‬ ‫ك ‌ه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌ك ‌ه ده‌یكات‌و ‪ 15‬نمره‌ی‬ ‫ئێمه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ره‌‪ ،‬من ئ �ه‌م چاوپێكه‌وتن ‌ه به‌گرنگ‬ ‫گشتی خاوه‌نی‬ ‫ده‌زان��م‪ ،‬به‌اڵم به‌رله‌وه‌ی ئه‌نجامبدرێن ئێمه‌‬ ‫ئاستێكی زۆر نزمن‌و‬ ‫ناتوانین تانه‌یان لێبده‌ین ك ‌ه باش بوون یا‬ ‫ئه‌م ئاسته‌ش‬ ‫نا‪ ،‬ئه‌مه‌ش ئه‌ركی مامۆستاكان ‌ه ك ‌ه دواتر‬ ‫ناكات‬ ‫به‌شی ئه‌وه‌‬ ‫بۆمان روونبكه‌نه‌و‌ه ك ‌ه تا چه‌ند واسته‌ی تێدا‬ ‫كاره‌كانیان به‌باشی‬ ‫بوو‌ه یا نا‪ ،‬من له‌هه‌فته‌ی داهاتوودا له‌سه‌ر‬ ‫پرسیاره‌كانی ئه‌و تاقیكردنه‌وه‌ی ‌ه راده‌وه‌ستم‬ ‫به‌ڕێوه‌ببه‌ن‬ ‫ك ‌ه تا چه‌ند قورس بوون یا نا؟‪.‬‬


‫ژمار‌ه (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی سیاسیی گشتییه‌‪،‬کۆمپانیای سولی تێلیگراف هه‌فتان ‌ه ده‌ریده‌کات‬

‫کلتور‬

‫‪12‬‬

‫‪ 370‬خێزان ‌ی كوردو توركمان هه‌ڕه‌ش ‌ه ‌ی چۆڵكردن ‌ی خانووه‌كانیان لێده‌كرێت‬ ‫ی لێبێبه‌شكراوه‌‬ ‫ی‌و گه‌رمیانیان له‌سه‌ر تاپۆكراوه‌و كوردو توركمان ‌‬ ‫ی ئاشت ‌‬ ‫ی كۆمه‌ڵگا ‌‬ ‫له‌قه‌زای داقوق‪ ،‬ته‌نها عه‌ره‌به‌كان خانووه‌كان ‌‬ ‫زانیار داقوقی‌ له‌كه‌ركوك‬

‫دوا ‌ی نزیك ‌ه ‌ی ‪ 40‬ساڵ نیشته‌جێبوونیان‪،‬‬ ‫نزیك ‌ه ‌ی ‪ 370‬خێزان ‌ی ك��وردو توركمان‬ ‫ل �ه‌دوو كۆمه‌ڵگ ‌ه ‌ی نیشته‌ج ‌ێ له‌قه‌زای‌‬ ‫داق���وق ل �ه‌الی �ه‌ن ئ��ی��دار‌ه ‌ی پارێزگای‌‬ ‫كه‌ركوكه‌و‌ه ه �ه‌ڕه‌ش � ‌ه ‌ی چۆڵكردنیان‬ ‫لێده‌كرێت ئه‌گه‌ر ئاماده‌نه‌بن ق�ه‌رزی‌‬ ‫‪7‬ساڵ ‌ی رابردوو بده‌نه‌و‌ه به‌حكومه‌ت‪.‬‬ ‫كێش ‌ه ‌ی ئه‌و خانووان ‌ه له‌و كاته‌وه‌‬ ‫س��ه‌ر ‌ی ه�ه‌ڵ��دای�ه‌و‌ه ك ‌ه ئ �ه‌و خێزانانه‌‬ ‫داوا ‌ی تاپۆكردن ‌ی ئ �ه‌و خانووانه‌یان‬ ‫ك��رد‪ ،‬له‌كاتێكدا له‌سه‌رده‌م ‌ی حیزبی‌‬ ‫به‌عسدا به‌شێك له‌و خانووان ‌ه ك ‌ه چه‌ند‬ ‫خێزانێك ‌ی عه‌ره‌ب ‌ی تێدا نیشته‌جێبوون‬ ‫تاپۆكرا له‌سه‌ریان‌و كوردو توركمانه‌كانی‌‬ ‫لێبێبه‌ش كرا‪.‬‬ ‫پ���ارێ���زگ���ا ‌ی ك���ه‌رك���وك داوای‌‬ ‫نوێكردنه‌و‌ه ‌ی گرێبه‌ست ‌ی خانووه‌كانی‌‬ ‫كۆمه‌ڵگا ‌ی ئاشت ‌ی‌و كۆمه‌ڵگا ‌ی گه‌رمیان‬ ‫ده‌ك��ات‪ ،‬بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش پێویسته‌‬ ‫ئه‌و خێزانان ‌ه ق �ه‌رز ‌ی ‪7‬س��اڵ بده‌نه‌وه‌‬ ‫به‌حكومه‌ت‪ ،‬ئه‌گه‌رنا بۆیان تاپۆناكرێت‌و‬ ‫ده‌بێت ئه‌و خانووان ‌ه چۆڵبكه‌ن‪.‬‬ ‫ك��ۆم �ه‌ڵ��گ��ا ‌ی ئ��اش��ت� ‌ی كه‌پێشتر‬ ‫ناو ‌ی (نصر) بوو‌ه له‌ساڵ ‌ی ‪1972‬ه‌وه‌‬ ‫دروستكراوه‌و كۆمه‌ڵگا ‌ی گه‌رمیانیش‬ ‫له‌ساڵ ‌ی ‪1973‬دا دروستكراوه‌و ده‌كه‌ونه‌‬ ‫ناو سنوور ‌ی قه‌زا ‌ی داقوقه‌وه‌‪.‬‬ ‫ف���ازڵ ق���ادر سابیر دانیشتووی‌‬ ‫كۆمه‌ڵگ ‌ه ‌ی ئاشت ‌ی به‌ڕه‌گه‌ز توركمان‬

‫ئه‌گه‌ر ئاماده‌نه‌بن كرێی‌ خانووه‌كانیان بده‌ن‪ ،‬ئه‌وه‌ ده‌چێت ‌ه قاڵبی‌ زیاده‌ڕه‌وییه‌وه‌‪ .‬فۆتۆگراف‪ :‬زانیار داقوقی‌‬

‫بۆ ماو‌ه ‌ی ‪ 30‬ساڵ ‌ه وه‌ك خۆ ‌ی ده‌ڵێت‬ ‫ل��ه‌س��ه‌رده‌م�� ‌ی ب �ه‌ع��س دای��ك��ی‌ وه‌ك ‬ ‫فه‌رمانبه‌رێك خانوویه‌ك ‌ی به‌شێو‌هی‌‬ ‫گرێبه‌ست به‌كرێ ‌ی كه‌م له‌ساڵ ‌ی ‪1979‬‬ ‫ل��ه‌و كۆمه‌ڵگه‌ی ‌ه وه‌رگ���رت���ووه‌‪ ،‬وتی‌‬ ‫"له‌وسه‌رده‌مه‌دا دایكم كرێ ‌ی مانگان ‌هی‌‬ ‫له‌موچه‌ك ‌ه ‌ی وه‌رده‌گیرا"‪ .‬‬ ‫فازڵ روونیكرده‌و‌ه تاكو ساڵ ‌ی ‪2005‬‬ ‫كرێ ‌ی مانگان ‌ه ‌ی به‌حكومه‌تداوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێستا له‌الیه‌ن فه‌رمانگ ‌ه ‌ی تاپۆ ‌ی كه‌ركوك‬ ‫داوا ‌ی قه‌رز ‌ی ‪7‬ساڵ ‌ی رابردوو ‌ی لێده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫ده‌بێت بۆ ساڵ ‌ی ‪ 2010‬گرێبه‌ست له‌گه‌ڵ‬ ‫حكومه‌تدا نوێبكه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫ف���ازڵ ئ���ه‌وه‌ش��� ‌ی وت "ل��ه‌الی��ه‌ن‬ ‫ف���ه‌رم���ان���گ��� ‌ه ‌ی ت���اپ���ۆ ‌ی ك���ه‌رك���وك‬ ‫ئاگاداركراوینه‌ته‌و‌ه ئه‌گه‌ر هه‌ر خێزانێك‬

‫ی‬ ‫حكومه‌ت پێ ‌‬ ‫ی‬ ‫راگه‌یاندوون دوا ‌‬ ‫‪10‬ساڵ خانووه‌كانیان‬ ‫لێ تاپۆده‌كرێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ه‬ ‫ی ‪ 40‬ساڵ ‌‬ ‫نزیكه‌ ‌‬ ‫ی ماوه‌ته‌وه‌‬ ‫به‌گرێبه‌ست ‌‬ ‫ئاماده‌نه‌بێت‌و ق�ه‌رز ‌ی ‪7‬ساڵ ‌ی راب��ردوو‬ ‫ن��ه‌دات‌و گرێبه‌سته‌ك ‌ه ‌ی نوێنه‌كاته‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وا ده‌بێت خانووه‌ك ‌ه ‌ی به‌جێبهێڵت‌و‬ ‫چۆڵیبكات"‪.‬‬ ‫دانیشتووان ‌ی ئه‌و خانووان ‌ه ئاماژ‌ه بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ده‌كه‌ن ك ‌ه له‌سه‌ره‌تا ‌ی وه‌رگرتن ‌ی ئه‌و‬ ‫خانووانه‌وه‌‪ ،‬حكومه‌ت پێ ‌ی راگه‌یاندوون‬ ‫دوا ‌ی ‪10‬س����اڵ له‌نیشته‌جێبوون‪،‬‬

‫خانووه‌كانیان تاپۆده‌كرێت به‌ناویانه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌و‌ه نزیك ‌ه ‌ی ‪ 40‬ساڵ ‌ه به‌گرێبه‌ست ‌ی‬ ‫ماوه‌ته‌وه‌و له‌تاپۆكردن بێبه‌شن‪.‬‬ ‫قاسم فازڵ محه‌مه‌د هاوواڵتییه‌كی‌‬ ‫ك��ورد ‌ی كۆمه‌ڵگ ‌ه ‌ی ئاشتیی ‌ه‌و باوكی‌‬ ‫خانوویه‌ك ‌ی به‌گرێبه‌ست وه‌رگ��رت��ووه‌‬ ‫ئ���ام���اژ‌ه ‌ی ب����ه‌وه‌دا ك�� ‌ه ئ����ه‌وان وه‌ك‬ ‫دانیشتوو ‌ی كۆمه‌ڵگ ‌ه ‌ی ئاشت ‌ی سكااڵیان‬ ‫ل��ه‌ال ‌ی ده‌س��ت � ‌ه ‌ی كێش ‌ه ‌ی موڵكداری‌‬ ‫تۆماركردوه‌‪ ،‬به‌اڵم تائێستا هیچ وه‌اڵمێك‬ ‫ن �ه‌دراون �ه‌ت �ه‌وه‌‪ .‬قاسم وت� ‌ی "سه‌رجه‌م‬ ‫هاوواڵتیان ‌ی كۆمه‌ڵگ ‌ه ‌ی ئاشت ‌ی ئاماده‌نین‬ ‫به‌هیچ جۆرێك كرێ ‌ی مانگان ‌ه ب��ده‌ن‪،‬‬ ‫داواده‌ك��ه‌ی��ن له‌حكومه‌ت خانووه‌كان‬ ‫وه‌ك كات ‌ی رژێم ‌ی پێشو ك ‌ه كرا به‌ناوی‌‬ ‫عه‌ره‌به‌و‌ه‌و كوردو توركمانی لێبێبه‌شكران‬

‫ئه‌وانیش بگرێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ف��ورات ساڵح حه‌سه‌ن موختار ‌ی‬ ‫كۆمه‌ڵگ ‌ه ‌ی ئاشتی‌ ئ��ام��اژ‌ه ‌ی ب �ه‌وه‌دا‬ ‫ك � ‌ه ئ���ه‌وان وه‌ك دان��ی��ش��ت��ووان� ‌ی ئه‌و‬ ‫كۆمه‌ڵگای ‌ه سه‌ردان ‌ی به‌رپرس ‌ی تاپۆیان‬ ‫كرد له‌پارێزگا ‌ی كه‌ركوك‪ ،‬به‌اڵم پێی‌‬ ‫راگه‌یاندوون ك ‌ه گوای ‌ه ئه‌و نووسراوه‌‬ ‫ل�ه‌ب�ه‌غ��داده‌و‌ه ك��راوه‌ت� ‌ه س�ه‌ری��ان‌و هیچ‬ ‫په‌یوه‌ند ‌ی به‌ئه‌وانه‌و‌ه نییه‌‪.‬‬ ‫به‌پێ ‌ی زانیارییه‌كان ‌ی ده‌ستوور‬ ‫زۆرب ‌ه ‌ی قه‌رزه‌كان به‌بڕ ‌ی ‪ 2‬ـ ‪ 3‬ملیۆن‬ ‫دینار ده‌خه‌مڵێنرێت‪ ،‬به‌اڵم هاوواڵتییان‬ ‫ئاماده‌نین ئه‌و پاره‌ی ‌ه بده‌ن به‌حكومه‌ت‪.‬‬ ‫موختار ‌ی كۆمه‌ڵه‌گا ‌ی ئاشت ‌ی وتی‌‬ ‫"به‌رپرس ‌ی تاپۆ ‌ی كه‌ركوك هه‌ڕه‌ش ‌هی‌‬ ‫له‌و خێزانان ‌ه كردوو‌ه ئه‌گه‌ر قه‌رزه‌كان‌و‬ ‫گرێبه‌ست نوێنه‌كه‌نه‌و‌ه ده‌بێت خانووه‌كان‬ ‫به‌جێبهێڵن‌و چۆڵیبكه‌ن"‪.‬‬ ‫م��وخ��ت��ار ‌ی ك��ۆم �ه‌ڵ��گ � ‌ه ‌ی ئاشتی‌‬ ‫ئ��ام��اژ‌ه ‌ی ب��ه‌وه‌ش��دا ك � ‌ه دانشتووانی‌‬ ‫ه �ه‌ردوو كۆمه‌ڵگ ‌ه ‌ی ئاشت ‌ی‌و گه‌رمیان‬ ‫به‌نیاز ‌ن خۆپێشاندان دژ به‌و بڕیار‌ه ‌ی كه‌‬ ‫نیگه‌رانیكردوون‪ ،‬ئه‌نجامبده‌ن‪.‬‬ ‫ف����ورات وت��� ‌ی "ك��ۆم�ه‌ڵ��گ�ه‌ك�ه‌م��ان‬ ‫نزیك ‌ه ‌ی ‪ 65‬عه‌ره‌ب ‌ی تێدای ‌ه سه‌رجه‌میان‬ ‫خانووه‌كانیان له‌سه‌ریان تاپۆكراو‌ه "‪.‬‬ ‫نه‌وزاد جه‌عفه‌ر موختار ‌ی كۆمه‌ڵگ ‌هی‌‬ ‫گه‌رمیان به‌ده‌ستور ‌ی وت "ئه‌و خێزانانه‌‬ ‫توانا ‌ی كرێ ‌ی مانگان ‌ه ‌ی مولیده‌شیان نییه‌‪،‬‬ ‫كه‌م درام � ‌هت‌و ه �ه‌ژارن‪ ،‬ناتوانن قه‌رزی‌‬ ‫‪7‬ساڵ بده‌نه‌وه‌"‪.‬‬ ‫م��وخ��ت��ار ‌ی كۆمه‌ڵگ ‌ه ‌ی گه‌رمیان‬

‫ئاماژ‌ه ‌ی ب �ه‌وه‌دا ك ‌ه حكومه‌ت بڕیاریدا‬ ‫دوا ‌ی ‪3‬ساڵ خانووه‌كان له‌سه‌ریان تاپۆ‬ ‫بكرێت‪ ،‬ب �ه‌اڵم هیچ شتێك دیارنییه‌‪،‬‬ ‫وت ‌ی "دانیشتووان ‌ی كۆمه‌ڵگه‌ك ‌ه بڕوایان‬ ‫ب �ه‌ح��ك��وم �ه‌ت ن���ه‌م���اوه‌‪ ،‬ه��ه‌ڕه‌ش�� ‌هی‌‬ ‫خۆپێشادان ده‌كه‌ین ئه‌گه‌ر حكومه‌ت‬ ‫وازمان لێنه‌هێنێت"‪.‬‬ ‫ده‌ستوور په‌یوه‌ندیكرد به‌ئیسماعیل‬ ‫نه‌ق ‌ی به‌رپرس ‌ی به‌ش ‌ی تاپۆ له‌پارێزگای‌‬ ‫ك��ه‌رك��وك‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئ��ام��اده‌ن �ه‌ب��وو هیچ‬ ‫لێدوانێك بۆ رۆژنام ‌ه ‌ی ده‌ستوور بدات‪.‬‬ ‫ئ �ه‌م��ی��ر خ����وداك����ه‌ره‌م س �ه‌رۆك �ی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن ‌ی قه‌زا ‌ی داقوق به‌ده‌ستووری‌‬ ‫راگه‌یاند "داوامان له‌دانیشتووان ‌ی هه‌ردوو‬ ‫كۆمه‌ڵگ ‌ه ‌ی ئاشات ‌ی‌و گه‌رمیان كردوو‌ه بۆ‬ ‫نوێكردنه‌و‌ه ‌ی گرێبه‌سته‌كانیان سه‌ردانی‌‬ ‫پارێزگا ‌ی كه‌ركوك بكه‌ن‪ ،‬چونك ‌ه هیچ‬ ‫بڕیارێك ال ‌ی ئێم ‌ه نییه‌"‪.‬‬ ‫عه‌بدولڕه‌حمان مسته‌فا پارێزگاری‌‬ ‫كه‌ركوك به‌ده‌ستوور ‌ی راگه‌یاند "ئێمه‌‬ ‫ماوه‌یه‌ك ‌ه داوامان له‌و خێزانان ‌ه كردووه‌‬ ‫به‌مه‌به‌ست ‌ی نوێكردنه‌و‌ه ‌ی گرێبه‌ستی‌‬ ‫خانووه‌كانیان‪ ،‬به‌اڵم ئاماده‌نین نوێی‌‬ ‫بكه‌نه‌وه‌"‪.‬‬ ‫پ��ارێ��زگ��ار ‌ی ك�ه‌رك��وك وت � ‌ی "ئێمه‌‬ ‫هه‌وڵ ‌ی ئه‌وه‌مانداو‌ه بۆیان تاپۆبكرێت"‪.‬‬ ‫عه‌بدولڕه‌حمان مسته‌فا ئاماژ‌هی‌‬ ‫ب��ه‌وه‌ش��دا ك��رێ� ‌ی مانگانه‌یان ب��ده‌ن‪،‬‬ ‫گرێبه‌سته‌كانیان نوێده‌كرێته‌وه‌‪ ،‬وتی‌‬ ‫"ئه‌گه‌ر ئاماده‌نه‌بن كرێ ‌ی خانووه‌كانیان‬ ‫ب������ده‌ن‪ ،‬ئ�����ه‌و‌ه ده‌چ���ێ���ت��� ‌ه ق��اڵ��ب�ی‌‬ ‫زیاده‌ڕه‌وییه‌وه‌"‪.‬‬

‫بازاڕو باڵه‌خانه‌كان ته‌نگ به‌مه‌زارگ ‌ه ئایینییه‌كان هه‌ڵده‌چنن‬

‫كردنه‌وه‌ی باڵه‌خانه‌‌و بازاڕه‌ نوێیه‌كان‪ ،‬زیاره‌تكارانی‌ مه‌زارگه‌كان به‌ره‌و كۆتایی‌ ده‌بات‬ ‫محه‌مه‌د حه‌مه‌نه‌جیب له‌سلێمانی‬

‫كردنه‌وه‌ی بازاڕو باڵه‌خان ‌ه نوێیه‌كان‬ ‫ی به‌هه‌ندێك‬ ‫له‌ناوجه‌رگه‌ی شاردا ته‌نگ ‌‬ ‫م �ه‌زارگ �ه‌ی ئاینی هه‌ڵچنیو‌ه‌و رۆژ‬ ‫ب �ه‌رۆژی��ش گرنگی ئ �ه‌و مه‌زارگان ‌ه‬ ‫ی‬ ‫له‌كه‌مبوونه‌وه‌دایه‌و زیاره‌تكاره‌كانیش ‌‬ ‫ی ده‌چێت ‪.‬‬ ‫به‌ره‌و كۆتای ‌‬ ‫به‌هۆی ئ�ه‌و قه‌ره‌باڵغیه‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫له‌شوێنی ئه‌و مه‌زاران ‌ه دروستبوو‌ه‬ ‫وای ك����ردوو‌ه ه��اوواڵت��ی��ی��ان وه‌ك‬ ‫پێویست نه‌توانن س �ه‌ردان��ی ئه‌و‬ ‫شوێنان ‌ه بكه‌ن‪ ،‬چونك ‌ه شوێنێكی‬ ‫وای تیانه‌ماو‌ه ك ‌ه به‌توانن به‌ئاسانی‬ ‫ی بكه‌ن‪.‬‬ ‫زیاره‌ت ‌‬ ‫مام ئه‌وڕه‌حمانی به‌سااڵچوو ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫له‌به‌رده‌م مه‌زاری مه‌ال خدر له‌بازاڕ ‌‬ ‫ی دانیشتبوو‬ ‫سه‌عید ت�ه‌ه��ا ك��ۆی� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بۆ ئه‌و‌ه كرد له‌به‌رئه‌و‌ه ‌‬ ‫ئاماژ‌ه ‌‬ ‫ئێستا ئه‌و شوێن ‌ه بووت ‌ه بازاڕ كه‌س‬ ‫ی ناكات‪ ،‬به‌اڵم جاران ئێر‌ه‬ ‫سه‌ردان ‌‬ ‫ه �ه‌م��ووی گ���ه‌ڕ‌هك‌و م��ا ‌ڵ ب��وو به‌و‬ ‫هۆیه‌شه‌و‌ه خه‌ڵك زیاره‌تی ده‌كرد‪،‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه ئێر‌ه بڕازێنیته‌و‌ه به‌هۆی‬ ‫ی‬ ‫ئه‌وه‌ی بووه‌ت ‌ه شوێنێكی بازرگان ‌‬ ‫خه‌ڵك نایه‌ت بۆ سه‌ردانی‌‪.‬‬ ‫ی "ئێر‌ه‬ ‫م��ام ئ �ه‌وڕه‌ح��م��ان وت�� ‌‬ ‫ی بازرگانی‌‪ ،‬ئه‌م‬ ‫بووه‌ت ‌ه شوێنێك ‌‬ ‫نه‌وه‌ی ‌ه زۆر سه‌ردانی ئه‌م مه‌زارگان ‌ه‬ ‫ن��اك�ه‌ن ئ��ه‌و‌ه پێشینان ب��وون ك ‌ه‬ ‫سه‌ردانیان ده‌كرد"‪.‬‬ ‫هه‌ریه‌ك ‌ه له‌مه‌زارگه‌كانی حاجی‬ ‫شێخ مسته‌فای شام له‌گه‌ڕه‌كی كانی‬ ‫ی سه‌عید‬ ‫ئیسكان‪ ،‬مه‌ال خدر له‌بازاڕ ‌‬ ‫ته‌ها كۆیی‪ ،‬پیر مه‌نسور له‌مه‌ڵكه‌ندی‪،‬‬

‫شێخی ئ��اب�ڵاخ ل�ه‌گ�ه‌ڕه‌ك��ی رعایه‌‪،‬‬ ‫مه‌زارێكیتر له‌فلكه‌ی مام ‌ه ریشه‌‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها له‌نزیك دادگای سلێمانی‌و‬ ‫ی ناوشار ئه‌و‬ ‫له‌چه‌ندین شوێنی تر ‌‬ ‫مه‌زاران ‌ه هه‌یه‌و زیاره‌تكارانیان به‌ره‌و‬ ‫ی ده‌چێت ‪.‬‬ ‫كۆتای ‌‬ ‫ئاكۆ حه‌سه‌ن ساڵح به‌ڕێوه‌به‌ری‬ ‫ئه‌وقافی سلێمانی له‌لێدوانێكدا بۆ‬ ‫ده‌ستوور رایگه‌یاند "هه‌ندێك مه‌زارمان‬ ‫هه‌ی ‌ه ئه‌وانه‌ی زیاتر خه‌ڵك روویان‬ ‫تێده‌كات‌و شوێنی دی��ارن ب �ه‌رده‌وام‬ ‫نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی تێدا ده‌كرێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌وانه‌ی ك ‌ه خه‌ڵك كه‌متر رووی��ان‬ ‫تێده‌كات‪ ،‬هیج به‌رنامه‌یه‌كمان نیی ‌ه‬ ‫بۆیان‪ ،‬وه‌ك خۆیان ده‌مێننه‌وه‌"‪.‬‬ ‫ده‌ستور له‌به‌دواداچونێكیدا بۆ‬ ‫ئه‌و شوێنان ‌ه تێبینی ئه‌وه‌یكرد ك ‌ه‬ ‫ی ئ �ه‌و مه‌زارگایان ‌ه‬ ‫ب���ه‌رده‌م زۆرب��� ‌ه ‌‬ ‫بووه‌ت ‌ه دوكان‌و بازاڕ‪.‬‬ ‫نازم ئه‌و دوكاندار‌ه بوو ك ‌ه نزیكی‬ ‫یه‌كێك له‌مه‌زارگه‌كان ‌ه وتی "رۆژانی‬ ‫چوارشه‌مم ‌ه به‌كه‌می سه‌ردانی ئێر‌ه‬ ‫ده‌كرێت‪ ،‬چونك ‌ه بووه‌ت ‌ه دوكان‌و بازاڕ‬ ‫له‌وانه‌ی ‌ه خه‌ڵك پێی عه‌یبێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌م ‌ه ب��ازاڕه‌و شاریش گ �ه‌ور‌ه بوو‌ه‬ ‫ی نابێته‌وه‌‪ ،‬ئێستا‬ ‫هه‌ندێك شت رێ ‌‬ ‫بووت ‌ه سه‌ره‌ڕێ"‪.‬‬ ‫ده‌رباره‌ی البردن‌و گواستنه‌وه‌ی‬ ‫ئه‌و مه‌زارگایان ‌ه نازم ئاماژه‌ی به‌وه‌دا‬ ‫ی‬ ‫ك ‌ه هیچ شتێك نه‌ڵێیت باشه‌‪ ،‬وت ‌‬ ‫"چونك ‌ه ئ �ه‌م شه‌خس ‌ه كێله‌كه‌ی‬ ‫شكابوو خه‌ڵك زۆر سه‌رزه‌نشتی‬ ‫ده‌كردین‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه كه‌س ناتوانێت‬ ‫بڵێت الیبه‌ن یا الی مه‌به‌ن"‪.‬‬ ‫فه‌ره‌یدون جه‌عفه‌ر دوكاندارێكی‬ ‫ت��ر ب��وو ل��ه‌ب��ازاڕی ئه‌سحابه‌سپی‬

‫باسیله‌وه‌كرد ئه‌و كه‌سان ‌ه سه‌ردانی‬ ‫ئه‌سحابه‌سپی ده‌كه‌ن ك ‌ه ده‌زانن لێر‌ه‬ ‫ماوه‌‪ ،‬چونك ‌ه زۆر خه‌ڵك نازانێت ئه‌م‬ ‫مه‌رقه‌د‌ه لێر‌ه ماوه‌‪ ،‬مه‌گه‌ر "كه‌سێك‬ ‫پێشتر ب�ه‌الی�ه‌و‌ه گرنگ ب��وو بێت‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌تی به‌ته‌مه‌نه‌كان"‪.‬‬ ‫ئ���ه‌ی���وب ع��ه‌ل��ی پ��ێ��ش��ن��وێ��ژو‬

‫وتارخوێنی مزگه‌وتی شێخ عه‌زیزی‬ ‫بۆسكانی به‌ده‌ستوری وت "له‌رووی‬ ‫شه‌رعییه‌و‌ه ده‌بێت رێز دابنرێت بۆ‬ ‫مرۆڤ چ زیندوو یان مردوو بێت"‪.‬‬ ‫ئه‌و مامۆستا ئایینی ‌ه ئاماژه‌ی‬ ‫ب��ه‌وه‌دا ك ‌ه ئه‌و گۆڕانه‌ی له‌نزیكی‬ ‫ئاوه‌دانییه‌و‌ه نێژراون به‌مه‌به‌ستی‬

‫ئه‌وه‌بووه‌‪ ،‬ك ‌ه خه‌ڵكی زۆرتر مردنی‬ ‫له‌به‌ر چاوبێت‪ ،‬به‌اڵم ئێستا بكرێت ‌ه‬ ‫رێگاو گ�ه‌راج‌و گوێی نه‌درێتێ ئه‌و‌ه‬ ‫"ل�����ه‌ڕووی ش �ه‌رع��ی��ی �ه‌و‌ه شتێكی‬ ‫قبوڵنه‌كراوه‌و به‌حاڵه‌تێكی زۆر‬ ‫نائاسایی ده‌زانم"‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌گواستنه‌وه‌ی ئه‌و‬

‫زیاره‌تكارانی‌ هه‌ندێ‌ له‌مه‌زارگاكان به‌ره‌و كۆتایی‌ ده‌چێت‪ .‬فۆتۆگراف‪ :‬محه‌مه‌د حه‌مه‌نه‌جیب‬

‫گۆڕان ‌ه ئه‌یوب عه‌لی وتی "ئه‌گه‌ر زۆر‬ ‫پێویست بێت‌و له‌مه‌ترسی ئه‌وه‌دابن‬ ‫رێزیان لێناگیرێت‪ ،‬ئه‌و‌ه پێویست ‌ه‬ ‫ی پێبدرێت‪ ،‬ب�ه‌اڵم ئه‌گه‌ر له‌به‌ر‬ ‫رێ ‌‬ ‫ئاره‌زووكاری بێت رێپێنادرێت‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫ئه‌و‌ه رێزو كه‌رامه‌تی ئه‌وان ناپارێزێت‪،‬‬ ‫ئه‌و‌ه شوێنی شیاو بوو‌ه له‌وكاته‌دا"‪.‬‬


‫‪15‬‬

‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫کلتور‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫الپه‌ڕ‌ه ‪17‬‬

‫خه‌ونی ئه‌وین‬

‫ی زاوا هه‌ڵدایه‌خواره‌و ‌ه‬ ‫ی له‌چیا ‌‬ ‫ی‌و ئۆتۆمبێله‌ك ‌ه ‌‬ ‫ئاالن خۆ ‌‬

‫ی دووركه‌وتووه‌ته‌وه‌‬ ‫ی دوومانگ ‌ه لێ ‌‬ ‫ی داده‌نێن‪ ،‬خۆشه‌ویسته‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی به‌قه‌زاوقه‌ده‌ر ‌‬ ‫پۆلیس ده‌ڵێت خۆكوشتنه‌‪ ،‬كه‌سوكار ‌‬ ‫شه‌نگ هاشم له‌دهۆك‬

‫ئ��االن�� ‌ی ت��ه‌م��ه‌ن ‪ 19‬س���اڵ خ��ۆی‌و‬ ‫ی زاوا‬ ‫ی ل��ه‌چ��ی��ا ‌‬ ‫ئ��ۆت��ۆم��ب��ێ��ل �ه‌ك � ‌ه ‌‬ ‫ل�ه‌ده��ۆك ك �ه‌وت �ه‌خ��واره‌وه‌و یه‌كسه‌ر‬ ‫گیانیله‌ده‌ستدا‪ ،‬پۆلیس‌و كه‌سانی‌‬ ‫نزیك له‌رووداوه‌ك ‌ه ئه‌و‌ه به‌خۆكوشتن‬ ‫ی ئاالنیش‬ ‫له‌قه‌ڵه‌مده‌د‌هن‌و خێزانه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ده‌ڵێن قه‌زاوقه‌ده‌ر بووه‌‪.‬‬ ‫خۆکوشتن بوو یان قه‌زاوقه‌ده‌ر؟‬ ‫ی ه����ه‌ی����ن���� ‌ی ‪5/14‬‬ ‫رۆژ ‌‬ ‫ی ئ��االن‬ ‫ی ك �ه‌وت��ن �ه‌خ��واره‌و‌ه ‌‬ ‫رووداو ‌‬ ‫ی خه‌ڵكی‬ ‫به‌ئۆتۆمبێله‌كه‌یه‌وه‌‪ ،‬زۆرب ‌ه ‌‬ ‫ی دهۆك ‌ی ه �ه‌ژان��د‪ ،‬تائێستاش‬ ‫ش��ار ‌‬ ‫یه‌كالیینه‌بووه‌ته‌و‌ه ئایا رووداوه‌ك��ه‌‬ ‫خۆكوشتن بوو‌ه یان قه‌زاوقه‌ده‌ر وه‌ك‬ ‫ی ئاالن رایده‌گه‌یه‌نن‪.‬‬ ‫كه‌سوكار ‌‬ ‫س��اڵ��ح م��ح �ه‌م �ه‌د ب��اوك � ‌ی ئ��االن‬ ‫ی راگه‌یاند "ئ��االن هیچ‬ ‫به‌ده‌ستوور ‌‬ ‫كێشه‌یه‌ك ‌ی خێزان ‌ی ن�ه‌ب��ووه‌‪ ،‬ته‌نها‬ ‫ئه‌و‌ه قه‌زاوقه‌ده‌ر بووه‌و ئۆتۆمبێله‌كه‌‬ ‫له‌ده‌ست ‌ی وه‌رگرتووه‌"‪.‬‬ ‫باوك ‌ی ئاالن ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌ده‌كات‬ ‫ك ‌ه هه‌رچه‌ند‌ه ئه‌و باوك ‌ی ئاالنه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ێ وابووین له‌گه‌ڵ یه‌كتردا"‪،‬‬ ‫"وه‌كو هاوڕ ‌‬ ‫هه‌موو نهێنییه‌ك ‌ی یه‌كتر ده‌زانین‬ ‫ئ�ه‌و ه�ه‌ر كێشه‌یه‌ك ‌ی هه‌بوای ‌ه بۆی‌‬

‫ی كوشت؟‪ .‬فۆتۆگراف‪ :‬شه‌نگ هاشم‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫ئاالن بۆچ ‌‬

‫باسده‌كردین‪.‬‬ ‫بریانییه‌که‌ی نه‌خوارد‬ ‫ب��اوك� ‌ی ئ��االن باسله‌و‌ه ده‌ك��ات‬ ‫ی ئاالن بڕوات به‌یان ‌ی رۆژی‌‬ ‫به‌رله‌و‌ه ‌‬ ‫ی سویچی‌‬ ‫هه‌ین ‌ی هات ‌ه الی��ی‌و داوا ‌‬ ‫ی لێكردوو‌ه‌و پێیوتووه‌‬ ‫ئۆتۆمبێله‌ك ‌ه ‌‬ ‫ك � ‌ه ده‌چ��ێ��ت ل�ه‌م��اڵ� ‌ی هاوڕێیه‌كی‬

‫چادرێك ده‌هێنێت‪ ،‬چونك ‌ه به‌نیازبوو‬ ‫له‌گه‌ڵ هاوڕێیه‌كانیدا گه‌شتێك بكات‪.‬‬ ‫باوکی وتی "خێزانه‌که‌مان خواردنی بۆ‬ ‫ئاماده‌کردبوو له‌جۆری بریانی‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫خواردنه‌که‌ی نه‌خواردو ئه‌و رووداوه‌‬ ‫روویدا‪".‬‬ ‫موالزم ئیسماعیل حه‌سه‌ن له‌سه‌ر‬

‫ی رووداوه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫ی زاوا به‌چاو ‌‬ ‫چیا ‌‬ ‫بینیو‌ه كاتێك له‌كاتژمێر ‪9‬به‌یانی‌‪،‬‬ ‫ئۆتۆمبێلێك ‌ی ج���ۆری (دوج����ه‌)‪،‬‬ ‫به‌خێراییه‌ك ‌ی زۆر رۆیشتوو‌ه‌و پاشان‬ ‫له‌خاڵ ‌ی زێره‌ڤانیدا له‌رێگاك ‌ه ده‌رچووه‌و‬ ‫وت � ‌ی "دوو ده‌قیق ‌ه راوه‌س��ت��ا‪ ،‬هه‌تا‬ ‫ئێم ‌ه له‌گه‌ڵ هاوڕێیه‌كان ‌ی قسه‌مان‬

‫ی له‌چیاكه‌‬ ‫كرد‪ ،‬كاتێك بینیمان خۆ ‌‬ ‫هه‌ڵدایه‌خواره‌وه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و موالزم ‌ه وت ‌ی "ئێم ‌ه چووینه‌‬ ‫دامێن ‌ی چیاكه‌و بینیمان ئۆتۆمبێله‌كه‌‬ ‫له‌ناوه‌ڕاست ‌ی چیاك ‌ه وه‌ستاوه‌‪ ،‬ئێمه‌‬ ‫ی به‌رزتر‬ ‫یه‌كسه‌ر په‌یوه‌ندیمان به‌جێگ ‌ه ‌‬ ‫له‌خۆمان‌و پۆلیسه‌و‌ه كرد‪ ،‬دواتر چووینه‌‬ ‫نزیك ئۆتۆمبێله‌كه‌و شۆفێره‌كه‌مان تێدا‬ ‫نه‌بینی‌"‪.‬‬ ‫ه��ه‌روه‌ه��ا وت�� ‌ی "پ��اش��ان ئێمه‌‬ ‫گه‌ڕاین بۆ شۆفێره‌كه‌و له‌بن تاشه‌‬ ‫به‌ردێكدا بینیمان‪ ،‬ئێم ‌ه زانیمان كه‌‬ ‫ئاالن پشتێنی سه‌المه‌ت ‌ی نه‌به‌ستووه‌و‬ ‫له‌جامه‌كه‌و‌ه كه‌وتووه‌ت ‌ه خواره‌وه‌"‪.‬‬ ‫ئاالن ژنی نه‌هێناوه‌و له‌قۆناغی یه‌کی‬ ‫ئاماده‌یی پیشه‌سازیی ده‌خوێنێت‬ ‫دای���ك��� ‌ی ئ����االن وت��� ‌ی "ئێمه‌‬ ‫ئاگادارنه‌بووین ك ‌ه ئه‌و كێشه‌یه‌كی‌‬ ‫له‌گه‌ڵ هاوڕێكان ‌ی یان له‌گه‌ڵ كچدا‬ ‫هه‌بێت ل �ه‌ق��وت��اب��خ��ان �ه‌داو كێش ‌هی‌‬ ‫ئابووریشمان نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو ته‌نها‬ ‫ئۆتۆمبێله‌ك ‌ه له‌ده‌ست ‌ی وه‌ریگرتووه‌و‬ ‫له‌و چیای ‌ه كه‌وتووه‌ته‌خواره‌وه‌"‪.‬‬ ‫پۆلیس به‌خۆکوشتنی داده‌نێت‬ ‫س���ه‌رچ���اوه‌ی���ه‌ك ل�ه‌پ��ۆل��ی��س�ی‌‬ ‫ی بۆ به‌ده‌ستوور‬ ‫دهۆك ئه‌و هه‌واڵ ‌ه ‌‬ ‫پشتڕاستكرده‌وه‌و وت ‌ی "ئه‌و ئۆتۆمبێله‌‬ ‫به‌خێراییه‌ك ‌ی زۆر ل �ه‌س �ه‌ر چیاكه‌‬

‫رۆیشتووه‌و له‌رێگاك ‌ه ده‌رچووه‌و خۆی‌‬ ‫له‌چیاكه‌و‌ه به‌رداوه‌ته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و سه‌رچاوه‌ی ‌ه وتیش ‌ی "كاتێك‬ ‫ئێم ‌ه ل�ه‌و رووداو‌ه ئاگاداركراینه‌وه‌‬ ‫چووین ‌ه سه‌ر رووداوه‌ك���ه‌و دادوه‌ری‌‬ ‫لێكۆڵینه‌وه‌ش ئ��ام��اده‌ب��وو‪ ،‬ئێمه‌‬ ‫په‌یوه‌ندیمان به‌خێزانه‌كه‌یه‌و‌ه كردو‬ ‫پاشان ته‌رمه‌كه‌یمان هێنای ‌ه پزیشكی‌‬ ‫ی‌و ده‌ركه‌وت ئه‌م ‌ه خۆكوشتنه‌"‪.‬‬ ‫دادوه‌ر ‌‬ ‫ی ئ��االن ته‌قیبوو‪ ،‬جامی‌‬ ‫س �ه‌ر ‌‬ ‫ی له‌سه‌ر له‌شی‌‬ ‫سه‌یاره‌كه‌ش برین ‌ی زۆر ‌‬ ‫دروستكردبوو‪.‬‬ ‫دوو مانگ ‌ه له‌خۆشه‌ویسته‌که‌ی‬ ‫دوورکه‌وتووه‌ته‌وه‌‬ ‫به‌پێ ‌ی ئ���ه‌و ب���ه‌دواداچ���وون��� ‌هی‌‬ ‫ده‌س��ت��وور ك��ردووی��ه‌ت�� ‌ی س �ه‌ب��اره‌ت‬ ‫ب�ه‌و كێشه‌یه‌‪ ،‬ئ��االن په‌یوه‌ندییه‌كی‌‬ ‫خۆشه‌ویست ‌ی له‌گه‌ڵ كچێك ‌ی ته‌مه‌ن‬ ‫ی ‪ 3‬ساڵه‌‬ ‫‪ 18‬ساڵدا هه‌بووه‌و بۆ ماو‌ه ‌‬ ‫ی دوو‬ ‫یه‌كتریان خۆشده‌وێت‪ ،‬م��او‌ه ‌‬ ‫ی نێوانیان تێكچووه‌و‬ ‫مانگ ‌ه په‌یوه‌ند ‌‬ ‫دووركه‌وتوونه‌ته‌و‌ه له‌یه‌كتر‪.‬‬ ‫هۆکاری خۆکوشتنه‌که‌ی‬ ‫له‌لێکۆڵینه‌وه‌دایه‌‬ ‫ی پۆلیس ئه‌وه‌شی‬ ‫سه‌رچاوه‌ك ‌ه ‌‬ ‫راگ���ه‌ی���ان���د ك��� ‌ه ه��ێ��ش��ت��ا ئ��ه‌گ��ه‌ری‌‬ ‫خۆكوشتن ‌ی ئاشكرانه‌بووه‌و كێشه‌كه‌‬ ‫له‌لێكۆڵینه‌وه‌دایه‌‪.‬‬

‫دوای شووكردن ژماره‌كه‌یان ده‌گۆڕن كوڕان وازناهێنن له‌تانه‌لێدان ‌ی كچان‬

‫ی‬ ‫ی ك���وڕان‌و كچان ل���ه‌دوای‌ پرۆسه‌ ‌‬ ‫حكومه‌ته‌‪ ،‬وتی‌ "زۆربه‌ی‌ ئه‌و كچانه‌ ‌‬ ‫ی بانیشاری‌ له‌هه‌ولێر‬ ‫عه‌ل ‌‬ ‫پرۆسه‌ی‌ هاوسه‌رگیری‌ ئه‌نجامده‌ده‌ن هاوسه‌ر‌گیرییه‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫گ��ۆران سابیر پێیوایه‌ كچان ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌پاش چه‌ند رۆژێك له‌ده‌ستگیران ‌‬ ‫هیبه‌‪ ،‬دوای‌ دوو رۆژ له‌ده‌ستگیران ‌‬ ‫ی‬ ‫ك��ۆم��ه‌ڵ��گ��ه‌ی‌ ك�����وردی‌ ل����ه‌دوا ‌‬ ‫ی ژماره‌ مۆبایله‌كانیان ده‌گۆڕن"‪.‬‬ ‫ئه‌و ژماره‌ مۆبایله‌ی‌ كه‌ سێ ساڵ‬ ‫كچان ئ �ه‌وه‌ ره‌ت��ده‌ك�ه‌ن�ه‌وه‌ ك ‌ه هاوسه‌رگیری‌ هه‌میشه‌ له‌وه‌ده‌ترسن‬ ‫ی هاوسه‌ره‌كانیان به‌هه‌ندێك نهێنیان‬ ‫پێی‌ بوو‪ ،‬بۆ هه‌تاهه‌تایه‌ دایخست‪ ،‬گۆڕینی‌ ژماره‌ی‌ مۆبایل په‌یوه‌ند ‌‬ ‫ده‌ستگیرانه‌كانیانه‌و ‌ه بزان له‌سه‌رده‌می‌ كچێتیدا‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫ئه‌وه‌ش بووه‌هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ سه‌رجه‌م به‌دڵپیسی‌‬ ‫ه��اوڕێ��ی�ه‌ك��ان�ی‌ به‌تایبه‌ت ه��اوڕ ‌‬ ‫ێ هه‌بێت‪ ،‬ئه‌وان ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ده‌كه‌ن ئ�ه‌و نهێنیانه‌ی‌ كچان هه‌یانبوو ‌ه‬ ‫كوڕه‌كانی‌ له‌زانكۆ ژماره‌ی‌ هیبه‌یان ك��ه‌ ئ���ه‌و ك��چ��ان �ه‌ی‌ چ��ون �ه‌ت �ه‌ ئ�ه‌و له‌گه‌ڵ هاوڕێ كوڕه‌كانیاندا‪.‬‬ ‫له‌ال نه‌مێنێت‌و هه‌واڵی‌ ئه‌و نه‌زانن‪.‬‬ ‫گ��ۆران ده‌ڵێت "ئه‌گه‌ر كوڕێك‬ ‫ی‬ ‫پ��رۆس��ه‌ی��ه‌وه‌ زۆرب���ه‌ی���ان ژم���اره‌ ‌‬ ‫ئێستا هیبه‌ به‌ژماره‌ مۆبایلێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پێشتریان پێ نییه‌و دایانخستوو‪ ،‬به‌ته‌له‌فۆن چه‌ندجارێك هه‌واڵ ‌‬ ‫نوێ‌ قسه‌ده‌كات كه‌ده‌ستگیرانه‌كه‌ ‌‬ ‫ی كچه‌ هاوڕێیه‌كه‌ی‌ بپرسێت‪ ،‬بێگومان‬ ‫ی كچی‌ واهه‌یه‌ چه‌ندین سیم كارت ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫بۆی‌ كڕیوه‌‪ ،‬به‌وه‌ش هاوڕێیه‌كان‬ ‫ی‬ ‫كۆنی‌ له‌ماڵه‌وه‌ فڕێداوه‌‪ ،‬كچان ده‌ڵێن ه���اوس���ه‌ره‌ك���ه‌ی‌ ش��ت��ێ��ك ل �ه‌دڵ � ‌‬ ‫زانكۆی‌ ناتوانن په‌یوه‌ندی‌ پێو ‌ه "گۆڕینی‌ ژم��اره‌ی‌ مۆبایلی‌ كچان دروستده‌بێت‪ ،‬ه �ه‌ر له‌به‌رئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫بكه‌ن‪.‬‬ ‫پ�ه‌ی��وه‌ن��دی‌ به‌هاوسه‌ره‌كه‌یانه‌و ‌ه ك��چ��ان ژم��اره‌ك��ان��ی��ان ده‌گ����ۆڕن‌و‬ ‫ك���چ���ان ل������ه‌دوای‌ پ���رۆس���ه‌ ‌‬ ‫پێیانخۆش نییه‌ ئه‌وه‌نده‌ په‌یوه‌ندیان‬ ‫ی هه‌یه‌و له‌سه‌ر خواستی‌ ئه‌وانه‌"‪.‬‬ ‫هاوسه‌رگیری‌ ژماره‌ مۆبایله‌كانیان‬ ‫ه��ی��ب �ه‌ ب����ه‌ده‌س����ت����ووری‌ وت هه‌بێت له‌گه‌ڵ هاوڕێ كوڕه‌كانیاندا"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ب �ه‌رپ��رس��ان �ی‌ كۆمپانیاكان ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌گ��ۆڕن بۆئه‌وه‌ی‌ هاوڕێكانی‌ به‌ر "م��ه‌س��ه‌ل��ه‌ی‌ گ��ۆڕی��ن��ی‌ ژم����اره‌ ‌‬ ‫له‌هاوسه‌رگیرییان‬ ‫ی مۆبایل باس له‌وه‌ده‌كه‌ن كه‌ رۆژان ‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندییان م��ۆب��ای��ل پ��ه‌ی��وه‌ن��دی‌ به‌دڵپیس ‌‬ ‫پ���ێ���وه‌ن���ه‌ك���ه‌ن‪ ،‬ب��ه‌رپ��ه‌رس��ان�� ‌‬ ‫به‌ده‌یان ژماره‌ی‌ مۆبایل داده‌خرێت‌و‬ ‫ی هاوسه‌ره‌كه‌ته‌وه‌ نییه‌"‪.‬‬ ‫كۆمپانیاكانی‌ مۆبایلیش ئاماژ ‌ه‬ ‫ك��وڕان درك��ی��ان ب �ه‌وه‌ ك��ردوو ‌ه گۆڕانكاری‌ تێداده‌كرێت‪ ،‬هه‌ندێك‬ ‫ب��ه‌وه‌ده‌ده‌ن كه‌ گۆڕین‌و داخستن ‌‬ ‫ی له‌و ژمارانه‌ له‌بازاڕدا هه‌ڕاج ده‌كرێن‌و‬ ‫ی كچان پێیان خ��ۆش نییه‌ ل �ه‌دوا ‌‬ ‫ژماره‌ی‌ مۆبایل زۆربووه‌‪.‬‬ ‫پ��ڕۆس��ه‌ی‌ ه��اوس �ه‌رگ��ی��ری��ان قس ‌ه به‌پاره‌یه‌كی‌ كه‌م ده‌فرۆشرێن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫زۆری��ن �ه‌ی‌ ژم��اره‌ مۆبایله‌كان ‌‬ ‫هیبه‌ ئومێد م��اوه‌ی‌ ‪ 6‬مانگ ‌ه ل�ه‌گ�ه‌ڵ ك��وڕان �ی‌ س �ه‌رده‌م �ی‌ پێش‬ ‫ی ك��چ��ان ب��ه‌ن��اوی‌ خ��ۆی��ان �ه‌وه‌ نیی ‌ه‬ ‫پ��رۆس��ه‌ی‌ ه��اوس �ه‌رگ��ی��ری‌ له‌گه‌ڵ هاوسه‌رگیرییان ب��ك�ه‌ن‪ ،‬گۆڕین ‌‬ ‫كوڕێكی‌ خه‌ڵكی‌ هه‌ولێر ئه‌نجامداوه‌و ژماره‌ی مۆبایلی‌ كچانیش هۆكارێك ‌ه به‌تایبه‌ت له‌گوندو شاره‌ بچوكه‌كاندا‪.‬‬ ‫ئێستا ه��اوس �ه‌ره‌ك �ه‌ی‌ كارمه‌ند ‌‬ ‫رزگار سالم كارمه‌ندی‌ كۆڕه‌ك‬ ‫ی بۆ نه‌مانی‌ په‌یوه‌ندی‌ هاوڕێیه‌تی‬ ‫تلیكۆم ب �ه‌ده‌س��ت��ووری‌ راگه‌یاند‬ ‫"گۆڕین‌و داخستنی‌ ژماره‌كان زۆرن‪،‬‬ ‫به‌اڵم وه‌ك پێویست رووننه‌بووه‌ته‌و ‌ه‬ ‫ئه‌و ژمارانه‌ هی‌ كچانن یاخود نا‪،‬‬ ‫ی‬ ‫چونكه‌ ه�ه‌ن��دێ��ك ل��ه‌و ژم��اران��ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫كچان‌و ژنان كاری‌ پێده‌كه‌ن به‌ناو ‌‬ ‫هاوسه‌ره‌كانیانه‌وه‌یه‌"‪ .‬‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و كارمه‌نده‌ی‌ كۆڕه‌ك ئاماژه‌ ‌‬ ‫به‌وه‌شدا كه‌ كچان به‌تایبه‌ت له‌گوندو‬ ‫شاره‌ بچووكه‌كاندا كاتێك ژماره‌یه‌ك‬ ‫ی‬ ‫ده‌ك��ڕن پیان خ��ۆش نییه‌ به‌ناو ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆیانه‌وه‌ بێت‌و ده‌یكه‌ن به‌ناو ‌‬ ‫ب��راو ده‌ستگیرانه‌كانیانه‌وه‌‪" ،‬هه‌ر‬ ‫ی‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌یه‌ نازانرێت ئه‌و ژمارانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫داخ���راون‌و ده‌ك��ڕدرێ��ن رۆژان���ه‌ ه ‌‬ ‫ببووره‌ ئه‌و ژماره‌ی ‌هی‌ داواتكردووه‌ داخراو‌ه‬ ‫كچان‌و ژنانه‌ یان نا"‪.‬‬

‫ئاكۆ محه‌مه‌د له‌سلێمانی‌‬

‫ی له‌نیا بۆ‬ ‫ی چوون ‌‬ ‫دوو كوڕ له‌كات ‌‬ ‫ی پێهه‌ڵده‌چن‌و‬ ‫خوێندنگه‌ك ‌هی‌‪ ،‬ته‌نگ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ن��اب��ن�ه‌وه‌‪ ،‬ل�ه‌گ�ه‌ڵ ئ �ه‌و‌ه ‌‬ ‫له‌كۆڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ژم��ار‌ه ‌‬ ‫ی پێده‌ڵێن‪ ،‬داوا ‌‬ ‫قس ‌ه ‌‬ ‫مۆبایله‌كه‌شی‌ لێده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫ی كلێنسێك ك ‌ه‬ ‫له‌نیا به‌فڕێدن ‌‬ ‫ی ده‌ریهێنا‪،‬‬ ‫له‌وكاته‌دا له‌جانتاك ‌ه ‌‬ ‫خه‌ریكبوو‌ه هه‌ردوو كوڕه‌ك ‌ه به‌شه‌ڕ‬ ‫ی‬ ‫ی وایانزانیو‌ه ژمار‌ه ‌‬ ‫بدات له‌به‌رئه‌و‌ه ‌‬ ‫مۆبایله‌ك ‌هی‌ تیانووسیوه‌‪.‬‬ ‫ی "هه‌ردووكیانم له‌كۆڵ‬ ‫له‌نیا وت ‌‬ ‫خۆم كرده‌وه‌"‪.‬‬ ‫ك��وڕان واز له‌تانه‌لێدان ناهێنن‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌كچان‌و ئ�ه‌وه‌ش بووه‌ت ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی ب��ۆی��ان‪ ،‬پسپۆڕان ‌‬ ‫ی ب��ێ��زار ‌‬ ‫مای ‌ه ‌‬ ‫ده‌روون��ی��ش ده‌ڵ��ێ��ن ك� ‌ه تانه‌لێدان‬ ‫ی‬ ‫ی سایكۆلۆژیا ‌‬ ‫ی به‌الیه‌ن ‌‬ ‫په‌یوه‌ند ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بوون ‌‬ ‫ئه‌و كه‌سانه‌و‌ه هه‌یه‌و ئه‌نجام ‌‬ ‫بۆشاییه‌ له‌په‌روه‌رد‌هی‌ خێزانیدا‪.‬‬ ‫ژاڵ ‌ه جه‌مال خوێندكار‌ه له‌یه‌كێك‬ ‫ی‬ ‫ی سلێمان ‌‬ ‫ی ش��ار ‌‬ ‫له‌خوێندنگه‌كان ‌‬ ‫ی پێده‌كات رۆژان ‌ه‬ ‫ی ئاماژ‌ه ‌‬ ‫وه‌ك خۆ ‌‬ ‫ی چوون بۆ قوتابخان ‌ه له‌الیه‌ن‬ ‫له‌كات ‌‬ ‫ی پێده‌گیرێت‌و‬ ‫هه‌ندێك ك��وڕه‌و‌ه رێ ‌‬ ‫ی ده‌كه‌ن‪ ،‬له‌الیه‌ن به‌شێك له‌و‬ ‫بێزار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مۆبایل ‌‬ ‫ی ژم��ار‌ه ‌‬ ‫ك��وڕان �ه‌و‌ه داوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دیكه‌ش به‌لێدان ‌‬ ‫لێده‌كرێت‌و به‌شێك ‌‬ ‫ی "زۆرجار‬ ‫تان ‌ه بێزاریده‌كه‌ن‪ .‬ژاڵ ‌ه وت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ناشیرین ‌‬ ‫ی ت��ان�ه‌و قس ‌ه ‌‬ ‫ت��ووش� ‌‬ ‫ك��وڕان بوومه‌ته‌وه‌‪ ،‬منیش ناچارم‬ ‫به‌هه‌ر هۆیه‌ك بێت له‌كۆڵ خۆمیان‬ ‫بكه‌مه‌وه‌"‪ .‬‬ ‫كچان ته‌نها له‌الیه‌ن كوڕانه‌و‌ه‬ ‫ته‌نه‌یان لێنادرێت‪ ،‬هه‌ندێك جاریش‬ ‫ی‬ ‫ی به‌ته‌مه‌نه‌و‌ه رووبه‌ڕوو ‌‬ ‫له‌الیه‌ن پیاو ‌‬ ‫تانه‌لێدان ده‌بنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫سیڤان مسته‌فا رووداوێك ‌‬ ‫به‌مشێوه‌ی ‌ه گێڕایه‌و‌ه "جارێكیان‬ ‫ی‬ ‫له‌بازاڕ له‌ناكاو پیاوێك ك ‌ه ته‌مه‌ن ‌‬ ‫ل �ه‌ب��اوك��م زی��ات��رب��وو‪ ،‬ب����ه‌ره‌وڕووم‬

‫هات‌و هه‌ر له‌دووره‌و‌ه له‌گه‌ڵ یه‌كه‌م‬ ‫ی لێداگرتم‪ ،‬الم‬ ‫ی چاوێك ‌‬ ‫سه‌یركردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی "ته‌مه‌ن ‌‬ ‫سه‌یربوو"‪ .‬هه‌روه‌ها وت ‌‬ ‫ی من‌و ئه‌و چاوداگرتن ‌ه‬ ‫ئه‌و ‌و ته‌مه‌ن ‌‬ ‫زۆر لێكدووربوو‪ ،‬دواتر ك ‌ه گه‌یشت ‌ه‬ ‫ی له‌ناخه‌و‌ه هه‌ڵكێشا‬ ‫ته‌نیشتم ئاهێك ‌‬ ‫ی گرتبێت‪،‬‬ ‫ی ئ��اگ��ر ‌‬ ‫وه‌ك ئ����ه‌و‌ه ‌‬ ‫دوات��ری��ش دوام��ك��ه‌وت ك� ‌ه چووم ‌ه‬ ‫دوكانێك سه‌یرمكرد ئه‌ویش هات‪،‬‬ ‫دوات��ر له‌دوكانه‌ك ‌ه هاتم ‌ه ده‌ره‌وه‌و‬ ‫ێ ونكرد"‪.‬‬ ‫خۆم ل ‌‬ ‫ك��وڕان ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌ك�ه‌ن ك ‌ه‬ ‫ی خۆگۆڕین‌و‬ ‫ی جۆر ‌‬ ‫تانه‌لێدانیان به‌هۆ ‌‬ ‫ی كوڕان‬ ‫ی كچانه‌وه‌یه‌‌و سه‌رنج ‌‬ ‫ئارایشت ‌‬ ‫به‌الی‌ خۆیاندا راده‌كێشن‪.‬‬ ‫سیامه‌ند قادر ته‌مه‌ن ‪ 23‬ساڵ‪،‬‬ ‫ی ده‌ڵێت چه‌ند جارێك‬ ‫وه‌ك خ��ۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ل �ه‌ئ��اف��ره‌ت��ان داوه‌‪ ،‬وت ‌‬ ‫ت��ان � ‌ه ‌‬ ‫ی بۆ‬ ‫ی تانه‌لێدان به‌شێك ‌‬ ‫"ه��ۆك��ار ‌‬ ‫ئافره‌تان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪ ،‬هه‌ندێكجار‬ ‫ی ته‌سك‬ ‫ئه‌وه‌ند سوراو و سپیاو و جل ‌‬ ‫ی پیاوان بۆ‬ ‫له‌به‌رده‌كه‌ن ك ‌ه سه‌رنج ‌‬ ‫الی‌ خۆیان راده‌كێشن"‪.‬‬ ‫ی به‌ته‌مه‌نیش تانه‌لێدان‬ ‫پیاوان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گه‌نج ‌‬ ‫ی سه‌رده‌م ‌‬ ‫به‌تۆڵه‌كردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆیان داده‌نێن‌و ده‌ڵێن له‌سه‌رده‌م ‌‬ ‫ئه‌واندا ئه‌و هه‌موو كچ ‌ه جوان ‌ه نه‌بووه‌‪.‬‬

‫مسته‌فا خالید ته‌مه‌ن ‪ 42‬ساڵ‬ ‫ی وت "كاتێك ئێم ‌ه‬ ‫ب �ه‌ده‌س��ت��وور ‌‬ ‫گه‌نجبوون ئه‌و كچ ‌ه جوانان ‌ه نه‌بوون"‪.‬‬ ‫ی "ئێم ‌ه هه‌ستده‌كه‌ین‬ ‫هه‌روه‌ها وت ‌‬ ‫ی خۆماندا له‌و هه‌موو شت ‌ه‬ ‫له‌ته‌مه‌ن ‌‬ ‫جوان ‌هی‌ ژیان بێبه‌ش بووین"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ته‌ها حسێن پسپۆڕ له‌بوار ‌‬ ‫ی سه‌باره‌ت به‌و دیارده‌ی ‌ه‬ ‫ده‌رووناس ‌‬ ‫ی "ئه‌و حاڵه‌ت ‌ه‬ ‫ی پیاوان‌و كوڕان وت ‌‬ ‫ال ‌‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫ی سایكۆلۆژیا ‌‬ ‫ی به‌الیه‌ن ‌‬ ‫په‌یوه‌ند ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بوون ‌‬ ‫كه‌سانه‌و‌ه هه‌یه‌و ئه‌نجام ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خێزان ‌‬ ‫بۆشایی ‌ه ل���ه‌پ���ه‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ئ �ه‌وك �ه‌س��ان �ه‌دا‪ ،‬ئێستا له‌شوێن ‌‬ ‫په‌ناو دوور له‌خێزانه‌كانیان ئه‌و‬ ‫ی تانه‌دا‬ ‫ی رابردوویان له‌به‌رگ ‌‬ ‫حاڵه‌ت ‌ه ‌‬ ‫ده‌خه‌نه‌ڕوو"‪.‬‬ ‫ی به‌وه‌كرد‬ ‫ئه‌و توێژه‌ر‌ه ئاماژ‌ه ‌‬ ‫ی الوان بووه‌ت ‌ه‬ ‫ك ‌ه زۆرجاریش له‌ال ‌‬ ‫الس��ای��ی��ك��ردن��ه‌وه‌و ك����وڕان وه‌ك‬ ‫ی ئ �ه‌و كار‌ه‬ ‫ی ئازایه‌ت ‌‬ ‫خستنه‌ڕوو ‌‬ ‫ده‌ك �ه‌ن‪ ،‬ب�ه‌اڵم كچان پێیان عه‌یب ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی "به‌گشت ‌‬ ‫وه‌اڵمیان بده‌نه‌وه‌‪ .‬ته‌ها وت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئێم ‌ه له‌بوار ‌‬ ‫ی كۆمه‌ڵگ ‌ه ‌‬ ‫كوڕان ‌‬ ‫ی‬ ‫مه‌عریفی‌‌و رۆشنبیری‌‌و په‌یوه‌ند ‌‬ ‫ی ‪....‬هتد الوازن‌و ناتوانن‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌هیچ یه‌كێك له‌مكاران ‌ه وه‌ك خۆ ‌‬ ‫هه‌ستن"‪.‬‬

‫تانه‌لێدان كچانی‌ بێزاركردووه‌‪ .‬فۆتۆگراف‪ :‬ده‌شتی‌ ئه‌نوه‌ر‬


‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی سیاسیی گشتییه‌‪،‬کۆمپانیای سولی تێلیگراف هه‌فتان ‌ه ده‌ریده‌کات‬

‫کلتور‬

‫‪14‬‬

‫ی مێین ‌ه زیاتر دووچاری نه‌خۆشیی ده‌روونی ده‌بن‬ ‫ره‌گه‌ز ‌‬

‫ی ‪ 1044‬كه‌سیان ره‌گه‌زی‌ مێینه‌ن‬ ‫ی ‪ 1842‬نه‌خۆشی‌ ده‌روون ‌‬ ‫له‌كۆ ‌‬ ‫شه‌نگ هاشم له‌دهۆك‬

‫پسپۆڕانی‌ بواری‌ ده‌روونی‌ ئاماژه‌ بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ده‌كه‌ن كه‌ ره‌گه‌زی‌ مێینه‌ زیاتر‬ ‫تووشی‌ نه‌خۆشییه‌ ده‌روونییه‌كان‬ ‫ده‌ب���ن وه‌ك ل���ه‌ره‌گ���ه‌زی‌ نێرینه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫تووشبوون به‌خه‌مۆكیش له‌پێشه‌وه‌ ‌‬ ‫نه‌خۆشییه‌ ده‌روونییه‌كانه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ب����ه‌ڕێ����وه‌ب����ه‌ری‌ س��ه‌ن��ت��ه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ته‌ندروستی‌ ده‌روونی‌ له‌دهۆك ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ده‌كات كه‌ خه‌ڵك ‌‬ ‫ی‬ ‫ئێمه‌ هۆشیارتربووه‌و زیاتر سه‌ردان ‌‬ ‫پزیشكی‌ ده‌روونی‌ ده‌كه‌ن‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫هۆكارێكه‌ بۆ زیادنه‌بوونی‌ نه‌خۆشیی ‌ه‬ ‫ده‌روونییه‌كان‪.‬‬ ‫ی‬ ‫د‪.‬ن��زار عیسمه‌ت به‌ڕێوه‌به‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫سه‌نته‌ری‌ ته‌ندروستی‌ ده‌روون��� ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌دهۆك ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌دا كه‌ خه‌ڵك ‌‬ ‫ی‬ ‫كوردستان هۆشیارتربوون‌و ئید ‌‬ ‫ئه‌و قسه‌وباسانه‌ الی‌ ئه‌وان نه‌ماو ‌ه‬ ‫ی‬ ‫كه‌ هه‌ر كه‌سێك سه‌ردانی‌ پزیشك ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌روون����ی‌ ك���رد‪ ،‬ئ���ه‌وا مرۆڤێك ‌‬

‫تێكچووه‌‪ ،‬پزشكه‌كانیش زیاتر‬ ‫ی‬ ‫هۆشیاربوون له‌ده‌ستنیشانكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫حاڵه‌ته‌ ده‌روون��ی��ی�ه‌ك��ان‪ ،‬ژم��اره‌ ‌‬ ‫پ��س��پ��ۆڕه‌ ده‌روون��ی��ی��ه‌ك��ان��ی��ش‬ ‫له‌زیادبووندایه‌‪.‬‬ ‫د‪.‬نزار وتی‌ "ره‌گه‌زی‌ مێ‌ زیاتر‬ ‫تووشی‌ نه‌خۆشی‌ ده‌روون �ی‌ ده‌بێت‬ ‫وه‌ك له‌ره‌گه‌زی‌ نێر"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫به‌پێی‌ ئه‌و ئامارانه‌ی‌ له‌سه‌نته‌ر ‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ ده‌روون���ی‌ دهۆكدایه‌‪،‬‬ ‫له‌سه‌ره‌تای‌ كاركردنیانه‌وه‌ زۆرترین‬ ‫ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ سه‌ردانیان كردوون‬ ‫گه‌نجن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫به‌پێی‌ ئامارێكی‌ سه‌نته‌ر ‌‬ ‫ده‌روونی‌ له‌دهۆك له‌ساڵی‌ رابردوودا‬ ‫‪ 1842‬ك����ه‌س س����ه‌ردان����ی‌ ئ��ه‌و‬ ‫سه‌نته‌ره‌یان كردووه‌‪ ،‬له‌و رێژه‌یه‌ش‬ ‫‪ 1044‬كه‌سیان ره‌گه‌زی‌ مێن‌و ‪798‬‬ ‫كه‌سیشیان له‌ره‌گه‌زی‌ نێر بوون‪.‬‬ ‫نه‌خۆشیی‌ ده‌روون����ی‌ هه‌موو‬ ‫ت�ه‌م�ه‌ن��ێ��ك ده‌گ��رێ��ت��ه‌وه‌ م��ن��داڵ‪،‬‬ ‫مێرمنداڵ‪ ،‬گه‌نج‪ ،‬به‌سااڵچوو‪ ،‬ژن‪،‬‬ ‫پیاو‪ ،‬واته‌ كه‌س لێی‌ بێبه‌ری‌ نییه‌‪.‬‬

‫توشبوون به‌خه‌مۆكی له‌پێشه‌و‌هی‌ نه‌خۆشییه‌ ده‌روونییه‌كانه‌‪.‬‬

‫د‪ .‬نزار هۆكاره‌كانی‌ نه‌خۆشیی ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ده‌روون��ی��ی �ه‌ك��ان ب��ۆ دوو هۆكار ‌‬ ‫سه‌ره‌كی‌ ده‌گێڕێته‌وه‌‪ ،‬ئاماده‌یی‌ ئه‌و‬ ‫ی‬ ‫كه‌سه‌ بۆ نه‌خۆشیی‌‪ ،‬چه‌ند به‌رگه‌ ‌‬ ‫ده‌گرێت‪ ،‬وات�ه‌ هۆكاری‌ ژینگه‌یی‌‪،‬‬ ‫له‌هه‌مانكاتدا هۆكاری‌ بۆماوه‌یی‌‌و‬ ‫بایه‌لۆجیش كاریگه‌ری‌ خۆی‌ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ده‌رب�����اره‌ی‌ چ��اره‌س �ه‌رك��ردن � ‌‬ ‫نه‌خۆشییه‌ ده‌روونییه‌كان د‪ .‬نزار‬ ‫ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌دا كه‌ ئه‌وان هه‌وڵده‌ده‌ن‬ ‫ب��ه‌ب��ێ‌ ب �ه‌ك��اره��ێ��ن��ان �ی‌ ده‌رم����ان‪،‬‬ ‫ێ‬ ‫چ��اره‌س��ه‌ر ب��ك �ه‌ن‪ ،‬ب���ه‌اڵم هه‌ند ‌‬ ‫ی‬ ‫حاڵه‌ت هه‌یه‌ به‌بێ‌ به‌كارهێنان ‌‬ ‫ده‌رم��ان چارسه‌رنابن‌و وتی‌ "بۆی ‌ه‬ ‫ئێمه‌ له‌زۆربه‌ی‌ حاڵه‌ته‌كاندا هه‌ردوو‬ ‫چاره‌سه‌ره‌كه‌ به‌كارده‌هێنین"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ل���ه‌ئ���ام���اره‌ك���ه‌ی‌ س��ه‌ن��ت��ه‌ر ‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ ده‌روونیدا هاتووه‌ كه‌ ‪112‬‬ ‫كه‌س تووشی‌ نه‌خۆشی‌ شیزوفرینیا‬ ‫(ان��ف��ص��ام الشخصی) ب���وون‌و ‪118‬‬ ‫كه‌سیش تووشی‌ دڵه‌ڕاوكێ‌ (قلق)‬ ‫ی‬ ‫بوون‌و ‪ 226‬كه‌س تووشی‌ خه‌مۆك ‌‬ ‫(االكتئاب) بوون‪.‬‬

‫هه‌روه‌ها تێكچوونی‌ ده‌روونیش‬ ‫گ �ه‌ی��ش��ت��ووه‌ت �ه‌ ‪ 55‬ك���ه‌س‪193 ،‬‬ ‫كه‌سیش تووشی‌ میزبه‌خۆداكردن‬ ‫بوون كه‌ ته‌مه‌نی‌ یه‌كێكیان له‌نێوان ‪1‬‬ ‫ساڵیدایه‌و ‪ 101‬كه‌سیشیان ته‌مه‌نیان‬ ‫له‌نێوان (‪ 5‬ـ ‪ )15‬ساڵیدایه‌و ‪50‬‬ ‫كه‌سیان كوڕو ‪ 53‬كچ بوون‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫‪ 156‬كه‌س تووشی‌ گرفتی‌ قسه‌كردن‬ ‫(قسه‌فڕێدان) ب��وون �ه‌ت �ه‌وه‌و ‪128‬‬ ‫كه‌سیش تووشی‌ تێكچوونی‌ مێشك‬ ‫ی‬ ‫بوون‪ 80 ،‬كه‌سیش تووشی‌ نه‌خۆش ‌‬ ‫هێستریا بوون‪ ،‬ئه‌و ژماره‌یه‌ی‌ ك ‌ه‬ ‫ماوه‌ته‌وه‌ چه‌ند نه‌خۆشییه‌كی‌ تر‬ ‫ده‌گرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ب����ه‌ڕێ����وه‌ب����ه‌ری‌ س��ه‌ن��ت��ه‌ر ‌‬ ‫ت�ه‌ن��دروس��ت�ی‌ ده‌روون����ی‌ ل�ه‌ده��ۆك‬ ‫ی‬ ‫وتی‌ "منداڵ زیاتر تووشی‌ گرفت ‌‬ ‫میزبه‌خۆداكردن‌و گرفتی‌ ئاخاوتن‌و‬ ‫ب���ه‌دره‌ف���ت���اری‌‌و ت���رس ده‌ب��ن��ه‌وه‌‪،‬‬ ‫گه‌نج زیاتر توشی‌ گرفتی‌ ترس‌و‬ ‫به‌دره‌فتاری‌‌و خه‌مۆكی‌‌و توڕه‌بوون‬ ‫ده‌بنه‌وه‌‪ ،‬كه‌ له‌الی‌ هه‌ردوو ره‌گه‌زه‌ك ‌ه‬ ‫گرفتی‌ مه‌زن گرفتی‌ سۆزدارییه‌"‪.‬‬

‫ت ده‌رده‌خات كڕیاره‌كان‪ ،‬فرۆشیاران تاقیده‌كه‌نه‌وه‌‬ ‫شێواز ‌ی نوستن كه‌سایه‌تی ‌‬ ‫و‪ :‬فه‌ریق كه‌ریم‬

‫ئێستا شێواز ‌ی نووستنه‌كه‌ت به‌ئاسان ‌ی‬ ‫پێتده‌ڵێت (من پێمخۆش ‌ه به‌ته‌نیا بم‪،‬‬ ‫بۆ م��او‌ه ‌ی پێنج بۆ ح �ه‌وت كاتژمێر‬ ‫له‌ناوه‌ڕاست ‌ی جێگه‌كه‌مدا هه‌ر چوار په‌ل ‌ی‬ ‫ل ‌ێ رابكێشم)‪ ،‬یان چاونوقاندنێك ‌ی توندو‬ ‫خۆلولكردن ئاماژه‌و هاوار كردنێكه‌و ده‌ڵ ‌ێ‬ ‫(ده‌زانم كۆرپه‌ك ‌ه خه‌به‌ر ‌ی ده‌بێته‌و‌ه یان‬ ‫یه‌كێك هه‌ست به‌پرخه‌پرخ ده‌كات‪ ،‬یان‬ ‫زه‌نگ ‌ی كاتژمێره‌ك ‌ه ده‌ستده‌كات به‌هاوار)‬ ‫هه‌ر به‌و خه‌یاڵه‌شه‌و‌ه خه‌وت لێكه‌وتووه‌‪.‬‬ ‫ل�ه‌ژی��ان��م��ان��دا ئ��ه‌و ب��ڕ‌ه خ��ه‌و‌ه ‌ی‬ ‫ده‌یكه‌ین‪ ،‬له‌ڕاستیدا چۆنییه‌ت ‌ی به‌باش ‌ی‬ ‫پشودانمان له‌كاتێكه‌و‌ه بۆ كاتێك ‌ی تر‬ ‫ده‌گۆڕێ‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا لێكۆڵه‌رێك ‌ی‬ ‫بوار ‌ی خه‌و ده‌ڵێت‪ :‬چۆنییه‌ت ‌ی شێواز ‌ی‬ ‫له‌شمان له‌كات ‌ی نوستندا ده‌كر ‌ێ هه‌ند ‌ێ‬ ‫شت بڵێت له‌بار‌ه ‌ی ئ �ه‌وه‌و‌ه ك ‌ه ئێم ‌ه‬ ‫كێین وه‌ك ئه‌و‌ه ‌ی ك ‌ه له‌ژیان ‌ی رۆژانه‌ماندا‬ ‫رووده‌دات‪.‬‬ ‫پ���رۆف���ی���س���ۆر ئ���ی���دز ك��ۆس��ك � ‌ی‬ ‫پزیشكێك ‌ی تایبه‌تمه‌ند‌ه له‌بوار ‌ی خه‌ودا‪،‬‬ ‫راوێژكاریش ‌ه له‌و بواره‌دا ده‌ڵێت‪ :‬به‌پێ ‌ی‬ ‫ئه‌و توێژینه‌وه‌ی ‌ه ‌ی ك ‌ه ‪ 1000‬كه‌س تیایدا‬ ‫به‌شداربووه‌‪ ،‬شه‌ش جۆر ‌ی زۆر باو ‌ی‬ ‫نوستن هه‌ی ‌ه ك ‌ه جۆر ‌ی كه‌سایه‌تیمان‬ ‫پ��ی��ش��ان��ده‌دات‪ ،‬ئ �ه‌م �ه‌ش پ�ه‌ی��وه‌ن��د ‌ی‬ ‫به‌زمان ‌ی جه‌سته‌و‌ه هه‌یه‌‪ ،‬ئێم ‌ه له‌كات ‌ی‬ ‫به‌ئاگایماندا هه‌موومان وریاین له‌بار‌ه ‌ی‬ ‫زم��ان� ‌ی جه‌سته‌مانه‌وه‌‪ ،‬ب��ه‌اڵم ئ�ه‌و‌ه‬

‫ی�ه‌ك�ه‌م ج��ار‌ه ك� ‌ه ده‌بینین شێو‌ه ‌ی‬ ‫له‌شمان له‌نائاگاییدا چ ‌ی له‌باره‌ی‬ ‫كه‌سایه‌تیمانه‌و‌ه ده‌ڵێ‌‪.‬‬ ‫شه‌ش شێواز‌ه باوه‌ك ‌ه ‌ی نوستن‬ ‫ی (‪fetus‬‬ ‫‪ .1‬شێواز ‌ی كۆرپه‌له‌ی ‌‬ ‫‪)position‬‬ ‫له‌‪‌ %41‬ی به‌شداربووان ‌ی توێژینه‌وه‌ك ‌ه‬ ‫ب�ه‌م شێواز‌ه نوستون له‌سه‌ر الیه‌ك‬ ‫خ��ۆی��ان ل��ول��ده‌ك �ه‌ن‪ ،‬ئ��اف��ره‌ت��ان دوو‬ ‫ئه‌وه‌ند‌ه ‌ی پیاوان به‌م شێواز‌ه ده‌خه‌ون‌و‬ ‫به‌باوترین شێواز ‌ی نوستن داده‌ن��رێ‌‪،‬‬ ‫كه‌سان ‌ی ئه‌م شێواز‌ه ره‌ق ده‌رده‌كه‌ون‬ ‫له‌هه‌ڵسوكه‌وتیاندا‪ ،‬كه‌سان ‌ی هه‌ستیارن‬ ‫واده‌رده‌كه‌ون ك ‌ه شه‌رمن بن‪ ،‬زوو له‌گه‌ڵ‬ ‫شته‌كاندا هه‌ڵده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫‪ .1‬شیواز ‌ی درێژ (‪)long position‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ب �ه‌درێ��ژ ‌ی له‌سه‌ر الیه‌كت‬ ‫راكشایت‪ ،‬هه‌ردوو ده‌ستت به‌ال ‌ی قه‌دتدا‬ ‫بۆ خواره‌و‌ه درێژكرد‪ ،‬ئه‌وا تۆ كه‌سێك ‌ی‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تیت‪ ،‬ئه‌م كه‌سان ‌ه به‌ئاسان ‌ی‬ ‫ده‌گونجێن له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سانه‌دا ك ‌ه‬ ‫باوه‌ڕیان پێیانه‌‪ ،‬به‌ڕاده‌یه‌ك ك ‌ه زۆرجار‬ ‫هه‌ڵده‌خڵه‌تێنرێن‪ ،‬به‌پێ ‌ی توێژینه‌وه‌ك ‌ه‬ ‫له‌‪‌ %15‬ی خه‌ڵك به‌م شێواز‌ه ده‌خه‌ون‪.‬‬ ‫‪ .3‬شێواز ‌ی ده‌ستگرتن بۆ داواكردن‬ ‫‪ yearner position‬ئه‌مان ‌ه له‌سه‌ر ال‬ ‫راده‌كشێن‪ ،‬ده‌ستیان بۆ پێشه‌و‌هی‌‬ ‫له‌شیان درێژ ده‌كه‌ن له‌ئاست ‌ی سنگیان‪،‬‬ ‫له‌‪‌ %13‬ی خه‌ڵك ‌ی به‌م شێواز‌ه ده‌خه‌ون‪،‬‬ ‫ئه‌مان ‌ه كه‌سان ‌ی مێشك كراوه‌ن له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌شدا حه‌سودن‪ ،‬به‌گومانن‪ ،‬ئینكارن‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و بڕیاران ‌ه ‌ی ده‌یده‌ن‪.‬‬

‫‪ .4‬ش��ێ��واز ‌ی س �ه‌رب��از ‌ی‬

‫‪position‬‬

‫‪soldier‬‬

‫كه‌سان ‌ی ئه‌م شێواز‌ه له‌سه‌ر پشت‬ ‫ده‌خ�ه‌ون قاچیان ب ‌ه رێك ‌ی‌و ده‌ستیان‬ ‫به‌ڕێك ‌ی ب �ه‌ال ‌ی قه‌دیاندا راده‌كێشن‪،‬‬ ‫له‌‪‌ %8‬ی خه‌ڵك ‌ی به‌م شێواز‌ه ده‌خه‌ون‪،‬‬ ‫ئه‌مان ‌ه كه‌سان ‌ی خۆپارێزن‪ ،‬بێده‌نگن‪،‬‬ ‫به‌گله‌یین‪ ،‬خۆیان یان شته‌كان ‌ی تر زۆر‬ ‫هه‌ڵده‌كێشن‪ ،‬زۆرب ‌ه ‌ی ئه‌مان ‌ه پرخه‌یان‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬چونك ‌ه له‌سه‌ر پشت ده‌خه‌ون‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه پرخ ‌ه خه‌به‌ریان ناكاته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم خه‌وه‌كه‌یان ناڕه‌حه‌ت ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ .5‬شێواز ‌ی كه‌وتن ‌ی سه‌ربه‌ست‬ ‫(‪)freefall position‬‬ ‫ئه‌مان ‌ه له‌سه‌ر ده‌م یان سك ده‌خه‌ون‬ ‫ده‌ستیان له‌ال ‌ی سه‌رینه‌و‌ه داده‌نێن یان‬ ‫باوه‌ش به‌سه‌رینه‌كه‌دا ده‌ك ‌هن‌و سه‌ریان‬ ‫به‌الیه‌كدا ده‌خه‌ن‪ ،‬له‌‪‌ %7‬ی خه‌ڵك به‌و‬ ‫ش��ێ��واز‌ه ده‌خ���ه‌ون‪ ،‬ل��ه‌خ��ۆڕاز ‌ی‌و زۆر‬ ‫ئینكارن هاوڕێیانه‌ن له‌هه‌ڵسوكه‌وتدا‬ ‫به‌ڕه‌خنه‌گرتن زۆر ناڕه‌حه‌ت ده‌بن‪.‬‬ ‫‪ .6‬ش����ێ����واز ‌ی ئ��ه‌س��ت��ێ��ر‌ه ‌ی‬ ‫ده‌ریا(‪)starfish position‬‬ ‫ئه‌مان ‌ه له‌سه‌ر پشت ده‌خ��ه‌ون‪،‬‬ ‫هه‌ردوو ده‌ستیان هه‌ڵده‌گێڕنه‌و‌ه له‌سه‌ر‬ ‫سه‌رینه‌كه‌یان‌و له‌ته‌نیشت سه‌ریان‬ ‫دایده‌نێن‪ ،‬ئه‌مان ‌ه گوێگرێك ‌ی باشن‬ ‫یارمه‌تیده‌رن‪ ،‬حه‌زناكه‌ن ببن ‌ه ناوه‌ند ‌ی‬ ‫سه‌رنجڕاكێشان ‌ی ئه‌وان ‌ی تر‪ ،‬پرخه‌یان‬ ‫هه‌یه‌و زۆر جار ده‌ناڵێنن به‌ده‌ست خه‌و‬ ‫سوكییه‌وه‌‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌‪ :‬ماڵپه‌ر ‌ی (‪)BBC‬‬

‫فه‌رمان چۆمانی‌ له‌رانیه‌‬

‫ئه‌حمه‌د عه‌ل ‌ی به‌ته‌نها به‌قسه‌یه‌ك ‌ی‬ ‫فرۆشیارێك چه‌ند كیلۆ میوه‌یه‌ك ‌ی‬ ‫ده‌ستكه‌وت‪ ،‬به‌ب ‌ێ ئه‌و‌ه ‌ی یه‌ك دیناریش‬ ‫بدات‪.‬‬ ‫ئه‌حمه‌د ده‌ڵێت كاتێك چووم بۆ‬ ‫كڕین ‌ی میو‌ه كابرا ‌ی فرۆشیار پێ ‌ی وتم‬ ‫"ناكرێت پاره‌ك ‌ه ‌ی عاید ‌ی خۆم بێت‪،‬‬ ‫منیش وتم بۆ ناكرێت‌و یه‌كسه‌ر رۆیشتم‌و‬ ‫پاره‌كه‌م نه‌دا"‪.‬‬ ‫ئه‌حمه‌د وت�� ‌ی "ئ���ه‌و دوك��ان��دار‌ه‬ ‫نه‌یوێرایه‌و‌ه جارێكیتر پێم بڵێت پاره‌كه‌ت‬ ‫با له‌سه‌ر من بێت"‪.‬‬ ‫ئه‌حمه‌د یه‌كێك ‌ه ل��ه‌و ه���ه‌زاران‬ ‫ك�ه‌س� ‌ه ‌ی ك� ‌ه رۆژان��� ‌ه له‌كات ‌ی كڕین ‌ی‬ ‫شتوم ‌هك‌و پێداویستییه‌كان ‌ی رۆژان�ه‌دا‬ ‫له‌گه‌ڵ فرۆشیاراندا رووبه‌ڕوو ‌ی "لێگه‌ڕ ‌ێ‬ ‫ب��ا ع��ای��د ‌ی خ���ۆم ب��ێ��ت" ده‌ب��ن��ه‌وه‌‪،‬‬ ‫بووه‌ته‌هۆ ‌ی بێزاركردنیان‪.‬‬ ‫ئه‌م وشه‌ی ‌ه الی فرۆشیاره‌كان بووه‌ت ‌ه‬ ‫باو‪ ،‬زۆربه‌یان وه‌ك خۆنزیككردنه‌وه‌یه‌ك‬ ‫له‌كڕیاره‌كان‌و موجامه‌له‌كردنیان ده‌یڵێن‪،‬‬ ‫زۆربه‌یان مه‌به‌ستان ئه‌وه‌ی ‌ه ئه‌و كڕیار‌ه‬ ‫ببێت ‌ه كڕیارێكی به‌رده‌وام‪.‬‬ ‫"ل �ه‌و دی��ارده‌ی � ‌ه بێزاربووم‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫رۆژیك بڕیارمدا ئه‌و‌ه ‌ی پێم بڵێت لێگه‌ڕ ‌ێ‬ ‫باعید ‌ی خۆم بێت‪ ،‬لێیگه‌ڕێم"‪ .‬ئه‌حمه‌د‬ ‫وایوت‪.‬‬ ‫دی��ار‌ه ‌ی "لێگه‌ڕ ‌ێ با عاید ‌ی خۆم‬ ‫بێت" هاوواڵتیان ‌ی نیگه‌رانكردووه‌و ته‌نها‬ ‫به‌موجامه‌له‌كردن ‌ی فرۆشیاران ‌ی داده‌نێن‪،‬‬ ‫فرۆشیارانیش ئاماژ‌ه به‌وه‌ده‌كه‌ن خۆ‬ ‫ئه‌گه‌ر هه‌موو ئه‌و كه‌سان ‌ه له‌پاره‌ك ‌ه‬ ‫بگه‌ڕێن به‌دوو رۆژ ئیفالس ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫مه‌به‌ست ‌ی فرۆشیاران ل ‌ه "لێگه‌ڕ ‌ێ‬ ‫ب��ا ع��ای��د ‌ی خ��ۆم ب��ێ��ت" ئ��ه‌وه‌ی�� ‌ه ك ‌ه‬ ‫به‌كڕیاره‌كانیان بڵێن پار‌ه مه‌د‌ه بۆ ئه‌و‬ ‫شت ‌ه ‌ی له‌ال ‌ی ئه‌و فرۆشیار‌ه ده‌یكڕن‪.‬‬ ‫ئامانج ڕه‌سوڵ ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌كات‬ ‫رۆژان � ‌ه ب ‌ه ب�ه‌رده‌وام� ‌ی له‌كات ‌ی كڕین ‌ی‬ ‫كه‌لوپه‌ل ‌ی پێویست له‌ناو بازاڕدا له‌الیه‌ن‬ ‫فرۆشیارانه‌و‌ه رووب�ه‌ڕوو ‌ی ئه‌و رسته‌ی ‌ه‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌بڕوا ‌ی ئامانج ئه‌و‌ه دیارده‌یه‌ك ‌ی‬ ‫زۆر بێزاركه‌ره‌‪ ،‬وت ‌ی "ده‌بێت ماوه‌یه‌ك ‌ی‬ ‫زۆر گفتوگۆ بكه‌ین‌و دوا ‌ی ماندووبوونێك ‌ی‬

‫زۆر ئینجا پاره‌كه‌ت لێوه‌رده‌گرێت"‪.‬‬ ‫رێباز نه‌ب ‌ی له‌گ ‌ه ‌ڵ ئامانج هاوڕایه‌و‬ ‫ده‌ڵێت زۆرج��ار ك ‌ه ده‌چم ‌ه ب��ازاڕ بۆ‬ ‫كڕین ‌ی كه‌لوپه‌لێك پێش ئه‌و‌ه ‌ی له‌ماڵه‌و‌ه‬ ‫بچمه‌ده‌ر تینم له‌و‌ه هه‌ی ‌ه ك ‌ه كابرا ‌ی‬ ‫فرۆشیار هه‌راسانم ده‌كات به‌و قسه‌یه‌و‬ ‫وت ‌ی "ده‌بێت چه‌ندینجار سوێند ‌ی بۆ‬ ‫بخۆم تا پاره‌ك ‌ه وه‌رده‌گ��رێ��ت"‪ .‬رێباز‬ ‫وت ‌ی " ده‌زانم ك ‌ه ئه‌و كه‌س ‌ه به‌راستیش‬ ‫واناڵێت‪ ،‬به‌اڵم خو ‌ی پێوه‌گرتووه‌"‪.‬‬ ‫فرۆشیاران ده‌ڵێن ئێم ‌ه به‌م وشان ‌ه‬ ‫راهاتووین‪ ،‬مه‌به‌ستمان ئه‌و‌ه نیی ‌ه هه‌موو‬ ‫كه‌سێك پار‌ه نه‌دات ئه‌گه‌ر وابێت‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫مایه‌پووچ ده‌بین‪.‬‬ ‫حسێن م��ح �ه‌م �ه‌د یه‌كێك ‌ه ل�ه‌و‬ ‫دوكانداران ‌ه ‌ی رۆژان � ‌ه چه‌ندینجار ئه‌و‬ ‫رسته‌ی ‌ه دووباره‌ده‌كاته‌و‌ه به‌ده‌ستوور ‌ی‬ ‫وت "ئێم ‌ه خومان به‌و رسته‌یه‌و‌ه گرتووه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌رنا مه‌به‌ستمان نیی ‌ه كه‌س لێبگه‌ڕێت‬ ‫له‌و پاره‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم دووباره‌كردنه‌و‌ه ‌ی‬ ‫زیاتر په‌یوه‌ند ‌ی به‌راهاتنه‌و‌ه هه‌یه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ناشتوانین واز ‌ی لێبهێنین"‪ .‬حسێن وت ‌ی‬ ‫"خۆ ئه‌گه‌ر هه‌موو ئه‌و كه‌سان ‌ه له‌پاره‌ك ‌ه‬ ‫بگه‌ڕێن به‌دوو رۆژ ئیفالس ده‌كه‌ین"‪.‬‬

‫ئه‌و دوكاندار‌ه ئه‌وه‌ش ‌ی نه‌شارده‌و‌ه‬ ‫ك ‌ه ئه‌وان ده‌زانن ئه‌و خه‌ڵك ‌ه لێناگه‌ڕێن‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌رنا واناڵێین‪ ،‬هه‌روه‌ها "ئه‌و كه‌س ‌ه ‌ی‬ ‫مه‌ترسیش ‌ی لێبكه‌ین پێ ‌ی ناڵێین‬ ‫لێگه‌ڕێ‌‪ ،‬چونك ‌ه هه‌ند ‌ێ حاڵه‌ت ‌ی ئاوا‬ ‫روویداوه‌"‪.‬‬ ‫پسپۆڕان ‌ی ب��وار ‌ی كۆمه‌اڵیه‌تیش‬ ‫ئ��ام��اژ‌ه ب��ه‌و‌ه ده‌ك���ه‌ن ئ �ه‌و دی��ارده‌ی � ‌ه‬ ‫په‌یوه‌ند ‌ی به‌خوپێوه‌گرتن‌و راهاتنه‌وه‌یه‌و‬ ‫كات ‌ی ئه‌و‌ه هاتوو‌ه ئه‌و دیارده‌ی ‌ه كۆتای ‌ی‬ ‫پێبێت‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د عه‌ل ‌ی توێژه‌ر ‌ی كۆمه‌اڵیه‌ت ‌ی‬ ‫ئ���ه‌و دی���ارده‌ی��� ‌ه ده‌گ��ێ��ڕێ��ت��ه‌و‌ه بۆ‬ ‫خوپێوه‌گرتن‌و راهاتن له‌سه‌ر ‌ی به‌هۆ ‌ی‬ ‫زۆر ‌ی دووب��اره‌ك��ردن�ه‌وه‌ی��ان‪ ،‬ئه‌گه‌ر نا‬ ‫"ده‌گمه‌ن ‌ه فرۆشیارێك هه‌بێت ل ‌ه ناخیه‌و‌ه‬ ‫به‌كه‌سێك بڵێت لێ ‌ی گه‌ڕێ‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و توێژه‌ر‌ه وتیش ‌ی "به‌شێك ‌ی زۆر‬ ‫له‌و هاوواڵتییان ‌ه نیگه‌رانن له‌و دیارده‌یه‌و‬ ‫حه‌زناكه‌ن ئه‌وه‌ند‌ه دووب��ار‌ه ببێته‌وه‌‪،‬‬ ‫چونك ‌ه ئه‌وان هه‌ست به‌بێزار ‌ی ده‌ك ‌هن‌و‬ ‫نایانه‌وێت له‌سه‌ر پار‌ه ‌ی كیلۆیه‌ك ته‌مات ‌ه‬ ‫گفتۆگۆ بكه‌ن‪ ،‬بۆی ‌ه كات ‌ی ئه‌و‌ه هاتوو‌ه‬ ‫ئه‌و دیارده‌ی ‌ه كۆتای ‌ی پێ بهێنرێت"‪.‬‬

‫هاوواڵتیان نایانه‌وێت فرۆشیاره‌کان مجامه‌له‌یان بكه‌ن‬


‫‪17‬‬

‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫ئه‌ده‌ب‌و هونه‌ر‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫پۆست تیرۆر‪ ..‬مۆدێلێک له‌شوینی خودا‬

‫الپه‌ڕه‌ ‪19‬‬

‫چریكه‌ی زیندوو‬ ‫جه‌الل هانیسی‬

‫مێژوونووسان‌و مۆزیكزانانی جیهان‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و ب��اوه‌ڕه‌ن كه‌ كوردستان‬ ‫به‌النكی شارستانییه‌تی مۆزیكی‬ ‫جیهان دێته‌ئه‌ژمار‪.‬‬ ‫گه‌زه‌نفوون مێژوونووسی یونانی‬ ‫له‌م باره‌یه‌و‌ه نووسیویه‌تی‪ ،‬له‌ساڵی‬ ‫‪401‬ی پێش زایین دوای هێرشی‬ ‫ی��ون��ان ب��ۆ س��ه‌ر ئ��ێ��ران‪ ،‬شكستی‬ ‫كوورشی گه‌ور‌ه له‌یونانییه‌كان‪ ،‬كاتێ‬ ‫كه‌ له‌شكری یونانییه‌كان ویستیان‬ ‫له‌كوردستانه‌و‌ه بگه‌ڕێنه‌وه‌ به‌چڕینی‬ ‫گۆرانی‌و سروود به‌كۆمه‌ڵ هێرشیان‬ ‫ده‌كرد‌ه سه‌رمان‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌ڵگه‌یه‌ك ‌ه‬ ‫بۆ سه‌لماندنی مێژووی دوورو درێژی‬ ‫گۆرانی‌و مۆزیكی كوردی‪.‬‬ ‫شاری كۆیه‌ش وه‌ك هه‌موو شار‌و‬ ‫ناوچه‌كانی تر‪ ،‬له‌هونه‌ری مۆزیك‌و‬ ‫گۆرانیی ك��وردی بێبه‌ری نه‌بووه‌و‬ ‫گه‌لێك ه��ون�ه‌رم�ه‌ن��دی به‌ئه‌مه‌ك‌و‬ ‫خه‌مخۆری وه‌ك مه‌ربێن‪ ،‬نه‌شئه‌تی‬ ‫ره‌ش��ی��دئ��اغ��ا‪ ،‬حاجییه‌ گ �ه‌وره‌ی �ه‌‪،‬‬ ‫ره‌فیق چ��ارچ��او‪ ،‬عه‌به‌ی چایچی‪،‬‬ ‫م �ه‌ال ئه‌سعه‌دو خاڵ ‌ه سێوه‌ی لێ‬ ‫هه‌ڵكه‌وتووه‌‪ ،‬ك ‌ه هه‌ركام به‌گوێره‌ی‬ ‫توانای خۆیان‌و بارودۆخی سه‌رده‌م‬ ‫هونه‌رو مۆزیكی كوردیان به‌ره‌وپێش‬ ‫ب����ردووه‌و س��پ��اردوی��ان �ه‌ ب �ه‌ن �ه‌وه‌ی‬ ‫دوای خ��ۆی��ان ك � ‌ه ئێستا‌ گه‌لێك‬ ‫به‌سته‌ومقاماتی ج��وان‌و پڕخرۆش‬ ‫ه���ه‌ن ك�� ‌ه ت��ای��ب �ه‌ت��م �ه‌ن��دی ش��اری‬ ‫ك��ۆی�ه‌و ده‌وروب����ه‌ری پێو‌ه دی��اره‌و‬ ‫جێگای شانازییه‌‪ ،‬دوای ئه‌مانه‌ش‬ ‫مامۆستا تایه‌ر توفیق دێت ‌ه نێو ئه‌م‬ ‫ك�ه‌ش‌و ه�ه‌وا هونه‌رییه‌وه‌ كه‌ وه‌ك‬ ‫قوتابخانه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆو سه‌رمه‌شق‬ ‫سه‌ر هه‌ڵده‌دات‪.‬‬ ‫ت��ای��ه‌ر ك���وڕی ت��ۆف��ی��ق ك��وڕی‬ ‫عه‌بدولره‌حمان ل� ‌ه س��اڵ��ی‪1922‬ی‬

‫زایینی له‌گه‌ڕه‌كی "به‌فریقه‌ندی"‬ ‫ش��اری كۆیه‌‪ ،‬چ��اوی ب��ه‌رووی ژیانا‬ ‫هه‌ڵێناوه‌‪.‬‬ ‫ل�� ‌ه س����اڵ����ی‪1929‬دا ده‌ی��ب �ه‌ن � ‌ه‬ ‫حوجره‌و كتێبه‌ سه‌ره‌تاییه‌كانی ئه‌و‬ ‫سه‌رده‌م ‌ه وه‌ك قورئان‌و بووستان‌و‬ ‫گوڵستانی شاعیری شیرین سوخه‌نی‬ ‫فارس"سه‌عدی شیرازی" ته‌واوده‌كات‪.‬‬ ‫ساڵی‪1932‬ده‌یبه‌نه‌ قوتابخان ‌ه‬ ‫هه‌ر له‌و كاته‌ مامۆستاكانی هه‌ست‬ ‫به‌ده‌نگخۆشی ده‌كه‌ن‪ ،‬ده‌ینێرن ‌ه نێو‬ ‫تیپی س��روودو گورانی هه‌ر ئه‌وه‌ش‬ ‫ده‌بێت ‌ه په‌یژه‌ی ته‌ریقی‌و سه‌ركه‌وتنی‪،‬‬ ‫به‌داخه‌وه‌ له‌به‌ر هه‌ژاری‌و نه‌داری‌و‬ ‫قات‌و قڕیی شه‌ڕی جیهانی یه‌كه‌م‬ ‫هه‌تا سێهه‌می ناوه‌ندی ده‌خوێنێ‬ ‫ئیتر ده‌ست له‌خوێندن هه‌ڵده‌گرێت‪.‬‬ ‫تایه‌رتۆفیق له‌ته‌مه‌نی الوی��دا‬ ‫له‌كۆڕی ئاهه‌نگی شه‌وان‌و رۆژانه‌ی‬ ‫دۆس���ت���ان‌و ك����ۆڕی م���ه‌و‌ل���وودی‌و‬ ‫دیوه‌خاندا خه‌ریكی چڕین‌و فێربوونی‬ ‫گ��ۆران �ی‌و مقامات ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫گۆرانیبێژانی به‌ناوبانگی كۆیه‌ وه‌ك‬ ‫"خاڵه‌ سێوه‌‪ ،‬مه‌ال ئه‌سعه‌دو گه‌لێ‬ ‫ده‌نگخۆشیتر ت��ێ��ك�ه‌اڵو ده‌ب��ێ��ت‪،‬‬ ‫به‌وشێو‌ه مامۆستایانه‌ چێژ له‌گۆرانی‌و‬ ‫مقاماتی ره‌سه‌نی كوردی وه‌رده‌گرێت‪،‬‬ ‫ب��ۆ خ��ۆی ده‌ڵ���ێ ل �ه‌س��اڵ��ی‪1936‬ی‬ ‫زایینی ده‌ستم به‌گۆرانیوتن كردوو‌ه ‪،‬‬ ‫به‌راستی زۆر به‌چاكی ده‌ستیپێكردو‬ ‫هه‌ر ئه‌و لێهاتووی ‌ه وای لێ كرد ك ‌ه‬ ‫ببێته‌ نوێنه‌ری مقاماتی س �ه‌دان‬ ‫ساڵه‌ی كۆیه‌و ناوچه‌كانی‪ ،‬كه‌ ئه‌و‬ ‫مقامان ‌ه له‌شێوه‌ی س��اده‌و ساكار‬ ‫له‌قاڵب ‌ه كۆنه‌كه‌ی ده‌ریهێناو ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌كی زانستیان ‌ه ژیاندونیه‌وه‌و‬ ‫بوو به‌مه‌كته‌بێك كه‌ پێ ده‌وت��رێ‬ ‫مه‌كته‌بی تایه‌ر تۆفیق‪.‬‬ ‫ل ‌ه ساڵی ‪1945‬زاینیدا ده‌چێت ‌ه‬ ‫شاری به‌غداد تاساڵی‪1956‬له‌رادیوی‬ ‫ك��وردی به‌شێوه‌ی هه‌فتانه‌ گه‌لێ‬

‫خه‌ونی ئه‌وین‬ ‫الماڕتین‬

‫و‪ :‬سووسه‌ن ئه‌بوبه‌كڕ‬

‫رۆژه‌ك��ان یه‌ك له‌دوای یه‌ك دێن‌و‬ ‫ده‌چن‌و له‌بیر ده‌چنه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌ی‬ ‫دوامین خه‌ونی ئه‌وینم هیچ شتێك‬ ‫تۆ له‌بیر من ناباته‌وه‌‪ .‬بڕوانه‌‪،‬‬ ‫دیسانه‌وه‌ ساڵی نوێ هاتووه‌ته‌وه‌‌و‬ ‫له‌سه‌ر به‌ژنی هه‌موو داره‌كان بااڵ‬ ‫پۆشی زومڕوتین رازان��دووه‌ت�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫بێجگه‌ له‌ داری ژیانی من‪ ،‬كه‌ هه‌ر‬ ‫رۆژ گه‌اڵیه‌كی لێ ده‌وه‌رێ‌و تازه‌‬ ‫قه‌ت گه‌اڵی لێ ناڕوێته‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌نووكه‌ هه‌نێم پڕ له‌لۆچ بووه‌‬ ‫به‌ده‌ست زه‌مانه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌نێوان‬ ‫ئه‌م تاریكی‌و بێده‌نگیه‌دا‪ ،‬دیمی‬ ‫شه‌نگ‌و عه‌زمانی تۆ له‌ چاوی دڵمدا‬ ‫هه‌ر رۆژ جوانترو عه‌زمانی تر خۆ‬ ‫ده‌نوێنی‌و قه‌ت ده‌ستی تااڵنكه‌ری‬ ‫رۆژگ��ار پ �ه‌الم��اری ئ�ه‌م جوانی‌و‬ ‫خاوێنییه‌یاندا‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ی بیری‬ ‫تۆ وه‌ك رۆحی من پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ‬ ‫رابوردنی زه‌مانه‌ نییه‌‪.‬‬ ‫نا‪ ،‬ئه‌ی جوانكیله‌ی من! قه‌ت‬ ‫دیمی تۆ له‌پێش چه‌مانی من ال‬ ‫نه‌چووه‌‪ ،‬چونكه‌ له‌و كاته‌دا كه‌ تۆم‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌م هه‌رده‌دی‪ ،‬عه‌زمانی‌ تر‬ ‫له‌جارانم له‌عه‌زمان دی‪ ،‬ئه‌و رۆژه‌‬ ‫تۆ وه‌ك مه‌لێكی رۆح سووك له‌سه‌ر‬ ‫باڵه‌كانی شنه‌ی به‌یانی نیشتیه‌وه‌و‬ ‫به‌ره‌و سه‌ر چووی‪ ،‬به‌اڵم پێموایه‌‬ ‫ئه‌وه‌ نه‌زانی كه‌ له‌وه‌دوا‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬

‫چركه‌یه‌كیش دڵم بێ بیری تۆ لێی‬ ‫نه‌داوه‌‪.‬‬ ‫ل���ه‌و س��ه‌ف��ه‌ره‌ عه‌زمانییه‌‪،‬‬ ‫شه‌نگی‌و خاوێنه‌ سێحڕاوییه‌كه‌شت‬ ‫ل���ه‌گ���ه‌ڵ ت���ۆ ه�����ات‌و ل���ه‌چ���اوه‌‬ ‫فیتنه‌هه‌ڵـگیڕسێنه‌كانتدا تیرێژی‬ ‫ژیان جێی له‌گه‌ڵ تیشكی هه‌رمان‬ ‫گۆڕیه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئێستاش كه‌ هه‌ر كات به‌چاوی‬ ‫دڵ ب��ه‌الی ت��ۆوه‌ ده‌ڕوان���م‌و دمی‬ ‫ئه‌ویندارانه‌ی بای شه‌ماڵ ده‌بینم‬ ‫كه‌ پرچی پرچینت ئاڵۆز ده‌كاو‬ ‫سنگی سپیت له‌ژێر كه‌زی ره‌شت‬ ‫داده‌پۆشێ‪ ،‬هیچ ده‌زانی دیمی وه‌ك‬ ‫هه‌تاوی تۆ له‌پشت ئه‌م له‌مپه‌ره‌‬ ‫ره‌ش���ه‌‪ ،‬وه‌ك هه‌وه‌ڵین تیشكی‬ ‫كازیوه‌ ده‌چێ كه‌ دڕ به‌په‌رده‌ی‬ ‫ره‌شی به‌ره‌ به‌یانانده‌دا‪ ،‬ئاخ كه‌‬ ‫چه‌ن شه‌نگ‌و دڵڕفێنه‌‪.‬‬ ‫دڵبه‌ره‌كه‌م‪ ،‬هه‌تاو به‌هه‌موو‬ ‫رووناكی‌و شان‌و شكۆی له‌كۆتایی‬ ‫هه‌ر رۆژدا ونده‌بێت‌و جێی خۆی‬ ‫ده‌دا به‌ڕه‌شایی شه‌و‪ ،‬به‌اڵم هه‌تاوی‬ ‫ئه‌وینی تۆ هه‌تا سه‌ر له‌ئاسمانی‬ ‫دڵی مندا ده‌دره‌وشێته‌وه‌و رۆحم‬ ‫وه‌به‌ر دێنێ‪" ،‬ئه‌وه‌ رۆژێكه‌ شه‌وی‬ ‫به‌دوادا نایه‌"‬ ‫ل��ه‌ ه���ه‌ر ده‌ن��گ��ێ ك��ه‌ دێته‌‬ ‫ب��ه‌ر گوێم جگه‌ له‌‌چیرۆكی تۆ‬ ‫نابیسم‌و له‌هه‌ر كویێه‌كه‌ ده‌ڕوانم‬ ‫بێجگه‌ له‌ئادگارت نابینم سارای‬ ‫بێده‌نگ‌و زه‌ریای به‌‌پێل‪ ،‬هه‌ورانی‬

‫هونه‌رمه‌ندی کۆچکردوو تاهیر تۆفیق‬

‫به‌سته‌و سروودو مقامی تۆماركردووه‌‪.‬‬ ‫م��ام��ۆس��ت��ا ت���ای���ه‌ر ت��ۆف��ی��ق‬ ‫گۆرانیبێژێكی راستگۆ بووه‌ كه‌ هیچ‬ ‫كات بۆ خۆهه‌ڵكێشان‌و ناوبانگ تاق ‌ه‬ ‫كۆپله‌یه‌كی نه‌چڕیوه‌‪ ،‬ئه‌و ستران‌و‬ ‫مقامانه‌ی كه‌ له‌ناخی دڵییه‌و‌ه وتونی‬ ‫به‌نییه‌تی خزمه‌ت به‌نه‌ته‌وه‌كه‌ی‬ ‫بوو‌ه هه‌ر ئ�ه‌وه‌ش بوو‌ه به‌هه‌وێنی‬ ‫خۆشه‌ویستنی راسته‌قینه‌ی خاك‌و‬ ‫نیشتمان‪ ،‬به‌تایبه‌ت مقام‌و سروود‌ه‬ ‫شۆرشگێڕان ‌ه ك ‌ه تۆوی خه‌باتی له‌دڵی‬ ‫الوانی نه‌ته‌وه‌كه‌ی ده‌چاند‪.‬‬ ‫ب��اس��ك��ردن ل��ه‌س��ه‌ر م��ق��ام��ات‌و‬ ‫گۆرانییه‌كانی گه‌لێك هه‌ڵده‌گرێ ك ‌ه‬

‫له‌هات‌وچۆو شنه‌ی رۆح سووك‬ ‫هه‌مووی له‌ته‌ك من باس به‌شه‌نگی‬ ‫رووی تۆ ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫هه‌موو شه‌وێ‪ ،‬كاتێ كه‌ دنیای‬ ‫م��ان��دوو چ���اوی ده‌چ��ێ��ت�ه‌ خ �ه‌وو‬ ‫فریشته‌ی بێده‌نگی داوێنی به‌سه‌ر‬ ‫جیهاندا باڵوده‌كاته‌وه‌‪ ،‬من له‌گه‌ڵ‬ ‫ش��ن�ه‌ی ن��ی��وه‌ش�ه‌و گ�ه‌ل��ێ نهێنی‬ ‫ده‌درك��ێ��ن �م‌و له‌كه‌سمی شه‌نگی‬ ‫ت��ۆ گه‌لێ چ��ی��رۆك ده‌گ��ێ��ڕم�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫وێڕای شه‌پۆالنی شنه‌ له‌ئاسمانی‬ ‫جوانی ش�ه‌و ده‌ڕوان���م‌و له‌بیچمی‬ ‫ستێره‌گه‌شه‌كان كه‌ ئه‌ویندارانه‌ چاو‬ ‫له‌یه‌ك داده‌گرن چاو ناترووكێنم‪.‬‬ ‫ب �ه‌اڵم خۆشه‌ویسته‌كه‌م‪ ،‬لێم‬ ‫گه‌ڕێ بابیدركێنم كه‌ له‌دڵی هیچ‬ ‫ئه‌ستێره‌یه‌كدا بێجگه‌ له‌‌مانگی‬ ‫رووی تۆ نابینم‌و له‌چاو داگرتنی‬ ‫هه‌ساره‌كان جگه‌ له‌شێوه‌ی چاوی‬ ‫عاشق كوژی تۆ به‌دی ناكه‌م‪.‬‬ ‫ه �ه‌ن��ووك �ه‌ ب �ه‌ه��ار ه��ات��ۆت�ه‌وه‌‬ ‫داره‌ك��ان خه‌مڵیوی چ��رۆن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌ركاتێ كه‌ به‌شنه‌ی به‌هاری سه‌ر‬ ‫خۆشی بێنی گواڵن ده‌بم دێنمه‌وه‌‬ ‫ب��ی��ر ك��ه‌ ل��ه‌ ك���ه‌ون���ه‌وه‌ مه‌ستی‬ ‫شه‌رابی ئه‌وینی تۆم‌و بێنی گواڵنی‬ ‫چیمه‌نیش بۆ من بێجگه‌ له‌ودمی‬ ‫عه‌تر باری تۆ نییه‌‪.‬‬ ‫زۆرج�����ار‪ ،‬خ��ه‌م��ب��ارو ته‌نیا‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی خه‌می دڵم هه‌ر بۆ‬ ‫سه‌رپۆشی خۆم بڵێم روو له‌ سارا‬ ‫ده‌ك���ه‌م‌و ك���اری دڵ��م به‌ئه‌سرین‬

‫ده‌بێ چه‌ندین تێزی دكتۆرای له‌سه‌ر‬ ‫بنووسرێ‪.‬‬ ‫ده‌نگی مامۆستا تایه‌ر تۆفیق‬ ‫ده‌نگی به‌رزی( تینور) پڕی جوانی‬ ‫ه �ه‌ب��ووه‌ ك �ه‌ ل��ه‌م��ه‌ودای ئوكتاڤی‬ ‫مۆزیكی چه‌ندجار سه‌رتر ده‌ڕوات‌و‬ ‫له‌ده‌نگی نزم (ب��اس) ك ‌ه هه‌ر ل ‌ه‌و‬ ‫تۆنه‌شدا ب�ه‌س�ه‌رك�ه‌وت��ووی ئ �ه‌دای‬ ‫ك��ردووه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه ژه‌نیاری‬ ‫ب��اش ن �ه‌ب��ووه‌و ستۆدیویه‌كی شاز‬ ‫نه‌بوو‌ه ك ‌ه به‌باشی وه‌ك مۆزیكێك‬ ‫ك ‌ه له‌تاران‌و كرماشان بۆ حه‌سه‌ن‬ ‫زیره‌ك كراوه‌! بۆی بكرێت‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫له‌رادیۆ به‌غداد ئه‌وانه‌ی كه‌ ژه‌نیار‬

‫ده‌س��پ��ێ��رم‪ ،‬ت��ا ئ��ه‌وك��ات��ه‌ی كه‌‬ ‫ده‌ستی به‌زه‌یی تۆ سێاڵوی رۆندكم‬ ‫وشككاته‌وه‌و كوڵمه‌ به‌‌‌تینه‌كانم‬ ‫باڵبێنێته‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌موو شه‌وێ كاتی نووستن تۆ‬ ‫به‌چاوی دڵ ده‌بینم كه‌ به‌ سه‌ر‬ ‫جێگاكه‌مدا داهاتوویه‌ته‌وه‌و كاتێ‬ ‫ده‌رازێ��م باڵی پشتیوانیت به‌سه‌ر‬ ‫سه‌رمدا ده‌كێشی‌و پاسه‌وانی من‬ ‫ده‌كه‌ی‪ ،‬به‌اڵم هاتوو نه‌زانی كاتێ‬ ‫كه‌ من ده‌چمه‌ خه‌و هه‌میشه‌ له‌تۆ‬ ‫نزیكترم‪ ،‬چونكه‌ ته‌نیا له‌دنیای‬ ‫خ �ه‌ودا ده‌ت��وان��م پ��ه‌رده‌ی دووری‬ ‫الده‌م‌و به‌بێ له‌مپه‌ر له‌گه‌ڵ تۆدا‬ ‫بئاخێوم‪ ،‬چ شتێك جگه‌ له‌دیمی‬ ‫میهره‌وانی تۆ نه‌بینم‌و چ ده‌نگێ‬ ‫ج��گ�ه‌ ل �ه‌ده‌ن��گ��ی س��ی��ح��راوی تۆ‬ ‫نه‌بیسم‪ .‬خۆزگه‌ ئه‌م خه‌وه‌ی كه‌‬ ‫ه��اوس�ه‌ن��گ ل �ه‌گ �ه‌ڵ ی��ه‌ك جیهان‬ ‫بێدارییه‌ به‌جارێ ده‌بووه‌ خه‌وێكی‬ ‫هه‌تا سه‌رو شیرینی پێكگه‌یشتنی‬ ‫ئێمه‌ تاڵی دووری هه‌ستانه‌وه‌ی‬ ‫له‌پێدا نه‌ده‌بوو له‌جیهانێكی هه‌تا‬ ‫سه‌ر ئه‌وین‌و پاكی درێژه‌ی ده‌بوو‪.‬‬ ‫ئ��ازی��زه‌ك�ه‌م‪ ،‬زۆر له‌مێژه‌ كه‌‬ ‫رۆح��ی ئێمه‌ وه‌ك دوو تیشكی‬ ‫كازیوه‌ یا دوو ئاهی ئه‌ویندارانه‌‬ ‫لێكتر گ��رێ��دراوه‌ كه‌چی هێشتا‬ ‫من دوور له‌تۆ ده‌ژی�م‌و ساڵه‌كانی‬ ‫ته‌مه‌نم بێ تۆ راده‌بوێرم‪ ،‬به‌یادی‬ ‫دوایین خه‌ونی ئه‌وین كه‌ هیچ شتێ‬ ‫له‌بیر منی ناباته‌وه‌‪.‬‬

‫ب����وون ك����ورد ن���ه‌ب���وون ش��ێ��وازی‬ ‫عه‌ره‌بییان ژه‌ندووه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ ده‌نگ ‌ه‬ ‫كوردی‌و ره‌سه‌نه‌كه‌ی مامۆستا تایه‌ر‬ ‫تۆفیق هه‌ماهه‌نگ ن�ه‌ب��وون‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌سه‌ركه‌وتووی چڕیونی‌و ئێحساسی‬ ‫كوردی خۆی تیكه‌ڵكردوو‌ه هه‌ربۆی ‌ه‬ ‫له‌نێو نه‌ته‌وه‌كه‌یدا به‌رهه‌مه‌ نایابه‌كانی‬ ‫به‌زیندووی ماونه‌ته‌وه‌و هه‌تا هه‌تای ‌ه‬ ‫له‌مێژووی زێڕینی مۆزیك‌و گۆرانی‬ ‫كوردیدا ده‌دره‌وشێنه‌وه‌‬ ‫زواڵڵترین‌و پاكترین ده‌نگه‌ كه‌‬ ‫هه‌تا ئێستا نموونه‌ی نه‌بووه‌ كاتێك‬ ‫ئه‌چریكێنی مرۆڤ ده‌باته‌ دنیای خۆ‬ ‫له‌بیرچوونه‌وه‌و هه‌ستێك ده‌به‌خشێ‬ ‫كه‌ مرۆڤ پڕده‌كات له‌خۆشه‌ویستیی‬ ‫خ���اك‌و ن��ی��ش��ت��م��ان‪ ،‬ب��ۆ نموونه‌‬ ‫مقامی شیرین به‌هاره‌ له‌ده‌ستگای‬ ‫ب �ه‌ی��ات��دای �ه‌‪ ،‬ه��ۆن��راوه‌ك��ه‌ی هی‬ ‫مامۆستا برایم ئه‌حمه‌ده‌‪ ،‬ئه‌م شێوه‌‬ ‫داڕشتنه‌ له‌نێو مقاماتی كوردیدا‬ ‫تاقه‌و ك�ه‌م وێنه‌یه‌ كه‌ به‌راستی‬ ‫ئه‌م فورم‌و شێوه‌یه‌ شاكارێكه‌ كه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر باقی به‌رهه‌مه‌كانیتری وه‌ال‬ ‫بنێین ته‌نیا به‌و تاكه‌ مقامه‌ تایه‌ر‬ ‫تۆفیق حه‌قی مامۆستایه‌تی خۆی‬ ‫وه‌رگرتووه‌و گه‌یشتووه‌ته‌ چڵه‌پۆپی‬ ‫مقامات‪.‬‬ ‫ئ��ه‌م ه��ون �ه‌رم �ه‌ن��د‌ه به‌ئه‌مه‌ك ‌ه‬ ‫له‌ساڵی ‪1954‬ی زاینیدا كتێبێكی‬ ‫به‌ناوی "چه‌پكه‌ گوڵ" له‌سه‌ر چه‌ند‬ ‫گۆرانیبێژی گ��ه‌ور‌ه نووسیو‌ه ك ‌ه‬ ‫شاكارێكه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم ب�ه‌داخ�ه‌و‌ه دوای‬ ‫مه‌رگی چاپ نه‌كراوه‌ته‌وه‌‪ ،‬كتێبێكی‬ ‫ت��ری ب�ه‌ن��اوی گ��ۆران �ی‌و هه‌ڵپه‌ڕكێ‬ ‫نووسیو‌ه كه‌ له‌و كتێبه‌دا باسی له‌مافی‬ ‫هونه‌رمه‌ندان كردووه‌‪ ،‬نووسیویه‌تی‬ ‫ته‌نیا ب ‌ه ئافه‌رین نابێ‌و ئافه‌رین‬ ‫ناچێته‌ گیرفانه‌وه‌‪ ،‬داوای له‌به‌رپرسان‬ ‫ك��ردوو‌ه به‌هاناییانه‌وه‌ بچن‪ ،‬ئه‌م ‌ه‬ ‫یه‌كه‌مجاره‌ كه‌ هونه‌رمه‌ندێك باس‬ ‫له‌مافی هونه‌رمه‌ندان ده‌كات‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬

‫نیشانه‌ی خه‌مخۆری‌و به‌ئه‌مه‌كیه‌یتی‬ ‫بووه‌‪ ،‬بۆ به‌ره‌وپێشبردنی گۆرانی‌و‬ ‫مۆزیكی كوردی له‌ئاستی جیهاندا‪.‬‬ ‫ئه‌و شیعرانه‌ی ك ‌ه بۆ گۆرانی‌و‬ ‫مقام‌و سرووده‌كانی هه‌ڵیبژاردوون‬ ‫هی شاعیرانی گه‌وره‌و ناودارن وه‌ك‪،‬‬ ‫زی��وه‌ر(گ��وڵ��ی سه‌ربه‌ستی) نالی‬ ‫(زولفت به‌قه‌دتدا) كوردی (بۆفریوی‬ ‫عاشقان) وه‌فایی (له‌باغان ئاهو ناڵێن‬ ‫دێ) سافی هیرانی (ئه‌ی موتربی‬ ‫حه‌ریفان) گۆران (كه‌ی تۆم دیوه‌)‬ ‫عه‌ونی (ل �ه‌م كوڵبه‌یی ئه‌حزانه‌و‬ ‫جیهانم پشكنیوه‌) بێكه‌س (سه‌ده‌ی‬ ‫بیسته‌مه‌و دایكی وه‌ت��ه‌ن‌و بیست‌و‬ ‫ح�ه‌وت ساڵه‌) دڵ��دار (چه‌هچه‌هه‌ی‬ ‫بولبول) هێمن (ساقیا وا ب��اده‌وه‌)‬ ‫بێخه‌و (شێتی كردم چاوه‌كه‌ت) دڵدار‬ ‫(ئه‌ی بادی شه‌ماڵ) برایم ئه‌حمه‌د‬ ‫(شیرین ب��ه‌ه��اره‌) ت��ای �ه‌ر تۆفیق‬ ‫(كراس زه‌ردێ) فۆلكلۆر (له‌گوڵێ‬ ‫له‌سوور‌ه گوڵێ‪ ،‬ساقی ده‌روێشان‪،‬‬ ‫زاڵم‪ ،‬لیمۆ هه‌ی لیمۆ‪ ،‬هه‌رمێ وه‌ی‬ ‫وه‌ی هه‌رمێ‪ ،‬ده‌نوێ ده‌ن��وێ‪ ،‬هه‌ی‬ ‫نار هه‌ی نار و هتد‪...‬‬ ‫ب ‌ه ه �ه‌زار داخ‌و ده‌رده‌و‌ه پاش‬ ‫م��اوه‌ی �ه‌ك نه‌خۆشی‌و له‌نێو جێدا‬ ‫كه‌وتن له‌روژی سێشه‌مه‌‪20‬ی تشریتی‬ ‫ی�ه‌ك�ه‌م��ی ‪1987‬زای��ی��ن��ی ل�ه‌ش��اری‬ ‫هه‌ولێر ماڵئاوایی لێكردین‌و ته‌رمی‬ ‫ئه‌م هونه‌رمه‌نده‌ ده‌نگخوش‌و زواڵل ‌ه‬ ‫برایه‌و‌ه بۆ شاری كۆی ‌ه ئه‌و شوێنه‌ی‬ ‫كه‌ تێیدا له‌داییكببوو و پێگه‌یشتبوو‬ ‫و دنیایه‌ك بیره‌وه‌ری تاڵ‌و شیرینی‬ ‫له‌خه‌زانه‌ی دڵ�ه‌ پڕ مقام‌و به‌ست ‌ه‬ ‫خۆشه‌كانی راگرتبوو ب ‌ه به‌شداری‬ ‫گه‌لێك هونه‌رمه‌ندو دۆست‌و هه‌ڤااڵنی‬ ‫رۆژو شه‌وانی‪ ،‬له‌گۆڕستانی كۆی ‌ه‬ ‫ب �ه‌رام��ب �ه‌ر ك��ێ��وی هه‌یبه‌تسوڵتان‬ ‫ب�ه‌خ��اك س��پ��ێ��ردرا‪ ،‬ه���ه‌زاران ساڵو‬ ‫له‌گیانی پاكی خاڵه‌تایه‌ری مقام بێژو‬ ‫گۆرانیبێژی شۆڕشگێڕ‪.‬‬

‫ئازیزه‌كه‌م‪ ،‬زۆر له‌مێژه‌ كه‌ رۆحی ئێمه‌ وه‌ك دوو‬ ‫تیشكی كازیوه‌ یا دوو ئاهی ئه‌ویندارانه‌ لێكتر‬ ‫گرێدراوه‌ كه‌چی هێشتا من دوور له‌تۆ ده‌ژیم‌و‬ ‫ساڵه‌كانی ته‌مه‌نم بێ تۆ راده‌بوێرم‬


‫ژمار‌ه (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی سیاسیی گشتییه‌‪،‬کۆمپانیای سولی تێلیگراف هه‌فتان ‌ه ده‌ریده‌کات‬

‫ئه‌ده‌ب‌و هونه‌ر‬

‫‪16‬‬

‫ی‬ ‫"ده‌وڵه‌ت له‌و ‌ه تێنه‌گه‌یشتوو ‌ه وه‌ك پێویست سوود له‌هونه‌ر ‌‬ ‫‌ربگرێت" سۆران عه‌بدوڵاڵ شاعیرو فۆتۆگرافه‌ر بۆ ده‌ستوور‬ ‫فۆتۆگرافی وه‬ ‫ئا‪ :‬عه‌بدوڵاڵ مه‌حمود زه‌نگنه‌‬

‫ی‬ ‫سۆران عه‌بدوڵاڵ نه‌قشبه‌ندی‌‪ ،‬ساڵ ‌‬ ‫‪ 1978‬له‌سلێمانی‌ له‌دایكبووه‌‪،‬‬ ‫ی ‪ 1997‬په‌یمانگای‌ ته‌كنیكی‬ ‫ساڵ ‌‬ ‫سلێمانی ته‌واوكردووه‌و وه‌ك شاعیرو‬ ‫فۆتۆگرافه‌ر‪ ،‬ده‌نگێكی‌ جیددییه‌‪،‬‬ ‫له‌چاوپێكه‌وتنێكی ده‌ستووردا‬ ‫ده‌ربار‌هی‌ هونه‌ری‌ فۆتۆگرافی‪،‬‬ ‫ی خۆی‌‪،‬‬ ‫سه‌ره‌تایی‌‌و ستایلی كاركردن ‌‬ ‫هیواكانی‌‪ ،‬بۆ داهاتوو ده‌دوێت‪.‬‬ ‫‪..............................‬‬ ‫ی ئیشكردنت‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬سه‌ره‌تا ‌‬ ‫وه‌ك ف��ۆت��ۆگ��راف �ه‌ر ده‌گ �ه‌ڕێ��ت �ه‌و‌ه‬ ‫بۆ ك�� ‌هی‌‌و چۆنبوو ئ �ه‌م هونه‌ره‌ت‬ ‫هه‌ڵبژارد؟‬ ‫س����ۆران‪ :‬پێویست ‌ه بڵێم من‬ ‫ئه‌م هونه‌ره‌م خۆش ویستوو‌ه له‌و‬ ‫كاتانه‌ی ك ‌ه منداڵبووم‌و ماڵی مامم‬ ‫له‌هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید دوكانێكی‬ ‫وێنه‌گریان هه‌بوو‪ ،‬دواتریش له‌ساڵی‬ ‫‪1999‬دا به‌كامێرای خه‌ڵك ده‌ستمكرد‬ ‫به‌وێنه‌گرتن‪ ،‬دی��ار‌ه ته‌نها وێنه‌م‬ ‫ده‌گرت‪ ،‬نه‌مده‌زانی بۆچی‌و بۆ كێ‪،‬‬ ‫ب�ه‌اڵم دوات��ر ساڵی ‪ 2002‬یه‌كه‌مین‬ ‫كامێرای پرۆفیشناڵم كڕی‪ ،‬بۆ ئه‌م‬ ‫كاره‌ش ماوه‌ی یه‌ك دوو ساڵ پاره‌م‬ ‫بۆ كۆكرده‌وه‌‪ ،‬چونك ‌ه زۆر گران بوو‬ ‫ئه‌و كاته‌‪ .‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬چاالكیی ‌ه ناوخۆیی‌‌و‬ ‫ده‌ره‌كییه‌كانت كامانه‌ن ده‌ك��رێ‬ ‫باسیان بك ‌هی‌؟‬ ‫س��ۆران‪ :‬ساڵی ‪ 2006‬یه‌كه‌مین‬ ‫پێشانگای تایبه‌تی فۆتۆگرافی‬ ‫خ��ۆم ل�ه‌ش��اری سلێمانی ك��رده‌وه‌‪،‬‬ ‫ك ‌ه پێكهاتبوو له‌‪ 20‬كاری تێكه‌ڵ‪،‬‬ ‫ساڵی ‪ 2007‬به‌شداری پێشبڕكێ‌و‬ ‫پێشانگای نێوده‌وڵه‌تی كاپام كرد ك ‌ه‬ ‫له‌هه‌ریه‌ك له‌شاره‌كانی تاران‪ ،‬شیراز‪،‬‬ ‫ئه‌سفه‌هان‪ ،‬سلێمانی‌و ڤانكۆڤ ‌هر‌و‬ ‫تۆرنتۆ ب�ه‌ڕێ��وه‌چ��وو‪ ،‬ساڵی ‪2008‬‬ ‫به‌شداری هه‌مان پێشبڕكێ‌و پێشانگای‬

‫سۆران عه‌بدوڵاڵ‬

‫نێوده‌وڵه‌تیم ك��رده‌وه‌و توانیم پله‌ی‬ ‫سێهه‌می ن��ێ��وده‌وڵ�ه‌ت��ی به‌فۆتۆی‬ ‫"رێگای من" ك ‌ه له‌هه‌مه‌دان گیرابوو‬ ‫به‌ده‌ستبهێنم‪ ،‬له‌ماوه‌ی سااڵنی ‪-2006‬‬ ‫‪ 2010‬به‌شداری چه‌ندین پێشانگای‬ ‫نێوده‌وڵه‌تیم ك��ردوو‌ه له‌واڵته‌كانی‬ ‫ئێران‪ ،‬كه‌نه‌دا‪ ،‬كرواتیا‪ ،‬فه‌ڕه‌نسا‪،‬‬ ‫به‌ریتانیا‪ ،‬ئه‌ڵمانیا‪ ،‬دووه‌م��ی��ن‬ ‫پێشانگای تایبه‌تی خ��ۆم له‌ساڵی‬ ‫‪ 2008‬ل�ه‌ت��اران ك��رده‌و‌ه له‌گه‌له‌ری‬ ‫نیكۆڵ‪ ،‬له‌م پێشانگایه‌دا ‪ 20‬وێنه‌ی‬ ‫قه‌بار‌ه ‪ 50x70‬نمایشكرابوون‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫به‌گشتی ئه‌م كاران ‌ه له‌نێو پرۆژه‌یه‌كی‬ ‫گ �ه‌وره‌دا بوون به‌ناوی "فۆتۆگرافی‬ ‫له‌فۆتۆگرافی"‪ ،‬سێهه‌مین پێشانگای‬ ‫تایبه‌تم ل ‌ه ‪ 2009‬له‌سلێمانی هۆڵی‬ ‫گه‌له‌ری مۆزه‌خان ‌ه كرده‌وه‌‪ ،‬ئه‌ندامی‬ ‫چه‌ندین رێكخراوی نێوده‌وڵه‌تیم‬ ‫له‌بواری فۆتۆگرافیدا له‌وان ‌ه – ‪IFPO‬‬ ‫‪ ،CAPA –CPC‬پرۆژه‌ی (فۆتۆگرافی‬

‫له‌فۆتۆگرافی) ب �ه‌درێ��ژای ئه‌مساڵ‬ ‫چه‌ندینجار له‌به‌ریتانیاو ئه‌ڵمانیاو‬ ‫فه‌ڕه‌نسا نمایشكراوه‌و له‌چه‌ندین‬ ‫ده‌ق��ی ره‌خنه‌ییدا به‌پرۆژه‌یه‌كی‬ ‫داهێنه‌ران ‌ه ل�ه‌ب��واری فۆتۆگرافیدا‬ ‫ده‌ستنیشاكراوه‌‪.‬‬ ‫ی فۆتۆگرافه‌ر‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬هونه‌ر ‌‬ ‫ی ت��اڕاده‌ی �ه‌ك‬ ‫ی ئێم ‌ه هونه‌رێك ‌‬ ‫ال ‌‬ ‫ی‬ ‫ن��وێ��ی�ه‌‪ ،‬ره‌نگیش ‌ه تائێستا ال ‌‬ ‫ی وه‌ك‬ ‫كۆمه‌ڵێك ك�ه‌س‪ ،‬فۆتۆگراف ‌‬ ‫ی ئه‌م ‌ه بۆ‬ ‫هونه‌ر نه‌ناسرێت‪ ،‬هۆكار ‌‬ ‫چی ده‌گێڕیته‌وه‌؟‬ ‫س����ۆران‪ :‬ب���ه‌داخ���ه‌وه‌‪ ،‬ساڵی‬ ‫‪ 1822‬ی�ه‌ك�ه‌م��ی��ن ف��ۆت��ۆ گ��ی��راو‌ه‬ ‫ك ‌ه له‌راستیدا كارێكی پیشه‌یی‌و‬ ‫داهێنانێكی ته‌كنیكی ب��ووه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دوات��ر ل ‌ه ‪ 1826‬ب �ه‌دواو‌ه ئه‌م كار‌ه‬ ‫ب�ه‌ه��ون�ه‌ر ئ��ه‌ژم��ارده‌ك��رێ‪ ،‬كه‌چی‬ ‫ئه‌مڕۆ ‪2010/5/8‬ی���ه‌و هێشتا ئێم ‌ه‬ ‫ل���ه‌و‌ه تێنه‌گه‌یشتووین ك � ‌ه ئه‌م ‌ه‬

‫هونه‌ره‌و پیش ‌ه نییه‌‪ ،‬راست ‌ه وه‌ك‬ ‫پ��ی��ش �ه‌ش ح��س��اب��ی ب��ۆ ده‌ك����رێ‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم خ��ۆ ئ �ه‌و وێنه‌كێشانه‌ی ك ‌ه‬ ‫به‌جوانترین‌و خێراترین شێو‌ه له‌سه‌ر‬ ‫جاده‌كانی ت��اران‌و شار‌ه گه‌وره‌كان‬ ‫وێ��ن �ه‌ی خه‌ڵكی ده‌كێشن ناكرێ‬ ‫بڵێی هونه‌رمه‌ند نین‪ ،‬شێواندنی‬ ‫راستی ئه‌وه‌ی ك ‌ه فۆتۆگرافی هونه‌ر‬ ‫نییه‌و پیشه‌یه‌ك‌و پرۆسه‌یه‌ك ‌ه بۆ‬ ‫تۆماركردن‪ ،‬له‌خۆخه‌ڵه‌تاندنی ئه‌و‬ ‫كه‌سانه‌ی ك ‌ه وابیرده‌كه‌نه‌و‌ه زیاتر‬ ‫نییه‌‪ ،‬ئ�ه‌وان� ‌ه هیچ له‌ئه‌لف‌و بێی‬ ‫فۆتۆگرافی تێنه‌گه‌یشتوون‪ .‬‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬زۆرج��ار ب��اس له‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی ئێمه‌و كلتور ‌‬ ‫ده‌كرێت كۆمه‌ڵگا ‌‬ ‫ی دیداری‌‌و‬ ‫ی ئێمه‌‪ ،‬كلتورێك ‌‬ ‫كۆمه‌ڵگا ‌‬ ‫وێنه‌یی نییه‌‪ ،‬وه‌ك وێنه‌گرێك ك ‌ه‬ ‫ئیشه‌كه‌ت كاركردن ‌ه له‌گه‌ڵ وێن ‌ه ئه‌م‬ ‫پرسه‌ چۆن ده‌بینیت؟‬ ‫س�����������ۆران‪ :‬ه����ه‌رچ����ه‌ن����د‌ه‬ ‫ل��ه‌پ��رس��ی��اره‌ك��ه‌ت��ان زۆر ب��اش‬ ‫تێنه‌گه‌یشتم‪ ،‬به‌اڵم پێموای ‌ه مه‌به‌ستت‬ ‫ئه‌وه‌بێ ك ‌ه شتی سه‌رنجراكێش كه‌م‬ ‫بێت بۆ وێنه‌گرتن‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئه‌م ‌ه بێت‪،‬‬ ‫وا نییه‌‪ ،‬چونك ‌ه فۆتۆگرافی وه‌ك وتم‬ ‫كارێك نیی ‌ه بۆ تۆماركردن‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫ناوه‌ندێكی گه‌یاندن‌و گواستنه‌وه‌ی‬ ‫ئ �ه‌و دی��م�ه‌ن‌و ساته‌وه‌ختانه‌ی ‌ه ك ‌ه‬ ‫ته‌نها وێنه‌گره‌ك ‌ه ده‌یانبینێت‌و بوونی‬ ‫مه‌سه‌له‌یه‌كی جدی‌و گرنگ واده‌كات‬ ‫وێن ‌ه وه‌ك رۆالن بارت ده‌ڵێ "‪1000‬‬ ‫وش ‌ه بگه‌یه‌نێت"‪ ،‬ئه‌مه‌ش بۆ خۆی وات ‌ه‬ ‫فۆتۆگرافی هونه‌رێك ‌ه بۆ نیشاندانی‬ ‫روو‌ه شاراوه‌و نه‌بینراوه‌كانی ژیانی‬ ‫مرۆڤه‌كان له‌هه‌رشوێنێك‌و له‌هه‌ر‬ ‫هه‌لومه‌رجێكدا بن‪ ،‬ده‌ربڕینی جوانی‌و‬ ‫ناشیرینییه‌كان ‌ه بێ جیاوازی‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫ئه‌ركێكی كه‌م نییه‌‪.‬‬ ‫ده‌ب��ی��ن��ی��ن ك��ه‌ ئ���ه‌و وێ��ن�ه‌گ��ر‌ه‬ ‫ب�ه‌ن��اوب��ان��گ��ان�ه‌ی ه��ات��ون�ه‌ت� ‌ه ئێر‌ه‬ ‫به‌هه‌گبه‌ی پڕه‌و‌ه گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌و كاری‬ ‫زۆر جوانیان ئه‌نجامداوه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫ده‌كات ‌ه ئ��ه‌وه‌ی ك ‌ه شوێنێك نیی ‌ه‬

‫شایه‌نی وێنه‌گرتن نه‌بێ‪ .‬‬ ‫ی ك ‌ه‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬زیاتر ئه‌و سوژان ‌ه ‌‬ ‫ی هه‌ڵی ده‌بژێریت‬ ‫ی كار ‌‬ ‫وه‌ك سوژ‌ه ‌‬ ‫چین؟‬ ‫سۆران‪ :‬بواری كاری من تایبه‌ت ‌ه‬ ‫به‌كۆمه‌اڵیه‌تی دۆكیۆمێنتی ك ‌ه زیاتر‬ ‫گیروگاز‌ه به‌رده‌وامه‌كانی مه‌سه‌ل ‌ه‬ ‫ك��ۆم�ه‌اڵی�ه‌ت��ی��ی�ه‌ك��ان�ه‌و نیشاندانی‬ ‫ئ���ه‌و ب��اب �ه‌ت � ‌ه ه�ه‌س��ت��ی��اران�ه‌ی� ‌ه ك ‌ه‬ ‫جێی مشتومڕی نێوان چینه‌كانی‬ ‫كۆمه‌ڵگای ‌ه وه‌ك خۆیان‪ ،‬بۆ نمون ‌ه‬ ‫ژنان‌و مندااڵن‌و سه‌رجه‌م په‌یوه‌ندیی ‌ه‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تییه‌كان‪.‬‬ ‫دواتریش كاری هونه‌ری ك ‌ه خۆی‬ ‫له‌یاریكردن به‌رووناكی‌و گه‌ڕان به‌دوای‬ ‫ته‌كنیكی نوێدا خۆی ده‌بینێته‌وه‌و بۆ‬ ‫ئه‌م مه‌به‌سته‌ش به‌رده‌وامم له‌سه‌ر‬ ‫پرۆژه‌یه‌ك ك ‌ه ‪ 3‬ساڵ پێش ئێست ‌ه‬ ‫ده‌ستمپێكردووه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬به‌شێك له‌كاره‌كان ‌‬ ‫ئێو‌ه به‌فۆتۆجۆڕناڵیزم ده‌ناسرێ‪،‬‬ ‫ئیشی فۆتۆجۆڕناڵیزم چۆن ده‌بینن‌و‬ ‫ی به‌م كار‌ه‬ ‫رۆژنامه‌كان تا چه‌ند گرنگ ‌‬ ‫ده‌ده‌ن؟‬ ‫س������ۆران‪ :‬ف��ۆت��ۆج��ۆرن��اڵ��ی��زم‬ ‫ئ���ه‌و ب��ه‌ش��ه‌ی ف��ۆت��ۆگ��راف��ی��ی� ‌ه ك ‌ه‬ ‫ف��ۆت��ۆج��ۆڕن��اڵ��ی��س��ت �ه‌ك � ‌ه ده‌ب��ێ��ت� ‌ه‬ ‫ف��ۆت��ۆگ��راف �ه‌رو جۆڕناڵیست وات � ‌ه‬ ‫وێنه‌گرو په‌یامنێریش‪ ،‬گه‌یاندنی‬ ‫رووداوه‌ك��ان� ‌ه وه‌ك خۆیان‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫له‌راستیدا كه‌متر ده‌گونجێ له‌گه‌ڵ‬ ‫ك���ات‌و ب��واره‌ك��ان��ی م��ن��دا‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫م��اوه‌ی��ه‌ك ده‌ب��ێ��ت ك � ‌ه فۆتۆكانم‬ ‫زۆر تایبه‌تكردووه‌ته‌و‌ه به‌سۆشیاڵ‬ ‫دۆكیۆمێنتاری‪.‬‬ ‫ب��ۆ پ��رس��ی��اره‌ك �ه‌ی تریشتان‪،‬‬ ‫له‌راستیدا ئ �ه‌ك��رێ‪ ،‬ب��ه‌اڵم ئێستا‬ ‫له‌پێشتر باشتره‌‪ ،‬وات ‌ه هه‌ڵسوكه‌وتی‬ ‫رۆژنامه‌كان له‌گه‌ڵ فۆتۆگرافیدا باشتر‬ ‫ب��ووه‌‪ ،‬هه‌ندێ رێز هه‌ی ‌ه له‌نێواندا‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌رووی كۆپیرایت‌و به‌رامبه‌ر‌ه‬ ‫مادییه‌كه‌وه‌ هێشتا له‌خراپ خراپتره‌‪.‬‬ ‫ی دوو روانگ ‌ه‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬ب �ه‌زۆر ‌‬

‫ه�ه‌ی� ‌ه ل �ه‌ن��او ف��ۆت��ۆگ��راف�ه‌ره‌ك��ان��دا‪،‬‬ ‫ی كامێرا‪ ،‬یه‌كه‌میان ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫ده‌ربار‌ه ‌‬ ‫ی دیجیتاڵ‌و كار كردن پێی‬ ‫كامێرا ‌‬ ‫ی‬ ‫ره‌تده‌كاته‌وه‌‪ ،‬ئه‌ویتریان په‌سه‌ند ‌‬ ‫ده‌ك�����ات‪ ،‬ئ��ێ��وه‌ ك���ام ی���ه‌ك ل �ه‌م‬ ‫روانگانه‌تان به‌الو‌ه په‌سه‌نده‌؟ بۆچی؟‬ ‫س��ۆران‪ :‬نازانم من نه‌مبیستو‌ه‬ ‫ش��اره‌زای��ان ك��ارك��ردن به‌دیجیتاڵ‬ ‫ره‌تبكه‌نه‌وه‌‪ ،‬ئه‌م ‌ه ت��ازه‌ی�ه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ده‌كرێ بوترێت جیاوازی زۆر هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌نێوان كاركردن به‌كامێرای ئه‌نالۆگ‬ ‫ی��ان فیلم‌و ك��ام��ێ��رای دیجیتاڵ‪،‬‬ ‫یه‌كه‌میان زیاتر نزیك ‌ه له‌ده‌روونی‬ ‫مرۆڤه‌كانه‌وه‌‪ ،‬چونك ‌ه هه‌ستده‌كه‌ین‬ ‫خۆت به‌شێكی له‌پرۆسه‌كه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دواجار نانی ته‌نور خۆشتر‌ه له‌نانی‬ ‫فڕنی كاره‌بایی‪ .‬‬ ‫ی به‌رده‌م‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬كۆسپه‌كان ‌‬ ‫ئێوه‌ وه‌ك فۆتۆگرافه‌رێك چییه‌؟‬ ‫سۆران‪ :‬كۆسپێكی ئه‌وتۆ نییه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ند‌ه نه‌بێ هێشتا ده‌وڵه‌ت له‌و‌ه‬ ‫تێنه‌گه‌یشتوو‌ه وه‌ك پێویست سود‬ ‫ی فۆتۆگرافی وه‌ربگرێت بۆ‬ ‫له‌هونه‌ر ‌‬ ‫زۆر ب��واری ژیاریی‪ ،‬ساڵێك ده‌بێت‬ ‫معامه‌التی دروستكردنی داتا بانكێكی‬ ‫فۆتۆگرافی ك ‌ه پێشكه‌شی وه‌زاره‌تمان‬ ‫كردبوو بێ وه‌اڵم ماوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬بۆ داهاتوو پرۆژه‌ت‬ ‫چییه‌؟‬ ‫س��ۆران‪ :‬زۆرن‪ ،‬به‌اڵم هیوادارم‬ ‫ب��ۆر نه‌بن پ��رۆژه‌ك��ان��م‪ ،‬یه‌كه‌میان‬ ‫له‌هاوینی ئه‌مساڵدا كتێبێكی زۆر‬ ‫باش ده‌رباره‌ی هونه‌ری فۆتۆگرافی‌و‬ ‫فه‌لسه‌فه‌ی ئه‌و هونه‌ر‌ه چاپده‌كه‌م‪،‬‬ ‫ج���ارێ له‌گیرو گ���ازی چۆنییه‌تی‬ ‫چاپه‌كه‌یداین‪ ،‬ب��ه‌اڵم به‌هیوام بۆ‬ ‫هاوین چاپیبكه‌م‪.‬‬ ‫چه‌ند پرۆژه‌یه‌كی هاوبه‌ش هه‌یه‌‬ ‫له‌نێوان من‌و "گاسپه‌ر" ك ‌ه فۆتۆگرافه‌رێكی‬ ‫فه‌ڕه‌نسی زۆر باشه‌و بڕیاروای ‌ه له‌ئێستاوه‌‬ ‫تا ساڵی داهاتوو دوو پێشانگامان هه‌بێت‬ ‫له‌كوردستان‌و له‌پاریس‪ ،‬دیار‌ه تایبه‌ت‬ ‫به‌سۆسیاڵ دۆكیۆمێنتاری‪.‬‬

‫"لهش‌و گیان" به‌‌رهه‌‌می میالن كۆندرا‬ ‫چاوخشاندنێك به‌رۆمانی ‌‌‬ ‫ره‌زا ئه‌‌رژه‌‌نگ‬

‫و‪ :‬هێمن حسێن‬

‫میالن ك��ۆن��درا بۆ خوێن ‌ه‌رانی رۆم��ان‬ ‫ناوێكی ن ‌ه‌ناسراو نیی ‌ه تا پێویستی‬ ‫ب ‌ه‌ناساندن بێت‪ ،‬ئ ‌ه‌وان ‌ه‌ی ئ ‌ه‌د‌ه‌بیاتیان‬ ‫ح ‌ه‌زلێی ‌ه‌‪ ،‬ب ‌ه‌ره ‌ه‌مگ ‌ه‌لێكی ب ‌ه‌پێزیان ل ‌ه‌م‬ ‫رۆماننووس ‌ه ناودار‌ه‌ی خه‌ڵكی چێك كه‌‬ ‫ئێستا ل ‌ه‌ف ‌ه‌ڕه‌نس‌ا د‌ه‌ژی‪ ،‬خوێندوو‌ه‌ت ‌ه‌و‌ه‌‪.‬‬ ‫‪ -1‬پیر‌ه پیاو له‌ئۆتۆمبێله‌كه‌د‌ا ل ‌ه‌الی‬ ‫د‌ه‌ستم ‌ه‌و‌ه دانیشتوو‌ه‌‪ ،‬تاو ناتاوێك‬ ‫ت ‌ه‌ماشاید‌ه‌ك ‌ه‌م‪ ،‬ل ‌ه‌الی ‌ه‌ك ‌ه‌و‌ه ل ‌ه‌باوكم‬ ‫د‌ه‌ك��ا‪ ،‬ئۆتۆمبێله‌ك ‌ه درێ��ژ‌ه ب ‌ه‌رێگای‬ ‫خۆی د‌ه‌دات ‪ ،‬مسافر‌ه‌كان ه ‌ه‌ركامیان‬ ‫ل ‌ه‌شوێنێك داد‌ه‌ب ‌ه‌زن‪ ،‬پیر‌ه پیاو هێشتا‬ ‫ه ‌ه‌ر ل ‌ه‌الم ‌ه‌و‌ه دانیشتوو‌ه‌‪ ،‬ر‌ه‌نگ ‌ه نه‌زانێ‬ ‫بۆچی ت��او ناتاوێك ب��ۆی د‌ه‌ڕوان���م‪،‬‬ ‫ئاسایی ‌ه ن ‌ه‌زان ‌ێ ل� ‌ه‌الو‌ه ل ‌ه‌باوكم د‌ه‌كا‪،‬‬ ‫ئێم ‌ه زۆر ب ‌ه‌هه‌ڵك ‌ه‌وت ل � ‌ه‌الی ی ‌ه‌ك ‌ه‌وه‌‬ ‫دانیشتووین‪ ،‬كات ‌ێ پیر‌ه پیاو‌ه داد‌ه‌ب ‌ه‌زێ‪،‬‬ ‫ل ‌ه ژێر‌ه‌و‌ه بۆی د‌ه‌ڕوانم‌و خ ‌ه‌مێكی گ ‌ه‌وره‌‬ ‫دڵم داد‌ه‌گرێ‪ ،‬باوكم ساڵی رابردوو مرد‪.‬‬ ‫‪ -2‬ر‌ه‌نگ ‌ه نووسینی ر‌ه‌خن ‌ه‌ی ‌ه‌ك ب ‌ه‌م‬ ‫شێو‌ه‌ی ‌ه‌ی ك ‌ه د‌ه‌یخوێنن ‌ه‌و‌ه‌‪ ،‬زۆر باو ن ‌ه‌بێ‌‪،‬‬ ‫دیار‌ه ك ‌ه چیرۆك ‌ه‌ك ‌ه هیچ په‌یو‌ه‌ندی ‌ه‌كی‬

‫ب ‌ه‌رۆمانی ل ‌هش‌و گیان ب ‌ه‌ره ‌ه‌می میالن‬ ‫كۆندراو‌ه نیی ‌ه‌‪ ،‬ت ‌ه‌نیا شتێك ئ ‌ه‌م كورته‌‬ ‫چێروك ‌ه ب ‌ه ب ‌ه‌ره ‌ه‌می میالن كۆندراوه‌‬ ‫پێو‌ه‌ند د‌ه‌دات ‌ه‌و‌ه‌‪" ،‬هه‌ڵك ‌ه‌وت"ه‌!‬ ‫تۆماس ك ‌ه‌سای ‌ه‌تی ناسراوی ل ‌هش‌و‬ ‫گیانی ك��ۆن��دراش گ��ی��رۆد‌ه كێش ‌ه‌ی‬ ‫هه‌ڵك ‌ه‌وت ‌ه‌‪ ،‬ژیانی ئ ‌ه‌ویش پێكهاتووه‌‬ ‫ل ‌ه زۆر دی��داری به‌هه‌ڵك ‌ه‌وت‌و رێك ‌ه‌وتی‬ ‫ج���ۆراوج���ۆر‪ .‬م��ی�لان ك���ۆن���درا و‌ه‌ك‬ ‫رۆماننووسێك د‌ه‌ی ‌ه‌وێ هۆكاری الوازی‬ ‫ئ ‌ه‌م رووداوان ‌ه تاووتوێ بكات‪.‬‬ ‫‪ -3‬ت���ۆم���اس پزیشكێك ‌ه زۆر‬ ‫ب ‌ه‌وردی س ‌ه‌رقاڵی ئ ‌ه‌م دوو كێش ‌ه‌ی ‌ه‌ی ‌ه‌‪،‬‬ ‫وات� ‌ه ئ��ازادی‌و س ‌ه‌رب ‌ه‌خۆی‌و قورسایی‬ ‫و‌ه‌ف��اداران � ‌ه‌ی ع ‌ه‌شق‪ ،‬ئ ‌ه‌و یاسای ‌ه‌كی‬ ‫ب ‌ه‌ناو یاسای سیان ‌ه بۆ خۆی داناو‌ه‌‪ ،‬یان‬ ‫سێجار ل ‌ه‌س ‌ه‌ر ی ‌ه‌ك ژن ‌ێ د‌ه‌بینیت‌و چیتر‬ ‫نایبینێت ‌ه‌و‌ه‌‪ ،‬یا پێو‌ه‌ندی خۆت بۆ چ ‌ه‌ن‬ ‫ساڵ درێژ‌ه پێ د‌ه‌د‌ه‌ی‪ ،‬به‌اڵم د‌ه‌ب ‌ێ زۆر‬ ‫وریاب ‌ی ك ‌ه نێوان دوو دیمان ‌ه النیك ‌ه‌م له‌‬ ‫سێ ح ‌ه‌فت ‌ه ك ‌ه‌متر ن ‌ه‌بێ‌‪.‬‬ ‫ت��ۆم��اس ب ‌ه‌شێو‌ه‌ی ‌ه‌كی ئاشكرا‬ ‫ل ‌ه‌ع ‌ه‌شق هه‌ڵدێت‪ ،‬به‌اڵم ع ‌ه‌شق ب ‌ه‌ر‌ه‌والی‬ ‫د ‌ێ تێرازا خۆش ‌ه‌ویستێك ‌ه‌ ك ‌ه هێدی‬ ‫هێدی جێگ ‌ه‌ی خۆی ل ‌ه‌دڵی تۆماسدا‬

‫د‌ه‌ك��ات� ‌ه‌و‌ه‌‪ .‬ل ‌ه راستیدا خۆش ‌ه‌ویستی‬ ‫نێوان تێرازاو تۆماس ت ‌ه‌نیا رووداوێك ‌ه‌‪،‬‬ ‫ك ‌ه ل ‌ه‌گه‌ڵ یاسای سیان ‌ه‌ی تۆماسدا‬ ‫نات ‌ه‌بای ‌ه‌‪.‬‬ ‫‪ -4‬ه��� ‌ه‌ر رۆم��ان��ێ��ك��ی ك��ۆن��درا‬ ‫تاقیگ ‌ه‌ی ‌ه‌كی د‌ه‌روونناسیی ‌ه‌‪ .‬لێكدان ‌ه‌و‌ه‌ی‬ ‫توانایی ‌ه نهێنی‌و ئاشكراكانی ك ‌ه‌سێك‬ ‫ك ‌ه ل ‌ه‌رۆمان ‌ه‌ك ‌ه‌دا رۆڵ د‌ه‌گێڕێ‌‪ ،‬دیمان ‌ه‌ی‬ ‫به‌هه‌ڵك ‌ه‌وتی ك ‌ه‌سای ‌ه‌تیی ‌ه‌كان‪ ،‬رووداوه‌‬ ‫هه‌ڵك ‌ه‌وت ‌ه‌كان‪ ،‬هه‌ڵسوك ‌ه‌وتی مروڤ ‌ه‌كان‬ ‫ل � ‌ه‌ب � ‌ه‌رام��ب � ‌ه‌ر ی � ‌ه‌ك��ت��ردا ر‌ه‌ن��گ � ‌ه چ ‌ه‌ن‬ ‫هۆكاری‌تر ك ‌ه ل ‌ه‌بیركراون‪ ،‬ئ ‌ه‌م تاقیگه‌‬ ‫د‌ه‌روونناسیی ‌ه پێكدێنن‪.‬‬ ‫ك ‌ه‌سای ‌ه‌تیی ‌ه‌كانی‬ ‫هه‌ڵسوك ‌ه‌وتی‬ ‫رۆمان زۆرجار زیاتر ل ‌ه‌و‌ه‌ی ‌ه ك ‌ه خۆیان‬ ‫چاو‌ه‌ڕوانید‌ه‌ك ‌هن‌و ئ ‌ه‌م ‌ه ب ‌ه‌ره ‌ه‌م ‌ه‌كانی‬ ‫كۆندرا ب ‌ه‌پێناس ‌ه‌ی ژیان نزیكد‌ه‌كات ‌ه‌و‌ه‌‪،‬‬ ‫ل ‌ه‌راستیدا ئ� ‌ه‌و ك ‌ه‌سان ‌ه‌ی ك ‌ه كۆندرا‬ ‫ل ‌ه‌مێشكی خوێن ‌ه‌ردا د‌ه‌ی��ان ئافرێنێ‌‬ ‫ل ‌ه‌دنیای ‌ه‌كی بێ فشاردا د‌ه‌ژین‪ ،‬دنیای ‌ه‌ك‬ ‫ك ‌ه زۆر ل ‌ه‌دنیای راست ‌ه‌قین ‌ه د‌ه‌چێ‌‪.‬‬ ‫‪ -5‬ت��ۆم��اس ل ‌ه‌ه ‌ه‌لوم ‌ه‌رجێكی‬ ‫تایب ‌ه‌تدای ‌ه‌‪ ،‬ل ‌ه‌نێوان دوو ژن‪ ،‬وات ‌ه تێرازاو‬ ‫سابینا ی ‌ه‌ك ‌ه‌میان یاسای سیان ‌ه د‌ه‌شكێنێ‬ ‫ب ‌ه‌جۆرێك ك ‌ه تۆماس ل ‌ه‌گه‌ڵیدا ز‌ه‌ماو‌ه‌ند‬

‫د‌ه‌ك���ا‪ ،‬ل ‌ه‌حاڵێكدا "سابینا" ی ‌ه‌كێك‬ ‫ل ‌ه‌خۆش ‌ه‌ویست ‌ه‌كانی تۆماس ‌ه‌و زیاتر‬ ‫ل ‌ه‌ه ‌ه‌ر ك ‌ه‌سێك ل ‌ه‌تۆماس د‌ه‌گا‪ ،‬ع ‌ه‌شق‬ ‫بۆ تۆماس هه‌ڵ ‌ه‌ی ‌ه‌كی گ ‌ه‌ور‌ه‌ی ‌ه‌‪ ،‬ه ‌ه‌رو‌ه‌ك‬ ‫ئ ‌ه‌و‌ه‌ی ك ‌ه پێو‌ه‌ندی جۆراوجۆری سێكس‬ ‫ب��ۆ ك ‌ه‌سێك ل� ‌ه‌روان��گ� ‌ه‌ی كۆمه‌ڵگاوه‌‬ ‫هه‌ڵ ‌ه‌ی ‌ه‌‪.‬‬ ‫ل ‌ه‌راستیدا تۆماس بۆ د‌ه‌ربازبوون‬ ‫ل ‌ه‌قورسایی گیانی ل ‌ه‌ع ‌ه‌شق هه‌ڵدێت‪،‬‬ ‫ه ‌ه‌رو‌ه‌ك ئ ‌ه‌و‌ه‌ی ك ‌ه ل ‌ه‌رۆمان ‌ه‌ك ‌ه‌دا هاتووه‌‬ ‫"هیچ كات ل ‌ه‌گ ‌ه ‌ڵ ك ‌ه‌سانی دیك ‌ه‌دا ش ‌ه‌وی‬ ‫رۆژ ن ‌ه‌د‌ه‌كرد‌ه‌و‌ه " زۆر ح ‌ه‌زی ل ‌ه‌ت ‌ه‌نیایی‌‬ ‫بوو‪ ،‬پێی جوان ن ‌ه‌بوو نیو‌ه‌ش ‌ه‌و ك ‌ه له‌‬ ‫خ ‌ه‌و هه‌ڵد‌ه‌ست ‌ێ ل ‌ه‌گه‌ڵ بێگان ‌ه‌ی ‌ه‌كدا‬ ‫نوستبێ‌‪ ،‬ب ‌ه‌الی ‌ه‌و‌ه گران بوو ك ‌ه ب ‌ه‌یانی‬ ‫ل ‌ه خ ‌ه‌و هه‌ڵد‌ه‌ستێ مۆت ‌ه‌ك ‌ه‌ی ‌ه‌ك ل ‌ه‌ماڵ ‌ه‌وه‌‬ ‫ببینێ‪.‬‬ ‫‪ -6‬ت��ێ��رازا وێ��ن�� ‌ه‌گ��ر‌ه‌و سابینا‬ ‫شێو‌ه‌كارو تۆماس پزیشك‪ ،‬ل ‌ه‌رۆمان ‌ه‌ك ‌ه‌دا‬ ‫هاتوو‌ه "ه ‌ه‌موو تاوانه‌كانی راب��ردووی‬ ‫ئیمپراتۆری رووسیا ل ‌ه‌ژێر چ ‌ه‌تری جوانیدا‬ ‫ئ ‌ه‌نجامدراون"‪ ،‬د‌ه‌ركردنی د‌ه‌یان میلیۆن‬ ‫ل ‌ه‌دانیشتووانی لیتوانی‪ ،‬كوشتاری‬ ‫ب� ‌ه‌ك��ۆم�ه‌ڵ��ی س��� ‌ه‌دان ه��� ‌ه‌زار خه‌ڵكی‬ ‫پۆڵ ‌ه‌ندا‪ ،‬ل ‌ه‌ناوبردنی تاتار‌ه‌كانی كریمه‌‬

‫ل ‌ه‌بیر‌ه‌و‌ه‌ریدا د‌ه‌مێنێت ‌ه‌و‌ه‌‪ ،‬به‌اڵم هیچ‬ ‫به‌ڵگ ‌ه‌ی ‌ه‌كی دۆكیۆمێنتی ب ‌ه‌د‌ه‌ست ‌ه‌وه‌‬ ‫نیی ‌ه‌‪ ،‬ه� ‌ه‌ر بۆی ‌ه در‌ه‌ن��گ یا زوو ئ ‌ه‌م‬ ‫رووداوان ‌ه د‌ه‌گۆڕدرێن یان ل ‌ه‌بیرد‌ه‌چن‪.‬‬ ‫كۆندرا ئاماژ‌ه‌ی پێ د‌ه‌كات به‌اڵم‬ ‫وێن ‌ه‌گر‌ه‌كانی چێك‪ ،‬و‌ه‌حشیگ ‌ه‌ری‬ ‫س��� ‌ه‌رب���ازو ئ � ‌ه‌ف��س � ‌ه‌ر‌ه‌ك��ان��ی رووس��ی �ا‌‬ ‫ه�ه‌ڵ��د‌ه‌گ��رن‪ ،‬ب � ‌ه‌م ج��ۆر‌ه‌ی � ‌ه ك ‌ه دیدی‬ ‫كۆندرا‪ ،‬و‌ه‌ك رۆماننووسێك ل ‌ه‌س ‌ه‌ر‌ه‌و‌ه‌ی‬ ‫چێرۆكێكی عاشقان ‌ه‌و‌ه‌ی ‌ه‌‪ .‬ده‌ڵێی تێرازاو‬ ‫سابینا دوو الی ‌ه‌نی دیك ‌ه‌ی تۆماسن‌و‬ ‫كۆندرا ب ‌ه‌م ‌ه‌ب ‌ه‌ستی ب ‌ه‌ئامانج گ ‌ه‌یشتنی‬ ‫ع ‌ه‌شقی تێرازاو سابینا پێیباش ‌ه كه‌‬ ‫بیر‌ه‌و‌ه‌ریی ‌ه‌كان بمێنن ‌ه‌و‌ه‌‪.‬‬ ‫‪ -7‬تۆماس ب ‌ه‌شوێن شێوازیكی‬ ‫جیهانیی ‌ه‌و‌ه‌ی ‌ه‌‪ .‬س � ‌ه‌ر‌ه‌ت��ا الی��وای � ‌ه كه‌‬ ‫ع ‌ه‌شق‌و خۆش ‌ه‌ویستی ئ ‌ه‌م توانایه‌یی‬ ‫لێ د‌ه‌ستێن ‌ێ ر‌ه‌نگ ‌ه ه ‌ه‌ر بۆ ئ ‌ه‌م ‌ه‌ی ‌ه كه‌‬ ‫سیان ‌ه‌ی خۆی دام ‌ه‌زراندوو‌ه‌‪ ،‬به‌اڵم پاش‬ ‫ئ ‌ه‌و رووداوان � ‌ه‌ی ك ‌ه ل ‌ه رۆمان ‌ه‌ك ‌ه‌دا روو‬ ‫د‌ه‌دات‪ ،‬تێد‌ه‌گات ك ‌ه ع ‌ه‌شقی ئ ‌ه‌و و تێرازا‬ ‫ت ‌ه‌نیا رووداوگ ‌ه‌لێكن ك ‌ه ب ‌ه‌هه‌ڵك ‌ه‌وت‬ ‫روویانداو‌ه‌‪.‬‬ ‫ئێم ‌ه ه ‌ه‌موومان زۆر زوو ئ ‌ه‌م بیرۆكه‌‬ ‫ر‌ه‌تد‌ه‌ك ‌ه‌ین ‌ه‌و‌ه ك ‌ه ع ‌ه‌شقی ژیان ‌ه‌كان‬

‫ر‌ه‌نگ ‌ه شتێكی سووك‌و ب ‌ێ بای ‌ه‌خ بێ‌‪ ،‬ئ ‌ه‌م‬ ‫ع ‌ه‌شق ‌ه ب ‌ه‌شێك ‌ه ك ‌ه د‌ه‌ب ‌ێ بنووسرێت ‌ه‌و‌ه‌‪،‬‬ ‫المانوای ‌ه ب ‌ه‌ب ‌ێ ع ‌ه‌شق ژیانی ئێم ‌ه جۆرێكی‬ ‫دیك ‌ه د‌ه‌بوو‪ ،‬المانوای ‌ه ك ‌ه بێتهۆڤن زۆر‬ ‫ب ‌ه‌شكۆ د‌ه‌یژ‌ه‌ن ‌ی "د‌ه‌ب ‌ێ وه‌هابێ‌‪ ،‬ع ‌ه‌شقی‬ ‫گ ‌ه‌ور‌ه‌ی ئێم ‌ه‌"‪.‬‬ ‫"تۆماس" تێد‌ه‌گا ك ‌ه ت ‌ه‌نیا ش ‌ه‌ش‬ ‫رووداو ئ ‌ه‌وانی ب ‌ه‌ی ‌ه‌كگ ‌ه‌یاندوو‌ه‌و ده‌ڵێی‬ ‫ع ‌ه‌شق ل ‌ه‌گ ‌ه ‌ڵ سووكی‌و ئازادی مرۆڤدا‬ ‫دژای ‌ه‌تی نیی ‌ه‌و تێرازا ت ‌ه‌نیا پ ‌ه‌یك ‌ه‌رێكی‬ ‫هه‌ڵك ‌ه‌وت ‌ه‌ی ‌ه‌و ب ‌ه‌س‪.‬‬

‫میالن کۆندرا‬


‫بایرن میونخ گهیشتهوه‬ ‫لهرۆمای بردهوهو به‬ ‫ئینتهرمیالن‬

‫‪2‬‬

‫‪www.destur.net‬‬

‫‪19‬‬

‫رشهلۆنه پاڵهوان‪،‬‬ ‫به‬ ‫مهدرید ماڵوێران‬ ‫ریاڵ‬

‫‪yary‬‬

‫ژماره‌ (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫بیروڕا‬

‫پاشکۆیه‌کی وه‌رزشی رۆژنامه‌ی ده‌ستووره‌‪ ،‬رۆژانی دووشه‌مم ‌ه کۆمپانیای سولی تێلیگراف ده‌ریده‌کات‬

‫وه‌ك ئ�ه‌وه‌ی‌ كه‌ مرۆڤ خاوه‌نی‌‬ ‫ب��وون��ێ��ك�ی‌ روح����ی‌‌و جه‌سته‌ی ‌‬ ‫ی‬ ‫یا فیزیكییه‌ له‌ناو ئ �ه‌م بوونه‌‬ ‫گ �ه‌ردون��ی �ه‌دا‪ ،‬ئ��ه‌وا هه‌ربه‌هۆی‌‬ ‫ئه‌و دوالیزمه‌یه‌ی‌ كه‌له‌ بوونیدا‬ ‫ه �ه‌ی �ه‌ ب��ه‌درێ��ژای��ی‌ ب��وون �ی‌ ئه‌م‬ ‫ج��ۆره‌ له‌بوون(مرۆڤ) ده‌بینین‬ ‫ب�����ه‌رده‌وام ل �ه‌ك��ێ��ش �ه‌دا ب���ووه‌و‬ ‫رووب���ه‌رووی‌ پارادۆكسێكی‌ زۆر‬ ‫بووه‌ته‌وه‌ له‌گه‌ڵ‌ خ��ودی‌ خۆی‌‌و‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ بوونه‌كانی‌ ت��ری‌ هه‌مان‬ ‫جۆردا‪ ،‬كه‌ ده‌رچوون‌و ده‌ربازبوون‬ ‫لێی‌ مه‌حاڵه‌‪ ،‬ئ �ه‌م پارادۆكسه‌‬ ‫یان ئه‌م كێشمه‌كێشه‌ ناتوانین‬ ‫ته‌نها ل �ه‌ی �ه‌ك ف��ۆرم��دا وێنای‌‬ ‫بكه‌ین‪ ،‬به‌ڵكو به‌جۆری‌ جیاوازو‬ ‫له‌سه‌ر ئاستی‌ جیاواز به‌ئاشكراو‬ ‫به‌په‌نهانی‌ ب��ۆ هه‌ریه‌كێكمان‬ ‫خۆی‌ به‌یان ده‌كات‪ ،‬واته‌ له‌سه‌ر‬ ‫ئاستی‌ ب��وون �ی‌ ب�ه‌ش�ی‌ ده‌ك��رێ‌‬ ‫جیاوازیمان هه‌بێت له‌ده‌ركه‌وتنی‌‬ ‫ئ���ه‌و م��ل��م�لان�ێ‌‌و دوال��ی��زم �ه‌ی �ه‌ی‌‬ ‫ك �ه‌ ل��ه‌وج��ودی‌ هه‌ریه‌كێكماندا‬ ‫ئاماده‌یی‌ هه‌یه‌‪ ،‬ب��ه‌اڵم له‌سه‌ر‬ ‫ئاستی‌ بوونی‌ گشتی‌ وه‌ك جۆری‌‬ ‫مرۆیی‌ ده‌كرێ‌ خاوه‌نی‌ یه‌ك جۆر‬ ‫له‌كێشه‌ی‌ ئه‌زه‌لی‌ بین كه‌ ئه‌ویش‬ ‫بریتیه‌ له‌ملمالنێ‌‌و هه‌ڵكردنی‌ روح‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ جه‌سته‌داو كۆبوونه‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌م دووجۆره‌ له‌بوونێكدا كه‌ ناوی‌‬ ‫بوونی‌ مرۆڤه‌‪.‬‬ ‫ی �ه‌ك��ێ��ك ل���ه‌و ج��ی��اوازی��ی �ه‌‬ ‫بنه‌ڕه‌تی‌‌و پره‌نسیپه‌ سه‌ره‌كیانه‌ی‌‬ ‫ك �ه‌ وام���ان ل �ێ‌ ده‌ك���ات ل �ه‌ نێو‬ ‫بوونی‌ به‌شی‌ خۆماندا هه‌ڵگری‌‬ ‫دون��ی��اب��ی��ن��ی��ب�ه‌ك�ی‌ ج��ی��اوازب��ی��ن‬ ‫له‌تێگه‌یشتنمان له‌ بوونی‌ خۆمان‌و‬ ‫بوون به‌شێوه‌یه‌كی‌ گشتی‌ بریتیه‌‬ ‫له‌ئه‌قڵ‌‌و پرۆسه‌ی‌ بیركردنه‌وه‌ی‌‬ ‫ره‌سه‌ن‪ ،‬ره‌سه‌ن واته‌ ئه‌و ئه‌قڵه‌ی‌‬ ‫كه‌ ده‌ك��رێ‌ بیركردنه‌وه‌ به‌پێی‌‬ ‫ه��اوڕێ��ك بێت له‌گه‌ڵ‌ سروشت‌و‬ ‫بوونی‌ جۆری‌ مرۆڤدا‪ ،‬له‌هه‌مان‬ ‫كاتیشدا ده‌كرێ‌ ئه‌و بیركردنه‌وانه‌‬ ‫ناڕه‌سه‌ن بن‌و به‌هیچ شێوه‌یه‌ك‬ ‫هاوڕێكی‌ سروشت‌و بوونی‌ مرۆڤ‬ ‫نه‌بن‌و له‌گه‌ڵ‌ ئه‌وه‌شدا به‌رهه‌می‌‬ ‫خ���ودی‌ ئ �ه‌ق��ڵ �ی‌ م��رۆی��ی‌ ب��ن‪،‬‬ ‫لێره‌وه‌ ئایدیاكانی‌ ئه‌قاڵنیه‌ت‌و‬ ‫نائه‌قاڵنیه‌ت‪ ،‬چ��اك �ه‌و خ��راپ�ه‌‪،‬‬ ‫پیرۆزو ناپیرۆز‪ ،‬ئازادی‌‌و‬ ‫ك����ۆی��ل�ای����ه‌ت����ی‌‪،‬‬ ‫س��ت �ه‌م��ك��اری‌‌و‬ ‫ع��ه‌دال��ه‌ت‪،‬‬

‫‪2‬‬

‫نادال تۆڵهی‬ ‫له فیدرێر كردهوه‬

‫مساڵ كه لهباشووری‬ ‫مۆندیالی ئه نجامدهدرێت‪ ،‬لهگهڵ‬ ‫ئهفریقا ئه ئهستێرهی ناودارو‬ ‫ئهوهی پڕه له تۆپی پێو بێبهش‬ ‫ه��هواداران��یرگرتنی ت��امو چێژ‪،‬‬ ‫نابین لهوه كاتدا ژمارهی ئهو‬ ‫بهاڵم لهههمان هۆی پێكان یان‬ ‫به‬ ‫ئهستێرانهی تایبهت یان باوهڕی‬ ‫گیروگرفتی شداری لهمۆندیالدا‬ ‫راهێنهرهوه به‬ ‫و ت��اڕادهی��هك‬ ‫منین‬ ‫ن��اك��هن كه ل��هس��هر ب��هه��ێ��زی‬ ‫ك��اری��گ��هری‬ ‫وانێتیهكه دهكات‪.‬‬ ‫پاڵه‬

‫ئیسپانیو یاریزانی ناوداری‬ ‫رافایل نادالی‬ ‫تۆڵهی له رۆجێ‬ ‫وی‬ ‫تێنسی سهرزه ركابهری ههمیشهیی‬ ‫و‬ ‫فیدرێری سویسری پاڵهوانی ئهم وهرزهی‬ ‫كردهوهو توانی ببێته‬ ‫و یارییهی كه شهوی‬ ‫له‬ ‫پاڵهوانێتی مهدرید‪.‬كۆتا یاری پاڵهوانێتی‬ ‫رابردوو لهمیانی سهرزهوی بهرامبهر‬ ‫مهدرید بۆ تێنسی‬ ‫سویسری ئهنجامیدا‪،‬‬ ‫رۆجێ فیدرێری ئیسپانی سهركهوتنی‬ ‫رافایل نادالی‬ ‫تۆڵهی شكستهكهی‬ ‫بهدهستهێناو توانی‬ ‫یاریزانه بكاتهوهو‬ ‫رزی پێشوو لهو‬ ‫وهنازناوهكه بهدهستبهێنێت‪.‬‬

‫چ �ه‌وس��ان �ه‌وه‌و كوشتن‌و تیرۆر‬ ‫س���ه‌ره���ه‌ڵ���ده‌ده‌ن‪ ،‬ك��ات��ێ��ك ك ‌ه‬ ‫مرۆڤ له‌سرووشتی‌ مرۆیی‌ خۆی‌‬ ‫ده‌رچوو‪ ،‬ئه‌وا ئه‌گه‌ری‌ ده‌ركه‌وتنی‌‬ ‫ه��ه‌م��وو ئ��ای��دی��ا نێگه‌تیڤه‌كان‬ ‫له‌حاڵه‌ته‌كانی‌‬ ‫له‌هه‌رحاڵه‌تێك‬ ‫ب��وون��ی‌ ئ��ه‌و م��رۆڤ��ه‌دا ده‌ك��رێ‌‬ ‫خۆیان به‌یان بكه‌ن‪ ،‬له‌وه‌ زیاتر‬ ‫نامه‌وێ‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ ئه‌بستراكت‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌ بوه‌ستم بۆیه‌‬ ‫ده‌كرێ‌ له‌روانگه‌و په‌راوێزی‌ ئه‌م‬ ‫چه‌ند وشه‌یه‌وه‌ قسه‌یه‌ك له‌سه‌ر‬ ‫مرۆڤێك بكه‌ین كه‌ له‌م رۆژانه‌دا‬ ‫له‌سه‌ر ته‌نها وشه‌‪ ،‬بوون‌و ژیانی‌‬ ‫لێ‌ سه‌نرایه‌وه‌‪ ،‬له‌بنه‌ره‌تدا ئه‌م‬ ‫رووداوه‌ له‌ روانگه‌یه‌كی‌ ئه‌قاڵنی‌و‬ ‫وجودیه‌وه‌ رووداوێكه‌ پێچه‌وانه‌یه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ سرووشتی‌ مرۆڤ و هه‌موو‬ ‫یاسایه‌كی‌ ئاسمانی‌‌و زه‌مینیدا‪،‬‬ ‫به‌پێی‌ سرووشتی‌ مرۆڤ كه‌سێك‬ ‫ن��ات��وان�ێ‌‌و رێ��گ�ه‌ی‌ پ�ێ‌ ن���ه‌دراوه‌‬ ‫بوون له‌مرۆڤێكی‌ تر زه‌وت بكات‪،‬‬ ‫چونكه‌ له‌ناوه‌رۆكدا سه‌ندنه‌وه‌ی‌‬ ‫ژیان‌و بوون له‌هاوجۆرێكی‌ خۆت‬ ‫به‌پله‌ی‌ یه‌كه‌م لێدان‌و ئیهانه‌كردنه‌‬ ‫ب�ه‌ب��وون�ی‌ خ��ۆت‪ ،‬چونكه‌ تۆش‬ ‫به‌شێكی‌ له‌و بوونه‌ گه‌ردوونیه‌‬ ‫مرۆییه‌ی‌ كه‌ هه‌ردووكتان له‌یه‌ك‬ ‫جۆر بووندا كۆده‌كاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ل��ه‌ب��ه‌ر ئ����ه‌وه‌ی‌ ئ �ه‌و‬ ‫جۆره‌بوونه‌ بوونێكی‌ ناڕه‌سه‌ن‌و‬ ‫نائه‌قاڵنیه‌ نه‌له‌مه‌ تێگه‌یشتوه‌و نه‌‬ ‫ده‌شتوانی‌ له‌داهاتودا به‌م ئه‌قڵه‌وه‌‬ ‫لێی‌ تێ‌ بگات‪ ،‬بۆیه‌ زۆر ئاساییه‌‬ ‫ب��ه‌الی‌ ئ �ه‌م بوونه‌ ناڕه‌سه‌نه‌وه‌‬ ‫هه‌موو كرده‌یه‌كی‌ نا ئه‌خالقی‌‬ ‫ئه‌نجامبدات‌و پێشی‌ وابێت به‌م‬ ‫شێوه‌یه‌ ده‌ت��وان�ی‌ بوونی‌ خۆی‌‬ ‫ب�ه‌رز رابگرێ‌‌و له‌سوكایه‌تی‌ پێ‌‬ ‫كردن بیپارێزێت‪ .‬به‌راوردكردنی‌‬ ‫سه‌ندنه‌وه‌ی‌ ژی��ان له‌سه‌ر وشه‌‬ ‫ل �ه‌راس��ت��ی��دا ب �ه‌راوردك��ردن��ێ��ك �ی‌‬ ‫نا لۆ ژ یكیه‌‪،‬‬ ‫چو نكه‌‬

‫كه‌سی‌‬

‫خ������اوه‌ن وش����ه‌ ئ��ام��ڕازێ��ك��ی‌‬ ‫به‌كارهێناوه‌ زۆر ج��ی��اواز له‌و‬ ‫ئ��ام��ڕازه‌ی‌ ك �ه‌ ب �ه‌رام��ب �ه‌ره‌ك �ه‌ی‌‬ ‫به‌كاری‌ هێناوه‌‪ ،‬كه‌سی‌ خاوه‌ن‬ ‫وش���ه‌ وی��س��ت��وی �ه‌ت �ی‌و ده‌ی���ه‌وێ‌‬ ‫له‌رێگه‌ی‌ وش �ه‌وه‌ ئه‌ویتر به‌ئاگا‬ ‫بێنێـــته‌وه‌و پێی‌ بڵێ‌ به‌سه‌ چیتر‬ ‫له‌سنـــووری‌ مرۆڤبــــوونی‌ خۆت‬ ‫المه‌ده‌و ئه‌وه‌ی‌ كه‌ تۆ ده‌یكه‌یت‬ ‫نه‌خزمه‌ت ب �ه‌خ��ۆت‌و ن�ه‌م�ن‌و نه‌‬ ‫ئه‌ویتر ده‌كات‪ ،‬به‌اڵم كاتێك بته‌وێ‌‬ ‫ته‌نانه‌ت ته‌نها به‌وشه‌ش كه‌سێك‬ ‫به‌ئاگا بێنیته‌وه‌ له‌ناعه‌داله‌تی‌‪،‬‬ ‫ئ��ه‌وا له‌حاڵه‌تێكی‌ وادا كه‌سی‌‬ ‫وشه‌ ئاڕاسته‌كراو له‌ بری‌ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ له‌چه‌قی‌ م��رۆڤ بوونی‌‬ ‫خۆی‌ دووركه‌وتووه‌ته‌وه‌ بڕستی‌‬ ‫لێ‌ ب��راوه‌و ئیمكانیه‌تی‌ ئه‌قڵی‌‬ ‫له‌وجودیا بوونی‌ نه‌ماوه‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫چیتر هیچ پره‌نسیپێك شك‬ ‫نابات تا وشه‌كانی‌ به‌رامبه‌ری‌ پێ‌‬ ‫هه‌ڵسه‌نگێنێت‌و لێیان تێبگات‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ته‌نها چه‌كێك كه‌ فریای‌‬ ‫رزگاركردنی‌ بوونی‌ ئه‌و ده‌كه‌وێت‬ ‫بریتیه‌ له‌چه‌كی‌ نائه‌قاڵنیه‌ت‌و‬ ‫سه‌ندنه‌وه‌ی‌ بوون‌و ژیان له‌خاوه‌ن‬ ‫وشه‌‪.‬‬ ‫هێزی‌ تیرۆركه‌ر پێیوایه‌ به‌م‬ ‫شێوه‌یه‌ ده‌توانێ‌ رووبه‌رووی‌ وشه‌‬ ‫ببێته‌وه‌و كۆتایی‌ به‌ده‌نگی‌ بێنێت‬ ‫لێره‌وه‌ ده‌یه‌وێ‌ وا خۆی‌ ده‌رخات‬ ‫كه‌ ئه‌و خاوه‌ن شكۆیه‌و كه‌س بۆی‌‬ ‫نییه‌ سنووره‌كانی‌ هێزو ده‌سه‌اڵتی‌‬ ‫ئه‌و تێپه‌رێنێت‪ ،‬به‌اڵم له‌راستیدا‬ ‫ئه‌مه‌ هێزی‌ به‌رهه‌م هێنه‌ری‌ ترسه‌‬ ‫ن�ه‌ك بۆ ئه‌وانی‌ ك�ه‌‪ ،‬به‌ڵكو بۆ‬ ‫خودی‌ خۆشی‌‪ ،‬چونكه‌ بنه‌ماكانی‌‬ ‫بوونی‌ ئه‌و زۆر له‌رزۆكن‌و سه‌راپا‬ ‫به‌رمه‌بنای‌ ترس له‌بوونی‌ خۆی‌‬ ‫ب��ون��ی��ادن��راون‪ ،‬ئ �ه‌و هێزه‌ش كه‌‬ ‫تووشی‌ فۆبیا بووبێت ته‌نانه‌ت‬ ‫ل��ه‌ب��وون‌و س��ێ��ب�ه‌ری‌ خۆشی‌‬ ‫ده‌ت���رس���ێ���ت‌و ب�ه‌ف��ی��ع��ل�ی‌‬ ‫له‌هه‌ندێ‌ حاڵه‌تدا‬ ‫به‌تیرۆری‌ خۆی‌‬ ‫هه‌ڵده‌ستێ‌؟‬ ‫ئه‌م ترسه‌‬ ‫وای‌ له‌م هێزه‌‬ ‫ك��������ردووه‌‬ ‫ت��وان��ای‌‬ ‫ك����������ه‌‬

‫بیركردنه‌وه‌ی‌ نائه‌قاڵنیشی‌ لێ‌‬ ‫سه‌ندووه‌ته‌وه‌و توشی‌ نامۆبونێك ‌‬ ‫ی‬ ‫واب���ووه‌ ك �ه‌ ت�ه‌ن��ان�ه‌ت ب�ه‌چ��اوی‌‬ ‫س �ه‌ری��ش ت��وان��ای‌ ناسینه‌وه‌ی‌‬ ‫خ��ۆی‌‌و شته‌كانی‌ ده‌وروب���ه‌ری‌‌و‬ ‫تێگه‌شتن لێیانی‌ نه‌ماوه‌‪ ،‬واته‌‬ ‫له‌ناو زۆنگاوی‌ جه‌هل‌و نه‌زانیندا‬ ‫رۆچ����ووه‌‪ ،‬له‌راستیشدا هێزی‌‬ ‫نامۆو جاهیل‌و نه‌زان به‌رخوردی‌‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ زانیندا نییه‌و پره‌نسیپی‌‬ ‫سه‌ره‌كی‌ الی‌ ئه‌م نه‌زانینه‌‪ ،‬ئه‌م‬ ‫هێزه‌ هه‌میشه‌ كار بۆئه‌وه‌ ده‌كات‬ ‫كه‌ له‌و شوێنه‌ی‌ ئه‌و ئاماده‌یی‌‬ ‫هه‌یه‌و حوكمی‌ ده‌ك��ات زیاترین‬ ‫جه‌هل بوونی‌ هه‌بێت‪ ،‬ئه‌و كاتێك‬ ‫هه‌ست به‌ئاسووده‌یی‌ ده‌كات كه‌‬ ‫هاونیشتمانیان‬ ‫ره‌عیه‌ته‌كانی‌‌و‬ ‫له‌به‌رزترین لوتكه‌ی‌ جه‌هل‌و نه‌زانین‬ ‫داب��ن تابتوانێت به‌ئاسانترین‬ ‫شێوه‌ كۆنترۆل‌و كۆیله‌یان بكات‪،‬‬ ‫له‌به‌ر ئه‌وه‌ چاك ده‌زانێت وشه‌ی‌‬ ‫(ن���ا) ل �ه‌ب��ی��رك��ردن �ه‌وه‌و زم��ان�ی‌‬ ‫كه‌سی‌ كۆیله‌وه‌ رۆژێ��ك ل�ه‌رۆژان‬ ‫نابیستێ‌‪ ،‬به‌م شێوه‌یه‌ ئه‌م هێزه‌‬ ‫له‌دڵنیاییه‌كی‌ ته‌واوی‌ نادڵنیاییدا‬ ‫ده‌ژی‌ كه‌ سه‌راپای‌ بوونی‌ خۆی‌‌و‬ ‫ئ��ه‌و ئ��ی��م��پ��رات��ۆری�ه‌ت�ی‌ ت��رس�ه‌ی‌‬ ‫كه‌پێیوایه‌ له‌لوتكه‌ی‌ هه‌ره‌می‌‬ ‫ده‌سه‌اڵتیدایه‌ ل �ه‌ب �ه‌رده‌م وتنی‌‬ ‫ته‌نها یه‌ك(نا)دا خۆی‌ ناگرێت‌و‬ ‫س�ه‌راپ��ای‌ بوونی‌ ده‌كه‌وێته‌‬ ‫له‌رزه‌و هه‌ره‌س ده‌هێنێت‪.‬‬ ‫كێشه‌ی‌ سه‌ره‌كی‌‬ ‫لێره‌دا ئه‌وه‌یه‌ كه‌‬ ‫ئ���ه‌م هێزی‌‬ ‫كۆیله‌ی‌‬

‫ت��رس � ‌ه‬ ‫هیچكا ت‬ ‫ل���ه‌ب���ه‌ره‌ی‌‬ ‫ه��ێ��زی‌ ت��رس‌و‬ ‫تۆقاندن‌و كوشتندا‬ ‫ناتوانین بیدۆزینه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و نهێنی‌ نییه‌ تا له‌تاریكی‌‬ ‫ش����ه‌و ل���ه‌ن���او ئ��ه‌ش��ك��ه‌وت‌و‬ ‫په‌ناگه‌كاندا بۆی‌ بگه‌ڕێین‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ل �ه‌پ �ه‌راوێ��زدا نییه‌ تا نه‌توانین‬ ‫ب�ه‌ئ��اس��ان�ی‌ ب��ی��دۆزی��ن��ه‌وه‌‪ ،‬ئ�ه‌و‬ ‫له‌به‌ره‌ی‌ هێزی‌ ئازادی‌ خوازدایه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و له‌نێوكۆشك‌و ت �ه‌الرو شاره‌‬ ‫گه‌وره‌كاندایه‌‪ ،‬ئه‌و له‌ده‌سه‌اڵت‌و‬ ‫حوكم كردندایه‌‪ ،‬ئه‌و نهێنی‌ نییه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵكو زۆر ئاشكرایه‌و هه‌موو‬ ‫كات له‌به‌رچاوماندایه‌و ده‌توانین‬ ‫بیبینین‌و ئ�ه‌و خ��ۆی‌ به‌خاوه‌نی‌‬ ‫ئێمه‌ ده‌زانێت‌و بڕیار له‌سه‌ر بوون‌و‬ ‫نه‌بوونمان ده‌دات‪ ،‬ئه‌و له‌به‌ره‌ی‌‬ ‫هێزی‌ دژی‌ تیرۆرو تۆقاندن دایه‌و‬ ‫دژای �ه‌ت �ی‌ ت��ی��رۆر ده‌ك���ات‪ ،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫هه‌موو ئه‌مانه‌ بێجگه‌ له‌ماسك‌و‬ ‫ده‌مامكێكی‌ فێڵبازانه‌و درۆزنانه‌‬ ‫هیچی‌ كه‌نین‪ ،‬هه‌رناڕه‌زاییه‌ك‬ ‫ل��ه‌ب��ه‌رام��ب��ه‌ر ده‌س���ه‌اڵت���ی‌ ئ �ه‌م‬ ‫هێزه‌دا ئێمه‌ ده‌كاته‌ تیرۆرست‌و‬ ‫ل�ه‌ك��ۆت��ای��ش��دا ب��ه‌س��زای‌ گ �ه‌ل‌و‬ ‫نیشتمانمان ده‌گه‌یه‌نێت؟!‬ ‫ل���ه‌م روان���گ���ه‌وه‌و به‌پێی‌‬ ‫ئ��ه‌م پ��ێ��وه‌ره‌ ن��ات��وان��ی��ن ئه‌م‬ ‫هێزه‌ ناوبنێین هێزێكی‌ تیرۆری‌‬

‫ه‬ ‫ی پۆست تیرۆر له‌وه‌دایه‌ ك ‌‬ ‫مه‌ترسی‌ ئه‌م فۆرم ‌‬ ‫هیچ ئایدیاو پره‌نسیپ‌و بنه‌مایه‌كی‌ ئه‌خالقی‌‌و‬ ‫ه‬ ‫ته‌نانه‌ت هیچ بنه‌مایه‌كی‌ ئایینی‌‌و ئایدۆلۆژی‌ نیی ‌‬ ‫ی هه‌موو‬ ‫ی پێوه‌ر ‌‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫تابۆی‌ بگه‌ڕێته‌وه‌‪ ،‬به‌ڵكو خود ‌‬ ‫شته‌كانه‌‬

‫ت �ه‌ق��ل��ی��دی‌‪ ،‬چ��ون��ك�ه‌ ب�ه‌ه�ه‌م��وو‬ ‫پ��ێ��ودان��گ�ه‌ م��رۆی��ی‌‌و ئ�ه‌ق�ڵان�ی‌‌و‬ ‫لۆژیكیه‌كان هه‌موو سنووره‌كانی‌‬ ‫ئه‌و هێزه‌ی‌ تێپه‌ڕاندوه‌و بوون‌و‬ ‫پێگه‌وشوێن‌و كات‌و رۆڵی‌ ته‌واو‬ ‫پێچه‌وانه‌یه‌ له‌گه‌ڵ‌ هێزی‌ تیرۆری‌‬ ‫ته‌قلیدیدا‪ ،‬ئه‌م هێزه‌ داهێنه‌ری‌‬ ‫مۆدێلێكی‌ ب��ااڵت��ره‌و ئ�ه‌و فۆرمه‌‬ ‫ته‌قلیدیه‌ی‌ تیرۆری‌ تێپه‌ڕاندوه‌‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ده‌توانین به‌هۆی‌ ئه‌و سیفه‌ت‌و‬ ‫تایبه‌تمه‌ندیه‌ پێچه‌وانه‌یه‌ی‌ كه‌‬ ‫هه‌یه‌تی‌ ن��اوی‌ مۆدێلی‌ (پۆست‬ ‫تیرۆر)ی‌ بۆ گونجاوبێت‪.‬‬ ‫ك�ه‌وات�ه‌ پۆست تیرۆر ناوی‌‬ ‫ئ �ه‌و هێزه‌یه‌ ك�ه‌ ل�ه‌ ن��اوه‌ڕۆك��دا‬ ‫له‌به‌ره‌ی‌ تیرۆردایه‌و له‌رواڵه‌تدا‬ ‫له‌به‌ره‌ی‌ دژی‌ تیرۆردایه‌ ‪ .‬پۆست‬ ‫تیرۆر بووه‌ته‌هۆی‌ تێكشكاندنی‌‬ ‫هه‌موو ئه‌و چه‌مك‌و پره‌نسیپانه‌ی‌‬ ‫ك��ه‌ ت��ائ��ێ��س��ت��ا ت��ی��رۆری��ان پێ‌‬ ‫ناسراوه‌ته‌وه‌‪ .‬گه‌ر تیرۆر به‌نهێنی‌‬ ‫هێزێكی‌ ف��ێ��ڵ��ب��ازو غافڵگیرو‬ ‫مه‌رگدۆستی‌‬ ‫هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنه‌رو‬ ‫ت�ه‌ق��ل��ی��دی‌ ب��ێ��ت‪ ،‬ئ���ه‌وا پۆست‬

‫چێڵسی ئینگلیزی‬ ‫یانهی‬ ‫لهههوڵی ئهوهدایه‬ ‫ریكاردۆ كاكای بهڕازیلی‬ ‫پهلكێشی ریزهكانی‬ ‫بكاتو لهدهست یانهی‬ ‫مهدریدی ئیسپانی‬ ‫ریاڵ‬ ‫دهریبهێنێت‪.‬‬

‫كوردستان لهریزهكانی‬ ‫یاریزانێكی تری‬ ‫نابیستانی تۆپی پێی عێراق‪،‬‬ ‫ههڵبژاردهی‬ ‫مساردی بهرپرسانی‬ ‫خه‬ ‫ب��ووه قوربانی كوردستان‪ .‬پاش بێ‬ ‫وهرزش��ی ههرێمی رۆستهمی هێرشبهری‬ ‫بهشبوونی سامح سلێمانی لهپاڵهوانێتی‬ ‫ی‬ ‫یانهی پێشمهرگه پاسپۆرت‪ ،‬یاریزانێكی‬ ‫ڤیڤا بههۆی نهبوونی‬ ‫ك��ان��ی ه��هڵ��ب��ژاردهی‬ ‫�زه‬ ‫ت��ری ك��ورد ل��هری�پێی عێراق بێ بهشكرا‬ ‫نابیستانی تۆپی‬ ‫عهرهبی كه بڕیاره‬ ‫لهپاڵهوانێتی واڵتانی‬ ‫یرانی داهاتوو لهواڵتی‬ ‫كۆتایی مانگی حوزه‬ ‫ئوردن بهرێوهبچێت‪.‬‬

‫‪7‬‬

‫ه‌ره‌كه‌ی‌ناهێنێت‬ ‫جیرارد‌واز‌له‌هاوس‬

‫جیراردی ئینگلیزی‬ ‫ستیڤن‬ ‫واز لههاوسهرهكهی‬ ‫ناهێنێتو ئهلێكسی‬ ‫هاوسهریشی رهتی ئهو‬ ‫دهكاتهوه كه باس‬ ‫ههوااڵنه‬ ‫جیابوونهوهیان دهكهن‪.‬‬ ‫له‬

‫‌یاریگای‌ویمبڵی‌ده‌گرێت‬ ‫تێری‌ره‌خنه‌‌له‬

‫تێری ئینگلیزی‬ ‫جۆن‬ ‫توند لهیاریگای‬ ‫رهخنهی‬ ‫ویمبڵی واڵتهكهی‬ ‫و بهیاریگایهكی‬ ‫دهگرێت‬ ‫ناشیاو لهقهڵهمی‬ ‫خراپو‬ ‫دهدات‪.‬‬

‫‪4‬‬

‫‪ 8‬الپهڕه‬

‫‪ 750‬دینار‬

‫یاریزانێكی تر بووه قوربانی‬ ‫مساردیی بهرپرسانی وهرزشی‬ ‫خه‬

‫‪3‬‬

‫‪2‬‬

‫‪3‬‬

‫ممه‪2010/5/17 ،‬‬ ‫ژماره ‪ ،31‬دووشه‬

‫مۆندیالی ئهمساڵ‪،‬‬ ‫رگی ئهستێرهكانه‬ ‫مه‬

‫چێڵسی‌راوی‌کاکا‌ده‌کات‬

‫ی خودا‬ ‫پۆست تیرۆر‪ ..‬مۆدێلێك له‌شوێن ‌‬ ‫نه‌جمه‌دین حه‌مه‌عه‌لی‌‬

‫كۆتا ههفتهی خولی‬ ‫ی ڤاالدۆالید لهیاری‬ ‫ی ئیسپانی بووه‬ ‫بهبردنهوهی لهیانه یانهی بهرشهلۆنه‬ ‫كهی‪،‬‬ ‫بهتاڵهوه گهڕایهوه‪.‬‬ ‫ناوخۆی واڵته دریدیش بهدهستی‬ ‫كێبركێكانی ئهم وهرزهی‬ ‫ریاڵ مه‬ ‫پاڵهوانو رابردوو كۆتایی به‬ ‫یانهی بهرشهلۆنهی‬ ‫شهوی‬ ‫خولی اللیگای ئیسپانی هاتو تێیداركابهرییهكانی لهگهڵ‬ ‫ئیسپانی سهركهوتووانه كۆتایی به تای دهستپێكردنی‬ ‫هێنا كه لهسهره‬ ‫ی ریاڵ مهدرید‬ ‫یانه وه دهستیپێكردبوو‪.‬‬ ‫رووبهڕووی یانهی‬ ‫وهرزه‬ ‫ویدا‬ ‫یانهی بهرشهلۆنه لهیاری ئهمشه گهورهی بهسهردا‬ ‫توانی سهركهوتنێكی‬ ‫وهرزهی خولهكه‬ ‫ڤاالدۆالید بووهوهو‬ ‫ئهم‬ ‫تۆماربكاتو لهو رێگهیهوه نازناوی لهسهریهك ببێته‬ ‫بۆ دووهمین ساڵ‬ ‫بهدهستبهێنێتو‬ ‫لهرووبهڕووبونهوهی‬ ‫پاڵهوان‪.‬‬ ‫درید‬ ‫لهالیهكی ترهوه یانهی ریاڵ مه وتن بهدهستبهێنێتو‬ ‫گه نهیتوانی سهركه‬ ‫وهرزهی هێنا كه‬ ‫له‬ ‫لهگهڵ یانهی مه بهیارییهكانی ئهم‬ ‫گهڕایهوهو لهگهڵ‬ ‫بهیهكسانی كۆتایی‬ ‫وه‬ ‫بهمهش ئهو یانهیه بهدهستی بهتاڵه کی زۆری لهكڕینی‬ ‫وهرزهوه پارهیه‬ ‫ئهوهی لهسهرهتای‬ ‫تهنها نازناوێك‬ ‫بهاڵم نهیتوانی‬ ‫یاریزانان بهخهرجدا‪،‬‬ ‫خولهكه‪ ،‬مێژوویهكی‬ ‫بهدهستبهێنێت‪.‬‬ ‫وی‬ ‫جگهلهوهش یارییهكانی ئهمشه نتینی كاتێك توانی‬ ‫گهورهبوو بۆ لیۆنێل میسی ئهرجه تۆماربكاتو ژمارهی‬ ‫یانهكهی دوو گۆڵ‬ ‫گۆڵو ئهو ژماره‬ ‫لهكۆی ‪ 4‬گۆڵهكهی‬ ‫‪47‬‬ ‫گۆڵهكانی ئهم وهرزهی بگهیهنێته رۆناڵدۆی بهڕازیلی‬ ‫كسانبكاتهوه كه پێشتر‬ ‫پێوانهییه یه‬ ‫گۆڵ تۆماریكردبوو‪.‬‬ ‫بهتۆماركردنی ‪47‬‬

‫رۆژنامهی دهستووره‪،‬‬ ‫پاشکۆیهکی وهرزشیی تێلیگراف دهریدهکات‬ ‫کۆمپانیای سولى‬ ‫رۆژانی دووشهممه‬

‫‪5‬‬

‫ده‌ڕوانن شتێكی‌ دیكه‌یه‌‪.‬‬ ‫ف���ۆرم���ی‌ پ���ۆس���ت ت��ی��رۆر ‬ ‫نه‌ئایدۆلۆژیاو نه‌ئایین‌و نه‌ هیچ‬ ‫موقه‌ده‌سێك جوڵێنه‌ری‌ نییه‌‪،‬‬ ‫واته‌ پاڵنه‌رێكی‌ ده‌ره‌كی‌ له‌پشت‬ ‫جواڵندنی‌ ئه‌م جۆره‌ له‌تیرۆره‌وه‌‬ ‫نییه‌ ی��اخ��ود راس��ت��ت��ر بڵێین‬ ‫خ��ودای��ه‌ك نییه‌ ك �ه‌ چ��اوی‌ لێ‌‬ ‫بكرێت‌و قوربانی‌ بۆ ئه‌نجامبدرێت‪،‬‬ ‫له‌پۆست تیـــــــــــرۆردا خودی‌‬ ‫هێزی‌ تیرۆر ئه‌وه‌نده‌ گه‌وره‌كراوه‌‬ ‫تائه‌و ئاسته‌ی‌ كه‌ فۆرمی‌ پیرۆزی‌‬ ‫پ �ێ‌ دراوه‌و خ���ودی‌ خ���ودا الی‌‬ ‫هێزی‌ پۆست تیرۆر تێپه‌ڕێنراوه‌و‬ ‫له‌ دواج��اردا ئه‌م هێـــــزه‌ خۆی‌‬ ‫شوێنی‌ خ���ودای‌ گ��رت��ووه‌ت �ه‌وه‌و‬ ‫نمایشی‌ ئه‌و ده‌كات‪.‬‬ ‫گ����ه‌ر ل���ه‌ف���ۆرم���ی‌ ت��ی��رۆری‌‬ ‫ت �ه‌ق��ل��ی��دی��دا ب���ه‌ن���اوی‌ خ���وداوه‌‬ ‫تیرۆری‌ مرۆڤه‌كان بكرێت ئه‌وا‬ ‫له‌فۆرمی‌ پۆست تیرۆردا مرۆڤ‬ ‫خ��ۆی‌ پیرۆز ده‌كرێـــــت نه‌ك‬ ‫به‌ومانایه‌ی‌ كه‌ رێزی‌ لێ‌ بگرێــــت‬ ‫نا به‌ڵكو بۆئه‌وه‌ی‌ مرۆڤی‌ تری‌ بۆ‬

‫ی تیرۆر ئه‌وه‌ند ‌ه‬ ‫ه پۆست تیرۆردا خودی‌ هێز ‌‬ ‫ل‌‬ ‫ێ‬ ‫ه فۆرمی‌ پیرۆزی‌ پ ‌‬ ‫ی ك‌‬ ‫گه‌وره‌كراو ‌ه تا ئه‌و ئاسته‌ ‌‬ ‫ی پۆست تیرۆر تێپه‌ڕێندراوه‌و‬ ‫ی خودا الی‌ هێز ‌‬ ‫دراوه‌و خود ‌‬ ‫ی خودای‌ گرتووه‌ته‌وه‌‬ ‫له‌دواجاردا ئه‌م هێز ‌ه خۆی‌ شوێن ‌‬ ‫تیرۆر به‌ئاشكرا هێزێكی‌ فێڵبازو‬ ‫چ��اون �ه‌ت��رس‌و هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنه‌رو‬ ‫م��ه‌رگ دۆس��ت�ه‌‪ ،‬ب��ه‌اڵم هه‌میشه‌‬ ‫له‌و دیو ئه‌و ده‌مامكه‌ی‌ كه‌ ئه‌وی‌‬ ‫پێ‌ ده‌ناسرێته‌وه‌‪ .‬هێزی‌ تیرۆری‌‬ ‫ته‌قلیدی‌ كه‌ به‌رامبه‌ر تیرۆر ده‌كا‬ ‫به‌ناوه‌ڕۆك‌و به‌رواڵه‌ت پێده‌كه‌نێ‌‌و‬ ‫خ��ۆش��ح��اڵ‌ ده‌ب����ێ‌‌و چ��ێ��ژی‌ لێ‌‬ ‫وه‌رده‌گ��رێ‌‪ ،‬له‌م روانگه‌وه‌ هێزی‌‬ ‫ت��ی��رۆری‌ ته‌قلیدی‌ درۆزن نییه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ بوونی‌ ناڕه‌سه‌نی‌ خۆیدا‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم هێزی‌ پۆست ت��ی��رۆر كه‌‬ ‫به‌رامبه‌ر تیرۆر ده‌كا له‌ناخه‌وه‌‬ ‫پێ‌ ده‌كه‌نێ‌‌و خۆشــــحاڵ‌ ده‌بێ‌‌و‬ ‫چ��ێ��ژی‌ ل �ێ‌ وه‌رده‌گ�����رێ‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم‬ ‫ل �ه‌رواڵ �ه‌ت��دا ده‌گ���ری‌‌و شیوه‌نی‌‬ ‫بۆده‌كات‌و فرمێسكی‌ تیمساحی‌‬ ‫بۆ ده‌ڕێژێ‌‪.‬‬ ‫تیرۆر له‌فۆرمه‌ ته‌قلیدیه‌كه‌یدا‬ ‫هه‌میشه‌ كۆمه‌ڵێك پاڵنه‌ری‌‬ ‫ل�ه‌پ��ش��ت�ه‌وه‌ی�ه‌و له‌پێناوی‌ ئه‌و‬ ‫پاڵنه‌رانه‌دا ئه‌نجامده‌درێت‪ ،‬زۆرێك‬ ‫له‌و پاڵنه‌رانه‌ی‌ كه‌ له‌پشت تیرۆری‌‬ ‫ت�ه‌ق��ل��ی��دی�ه‌وه‌ن باكگراوندێكی‌‬ ‫موقه‌ده‌س‌و پیرۆزیان هه‌یه‌‪ ،‬واته‌‬ ‫تیرۆر ل �ه‌م ف��ۆرم �ه‌دا له‌پێناوی‌‬ ‫شتێكدا ده‌كرێت كه‌ له‌سه‌رو هێزو‬ ‫خواست‌و ده‌سه‌اڵتی‌ مرۆڤه‌وه‌یه‌و‬ ‫ل��ه‌پ��ێ��ن��اوی‌ خ����ودی‌ ت���ی���رۆردا‬ ‫ناكرێت‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌ هه‌موو ئه‌و‬ ‫هێزه‌ ته‌قلیدیه‌ ت��ون��دڕه‌وان �ه‌ی‌‬ ‫ك�ه‌ ب �ه‌ن��اوی‌ ئایینه‌وه‌ به‌تیرۆر‬ ‫هه‌ڵده‌ستن‪ ،‬ب��ه‌اڵم له‌راستیداو‬ ‫له‌بنه‌ڕه‌تدا ئه‌مانه‌ هێزی‌ نائایینی‌‌و‬ ‫نائه‌خالقی‌‌و نامرۆیین‌و خودی‌‬ ‫خ��ۆی��ان ن��اك��ۆك‌و دژی‌ هه‌موو‬ ‫بیركردنه‌وه‌یه‌كی‌‬ ‫پره‌نسیپ‌و‬ ‫ره‌س�ه‌ن�ی‌ ئایینین‪ ،‬ئ �ه‌م هێزانه‌‬ ‫خۆیان به‌نوێنه‌ری‌ خودا ده‌زانن‌و‬ ‫بۆ پارێزگـــــاری‌ له‌گه‌وره‌یی‌‬ ‫خ��وداو ل �ه‌چ��اوه‌ڕوان �ی‌ پاداشت‌و‬ ‫به‌هه‌شتدا هه‌ڵده‌ستن به‌تیرۆری‌‬ ‫له‌ڕێ‌ الده‌رو بێباوه‌ڕان‌و ئه‌وانه‌ی‌‬ ‫له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ بازنه‌ی‌ بیركردنه‌وه‌ی‌‬ ‫ئایینی‌ ئ �ه‌وان��ـ��ـ��ـ��ـ��دان‪ ،‬ب��ه‌اڵم‬ ‫له‌راستیدا ئاین بۆخۆی‌ شتێكه‌و‬ ‫ئه‌وه‌ش كه‌ ئه‌وان وه‌ك ئایین لێی‌‬

‫به‌قوربانی‌ بكرێت‪ ،‬ئه‌م مرۆڤه‌‬ ‫به‌رزده‌كرێته‌وه‌ ت��اڕاده‌ی‌ به‌خودا‬ ‫ب��وون �ی‌‪ ،‬م��رۆڤ�ی‌ شێوه‌ خ��ودای‌‬ ‫پ��ۆس��ت ت��ی��رۆر ل �ه‌ن��اوم��ان��دای �ه‌و‬ ‫لێره‌ ئاماده‌یی‌ هه‌یه‌و ده‌توانین‬ ‫بیبینین‌و راسته‌وخۆ بێ‌ موعجیزه‌‬ ‫به‌كرده‌وه‌و ك��ردارو فه‌رمانه‌كانی‌‬ ‫ئاشنابین‪ ،‬ئه‌م مرۆڤه‌ شێوه‌خودایه‌‬ ‫نه‌ك ئه‌وانی‌ كه‌‪ ،‬به‌ڵكو خودی‌‬ ‫خۆی‌ به‌تیرۆر هه‌ڵده‌ستێ‌‌و نه‌ك‬ ‫به‌ناوی‌ ئه‌وه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵكو له‌ پێناوی‌‬ ‫خۆیدا هه‌موو كرده‌یه‌كی‌ تیرۆر‬ ‫ئه‌نجامده‌دات‪.‬‬ ‫مه‌ترسی‌ ئه‌م فۆرمی‌ پۆست‬ ‫تیرۆر له‌وه‌دایه‌ كه‌ هیچ ئایدیاو‬ ‫پره‌نسیپ‌و بنه‌مایه‌كی‌ ئه‌خالقی‌‌و‬ ‫ته‌نانه‌ت هیچ بنه‌مایه‌كی‌ ئایینی‌‌و‬ ‫ئایدۆلۆژی‌ نییه‌ تابۆی‌ بگه‌ڕێته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵكو خ���ودی‌ خ��ۆی‌ پ��ێ��وه‌ری‌‬ ‫هه‌موو شته‌كانه‌‪ ،‬ئ �ه‌وه‌ی‌ چاكه‌‬ ‫بریتیه‌ ل��ه‌و ش��ت�ه‌ی‌ ك �ه‌ ب �ه‌الی‌‬ ‫ئه‌وه‌وه‌ چاكه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش كه‌ خراپه‌‬ ‫بریتیه‌ له‌وه‌ی‌ كه‌ به‌الی‌ ئه‌وه‌وه‌‬ ‫خراپه‌‪ ،‬بۆیه‌ به‌پێچه‌وانه‌ی‌ فۆرمی‌‬ ‫تیرۆری‌ ته‌قلیدیه‌وه‌ ئ�ه‌م هێزه‌‬ ‫پۆڵێنكردنێكی‌ نییه‌ بۆ نه‌یارو‬ ‫به‌رامبه‌ره‌كـــانی‌‪ ،‬ده‌كرێ‌ هه‌موو‬ ‫مرۆڤێ‌ له‌هه‌ركــــات‌و شوێنێكدا‬ ‫بێت بكه‌وێته‌ به‌رئامانجی‌ ئه‌م‬ ‫ه��ێ��زه‌وه‌‪ ،‬ئ�ه‌م�ه‌ی�ه‌ ئ��ه‌و زه‌نگه‌‬ ‫ترسناكه‌ی‌ ك�ه‌ ده‌ك��رێ‌ رۆژێ��ك‬ ‫له‌رۆژان بۆ هه‌ریه‌كێك له‌مرۆڤه‌كان‬ ‫لێبدرێت‪ ،‬ب��ۆی�ه‌ گ��ه‌ر بێده‌نگ‬ ‫بین‪ ،‬ئه‌وا ئه‌م فۆرمـــه‌ له‌تیرۆر‬ ‫له‌داهاتودا زیاتر شوێن‌و پێگه‌ی‌‬ ‫خ��ۆی‌ ق��ای��م ده‌ك���ات‌و زیاتریش‬ ‫بــــه‌ره‌و چـــه‌ق‌و تۆكمه‌بوون‬ ‫له‌سه‌ر حسابی‌ بوون‌و ژیانی‌ ئێمه‌‬ ‫هه‌نگاو ده‌نێت‪ ،‬له‌ كۆتایدا هێزی‌‬ ‫پۆست تیرۆر ده‌بێته‌ ئه‌و هێزه‌‬ ‫سته‌مكاره‌ موقه‌ده‌سه‌ (خ��ودا‪-‬‬ ‫مرۆییه‌)ی‌ كه‌ هیچ مانایه‌ك بۆ‬ ‫چاكه‌و جوانی‌ ژیان‌و بوونی‌ ئێمه‌‬ ‫ناهێڵێــــته‌وه‌‪ ،‬تا ئ�ه‌و كاته‌ی‌‬ ‫ل �ه‌ب��وون �ی‌ خ��ۆم��ان ده‌ك��ه‌وی��ن‌و‬ ‫ده‌بینه‌ كۆیلـــه‌ی‌ بیركردنه‌وه‌و‬ ‫كرداره‌كانی‌ ئه‌و‪ .‬‬


‫ژمار‌ه (‪ )32‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی سیاسیی گشتییه‌‪،‬کۆمپانیای سولی تێلیگراف هه‌فتان ‌ه ده‌ریده‌کات‬

‫بـیـروڕا‬

‫‪18‬‬

‫"عـه‌لمانییـه‌كان ده‌یـانـه‌وێـت خـوا خانـه‌نـشیـن بكـرێـت"‬ ‫نووسه‌رو رووناكبیر فازڵ قه‌ره‌داخی بۆ ده‌ستوور‬ ‫سازدانی نه‌جمه‌دین حه‌مه‌عه‌لی‬

‫نووسه‌رو رووناكبیر فازڵ قه‌ره‌داغی‬ ‫ڕه‌خن ‌ه له‌هه‌ڵوێستی رۆشنبیران ده‌گرێت‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر وه‌اڵمدانه‌وه‌ی ئیسالمییه‌كان‬ ‫به‌رامبه‌ر بابه‌ته‌كه‌ی گۆڤاری وێران‪،‬‬ ‫ده‌ڵێت وه‌اڵمدانه‌وه‌و گفتوگۆكان‌و تاری‬ ‫مزگه‌وته‌كان‪ ،‬رێگ ‌ه ده‌گرێت له‌كاردانه‌وه‌‬ ‫خێراكانی موسڵمانانی نارۆشنبیر‪،‬‬ ‫قه‌ره‌داغی وتی " ئه‌گه‌ر هه‌ڵوێستی‬ ‫رۆژی رووناك هه‌بێت بیر له‌چاره‌سه‌ری‬ ‫شه‌وه‌زه‌نگ ناكرێته‌وه‌"‬ ‫‪...........................‬‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬س �ه‌ب��اره‌ت ب �ه‌و ده‌قه‌‬ ‫شیعریه‌ی ك ‌ه له‌ژمار‌ه شه‌شی گۆڤاری‬ ‫وێراندا باڵوبوویه‌و‌ه به‌ڕێزت مه‌غزای‬ ‫باڵوكردنه‌وه‌ی بابه‌تێكی له‌و جۆر‌ه چۆن‬ ‫ده‌بینیته‌وه‌؟ ئایا پێویست ده‌كات له‌سه‌ر‬ ‫بابه‌تێكی وا هه‌ڵوێست ‌ه بكه‌ین؟‬ ‫ف��ازڵ ق �ه‌ره‌داخ��ی‪ :‬ئێم ‌ه ناتوانین‬ ‫بڵێین چ بابه‌تێك شایه‌نی هه‌ڵوێست‬ ‫وه‌رگ��رت��ن��ه‌‌و چ ب��اب�ه‌ت��ێ��ك شایه‌نی‬ ‫لێبێده‌نگبوونه‌‪ ،‬ئه‌و‌ه ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ‬ ‫ئه‌و كه‌سانه‌ی هه‌ستده‌كه‌ن بابه‌ته‌كه‌‬ ‫شایه‌نی ستایش ‌ه یان شایه‌نی ره‌خنه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ی سه‌یر‌ه ئه‌و كه‌سانه‌ی ئازادییان‬ ‫بۆ خۆیان ده‌وێت هه‌ر خۆیان بۆ خه‌ڵكی‬ ‫تر ده‌ستنیشانی ده‌كه‌ن چی پێویسته‌‬ ‫قسه‌ی له‌سه‌ر بكرێت‌و چی پێویسته‌‬ ‫به‌بێده‌نگی تێپه‌ڕێت‪ ،‬من ك ‌ه یه‌ك وشه‌م‬ ‫نووسی ئیتر من به‌ته‌نیا خاوه‌نی ئه‌و‬ ‫وشه‌ی ‌ه نیم‪ ،‬من وشه‌ك ‌ه ده‌ڵێم بۆئه‌وه‌ی‬ ‫گوێم لێ بگیرێت‪ ،‬ك ‌ه گوێشم لێ گیرا‬ ‫نۆره‌ی من ‌ه گوێ بگرم‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬ئه‌و گوتاره‌ی ك ‌ه له‌پشت‬ ‫باڵوكردنه‌وه‌ی وه‌ها بابه‌تێكه‌وه‌ی ‌ه پێتوایه‌‬ ‫گوتارێكی ته‌ندرووسته‌؟‬ ‫ف��ازڵ ق��ه‌ره‌داخ��ی‪ :‬ته‌عبیركردن‬ ‫له‌خۆ كارێكی ته‌ندروسته‌‪ ،‬ئه‌و كاته‌ش‬ ‫ناته‌ندروست ده‌بێت ك ‌ه مه‌به‌ستێكی‬ ‫له‌پشته‌و‌ه بێت‪ ،‬مه‌به‌ستێك په‌یوه‌ندیی‬ ‫ب��ه‌و ته‌عبیركردنه‌و‌ه نه‌بێت‪ ،‬وه‌ك‬

‫ح �ه‌زك��ردن به‌لێدانی به‌رامبه‌ر ته‌نها‬ ‫بۆ ح �ه‌ز‪ ،‬هه‌وڵی ن��اوده‌رك��ردن‪..‬ت��اد‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها كاتێك رێگه‌ی ناڕه‌وا بگیرێته‌‬ ‫به‌ر‪ ،‬رێك وه‌كو ژیانی رۆژانه‌‪ .‬له‌ژیانی‬ ‫رۆژانه‌دا كه‌س لێت بێده‌نگ نابێت كاتێك‬ ‫بۆچوونێكی خۆت ده‌ڵێیت‌و مه‌به‌ستت‬ ‫ته‌نها تانه‌وته‌شه‌ر یان خۆده‌رخستن‬ ‫له‌مه‌جلیس بێت‪ ،‬یان زانیاریی هه‌ڵه‌‬ ‫به‌كاربهێنی‪.‬‬ ‫ده‌س��������ت��������وور‪ :‬پ���ێ���ت���وای���ه‌‬ ‫به‌ناموقه‌ده‌سكردنی شته‌كان به‌تایبه‌تی‬ ‫به‌هاو موقه‌ده‌س ‌ه ئایینیه‌كان ئایدیاو‬ ‫گوتارێكی جدی تر ده‌هێنێت ‌ه كایه‌وه‌؟‬ ‫ف��ازڵ ق�ه‌ره‌داخ��ی‪ :‬به‌پێچه‌وانه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر باسی (بیدعه‌) وه‌كو چه‌مكێكی‬ ‫ئیسالمی بكه‌ین ده‌بینین ئه‌و بیدعانه‌ی‬ ‫ب�ه‌س�ه‌ر ه�ه‌م��وو ئاینه‌كاندا ه��ات��ووه‌‪،‬‬ ‫جۆرێكن له‌ئیبداع ك ‌ه تێیدا نه‌ك شته‌كان‌و‬ ‫كه‌سه‌كان پیرۆزییان لێ سه‌نراوه‌ته‌وه‌‪،‬‬

‫به‌ڵكو سنووری شت‌و كه‌س ‌ه پیرۆزه‌كان‬ ‫فراوان كراوه‌‌و لیستی پیرۆزه‌كانی دینه‌‬ ‫بیدعه‌ییه‌ك ‌ه زۆر گه‌وره‌تر‌ه له‌لیسته‌كه‌‬ ‫له‌ئاین ‌ه ئه‌سڵییه‌كه‌‪ .‬كاتێكیش من‬ ‫شته‌كانم ناپیرۆز كرد هیچم نه‌كرد جگه‌‬ ‫له‌ئاساییكردنی نائاسایی‪ ،‬كاتێكیش‬ ‫مرۆڤ له‌گه‌ڵ ئاساییدا ده‌ژی ئیبداعه‌كه‌‬ ‫ده‌مرێت‪ ،‬به‌الی كه‌مه‌و‌ه الواز ده‌بێت‪،‬‬ ‫به‌ڵگه‌ش پووكانه‌وه‌‌و نه‌زۆكیی فه‌لسه‌فه‌‌و‬ ‫ئه‌ده‌بی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ی رۆژئاوا‪.‬‬ ‫به‌بۆچوونی من ئیبداع وه‌ك لێدانی‬ ‫پ��ی��رۆزه‌ك��ان بریتیی ‌ه له‌فیكره‌یه‌كی‬ ‫م��ن��دااڵن �ه‌‪ ،‬وه‌ك ئ��ه‌و م��ن��داڵ �ه‌ی كه‌‬ ‫هه‌ستده‌كات شتێكی گرنگی ك��ردووه‌‬ ‫ك��ات��ێ��ك ی��اری��ی�ه‌ك��ان��ی ده‌شكێنێت‪،‬‬ ‫له‌كۆتاییشدا بێ یاری ده‌مێنێته‌و‌ه یان‬ ‫یاریی له‌هه‌مان جۆری بۆ ده‌كڕدرێت‪.‬‬ ‫نموون ‌ه له‌سه‌ر ئیبداع الی ئه‌و‬ ‫عه‌قڵیه‌ت مندااڵنه‌ی ‌ه لێدانی فیكره‌ی‬

‫خودایه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و عه‌قڵیه‌ت ‌ه نازانێت‬ ‫ك ‌ه ژیان خۆی داهێنانێكی خوداییه‌‪،‬‬ ‫هه‌ر وه‌كو منداڵیش ئه‌و كه‌س ‌ه به‌لێدانی‬ ‫ئه‌و فیكره‌ی ‌ه ناوه‌ستێته‌وه‌‌و وا ده‌زانێت‬ ‫یارییه‌كی خۆش ده‌كات كاتێك ل ‌ه هه‌موو‬ ‫شتێكیدا‪.‬‬ ‫ده‌س���ت���وور‪ :‬پ��ه‌ی��وه‌ن��دی ن��ێ��وان‬ ‫باڵوكردنه‌وه‌ی بابه‌تێكی له‌و جۆر‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫ئازادی فیكرو نووسیندا چۆن به‌راورد‬ ‫ده‌كه‌یت؟‬ ‫ف�����ازڵ ق�����ه‌ره‌داخ�����ی‪ :‬ئ��ه‌گ��ه‌ر‬ ‫باڵوكردنه‌وه‌ی بابه‌تی وا ئازادی بێت‪،‬‬ ‫كه‌وات ‌ه ن��اڕه‌زای��ی به‌رامبه‌ریشی هه‌ر‬ ‫ئازادییه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم ئ �ه‌وان �ه‌ی بابه‌تی وا‬ ‫ده‌نووسن ده‌یانه‌وێت هه‌نگوین بخۆن‬ ‫بێئه‌وه‌ی باجی دیفاعی هه‌نگه‌كان بده‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌وان ئازادییان ده‌وێت به‌اڵم ته‌نها بۆ‬ ‫خۆیان‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬خۆنه‌گرتن‌و قه‌ڵسبوونی‬ ‫پ �ه‌ی��ڕه‌وك �ه‌ران��ی ئایینی به‌تایبه‌تی‬ ‫گوتاری حیزب ‌ه ئیسالمیه‌كان به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌بابه‌تێكی وا‪ ،‬پێتوانی ‌ه ئه‌م ‌ه بۆ خۆی‬ ‫بچوككردنه‌وه‌و دابه‌زاندنی گوتاری ئایینی‬ ‫بێت بۆ ئاستێكی نزم؟‬ ‫فازڵ قه‌ره‌داخی‪ :‬له‌هه‌ندێك حاڵه‌تدا‬ ‫ئه‌و‌ه راسته‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت ئه‌گه‌ر كه‌سی‬ ‫خاوه‌ن به‌رهه‌م یان به‌رهه‌مه‌ك ‌ه شایه‌نی‬ ‫ره‌خنه‌‌و قسه‌له‌سه‌ر كردن نه‌بن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌شێوه‌یه‌كی گشتی بێده‌نگبوونی‬ ‫پ��ه‌ی��ڕه‌وك��اران��ی ئ��ای��ن ب �ه‌ب��ی��ان��ووی‬ ‫به‌رزڕاگرتنی ئاین‪ ،‬واتای ئه‌وه‌ی ‌ه ئاین‬ ‫وه‌كو وێنه‌یه‌ی خ��ودای لێ بكرێت كه‌‬ ‫ل ‌ه فیكری عه‌لمانیدا هه‌یه‌‪ ،‬له‌و فیكره‌دا‬ ‫خودا كاروباری ئاسمان ده‌كات‌و زه‌ویی‬ ‫بۆ م��رۆڤ جێهێشتووه‌‪ ،‬ك ‌ه ئه‌مه‌شم‬ ‫ناوناو‌ه فیكره‌ی خوداوه‌ندی خانه‌نشین‪،‬‬ ‫ب �ه‌ه �ه‌م��ان ش��ێ��وه‌ش بێده‌نگبوونی‬ ‫په‌یڕه‌وكارانی ئاین وات ‌ه په‌یڕه‌ویكردنی‬ ‫ئاینێكی خانه‌نشین‪ ،‬بڕواش ناكه‌م كه‌س‬ ‫حه‌ز به‌و‌ه بكات شوێنكه‌وته‌ی ئاینێكی‬ ‫خانه‌نشین بكات‪.‬‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬ده‌بینین له‌سه‌رده‌می‬ ‫خ���ودی پ��ێ��غ �ه‌م��ب �ه‌ردا(د‪.‬خ) له‌الیه‌ن‬

‫قوره‌یشیه‌كانه‌و‌ه گه‌وره‌ترین‌و زیاترین‬ ‫ئیهان ‌ه به‌خودی پێغه‌مبه‌ر ده‌كرا‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫پێغه‌مبه‌ر هه‌ڵوێستێكی پێچه‌وانه‌و‬ ‫نه‌نواند به‌رامبه‌ر به‌وان؟ ئایا گه‌ر ئه‌و‬ ‫واقیع ‌ه له‌به‌رچاوبگرین‪ ،‬له‌ئێستادا‬ ‫پێتوانی ‌ه هه‌بوونی ئه‌م جۆر‌ه نووسینانه‌‬ ‫زۆر ئاسایی بێت‌و پێویست نه‌كات‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر نووسینێكی له‌وجۆره‌دا هه‌موو‬ ‫دامه‌زراوه‌ی ئایینی بكه‌وێت ‌ه به‌رگریكردن؟‬ ‫فازڵ قه‌ره‌داخی‪ :‬له‌گه‌ڵ رێزمدا ئه‌م‬ ‫پرسیار‌ه زۆر ساویلكانه‌یه‌‪ ،‬ئه‌سڵه‌ن‬ ‫ده‌یسه‌لمێنێت گۆڤاری وێ��ران هه‌ڵه‌ی‬ ‫كردووه‌‪ ،‬ده‌بوو لێی بپرسن‪ ،‬ئازادی بۆ‬ ‫هه‌مووان ‌ه وه‌اڵمدانه‌وه‌و ره‌خنه‌گرتنیش‬ ‫ئاساییه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم ته‌كفیرو ه��ان��دان بۆ‬ ‫كوشتن‪ ،‬قبوڵناكرێت‪ .‬ئ �ه‌گ �ه‌ر ئه‌و‬ ‫نووسینان ‌ه ئاسایی بوونای ‌ه كێشه‌یه‌ك‬ ‫نه‌ده‌بوو‪ ،‬ئه‌ی بۆچی قس ‌ه له‌سه‌ر شتێ‬ ‫ناكرێت؟ كه‌سیش نه‌یوتوو‌ه پێغه‌مبه‌ر‬ ‫دڵی به‌و ئیهانان ‌ه خۆش بووه‌‪ ،‬قورئانیش‬ ‫وه‌اڵمی ئه‌و قسانه‌ی داوه‌ته‌وه‌‪ ،‬شاعیریش‬ ‫ه �ه‌ب��وون ه �ه‌ج��ووی بێباوه‌ڕه‌كانیان‬ ‫كردووه‌‪ ،‬ئه‌و‌ه ملمالنێیه‌كی فیكری بوو‪،‬‬ ‫قورئان ره‌خنه‌ی له‌ئاینی بێباوه‌ڕه‌كان‬ ‫ده‌گ���رت‌و باسی پووچه‌ڵیی بته‌كانی‬ ‫ده‌كرد‪ ،‬له‌به‌رامبه‌ریشدا بێباوه‌ڕان قسه‌ی‬ ‫ناشیرینیان به‌پێغه‌مب ‌هر‌و شوێنكه‌وتووانی‬ ‫ده‌وت‌و ئه‌شكه‌نجه‌یان ده‌دان‪ ،‬پێغه‌مبه‌ر‬ ‫له‌پێناوی ئه‌و شته‌ی باوه‌ڕی پێبوو ئه‌و‬ ‫باجه‌ی قبووڵ كرد‪ .‬ئه‌مانه‌ی خۆمان‬ ‫سوود له‌و ئه‌زموون ‌ه وه‌رناگرن‌و وه‌كو‬ ‫منداڵێك ره‌فتارده‌كه‌ن ك ‌ه هه‌ر ده‌بێت‬ ‫نازی بدرێتێ‪.‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬به‌ده‌ر له‌و كۆهه‌ستییه‌ی‬ ‫ك ‌ه له‌سه‌ر ئ�ه‌م نووسینان ‌ه ده‌خرێنه‌‬ ‫روو ‪ ،‬ئایا هه‌ڵوێست وه‌رگرتن له‌سه‌ر‬ ‫بابه‌تانێكی له‌وجۆر‌ه تاچه‌ند هاوڕێكه‌‬ ‫یان پێچه‌وانه‌ی ‌ه له‌گه‌ڵ جه‌وهه‌ری فیكری‬ ‫ئیسالمیدا؟‬ ‫فازڵ قه‌ره‌داخی‪ :‬هه‌ر كاردانه‌وه‌ی ‌هك‌و‬ ‫به‌ئه‌ندازه‌ی كاره‌كه‌‪ ،‬ئه‌و كه‌سه‌ی شتێك‬ ‫بنووسێت بواری ته‌ئویلی تێدا بێت وه‌كو‬ ‫ئه‌و كه‌س ‌ه نیی ‌ه ك ‌ه قسه‌ی ناشیرینی‬

‫ئاشكرا ده‌نووسێت‪ ،‬وات ‌ه هه‌ر حاڵه‌تێك‌و‬ ‫حوكمی خ��ۆی‪ ،‬وه‌اڵم‌و ك��اردان��ه‌وه‌ی‬ ‫توند به‌رامبه‌ر حاڵه‌تی یه‌كه‌م له‌گه‌ڵ‬ ‫ئیسالمدا ناگونجێت‪ ،‬قس ‌ه نه‌كردنیش‬ ‫له‌سه‌ر حاڵه‌تی دووه‌م بێباكیی ‌ه كه‌‬ ‫دیسان له‌گه‌ل ئیسالمدا ناگونجێت‪،‬‬ ‫ده‌مێنێته‌و‌ه ی�ه‌ك ش��ت‪ :‬وه‌اڵم��ی چی‬ ‫بدرێته‌وه‌‌و هه‌ڵوێست له‌چی وه‌ربگیرێت‬ ‫ئه‌ویش بۆ رێگه‌گرتن له‌به‌كارهێنانی ئه‌وه‌‬ ‫بۆ ناوده‌ركرن له‌هه‌ردوو الوه‌‪ ،‬ئه‌وانه‌ی‬ ‫سووكایه‌تی به‌ئاین ده‌ك � ‌هن‌و ئه‌وانه‌ی‬ ‫به‌رگریی لێده‌كه‌ن‪ ،‬هه‌روه‌ها پێویسته‌‬ ‫وریایی هه‌بێت ل �ه‌وه‌ی ده‌س��ه‌اڵت ئه‌و‬ ‫به‌رگریی ‌ه بۆ هێنانی ئه‌و نووسه‌ران ‌ه بۆ‬ ‫باوه‌شی خۆی به‌كاربهێنێت‪.‬‬ ‫ده‌س���ت���وور‪ :‬ئ���ه‌و نووسینانه‌ی‬ ‫ك� ‌ه ب �ه‌م شێوه‌ی ‌ه ده‌ن��ووس��رێ �ن‌و ئه‌و‬ ‫هه‌ڵوێست وه‌رگرتنه‌ی ك ‌ه له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫ئه‌م نووسینانه‌و‌ه ده‌كه‌ونه‌وه‌‪ ،‬پێتوانیه‌‬ ‫ده‌ره‌ن��ج��ام��ی ه����ه‌ردوو ئ��ه‌م ك��رده‌ی �ه‌‬ ‫توندوتیژی‌و توندڕه‌وی لێ ده‌كه‌وێته‌وه‌؟‬ ‫ف��ازڵ ق�ه‌ره‌داخ��ی‪ :‬به‌پێچه‌وانه‌وه‌‪،‬‬ ‫كاتێك رێگه‌ی رۆژی رووناكت گرته‌به‌ر‬ ‫(وه‌اڵم ب ‌ه نووسین‪ ،‬وه‌اڵم به‌وتاری‬ ‫م��زگ �ه‌وت‪ ،‬ئیمزاكۆكردنه‌وه‌‪ ،‬دادگ��ا)‬ ‫ت��ۆ گیانی ئ��ه‌و ك �ه‌س � ‌ه ده‌پ��ارێ��زی‪،‬‬ ‫چونك ‌ه تووڕه‌یی ئایندار‌ه دڵگه‌رمه‌كان‬ ‫داده‌مركێنیته‌وه‌‌و ئه‌وان ده‌زانن شتێك‬ ‫كراوه‌‪ ،‬به‌اڵم ك ‌ه هیچ له‌مان ‌ه نه‌كرا بیر‬ ‫بۆ چاره‌سه‌ری تر ده‌چێت‪ ،‬ئه‌و كاته‌ش‬ ‫پاساو ده‌درێت به‌وانه‌ی باوه‌ڕیان به‌یه‌ك‬ ‫چاره‌سه‌ر هه‌ی ‌ه ك ‌ه خێرا‌و راسته‌وخۆو‬ ‫كاریگه‌ره‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر هه‌ڵوێستی رۆژی‬ ‫روون���اك هه‌بێت بیر ل �ه‌چ��اره‌س �ه‌ری‬ ‫ش���ه‌وه‌زه‌ن���گ ن��اك��رێ��ت �ه‌وه‌‪ ،‬ه��ه‌ر له‌م‬ ‫رۆژانه‌شدا‌و له‌به‌رچاوی خۆماندا بینیمان‬ ‫چۆن چاره‌سه‌ری خێرا دژی (سه‌رده‌شت‬ ‫عوسمان) به‌كارهێنرا له‌الیه‌ن كه‌سانێك‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ئ�ه‌و تۆمه‌ت ‌ه به‌سه‌ریاندا ساغ‬ ‫بێته‌وه‌‪ ،‬ده‌س �ه‌اڵت��دارن‌و راگه‌یاندنێكی‬ ‫پڕ پ��اره‌‌و زمانی درێژیان هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫باوه‌ڕیان به‌وه‌اڵم‌و دادگا نییه‌‪ ،‬جا كامیان‬ ‫بۆ ئازادیی بیروڕا باشتره‌؟‬

‫ی له‌سه‌ر كۆمه‌ڵ دروستنه‌كرد بۆ دانانی‌ چه‌ك‬ ‫كه‌س فشار ‌‬

‫ی ئیسالمی‌ بۆ ده‌ستوور‬ ‫ی سیاسی‌ كۆمه‌ڵ ‌‬ ‫ئارام قادر ئه‌ندامی‌ مه‌كته‌ب ‌‬ ‫ی بانیشاری‌‬ ‫سازكردنی‌‪ :‬عه‌ل ‌‬

‫به‌شی‌ یه‌که‌م‬

‫سه‌باره‌ت به‌بارودۆخ‌و ئه‌و‬ ‫ی‬ ‫گۆڕانكارییان ‌هی‌ كه‌ به‌سه‌ركۆمه‌ڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئیسالمی‌ داهاتن‌و ئه‌و هۆكارانه‌ ‌‬ ‫كه‌بوونه‌ هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ ئه‌م حیزب ‌ه‬ ‫ی چه‌كداری‌و جیهادییه‌و‌ه‬ ‫له‌پارتێك ‌‬ ‫ێ چه‌ك‪،‬‬ ‫ی ب‌‬ ‫ی مه‌ده‌ن ‌‬ ‫ببێت به‌حیزبێك ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌روه‌ها له‌باره‌ی‌ ئه‌و هه‌وااڵنه‌ ‌‬ ‫ك ‌ه ئاماژه‌به‌وه‌ ده‌ده‌ن له‌ناو ئه‌م‬ ‫حیزبه‌دا ملمالنێ‌ بوونی‌ هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌نێوان بزووتنه‌وه‌و نه‌هزه‌كاندا‪،‬‬ ‫له‌گ ‌ه ‌ڵ چه‌ند پرسیارو بابه‌تی‌ تر‬ ‫ی‬ ‫رۆژنامه‌ی‌ ده‌ستوور چاوپێكه‌وتنێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌كته‌ب ‌‬ ‫له‌گه‌ ‌ڵ ئارام قادر ئه‌ندام ‌‬ ‫سیاسی‌ كۆمه‌ڵی‌ ئیسالمیدا سازكرد‪.‬‬ ‫‪...............................‬‬ ‫ده‌ستوور‪ :‬ئه‌وكاتان ‌هی‌ ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫سه‌ركردایه‌تی‌ كۆمه‌ڵی‌ ئیسالم ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌ئه‌حمه‌داوا بوو‪ ،‬كۆم ‌هڵ‌ به‌یانكه‌ر ‌‬ ‫گوتارێك بوو ك ‌ه زیاتر نزیكبوو‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌له‌فیه‌وه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت ‌‬ ‫له‌گوتارێك ‌‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌ به‌شداریكردن‬

‫ئارام قادر‬

‫له‌حكومه‌ت‌و ده‌سه‌اڵت‌و په‌رله‌ماندا‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌ئێستادا ئه‌م گوتاره‌ ته‌واو‬ ‫گۆڕانكاری‌ به‌سه‌ردا هاتووه‌‪ ،‬ئه‌م‬ ‫گۆڕانه‌ بۆ؟‬ ‫ئ����ارام ق����ادر‪ :‬ب �ه‌پ��ێ��چ �ه‌وان �ه‌و‌ه‬ ‫ی هه‌ر‬ ‫گ��وت��اری‌ كۆمه‌ڵی‌ ئیسالم ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌سه‌ره‌تای‌ راگه‌یاندنه‌وه‌ گوتاریك ‌‬

‫ی‬ ‫واقع بین‌و دووربین بوو و له‌كات ‌‬ ‫راگه‌یاندنی‌ كۆمه‌ڵ ل ‌ه ‪2001-5-31‬‬ ‫ی‬ ‫ئه‌وه‌مان راگه‌یاند ك ‌ه كۆمه‌ڵ خاوه‌ن ‌‬ ‫ی‬ ‫چ � ‌هك‌و هێز‌ه بۆ پاراستنی‌ خاك ‌‬ ‫كوردستان‌و موقده‌ساتی‌ ئیسالم‌و‬ ‫ی‬ ‫ی ش�ه‌ڕ ‌‬ ‫به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك دژ ‌‬ ‫ی‬ ‫ن��اوخ��ۆ وه‌س��ت��ای��ن �ه‌وه‌و پاراستن ‌‬ ‫ی‬ ‫ئ�ه‌زم��وون�ی‌ ك��وردس��ت��ان به‌ئه‌رك ‌‬ ‫ی خ��ۆم��ان��م��ان ده‌زان����ی‌‪،‬‬ ‫س �ه‌رش��ان � ‌‬ ‫ی به‌رده‌واممان‬ ‫گفتوگۆو كۆبونه‌و‌ه ‌‬ ‫هه‌بوو له‌گه‌ڵ حیزب‌و الیه‌ن ‌ه سیاسی ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ك��وردی��ی‌‌و عیراقیه‌كان به‌تێكڕا ‌‬ ‫ی‬ ‫بیربۆچوون‌و الیه‌نه‌كانه‌وه‌‪ ،‬مه‌سه‌ل ‌ه ‌‬ ‫به‌شدارنه‌بوونمان له‌حكومه‌ت بۆ‬ ‫گوتارمان نه‌ده‌گه‌ڕایه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵكو بۆ‬ ‫ئه‌وبارودۆخ ‌ه ناسك ‌ه ده‌گه‌ڕایه‌وه‌ ك ‌ه‬ ‫كۆمه‌ڵی‌ تێدا راگه‌یه‌ندرا‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ی كۆمه‌ڵ‬ ‫ی شوێنی‌ جوگرافی ‌‬ ‫فاكته‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زۆری‌ هه‌بوو له‌بڕیار ‌‬ ‫كاریگه‌ر ‌‬ ‫ب �ه‌ش��دارن �ه‌ب��وون��م��ان ل��ه‌وك��ات��ه‌داو‬ ‫ی‬ ‫به‌شدارنه‌بوونمان چه‌ند هۆكاریك ‌‬ ‫ی گوتار‌و‬ ‫بابه‌تی‌ بوون نه‌ك هۆكار ‌‬ ‫بیركردنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی ئیسالم ‌‬ ‫ده‌س��ت��وور‪ :‬كۆمه‌ڵ ‌‬

‫ی جیهادی‌ چه‌كدار‬ ‫وه‌ك حیزبێك ‌‬ ‫درووستبوو‪ ،‬پێیوابوو حوكمی‌ خوا‬ ‫ێ بگه‌ڕێندرێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌چه‌ك ده‌ب ‌‬ ‫ی له‌م‬ ‫پاش ماوه‌یه‌ك له‌ژێر فشاردا واز ‌‬ ‫ی هێنا‪ ،‬پێتوانی ‌ه ئه‌م ‌ه‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫پره‌نسیپه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫وازهێنان بێت له‌بنه‌مایه‌كی‌ سه‌ره‌ك ‌‬ ‫ئیسالم‌و الدان بێت له‌بیروباوه‌ڕو‬ ‫ی حیزب‌و‬ ‫پره‌نسیپه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كان ‌‬ ‫كاری‌ ئیسالمی‌؟‬ ‫ی‬ ‫ئ����ارام ق����ادر‪ :‬ك���ه‌س ف��ش��ار ‌‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر ك��ۆم �ه‌ڵ دروس��ت��ن�ه‌ك��رد بۆ‬ ‫دانانی‌ چه‌ك‪ ،‬به‌ڵكو فشاره‌كان بۆ‬ ‫ی راستی‌‌و‬ ‫ئه‌وه‌بوو كۆمه‌ڵ له‌ره‌وت ‌‬ ‫ی‬ ‫دروستی‌ خۆی‌ البدات‌و ببێت ‌ه هێزیك ‌‬ ‫ن��ام��ۆ ل �ه‌ك��وردس��ت��ان‌و ف��ش��اره‌ك��ان‬ ‫ی كۆمه‌ڵ بوو‪،‬‬ ‫له‌پێناو له‌باربردن ‌‬ ‫ی ره‌سه‌ن‬ ‫ی ئیسالم ‌‬ ‫وه‌ك ره‌وتێك ‌‬ ‫ل �ه‌گ��ۆره‌پ��ان �ی‌ ك��وردس��ت��ان��دا‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ی له‌سه‌رمان‬ ‫فشارانه‌ هیچیان كاریگه‌ر ‌‬ ‫ی خۆمان‌و‬ ‫نه‌بوو‪ ،‬به‌ڵكو قه‌ناعه‌ت ‌‬ ‫ی خۆمان بۆ رووداوه‌كان‬ ‫خوێندنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌ربه‌خۆی ‌‬ ‫ی له‌ئێمه‌ كرد بڕیار ‌‬ ‫وا ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆمان بده‌ین‪ ،‬ئێم ‌ه پاش ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی سه‌ركردایه‌تیمان گواسته‌و‌ه‬ ‫بنكه‌كان ‌‬

‫ی ئه‌و غه‌در‌ه‬ ‫بۆ دارشمانه‌ له‌ئه‌نجام ‌‬ ‫ی له‌كۆمه‌ڵ ك��راو بنكه‌‌و‬ ‫گه‌وره‌یه‌ی ‌‬ ‫ی‬ ‫سه‌ركردایه‌تی‌ كه‌وته‌ به‌ر هێرش ‌‬ ‫سوپای‌ ئه‌مریكاو ‪ 48‬ئه‌ندام‌و كادرمان‬ ‫شه‌هیدبوون‌و ژماره‌یه‌ك له‌ئه‌ندامان‬ ‫ی‬ ‫برینداربوون‌و تێكڕای‌ هێزو بنه‌كه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گوێزرانه‌و‌ه بۆ ناوچ ‌ه ‌‬ ‫سه‌ركردایه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رژێم ‌‬ ‫پشدره‌و رانیه‌‪ ،‬پاش روخان ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌عس‌و هاتنه‌ كای ‌هی‌ ده‌سه‌اڵتێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ێ له‌عیراقدا سه‌ركردایه‌تی‌ له‌شار ‌‬ ‫نو ‌‬ ‫ی‬ ‫رانی ‌ه كۆبوینه‌وه‌ كه‌ تیكڕای‌ ئه‌ندامان ‌‬ ‫ی ئاماده‌بوون بریاڕماندا‬ ‫سه‌ركردایه‌ت ‌‬ ‫كه‌ بنكه‌و باره‌گانمان بگه‌ڕێنینه‌و‌ه ناو‬ ‫ی مه‌كته‌ب‬ ‫شاره‌كان‌و بنكه‌و باره‌گا ‌‬ ‫سیاسی‌‌و سه‌ركردایه‌تی‌ بگه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫سلێمانی‌‌و باره‌گاكانمان بهێنین ‌ه‬ ‫نێو جه‌ماوه‌ر‪ ،‬بۆ مێژووش ده‌یڵێم‬ ‫ی‬ ‫ئ �ه‌و بیركردنه‌وه‌مان له‌سه‌ره‌تا ‌‬ ‫ی كۆمه‌ڵ هه‌بوو‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫راگه‌یاندن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سیاسی‌ ئه‌وكات ‌ه ‌‬ ‫له‌به‌ر بارودۆخ ‌‬ ‫ی‬ ‫ك��وردس��ت��ان‌و ت��ازه‌ی �ی‌ راگه‌یاندن ‌‬ ‫ی ئ �ه‌و هه‌نگاو‌ه‬ ‫كۆمه‌ڵ نه‌مانتوان ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵبگرین‪ ،‬له‌پاش ئ �ه‌وه‌ی‌ بنك ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫مه‌كته‌بی‌ سیاسیمان هێنای ‌ه سلێمان ‌‬

‫ك��ۆب��وون�ه‌وه‌ی�ه‌ك�ی‌ ت��رم��ان سازكرد‬ ‫ی‬ ‫ی به‌مه‌به‌ستی‌ دان��ان� ‌‬ ‫له‌سلێمان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ن��وێ‌‌و به‌رنامه‌ ‌‬ ‫ستراتیژییه‌تێك ‌‬ ‫ی داهاتومان له‌و كۆبنه‌وه‌یه‌دا‬ ‫ك��ار ‌‬ ‫ی‬ ‫بڕیاردرا له‌سه‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ع �ه‌س��ك �ه‌ری‌‌و مه‌كته‌ب ‌‬ ‫مه‌كته‌ب ‌‬ ‫رێكخستن‌و ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌كان نه‌ك‬ ‫له‌به‌ر فشار‪ ،‬به‌ڵكو له‌به‌ر ئه‌وه‌بوو‬ ‫ك ‌ه كۆمه‌ڵ واقع بین‌و دووربین بوو‬ ‫و خوێندنه‌وه‌مان بۆ بارودخه‌ك ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌بوو كه‌ كوردستان‌و عیراق پاش‬ ‫ی به‌عس رۆیشتووه‌ت ‌ه‬ ‫ی رژیم ‌‬ ‫روخان ‌‬ ‫قۆناغیكی‌ ن��وێ‌‌و پێویسته‌ كۆمه‌ڵ‬ ‫ی نوێو‌ه‬ ‫به‌ستراتیژییه‌ت‌و به‌رنامه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی له‌ئالی ‌هت‌و‬ ‫كاربكه‌ین‌و گۆڕانكار ‌‬ ‫ی سروشتی‌و‬ ‫شێوازی‌ كار دیارده‌یه‌ك ‌‬ ‫ئ��اس��ای �ی‌و رێ��پ��ێ��دراوه‌ ب��ۆ ب��زاڤ� ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ئیسالمییه‌كان‪ ،‬چونك ‌ه به‌رنامه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئیسالم یه‌ك شێوازو یه‌ك ئالیه‌ت ‌‬ ‫دانه‌ناو‌ه بۆ كاری‌ ئیسالمی‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫به‌پێی‌ قۆناغ‌و شوێن‌و كات‌و تواناكان‬ ‫ی گه‌یشتن ‌ه‬ ‫ده‌گ��ۆڕێ��ت‪ ،‬میكانیزم ‌‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت��ی��ش له‌ئیسالمدا به‌یه‌ك‬ ‫شێوه‌‌و شێواز ده‌ستنیشاننه‌كراوه‌‪.‬‬


‫جێگری سه‌رنووسه‌ر‪ :‬وریا حه‌مه‌تاهیر‬ ‫سکرتێری نووسین‪ :‬شۆڕش خالید‬ ‫لێپرسراوی هونه‌ریی‪ :‬شێرکۆ خانزادی‬

‫ی تێلیگراف‬ ‫ی سول ‌‬ ‫خاوه‌ن ئیمتیاز‪ :‬كۆمپانیا ‌‬ ‫سه‌رۆکی ئه‌نجومه‌نی به‌ڕێوه‌بردن‪ :‬ئیدریس عومه‌ر‬ ‫رۆژنامه‌یه‌کی سیاسیی گشتییه‌‪ ،‬هه‌فتان ‌ه کۆمپانیای سولی تێلیگراف ده‌ریده‌کات‬

‫هه‌رێم ‌ی كوردستان‪ ،‬سلێمانی‌ ـ شاڕێی‌ سالم‪ ،‬ته‌الر ‌ی میران ـ نهۆم ‌ی پێنجه‌م ـ به‌رامبه‌ر به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رد‌ه ‌ ‪0533184771‬‬

‫بيده نگ نابين‬

‫‪-‬‬

‫‪0533187811‬‬

‫به‌رده‌وامه‌‬

‫ی "بێده‌نگ نابین"‬ ‫ی هه‌فته‌‌چاالكی ‌‬ ‫ی چاالكییه‌‌كان ‌‬ ‫پانۆراما ‌‬

‫زانیار محه‌مه‌د‬

‫ی سه‌‌رده‌شت‬ ‫پ��اش تیرۆركردن ‌‬ ‫ی رۆژن���ام���ه‌‌ن���ووس‪،‬‬ ‫ع��وس��م��ان � ‌‬ ‫ی راب���ردوو‬ ‫‌‌ممه ‌‬ ‫ی چوارشه ‌‌‬ ‫رۆژ ‌‬ ‫ی‬ ‫‪ 2010/5/12‬به‌خۆپیشاندانێك ‌‬ ‫ی‬ ‫گه‌ور‌ه له‌‌سلێمانی‌‌‪ ،‬هه‌‌فته‌‌چاالكی ‌‬ ‫"بێده‌نگ نابین" ده‌ستیپێكرد‪.‬‬ ‫ی ‪ 2010/5/4‬سه‌‌رده‌شت‬ ‫رۆژ ‌‬ ‫ی رۆژن���ام���ه‌‌ن���ووس‌و‬ ‫ع��وس��م��ان � ‌‬ ‫ی زانكۆ‪ ،‬له‌‌به‌رده‌م‬ ‫خوێندكار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زان��ك��ۆ ‌‬ ‫ی ئ���اداب��� ‌‬ ‫ك��ۆل��ێ��ژ ‌‬ ‫سه‌‌اڵحه‌‌دین له‌‌هه‌ولێر رفێندرا‌و‬ ‫ی‬ ‫ی ‪ 24‬كاتژمێر ته‌‌رمه‌ك ‌ه ‌‬ ‫دوا ‌‬ ‫له‌‌موسڵ دۆزرایه‌وه‌‌‪.‬‬ ‫ی ته‌‌رمه‌ك ‌هی‌‪،‬‬ ‫‌وه ‌‬ ‫به‌ر له‌‌دۆزینه ‌‌‬ ‫ی رف��ان��دن �ه‌ك � ‌هی‌‪،‬‬ ‫رۆژێ����ك دوا ‌‬ ‫ی ئاداب‪ ،‬وه‌ك‬ ‫ی كۆلێژ ‌‬ ‫خوێندكاران ‌‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫ی رفاندن ‌‬ ‫ناڕه‌‌زایه‌تیه‌‌ك دژ ‌‬ ‫خوێندكاره‌‌‪ ،‬خۆپیشاندانێكیان‬ ‫ئه‌نجامدا‪.‬‬ ‫ی‬ ‫‌وه ‌‬ ‫پ������اش دۆزی������ن������ه ‌‌‬ ‫ی‬ ‫ی رۆژ ‌‬ ‫�واره ‌‬ ‫ته‌‌رمه‌كه‌شی‌‪ ،‬ئ��ێ� ‌‌‬ ‫ی‬ ‫پێنجشه‌‌مم ‌ه‌‪ ،‬رۆژنامه‌‌نووسان ‌‬ ‫ی‬ ‫سلێمانی‌‪ ،‬ل��ه‌‌ب �ه‌رده‌م باره‌‌گا ‌‬ ‫ی كۆبوونه‌وه‌‌‌و‬ ‫ی هاواڵت ‌‬ ‫رۆژنامه ‌‬ ‫‌‌‬ ‫ی رفاندن‌و‬ ‫ی دژ ‌‬ ‫ناڕه‌‌زاییان ده‌ربڕ ‌‬ ‫ی ئه‌و رۆژنامه‌‌نووسه‌‌‪.‬‬ ‫تیرۆركردن ‌‬ ‫بێده‌نگ نابین راگه‌یه‌ندرا‬ ‫‌‌ممه ‪2010/5/9‬‬ ‫ی یه‌‌كشه ‌‌‬ ‫رۆژ ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌‌ڕۆژنامه‌‌نووسان ‌‬ ‫كۆمه‌‌ڵێك‬ ‫ی‬ ‫س��ل��ێ��م��ان��ی‌‌و رێ��ك��خ��راوه‌ك��ان � ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌‌ده‌نی‌‌و ده‌زگاكان ‌‬ ‫كۆمه‌‌ڵگ ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫راگ���ه‌ی���ان���دن‌و خ��وێ��ن��دك��اران � ‌‬ ‫‌‌چاالكیی "بێده‌نگ‬ ‫‌‌‬ ‫زانكۆ‪ ،‬هه‌‌فته‬ ‫نابین"یان راگه‌یاند‪ ،‬ئه‌وه‌‌ش وه‌ك‬ ‫ی‬ ‫ی تیرۆركردن ‌‬ ‫ن��اڕه‌‌زای��ی��ه‌‌ك دژ ‌‬ ‫سه‌‌رده‌شت عوسمان‪.‬‬ ‫‌‌ممه ‪2010/5/12‬‬ ‫چوارشه ‌‌‬ ‫"بێده‌نگ‬ ‫ی‬ ‫هه‌فته‌‌چاالكی ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌خۆپیشاندانێك ‌‬ ‫ن��اب��ی��ن"‪،‬‬ ‫ی ه��ه‌‌زاران‬ ‫گ��ه‌وره‌‌‪ ،‬ب ‌ه به‌شداری ‌‬ ‫ی ئه‌نجامدرا‌و‬ ‫ك �ه‌س له‌‌سلێمان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌‌رپه‌رشتیار ‌‬ ‫لیژنه ‌‬ ‫ی ‌‌‬ ‫یاداشت ‌‬ ‫ی "ب��ێ��ده‌ن��گ‬ ‫ه��ه‌‌ف��ت��ه‌‌چ��االك��ی�� ‌‬ ‫ن��اب��ی��ن" خ���رای���ه‌‌ڕوو ك � ‌ه چ��وار‬ ‫‌‌وانه‬ ‫ی له‌‌خۆگرتووه‌‪ ،‬له ‌‌‬ ‫داواكاری ‌‬ ‫ی‬ ‫ی وه‌زیر ‌‬ ‫‌وه ‌‬ ‫ده‌ستله‌‌كاركێشانه ‌‌‬

‫ی‬ ‫ی شار ‌‬ ‫‌رپرسه ئه‌منییه‌‌كان ‌‬ ‫ناوخۆ‌و به ‌‌‬ ‫ی سه‌‌رده‌شت عوسمان‬ ‫هه‌ولێر‪ ،‬بكوژان ‌‬ ‫بدرێنه دادگا‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫‌‌‬ ‫بدۆزرێنه‌وه‌‌‌و‬ ‫ی به‌رانبه‌ر‬ ‫ی هه‌‌ڵوێست ‌‬ ‫ی گشت ‌‬ ‫دادوه‌ر ‌‬ ‫ی س��ه‌‌رده‌ش��ت عوسمان‬ ‫تیرۆركردن ‌‬ ‫‌‌یه ك ‌ه‬ ‫هه‌‌بێت‪ ،‬دوا داواكاریش ئه‌وه ‌‌‬ ‫ی پێویست له‌‌سه‌‌ر‬ ‫‌وه ‌‬ ‫ی روونكردنه ‌‌‬ ‫پارت ‌‬ ‫‌ته هه‌‌بێت‪.‬‬ ‫ئه‌و بابه ‌‌‬ ‫‌‌مممه ‪2010/5/13‬‬ ‫پێنجشه ‌‌‬ ‫رۆژن��ام��ه‌‌ن��ووس��ان‬ ‫ی‬ ‫ی سلێمانی ‌‬ ‫نووسینگ ‌ه ‌‬ ‫كوردستان كۆبوونه‌وه‌‌‌و‬ ‫راگه‌یاند‪ ،‬هه‌مان رۆژ‬ ‫ی‬ ‫ناڕه‌‌زاییاندا به‌نوێنه‌‌ر ‌‬ ‫كوردستان‪.‬‬

‫ل��ه‌‌ب��ه‌رده‌م‬ ‫ی‬ ‫په‌رله‌‌مان ‌‬ ‫مانگرتنیان‬ ‫یاداشتێكی‬ ‫ی‬ ‫په‌رله‌‌مان ‌‬

‫ی ‪2010/5/14‬‬ ‫هه‌‌ین ‌‬

‫سه‌‌رده‌شت عوسمان‪.‬‬ ‫‌‌ممه ‪2010/5/16‬‬ ‫یه‌‌كشه ‌‌‬ ‫ی‬ ‫ی ن���اڕه‌‌زای��� ‌‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان�� ‌‬ ‫ی س��ه‌‌رده‌ش��ت‬ ‫ی ت��ی��رۆرك��ردن�� ‌‬ ‫دژ ‌‬ ‫عوسمان له‌‌سه‌‌یدسادق ئه‌نجامدرا‪.‬‬ ‫ل�ه‌چ��وارچ��ێ��وه‌ی ك��اره‌ك��ان��ی هه‌فت ‌ه‬ ‫چاالكی بێده‌نگ نابین‪.‬‬ ‫‌‌ممه ‪2010/5/17‬‬ ‫دووشه ‌‌‬ ‫ی‬ ‫ن��اڕه‌‌زای�� ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆپیشاندانێك ‌‬ ‫ی‬ ‫‌بجه ئه‌نجامدرا‌و رۆژنامه‌‌نووسان ‌‬ ‫له‌هه‌‌ڵه ‌‌‬ ‫ی ناڕه‌‌زاییان‬ ‫‌بجه به‌یاننامه‌‌یه‌‌ك ‌‬ ‫هه‌ڵه ‌‌‬ ‫باڵوكرده‌وه‌‌و تێیدا هاتوو‌ه "با به‌هه‌موو‬ ‫كردارانه‬ ‫‌‌‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫‌وه ‌‬ ‫الیه‌‌ك كاربكه‌ین بۆئه ‌‌‬ ‫‌خشێته‬ ‫‌‌‬ ‫‌‌بێته نه‌‌ریت‌و شه‌‌رعیه‌‌ت ببه‬ ‫نه ‌‌‬ ‫ی ئازادی‌‌و‬ ‫كوشتن‌و بێده‌نگی‌‌و له‌‌گۆڕنان ‌‬ ‫ی قه‌‌ڵه‌م"‪.‬‬ ‫شكاندن ‌‬ ‫ی‬ ‫�ه ‌‬ ‫ه���ه‌‌ر ه��ه‌‌م��ان رۆژ‪ ،‬ل��ی��ژن� ‌‌‬ ‫ی "ب��ێ��ده‌ن��گ نابین"‬ ‫هه‌فته‌‌چاالكی ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رێكخراو ‌‬ ‫چاویكه‌وت به‌نوێنه‌‌ر ‌‬ ‫‌وه یه‌‌كگرتووه‌كان له‌‌سلێمانی‌‌و‬ ‫نه‌‌ته ‌‌‬ ‫‌وه یه‌‌كگرتووه‌كان‬ ‫ی نه‌‌ته ‌‌‬ ‫تێدا نوێنه‌‌ر ‌‬ ‫ی پیشاندا بۆ‬ ‫ی خ��ۆی��ان� ‌‬ ‫ئ��ام��اده‌ی � ‌‬ ‫‌وه‬ ‫ی لێكۆڵینه ‌‌‬ ‫لیژنه ‌‬ ‫‌‌‬ ‫ی‬ ‫بوونه ئه‌ندام ‌‬ ‫‌‌‬ ‫ی سه‌‌رده‌شت عوسمان‪.‬‬ ‫له‌‌تیرۆركردن ‌‬

‫له‌‌چه‌‌مچه‌‌ماڵ‬ ‫خۆپیشاندانێك‬ ‫ئه‌نجامدرا‌و پاشان خۆپیشانده‌ران‬ ‫ی مامه‌‌حه‌مه‌‌و‬ ‫ی سۆران ‌‬ ‫چوونه سه‌‌ر گۆڕ ‌‬ ‫‌‌‬ ‫ی‬ ‫ی ت��ی��رۆرك��ردن � ‌‬ ‫ن���اڕه‌‌زای���ی���ان دژ ‌‬ ‫رۆژنامه‌‌نووسان ده‌ربڕی‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی سیاسی ‌‬ ‫ی مه‌‌كته‌‌ب ‌‬ ‫‌وه ‌‬ ‫ی ئه ‌‌‬ ‫دوا ‌‬ ‫ی باڵوكرده‌وه‌‌و‬ ‫ی به‌یاننامه‌‌یه‌‌ك ‌‬ ‫پارت ‌‬ ‫ی هاوواڵتیان‌و‬ ‫ناڕه‌‌زایی‌‌و خۆپیشاندان ‌‬ ‫ی‬ ‫رۆژن��ام��ه‌‌ن��ووس��ان‌و رێكخراوه‌كان ‌‬ ‫‌‌ممه ‪2010/5/18‬‬ ‫سێشه ‌‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌گێره‌‌شێوێن ‌‬ ‫ی مه‌‌ده‌ن ‌‬ ‫كۆمه‌‌ڵگ ‌ه ‌‬ ‫ی "بێده‌نگ نابین"‬ ‫ناوبرد‪ ،‬هه‌‌فته‌‌چاالكی ‌‬ ‫ی رۆژنامه‌نووسیدا‬ ‫له‌كۆنگره‌یه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌‌به‌یاننامه‌‌یه‌‌كدا وه‌اڵم ‌‬ ‫ی هه‌‌ین ‌‬ ‫رۆژ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫ی ل�ه‌ب�ه‌رده‌م نووسینگ ‌ه ‌‬ ‫ی سیاسی ‌‬ ‫ی مه‌‌كته‌‌ب ‌‬ ‫به‌یاننامه‌ك ‌ه ‌‬ ‫‌‌تانه ك��وردس��ت��ان له‌سلێمانی‌‪ ،‬ئاسۆس‬ ‫ی دای �ه‌وه‌‌‪ ،‬تێیدا ئه‌و تۆمه ‌‌‬ ‫پارت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ل��ی��ژن�� ‌ه ‌‬ ‫ی ئ���ه‌ن���دام��� ‌‬ ‫‌وه ك ‌ه ناڕه‌‌زاییه‌‌كان بۆ ه�������ه‌رد ‌‬ ‫ره‌‌تده‌كاته ‌‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌فته‌چاالكی ‌‬ ‫ی بێت‪ ،‬به‌ڵكو به‌یاننامه‌ك ‌ه س�ه‌رپ�ه‌رش��ت��ی��ار ‌‬ ‫گێره‌‌شێوێن ‌‬ ‫ی‬ ‫‌وه چاالكییه‌‌كان هێمنانه‌‌‌و "بێده‌نگ نابین" وت��ی "سوپاس ‌‬ ‫جه‌‌ختده‌كاته ‌‌‬ ‫ی ك��وردس��ت��ان ده‌‌ك��ه‌‌ی��ن‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫‌نیانه ئه‌نجامدراون‪ ،‬هه‌روه‌ها خه‌ڵك ‌‬ ‫مه‌‌ده ‌‌‬ ‫ی‬ ‫ی م��ه‌ده‌‌ن��ی‌‌و یاسای ‌‬ ‫ی ‌به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫هه‌فته‌‌چاالكی ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌‌به‌یاننامه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ناڕه‌زای ‌‬ ‫"بێده‌نگ نابین"دا ئه‌و‌ه خراوه‌ته‌ڕوو به‌شدارییانكرد له‌ده‌‌ربڕ ‌‬ ‫ی رۆژنامه‌نووسان"‪.‬‬ ‫ی تیرۆركردن ‌‬ ‫ی دژ ‌‬ ‫ی به‌نه‌فه‌س ‌‬ ‫ی پارت ‌‬ ‫ك ‌ه به‌یاننامه‌ك ‌ه ‌‬ ‫هه‌‌روه‌ها وتی‌"چاالكییه‌كانمان‬ ‫ی ناوخۆ نووسراوه‌‪.‬‬ ‫شه‌‌ڕ ‌‬ ‫ی‬ ‫ب��ه‌رده‌‌وام��ده‌‌ب��ێ��ت‪ ،‬خۆپیشاندان ‌‬ ‫دیكه‬ ‫‌‌‬ ‫ی‬ ‫ناوچه ‌‬ ‫‌‌‬ ‫ی له‌‌چه‌‌ندان‬ ‫ناڕه‌‌زای ‌‬ ‫‌‌ممه ‪2010/5/15‬‬ ‫شه ‌‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌‌نجامده‌‌درێت‪ ،‬بۆی ‌ه هه‌‌فته‌‌چاالكی ‌‬ ‫ی نایه‌ت‪،‬‬ ‫ی "بێده‌‌نگ نابین" كۆتای ‌‬ ‫ل��ی��ژن��ه‌‌ی‌ س��ه‌‌رپ��ه‌رش��ت��ی��ار ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌فته‌‌چاالكیی‌ "بێده‌نگ نابین" لیژنه‌‌یه‌كمان پێكهێناو‌ه بۆئه‌‌و‌ه ‌‬ ‫ی یاسایی‌‌و رۆژنامه‌نووسییه‌و‌ه‬ ‫به‌یاننامه‌كه‌یه‌‌كی‌ تری‌ باڵوكرده‌وه‌‌و له‌‌ڕوو ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ب����ه‌دواداچ����وون ب��ۆ ت��ی��رۆرك��ردن � ‌‬ ‫تێیدا داواك����راوه‌ ك�ه‌ په‌رله‌‌مان ‌‬ ‫كوردستان لیژنه‌‌یه‌‌كی‌ سه‌‌ربه‌خۆ سه‌‌رده‌‌شت عوسمان بكات"‪.‬‬ ‫‌‌كه‬ ‫ی به‌وه‌شدا "كه‌‌مپینه ‌‌‬ ‫ئاماژ‌ه ‌‬ ‫به‌ئاماده‌بوونی‌ نوێنه‌ری‌ رێكخراو ‌ه‬ ‫ی‬ ‫پێكبهێنێت‪ ،‬ب��ۆ ب �ه‌رگ��ری��ك��ردن ب���وو‌ه له‌‌ماف ‌‬ ‫نێوده‌وڵه‌تییه‌كان‬ ‫ی‬ ‫ی راده‌‌ربڕین له‌‌هه‌‌رێم ‌‬ ‫ی مرۆڤ‌‌و ئازادی ‌‬ ‫ب��ۆ لێكۆڵینه‌وه‌‌ ل��ه‌‌ت��ی��رۆرك��ردن� ‌‬

‫كوردستاندا‪ ،‬له‌هه‌‌ر شوێنێكیش‬ ‫ی هاوواڵتیانمان‬ ‫هه‌ستبكرێت ماف ‌‬ ‫ی شانازیی ‌ه‬ ‫پێشێل ده‌‌كرێت‪ ،‬مای ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ك � ‌ه هه‌‌ستده‌‌كه‌‌ین رایگشتی ‌‬ ‫ی بێده‌‌نگ نابێت"‪.‬‬ ‫كوردستان لێ ‌‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا عومه‌ر محه‌مه‌د‬ ‫ی‬ ‫ئه‌‌ندامی‌‌ لیژنه‌‌ی‌ سه‌‌رپه‌رشتیار ‌‬ ‫هه‌فته‌‌چاالكیی‌ "بێده‌‌نگ نابین"‬ ‫‌فته‬ ‫به‌یاننامه‌ی‌ ك��ۆت��ای�ی‌ هه ‌‌‬ ‫كه‬ ‫چاالكییه‌كه‌‌ی‌ خ��وێ��ن��ده‌‌وه‌ ‌‌‬ ‫تێیدا هاتبوو "جه‌‌ختده‌‌كه‌‌ینه‌‌و ‌ه‬ ‫له‌‌سه‌‌ر دۆزینه‌‌وه‌‌و ئاشكراكردن‌و‬ ‫ی‬ ‫دادگ���ای���ی���ك���ردن���ی‌ ب��ك��وژان�� ‌‬ ‫ی‬ ‫رۆژن��ام �ه‌ن��ووس��ان‌و شه‌‌هیدان ‌‬ ‫قه‌‌ڵه‌‌م"‪.‬‬ ‫ه���ه‌‌ر ل��ه‌‌ب �ه‌ی��ان��ن��ام �ه‌ك��ه‌‌دا‬ ‫ه��ات��ووه‌ "هه‌‌ڵوێسته‌‌كه‌‌مان بۆ‬ ‫ی‬ ‫ت��ۆم�ه‌ت��ب��ارك��ردن‌و ت��وڕه‌‌ك��ردن� ‌‬ ‫ی سیاسی نه‌‌بووه‌‌و‬ ‫هیچ الیه‌نێك ‌‬ ‫ی‬ ‫نییه‌‪ ،‬وه‌ك له‌هه‌‌ندێك كه‌‌ناڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫‌رپرسیارانه باس ‌‬ ‫‌‌‬ ‫راگه‌یاندن نابه‬ ‫لێوه‌ ده‌‌كرێت"‪.‬‬ ‫ئ��ه‌‌وه‌ش‬ ‫له‌‌به‌یاننامه‌كه‌‌دا‬ ‫ه���ات���وو‌ه "س���ووری���ن ل��ه‌‌س��ه‌‌ر‬ ‫ی‬ ‫داواكارییه‌كانمان‌و ده‌‌ستبه‌ردار ‌‬ ‫ی تاوانباران نابین"‪.‬‬ ‫دۆزینه‌‌و‌ه ‌‬ ‫له‌‌كۆنگر‌ه رۆژنامه‌وانییه‌كه‌‌دا‬ ‫ی‬ ‫ی پارێزه‌‌ر له‌‌بار‌ه ‌‬ ‫كاروان كه‌‌مال ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بۆ كه‌‌یس ‌‬ ‫ی یاسای ‌‬ ‫به‌دواداچوون ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رۆژنامه‌نووسان وت ‌‬ ‫تیرۆركردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئێم ‌ه بۆ به‌دواداچوون ‌‬ ‫"هه‌‌وڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ت���ی���رۆرك���ردن��� ‌‬ ‫ك���ه‌‌ی���س��� ‌‬ ‫رۆژنامه‌نووسان‪ ،‬دوور‌ه له‌هه‌‌ر‬ ‫ی سیاسی‪ ،‬ئێم ‌ه‬ ‫مه‌به‌ست‌و الیه‌نێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ێ به‌رانبه‌ر بریكاری ‌‬ ‫ئاماده‌‌ین به‌ب ‌‬ ‫ی سه‌‌رده‌‌شت عوسمان‌و‬ ‫دۆسی ‌ه ‌‬ ‫ی مامه‌حه‌مه‌‌و عه‌‌بدولستار‬ ‫سۆران ‌‬ ‫تاهیر شه‌‌ریف بكه‌‌ین"‪.‬‬ ‫"بێده‌‌نگ‬ ‫ی‬ ‫هه‌‌فته‌‌چاالكی ‌‬ ‫ی‬ ‫ن��اب��ی��ن" دژی‌ ت��ی��رۆرك��ردن � ‌‬ ‫س��ه‌‌رده‌‌ش��ت عوسمان‪ ،‬له‌‌الیه‌ن‬ ‫ی ئاوێنه‌‌‪،‬‬ ‫ی نه‌‌وا‪ ،‬كۆمپانیا ‌‬ ‫رادیۆ ‌‬ ‫ی هاواڵتی‌‪،‬‬ ‫ی لڤین‪ ،‬رۆژنام ‌ه ‌‬ ‫گۆڤار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌‌ستوور‪ ،‬فیدراسیۆن ‌‬ ‫رۆژنام ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كۆمه‌ڵگ ‌ه ‌‬ ‫رێ��ك��خ��راوه‌ك��ان � ‌‬ ‫ی رێ���وان‪،‬‬ ‫م��ه‌ده‌‌ن��ی‌‪ ،‬رۆژن���ام��� ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی میترۆ‪ ،‬ته‌‌له‌‌فزیۆن ‌‬ ‫سه‌‌نته‌‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رۆژنامه‌‪ ،‬تۆڕ ‌‬ ‫‪ ، knn‬رۆژنام ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌‌ماف‌و ئازادییه‌كان ‌‬ ‫به‌رگر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زانكۆ ‌‬ ‫خه‌ڵك‪ ،‬خوێندكاران ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زانكۆ ‌‬ ‫سلێمانی‌‪ ،‬خوێندكاران ‌‬ ‫ی ئاسۆ‪،‬‬ ‫ئه‌‌مریكی‌‪ ،‬رۆژن��ام�� ‌ه ‌‬ ‫ی چه‌‌تره‌و‌ه رێكخراوه‌‪.‬‬ ‫رۆژنام ‌ه ‌‬

‫ژمار‌ه (‪)32‬‬ ‫ساڵی یه‌که‌م‪ ،‬چوارشه‌ممه‌‪2010/5/19 ،‬‬ ‫‪ www.destur.net‬‬

‫‪info@destur.net‬‬

‫رزگار عومه‌‌ر‬

‫تیرۆر‌و یاخیبوون‬ ‫هه‌‌ڵوێستی جه‌‌ماوه‌‌ریی به‌‌رامبه‌‌ر به‌‌تیرۆری (سه‌‌رده‌‌شت عوسمان) له‌هه‌‌موو‬ ‫روویه‌‌كه‌‌و‌ه له‌ئاستێكدایه‌‌‪ ،‬ك ‌ه‌ده‌‌كرێ وه‌‌كو "زه‌‌نگی یه‌‌كه‌‌می" مه‌‌رگی نێو‬ ‫وتاره‌‌كه‌‌ی سه‌‌رده‌‌شت‪ ،‬بكرێ به‌‌سه‌‌ره‌‌تا ‌ی زه‌‌نگی به‌‌ره‌‌نگاری‌و هه‌‌نگاوێك‬ ‫شێوازه له‌حوكمكردن‪ ،‬پێاڵو به‌‌رزكردنه‌‌وه‌‌ی قوتابیان‬ ‫‌‌‬ ‫بۆ مه‌‌رگی ئه‌م‬ ‫له‌خۆپیشاندان ‌ی به‌‌رامبه‌‌ر په‌‌رله‌مان‌و تێگرتنی بتڵی ئاوی خواردنه‌‌وه‌‌‬ ‫‌‌یه به‌‌زۆر‬ ‫له‌سه‌‌رۆكی په‌‌رله‌مان‪ ،‬له‌پێكردن‌و خاشكردنی ئه‌و وه‌هم‌و پیرۆزه ‌‌‬ ‫‌‌یه ك ‌ه‌سه‌‌رده‌‌شت‌و سۆران ده‌‌رسی هه‌‌موومانیاندا‪.‬‬ ‫سه‌‌پێنراوانه ‌‌‬ ‫به ژیان‪ ،‬یان ژیانی‬ ‫سه‌‌رده‌‌شت مرۆڤێكی بێ په‌‌روا نه‌‌بوو به‌‌رامبه‌‌ر ‌‌‬ ‫خۆشنه‌‌ویستبێ‌و به‌‌هه‌‌ڵبژاردنی خۆی چاوه‌‌ڕوانی مه‌‌رگی خۆی كردبێ‪.‬‬ ‫ژیانی كۆمه‌‌اڵیه‌‌تی ئه‌م مرۆڤه‌‌‪ ،‬ناوه‌‌ڕۆكی نێو نووسینه‌‌كانی هه‌‌مووی‬ ‫مه‌‌شغه‌‌ڵه‌تی كه‌‌سێكی جدی نیشانده‌‌ده‌‌ن به‌‌رامبه‌‌ر ب��ارودۆخ��ی ئه‌و‬ ‫كۆمه‌‌ڵگه‌‌یه‌‌ی ك ‌ه‌ئ ‌ه‌و و براده‌‌ره‌‌كانی‪ ،‬خێزان‌و خه‌‌ڵكی كۆاڵن‌و گه‌‌ڕه‌‌كه‌‌كه‌‌ی‬ ‫‌وه بوو تیرۆری‬ ‫ژیانی تیا به‌‌سه‌‌رده‌‌به‌‌ن‪ ،‬ده‌‌سه‌‌اڵت به‌‌شوێن سه‌‌رده‌‌شته ‌‌‬ ‫‌‌كه سه‌‌ربكه‌‌وێ سه‌‌رده‌‌شت به‌‌وتاری (زه‌‌نگی یه‌‌كه‌‌می‬ ‫بكا‪ ،‬به‌‌رله‌وه‌‌ی پالنه ‌‌‬ ‫كوشتنم لێیدا) ویستی چه‌‌ند مه‌‌سیجێك بنێرێ‪ ،‬ك ‌ه‌یه‌‌كێك له‌و مه‌‌سیجانه‌‌‬ ‫‌‌وه به‌‌ر به‌‌كوشتنی خۆی بگرێ ‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌‌بوو له‌رێگه‌‌ی ئاگاداركردنی كۆمه‌‌ڵگه ‌‌‬ ‫كه له‌نێو‬ ‫س��ه‌‌رده‌‌ش��ت ناوێك ب��وو وه‌‌ك��و ده‌‌ی��ان ناویتری گه‌‌نج‪‌‌ ،‬‬ ‫‌‌ناحهق‌و له‌به‌‌ر نه‌‌خۆشیی پاوانخوازی نێو نێوه‌‌ندی‬ ‫میدیای كوردیدا به ‌‌‬ ‫رۆشنبیری ناوبانگیان نییه‌‌و ته‌‌نیا مه‌‌رگ چانسێكی وایان بۆ دروستده‌‌كا‬ ‫كه هه‌‌موو به‌‌رهه‌‌مه‌‌كانیان كۆبكرێته‌‌وه‌‌و جوانییه‌‌كان‌و چاونه‌‌ترسییه‌‌كانی‬ ‫‌‌‬ ‫نێوده‌قه‌‌كا‌نیان كه‌‌شفبكرێت‪ ،‬له‌نێوه‌‌ندی رۆشنبیری كوردی ئه‌وانه‌‌ی كه‌‬ ‫‌ناویان هه‌‌یه‌‌‌و‌هه‌‌ڕه‌‌شه‌‌یان لێكرا له‌ماوه‌‌یه‌‌كی زۆر كه‌‌مدا هه‌‌موو نێوه‌‌نده‌‌كه‌‌‬ ‫چوونه پشتیان‌و پاڵپشتیان لێكردن‪ ،‬ئه‌م پاڵپشتیكردنه‌‌‬ ‫‌‌‬ ‫زۆر به‌‌جدی‬ ‫‌‌یه له‌هه‌‌ڕه‌‌شه‌‌و تۆقاندن‪ ،‬به‌‌اڵم پرسیارێك ك ‌ه‌زۆر جدییه‌‌‬ ‫پاراستنی ئه‌و ناوانه ‌‌‬ ‫له‌خۆمانی بكه‌‌ین ئه‌وه‌‌یه‌‌‪ :‬بۆچی هه‌‌ڕه‌‌شه‌‌ی مه‌‌رگ له‌سه‌‌رده‌‌شت‌و سه‌‌رجه‌‌م‬ ‫نووسینه‌‌كانی تری‪ ،‬هه‌‌مووی له‌سووچێكی ئه‌رشیفی سایته‌‌كان‌و رۆژنامه‌‌كان‬ ‫هه‌‌ڵگیرابوون‪ ،‬بۆ وا به‌‌ئاسانی كه‌‌یسی ئه‌م مرۆڤ ‌ه به‌‌سه‌‌ر ئه‌م نێوه‌‌نده‌‌‬ ‫‌‌مییه ل ‌ه چ شێوه‌‌یه‌‌كدا زاڵ ‌ه به‌‌سه‌‌ر مامه‌‌ڵه‌ی ئه‌م‬ ‫تێپه‌‌ڕی؟ ئه‌م بێ خه ‌‌‬ ‫نێوه‌‌نده‌‌‪ ،‬كاتێك له‌به‌‌رامبه‌‌ر گه‌‌نجێكی نه‌‌ناسراودا ك ‌ه‌نووسین باڵوده‌‌كاته‌‌وه‌‌و‬ ‫به‌‌ئاشكرا ده‌‌ڵێ "به‌‌شوێنمه‌‌وه‌‌ن تا بمكوژن‪ ،‬من ئێره‌‌ش جێناهێڵم ‪ "..‬ئه‌م‬ ‫نییه كه‌‬ ‫‌وه ‌‌‬ ‫‌مه هه‌‌مووی نیشانده‌‌ری ئه ‌‌‬ ‫نێوه‌‌ند‌ه هیچ ناكاو هیچ ناڵێت! ئه ‌‌‬ ‫هاتووه زه‌‌نگ به‌‌سه‌‌ر خۆشیا بكێشێ بۆ‬ ‫‌‌‬ ‫‌ئه‌م نێوه‌‌نده‌‌ش كاتی ئه‌وه‌‌ی‬ ‫بێداربوونه‌‌وه‌‌‪ ،‬له‌به‌‌رامبه‌‌ر نه‌‌خۆشییه‌‌كانی خۆی؟‬ ‫هه‌‌موو ناڕه‌‌زایه‌‌تی ده‌‌ربڕینێك له‌به‌‌رامبه‌‌ر كوشتنی سه‌‌رده‌‌شت‌و‬ ‫‌‌كهس‌و‬ ‫سۆران‌و قوربانییه‌‌كانیتری ده‌‌ستی تیرۆری سیاسی له‌ئاستی تاكه ‌‌‬ ‫به‌‌كۆمه‌‌ڵ جێگای رێزگرتنه‌‌‪ ،‬هه‌‌موو ئه‌و كه‌‌سانه‌‌ی وتار‪ ،‬شیعر‪ ،‬گفتوگۆی‬ ‫كاره ده‌‌كه‌‌ن جێگای ریزه‌‌و ده‌‌بێ درێژه‌‌ی‬ ‫‌‌كهن‌و ئیدانه‌‌ی ئه‌م ‌‌‬ ‫رادیۆیی سازده ‌‌‬ ‫‌‌شداریكردنانه به‌‌شێوه‌‌یه‌‌ك خۆی ده‌‌نوێنێ‬ ‫‌‌‬ ‫هه‌‌بێ‪ ،‬به‌‌اڵم له‌زۆر حاڵه‌تدا ئه‌م به‬ ‫‌كه ده‌‌شێوێنێ‌و ته‌‌نانه‌‌ت گورزیش له‌یه‌‌كڕیزیی ئه‌م‬ ‫ك ‌ه ‌ئه‌سڵی مه‌‌سه‌‌له ‌‌‬ ‫نموونه سه‌‌رنووسه‌‌ری رۆژنامه‌‌یه‌‌كی ئه‌هلی له‌كاتی‬ ‫‌‌‬ ‫‌‌نگارییه ده‌‌دا‪ ،‬بۆ‬ ‫‌‌‬ ‫به‌‌ره‬ ‫‌‌ته له‌گفتوگۆی رادیۆیدا ناتوانێ شارچێتی تێكه‌‌ڵ‬ ‫لێدوان له‌سه‌‌ر ئه‌م بابه ‌‌‬ ‫‌‌یه ك ‌ه هه‌‌ولێرو سلێمانی‬ ‫گوایه هۆی مێژوویی هه ‌‌‬ ‫به‌‌لێكدانه‌‌وه‌‌كانی نه‌‌كا‪‌‌ ،‬‬ ‫‌مه بكا! له‌الیه‌‌كیتر دوو سایت‬ ‫بۆیه پارتی ده‌‌توانێ ئه ‌‌‬ ‫‌‌وه ‌‌‬ ‫لێكجیاده‌‌كاته ‌‌‬ ‫شه‌‌ڕده‌‌كه‌‌ن له‌سه‌‌ر ئه‌وه‌‌ی میراتی سه‌‌رده‌‌شت هی كێیه‌‌و په‌‌یامنێری كامیان‬ ‫بووه‌‌! هه‌‌موو ئه‌مانه‌‌و ده‌‌یان نموونه‌‌یتر ده‌‌لیلی مشه‌‌خۆری سه‌‌ر تراژیدیا‬ ‫كه له‌م نێوه‌‌نده‌‌دا ئیشی خۆی ده‌‌كا‪.‬‬ ‫ده‌‌ده‌‌ن ‌‌‬ ‫چاونه‌‌ترسییه‌‌كانی سه‌‌رده‌‌شت ‪ ،‬پێش ئه‌وه‌‌ی"ده‌‌ق" بێت "كرداره‌‌"‪،‬‬ ‫كه له‌شێوازی ته‌‌حه‌‌ددایه‌‌كی تاكه‌‌كه‌‌سیدا خۆی‬ ‫ئه‌م چاو نه‌‌ترسییه‌‌ی ‌‌‬ ‫نواند‪ ،‬درێژكراوه‌‌ی یاخیبوونێكی گه‌‌وره‌‌تری گه‌‌نج به‌‌تایبه‌‌تی‌و كۆمه‌‌ڵگه‌‌یه‌‌‬ ‫به‌‌گشتی‪ ،‬ئامانجی تیرۆركردنی سه‌‌رده‌‌شت پێشئه‌وه‌‌ی وه‌‌اڵم بێ بۆهه‌‌ر‬ ‫كه بیر له‌تێكشكاندنی هێڵی سوورو پیرۆزییه‌‌كانی بنه‌‌ماڵه‌ی‬ ‫كه‌‌سێك ‌‌‬ ‫كه ئه‌م‬ ‫‌‌نجه ‌‌‬ ‫‌‌اڵمێكه بۆ تۆقاندنی كۆمه‌‌ڵگا‪ ،‬تۆقاندنی گه ‌‌‬ ‫حاكم بكاته‌‌وه‌‌‪ ،‬وه ‌‌‬ ‫‌‌اڵته وه‌‌كو دیارده‌‌یه‌‌كی نه‌‌گۆڕو ئه‌به‌‌دی قبوڵ بكا‪.‬‬ ‫ده‌‌سه ‌‌‬ ‫خۆپیشاندانی به‌‌ڕه‌‌نگاری له‌سه‌‌رجه‌‌م شاروشارۆچكه‌‌كانی كوردستان‬ ‫ئ �ه‌وه‌‌ی نیشاندا به‌‌پێچه‌‌وانه‌‌ی ئامانجه‌‌كانی تیرۆركردنی سه‌‌رده‌‌شت‬ ‫هێنایه پێشه‌‌وه‌‌‪ ،‬به‌‌رزكردنه‌‌وه‌‌ی‬ ‫‌‌‬ ‫یاخیبوونی خه‌‌فه‌‌نه‌‌كرد‪ ،‬به‌‌ڵكو هه‌‌نگاوێكی‬ ‫‌ڵقه له‌مسته‌‌كانی حیزب له‌ته‌‌الری‬ ‫‌‌ندییه ئه‌كته‌‌رو ئه ‌‌‬ ‫پێاڵویش له‌به‌‌رامبه‌‌ر ئه‌فه ‌‌‬ ‫په‌‌رله‌مان جورئه‌تی لوولدانی هێڵی سوورو پیرۆزییه‌‌كانی دوو هه‌‌نگاو‬ ‫هێنایه پێشه‌‌وه‌‌‪ ،‬به‌‌پێچه‌‌وانه‌‌ی بازاڕی " ده‌‌ق "ی یاخیش له‌نێو نێوه‌‌ندی‬ ‫‌‌‬ ‫رۆشنبیریش‪ ،‬له‌مه‌‌ودوا هه‌‌موو ده‌‌بینین بزووتنه‌‌وه‌‌یه‌‌كی تری به‌‌ره‌‌نگاری‬ ‫كه ماناكانی یاخیبوون‬ ‫جه‌‌ماوه‌‌ری ده‌‌ستپێده‌‌كا به‌‌ڕابه‌‌رایه‌‌تی توێژی گه‌‌نچ‪‌‌ ،‬‬ ‫‌نده ساده‌‌و چاونه‌‌ترسن‪ ،‬ده‌‌‬ ‫ناوه نه‌‌ناسراوه‌‌كانیان چه ‌‌‬ ‫له‌الیه‌‌ن توێژی گه‌‌نج‌و ‌‌‬ ‫ئه‌وه‌‌نده‌‌ش دوورن له‌"ده‌‌ق"‌و نزیكن ل ‌ه "كردار" ‪.‬‬ ‫هه‌‌ڵبژاردنی توندوتیژی هه‌‌ڵبژاردنی جه‌‌ماوه‌‌ری كوردستان نه‌‌بوو‌ه‪‌،‬‬ ‫‌‌اڵته بێجگه‌‌‬ ‫نییه ك ‌ه‌ئه‌م ده‌‌سه ‌‌‬ ‫به‌‌ڵكو هه‌‌ڵبژاردنی ده‌‌سه‌‌اڵت بووه‌‌‪ ،‬یه‌‌ك هێما ‌‌‬ ‫پیاده بكات ‪ 19 ،‬ساڵ ‌ه جه‌‌ماوه‌‌ری‬ ‫له‌توندوتیژی زمانێكی تر تێبگا یان ‌‌‬ ‫كوردستان زووخ��اوی چ��اوه‌‌ڕوان��ی ده‌‌خ��واو وه‌‌اڵم��ی گوله‌ی ده‌‌س��ه‌‌اڵت‌و‬ ‫تاوانكارییه‌‌كانی به‌‌ناڕازایه‌‌تی هێمنانه‌‌و و وشه‌‌و ئیمزا كۆكردنه‌‌وه‌‌و ده‌‌داته‌‌وه‌‌‪،‬‬ ‫تێگرتنی بتڵی ئاوی به‌‌تاڵ‌و به‌‌رزكردنه‌‌وه‌‌ی پێاڵو له‌باری سیاسیدا زه‌‌نگی‬ ‫ده‌‌ستپێكردنی خولێكیتری مێژوو‌ه ك ‌ه ‌چه‌‌ندین ساڵ ‌ه به‌‌سه‌‌ركوت به‌‌ر‬ ‫دوورنییه سه‌‌رله‌نوێ له‌كوردستان وه‌‌كو به‌هاری ‪1991‬‬ ‫‌‌‬ ‫كه‬ ‫به‌هاتنی ده‌‌گیرێ‌‪‌‌ ،‬‬ ‫له‌به‌‌رامبه‌‌ر گوله‌و جه‌‌ورو سته‌‌مدا‪ :‬پێاڵو‪ ،‬دار وبه‌‌رد‪ ،‬هه‌‌وری گۆڕانێكی‬ ‫‌‌وره خۆی مه‌‌اڵس دابێ‪.‬‬ ‫گه ‌‌‬


Destur Newspaper  

No.32 19/05/2010

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you