Page 1

Pim Bens

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Fier van den Berge Chrissie Coerman Joséphine Combe Wouter Corvers

Capucine Diancourt Miriam van Eck

Sunniva Flesland

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

URBAN RITUALS

Jack van Haaster

Thomas van der Sman

Marina Hulzenga

Geraldine Spilker

Luïsa Jacobse

Eveline Visser

Tanita Klein

Florian de Visser

Eloïse Maës

Dané Vonk

EINDHOVEN

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Zosia Nowakowska Jeroen van Oirschot Paul Slot

Lucas Zoutendijk


Evenaar Geeresteinstraat Graze Weitje Everaertstraat Geerkensstraat Grebbe Everlo Geert Adegeeststraat Grenenplein Eversdijkstraat Geert van Oorschotstraat Grieglaan Exercitiestraat Geertrui Henningstraat Grieksestraat F. Bordewijkstraat Geertruidenbergstraat Grienderwaard F. Wiennekestraat Geertsemastraat Griendweistraat F. Huijckstraat Geervlietstraat Griendwerkerstraat F. Huyck Geeuw Grift Faborgerf Gein Grijpestein Factorij Geitenkamp Grindweg Fakkelgras Gekroonde Haringpad Griseldestraat Fats Wallerhof Geldroperf Groene Hilledijk Favrestraat Gelebrem Groene Kruisweg Fazantstraat Gelkenesstraat Groene Tuin Feijenoord Geluksklaver Groene Wetering Feijenoorddijk Gemertwal Groene tuin Feijenoordhaven Gemshoorn Groenendaal Feijenoordkade Gen. van der Heijdenstraat Groeneweg Feijenoordstraat Genhoeserf Groenezoom Ferguutpad Gentiaanstraat Groeninxstraat Ferry Wiennekestraat Genuahof Groepstraat Fichtestraat Georg Hegelstraat Grondherendijk Fijnaartpad George Gershwinstraat Grondherenstraat Finnjolstraat George Hintzenweg Gronsvelderf Finsestraat George de Vosstraat Groot IJsselmonde Fioringras Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Flakkeesestraat Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Flensburghof Geraniumstraat Groothandelsmarkt Fleringenstraat Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Floretstraat Gerardskruid Grote Beer Floris Versterlaan Gerdesiaweg Grote Hagen Fluitekruid Gerlindestraat Grote Kreek Fluitstraat Gerretsenpad Grote Visserijstraat Flying Dutchmanstraat Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat Fockema Andreaepad Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen Folkert Elsingastraat Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein Fontenellestraat Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Fop van Drielstraat Gerrit Voorenkade Grouw Formenterastraat Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Frambozentuin Gerststraat Gruutkamp Francina Molen Geullestraat Guido Gezellelaan Francis Picabiastraat Geuzenlaan Guido Gezelleweg Frank van Borselenstraat Geuzenstraat Guldelandstraat Frankendaal Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard Frankenoord Gianni Versacestraat Gunterstein Frans Bekkerstraat Gibraltarpad Gustoweg Frans Halssingel Giessenweg H.A. Maaskantstraat Franselaan Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat Fransen van de Puttestraat Gijsinglaan Haagoord Franserstraat Gijsingstraat Haagseveer Franz Leharstraat Gildenburg Haakdistel Frederik van Eedenstraat Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Frederikdwarsstraat Giraffestraat Habsburgstraat Frederiksplein Gladiolusstraat Hackfortdam Frederikstraat Glanerveld Hagedoornstraat Freek van Leeuwenstraat Glanswierstraat Halfrond Freericksplaats Glashaven Halmstederf Fregatpad Glazoenowlaan Halsterenstraat Fresiastraat Glinthorst Hamakerstraat Frida Kahlopad Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Friesestraat Godschalkstraat Hammarskjöldplaats Friezenoord Goedaerthof Hammerfeststraat Frits Ruysstraat Goede Hoopstraat Hammerstraat Frobenstraat Goedenraadweg Handellaan Fruitlaan Goereesestraat Handelsplein Fuchsiastraat Golda Meirstraat Hanespoordoorn Fuikstraat Goldonistraat Hang Fuutstraat Golfstraat Hannekemaaierweg G.B. Shawplaats Gondelpad Hanrathstraat G.H. Betzweg Gong Hantje de Jongstraat G.J. de Jonghweg Gooilandsingel Hanva Rampgebied MH17 een jaar later. Knuffels op de burnsite in G.K. van Hogendorpweg Gooimeer Grabovo. Vrijdag 17 juli 2015 is de vliegramp metHanvabhstraat vlucht MH17 van Malaysia Airlines van in Oost-Oekraïne precies Harddraverstraat een jaar geleden G.W. Burgerplein Goosse der Windstraat Disaster area MH17 a year later. Cuddly toys at the burnsite in Gerechtstraat Gordelpad Hargpad Grabovo. On Friday 17 Juli 2015 the crash with flight MH17 of Gaagstraat Gordelweg Haringpakkersstraat Malaysia Airlines in Eastern Ukraine is exactly a year ago Gaardermeesterweg Gorgiashof Haringvliet Foto / Photo: ANP Pierre Crom Gaasp Gorzenpad Harkulo Gaastmeer Gothenburghof Harkvoorde Gaesbeekstraat Goudenregenstraat Harp Gaffeldwarsstraat Gouderakstraat Harseveld Gaffelstraat Goudestein Hartekruid Galateestraat Goudklaver Hartmansstraat Galileistraat Goudkruid Haspelsstraat Galjoenpad Goudse Rijweg Hattasingel Galjootstraat Goudseplein Hauwklaver Galvanistraat Goudserechtdreef Havens Gamba Goudsesingel Havenstraat Gansdorppad Goudseweg Havenzichtstraat Gantelstraat Gouvernedwarsstraat Havikhorst Ganzekruid Gouvernestraat Haydnlaan Ganzenoord Graafstroomstraat Hazelaarweg Ganzerikplein Gracht Hazenakker Gasblastraat Granadoslaan Hazendijk Gashouderstraat Gras Hebronstraat Gaspeldoorn Graskruid Hectorstraat Gdyniapad Grasstraat Heegermeer Gedempte Zalmhaven Graswinckelstraat Heemraadsplein Gedserpad Gratamastraat Heemraadssingel

2

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Redactioneel

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

17 juli 2014 stort boven de Oekraïne een passagiersvliegtuig neer. De ramp zal bekend worden onder de naam MH17. Twee dagen daarvoor heb ik een gesprek met de beheerder van de begraaf­ plaatsen in Utrecht. Hij is op zoek naar de toekomst van de begraaf­ plaats en de begraafplaats van de toekomst. Hij zoekt naar nieuwe vormen van begraven en nieuwe vormen van rouwverwerking. Zo meteen hierover meer. De collectieve rouw die volgt op de ramp MH17 is uniek in de Nederlandse traditie. Lange rijen mensen betuigen hun medeleven langs de snelweg wanneer de stoffelijke overschotten van de ramp voorbij komen die van Eindhoven naar Hilversum worden gebracht. Bergen kinderknuffels en bossen bloemen vullen de luchthaven Schiphol, als een eigentijds offer op de meest openbare plek van Nederland. Where public meets private. Coöperatie DELA wil dicht bij het centrum van Eindhoven een ritueel centrum starten in een historisch complex met een kerk een klooster en een kapel. Maar wat zijn rituelen in tijden van Google? Mag je netwerken op een begrafenis? Studenten plaatsen rituelen midden in het dagelijks leven. Het is het ontbijt met je vriend, de wekelijkse gang naar de warenmarkt, of het hardloopcircuit op zaterdagochtend in het park. Middelpunt en herhaling kenmerken deze begrippen die we met regelmaat terug zien in de ontwerpen die studenten maken voor het ritueel centrum: wachten op de sei­ zoenen die we vieren, dromen bij een druppel op een gloeiende plaat of de nieuwe kleren van ‘Jezus de waaghals’ die zijn outfit aanpast voor ieder feest. En tenslotte; afscheid nemen van het leven met een laatste avondmaal. Dat zijn hedendaagse rituelen. Ook zijn er lichtobjecten ontworpen voor het nieuwe centrum, een condenslamp en een oplichtende stoel. ‘Dit is niet waar ik aan mijn oma denk’ zei een student op een begraafplaats in Utrecht. Maar ideeën voor de toekomst zijn er ook. Waarom planten we geen peentjes op het graf van opa of dansen we in de stoomwolken van het crematorium? Zou de verlichte urnentoren een baken kunnen zijn voor automobilisten. ‘Paradise by the dashboard light’. Mapping is een terugkerend thema van dit magazine. David Hamers en Leeke Reinders reageren elk vanuit hun eigen discipline op de kwaliteiten van de kaart. De door Public Space ontwikkelde mappingmethoden hebben dit jaar een vaste plaats gekregen in het curriculum van Design Academy Eindhoven. Neeltje ten Westenend laat zien wat de resultaten zijn van eerstejaars studenten. Een project over beton leverde een eigenzinnig vogelhuisje op. Daarnaast hebben we aandacht voor een bijzondere gevelstudie. Docent Ester van de Wiel en onderzoeker Naomi Bueno de Mesquita doen verslag van een theaterfestival in Praag. Hoe theater­ makers en ontwerpers elkaar backstage ontmoeten en een lexicon samenstellen om spraakverwarring te voorkomen. Florian de Visser vindt in Praag de poëzie van de stad tussen het oud papier. Alumni Lucas Zoutendijk en Eveline Visser (studio 1:1) bouwen een dikke kaart van zand tussen twee glasplaten. In deze kaart van Rotterdam lopen heel veel Spaanse mieren rond die het cen­ trum van deze hipster havenstad verkennen. Sinds ik deze kaart heb gezien heb ik de indruk dat mieren op mijn zomerse terras volledig de weg kwijt zijn. Dit jaar zijn de afdelingen Public Space en Living samen verder gegaan als Public Private. In het werk van de afstudeerders zijn de oorspronkelijke bloedgroepen nog herkenbaar. Capucine Diancourt (Living) maakt een intrigerend speelobject. Marina Hulzenga, Miriam van Eck en Jeroen van Oirschot (Public Space) laten zich kennen als ontwerpende onderzoekers. We sluiten af met een gesprek wat ik had met Stijn Roodnat, Hoofd van de nieuwe afdeling Public Private. En, dat had u vast al ontdekt, dit magazine volgt de naam van de nieuwe afdeling en heet daarom voortaan Public Private.

3

EINDHOVEN

Hans van der markt

ROTTERDAM

Urban Rituals

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

editorial On July 17, 2014, a passenger plane crashes above the Ukraine. The disaster will be known as MH17. Two days earlier, I had a conversation with the caretaker of the Utrecht cemeteries. He searches for the future of the cemetery and the cemetery of the future. He seeks new forms of burying and new forms of mourning. More about this further on. The collective mourning following the MH17 disaster is unique in the Netherlands. Long rows of people expressed their sympathy along the highway when the remains of the disaster were taken from Eindhoven to Hilversum. Mountains of toys and flowers fill Schiphol Airport, as a contemporary offering on the most public place of the Netherlands. Where public meets private. Cooperation DELA wants to establish a ritual centre in a historic complex with a church, a monastery and a chapel, close to the centre of Eindhoven. But what are rituals in times of Google? Are you allowed to network at a funeral? Students position rituals in the midst of daily life: having breakfast with your friend, the weekly trip to the market, or the running circuit on Saturday morning. Focal point and repetition are the con­ cepts which characterise these rituals that regularly return in their designs for the ritual centre: waiting for the seasons that we celebrate, dreaming by a drop in the ocean or the new clothes of ‘Jesus the Daredevil’ who adapts his outfit to the feast of the moment. And finally saying goodbye to life with a last supper with friends. Those are today’s new rituals. Also light objects have been designed for the new centre, a con­ denslamp and a luminous chair. ‘This is not the place where I think of my grandmother’ said a student at a cemetery in Utrecht. But there are also ideas for the future. Why not plant carrots on grandfather’s grave or go dancing in the steam clouds from the crema­ torium? Could the illuminated tower of urns become a beacon for motorists stuck in a traffic jam? ‘Paradise by the ‘dashboard light’. Mapping is a recurring theme of this magazine. From their own disciplines, David Hamers and Leeke Reinders respond to the qualities of the map. This year, the mapping methods developed by Public Space have been fully integra­ ted in the curriculum of Design Academy Eindhoven. Neeltje ten Westenend shows the results of first-year students. A project about concrete resulted in an unconventional bird house. In addition, we will focus on a special façade study. Tutor Ester van de Wiel and researcher Naomi Bueno de Mesquita report on a theatre festival in Prague. How theatre makers and designers meet backstage and put together a lexicon to avoid linguistic confusion. In Prague, Florian de Visser finds the city’s poetry between paper waste. Alumni Lucas Zoutendijk and Eveline Visser (studio 1:1) built a map of sand. In this map of Rotterdam, many Spanish ants are exploring the centre of this hipster city. Ever since I’ve seen this map, I have the impression that the ants on my terrace have completely lost their way. This year, the departments Public Space and Living are merging into Public Private. The original blood types are still recognisable in the work of the graduates. Capucine Diancourt (Living) creates an intriguing game object. Marina Hulzenga, Miriam van Eck and Jeroen van Oirschot (Public Space) prove themselves to be designing researchers. We conclude with a conversation I had with Stijn Roodnat, Head of the new department Public Private. And, but you must have noticed that already, this magazine follows the name of the new department and is from now on called Public Private.


Miriam van Eck

Capucine Diancourt

30 DE STAD ALS THEATER THE CITY AS THEATRE

34 PRAAG ALS PODIUM PRAGUE AS A STAGE

Ester van de Wiel

Naomi Bueno de Mesquita

26 STADSBEELDEN CITYSCAPES

Jeroen van Oirschot

37 GET LOST! GET LOST!

Leeke Reinders

4

Eindhoven

Scale: 8 cm =1 km

41 VERTROUW NOOIT EEN KAART NEVER TRUST A MAP David Hamers

Spreeuw Vertaling

4,5cm

16cm

16cm

18cm

12cm

16cm

Roodborst Vertaling

26cm

Ringmus Vertaling

4cm

12cm

12cm

Pimpelmees Vertaling

2,8cm

12cm

12cm

Koolmees Vertaling

3,2cm

12cm

12cm

Huismus Vertaling

3,5cm

11cm

12cm

Boomkruiper Vertaling

3cm x 10cm

10cm

15cm

40cm

30cm

Torenvalk Vertaling

52 VOGELS IN BETONNEN HUISJES BIRDS IN CONCRETE HOUSES Wouter Corvers Paul Slot Fier van den Berge

66 HOW PUBLIC MEETS PRIVATE HOW PUBLIC MEETS PRIVATE Hans van der Markt Stijn Roodnat

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat HOW TO GET A MEAL IN 30 MINUTES Merckthoef WITHOUT GOING TO THE SUPER MARKET Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

What I can forage of edible greens, herbs and berries in a radius of maximum 30 minutes by foot from my house

26cm

Marina Hulzenga

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg whole dinner

whole salad

my house

10 minutes

15 minutes

unexplored territory

Gound ivy

nettle

20 minutes

Mountain ash

30 minutes

Yarrow

Rosemary

Poppy

Fern

Elderfberry

Clover

Ribleaf

Honeysuckle

Dandelion

Sorrel

Chamomille

46 RUIMTEN RONDOM SPECIES OF SPACES

50 BLOWING IN THE WIND BLOWING IN THE WIND

Sunniva Flesland Chrissie Coerman

Joséphine Combe Zosia Nawakowska

54 MIEREN IN DE ZANDSTAD ANTS IN SAND-CITY

56 PARADISE BY THE DASHBOARD LIGHT PARADISE BY THE DASHBOARD LIGHT

Lucas Zoutendijk Eveline Visser

5

Oregano

5 minutes

herbal tea and half a salad

Half a herbal tea

EINDHOVEN

24 VRIJ SPEL LOOSE PLAY

ROTTERDAM

22 PSHA GRONINGEN PSHA GRONINGEN

20 LIMINAL SPACE || AWASITIPAHASKAN LIMINAL SPACE || AWASITIPAHASKAN

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

26cm

Wouter Corvers Eloïse Maës Geraldine Spilker Luïsa Jacobse Tanita Klein Thomas van der Sman Dané Vonk Paul Slot

contents

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

21cm

Hans van der Markt

6 MARIËNHAGE MARIËNHAGE

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

35cm

2 URBAN RITUALS Redactioneel URBAN RITUALS Editorial

Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

30cm

inhoud

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

Pia Plankensteiner Jacques van Haaster Joséphine Combe Zosia Nawakowska


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

Wouter Corvers

Tanita Klein

Eloïse Maës

Thomas van der SMan

ROTTERDAM

Mariënhage

Geraldine spilker

Dané Vonk

6

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

Luïsa Jacobse

Paul Slot

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Koning Markweg Lobeliapad Koningskinderen Locatellistraat Kooltje Vuur Lochemstraat Koolzaadpad Locomotiefstraat Kootwijkstraat Loderstraat Korenbloemstraat Lodewijkstraat Korenwolfstraat Loeffstraat Korfakker Loggerstraat Korianderstraat Lohengrinlaan Kornoeljelaan Loirelaan Kortenaerstraat Lokert Kortonjolaan Looiakkerstraat Kosmoslaan Looierstraat Koudenhovenseweg Loondermolen Kraanven Loop Krabbendampad Loostraat Krabbestraat Lorentzstraat Kraijenhoffstraat Lorrainelaan Kramersstraat Lortzingpad Kranenburgstraat Lottistraat Kreeftstraat Lou Maertenslaan Kreugelstraat Loudonlaan Kroezelstraat Louis Armstronglaan Kromakkerweg Louis Kookenweg Kromhoutstraat Louise de Colignystraat Krommenbeemd Lourdeshof Kronehoef Lucas Gasselstraat Kronehoefstraat Luchthavenweg Kroonstraat Luciferstraat Kruburg Luiklaan Kruidenhof Luipaardstraat Kruisakker Luisa Miller Kruisstraat Lupinestraat Kuiperbergstraat Luxemburglaan Kwartelstraat Luytelaer La Courtinehof Lyonhof La Traviata Maalakker Laagstraat Maan Wijzenbeeklaan Laar Maansteen Lage Heide Maarten Reuchlinlaan Lakerstraat Maaseikstraat Lalostraat Maasstraat Lamastraat Macherhof Lambert van Leuvenhof Mackaylaan Lanceloetstraat Maconhof Landforum Madeliefstraat Landsard Madernolaan Landsardseweg Magerhorst Landsteinerlaan Magnoliastraat Landweg Mahatma Gandhilaan Langdonkenstraat Mahlerlaan Langenakkerweg Mainelaan Langendijk Maisweg Languedoclaan Malagijsweg Mariënhage Lardinoisstraat Maldegempad Larochetteweg Malmedylaan Lassusstraat Mammoetstraat Latiumpad Mantualaan Laurierstraat Mantulaan Lauwerszeeweg Marathonloop Lavalpad Marcel Proustlaan Lavendelhof Marconilaan Lavendellaan Marga Lavendelplein Margrietstraat Le Havre Maria Stuartstraat Le Sage Ten Broeklaan Maria van Bourgondielaan Leanderlaan Marie Curielaan Leeghwaterstraat Marie Jungiusstraat Leemkuil Marius Bauerstraat Leenderweg Marius Ouborglaan Leenhoffstraat Markerwaardlaan Leeuwenstraat Markiezaatpad Leeuweriklaan Markt Leistraat Marktstraat Lekstraat Marseillelaan Leliestraat Marten Frans Lemmenslaan Elkerboutln Lenningenhof Martijnlaan Leostraat Martin Luther Kingstraat Leuvenlaan Mascagnistraat Levylaan Massenetstraat Lichtenberg Mathijsenlaan Lichtplein Mathildelaan Lichtstraat Mathys de Layenslaan Lichttoren Matterhorn Lierstraat Maurits Lijnslagerstraat Liesbergstraat Mauritsstraat Lievendaalseweg Maximiliaanstraat Lijmbeekstraat Mechelenlaan Lijsterbesstraat Mecklenburgstraat Lijsterlaan Medoclaan Limburglaan Meerbergsven Limousinlaan Meerenakkerplein Lindenlaan Meerenakkerweg Lingestraat Meerhoven Lisieuxhof Meerhovendreef Lisven Meerrijk Lisztstraat Meester Kooningsplaats Liviuslaan Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan 1 Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode 1 Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Vijf minuten lopen van de markt van Eindhoven aan de oever van de Dommel ligt Mariënhage. Een religieus complex bestaande uit een klooster, de Paterskerk, het oude Augustinianum – kloosterschool en later middelbare school – en de studentenkapel. Coöperatie DELA werkt in nauw overleg met de paters Augustijnen en gemeente Eindhoven aan de herbestemming van een groot deel van het complex. Het nieuwe concept moet een duurzame bestemming bieden voor de gebouwen, omdat het huidige gebruik de restauratie en het onderhoud niet op kunnen brengen. De nieuwe bestemming viert de ‘brede ceremonies van het leven’. Dat vindt steeds vaker buiten de stad plaats. Coöperatie DELA wil juist deze vieringen een plek geven midden in de samenleving. Stedenbouwkundige Peter Hoesbergen stelde met DELA en een team van architecten een visie op waarbinnen de monumentaliteit en sacraliteit van de gebouwen van Mariënhage behouden blijven. Er wordt ruimte gecreëerd voor rouwen en trouwen, dopen, maar ook voor lezingen, bijeenkomsten en concerten. Het oude Augustinianum gaat ruimte bieden aan een conferentiehotel. Uitgangspunt was te werken vanuit het thema ‘hart en ziel’ waarmee het zich onderscheidt van het centrum en Strijp-S. Mariënhage moet een zekere contemplatie behouden. Het gebied wordt een spil in de verbeterde relatie tussen de Dommel als groene zone en de Eindhovense binnenstad. De intimiteit van het gebied is een waardevolle aanvulling op de openbare en theatrale ruimten van de stad. “Mariënhage is de oorsprong van Eindhoven, dat moeten we op waarde schatten. De fundamenten stammen uit de twaalfde eeuw. Het huidige ontwerp stamt uit 1898. De buitenkant en binnenkant zijn beiden behouden, aus einem Guss, zoals dat heet,” legt Peter uit. “Dat maakt het tot een belangrijk monument.” Peter werkt aan inrichting van het ont­ werpproces. “We willen niet afstormen op snelle plaatjes, maar we willen de diepte in en het werk van de studenten van de Design Academy heeft daarin grote betekenis.”

Five minutes’ walk from the market in Eindhoven, on the banks of the river Dommel, is Mariënhage, a religious complex. It consists of a convent, the Paterskerk, the ancient Augustinianum – a convent school, later a secondary school – and the student chapel. Coopera­ tion DELA works with the Augustinian monks and the Eindhoven city council are in the process of adapting the function of a large part of the complex. The new concept needs to provide an enduring function for the future of the buildings – because the current use cannot cover the cost of its restoring and maintenance. The new destination celebrates ‘life’s broad memories’. This more and more often takes place outside the city. Cooperation DELA aims to give these celebrations a place closer to the inhabitants. City planner Peter Hoesbergen and a team of architects constructed a plan whereby the monumentality and sacredness of Mariënhage will be preserved. In the new concept, space is created for baptism, for marrying and for mourning, but also for lectures, gatherings and concerts. The old Augustinianum will be transformed into a conference hotel. Point of departure was working with the theme ‘heart and soul’ – this differentiates the project from the city centre and Strijp-S. Mariënhage should retain a measure of contemplation and be a lynchpin in the improved relationship between the river Dommel, as a green zone, and Eindhoven’s city centre. The intimacy of the area is a valuable contribution to the public and theatrical spaces of the city. “Mariënhage contains the origins of Eindhoven, and we need to value that. It contains the fundamentals of the complex, which stem from the twelfth century, and also the current design, which is from 1898. Peter explains that both the interior and the exterior have

7

EINDHOVEN

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

Het complex Mariënhage Mariënhage complex Foto / Photo: Mark Frerker

Een van de architecten in het team, Marijke van der Wijst, was tussen 1987 en 2005 hoofd van de afstudeerrichting Public Space

1

1 One of the architects in the team, Marijke van der Wijst, was head of the department Public Space between 1987 and 2005


Evenaar Geeresteinstraat Graze Weitje Everaertstraat Geerkensstraat Grebbe Everlo Geert Adegeeststraat Grenenplein Eversdijkstraat Geert van Oorschotstraat Grieglaan Exercitiestraat Geertrui Henningstraat Grieksestraat F. Bordewijkstraat Geertruidenbergstraat Grienderwaard F. Wiennekestraat Geertsemastraat Griendweistraat F. Huijckstraat Geervlietstraat Griendwerkerstraat F. Huyck Geeuw Grift Faborgerf Gein Grijpestein Factorij Geitenkamp Grindweg Fakkelgras Gekroonde Haringpad Griseldestraat Fats Wallerhof Geldroperf Groene Hilledijk Favrestraat Gelebrem Groene Kruisweg Fazantstraat Gelkenesstraat Groene Tuin Feijenoord Geluksklaver Groene Wetering Feijenoorddijk Gemertwal Groene tuin Feijenoordhaven Gemshoorn Groenendaal Feijenoordkade Gen. van der Heijdenstraat Groeneweg Feijenoordstraat Genhoeserf Groenezoom Ferguutpad Gentiaanstraat Groeninxstraat Ferry Wiennekestraat Genuahof Groepstraat Fichtestraat Georg Hegelstraat Grondherendijk Fijnaartpad George Gershwinstraat Grondherenstraat Finnjolstraat George Hintzenweg Gronsvelderf Finsestraat George de Vosstraat Groot IJsselmonde Fioringras Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Flakkeesestraat Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Flensburghof Geraniumstraat Groothandelsmarkt Fleringenstraat Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Floretstraat Gerardskruid Grote Beer Floris Versterlaan Gerdesiaweg Grote Hagen Fluitekruid Gerlindestraat Grote Kreek Fluitstraat Gerretsenpad Grote Visserijstraat Flying Dutchmanstraat Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat Fockema Andreaepad Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen Folkert Elsingastraat Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein Fontenellestraat Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Fop van Drielstraat Gerrit Voorenkade Grouw Formenterastraat Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Frambozentuin Gerststraat Gruutkamp Francina Molen Geullestraat Guido Gezellelaan Francis Picabiastraat Geuzenlaan Guido Gezelleweg Frank van Borselenstraat Geuzenstraat Guldelandstraat Frankendaal Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard Frankenoord Gianni Versacestraat Gunterstein Frans Bekkerstraat Gibraltarpad Gustoweg Frans Halssingel Giessenweg H.A. Maaskantstraat Franselaan Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat Fransen van de Puttestraat Gijsinglaan Haagoord Franserstraat Gijsingstraat Haagseveer Franz Leharstraat Gildenburg Haakdistel Frederik van Eedenstraat Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Frederikdwarsstraat Giraffestraat Habsburgstraat Frederiksplein Gladiolusstraat Hackfortdam Frederikstraat Glanerveld Hagedoornstraat Freek van Leeuwenstraat Glanswierstraat Halfrond Freericksplaats Glashaven Halmstederf Fregatpad Glazoenowlaan Halsterenstraat Fresiastraat Glinthorst Hamakerstraat Frida Kahlopad Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Friesestraat Godschalkstraat Hammarskjöldplaats Friezenoord Goedaerthof Hammerfeststraat Frits Ruysstraat Goede Hoopstraat Hammerstraat Frobenstraat Goedenraadweg Handellaan Fruitlaan Goereesestraat Handelsplein Fuchsiastraat Golda Meirstraat Hanespoordoorn Fuikstraat Goldonistraat Hang Fuutstraat Golfstraat Hannekemaaierweg G.B. Shawplaats Gondelpad Hanrathstraat G.H. Betzweg Gong Hantje de Jongstraat G.J. de Jonghweg Gooilandsingel Hanva G.K. van Hogendorpweg Gooimeer Hanvabhstraat G.W. Burgerplein Goosse van der Windstraat Harddraverstraat Gerechtstraat Gordelpad Hargpad Gaagstraat Gordelweg Haringpakkersstraat Gaardermeesterweg Gorgiashof Haringvliet Gaasp Gorzenpad Harkulo Gaastmeer Gothenburghof Harkvoorde ‘Het verwachte seizoen’, foto van het mobiele platform dat gebruikt wordt Gaesbeekstraat Goudenregenstraat Harp voor goederen die niet geoogst kunnen worden zonder kwaliteit te verliezen Gaffeldwarsstraat Gouderakstraat Harseveld ‘The expected season’, photo of the mobile platform that will be used for Gaffelstraat Goudestein Hartekruid goods that cannot be harvested without loosing quality Galateestraat Goudklaver door / byHartmansstraat Wouter Corvers Galileistraat Goudkruid Haspelsstraat Galjoenpad Goudse Rijweg Hattasingel Galjootstraat Goudseplein Hauwklaver Galvanistraat Goudserechtdreef Havens Gamba Goudsesingel Havenstraat Gansdorppad Goudseweg Havenzichtstraat Gantelstraat Gouvernedwarsstraat Havikhorst Ganzekruid Gouvernestraat Haydnlaan Ganzenoord Graafstroomstraat Hazelaarweg Ganzerikplein Gracht Hazenakker Gasblastraat Granadoslaan Hazendijk Gashouderstraat Gras Hebronstraat Gaspeldoorn Graskruid Hectorstraat Gdyniapad Grasstraat Heegermeer Gedempte Zalmhaven Graswinckelstraat Heemraadsplein Gedserpad Gratamastraat Heemraadssingel

8

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Routes Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Routes Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat enLochemstraat Rituelen Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga and RItuals Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Peter leert vooral van de studenten, vertelt hij. “Ik vind het boeiend om in hun hoofd te kijken. Hun werk is een soort proeftuin, maar geeft ook inzicht in de rol die ceremonies spelen in het leven van jonge mensen. Het is een visuele vertaling van wat er leeft in de samenleving. De studenten concentreerden zich op de relatie tussen ceremonie en de stad. Op de overgangen en verbindingen, het binnen en buiten, het intieme en het theatrale. Het project van Wouter Corvers heeft een duidelijke relatie met de stad.” Voor zijn voorstel ‘Het verwachte seizoen’ gebruikt Wouter Mariënhage als een podium voor een nieuw ritueel voor de inwoners van Eindhoven. De interactie tussen bewoners en hun natuurlijke omgeving – elk bij de start van een oogstseizoen – beginnen als de klok van de kerk luidt. Wouter installeerde een universele ruimte: trappen en een balkon, gewijd aan het vieren van het ritme van de natuur in de stad. Alles is geschilderd in een fel geel gezien dat die kleur in de architectuur de kleur van tijdelijkheid is. Op het podium wordt ieder seizoen ingeluid. Wouter maakte een selectie van tien onofficiële periodes die elk jaar terugkeren: de sappige bloei van de berken, de tijd voor kie­ vietseieren, schapenwol, asperges, honing, snoekbaars, lavendel, paddenstoelen, bockbier, en de knotwilg. Het aspergeseizoen, bijvoor­ beeld, wordt gevierd met originele recepten, nieuwe variaties van het gewas en de aspergekoningin van het jaar. Of denk aan het seizoen van schapenwol: een workshop schapenscheren, of een lezing van een schapenscheerder. Natuurlijk kan niet elk product worden geoogst, maar elk gewas heeft een seizoen. Bijvoorbeeld het bloementuinenseizoen! Daarom bedacht Wouter een mobiele dienst waarbij het balkon langs de seizoensproducten wordt gereden. Het mobiele balkon is ook uit­ gerust met een bel om de bewoners uit te nodigen. Eloïse Maës zocht voor haar project ‘House of your Gods’ naar iconen in het dagelijks leven van de inwoners van de stad, door te onderzoeken wat zij voor hun raam laten zien. Een mooie manier om te onderzoeken waar die persoonlijke overtuigingen nog zichtbaar zijn.

been preserved, “aus einem Guss, as they say. This makes the complex an important monument.” Peter is working on the arrangement of the design process. He says “We do not want to allow ourselves to be bowled over by quick images but want to work on a deeper level with the design team, and the work of the students is definitely part of that process”.

Peter learns a lot from the students. He says, “I enjoyed seeing inside their minds, their work is a kind of experimental garden, but it also gives insight into the ceremonies that are important in young lives. The students concentrated on the relationship between ceremony and the city: on the transitions and connections, the internal and external, the intimate and the theatrical. Wouter Corvers’ project, for example, has a very clear relationship with the city.” For his proposal ‘The expected season’ Wouter uses Mariënhage as a podium to launch a new ritual for sharing with the inhabitants of Eindhoven. The interaction of the inhabitants and their natural surroundings – each with a different harvesting season – commence with the ringing of the church bell. Wouter installed a stairs and a balcony, dedicated to the celebration of the rhythms of nature in the city. Everything is painted in a bright yellow, which is the colour of temporality in architecture. Each of the seasons is opened on the stage. Wouter made a selection of ten normally unscheduled periods, which recur each year: the flow­ ering of birch trees, a lapwing’s egg, sheep’s wool, asparagus, honey, pike perch, lavender, mushrooms, bock beer, and the pollarded willow. The asparagus season, for instance, will be celebrated with new varieties of the crop and the Asparagus Queen. Or think of the sheep’s wool season: a sheep-shearing workshop or a lecture by a sheep shearer. Of course not every product can be harvested, think of flower gardens!

9

EINDHOVEN

ROTTERDAM

Mariënhage

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

Voorbeeld van het gebruik van de kleur geel bij evenementen op het plein, de tekeningen laten de potentie zien van een leeg stadscentrum en een vol oogstplein Example of the use of the colour yellow for events on the square, the images show the potential of an empty city centre and a full harvesting square door / by Wouter Corvers


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

10

Geeresteinstraat Graze Weitje Geerkensstraat Grebbe Geert Adegeeststraat Grenenplein Geert van Oorschotstraat Grieglaan Geertrui Henningstraat Grieksestraat Geertruidenbergstraat Grienderwaard Geertsemastraat Griendweistraat Geervlietstraat Griendwerkerstraat Geeuw Grift Gein Grijpestein Geitenkamp Grindweg Gekroonde Haringpad Griseldestraat Geldroperf Groene Hilledijk Gelebrem Groene Kruisweg Gelkenesstraat Groene Tuin Geluksklaver Groene Wetering Gemertwal Groene tuin Gemshoorn Groenendaal Gen. van der Heijdenstraat Groeneweg Genhoeserf Groenezoom Gentiaanstraat Groeninxstraat Genuahof Groepstraat Georg Hegelstraat Grondherendijk George Gershwinstraat Grondherenstraat George Hintzenweg Gronsvelderf George de Vosstraat Groot IJsselmonde Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Geraniumstraat Groothandelsmarkt Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Gerardskruid Grote Beer Gerdesiaweg Grote Hagen Gerlindestraat Grote Kreek Gerretsenpad Grote Visserijstraat Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Gerrit Voorenkade Grouw Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Gerststraat Gruutkamp Geullestraat Guido Gezellelaan Geuzenlaan Guido Gezelleweg Geuzenstraat Guldelandstraat ‘Huis van uw Goden’, foto’s van installaties in de vensters Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard van inwoners van Eindhoven Gianni Versacestraat Gunterstein ‘House of your Gods’, photos of Gibraltarpad Gustoweg the installations in the window sills of the inhabitants of Eindhoven Giessenweg H.A. Maaskantstraat door / by Eloïse Maës Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat Gijsinglaan Haagoord Gijsingstraat Haagseveer Gildenburg Haakdistel Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Giraffestraat Habsburgstraat Gladiolusstraat Hackfortdam Glanerveld Hagedoornstraat Glanswierstraat Halfrond Glashaven Halmstederf Glazoenowlaan Halsterenstraat Glinthorst Hamakerstraat Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Godschalkstraat Hammarskjöldplaats Goedaerthof Hammerfeststraat Goede Hoopstraat Hammerstraat Goedenraadweg Handellaan Goereesestraat Handelsplein Golda Meirstraat Hanespoordoorn Goldonistraat Hang Golfstraat Hannekemaaierweg Gondelpad Hanrathstraat Gong Hantje de Jongstraat Gooilandsingel Hanva Gooimeer Hanvabhstraat Goosse van der Windstraat Harddraverstraat Gordelpad Hargpad Gordelweg Haringpakkersstraat Gorgiashof Haringvliet Gorzenpad Harkulo Gothenburghof Harkvoorde Goudenregenstraat Harp Gouderakstraat Harseveld Goudestein Hartekruid Goudklaver Hartmansstraat Goudkruid Haspelsstraat Goudse Rijweg Hattasingel Goudseplein Hauwklaver Goudserechtdreef Havens Goudsesingel Havenstraat Goudseweg Havenzichtstraat Gouvernedwarsstraat Havikhorst Gouvernestraat Haydnlaan Graafstroomstraat Hazelaarweg Gracht Hazenakker Granadoslaan Hazendijk Gras Hebronstraat Graskruid Hectorstraat Grasstraat Heegermeer Graswinckelstraat Heemraadsplein Gratamastraat Heemraadssingel

Koning Markweg Lobeliapad Koningskinderen Locatellistraat Kooltje Vuur Lochemstraat Koolzaadpad Locomotiefstraat Kootwijkstraat Loderstraat Korenbloemstraat Lodewijkstraat Korenwolfstraat Loeffstraat Korfakker Loggerstraat Korianderstraat Lohengrinlaan Kornoeljelaan Loirelaan Kortenaerstraat Lokert Kortonjolaan Looiakkerstraat Kosmoslaan Looierstraat Koudenhovenseweg Loondermolen Kraanven Loop Krabbendampad Loostraat Krabbestraat Lorentzstraat Kraijenhoffstraat Lorrainelaan Kramersstraat Lortzingpad Kranenburgstraat Lottistraat Kreeftstraat Lou Maertenslaan Kreugelstraat Loudonlaan Kroezelstraat Louis Armstronglaan Kromakkerweg Louis Kookenweg Kromhoutstraat Louise de Colignystraat Krommenbeemd Lourdeshof Kronehoef Lucas Gasselstraat Kronehoefstraat Luchthavenweg Kroonstraat Luciferstraat Kruburg Luiklaan Kruidenhof Luipaardstraat Kruisakker Luisa Miller Kruisstraat Lupinestraat Kuiperbergstraat Luxemburglaan Kwartelstraat Luytelaer La Courtinehof Lyonhof La Traviata Maalakker Laagstraat Maan Wijzenbeeklaan Laar Maansteen Lage Heide Maarten Reuchlinlaan Lakerstraat Maaseikstraat Lalostraat Maasstraat Lamastraat Macherhof Lambert van Leuvenhof Mackaylaan Lanceloetstraat Maconhof Landforum Madeliefstraat Landsard Madernolaan Landsardseweg Magerhorst Landsteinerlaan Magnoliastraat Landweg Mahatma Gandhilaan Langdonkenstraat Mahlerlaan Langenakkerweg Mainelaan Langendijk Maisweg Languedoclaan Malagijsweg Lardinoisstraat Maldegempad Larochetteweg Malmedylaan Lassusstraat Mammoetstraat Latiumpad Mantualaan Laurierstraat Mantulaan Lauwerszeeweg Marathonloop Lavalpad Marcel Proustlaan Lavendelhof Marconilaan Lavendellaan Marga Lavendelplein Margrietstraat Le Havre Maria Stuartstraat Le Sage Ten Broeklaan Maria van Bourgondielaan Leanderlaan Marie Curielaan Leeghwaterstraat Marie Jungiusstraat Leemkuil Marius Bauerstraat Leenderweg Marius Ouborglaan Leenhoffstraat Markerwaardlaan Leeuwenstraat Markiezaatpad Leeuweriklaan Markt Leistraat Marktstraat Lekstraat Marseillelaan Leliestraat Marten Frans Lemmenslaan Elkerboutln Lenningenhof Martijnlaan Leostraat Martin Luther Kingstraat Leuvenlaan Mascagnistraat Levylaan Massenetstraat Lichtenberg Mathijsenlaan Lichtplein Mathildelaan Lichtstraat Mathys de Layenslaan de LichttorenOpstelling op schaal van Matterhorn verhitte plaat waarop de Lierstraat Maurits Lijnslagerstraat waterdruppels dansen Liesbergstraat Mauritsstraat Placement of a scale model of Lievendaalseweg Maximiliaanstraat the heated plate on which the drops of water will dance Lijmbeekstraat Mechelenlaan door / by Geraldine Spilker Lijsterbesstraat Mecklenburgstraat Lijsterlaan Medoclaan Limburglaan Meerbergsven Limousinlaan Meerenakkerplein Lindenlaan Meerenakkerweg Lingestraat Meerhoven Lisieuxhof Meerhovendreef Lisven Meerrijk Lisztstraat Meester Kooningsplaats Liviuslaan Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

11

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

EINDHOVEN

‘Huis van uw Goden’, integratie van de 1:1 bas-reliëfs in de gevels van Mariënhage die grenzen aan het centrum van Eindhoven ‘House of your Gods’, integration of the 1:1 bas-reliefs in the facades of Mariënhage that face the city centre of Eindhoven door / by Eloïse Maës

ROTTERDAM

Mariënhage

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

De ‘Leidenfrost’ installatie op de voorgestelde locatie, de entree van het nieuwe complex The ‘Leidenfrost’ installation on its proposed location, at the entrance of the new complex door / by Geraldine Spilker


Evenaar Geeresteinstraat Everaertstraat Geerkensstraat Everlo Geert Adegeeststraat Eversdijkstraat Geert van Oorschotstraat Exercitiestraat Geertrui Henningstraat F. Bordewijkstraat Geertruidenbergstraat F. Wiennekestraat Geertsemastraat F. Huijckstraat Geervlietstraat F. Huyck Geeuw Faborgerf Gein Factorij Geitenkamp Fakkelgras Gekroonde Haringpad Fats Wallerhof Geldroperf Favrestraat Gelebrem Fazantstraat Gelkenesstraat Feijenoord Geluksklaver Feijenoorddijk Gemertwal Feijenoordhaven Gemshoorn Feijenoordkade Gen. van der Heijdenstraat Feijenoordstraat Genhoeserf Ferguutpad Gentiaanstraat Ferry Wiennekestraat Genuahof Fichtestraat Georg Hegelstraat Fijnaartpad George Gershwinstraat Finnjolstraat George Hintzenweg Finsestraat George de Vosstraat Fioringras Georges Vantongerloohof Flakkeesestraat Ger Ladagestraat Flensburghof Geraniumstraat Fleringenstraat Gerard Scholtenstraat Floretstraat Gerardskruid Floris Versterlaan Gerdesiaweg Fluitekruid Gerlindestraat Fluitstraat Gerretsenpad Flying Dutchmanstraat Gerrit Jan Mulderstraat Fockema Andreaepad Gerrit Rietveldstraat Folkert Elsingastraat Gerrit Sterkmanplein Fontenellestraat Gerrit Verrijstkade Fop van Drielstraat Gerrit Voorenkade Formenterastraat Gerrit van de Lindestraat Frambozentuin Gerststraat Francina Molen Geullestraat Francis Picabiastraat Geuzenlaan Frank van Borselenstraat Geuzenstraat Frankendaal Ghisebrecht Bokellaan Frankenoord Gianni Versacestraat Frans Bekkerstraat Gibraltarpad Frans Halssingel Giessenweg Franselaan Gijsbert Steenhoekstraat Fransen van de Puttestraat Gijsinglaan Franserstraat Gijsingstraat Franz Leharstraat Gildenburg Frederik van Eedenstraat Gilze-Rijenstraat Frederikdwarsstraat Giraffestraat Frederiksplein Gladiolusstraat Frederikstraat Glanerveld Freek van Leeuwenstraat Glanswierstraat Freericksplaats Glashaven Fregatpad Glazoenowlaan Fresiastraat Glinthorst Frida Kahlopad Godijn van Dormaalstraat Friesestraat Godschalkstraat Friezenoord Goedaerthof Frits Ruysstraat Goede Hoopstraat Frobenstraat Goedenraadweg Fruitlaan Goereesestraat Fuchsiastraat Golda Meirstraat Fuikstraat Goldonistraat Fuutstraat Golfstraat G.B. Shawplaats Gondelpad G.H. Betzweg Gong G.J. de Jonghweg Gooilandsingel G.K. van Hogendorpweg Gooimeer G.W. Burgerplein Goosse van der Windstraat Gerechtstraat Gordelpad Gaagstraat Gordelweg Gaardermeesterweg Gorgiashof Gaasp Gorzenpad Gaastmeer Gothenburghof Gaesbeekstraat Goudenregenstraat Gaffeldwarsstraat Gouderakstraat Gaffelstraat Goudestein Galateestraat Goudklaver Galileistraat Goudkruid Galjoenpad Goudse Rijweg Galjootstraat Goudseplein Galvanistraat Goudserechtdreef Gamba Goudsesingel Gansdorppad Goudseweg Gantelstraat Gouvernedwarsstraat Ganzekruid Gouvernestraat Foto van de Studentenkerk met het balkon Ganzenoord Graafstroomstraat Photo of the Studentchapel with the balcony Ganzerikplein Gracht Gasblastraat Granadoslaan Gashouderstraat Gras Gaspeldoorn Graskruid Gdyniapad Grasstraat Gedempte Zalmhaven Graswinckelstraat Gedserpad Gratamastraat

12

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Om de overtuigingen van de inwoners van Eindhoven te begrijpen, onderzocht Eloïse hoe deze zich tonen in de stad. Mensen gebruiken hun ramen om objecten te laten zien die ze een waarde toedichten als bescheiden uitingen van hun geloof. De ramen tonen hun privé­ belangen aan het publiek. Nadat zij foto’s had genomen van de ramen in de verschillende wijken van Eindhoven, verdeelde Eloïse ze in groepen – zoals vruchtbare natuur, vriendelijke dieren, prachtige sport, romantische liefde, mysterieus zeeleven en fantasie-exotisme... Voor Mariënhage, besloot zij gebruik te maken van de ramen als communicatiemiddel. De 1:1 bas-reliëf vacuümgevormde panelen zijn een weerspiegeling van de verschillende persoonlijkheden van Eindhoven. De 14 scènes zijn geïnspireerd op de raamcollecties die zij observeerde en doen denken aan religieuze beelden, maar tegelijkertijd kenschetsen ze een verscheidenheid aan hedendaag­ se ‘paradijzen’. De ramen verwelkomen de burgers van Eindhoven. De installatie ‘Leidenfrost’ van Geraldine Spilker geeft vorm aan hedendaagse rituelen die niet verbonden zijn aan georganiseerde religie. Het is een uitnodiging om een moment van vreugde of herdenking te delen. Een druppeltje sijpelt door een lange buis, danst kort op een hete metalen plaat, waarna het uiteindelijk afdaalt in het waterbassin eronder. Dit proces wordt het Leidenfrost-effect genoemd. Zoals uitgelegd door Wikipedia kan dit effect worden geobserveerd bij alle vloeistoffen die van nabij contact maken met een massa die aanzienlijk heter is dan het kookpunt van de vloeistof. Een isolerende damplaag wordt geproduceerd die voorkomt dat de vloeistof te snel kookt. Door deze ‘afstotende kracht’ zweeft de druppel boven het oppervlak in plaats van er fysiek contact mee te maken. Geraldine gebruikt water in de installatie: de oude Grieken riepen de stof uit tot het meest wijze van alle elementen. Het kiest altijd de eenvoudigste route, met de minste weerstand, en kan van staat veranderen zonder te verdwijnen. Wanneer meer mensen, de installatie naderen, vallen meerdere druppels. De druppel blijft perfect rond en maakt een kristalhelder geluid als deze danst op de metalen plaat. De installatie creëert een intrigerende en poëtische plek voor

Wouter has therefore created a mobile service where the balcony is driven to the blossoming of a particular season’s products. The mobile balcony is equipped with a bell to summon the inhabitants. Eloïse Maës investigated icons in inhabitants’ daily lives, by re­ searching their window displays for her project ‘House of your Gods’. People show objects that they value in their windows. After taking pictures of windows in different boroughs of Eindhoven, Eloïse arranged them into different groups, such as fertile nature, friendly animals, glorious sports, romantic love, mysterious sea life and fantasy exoticism... For Mariënhage, she uses the windows as communication tool. Her 1:1 bas-relief, vacuum-cast panels are a reflection of Eindhoven’s diverse personalities. The 14 scenes are inspired by the Eindhoven window collections and are reminiscent of religious images, and they illustrate a variety of present-day ‘paradises’. The windows welcome the citizens of Eindhoven. Geraldine Spilker’s installation Leidenfrost, gives shape to contem­ porary rituals. It’s an invitation to share a moment of joy or a commemo­ ration. A drop slowly travels down a long tube, then drops to perform a brief dance on the hot metal plate making a crystal-clear sound. This procedure is known as the Leidenfrost effect. As explained by Wikipedia, this effect can be observed in all liquids in close contact with a mass significantly hotter than the liquid’s boiling point. An insulating layer of vapour is produced which keeps that liquid from boiling rapidly. Due to this ‘repulsive force,’ the droplet hovers above the surface rather than making physical contact with it. Geraldine deliberately decided to execute the installation using water – stated by the ancient Greeks to be the wisest of all matter. Water always chooses the route of least resistance, and can change its substance back and forth. When a person approaches the installation a drop of water appears, as more people approach it, several drops fall. The installation makes

13

EINDHOVEN

ROTTERDAM

Mariënhage

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Schets indeling van het balkon vanEstafettestraat Mariënhage waar ‘Het later avondmaal’ wordt gehouden Etienne de Bouterstraat Sketch of the use of the balcony of Mariënhage Eucalyptushof where ‘The later supper’ will be held Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

‘Het later avondmaal’, still uit film ‘The later supper’, still from film door / by Luïsa Jacobsen


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

14

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

zowel verdriet als vreugde. Hij is geïnstalleerd in de ingang van de nieuwe locatie voor rituele herdenking. Gedurende haar werk haalde Geraldine steeds de woorden van Diderot aan: “Ik behoor niemand en iedereen toe. Voordat u binnen kwam was u al hier. Hier zult u na vertrek blijven.” “‘Het Later Avondmaal, voor later, wanneer ik er niet meer ben’ van Luïsa Jacobse vind ik inhoudelijk een indrukwekkend project. Er is denkvermogen en moed nodig om uit het keurslijf van de kerk te stappen. Tegenwoordig hebben we andere rituelen nodig,” legt Peter uit. Luïsa besloot om te werken met de periode aan het einde van ons leven. “Mensen leven langer, mede door de rappe vooruitgangen in de medische industrie. Na een diagnose van een levensbedreigende ziekte, kan er een indicatie van de resterende tijd worden gegeven. Hoe ga je om met deze tijd?” vraagt Luïsa zich af. Eten is een sociale activiteit, een goed moment om een gesprek te voeren. Luïsa initieert de mogelijkheid om afscheid te nemen van uw dierbaren tijdens hun leven. Zij organiseert een feestelijk diner. Net als Het Laatste Avondmaal, is het een diner dat plaatsvindt in ‘geleende tijd’. Ze documenteert het diner en de aanwezigen zullen de film ontvangen als aandenken. Om dit levens­ evenement in het kader van de stad te plaatsen, koos zij voor een open maar intieme plek in Mariënhage: het balkon met uitzicht op de stad. In plaats van het perspectief van de schilder in Da Vinci’s beroemde werk Het Laatste Avondmaal, is er nu het perspectief van de camera. Tanita Klein, op haar beurt, werkte in haar project ‘Verbinden’ met de esthetiek van de kerk. In de psychologie wordt de term ‘gedrags­ patroon’ gebruikt om een constante herhaling van het gedrag van een individu te beschrijven. Deze herhaling kan worden omschreven als zijn identiteit. Rituelen zijn een deel van dit gedrag. Door het volgen van de routes van DELA’s toekomstige klanten kunnen we vier groepen onderscheiden en vier gedragspatronen. Deze patronen zijn verbonden met de vier belangrijkste faciliteiten – de Paters­ kerk, de studentenkapel, het conferentiehotel en het restaurant.

an intriguing and poetic place for grief and joy. It’s installed in the entrance of the new Mariënhage complex. In the course of her work, Geraldine referred constantly to the words of Diderot, ‘I belong to no-one and to everyone. Before entering you were already here. Here you will remain after departing.’ “‘The Later Supper, for later, when I am no longer here,’ by Luïsa Jacobse is an impressive project in terms of content,” says Peter, “One needs mental capacity and courage to step out of the straightjacket of the church. Nowadays we require other rituals with content and meaning.” Luïsa decided to work on the period toward the end of our lives. “People live longer, partly because of advances in medicin. After being diagnosed with a life threatening disease, there can be an indication of time remaining to someone. How will you deal with this time?” asks Luïsa. Meals are a social activity, a good moment to converse. Luïsa initiates the opportunity to say goodbye to your loved ones whilst they are still around – she organises a festive dinner. Like the Last Supper, it is a dinner taking place on ‘borrowed time’. She records the dinner and the attendants receive the documentation. In order to place this life-event in the context of city life, she chose for an open yet intimate place in Mariënhage, the balcony that overlooks the city. But rather than the perspective of the painter in Da Vinci’s famous Last Supper, we now have the perspective of the camera. Tanita Klein worked in her project ‘Connecting’, with the aesthetics of the church. In psychology, the term ‘behavioural pattern’ describes an aspect of an individual’s behaviour that is constantly repeated. This repetition reveals someone’s character, which can be described as his or her identity. By tracking the routes of DELA’s future clients we can observe four different groups, each creating a different pattern of behaviour. These patterns are connected to the four main facilities – the Paterskerk, the student chapel, the conference hotel and the restaurant.

15

EINDHOVEN

ROTTERDAM

Mariënhage

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

‘Verbinden’, gebruik beeldmerk in communicatie van het vernieuwde complex ‘Connecting’, use of the emblem in communication of the renewed complex door / by Tanita Klein

links en rechtsonder / left and right bottom: ‘Verbinden’, voorstel voor het integreren van het monstrans-achtige patroon boven een entree van Mariënhage ‘Connecting’, proposal to integrate the monstrance at the entrances of Mariënhage door / by Tanita Klein


rechterpagina / right page ‘Komt tot mij’, Legenda met de abstracte projecties gekoppeld aan Nederlandse feestdagen en Eindhovense evenementen ‘Come to me’, Legend with abstract projections connected to Dutch holidays and events in Eindhoven door / by Thomas van der Sman

ROTTERDAM

Mariënhage

16

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Elk van deze faciliteiten krijgt zijn eigen identiteit die wordt bena­ drukt door het ontwerp van een overkapping voor elke ingang. De patronen symboliseren de gedragspatronen van de huidige klanten. Deze esthetiek verbindt de traditionele architectuur van het gebouw met de moderniteit van de stad Eindhoven en biedt een overgang van de stad naar de gebouwen. De binnen- en buitenruimte worden op deze manier met elkaar verbonden. Thomas van der Sman heeft gewerkt met de iconische taal die zo typisch is voor de katholieke kerk. Thomas raakte geïntrigeerd door het iconische Heilig Hart beeld op de Paterskerk toen hij ontdekte hoe het beeld haar plek op de kerktoren had gevonden. Het werd cadeau gedaan door de familie Van Best en werd door beeldhouwer Jean Geelen gemaakt. Het werd per boot naar Eindhoven gebracht. Maar de rivier bleek te smal, dus het beeld werd zonder armen over de Dommel vervoerd. Eindhoven had destijds nog trams, die het beeld omhoog takelde. In een poging om Mariënhage opnieuw te verbinden met de stad, zag Thomas juist in dat icoon een toepassing voor zijn project ‘Komt tot mij’. Hij maakte een kaart waarop het beeld in Eindhoven te zien is. Vergelijkbaar met het Eindhovense lichtkunstfestival Glow, stelt Thomas voor om het beeld te gebruiken als canvas voor een serie projecties. Deze worden getoond op onver­ wachte tijden, zodat de projecties blijven verrassen. De abstracte projecties worden in dit eerste concept bijvoorbeeld gekoppeld aan feestdagen of belangrijke dagen voor de stad. Op deze manier nodigt het beeld iedereen uit om te komen kijken. Peter prees het lef van Thomas: “Ik had het niet gedurfd om aan zo’n icoon te komen.”

Each of these facilities will have their own specific identity emphasised by patterned roofing in front of each entrance. With its aesthetic, the roofing connects the traditional architecture of the building with the modernity of the city of Eindhoven, offering a transition from the city to the buildings – connecting outside to inside. Thomas van der Sman worked on the iconic language that is important to the church. Thomas became intrigued by the iconic Holy Heart statue on the Paterskerk when he discovered the story behind how the statue found its way onto the church tower. It had to be transported by boat to Eindhoven, but the river was too narrow and so it was sailed down the Dommel without its arms. In those days, trams still ran in Eindhoven, and they were used to hoist the statue onto the tower. In the attempt to re-connect Mariënhage with the city, Thomas envisages a role for that icon for his project ‘Come to me’. He made a map of all the places in Eindhoven from where the statue is visible. As happens during the Eindhoven light-art festival, Glow, Thomas proposed using the statue as a canvas for a series of projections. These appear at unexpected times, so that they retain an element of surprise. The abstract projec­ tions are linked to particular holidays or important days for the city. In this way, the statue once again invites people to drop by. Peter praises Thomas’ daring. “I would never have dared to interfere with an icon like this”.

17

EINDHOVEN

Dunantstraat Evenaar Geeresteinstraat Graze Weitje Duyststraat Everaertstraat Geerkensstraat Grebbe Duyvesteynstraat Everlo Geert Adegeeststraat Grenenplein Dwarsdijk Eversdijkstraat Geert van Oorschotstraat Grieglaan Dwerggras Exercitiestraat Geertrui Henningstraat Grieksestraat Dynamostraat F. Bordewijkstraat Geertruidenbergstraat Grienderwaard Ebalstraat F. Wiennekestraat Geertsemastraat Griendweistraat Ebbekruid F. Huijckstraat Geervlietstraat Griendwerkerstraat Ebbendijkestraat F. Huyck Geeuw Grift Ebenha Faborgerf Gein Grijpestein Ebenhaezerstraat Factorij Geitenkamp Grindweg Eckartstraat Fakkelgras Gekroonde Haringpad Griseldestraat Edam Fats Wallerhof Geldroperf Groene Hilledijk Edelweisslaan Favrestraat Gelebrem Groene Kruisweg Edmond Hellenraadstraat Fazantstraat Gelkenesstraat Groene Tuin Edo Bergsmaweg Feijenoord Geluksklaver Groene Wetering Edouard Jacobsstraat Feijenoorddijk Gemertwal Groene tuin Eekhoutstraat Feijenoordhaven Gemshoorn Groenendaal Eelkmanstraat Feijenoordkade Gen. van der Heijdenstraat Groeneweg Eemhavenstraat Feijenoordstraat Genhoeserf Groenezoom Eemhavenweg Ferguutpad Gentiaanstraat Groeninxstraat Eemlandweg Ferry Wiennekestraat Genuahof Groepstraat Eemstein Fichtestraat Georg Hegelstraat Grondherendijk Eenbes Fijnaartpad George Gershwinstraat Grondherenstraat Eendrachtsplein Finnjolstraat George Hintzenweg Gronsvelderf Eendrachtsstraat Finsestraat George de Vosstraat Groot IJsselmonde Eendrachtsweg Fioringras Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Egelantierstraat Flakkeesestraat Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Egelkruid Flensburghof Groothandelsmarkt Openbare weg Water of buslijn Geraniumstraat main road water or busroute Ehrensteindam Fleringenstraat Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Eiberpad Floretstraat Gerardskruid Grote Beer ‘Jezus de waaghals’ op de toren van de PaterskerkEigelhorst De toren van de Paterskerk is te zienHagen vanaf de Floris Versterlaan Gerdesiaweg Grote ‘Jesus the daredevil’ on the tower of the Paterskerk groene delen op de kaart Eijsdenstraat Fluitekruid Gerlindestraat Grote Kreek The tower of the Paterskerk is visible from the Eikendaal Fluitstraat Gerretsenpad GroteonVisserijstraat areas that are highlighted green the map Eikenpage Flying Dutchmanstraat Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat door / by: Thomas van der Sman Eikvaren Fockema Andreaepad Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen Eilertstraat Folkert Elsingastraat Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein Einsteinplaats Fontenellestraat Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Eksterstraat Fop van Drielstraat Gerrit Voorenkade Grouw Elandstraat Formenterastraat Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Elderslo Frambozentuin Gerststraat Gruutkamp Elegastpad Francina Molen Geullestraat Guido Gezellelaan Elektroweg Francis Picabiastraat Geuzenlaan Guido Gezelleweg Elfstedenstraat Frank van Borselenstraat Geuzenstraat Guldelandstraat Elgarhof Frankendaal Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard Elimstraat Frankenoord Gianni Versacestraat Gunterstein Eliotplaats Frans Bekkerstraat Gibraltarpad Gustoweg Elisabethlaan Frans Halssingel Giessenweg H.A. Maaskantstraat Elisabethstraat Franselaan Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat Ellemare Fransen van de Puttestraat Gijsinglaan Haagoord Ellemeethof Franserstraat Gijsingstraat Haagseveer Ellewoutsdijkstraat Franz Leharstraat Gildenburg Haakdistel Elsbes Frederik van Eedenstraat Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Elsenhoek Frederikdwarsstraat Giraffestraat Habsburgstraat Elskamp Frederiksplein Gladiolusstraat Hackfortdam Elsschotstraat Frederikstraat Glanerveld Hagedoornstraat Elzendaal Freek van Leeuwenstraat Glanswierstraat Halfrond Elzenoord Freericksplaats Glashaven Halmstederf Emelenkamp Fregatpad Glazoenowlaan Halsterenstraat Emelissedijk Fresiastraat Glinthorst Hamakerstraat Emmalaan Frida Kahlopad Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Emmastraat Friesestraat Godschalkstraat Hammarskjöldplaats Endeldijk Friezenoord Goedaerthof Hammerfeststraat Engelsestraat Frits Ruysstraat Goede Hoopstraat Hammerstraat Enk Frobenstraat Goedenraadweg Handellaan Epicurusstraat Fruitlaan Goereesestraat Handelsplein Erasmus Fuchsiastraat Golda Meirstraat Hanespoordoorn Erasmusbrug Fuikstraat Goldonistraat Hang Erasmuspad Fuutstraat Golfstraat Hannekemaaierweg Erasmussingel G.B. Shawplaats Gondelpad Hanrathstraat Erasmusstraat G.H. Betzweg Gong Hantje de Jongstraat Eratostraat G.J. de Jonghweg Gooilandsingel Hanva Ereprijsstraat G.K. van Hogendorpweg Gooimeer Hanvabhstraat Erfdijk G.W. Burgerplein Goosse van der Windstraat Harddraverstraat Eric Kranspad Gerechtstraat Gordelpad Hargpad Eric Kropstraat Gaagstraat Gordelweg Haringpakkersstraat Ericaplein Gaardermeesterweg Gorgiashof Haringvliet Ericastraat Gaasp Gorzenpad Harkulo Eridanusstraat Gaastmeer Gothenburghof Harkvoorde Erik Satiehof Gaesbeekstraat Goudenregenstraat Harp Ernest Claespad Gaffeldwarsstraat Gouderakstraat Harseveld Ernest Groosmanplein Gaffelstraat Goudestein Hartekruid Erroll Garnerstraat Galateestraat Goudklaver Hartmansstraat ‘Komt tot mij’, voorbeelden van projectie op ‘Jezus de Waaghals’ Ertsstraat Galileistraat Goudkruid Haspelsstraat ‘Come to me’, examples of projections on ‘Jezus the Daredevil’ Esdoornlaan Galjoenpad Goudse Rijweg door / by Thomas Hattasingel van der Sman Eskampstraat Galjootstraat Goudseplein Hauwklaver Espelo Galvanistraat Goudserechtdreef Havens Essenburgsingel Gamba Goudsesingel Havenstraat Essenburgstraat Gansdorppad Goudseweg Havenzichtstraat Essenlaan Gantelstraat Gouvernedwarsstraat Havikhorst Essenweg Ganzekruid Gouvernestraat Haydnlaan Estafettestraat Ganzenoord Graafstroomstraat Hazelaarweg Etienne de Bouterstraat Ganzerikplein Gracht Hazenakker Eucalyptushof Gasblastraat Granadoslaan Hazendijk Eudokia ziekenhuis Gashouderstraat Gras Hebronstraat Eudokiaplein Gaspeldoorn Graskruid Hectorstraat Europaweg Gdyniapad Grasstraat Heegermeer Europoort Gedempte Zalmhaven Graswinckelstraat Heemraadsplein Eva Cohen Hartog kade Gedserpad Gratamastraat Heemraadssingel

Oudjaarsdag / Nieuwjaarsdag New year’s eve / New year’s day

Valentijnsdag Valentine’s day

Goede vrijdag Good Friday

Pasen Easter

Koningsnacht / Koningsdag Queens night / Queens day

Dodenherdenking Memorial day

Bevrijdingsdag Liberation day

Moederdag Mother’s day

Hemelvaart Ascension day

Pinksteren Pentecost

Vaderdag Father’s day

Dierendag Animal day

Allerheilig / Halloween All saints / Halloween

Sinterklaas Sinterklaas

Kerst Christmas


ROTTERDAM

Het water in de lamp condenseert langzaam tegen het glas, waardoor het licht dimt The water in the lamp slowly fogs the glass, dimming the light door / by Dané Vonk

Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

18

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Koning Markweg Lobeliapad Koningskinderen Locatellistraat Kooltje Vuur Lochemstraat Verlichting Koolzaadpad Locomotiefstraat Kootwijkstraat Loderstraat Korenbloemstraat Lodewijkstraat Korenwolfstraat Loeffstraat Korfakker Loggerstraat Korianderstraat Lohengrinlaan Kornoeljelaan Loirelaan Kortenaerstraat Lokert Kortonjolaan Looiakkerstraat Kosmoslaan Looierstraat Koudenhovenseweg Loondermolen Kraanven Loop Krabbendampad Loostraat Krabbestraat Lorentzstraat Kraijenhoffstraat Lorrainelaan Kramersstraat Lortzingpad Kranenburgstraat Lottistraat Kreeftstraat Lou Maertenslaan Kreugelstraat Loudonlaan Kroezelstraat Louis Armstronglaan Kromakkerweg Louis Kookenweg Kromhoutstraat Louise de Colignystraat Krommenbeemd Lourdeshof Kronehoef Lucas Gasselstraat Kronehoefstraat Luchthavenweg Kroonstraat Luciferstraat Kruburg Luiklaan Kruidenhof Luipaardstraat Kruisakker Luisa Miller Kruisstraat Lupinestraat Kuiperbergstraat Luxemburglaan Kwartelstraat Luytelaer La Courtinehof Lyonhof La Traviata Maalakker Laagstraat Maan Wijzenbeeklaan Laar Maansteen Lage Heide Maarten Reuchlinlaan Lakerstraat Maaseikstraat Lalostraat Maasstraat Lamastraat Macherhof Lambert van Leuvenhof Mackaylaan Lanceloetstraat Maconhof Landforum Madeliefstraat Landsard Madernolaan Landsardseweg Magerhorst Landsteinerlaan Magnoliastraat Landweg Mahatma Gandhilaan Langdonkenstraat Mahlerlaan Langenakkerweg Mainelaan Langendijk Maisweg Languedoclaan Lighting Malagijsweg Lardinoisstraat Maldegempad Larochetteweg Malmedylaan Lassusstraat Mammoetstraat Latiumpad Mantualaan Laurierstraat Mantulaan Lauwerszeeweg Marathonloop Lavalpad Marcel Proustlaan Lavendelhof Marconilaan Lavendellaan Marga Lavendelplein Margrietstraat Le Havre Maria Stuartstraat Le Sage Ten Broeklaan Maria van Bourgondielaan Leanderlaan Marie Curielaan Leeghwaterstraat Marie Jungiusstraat Leemkuil Marius Bauerstraat Leenderweg Marius Ouborglaan Leenhoffstraat Markerwaardlaan Leeuwenstraat Markiezaatpad Leeuweriklaan Markt Leistraat Marktstraat Lekstraat Marseillelaan Leliestraat Marten Frans Lemmenslaan Elkerboutln Lenningenhof Martijnlaan Leostraat Martin Luther Kingstraat Leuvenlaan Mascagnistraat Levylaan Massenetstraat Lichtenberg Mathijsenlaan Lichtplein Mathildelaan Lichtstraat Mathys de Layenslaan Lichttoren Matterhorn Lierstraat Maurits Lijnslagerstraat Liesbergstraat Mauritsstraat Lievendaalseweg Maximiliaanstraat Lijmbeekstraat Mechelenlaan Lijsterbesstraat Mecklenburgstraat Lijsterlaan Medoclaan Limburglaan Meerbergsven Limousinlaan Meerenakkerplein Lindenlaan Meerenakkerweg Lingestraat Meerhoven Lisieuxhof Meerhovendreef Lisven Meerrijk Lisztstraat Meester Kooningsplaats Liviuslaan Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Veel rituelen zijn verbonden met licht. Van de kleine lantaarn van de Driekoningenzangers tot het uitbundige vuurwerk aan het begin van het nieuwe jaar. Studenten uit het tweede jaar van Public Private werkten aan de rol van licht in het Mariënhagecomplex. Mara Skujeniece begeleidde de leerlingen. Mara: “Het was spannend om met een concrete locatie te werken. We concentreerden ons eerst op een onderzoek naar het creëren van intimiteit door middel van licht in een ruimte. Zowel Paul Slot als Dané Vonk hebben hele poëtische objecten ontworpen. Paul wist al snel welk effect hij wilde be­ werkstelligen, maar om dat technisch te ontwikkelen en de juiste vormentaal te vinden, die aansluit bij de locatie, is een onderzoek op zich!” Het licht in Paul’s eikenhouten stoel dooft als iemand er op gaat zitten. Het licht trekt juist bezoekers naar de stoelen. Paul legt uit: “Met deze stoel wilde ik het hebben over de interactie tussen mens en object, met licht als de verbindende factor. Ik wilde een moderne interpretatie maken van de stijl van de architect van de Paterskerk, P.J. Bekkers.” Dané ontwierp een object ten behoeve van contemplatie. Mara: “Dané onderzocht mogelijke vertalingen van haar concept. Toen zij het object tot vorm ging ontwikkelen, werd het echt een spannend project. Dané legt uit: “het voormalige klooster Mariënhage draaide rond het aanbidden van God maar nu wordt het een openbare ruimte. De kerkzaal wordt al gebruikt voor salsalessen, dat illustreert dat het complex in een transitiefase is.”, zegt Dané. “De katholieke kerk heeft veel rituelen. Ik werkte met het bekende ritueel van het aansteken van een kaars.” Ze creëerde een neutrale, niet-sacrale ingreep, die elke bezoeker in kan vullen met zijn eigen interpretatie. “Een hele tijd was ik gefascineerd door de ochtendmist. Door de hitte van de lamp te combineren met water, ontstaat condensatie. Het licht dimt langzaam, waardoor het een neutrale ceremonie wordt die past in een stedelijke openbare ruimte.”

Many rituals are connected to light – from the small lantern of the Epiphany singers, to the exuberant fireworks at the beginning of the new year. Students in the second year of Design Academy Eindhoven, worked on the role of light in the Mariënhage complex. Mara Skujeneice tutored the students: It was exiting to work with a specific location. We concentrated on creating intimacy using light. Both Paul Slot and Dané Vonk have designed very poetic objects, but both started from a very different research. Paul knew quickly what effect he wanted to work on, but to develop that technically and to find the right language that connects to a location, is a research in itself!” The light in Paul’s oak chair dims if someone sits on it. The light draws visitors towards the seats. Paul explains, “With this chair I wanted to deal with the interaction between human and object, using light as the connection. I wanted to make a modern interpretation that references the style of the architect of the Paterskerk, P.J. Bekkers.” Dané Vonk designed a neutral object for contemplation. Mara: “Dané researched many possible translations of her concept. When she developed the object’s shape, it really became an interesting project. Dané explains: “The former convent Mariënhage used to revolve around the worship of God, it is now being transformed into a public space. The church hall has been used for salsa classes for a few years, which shows the transition of the complex,” says Dané. “The Catholic Church has many rituals, and I worked with the very well-known one of lighting a candle.” Dané created a neutral, nonsacral device, for each individual visitor to charge with their own interpretation. She adds: “for some time I had been fascinated with early morning mist. By combining the heat of the lamp with water, condensation is created. The light slowly dimming over time creates a neutral ceremonial object, fit for an urban public space.”

19

EINDHOVEN

Mariënhage

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

‘Verlichting3’ de stoel geeft licht als niemand er op zit en gaat uit als iemand er op gaat zitten ‘Lighting3’, the chair is lit when it’s empty, but when someone sits, the light goes off door / by Paul Slot


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

Geeresteinstraat Graze Weitje Geerkensstraat Grebbe Geert Adegeeststraat Grenenplein Geert van Oorschotstraat Grieglaan Geertrui Henningstraat Grieksestraat Geertruidenbergstraat Grienderwaard Geertsemastraat Griendweistraat Geervlietstraat Griendwerkerstraat Geeuw Grift Gein Grijpestein Geitenkamp Grindweg Gekroonde Haringpad Griseldestraat Geldroperf Groene Hilledijk Gelebrem Groene Kruisweg Gelkenesstraat Groene Tuin Geluksklaver Groene Wetering Gemertwal Groene tuin Gemshoorn Groenendaal Gen. van der Heijdenstraat Groeneweg Genhoeserf Groenezoom Gentiaanstraat Groeninxstraat Genuahof Groepstraat Georg Hegelstraat Grondherendijk George Gershwinstraat Grondherenstraat George Hintzenweg Gronsvelderf George de Vosstraat Groot IJsselmonde Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Geraniumstraat Groothandelsmarkt Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Gerardskruid Grote Beer Gerdesiaweg Grote Hagen Gerlindestraat Grote Kreek Gerretsenpad Grote Visserijstraat Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Gerrit Voorenkade Grouw Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Gerststraat Gruutkamp Geullestraat Guido Gezellelaan Geuzenlaan Guido Gezelleweg Geuzenstraat Guldelandstraat Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard ‘Liminale Ruimte’, overzicht Gianni Versacestraat Gunterstein van de installatie Gibraltarpad Gustoweg ‘Liminal Space, overview of the installation Giessenweg H.A. Maaskantstraat door / by Marina Hulzenga Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat Gijsinglaan Haagoord Gijsingstraat Haagseveer Gildenburg Haakdistel Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Giraffestraat Habsburgstraat Gladiolusstraat Hackfortdam Glanerveld Hagedoornstraat Glanswierstraat Halfrond Glashaven Halmstederf Glazoenowlaan Halsterenstraat Glinthorst Hamakerstraat Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Godschalkstraat Hammarskjöldplaats Goedaerthof Hammerfeststraat Goede Hoopstraat Hammerstraat Goedenraadweg Handellaan Goereesestraat Handelsplein Golda Meirstraat Hanespoordoorn Goldonistraat Hang Golfstraat Hannekemaaierweg Gondelpad Hanrathstraat Gong Hantje de Jongstraat Gooilandsingel Hanva Gooimeer Hanvabhstraat Goosse van der Windstraat Harddraverstraat Gordelpad Hargpad Gordelweg Haringpakkersstraat Gorgiashof Haringvliet Gorzenpad Harkulo Gothenburghof Harkvoorde Goudenregenstraat Harp Gouderakstraat Harseveld Goudestein Hartekruid Goudklaver Hartmansstraat Goudkruid Haspelsstraat Goudse Rijweg Hattasingel Goudseplein Hauwklaver Goudserechtdreef Havens Goudsesingel Havenstraat Goudseweg Havenzichtstraat Gouvernedwarsstraat Havikhorst Gouvernestraat Haydnlaan Graafstroomstraat Hazelaarweg Gracht Hazenakker Granadoslaan Hazendijk Gras Hebronstraat Graskruid Hectorstraat Grasstraat Heegermeer Graswinckelstraat Heemraadsplein Gratamastraat Heemraadssingel

Marina Hulzenga

ROTTERDAM

Liminal Space || Awasitipahaskan

20

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Liminal Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Meierijlaan Locatellistraat Melati van Javalaan Lochemstraat Melis Stokelaan Locomotiefstraat Melkweg Loderstraat Meloenstraat Lodewijkstraat Melpomenestraat Loeffstraat Melsbroekhof Loggerstraat Memlincstraat Lohengrinlaan Mendelssohnlaan Loirelaan Menelaoslaan Lokert Menno van Coehoornlaan Looiakkerstraat Mensinge e Looierstraat Mensinghe Loondermolen Mercatorstraat Loop Merckthoef Loostraat Mercuriuslaan Lorentzstraat Merellaan Lorrainelaan Merkelbachlaan Lortzingpad Merlijnweg Lottistraat Merovingersweg Lou Maertenslaan Merulastraat Loudonlaan Merwedestraat Louis Armstronglaan Mesdagstraat Louis Kookenweg Messiaenpark Louise de Colignystraat Meteoorstraat Lourdeshof Methusalemplein Lucas Gasselstraat Metiuslaan Luchthavenweg Metzlaan Luciferstraat Meyerbeerstraat Luiklaan Mgr Zwijsenstraat Luipaardstraat Michelangelolaan Luisa Miller Midaslaan Lupinestraat Middelkerkelaan Luxemburglaan Mignot en de Blockplein Luytelaer Milaanstraat Lyonhof Miles Davislaan Maalakker Mimosalaan Maan Wijzenbeeklaan Mimosaplein Maansteen Minckelersplein Maarten Reuchlinlaan Minckelersstraat Maaseikstraat Ministerlaan Maasstraat Mirabelweg Macherhof Mirachstraat Mackaylaan Mirandastraat Maconhof Mispelhoefstraat Madeliefstraat Moerdijkstraat Madernolaan Moersbergen Magerhorst Moezellaan Magnoliastraat Molenstraat Mahatma Gandhilaan Molenveld Mahlerlaan Molierelaan Mainelaan Molijnstraat Maisweg Molstraat Malagijsweg Monarchstraat Space || Awasitipahaskan Maldegempad Mondorfweg Malmedylaan Mondriaanhof Mammoetstraat Monseigneur Mantualaan Swinkelsstraat Mantulaan Monseigneur Witloxweg Marathonloop Monseigneur Zwijsenstraat Marcel Proustlaan Montaubanhof Marconilaan Monteverdestraat Marga Montferlandstraat Margrietstraat Moreelselaan Maria Stuartstraat Morgenroodstraat Maria van Bourgondielaan Moriaenstraat Marie Curielaan Morlaixlaan Marie Jungiusstraat Morsestraat Marius Bauerstraat Mortelakker Marius Ouborglaan Moslaan Markerwaardlaan Moulinshof Markiezaatpad Mozartlaan Markt Mulhouselaan Marktstraat Mullerweg Marseillelaan Muntplein Marten Frans Muskaatstraat Elkerboutln Musschenbroekstraat Martijnlaan Muydenstraat Martin Luther Kingstraat Muzenlaan Mascagnistraat Naberpad Massenetstraat Nabucco Mathijsenlaan Nachtegaallaan Mathildelaan NamenlaanNancylaan Mathys de Layenslaan Nansenstraat Matterhorn Nanteslaan Maurits Lijnslagerstraat Narbonnehof Mauritsstraat Nardinistraat Maximiliaanstraat Nassaustraat Mechelenlaan Nazarethlaan Mecklenburgstraat Nebostraat Medoclaan Nederhoven Meerbergsven Nederlandplein Meerenakkerplein Needestraat Meerenakkerweg Neercanne Meerhoven Neerpeltlaan Meerhovendreef Neherlaan Meerrijk Neptunusweg Meester Kooningsplaats Neranushof Meidoornplein Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide e Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Marina Hulzenga is geboren in Canada en groeide op in de bossen ten zuidwesten van Edmonton, in de provincie Alberta. De First Nations bevolking van het Enoch Cree Nation reservaat was haar naaste buur. Marina: “er zijn 140 First Nations reservaten in Alberta. Ieder reservaat bestaat uit een vastomlijnd stuk land en is bestemd voor ‘het gebruik en de begunstiging van de respectieve stammen aan wie het geschonken is’ (Indian Act). De meeste reservaten werden opgericht tussen het einde van de 19 en begin van de 20 eeuw, toen de Canadese regering een spoorlijn van de kust tot aan de kust wilde aanleggen. De First Nations bevolking verzette zich hevig tegen de verdragen en het verblijf in reservaten. Hun traditionele manier van leven was op dat moment al aan het verdwijnen en zij vreesden dat er uiteindelijk geen land meer zou zijn waar zij zouden kunnen leven. De First Nations bevolking beschouwt de reservaten nu als haar grondgebied; hun thuis. “Ik heb twee maanden door vier First Nations reservaten in Alberta rondgereisd. Op zoek naar een ruimtelijk perspectief besloot ik de drempel, de overgangsruimte, tussen mijn familiehuis en de reservaten te onderzoeken. Ik kon een nieuwe context creëren waarbinnen deze begrenzing, deze Liminal Space, zichtbaar werd.” Aan de randen van de First Nations reservaten in Canada ligt een uitgestrekt gebied dat zich manifesteert door middel van verschillende fysieke, sociale en emotionele begrenzingen. De First Nations bevol­ king heeft altijd onder dreiging geleefd en dat is nog steeds zo. “Dat is een ingewikkelde aangelegenheid die niet gemakkelijk in een paar zinnen uit te leggen is. Ik heb nooit de bedoeling gehad een specifiek probleem op te lossen, maar de ruimtelijke installatie creëert de mogelijkheid tot gesprek en werpt licht op de debatten over begren­ zingen en grensgeschillen die ook op mondiale schaal voorkomen. Deze problemen met grenzen en begrenzingen vormen een universeel verhaal waarin telkens andere personen een rol spelen, maar dat op talloze plekken over de hele wereld plaatsvindt.”

Marina Hulzenga is Canadian-born and grew up outside the city of Edmonton, Alberta, in the Southwest Woods. The First Nations people of the Enoch Cree Nation Reserve were her next-door neighbours. Marina: “There are 140 First Nation reserves in Alberta. Each reserve is cut out of the landscape ‘for the use and benefit of the respective bands for which they were set apart’ (the Indian Act). The majority of these reserves were established in the late 1800’s to early 1900’s when the Canadian government was pushing to build a rail line from coast to coast. First Nations people tried to resist signing treaties and being put onto reserves. However their traditional way of life was becoming extinguished and they feared that eventually there would not be any land left for their people at all. As such, First Nations people now see reserves as their immemorial territory; their home. “I spent two months visiting four First Nation reserves in Alberta. Looking from a spatial design perspective I saw an opportunity to explore a threshold between my familial home and that of the reserves. Creating a new context in which to view this border, this Liminal Space.” At the edges of First Nation Reserves in Canada, an expanse of space lies, manifesting itself through various physical, social, and emotional experiences. First Nations people were always and still are under various types of threat. “It is a complicated affair, not one that is easily explained in a few sentences. My approach with this project was never to solve any specific issue, but the spatial installation creates a territory for conversation, illuminating matters of peripheral debate and border issues that can as well be recognised on a global stage. These issues of borders and limits are a universal story, the characters may change, but it is happening in many places around the world.”

21

EINDHOVEN

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

Details van de installatie de reservaten van de First Nations bevolking Details of the installation the reserves of the First Nations people door / by Marina Hulzenga

De Liminale Ruimte = De ruimte van een drempel van het ene domein naar het andere Awasitipahaskan = ‘Over de grens’ in de taal van de Cree-indianen

Liminal Space = The space of a threshold from one domain to another Awasitipahaskan = ‘Across the border line’ in the Cree language


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

PSHA Groningen

MirIam van Eck

ROTTERDAM

‘PSHA Groningen’, onderaanzicht van de set ringen, de pinnen zijn op locatie van (recent) actieve productieboorgaten, de lengte van elke pin correspondeert met de diepte van het boorgat. De pinnen zijn gemaakt van het zand uit het gebied ‘PSHA Groningen’ bottom view of the set of rings, the pins are placed on the location of (recently) active boreholes, the length of each pin corresponds with the depth of the borehole. The pins are made of the sand of the area

22

Geeresteinstraat Graze Weitje Geerkensstraat Grebbe Geert Adegeeststraat Grenenplein Geert van Oorschotstraat Grieglaan Geertrui Henningstraat Grieksestraat Geertruidenbergstraat Grienderwaard Geertsemastraat Griendweistraat Geervlietstraat Griendwerkerstraat Geeuw Grift Gein Grijpestein Geitenkamp Grindweg Gekroonde Haringpad Griseldestraat Geldroperf Groene Hilledijk Gelebrem Groene Kruisweg Gelkenesstraat Groene Tuin Geluksklaver Groene Wetering Gemertwal Groene tuin Gemshoorn Groenendaal Gen. van der Heijdenstraat Groeneweg Genhoeserf Groenezoom Gentiaanstraat Groeninxstraat Genuahof Groepstraat Georg Hegelstraat Grondherendijk George Gershwinstraat Grondherenstraat George Hintzenweg Gronsvelderf George de Vosstraat Groot IJsselmonde Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Geraniumstraat Groothandelsmarkt Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Gerardskruid Grote Beer Gerdesiaweg Grote Hagen Gerlindestraat Grote Kreek Gerretsenpad Grote Visserijstraat Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Gerrit Voorenkade Grouw Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Gerststraat Gruutkamp Geullestraat Guido Gezellelaan Geuzenlaan Guido Gezelleweg Geuzenstraat Guldelandstraat Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard Gianni Versacestraat Gunterstein Gibraltarpad Gustoweg Giessenweg H.A. Maaskantstraat Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat Gijsinglaan Haagoord Gijsingstraat Haagseveer Gildenburg Haakdistel Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Giraffestraat Habsburgstraat Gladiolusstraat Hackfortdam Glanerveld Hagedoornstraat Glanswierstraat Halfrond Glashaven Halmstederf Glazoenowlaan Halsterenstraat Glinthorst Hamakerstraat Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Godschalkstraat Hammarskjöldplaats Goedaerthof Hammerfeststraat Goede Hoopstraat Hammerstraat Goedenraadweg Handellaan Goereesestraat Handelsplein Golda Meirstraat Hanespoordoorn Goldonistraat Hang Golfstraat Hannekemaaierweg Gondelpad Hanrathstraat Gong Hantje de Jongstraat Gooilandsingel Hanva Gooimeer Hanvabhstraat Goosse van der Windstraat Harddraverstraat Gordelpad Hargpad Gordelweg Haringpakkersstraat Gorgiashof Haringvliet Gorzenpad Harkulo Gothenburghof Harkvoorde Goudenregenstraat Harp Gouderakstraat Harseveld Goudestein Hartekruid Goudklaver Hartmansstraat ‘PSHA Groningen’ GoudkruidStandaard model van Haspelsstraat de voorspelling van Goudse Rijweg Hattasingel bevingen in het gebied Goudseplein Hauwklaver ‘PSHA Groningen’ Goudserechtdreef Standard model of the Havens probability of earth Goudsesingel Havenstraat quakes in the area Goudseweg Havenzichtstraat Gouvernedwarsstraat Havikhorst Gouvernestraat Haydnlaan Graafstroomstraat Hazelaarweg Gracht Hazenakker Granadoslaan Hazendijk Gras Hebronstraat Graskruid Hectorstraat Grasstraat Heegermeer Graswinckelstraat Heemraadsplein Gratamastraat Heemraadssingel

Koning Markweg Lobeliapad Koningskinderen Locatellistraat Kooltje Vuur Lochemstraat Koolzaadpad Locomotiefstraat Kootwijkstraat Loderstraat Korenbloemstraat Lodewijkstraat Korenwolfstraat Loeffstraat Korfakker Loggerstraat Korianderstraat Lohengrinlaan Kornoeljelaan Loirelaan Kortenaerstraat Lokert Kortonjolaan Looiakkerstraat Kosmoslaan Looierstraat Koudenhovenseweg Loondermolen Kraanven Loop Krabbendampad Loostraat Krabbestraat Lorentzstraat Kraijenhoffstraat Lorrainelaan Kramersstraat Lortzingpad Kranenburgstraat Lottistraat Kreeftstraat Lou Maertenslaan Kreugelstraat Loudonlaan Kroezelstraat Louis Armstronglaan Kromakkerweg Louis Kookenweg Kromhoutstraat Louise de Colignystraat Krommenbeemd Lourdeshof Kronehoef Lucas Gasselstraat Kronehoefstraat Luchthavenweg Kroonstraat Luciferstraat Kruburg Luiklaan Kruidenhof Luipaardstraat 1 Kruisakker Luisa Miller Kruisstraat Lupinestraat Kuiperbergstraat Luxemburglaan Kwartelstraat Luytelaer La Courtinehof Lyonhof La Traviata Maalakker Laagstraat Maan Wijzenbeeklaan Laar Maansteen Lage Heide Maarten Reuchlinlaan Lakerstraat Maaseikstraat Lalostraat Maasstraat Lamastraat Macherhof Lambert van Leuvenhof Mackaylaan Lanceloetstraat Maconhof Landforum Madeliefstraat Landsard Madernolaan Landsardseweg Magerhorst Landsteinerlaan Magnoliastraat Landweg Mahatma Gandhilaan Langdonkenstraat Mahlerlaan Langenakkerweg Mainelaan Langendijk Maisweg Languedoclaan Malagijsweg PSHA Groningen Lardinoisstraat Maldegempad Larochetteweg Malmedylaan Lassusstraat Mammoetstraat Latiumpad Mantualaan Laurierstraat Mantulaan Lauwerszeeweg Marathonloop Lavalpad Marcel Proustlaan Lavendelhof Marconilaan Lavendellaan Marga Lavendelplein Margrietstraat Le Havre Maria Stuartstraat Le Sage Ten Broeklaan Maria van Bourgondielaan Leanderlaan Marie Curielaan Leeghwaterstraat Marie Jungiusstraat Leemkuil Marius Bauerstraat Leenderweg Marius Ouborglaan Leenhoffstraat Markerwaardlaan Leeuwenstraat Markiezaatpad Leeuweriklaan Markt Leistraat Marktstraat Lekstraat Marseillelaan Leliestraat Marten Frans Lemmenslaan Elkerboutln Lenningenhof Martijnlaan Leostraat Martin Luther Kingstraat Leuvenlaan Mascagnistraat 1 Levylaan Massenetstraat Lichtenberg Mathijsenlaan Lichtplein Mathildelaan Lichtstraat Mathys de Layenslaan Lichttoren Matterhorn Lierstraat Maurits Lijnslagerstraat Liesbergstraat Mauritsstraat Lievendaalseweg Maximiliaanstraat Lijmbeekstraat Mechelenlaan Lijsterbesstraat Mecklenburgstraat Lijsterlaan Medoclaan Limburglaan Meerbergsven Limousinlaan Meerenakkerplein Lindenlaan Meerenakkerweg Lingestraat Meerhoven Lisieuxhof Meerhovendreef Lisven Meerrijk Lisztstraat Meester Kooningsplaats Liviuslaan Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Haar vader deed onderzoek bij het KNMI naar de aardbevingen in Groningen. Daardoor was Miriam van Eck breder geïnformeerd dan via het volgen van de media mogelijk zou zijn. “Er is veel aan­ dacht voor de bewoners van het getroffen gebied maar er wordt zelden doorgevraagd naar het werk van de onderzoekers, noch wordt er informatie over de gebruikte gegevens opgevraagd of de wijze waarop deze verkregen zijn, terwijl er veel op het spel staat.” Door de mens veroorzaakte aardbevingen – door het winnen van olie en gas – zijn vrij recent, net als kennis over het onderwerp. Talloze factoren spelen in dit onderzoek een rol en de resultaten zijn afhankelijk van individuele keuzes van onderzoekers, bijvoorbeeld de referenties die ze besluiten te volgen. Sinds de jaren ‘60 wordt er gas gewonnen uit het aardgasveld bij Slochteren (Groningen). Daar­ door is de aarde vanaf de late jaren ’80 in toenemende mate gaan bewegen. De inwoners van de provincie Groningen ervaren de extreme uitwassen in de vorm van bevingen. Na de aardbeving van 2012 in Huizinge dienden inwoners en politici een verzoek in om de gas­ winning verordeningen te veranderen. Begin 2015 stelde de Rijks­ overheid voor de gaswinning te verminderen en de boorlocatie te verplaatsen. Voor haar project ‘PHSA Groningen’ refereerde Miriam aan een onderzoekspaper van het KNMI, waarover ze met Mauro Caccavale, een van de onderzoekers, van gedachten wisselde. Miriam: “bij het analyseren van de kans op een aardbeving wordt een geavanceerde methode toegepast, de PSHA (Probabilistic Seismic Hazard Analysis). Het is belangrijk om rekening te houden met epistemologische (kennis­ theoretische) onzekerheid. De Probabilistic Pins zijn een vertaling van de voorspellingen voor het gebied die drie seismologen van het KNMI hebben opgesteld. Hun voorspelling is ook een ontwerp. “Mijn ringen verbinden de technische gegevens aan de menselijke ervaring.” Iedere vorm staat voor een standaardvoorspelling met een waarschijnlijkheid van 0,2%. De grafieken zijn gebaseerd op metingen uit de afgelopen jaren. Iedere dag die voorbijgaat, brengt nieuwe kennis, dus deze voorspellingen verouderen snel.”

Since her father worked at KNMI (the Dutch Metereological Institute) on the Groningen earthquakes – and she therefore had first-hand information on the subject – Miriam van Eck became intrigued: she found there is quite some attention for the inhabitants of the affected area, but rarely does one see a solid rationale behind work of the researchers, the data that is used and how it is acquired, even though the stakes are high. Man-induced earthquakes – caused by the ex­ traction of gas and oil – are fairly new as is the knowledge on the subject. Many factors implicate this research; the results depend on as individual choices by researchers such as the references they choose to follow up. Since the 1960’s gas has been extracted from the Slochteren gas field, which has increasingly caused the earth to move since the late 1980’s – as the inhabitants now experience. After the Huizinge earthquake of 2012, residents and politicians requested to change the regulations. In January of 2015, the Rijksoverheid came forward with a plan to decrease the extraction and move the drilling location. For her project PHSA Groningen, Miriam referred to a KNMI research paper , about which she communicated with one of the researchers. Miriam: “When analysing the potential occurrence of an earthquake, a sophisticated methodology is applied, which is called Probabilistic Seismic Hazard Analysis. It is important to acknowledge epistemic uncertainty within this research. The Probabilistic Pins are a series of rings based on the prediction for the area drawn up by three seis­ mologists of the KNMI. Their prediction is a design; the pins connect technical data with human experience. Each ring represents a standard prediction of 0.2% probability. The graphs are based on readings of the past. But every day that passes produces new knowledge, therefore these predictions age very quickly.”

23

EINDHOVEN

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

‘PSHA Groningen’ selectie ringen, de matte gebieden representeren zee, gepoleiste delen zijn land ‘PSHA Groningen’ selection of rings, matte areas represent sea, polished areas main land 1

M. Caccavale, T. van Eck, B. Dost en D. Kraaijpoel, 2015, Probabilistic Seismic Hazard Analysis for the Groningen gas field: methodology, assumptions and results.

1

M. Caccavale, T. van Eck, B. Dost and D. Kraaijpoel, 2015, Probabilistic Seismic Hazard Analysis for the Groningen gas field: methodology, assumptions and results.


Capucine Diancourt

ROTTERDAM

Vrij Spel

24

Koning Markweg Lobeliapad Koningskinderen Locatellistraat Kooltje Vuur Lochemstraat Koolzaadpad Locomotiefstraat Kootwijkstraat Loderstraat Korenbloemstraat Lodewijkstraat Korenwolfstraat Loeffstraat Korfakker Loggerstraat Korianderstraat Lohengrinlaan Kornoeljelaan Loirelaan Kortenaerstraat Lokert Kortonjolaan Looiakkerstraat Kosmoslaan Looierstraat Koudenhovenseweg Loondermolen Kraanven Loop Krabbendampad Loostraat Krabbestraat Lorentzstraat Kraijenhoffstraat Lorrainelaan Kramersstraat Lortzingpad Kranenburgstraat Lottistraat Kreeftstraat Lou Maertenslaan Kreugelstraat Loudonlaan Kroezelstraat Louis Armstronglaan Kromakkerweg Louis Kookenweg Kromhoutstraat Louise de Colignystraat Krommenbeemd Lourdeshof Kronehoef Lucas Gasselstraat Kronehoefstraat Luchthavenweg Kroonstraat Luciferstraat Kruburg Luiklaan Kruidenhof Luipaardstraat Kruisakker Luisa Miller Kruisstraat Lupinestraat Kuiperbergstraat Luxemburglaan Kwartelstraat Luytelaer La Courtinehof Lyonhof La Traviata Maalakker Laagstraat Maan Wijzenbeeklaan Laar Maansteen Lage Heide Maarten Reuchlinlaan Lakerstraat Maaseikstraat Lalostraat Maasstraat Lamastraat Macherhof Lambert van Leuvenhof Mackaylaan Lanceloetstraat Maconhof Landforum Madeliefstraat Landsard Madernolaan Landsardseweg Magerhorst Landsteinerlaan Magnoliastraat Landweg Mahatma Gandhilaan Langdonkenstraat Mahlerlaan Langenakkerweg Mainelaan Langendijk Maisweg Languedoclaan Malagijsweg Loose Play Lardinoisstraat Maldegempad Larochetteweg Malmedylaan Lassusstraat Mammoetstraat Latiumpad Mantualaan Laurierstraat Mantulaan Lauwerszeeweg Marathonloop Lavalpad Marcel Proustlaan Lavendelhof Marconilaan Lavendellaan Marga Lavendelplein Margrietstraat Le Havre Maria Stuartstraat Le Sage Ten Broeklaan Maria van Bourgondielaan Leanderlaan Marie Curielaan Leeghwaterstraat Marie Jungiusstraat Leemkuil Marius Bauerstraat Leenderweg Marius Ouborglaan Leenhoffstraat Markerwaardlaan Leeuwenstraat Markiezaatpad Leeuweriklaan Markt Leistraat Marktstraat Lekstraat Marseillelaan Leliestraat Marten Frans Lemmenslaan Elkerboutln Lenningenhof Martijnlaan Leostraat Martin Luther Kingstraat Leuvenlaan Mascagnistraat Levylaan Massenetstraat Lichtenberg Mathijsenlaan Lichtplein Mathildelaan Lichtstraat Mathys de Layenslaan Lichttoren Matterhorn Lierstraat Maurits Lijnslagerstraat Liesbergstraat Mauritsstraat Lievendaalseweg Maximiliaanstraat Lijmbeekstraat Mechelenlaan Lijsterbesstraat Mecklenburgstraat Lijsterlaan Medoclaan Limburglaan Meerbergsven Limousinlaan Meerenakkerplein Lindenlaan Meerenakkerweg Lingestraat Meerhoven Lisieuxhof Meerhovendreef Lisven Meerrijk Lisztstraat Meester Kooningsplaats Liviuslaan Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Speeltuinen zijn, in sociaal opzicht, onmisbare elementen in onze steden. In de naoorlogse periode werd er meer aandacht besteed aan de functie van speeltuinen, omdat veel terreinen leeg stonden en alles moest worden herbouwd. Tegenwoordig speelt het overgrote deel van onze speeltuinen geen rol in het samenbrengen van mensen, het creëren van ruimte voor de verbeelding of het uitdagen om risico’s te nemen. Capucine Diancourt is al lang gefascineerd door dergelijke ruimtes. Haar interesse werd aangewakkerd tijdens een reis naar de Oekraïne, waar speeltuinen nog een sociale functie hebben in de wijken – ze brengen de generaties bij elkaar en creëren connecties binnen de gemeenschap. Zij werd geboeid door de rauwheid, simpelheid en de vrijheid van de vormen en kleuren van de Sovjetesthetiek. “Ik voel me erg verbonden met die esthetiek in mijn eigen praktijk – de goedkope, standaard materialen en de formele uitdruk­ king van rechte lijnen en cirkels. Voor Loose Play heb ik onderzoek gedaan naar de sociale interactie waartoe speeltuinen uitnodigen. Ik creëerde mijn eigen opdracht, niet beperkt door veiligheidsregels, om te zien wat er uit zou komen”, zegt Capucine. “Mijn doel was om over de speeltuin te denken als onafhankelijke speelobjecten.” Loose Play bestaat uit eenvoudige, balancerende structuren gemaakt uit gebogen staal, die speelse interactie tussen de gebruikers op­ roept. Capucine presenteerde de structuren als kleine 3D-print­ modellen die een idee geven van de balancerende bewegingen van de structuren. Ze bouwde een onderdeel 1:1 en probeerde het uit met verschillende groepen. Om nieuwsgierigheid aan te wakkeren zijn de objecten niet in de grond verankerd. Je kunt alleen spelen, maar elke keer dat er iemand bij komt zullen de mogelijkheden van het spel veranderen. Het nemen van risico, intergenerationeel contact en een abstracte esthetiek zijn inherente aspecten van de Loose Play familie.

Playgrounds are, in a social sense, crucial elements in our cities. In the post war period, since there were many empty spaces and every­ thing had to be rebuilt, more thought was given to the function of playgrounds. Nowadays, the majority of our playgrounds no longer fulfil the role of bringing people together, creating space for imagi­ nation and challenging us to take risks. Such spaces have fascinated Capucine Diancourt for a long time. Her interest was sparked by a trip to the Ukraine where playgrounds still have a social function in their neighbourhoods, bringing the generations together and creating connections within the community. She was enthused by the simplicity, rawness and freedom of the shapes and colours of the Soviet aes­ thetic. “I feel very connected to that aesthetic in my design practice – the cheap and standardised materials, and the formal expression of the straight lines and circles. For Loose Play I investigated the social interaction instigated by the playgrounds. I created my own assignment, not bound by health and safety restrictions, to see what would evolve,” says Capucine. “My goal was to rethink the playground in terms of independent objects for play.” Loose Play consists of simple balancing structures built of bent steel, which invoke playful inter­ actions amongst their users. Capucine presented the structures as small 3D print models which give a clear idea of the balancing movements of each of the structures. One of the pieces was also built on a 1:1 ratio and tested with different groups of people. In order to trigger curiosity, the objects are not fixed. You can play alone, but every time someone new enters the scene, the possibilities of play will be different. Risk taking, intergenerational contact, and abstract aesthetic are inherent aspects of the Loose Play family.

25

EINDHOVEN

Dunantstraat Evenaar Geeresteinstraat Graze Weitje Duyststraat Everaertstraat Geerkensstraat Grebbe Duyvesteynstraat Everlo Geert Adegeeststraat Grenenplein Dwarsdijk Eversdijkstraat Geert van Oorschotstraat Grieglaan Dwerggras Exercitiestraat Geertrui Henningstraat Grieksestraat Dynamostraat F. Bordewijkstraat Geertruidenbergstraat Grienderwaard Ebalstraat F. Wiennekestraat Geertsemastraat Griendweistraat Ebbekruid F. Huijckstraat Geervlietstraat Griendwerkerstraat Ebbendijkestraat F. Huyck Geeuw Grift Ebenha Faborgerf Gein Grijpestein Ebenhaezerstraat Factorij Geitenkamp Grindweg Eckartstraat Fakkelgras Gekroonde Haringpad Griseldestraat Edam Fats Wallerhof Geldroperf Groene Hilledijk Edelweisslaan Favrestraat Gelebrem Groene Kruisweg Edmond Hellenraadstraat Fazantstraat Gelkenesstraat Groene Tuin Edo Bergsmaweg Feijenoord Geluksklaver Groene Wetering Edouard Jacobsstraat Feijenoorddijk Gemertwal Groene tuin Eekhoutstraat Feijenoordhaven Gemshoorn Groenendaal Eelkmanstraat Feijenoordkade Gen. van der Heijdenstraat Groeneweg Eemhavenstraat Feijenoordstraat Genhoeserf Groenezoom Eemhavenweg Ferguutpad Gentiaanstraat Groeninxstraat Eemlandweg Ferry Wiennekestraat Genuahof Groepstraat Eemstein Fichtestraat Georg Hegelstraat Grondherendijk Eenbes Fijnaartpad George Gershwinstraat Grondherenstraat Eendrachtsplein Finnjolstraat George Hintzenweg Gronsvelderf Eendrachtsstraat Finsestraat George de Vosstraat Groot IJsselmonde Eendrachtsweg Fioringras Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Egelantierstraat Flakkeesestraat Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Egelkruid Flensburghof Geraniumstraat Groothandelsmarkt Ehrensteindam Fleringenstraat Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Eiberpad Floretstraat Gerardskruid Grote Beer Eigelhorst Floris Versterlaan Gerdesiaweg Grote Hagen Eijsdenstraat Fluitekruid Gerlindestraat Grote Kreek Eikendaal Fluitstraat Gerretsenpad Grote Visserijstraat Eikenpage Flying Dutchmanstraat Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat Eikvaren Fockema Andreaepad Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen Eilertstraat Folkert Elsingastraat Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein Einsteinplaats Fontenellestraat Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Eksterstraat Fop van Drielstraat Gerrit Voorenkade Grouw Elandstraat Formenterastraat Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Elderslo Frambozentuin Gerststraat Gruutkamp Elegastpad Francina Molen Geullestraat Guido Gezellelaan Elektroweg Francis Picabiastraat Geuzenlaan Guido Gezelleweg Elfstedenstraat Frank van Borselenstraat Geuzenstraat Guldelandstraat Elgarhof Frankendaal Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard Elimstraat Frankenoord Gianni Versacestraat Gunterstein Eliotplaats Frans Bekkerstraat Gibraltarpad Gustoweg Elisabethlaan Frans Halssingel Giessenweg H.A. Maaskantstraat Elisabethstraat Franselaan Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat ‘Loose Play’ 3D-geprinte model van toestellen in de collectie Ellemare Fransen vanofde Puttestraat Gijsinglaan Haagoord ‘Loose Play’ 3D printed models other possible structures in the collection door / by Capucine Diancourt Ellemeethof Franserstraat Gijsingstraat Haagseveer Ellewoutsdijkstraat Franz Leharstraat Gildenburg Haakdistel Elsbes Frederik van Eedenstraat Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Elsenhoek Frederikdwarsstraat Giraffestraat Habsburgstraat Elskamp Frederiksplein Gladiolusstraat Hackfortdam Elsschotstraat Frederikstraat Glanerveld Hagedoornstraat Elzendaal Freek van Leeuwenstraat Glanswierstraat Halfrond Elzenoord Freericksplaats Glashaven Halmstederf Emelenkamp Fregatpad Glazoenowlaan Halsterenstraat Emelissedijk Fresiastraat Glinthorst Hamakerstraat Emmalaan Frida Kahlopad Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Emmastraat Friesestraat Godschalkstraat Hammarskjöldplaats Endeldijk Friezenoord Goedaerthof Hammerfeststraat Engelsestraat Frits Ruysstraat Goede Hoopstraat Hammerstraat Enk Frobenstraat Goedenraadweg Handellaan Epicurusstraat Fruitlaan Goereesestraat Handelsplein Erasmus Fuchsiastraat Golda Meirstraat Hanespoordoorn Erasmusbrug Fuikstraat Goldonistraat Hang Erasmuspad Fuutstraat Golfstraat Hannekemaaierweg Erasmussingel G.B. Shawplaats Gondelpad Hanrathstraat Erasmusstraat G.H. Betzweg Gong Hantje de Jongstraat Eratostraat G.J. de Jonghweg Gooilandsingel Hanva Ereprijsstraat G.K. van Hogendorpweg Gooimeer Hanvabhstraat Erfdijk G.W. Burgerplein Goosse van der Windstraat Harddraverstraat Eric Kranspad Gerechtstraat Gordelpad Hargpad Eric Kropstraat Gaagstraat Gordelweg Haringpakkersstraat Ericaplein Gaardermeesterweg Gorgiashof Haringvliet Ericastraat Gaasp Gorzenpad Harkulo Eridanusstraat Gaastmeer Gothenburghof Harkvoorde Erik Satiehof Gaesbeekstraat Goudenregenstraat Harp Ernest Claespad Gaffeldwarsstraat Gouderakstraat Harseveld Ernest Groosmanplein Gaffelstraat Goudestein Hartekruid Erroll Garnerstraat Galateestraat Goudklaver Hartmansstraat Ertsstraat Galileistraat Goudkruid Haspelsstraat Esdoornlaan Galjoenpad Goudse Rijweg Hattasingel Eskampstraat Galjootstraat Goudseplein Hauwklaver Espelo Galvanistraat Goudserechtdreef Havens Essenburgsingel Gamba Goudsesingel Havenstraat ‘Loose Play’ foto van het eerste product in de collective speeltoestellen Essenburgstraat Gansdorppad‘Loose Play’ photo Goudseweg Havenzichtstraat of the first product in the range of installations door / by CapucineHavikhorst Diancourt Essenlaan Gantelstraat Gouvernedwarsstraat Essenweg Ganzekruid Gouvernestraat Haydnlaan Estafettestraat Ganzenoord Graafstroomstraat Hazelaarweg Etienne de Bouterstraat Ganzerikplein Gracht Hazenakker Eucalyptushof Gasblastraat Granadoslaan Hazendijk Eudokia ziekenhuis Gashouderstraat Gras Hebronstraat Eudokiaplein Gaspeldoorn Graskruid Hectorstraat Europaweg Gdyniapad Grasstraat Heegermeer Europoort Gedempte Zalmhaven Graswinckelstraat Heemraadsplein Eva Cohen Hartog kade Gedserpad Gratamastraat Heemraadssingel


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

Geeresteinstraat Graze Weitje Geerkensstraat Grebbe Geert Adegeeststraat Grenenplein Geert van Oorschotstraat Grieglaan Geertrui Henningstraat Grieksestraat Geertruidenbergstraat Grienderwaard Geertsemastraat Griendweistraat Geervlietstraat Griendwerkerstraat Geeuw Grift Gein Grijpestein Geitenkamp Grindweg Gekroonde Haringpad Griseldestraat Geldroperf Groene Hilledijk Gelebrem Groene Kruisweg Gelkenesstraat Groene Tuin Geluksklaver Groene Wetering Gemertwal Groene tuin Gemshoorn Groenendaal Gen. van der Heijdenstraat Groeneweg Genhoeserf Groenezoom Gentiaanstraat Groeninxstraat Genuahof Groepstraat Georg Hegelstraat Grondherendijk George Gershwinstraat Grondherenstraat George Hintzenweg Gronsvelderf George de Vosstraat Groot IJsselmonde Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Geraniumstraat Groothandelsmarkt Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Gerardskruid Grote Beer Gerdesiaweg Grote Hagen Gerlindestraat Grote Kreek Gerretsenpad Grote Visserijstraat Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Gerrit Voorenkade Grouw Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Gerststraat Gruutkamp Geullestraat Guido Gezellelaan Geuzenlaan Guido Gezelleweg Geuzenstraat Guldelandstraat Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard Gianni Versacestraat Gunterstein Gibraltarpad Gustoweg Giessenweg H.A. Maaskantstraat Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat Gijsinglaan Haagoord Gijsingstraat Haagseveer Gildenburg Haakdistel Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Giraffestraat Habsburgstraat Gladiolusstraat Hackfortdam Glanerveld Hagedoornstraat Glanswierstraat Halfrond Glashaven Halmstederf Glazoenowlaan Halsterenstraat Glinthorst Hamakerstraat Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Godschalkstraat Hammarskjöldplaats Goedaerthof Hammerfeststraat Goede Hoopstraat Hammerstraat Goedenraadweg Handellaan Goereesestraat Handelsplein Golda Meirstraat Hanespoordoorn Goldonistraat Hang Golfstraat Hannekemaaierweg Gondelpad Hanrathstraat Gong Hantje de Jongstraat Gooilandsingel Hanva Gooimeer Hanvabhstraat Goosse van der Windstraat Harddraverstraat Gordelpad Hargpad Gordelweg Haringpakkersstraat Gorgiashof Haringvliet Gorzenpad Harkulo Gothenburghof Harkvoorde Goudenregenstraat Harp Gouderakstraat Harseveld Goudestein Hartekruid Goudklaver Hartmansstraat Goudkruid Haspelsstraat Goudse Rijweg Hattasingel Goudseplein Hauwklaver Goudserechtdreef Havens Goudsesingel Havenstraat Tapijt met stadsbeelden van Eindhoven Tapistry with images of Eindhoven Goudseweg Havenzichtstraat door / by Jeroen van Oirschot Gouvernedwarsstraat Havikhorst Gouvernestraat Haydnlaan Graafstroomstraat Hazelaarweg Gracht Hazenakker Granadoslaan Hazendijk Gras Hebronstraat Graskruid Hectorstraat Grasstraat Heegermeer Graswinckelstraat Heemraadsplein Gratamastraat Heemraadssingel

Jeroen van Oirschot

ROTTERDAM

Stadsbeelden

26

Koning Markweg Lobeliapad Koningskinderen Locatellistraat Kooltje Vuur Lochemstraat Koolzaadpad Locomotiefstraat Kootwijkstraat Loderstraat Korenbloemstraat Lodewijkstraat Korenwolfstraat Loeffstraat Korfakker Loggerstraat Korianderstraat Lohengrinlaan Kornoeljelaan Loirelaan Kortenaerstraat Lokert Kortonjolaan Looiakkerstraat Kosmoslaan Looierstraat Koudenhovenseweg Loondermolen Kraanven Loop Krabbendampad Loostraat Krabbestraat Lorentzstraat Kraijenhoffstraat Lorrainelaan Kramersstraat Lortzingpad Kranenburgstraat Lottistraat Kreeftstraat Lou Maertenslaan Kreugelstraat Loudonlaan Kroezelstraat Louis Armstronglaan Kromakkerweg Louis Kookenweg Kromhoutstraat Louise de Colignystraat Krommenbeemd Lourdeshof Kronehoef Lucas Gasselstraat Kronehoefstraat Luchthavenweg Kroonstraat Luciferstraat Kruburg Luiklaan Kruidenhof Luipaardstraat Kruisakker Luisa Miller Kruisstraat Lupinestraat Kuiperbergstraat Luxemburglaan Kwartelstraat Luytelaer La Courtinehof Lyonhof La Traviata Maalakker Laagstraat Maan Wijzenbeeklaan Laar Maansteen Lage Heide Maarten Reuchlinlaan Lakerstraat Maaseikstraat Lalostraat Maasstraat Lamastraat Macherhof Lambert van Leuvenhof Mackaylaan Lanceloetstraat Maconhof Landforum Madeliefstraat Landsard Madernolaan Landsardseweg Magerhorst Landsteinerlaan Magnoliastraat Landweg Mahatma Gandhilaan Langdonkenstraat Mahlerlaan Langenakkerweg Mainelaan Langendijk Maisweg Languedoclaan Malagijsweg Cityscapes Lardinoisstraat Maldegempad Larochetteweg Malmedylaan Lassusstraat Mammoetstraat Latiumpad Mantualaan Laurierstraat Mantulaan Lauwerszeeweg Marathonloop Lavalpad Marcel Proustlaan Lavendelhof Marconilaan Lavendellaan Marga Lavendelplein Margrietstraat Le Havre Maria Stuartstraat Le Sage Ten Broeklaan Maria van Bourgondielaan Leanderlaan Marie Curielaan Leeghwaterstraat Marie Jungiusstraat Leemkuil Marius Bauerstraat Leenderweg Marius Ouborglaan Leenhoffstraat Markerwaardlaan Leeuwenstraat Markiezaatpad Leeuweriklaan Markt Leistraat Marktstraat Lekstraat Marseillelaan Leliestraat Marten Frans Lemmenslaan Elkerboutln Lenningenhof Martijnlaan Leostraat Martin Luther Kingstraat Leuvenlaan Mascagnistraat Levylaan Massenetstraat Lichtenberg Mathijsenlaan Lichtplein Mathildelaan Lichtstraat Mathys de Layenslaan Lichttoren Matterhorn Lierstraat Maurits Lijnslagerstraat Liesbergstraat Mauritsstraat Lievendaalseweg Maximiliaanstraat Lijmbeekstraat Mechelenlaan Lijsterbesstraat Mecklenburgstraat Lijsterlaan Medoclaan Limburglaan Meerbergsven Limousinlaan Meerenakkerplein Lindenlaan Meerenakkerweg Lingestraat Meerhoven Lisieuxhof Meerhovendreef Lisven Meerrijk Lisztstraat Meester Kooningsplaats Liviuslaan Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Hoe kun je op basis van foto-onderzoek het DNA van steden als Rotterdam, Utrecht en Eindhoven blootleggen? Die vraag bracht Jeroen van Oirschot tot zijn afstudeerontwerp waarbij hij de drie genoemde steden minutieus in kaart bracht en de duizenden af­ beeldingen verwerkte tot een handgeweven tapijt. “Er wordt veel gesproken over het DNA van de stad; vooral waar het gaat om city marketing. Vaak vatten die pakkende slogans wel een gevoel van een stad, maar ik krijg er zelf nauwelijks een beeld bij”, aldus Jeroen. Hij ging op onderzoek uit in de steden en nam zo’n 700 foto’s van de stad, zowel in de binnenstad als de directe buitenring waarna hij de foto’s analyseerde. “Als je door je oogharen kijkt zien al die steden er hetzelfde uit. Maar als je nauwkeuriger kijkt zie je natuurlijk grote verschillen onder andere tussen de vele hoogbouw in Rotterdam en de voornamelijk laagbouw in Utrecht.” Toch lijken de buitenwijken van de steden verrassend veel op elkaar; je ziet er duidelijk de Nederlandse planologische cultuur van het begin van de vorige eeuw in terug. De zogeheten tuinwijken hebben een sterk dorps karakter met lage eengezins­ woningen en veel groen. De binnensteden daarentegen hebben ieder een sterk eigen gezicht waarbij iconische gebouwen als de Domtoren, de Van Nelle Fabriek of de Philips fabrieken meteen in het oog springen. Jeroen verwerkte foto’s van de stad Eindhoven in een handgeweven tapijt dat, uitgevoerd in zwart-wit, een prachtig beeld geeft van deze postindustriële stad.

How can you reveal the DNA of cities such as Rotterdam, Utrecht and Eindhoven on the basis of photo-based research? This question was for Jeroen van Oirschot the source of inspiration for his graduation project in which he mapped the three cities meticulously and worked the thousands of images into a hand-woven carpet. “There’s a lot of talk about the DNA of the city; especially when it comes to city marketing. Often these catchy slogans do capture the atmosphere of a city, but it does not really give me a clear picture of any city,” Jeroen said. He started exploring the cities and took about 700 photos of each city, both in the centre and the direct outer ring. Then he analysed the photos. “Looking through your eye lashes, the three cities look the same. But if you look closely, it’s only natural that you notice big differences, for instance, between the many high-rise buildings in Rotterdam and the mainly low-rise blocks in Utrecht.” Even so, the suburbs of the cities look surprisingly alike; you can clearly recognise the Dutch planning culture of the beginning of the last century. The so-called garden estates have a strong village character with low, single-family homes and lots of trees and shrubs. The inner cities, however, have a strong, identity of their own, with iconic buildings such as the Domtoren, the Van Nelle factory or the Philips factories, which immediately catch the eye. Jeroen used photos of the city of Eindhoven in a hand-woven carpet, which, executed in black and white, gives a beautiful picture of this post-industrial city.

27

EINDHOVEN

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat

cityscapes XXXXXX

28

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjรถldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan

EINDHOVEN

ROTTERDAM

stadsbeelden XXXXXX

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort


stadsbeelden

cityscapes

anticiperen I14 Argentijnse J17 beeldscherm r3 begrippen A4 Between Realities B1, C4, A12 bewoners C6, A11, C14, C17, d18 bezoekers C5 biënnale B2 bomen K17 capitulatie C17 cartograaf C4, d6, d15, A16, A17, B18, J9 centraal t3 centrum A8, A9, C16, C18 China A7, B8 City of glass J4, I13, l15 codes C16, I10 conceptualiseren I10 consumenten A4 Continuo: Praha! d5 creatief proces I10 cryptische ruimte l4 curatoren C1, d1, A4, B6, C4, A10 daklozen I2 deelnemers d15, d13 definiëren A4 denken r4, J5, J7 denklijnen l12 design Academy Eindhoven s1, q4 digitale mapping games t2 Disneyficering B4, C5 drama B1, A4, B4 dramaturgen C1 dwaaltocht I8 fenomenen C5 fietsen K18 flexibeler l8 fragmenten l4, J10, J15 From here to there K10, l14 gebruikers l17, s2 gedragen s1 geluid J2 gerecycled B9 geschiedenis B5 getransformeerd r6 gevolgen r2, r3, I13 gezichtspunt l7 grid-systeem I8 Groningen t1, q4 Hand Drawn Map Association K10, l15 handelingen r1, J5 hoek K5 installatie(s) A7, B7, C8 interpretatie(s) K8, K12, K11 interventie(s) C4, B8, C7, d7, A11, B1 interventionist C4, d4 Jan Rothuizen K11 Jorge Luis Borges J18 kaart(en) C6, C8, d9, C14, C15, A17, A18, C18, I3, I2, I1, J2, I17, J18, J17, K17, K18, K16, l16, l17, l18, q1, q2, r3, s1, r2, q4, q6, q5, r5, r4, K5, K4, I7, I8, J7,K7,K8, l7, I11, I10, J10, K10, K11 kaartlezer I2, J1 Karlovastraat d17 kijken s1, I12, l11 KNMI q5 labyrintische J11 leefwereld r2 lexicon A4 lijn A16, q2 locatie I2, J2 lokale bevolking C17 macht q1 Manhattan I7, l14 mappings d9, K10, l14 markeert d15 massamens J8 massatoerisme C16 meten J7, K8 mobiele applicatie d14 mobiele telefoon A17, l8 mobiliseren J8 modernisme J11 modernistische architectuur J8 Naked city J11 navigeren s2 notitieboek K5, I14

observatie I8 omzeilen I1 onderzoeker d4, B18 onderzoek(t) d14, A17, s1, t3, r5, l4, l12, B2 onderzoeksnetwerk B15 onthullen I1 ontvluchten C18, d18 ontwerp(en) r4, l10, I13, J4 ontwerpers C2, C4, A10, s1, r5 ontwerpschetsen I15 ontwerpstudenten I15 oorlog J7 ordenen J7, K8 oud papier A9, A7, B9, B8, C7 parallelle C17, l11 Parijs J11 park K4 Paul Auster J5, I11, I15, l14 performances C7, C14 persoon d13, 17 persoonlijke ruimte B18 plattegrond J10 plek B7, B8, A18, C18, I3 plekken d4, A18, K11 Praag A5, B4, C4, A9, C14, C18, C17, A13, B2 Praagse Lente B4 project B10, t3 PsHA Groningen t3 Public Private C1, d6, B15 Public space d4 publieke ruimte C2, d8 Quadriannal d2 radicaal r5, J11 realiteit(en) B4, C5, d8, A10, A12, A17 reporter(s) C5, C7 rood q2 rusland B6 scenografen d2, A12, B2 scherm s2, s3, t2 schuilen A11, C16 sluiproute d17 souvenirs d7 spoor A16 stad A4, A6, B6, C4, d4, d5, d8, A10, A17, s2, J4, K4, l6, l4, I8, J14, B2, A1 stadium l5 stadsplein C13 terminologie A6 tekens I10 theater A2 theatermakers C1, C5 toe-eigening K11 Toren van Babel l5 trial-and-error I14 tweedimensionaal K16 vakgebied d2 Venetië J12 veranderen r1, r4, r6, s4 verdwalen I9, K7, I14 verdraaid l17 verlichtingsidee I7 verschuilen d5 vervormen K18 vervreemding J10 verwarde mensen C7 vluchten A11 vluchtroutes d4 vorm(en) A4, B17, r5, J2 vuilnismannen A8, d7 vuurrood l17 wandeling(en) K5, K11 website A10 weg J1, l18, l9 wereld K16, K17, q3, s4, l4, l6, I8, J7, J9, K7, K9, I12, I11, J11, I14 werelden C18 wereldreis B8 werkelijkheid B5, K17, I9, K8 wetenschappelijke q4, I9 wetten en regels A5 wind K18 you-are-here stip s1 zijstraten d16 zoek t2, K12 zwart-wit K17, q2 zwerver(s) C8, K17


1

stadsbeelden A

2

cityscapes DE STAD ALS THEATER Een interview met Ester van de Wiel

B

C

D

E

Wat ontstaat er als je scenografen en ontwerpers samen de stad laat onderzoeken? Between Realities toont de uitkomsten van interventies en onderzoek in Praag tijdens de vierjaarlijkse biënnale Quadriannal (18 juni tot 28 juni 2015).

Dramaturgen, theatermakers en publieke ruimte ontwerpers werken graag met de stedelijke openbare ruimte maar ontmoeten elkaar daar vreemd genoeg nauwelijks. Toen het Platform Scenografie ontwerper en docent Public Private Ester van de Wiel benaderde als een van de curatoren van de Quadriënnale was ze blij verrast: “Ik wilde al geruime tijd samenwerken met scenografen omdat ik denk dat we elkaar veel te bieden hebben.” Van de Wiel schreef samen met mede curatoren Sanne Danz (scenograaf), Sigrid Merx (dramaturge) en Iris Schutten (schrijver/architect) een plan. “Al snel stuitten we op discussies over het vocabulaire”, vertelt Ester. “Waar hebben we het over als het gaat over ‘back stage’, over iets ensceneren of wanneer ontstaat er drama? Elk woord heeft in ieder vakgebied een eigen kleur

THE CITY AS THEATRE An interview with Ester van de Wiel

F

G

What happens when you let set designers and designers investigate the city together? Between Realities shows the results of interventions and research in Prague during the four-yearly biennial Quadriënnale (June 18th – 28th, 2015).

Dramatists, theatre-makers and public space designers enjoy working with the city’s open space, but, strangely enough, they rarely encounter one another there. It was a happy surprise for Ester van de Wiel, designer and Public Private lecturer, when she was approached by Platform Scenography to be a curator for the Quadriënnale. “I wanted to work with set designers for some time because I imagined we would have a lot to offer one another,” she says. Together with

30 H

3

4

5

en soms kan ook het tegenstelde beoogd worden. Zo wil ik liever geen drama in de publieke ruimte. Ik wil dat mensen participeren en niet als consumenten iets over zich heen laten komen. Voor een scenograaf gelden andere wetten en regels.” De vier curatoren besloten de gesprekken over de terminologie vorm te geven in een lexicon waarbij ze samen de genoemde begrippen probeerden te definiëren. Vervolgens onderzochten ze de enscenering van de stad Praag. Ester: “In de historische stad is slechts een klein deel uit de geschiedenis uitgelicht. Je ziet vooral dat de barokke elementen veel aandacht krijgen. Andere historische periodes zoals de Praagse Lente of de relatie met Rusland, waaronder enkele communistische gebouwen behoren die nog in de stad staan, worden nauwelijks belicht. Daarnaast viel het de curatoren op dat er in Praag veel Disneyficering plaatsvindt: zo lopen er gekostumeerde mannen en vrouwen rond die voor vertier zorgen. Die kostuumdrama’s creëren een eigen werkelijkheid. Hoe beïnvloedt dat de dagelijkse realiteit? De CarTograaf In een stad waarin de diverse realiteiten naast elkaar bestaan leek het de curatoren van Between Realities interessant te onderzoeken hoe het dagelijkse leven, de theatralisering en disneyficering van het publieke domein elkaar beïnvloeden en hoe bezoekers en bewoners daarmee om gaan. Er werden drie rollen gedefinieerd: die van de interventionist, de cartograaf en de reporter. Voor elk van deze rollen werden ontwerpers en theatermakers uitgenodigd die gedurende elf dagen in Praag een interventie pleegden, fenomenen in kaart brachten of de reacties op deze interacties rapporteerden. Zo verkende Public Private onderzoeker Naomi Bueno de Mesquita in de rol van cartograaf plekken waar Pragenaren zich verschuilen voor de hordes toeristen in hun stad. Wat zijn vluchtroutes in de stad? Hoe proberen inwoners de toeristen te mijden? (zie pagina 34) Ontwerper en Public Space alumnus Florian de Visser ging in de rol van interventionist aan de slag met Continuo: Praha! Een vervolg

co-curators Sanne Danz (set designer), Sigrid Merx (dramatist), and Iris Schutten (writer/architect), Ester wrote a plan. “Early on we got into discussions about vocabulary,” she explains. “What are we talking about when we say ‘back stage’, or about ‘setting’ something onstage, or when does something become ‘dramatic’? Each of these words has a different connotation depending on your field and even sometimes a contradictory meaning. Personally, I would prefer not to have drama in a public space, I want people to participate and not just consume something presented for them, but for a set designer, different laws and rules apply.” The four curators decided to shape these discussions about terminology in a lexicon in which they attempt to define these terms together. Then they investigated how the city of Prague is staged. Ester: “In the historical city, only a very small part of its history is brought to light. You see that the baroque elements in particular receive a lot of attention. Other historical periods, such as the Prague Spring or the relationship to the Soviet Union, from which several communist buildings remain barely receive any attention. The curators also observed that in the city, ‘Disneyfication’ is taking place – costumed men and women brought in to entertain – costume dramas, which create their own authenticity. How does this affect day-to-day reality? The CarTographer In a city where diverse realities seem to exist alongside one another, it seemed to the curators of Between Realities an interesting idea to investigate how daily life, and the theatricalisation and Disneyfication of the public domain influence one another, and how the inhabitants deal with this. Three roles were defined – that of the interventionist, the cartographer and the reporter. Designers and theatre-makers were invited for each of these roles, to perpetrate an intervention,

31

6


1

7

stadsbeelden A

B

C

D

E

F

G

8

op zijn afstudeerwerk waarbij hij het ophalen van het oud papier op cityscapes straat onderzocht door de cyclus van afvalverwerking te volgen, zelfs tot in China. Dit verhaal bracht hij terug naar de straat door er installaties van te bouwen. “In het toeristische centrum van Praag wordt het afval zo veel mogelijk ‘back stage’ verzameld. Het oud papier wordt niet eerst aan straat gezet, maar wordt bijvoorbeeld door middel van afspraken met de vuilnismannen direct vanuit de winkel naar de vuilniswagen gebracht.” Florian vond in het centrum één plek waar het afval werd verzameld in ondergrondse containers in de openbare ruimte. Al snel verzamelt het afval zich rondom de container. Twee keer per dag komen ze dit verkeerd geplaatste oud papier verwijderen. Dit werd de plek voor zijn interventie. Florian dupliceerde Praagse souvenirs van het oud papier. Deze afbeeldingen worden vaak geproduceerd in China of hebben een nietTsjechische oorsprong. Florian wilde met Coninuo aantonen dat lokale verhalen op die manier vaak een wereldreis maken. Dat wordt treffend aangetoond door het papier zelf dat vaak in China wordt gerecycled. “In de periode dat ik de installatie opbouwde gebeurde er van alles; veel gesprekken met voorbijgangers, een zwerver die uit zichzelf mee ging tekenen, verwarde mensen die niet wisten of ze hun oud papier er nog wel bij konden zetten, etc. De exacte ophaaltijd bleek niet vast te staan waardoor de installatie er veel langer stond dan ik had verwacht.”

10

11

12

probeerden de curatoren te achterhalen welke impact Between Realities had op de stad door elke interventie en de reacties erop te duiden met woorden als ‘vechten’, ‘vluchten’, ‘schuilen’, ‘onderhandelen’ en ‘overgeven’. Zo werden alle bijdragen geclusterd op de website. Het overzicht laat duidelijk zien dat de scenografen en ontwerpers gezamenlijk bijzonder goed in staat zijn om de complexe dagelijkse realiteit in al zijn facetten te laten zien en er ook op succesvolle wijze in te interveniëren opdat de bewoners zelf nieuwe realiteiten ontwaren. Het project ontving de Best Curatorial Concept Award.

De reporTers Alle interventies, performances en kaarten werden vastgelegd door reporters. Daarnaast vond er een Talking in Towns plaats, een gesprek dat werd gevoerd al lopend door de stad met een silent-disco-systeem. Florian: “Precies toen we met de groep bij Continuo stonden kwamen de vuilnismannen om het op te ruimen. De perfecte timing voor een mooi gesprek.” Op basis van de interventies, gesprekken en zogeheten ‘mappings’ (manieren om de diverse realiteiten in de publieke ruimte in kaart te brengen vanuit een persoonlijke en kritische gedreven vraag)

record phenomena, or report on the responses to these interactions, over the course of eleven days. For example, Public Private researcher Naomi Bueno de Mesquita investigated, in her role as cartographer, the places where Prague inhabitants hide from the hordes of tourists in their city. What are their escape routes? How do the inhabitants avoid the tourists? (see page 34) Designer and Public Space alumnus Florian de Visser, in his role as interventionist, set up Continuo: Praha!, a follow-up to his graduation project where he investigated the process of paper collection by following the progression of rubbish recycling, all the way to China. He brought this story back to the streets by building wonderful installations. “In the tourist centre of Prague, rubbish is collected as much as possible ‘back stage’. Old paper is not first put out on the street but is instead collected directly from the shop by making an appointment with the rubbish collectors to come with their truck.” Florian discovered just one place in the city centre where rubbish is collected in underground containers in public space. Rubbish rapidly collects around the container; if one person deposits a box then more soon follow. This old paper is removed twice daily. “This became the place for the intervention,” says Florian, who duplicated souvenirs of Prague made of the old paper. These images are often produced in China or originate beyond the Czech Republic. With Continuo, Florian aimed to show that local stories often travel around the world. This was very aptly shown by using paper that is often itself recycled in China. “In the period that I built up the installation, all sorts of things happened: lots of chats with passers-by, a tramp who spontaneously started to draw, confused people who didn’t know if they should or shouldn’t add their rubbish, etc. The exact time for collection turned out not to be definite, so that the installation remained a lot longer than I expected,” explains Florian.

32 H

9

The reporTers All the interventions, performances and maps were recorded by the reporters. A number of Talking in Town conversations also took place, these happened whilst walking through the city with a silent-disco system. “At the moment we were standing by Continuo with the group, the rubbish men came to clear it away. The perfect timing for a good conversation,” tells Florian. On the basis of the interventions, conversations and mappings, the curators tried to discover what impact Between Realities had on the city by following each intervention and recording people’s reactions using words such as ‘fighting’, ‘fleeing’, ‘hiding’, ‘bargaining’ and ‘surrender’. All these contributions were then clustered on the website, where the overview shows how capable the theatre-makers and the designers were of collectively intervening in a way that succeeded in allowing the inhabitants to discover new realities for themselves. This project was the recipient of the Best Curatorial Concept Award.

33


13

stadsbeelden

14

15

cityscapes PRAAG ALS PODIUM Naomi Bueno de Mesquita

Tijdens de Praagse Quadriënnale, die plaatsvond van 18 tot 28 juni 2015, onderzocht Naomi Bueno de Mesquita, research fellow bij de Public Private afdeling en lid van het Traders onderzoeksnetwerk, verschillende mapping-technieken.

aanpak 1: ColleCTief in kaarT brengen van De openbare ruiMTe Naomi’s doel was om samen met bewoners het gebruik van het oude stadsplein van Praag en de performances aldaar in kaart te brengen. Tijdens de zes mapping-sessies, werden de deelnemers gevraagd om een speciaal ontworpen mobiele applicatie te gebruiken. Deze app bevat verschillende brushes, waarbij elke brush een performer voorstelt die in de openbare ruimte zal worden getraceerd door de deelnemers. Het cartografische onderzoek bestaat uit het volgen van personen gedurende 15 minuten, waarbij men probeert de gekozen persoon dicht op de huid te volgen. Elke cartograaf markeert het

PRAGUE AS A STAGE Naomi Bueno de Mesquita

During the Prague Quadrennial, which took place from the 18th to the 28th of June, 2015, Naomi Bueno de Mesquita, research fellow in the Public Private department and member of the Traders research network, explored different mapping techniques.

approaCh 1: ColleCTive Mapping of publiC spaCe Naomi’s aim was to collectively map the use of Prague’s old town square, and the Quadrennial performances there. During the six mapping sessions, participants were asked to use a purpose-built mobile app. This app incorporated several brushes. Each brush

34

16

17

18

spoor van die persoon op de kaart. Op deze manier construeert de groep cartografen een kaart van de stad gedurende de loop van de performance. Hoe langer de cartograaf stil staat, hoe dikker de lijn op de kaart zal zijn – op deze manier worden de dynamische aspecten van tijd en snelheid ook vertegenwoordigd op de kaart. De cartograaf fotografeert bovendien momenten of plekken waar verschillende realiteiten elkaar ontmoeten of in conflict komen. Naomi onderzoekt hoe de mobiele telefoon gebruikt kan worden als mapping instrument – een werkwijze waarbij de onderzoeker dicht bij het subject kan zijn zonder in te breken op iemands persoonlijke ruimte. Anderzijds worden ook de performatieve (of zelfs theatrale) aspecten van deze vorm van belichaamde mapping onderzocht: iemand volgen in de openbare ruimte verbindt de cartograaf met de performance. aanpak 2: auDio verhaal Mapping Met als doel de ‘verstopstrategieën’ – een neveneffect van het massatoerisme – van de lokale bevolking in het centrum van Praag te verkennen, bracht Naomi de parallelle werelden in kaart. “Ik ging ervan uit dat de bewoners geïrriteerd zouden zijn door de massa’s toeristen en ze dezen zouden proberen te ontvluchten. Ik interviewde zes inwoners van verschillende leeftijden, allen woonachtig in het centrum van Praag. Ik vroeg hen om mij mee te nemen naar een plek waar zij schuilen voor toeristen, en ik vroeg naar de ongeschreven regels, of codes, die daar van toepassing zijn. Maar hun antwoorden wezen eerder op een capitulatie dan op een ontsnapping. Ze zeiden de toeristen niet hinderlijk te vinden of zelfs dat ze het toerisme leuk vonden. Maar toch, in de loop van de interviews bleek dat de bewoners, tot op zekere hoogte, de toeristische belemmering ontvluchten Ariana, een vrouw van in de zeventig die naast de Karelsbrug woont, vertelde niks over de drukke Karlovastraat, ondanks het feit dat die voor haar onmogelijk te vermijden is. Een student begeleidde me door de zijstraten die hij vaak als sluiproute gebruikte.

represents a performer in public space that would be traced by the participants. The cartographic exploration consisted of following people for 15 minutes, by walking closely behind that person. Each cartographer marked that person’s trace of on the map. As such, the group of cartographers constructed a map of the city over the course of the performance. The longer the cartographer stood still, the thicker the line on the map would be – in this way the dynamic aspects of time and velocity were represented on the map. Furthermore, the cartographer would take pictures of moments or spaces where different realities met or came into conflict. Naomi’s exploration investigates how a mobile phone can be used as a mapping device – a method, which allows the researcher to be close to the subject without invading someone’s personal space. On the other hand it explores the performative (or even theatrical) aspects of this embodied way of mapping – the act of following someone in public space links the cartographers to the performance. approaCh 2: auDio sTory Mapping Aiming to explore the strategies used by local people living in the centre of in Prague for ‘hiding’, Naomi attempted to map the parallel worlds that are a side-effect of mass tourism. “I assumed that residents would be annoyed by the masses of tourists and would therefore attempt to flee them. I interviewed six locals of different ages, all living in the centre of Prague. I asked each of them to take me to a place that facilitates sheltering from the onslaught and to explain the unwritten rules, or codes, that accompany the place. However, I found that their answers showed more evidence of surrender than of escape. Most people said they weren’t bothered by tourism or even that they liked it. Nonetheless, as the interviews progressed, it appeared that the residents did, to some extent, flee the tourist hindrance.

A

B

C

D

E

F

G

35 H


1

stadsbeelden I

J

2

Mensen hadden de neiging om plaatsen waar daklozen bijeenkwamen te vermijden vanwege decityscapes stank, maar soms werden deze wegen toch gekozen omdat ze minder druk waren.” Naar aanleiding van de interviews vroeg Naomi de geïnterviewden om een kaart te tekenen, of een overzicht te maken van de strategie die ze gebruikten om toeristen te omzeilen. Deze kaarten kunnen worden ‘gelezen’ door naar de werkelijke locatie te gaan om het verhaal van die plaats op de kaart te onthullen. De ‘kaartlezer’ moet op dezelfde plek staan als waar het verhaal verteld werd (het geluid vervaagt naar mate je verder weg bent van de locatie). Door de tijd te nemen om het verhaal te ontrafelen, gepaard met de persoonlijke mapping ervaring, wordt de kaartlezer actief betrokken bij zijn omgeving en gedwongen om de tijd te nemen voor het lezen van de kaart.

L

N

Ariana, a woman in her seventies who lives next to the Charles Bridge, did not mention busy Karlova street, despite it being almost impossible to avoid. A student guided me through the side streets he often took as a shortcut. Places where homeless people congregated tended to be avoided because of the smell, but sometimes these routes were preferred as thoroughfares because they were less busy.” Following the interviews, Naomi asked the interviewees to draw a map, or outline the strategy they used to circumvent the tourists. The maps can be ‘read’ by going to the actual location to reveal the story of that place on the map. The map-reader has to stand on the same spot from which the story was told (the audio will fade out the further you move away from the location). Taking time to hear the story unfolding, plus the aspect of personal, one-on-one mapping, instigates a more active role for the ‘map-reader’ who takes the time to ‘read’ a map.

5

6

GET LOST! Leeke Reinders

“Ontwerpen betekent afleren wat we denken te weten, geduldig de mechanismen achter onze reflexen ontleden en ons doordringen van het mysterie en de verbluffende complexiteit van onze dagelijkse handelingen.” (De Botton 2009)

GET LOST! Leeke Reinders

“To design means forcing ourselves to unlearn what we believe we already know, patiently take apart the mechanisms behind our reflexes and to acknowledge the mystery and the stupefying complexity of everyday gestures.” (De Botton 2006) In Paul Auster’s novel, City of Glass, a man walks through the city, tailing another man. After having received several phone calls asking if he is Paul Auster Quinn, himself a writer of detective novels, he decides to take on a challenge. His mission seems straight forward enough: to tail an old man who has just been released from prison. Quinn immerses himself in the assignment. He buys a notebook, tracks down the man and meticulously records his movements. The old man appears to wander aimlessly about the city. Picking something up off the ground from time to time, sitting in the park, turning the occasional corner; nothing special, at least, not at first sight. On the thirteenth day, Quinn sits behind his desk and begins, literally, to convert his walks into maps. He discovers that every day marks out a letter of the alphabet, and together the letters form a phrase – ‘Tower of Babel’, the title of the very book which the old man is working on. The Tower of Babel: the city transformed into a cryptic space. In this, Quinn presumes

O

36 P

4

In de City of glass, een roman van Paul Auster, loopt een man door de stad, een andere man achterna. Nadat hij enkele telefoontjes kreeg met de vraag of hij Paul Auster is besloot Quinn, zelf schrijver van detectives, een uitdaging aan te gaan. Zijn opdracht lijkt duidelijk: volg een oude man die zojuist uit de gevangenis ontslagen is. Quinn bijt zich in de opdracht vast. Hij koopt een notitieboek, spoort de man op en brengt zijn bewegingen minutieus in kaart. De oude man lijkt doelloos door de stad te dwalen. Hij pakt soms iets van de grond af, zit in het park, loopt hier en daar een hoek om. Op de dertiende dag gaat Quinn zitten achter zijn bureau en begint zijn wandelingen, letterlijk, in kaarten om te zetten. Dit leidt tot een vreemde maar betekenisvolle bevinding. Iedere dag blijkt een letter in het alfabet te vormen en de letters samen maken een zin. ‘Tower of Babel’: de titel van het boek waaraan de oude man werkt. De Toren van Babel: de stad veranderd in een cryptische ruimte. Quinn meent hierin het eigenlijke doel van zijn onderzoek te herkennen: het assembleren van een nieuwe taal waarmee de stad en de wereld herschikt kan worden. “De wereld valt uiteen in fragmenten”, zegt hij, “het is mijn taak om die weer aan elkaar te zetten”. Als de oude man na een aantal dagen uit zicht verdwijnt,

K

M

3

37


1 7

stadsbeelden I

J

K

L

M

N

O

8

10

11

12

verandert de detective in een dwaaltocht. Het grid-systeem van cityscapes Manhattan is een labyrint geworden, een stad om in te verdwalen en je identiteit te verliezen De kaart en het grid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Kaarten, zo was lange tijd de veronderstelling, leggen de werkelijkheid vast. De opkomst van de cartografie werd aangestuurd door een Verlichtingsidee, namelijk dat de wereld met wetenschappelijke methoden van calculatie en observatie in kaart gebracht kon worden. Kaarten speelden een cruciale rol in de modernisering van de Westerse wereld en het verzamelen, produceren en mobiliseren van kennis (Cosgrove 1999, Dodge, Kitchin & Perkins 2009). Sterker nog: de kaart ontwikkelde zich niet alleen tot een hulpmiddel om de wereld te meten en ordenen, maar ook om die naar eigen hand te zetten. Om oorlog te voeren, land te veroveren en grondeigendommen te reguleren. Het denken over kaarten is lange tijd gekleurd door deze Cartesiaanse kijk op de wereld. De ruimte als een neutrale container, zoals de bouwblokken van de modernistische architectuur onderdak boden aan de gestandaardiseerde massamens. De cartograaf had dan ook een nobel doel: het meten, ordenen en veroveren van de wereld. Voor kunstzinnige interpretaties, laat staan voor dwalen en verdwalen, was geen plaats. Dit idee van de kaart als neutrale representatie van de wereld is inmiddels hopeloos achterhaald. Kaarten zijn nadrukkelijker onderdeel gaan uitmaken van het dagelijkse leven, zeker in een wereld waarin de mogelijkheden voor het (re)produceren van grafische beelden zijn verveelvoudigd. De werkelijkheid kun je op verschillende manieren bekijken, het is maar net met welk oog, vanuit welke positie, met welke belangen je kijkt en handelt. Technologische ontwikkelingen maken het bovendien steeds moeilijker om tot een enkel en dominant gezichtspunt te komen. Informatie reist snel en er zijn geavanceerde technieken beschikbaar voor het maken en manipuleren van kaarten. Kaarten zijn ook flexibeler geworden. Ze zitten in ons hoofd, in de auto, op de mobiele telefoon. Ze wijzen ons de weg en voorspellen het weer. Als praktisch instrument, als tekst met eigen

codes en tekens, als consumptieproduct. De kaart is, kortom, een sociale constructie. Het vertelt over ons en hoe we naar de wereld kijken. Het maken van een kaart gaat in essentie over het visualiseren, conceptualiseren en representeren van de wereld om ons heen. Het is een creatief proces waarin je een begrip van de wereld vormt maar er ook op kunt ingrijpen. Het boek van Paul Auster toont de bizarre consequenties hiervan, maar staat niet op zichzelf. Eind jaren zeventig maakte Sophie Calle al de Suite Vénitienne, waarin ze een man dagenlang achtervolgde doorheen het labyrintische Venetië. Het is een praktijk die op haar beurt weer lijkt op de dérives van de Franse Situationisten, een collectief van kunstenaars en critici die in de jaren vijftig en zestig, in reactie op het modernisme, Parijs op een nieuwe manier wilden verbeelden (Sadler 1999). De Situationisten keerden zich tegen de vervreemding van de moderne wereld waarin mensen zijn uitgeleverd aan markten en producten. Zoals in Naked city, een kaart waarin de plattegrond van Parijs radicaal bewerkt is met rode pijlen en uitgeknipte fragmenten. Het speelse en ludieke gebruik van de kaart als grafisch beeld keert ook terug in meer recente vormen van cartografie. Zo maakt de Nederlandse kunstenaar Jan Rothuizen (2010) in zijn getekende kaarten wandelingen door steden en interieurs. In From here to there (Harzinski 2010) zijn kaarten verzameld van de Hand Drawn Map Association, een gezelschap dat op zoek is naar handgetekende mappings, op papier, op bierviltjes, op armen en handen, varërend van fictieve plekken en kunstzinnige interpretaties van ruimte tot routebeschrijvingen en mental maps. Je kunt het zo gek niet bedenken of je kunt er wel een kaart van maken. Kaarten lenen zich voor toe-eigening en interpretatie en zijn daarmee bij uitstek geschikt als instrument van ontwerpend onderzoek. Ontwerpen is een proces van experiment en exploratie, van analyse en associatie. Ontwerpen is een cyclisch proces van kijken, analyseren, maken, experimenteren, ontdekken en materialiseren. Het gaat over het transformeren van een idee, het gebruiken van parallelle denklijnen en het accepteren van incomplete en soms ook conflicterende ideeën (en deze niet in een te vroeg stadium willen oplossen).

to recognise the real purpose of his research – the assembling of a new language with which the city and the world can be restructured. “The world has been split into fragments,” he says, “it is my task to reassemble them.” When, after a few days, the old man disappears from sight, the detective becomes a meanderer. Manhattan’s grid system has become a labyrinth, a place to get lost in and to lose your identity. The map and the grid are inextricably linked. The assumption used to prevail that maps charted reality. The emergence of cartography was driven by an idea from the Enlightenment, namely that using scientific methods of calculation and observation, the world could be mapped. Maps played a crucial role in the modernisation of the Western world, and in the collection, production and mobilisation of knowledge (Cosgrove 1999, Dodge, Kitchin & Perkins 2009). In fact, the map evolved into a tool not only to measure and organise the world, but also to exert one’s command over it – to wage war, to conquer lands and to regulate land ownership. Thought about maps has long been influenced by this Cartesian view of the world – space as a neutral container, much as the building blocks of modernist architecture which sheltered standardized mass-produced people. Thus the cartographer had a noble goal: measuring, organising and conquering the world. The was no place for any artistic interpretation, much less for wandering about and getting lost. This idea of the map as a neutral representation of the world around us has become hopelessly outdated. Maps have become an increasingly active and explicit part of everyday life, particularly in a world where the possibilities for (re)production of graphic images have multiplied. Reality can be viewed in different ways, it just depends on whose eye, from which viewpoint, and the interests underlying their observations and actions. Furthermore, technological developments also make it more difficult to achieve a single and dominant viewpoint.

Information travels fast and there are plenty of advanced techniques available for the creation and manipulation of maps. Maps themselves have also become more flexible. They’re in our minds, in the car, on our mobile phone. They show us the way and forecast the weather.They are there as a practical tool, as text with its own codes and symbols, as a consumer product which is read, used and interpreted. In short, the map is a social construction. It says something about us and about how we see the world. Making a map is essentially about visualising, conceptualising and representing the world around us. It is a creative process which lets us get a grip on the world, both metaphorically and literally. The book by Paul Auster follows this through to an extreme, bizarre conclusion, but is not alone in doing so. Already in the late seventies, Sophie Calle produced the work Suite Vénitienne, in which she followed a man for days through labyrinthine Venice – apractice which, in turn, looks like the dérives of the French Situationists, a collective of artists and art critics in the fifties and sixties, who, in reaction to modernism, wanted to depict Paris in a new way (Sadler 1999). The Situationists opposed the alienation of the modern world in which people are turned over to markets and products – for example in Naked City, a map whereby the city of Paris is radically modified with red arrows and cut-out bits. Playful and fun use of the map as a graphic image is returning again in more recent forms of cartography, for example, Dutch artist Jan Rothuizen’s drawn maps of walks through towns and interiors (2010). These are graphic images that have become fashionable, both in art institutions as well as in fashion mags and women’s magazines. In From Here to There (Harzinski 2010) maps have been collated from the Hand Drawn Map Association, a group that seeks out hand-drawn mappings, on paper, coasters, arms and hands, ranging from fictional places and artistic interpretations of space,

38 P

9

39


13

stadsbeelden

14

15

Ontwerpen werkt per definitie in trial-and-error. Kleine ontwerpschetcityscapes sen kunnen leiden tot onverwachte ontdekkingen en niet geanticipeerde gevolgen. De vraag dient zich dan aan: hoe stel je ontwerpstudenten in staat om open te staan voor de wereld om hen heen, het ongekende te ontdekken en op het onverwachte te anticiperen? Hoe kun je nieuwe dingen zien en de bestaande dingen anders bekijken? Ik zou zeggen: durf te verdwalen! Zoals de detective in Paul Auster’s City of glass; steek een notitieboek in de broekzak, een potlood achter het oor en trek de stad in. De ontwerper als detective, iemand die ruimtes en activiteiten observeert en uit de fragmenten van het stedelijke leven een verhaal construeert.

16

17

18

VERTROUW NOOIT EEN KAART

I

Over mapping als methode in design research

David Hamers J

referenties Botton, Alain de (2009) De architectuur van het geluk. Amsterdam: Olympus Cooper, Becky (2013) Mapping Manhattan. A love (and sometimes hate) story in maps by 75 New Yorkers. New York: Abrams Image Cosgrove, Denis (red.) (1999) Mappings. Londen: Reaktion Dodge, Martin, Bob Kitchin & Chris Perkins (red.), Rethinking maps. Londen en New York: Routledge. Harzinski, Kris (2010) From here to there. A curious collection from the Hand Drawn Map Association. New York: Princeton Architectural Press Karasik, Paul & David Mazzucchelli (2005) Paul Auster’s City of Glass. Londen:Faber and Faber Rothuizen, Jan (2010) De zachte atlas van Amsterdam. Amsterdam: Nieuw Amsterdam Uitgevers Sadler, Simon (1999) The situationist city. Cambridge en Londen: The MIT Press

to travel directions and mental maps. There is a map for everything you can possibly think of, nothing is too absurd. Maps are well suited to appropriation and interpretation, and are therefore an ideal tool for design research. Designing is, in the best cases, a process of experimentation and exploration, analysis and association. Designing is a cyclical process of looking, analysing, creating, experimenting, discovering and materialising. It is about transforming an idea, about the use of parallel trains of thought and about accepting incomplete, and sometimes conflicting, ideas (and not wanting to solve them at too early a stage). Design works, by definition, through trial and error. Small design sketches can lead to unexpected discoveries and unanticipated consequences. This leads to the question of how to enable design students to be open to the world around them, to explore the unknown and to anticipate the unexpected. How can you see new things and view existing things differently? I would say, “Dare to get lost!” Like the detective in Paul Auster’s City of Glass, put a notebook in your pocket, a pencil behind your ear and hit the town. The designer as detective, a person who observes spaces and activities, and from those fragments of urban life, constructs a story. references Botton, Alain de (20087) The architecture of happiness. London: Penguin Cooper, Becky (2013) Mapping Manhattan. A love (and sometimes hate) story in maps by 75 New Yorkers. New York: Abrams Image Cosgrove, Denis (red.) (1999) Mappings. London: Reaktion Dodge, Martin, Bob Kitchin & Chris Perkins (red.), Rethinking maps. London and New York: Routledge Harzinski, Kris (2010) From here to there. A curious collection from the Hand Drawn Map Association. New York: Princeton Architectural Press Karasik, Paul & David Mazzucchelli (2005) Paul Auster’s City of Glass. London: Faber & Faber. Rothuizen, Jan (2010) De zachte atlas van Amsterdam. Amsterdam. Nieuw Amsterdam Uitgevers. Sadler, Simon (1999) The situationist city. Cambridge and London: The MIT Press.

40

In 1946 schrijft de Argentijnse schrijver Jorge Luis Borges het korte verhaal Del rigor en la ciencia, over een kaart die precies zo groot is als het land dat hij afbeeldt. Dit vindt niet iedereen even handig en met de kaart loopt het slecht af. Resten ervan, zo eindigt het verhaal, worden vandaag door zwervers bewoond. Het verhaal leert ons dat kaarten niet eenvoudig een afbeelding van de wereld zijn. De kaart houdt uiteraard verband met datgene wat hij laat zien, maar hij vertaalt dat ook. Zo zijn kaarten doorgaans tweedimensionaal, terwijl het gebied waar we doorheen fietsen dat duidelijk niet is. Daar staan de bomen rechtop of buigen mee in de wind. Sommige kaarten zijn in zwart-wit getekend – voor de duidelijkheid halen ze alle kleur uit de wereld. Kaarten vervormen dus, ook al willen ze ons doen geloven dat ze de werkelijkheid afbeelden. Die illusie is sterk. Veel gebruikers – zowel leken als professionals – wijzen dagelijks naar een kaart als ze hun gelijk willen halen. Kijk maar, zeggen ze, hier staat het, hier ligt het. De meeste leken komen wel weg met zo’n vergissing, maar professionals zouden beter moeten weten. De meesten weten ook wel beter, maar het komt hun soms goed uit om naar de kaart te kunnen wijzen. Zo kan op de kaart een plan dat nog niet vaststaat er al verdraaid definitief uitzien. Ook kan op de kaart

NEVER TRUST A MAP On mapping as a method in design research

K

L

M

David Hamers

In 1946, the Argentine author Jorge Luis Borges writes the short story Del rigor en la ciencia, about a map which is exactly as large as the country it depicts. Not everyone finds this useful and the map comes to a sticky end. The story ends with the statement that wanderers today inhabit remnants of the map. The story teaches us that maps are not simply a depiction of the world. Obviously, the map has a connection with what it depicts, but it also translates it. Maps, for example, are usually two-dimensional, while the area through which we are cycling, clearly isn’t. There, the trees are standing upright or swaying in the wind. Some maps are drawn in black and white – for the sake of clarity they have drained the world of colour. So, maps distort, even though they want us to believe that they depict reality. This illusion is strong. Many users – both laymen and professionals – daily point to a map when they want to be put in the right. Have a look for yourself, they say, here it is, this is the location. Most laymen can get away with this error, but professionals should know better.

N

O

41 P


stadsbeelden Q

R

S

T

U

V

W

iets heel belangrijk worden gemaakt, vuurrood of lekker vet gedrukt. cityscapes De kaart kan helpen overtuigen. Niet doordat hij een afbeelding is, maar juist doordat hij dat niet is. Het is daarom belangrijk dat we ons bij elke kaart afvragen door wie deze is getekend. Wie heeft het rood (of zwart-wit) gekozen, wie het vet (of de nauwelijks zichtbare lijn)? Wie deze keuzen maakt, heeft macht. Niet alleen macht over de kaart, maar ook over de wereld. Een kaart maak je; mapping is een werkwoord. Er is sprake van handelingen en die handelingen hebben gevolgen. Er gebeurt iets. In de theoretische disciplines die zich bezighouden met kaarten maken (zoals human geography en critical cartography) worden kaarten daarom performatief genoemd: kaarten zijn niet onschuldig, ze veranderen iets, niet alleen op papier of op het beeldscherm, maar ook daarbuiten, hier, in onze leefwereld. ‘A map does not simply represent the world; it produces the world.’ (Kitchin et al. 2009: 13) Kaarten hebben effect. Sommige gevolgen worden beoogd door de maker, wellicht omdat deze in zijn voordeel zijn. Andere gevolgen zijn misschien onbedoeld, maar beïnvloeden niettemin het wel en wee van de lezer van de kaart, van ons als gebruikers. We gaan ons anders gedragen, kijken anders om ons heen en gaan ons anders verplaatsen. Ontwerpers moeten zich hiervan rekenschap geven. Dat doen ze ook. Ze doen niet alleen aan mapping, maar reflecteren ook daarop. Zo onderzoekt Naomi Bueno de Mesquita (in het TRADERS-programma waarvan Design Academy Eindhoven deel uitmaakt) het effect van de you-are-here stip die ons op het scherm van ons mobieltje digitaal helpt navigeren door de stad. Dat die stip altijd keurig in het midden van het scherm aangeeft waar we ons bevinden, geeft een gerust gevoel, maar maakt het ons, altijd maar centraal, ook niet belangrijker dan we zijn? Kennen we onze plaats nog wel? Door middel van het ontwerp van digitale mapping games onderzoekt Naomi onder andere wat er met ons gebeurt als de stip niet meer in het midden staat, als we er naar op zoek moeten te midden van andere stippen op ons scherm.

Een heel ander voorbeeld van mapping is het project PSHA Groningen (zie p. 22 in dit tijdschrift) waarmee Miriam van Eck dit jaar afstudeerde aan Design Academy Eindhoven. Van Eck neemt wetenschappelijke kaarten (van het KNMI) die het risico op aardbevingen in Groningen verbeelden als uitgangspunt voor het ontwerp van sieraden. Als creatieve en kritische lezer leest zij de kaarten niet op de gebruikelijke, bedoelde manier, maar geeft hieraan een eigen, nieuwe betekenis. De ringen die op de KNMI-kaart kansen op een beving representeren, worden in de handen van Miriam metalen broches die de Groningers op hun kleding kunnen dragen. Miriam ontdekt / creëert in de technocratische kaarten mogelijkheden voor identificatie, solidariteit en dialoog, gerepresenteerd door de sieraden. De ringen veranderen niet van vorm en blijven keurig op schaal, dus in zekere zin zijn ze onveranderd. Tegelijkertijd zijn ze radicaal getransformeerd. Door kaarten niet te vertrouwen, deze anders te lezen en te vertalen, ontstaat er iets nieuws. In de handen van ontwerpers tonen kaarten niet wat we al weten, maar brengen ze nieuwe mogelijkheden aan het licht. Ontwerpen is zo tegelijk onderzoeken, omdat lezen maken wordt en maken denken is. Als ontwerpers de kaart veranderen, veranderen ze de wereld.

And most of them do know better, but sometimes it suits them well to point to the map. Thus, a plan that has not yet been established may look darned definitive on a map. Things can also be made very important on a map, printed in scarlet or in appealing bold face. The map can help to persuade. Not because it is an image, but precisely because it is not. It is therefore important that with every map we look at, we should ask ourselves who drew this particular map. Who has chosen the scarlet (or black and white) print, or the bold print (or the barely visible line)? The person who makes these choices has power. Not only power over the map, but also over the world. A map is made; mapping is a verbal form. Actions are involved and these actions have consequences. Something is happening. That’s why in the theoretical disciplines concerned with map-making (such as human geography and critical cartography), maps are called performative: maps are not innocent, they change something, not only on paper or on the screen, but also outside these media, here, in our world, in our society. ‘A map does not simply represent the world; it produces the world’ (Kitchin et al. 2009). Maps have an effect. Some effects are envisaged by the maker, perhaps because they are in his advantage. Other effects may be unintentional, but nevertheless do affect the trials and tribulations of the map-reader, of us, the map users. We behave differently, look around us differently and travel differently. Designers must account for this. And they actually do. They are not only into mapping, but they also reflect on it. Naomi Bueno de Mesquita, for example, investigates (in the TRADERS programme of which Design Academy Eindhoven is part of) the effect of the you-are-here dot which on the screen of our mobile phone helps us navigate the city digitally. The fact that the dot always remains neatly in the middle of the screen, showing us where we are, gives us peace of mind, but does

it not make us, always the central point, even more important than we actually are? Do we still know where we belong? Through the design of digital mapping games, Naomi investigates, among other things, what happens to us if the dot is no longer in the middle, when we have to search for it among other dots on our screen. An altogether different example of mapping is the project PSHA Groningen (see p.22 in this magazine) with which Miriam van Eck graduated from Design Academy Eindhoven this year. Van Eck takes scientific maps (of the KNMI / Royal Dutch Metereological Institute) depicting the risk of earthquakes in Groningen as a starting point for the design of jewellery. A creative and critical reader, she does not read the maps in the usual, intended way, but lends them a new meaning of her own. In Miriam’s hands, the rings which on the KNMI map representa the risk of an earthquake become metal brooches which the people in Groningen can wear. In the technocratic maps, Miriam recognises / creates possibilities for identification, solidarity and dialogue, represented by the jewellery. The shape of the rings does not change and their scale neatly remains the same, so, in a sense, they are unchanged. At the same time, they have been radically transformed. By not trusting maps, by reading and translating them differently, something new is created. In the hands of designers, map do not show us what we already know, but they bring new possibilities to light. Thus, designing is investigating at the same time, because reading becomes creating and creating is thinking. When designers change the map, they transform the world.

1

2

42

bronnen Borges, J. L. (1975) A universal history of infamy. Londen: Penguin Books. Kitchin, R., Ch. Perkins & M. Dodge (2009) Thinking about maps, pp. 1-25 in: Dodge, M., R. Kitchin & Ch. Perkins (red.) Rethinking maps. New frontiers in cartographic theory. Londen & New York: Routledge.

sources: Borges, J. L. (1975) A universal history of infamy. Londen: Penguin Books. Kitchin, R., Ch. Perkins & M. Dodge (2009) Thinking about maps, pp. 1-25 in: Dodge, M., R. Kitchin & Ch. Perkins (red.) Rethinking maps. New frontiers in cartographic theory. Londen & New York: Routledge. 3

4

5

43

6


stadsbeelden

area o16 Argentine N17 around f9, G8, o9, N11, N14, w1 authenticity G4 avoid E7, M1 Between Realities G5, E11, f1 biennial f1 black and white o18, u1 brushes H15 building blocks N8 Cartesian N8 cartographer G4, H4, E9, E16, E17, E18, f16, o7 cartography M9, o12, r2, V1 centre f7, f8, G16, G17 China f9, G9 city E1, f2, G1, f5, G4, E7, E11, f10, E18, N6, o5, P4, M7, o11, w3 city centre f7 City of Glass N5, N13, o15 codes G17, C16, M11 collection E9, G8, N8, l14 collected f8 conceptualising M12 confused people G7 consequences N15, V3 consume E4 consumer M10 Continuo: Praha! E8 contributions f11 conversation(s) E11, E10 corner o4 country N16 curators f4, f6, G4 cycling o17 Czech republic G7 day-to-day reality G6 design(ing) N4, M14, M15, N15, u4, V4, w4 design Academy Eindhoven w1, u4 design students N15 designer(s) G2, G1, H2, E5, E6, H5, E7, f10, N14, w1, w5, f3, f1 developments P9 digitally w1 disappears M8 Disneyfication f5, G6 drama E4 dramatist(s) G1, E6 draw(n) G7, M3, o11, o18 earthquake V4, u4 escape G16 escape routes E8 fighting f11 fleeing f11 fragments M8, o15 graduation project E9 grid M7 grid system E9 Groningen u4, V5, V4 Hand Drawn Map Association o11, o15 hiding f11, G17 historical city f4 history f6, w4 human V2 illusion o17 inhabitants G6, E8, E9, f11 installation(s) f9, G8, H7 interactions E9 intervention(s) H6, G7, f11, f3 interventionist G6, E7 investigate(d) f4, E8, G4, f18, w1, u5, f2 Jan Rothuizen o11 Jorge Luis Borges N17 Karlova street M2 KNMI u4, V5 laws and rules f4 lexicon f4 local people f18 Manhattan M8, o14 map(s) E11, G14, E18, E17, G18, M3, N1, M7, N7, N9, o7, o8, M11, M10, o10, o11, o12, M14, M15, M13, M17, N17, N18, o18, o16, u1, u2, u3, V1, V2, V3, u4, V4, V6, V5, w5, w6, o17 map users w2 map-making V2 map-reader N1, N2, w1

mapping(s) E12, P10, o14 mapping sessions H13 mass-produced N8 media V1 mobile app H13 mobilisation N9 modernisation N8 modernist architecture N8 moments E18 movements o5 Naked City o10 navigate w3 network f14 neutral N7, o8 new f9, M11, N11, N14, V6, w4, w5 notebook o6, N14 observation(s) N8, P7 old paper f8, f7, G7 Paris N11, o11 park o5 participants H14, E16 passers-by G7 Paul Auster N4, N10, N15, o14 people E5, G7, E16, f18, G17, M2, o10, V6 performance(s) E10, G14 person f7, E18, E17, N15, u1 personal f17, N1 Prague f5, f6, E7, f8, G9, G15, G17, E13, f14, f2 Prague Spring f6 process E8, N12, M14, M15 project E7, f10, u6 PsHA Groningen f5 Public Private G1, E8, f14 public space G2, E4, E7, f7, G14, E17 quadriĂŤnnale G3, f2 realities G4, f12, f16 reality M8, o7, o16 recycled G8 recycling f8 reporter(s) E10 research M8, M15, M17, f13 researcher E9, f17 rubbish f8, f7, G7, E10 screen f3, w1, x1, u5 sheltered N7 souvenirs G8 soviet union f5 spaces E18, o13 square G13 standardized N7 story f7, f17, M3, N1, N3, o13 , N18, N17, o16, o15 strategies f17 street(s) f8, f9, M2, M3 surrender f10, G18 symbols M12 system E10, M9 terminology f4 terms f6 theatre E1 theatre-makers f12, G1, H6 thinking V5, w5 tourists E9, E7, G17, M2 tool N8, M10, M14 Tower of babel o5, P6 trace(d) E18, E17 tracks o6 transform(ing) M13, w4 transformed P4, V5 trust(ing) M17, V4 two-dimensional o18 unchanged V6 urban o15 Venice N11 view N8, N14 viewpoint o8, P9 visualising M11 walk(ing) E11, E17, N5, o6, o12 war N9 website f10 western world N7 wind o17 world(s) G8, G16, M8, M7, N9, N7, N8, o7, o9, M10, N10, N11, N12, N13, o16, o18, V2, w4 you-are-here dot w3

cityscapes


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat

cityscapes

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjรถldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan

EINDHOVEN

ROTTERDAM

stadsbeelden

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort


Ruimten Rondom

HOW TO GET A MEAL IN 30 MINUTES WITHOUT GOING TO THE SUPER MARKET

Eindhoven

TO GET A MEAL IN 30 MINUTES TO A IN MINUTES TO GET A MEAL IN 30 MINUTES TO GET GET A MEAL MEAL IN 30 30 MINUTES OUT GOING TO THE SUPER MARKET OUT GOING TO THE SUPER OUT GOING TO THE SUPER MARKET OUT GOING TO THE SUPER MARKET MARKET

Sunniva Flesland

Chrissie Coerman

ROTTERDAM

cale: 8 cm =1 km

Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

46

Geeresteinstraat Graze Weitje Koning Markweg Lobeliapad Geerkensstraat Grebbe Koningskinderen Locatellistraat Geert Adegeeststraat Grenenplein Kooltje Vuur Lochemstraat My house Geert van Oorschotstraat Grieglaan Koolzaadpad Locomotiefstraat Geertrui Henningstraat Grieksestraat Kootwijkstraat Loderstraat 5 min. Geertruidenbergstraat Grienderwaard Korenbloemstraat Lodewijkstraat Geertsemastraat Griendweistraat Korenwolfstraat Loeffstraat 10Griendwerkerstraat min. Geervlietstraat Korfakker Loggerstraat Geeuw Grift Korianderstraat Lohengrinlaan Gein Grijpestein Kornoeljelaan Loirelaan my house 15 min. Geitenkamp Grindweg whole dinner Kortenaerstraat Lokert Gekroonde Haringpad Griseldestraat Kortonjolaan Looiakkerstraat Geldroperf Groene Hilledijk Kosmoslaan Looierstraat 5 minutes whole salad Koudenhovenseweg Gelebrem Groene Kruisweg Loondermolen 20 min. Gelkenesstraat Groene Tuin Kraanven Loop Geluksklaver Groene Wetering Krabbendampad Loostraat 10 minutes herbal tea and Gemertwal Groene tuin Krabbestraat Lorentzstraat half a salad Gemshoorn Groenendaal Kraijenhoffstraat Lorrainelaan Gen. van der Heijdenstraat Kramersstraat Lortzingpad 30Groeneweg min. Genhoeserf GroenezoomHalf a herbal Kranenburgstraat Lottistraat15 minutes tea Gentiaanstraat Groeninxstraat Kreeftstraat Lou Maertenslaan Genuahof Groepstraat Kreugelstraat Loudonlaan unexplored Georg Hegelstraat Grondherendijk Kroezelstraat Louis Armstronglaan territory George Gershwinstraat Grondherenstraat Kromakkerweg Louis Kookenweg 20 minutes George Hintzenweg Gronsvelderf Kromhoutstraat Louise de Colignystraat George de Vosstraat Groot IJsselmonde Krommenbeemd Lourdeshof Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Kronehoef Lucas Gasselstraat Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Kronehoefstraat Luchthavenweg Geraniumstraat Groothandelsmarkt Kroonstraat Luciferstraat 30 minutes Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Kruburg Luiklaan Gerardskruid Grote Beer Kruidenhof Luipaardstraat Gerdesiaweg Grote Hagen Kruisakker Luisa Miller Gerlindestraat Grote Kreek Kruisstraat Lupinestraat Gerretsenpad Grote Visserijstraat Kuiperbergstraat Luxemburglaan Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat Kwartelstraat Luytelaer Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen La Courtinehof Lyonhof Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein La Traviata Maalakker Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Laagstraat Maan Wijzenbeeklaan Gerrit Voorenkade Grouw Laar Maansteen Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Lage Heide Maarten Reuchlinlaan Gerststraat Gruutkamp Lakerstraat Maaseikstraat Geullestraat Guido Gezellelaan Lalostraat Maasstraat Geuzenlaan Guido Gezelleweg Lamastraat Macherhof Geuzenstraat Guldelandstraat Lambert van Leuvenhof Mackaylaan Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard Lanceloetstraat Maconhof Gianni Versacestraat Gunterstein Landforum Madeliefstraat Gibraltarpad Gustoweg Landsard Madernolaan Giessenweg H.A. Maaskantstraat Landsardseweg Magerhorst Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat Landsteinerlaan Magnoliastraat Gijsinglaan Haagoord Landweg Mahatma Gandhilaan Gijsingstraat Haagseveer Langdonkenstraat Mahlerlaan Gildenburg Haakdistel Langenakkerweg Mainelaan Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Langendijk Maisweg Giraffestraat Habsburgstraat Languedoclaan Malagijsweg species of spaces Gladiolusstraat Hackfortdam Lardinoisstraat Maldegempad Glanerveld Hagedoornstraat Larochetteweg Malmedylaan Glanswierstraat Halfrond Lassusstraat Mammoetstraat Glashaven Halmstederf Latiumpad Mantualaan Glazoenowlaan Halsterenstraat Laurierstraat Mantulaan Glinthorst Hamakerstraat Lauwerszeeweg Marathonloop Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Lavalpad Marcel Proustlaan Godschalkstraat Hammarskjöldplaats Lavendelhof Marconilaan Goedaerthof Hammerfeststraat Lavendellaan Marga Goede Hoopstraat Hammerstraat Lavendelplein Margrietstraat Goedenraadweg Handellaan Le Havre Maria Stuartstraat Goereesestraat Handelsplein Le Sage Ten Broeklaan Maria van Bourgondielaan Golda Meirstraat Hanespoordoorn Leanderlaan Marie Curielaan Goldonistraat Hang Leeghwaterstraat Marie Jungiusstraat Golfstraat Hannekemaaierweg Leemkuil Marius Bauerstraat Gondelpad Hanrathstraat Leenderweg Marius Ouborglaan Gong Hantje de Jongstraat Leenhoffstraat Markerwaardlaan Gooilandsingel Hanva Leeuwenstraat Markiezaatpad Gooimeer Hanvabhstraat Leeuweriklaan Markt Goosse van der Windstraat Harddraverstraat Leistraat Marktstraat my house my house Gordelpad Hargpad Lekstraat Marseillelaan whole whole dinner dinner my house Gordelweg Haringpakkersstraat Leliestraat Marten Frans my house whole dinner my house whole dinner Gorgiashof Haringvliet Lemmenslaan Elkerboutln 5 minutes minutes whole dinner Whole dinner 5 whole salad Gorzenpad Harkulo Lenningenhof Martijnlaan whole salad 5 minutes 5 minutes Gothenburghof Harkvoorde Leostraat Martin Luther Kingstraat whole salad 5 minutes whole salad Whole salad whole Goudenregenstraat Harp salad Leuvenlaan Mascagnistraat 10 minutes herbal tea and 10 minutes Gouderakstraat Harseveld Levylaan Massenetstraat herbal tea and 10 minutes half a salad herbal tea and Goudestein Hartekruid Lichtenberg Mathijsenlaan Herbal and half a tea salad 10 minutes herbal tea and and 10 minutes half a salad herbal tea half a salad Goudklaver Hartmansstraat Lichtplein Mathildelaan half a salad Half a half salad Goudkruid Haspelsstraat Lichtstraat Mathys de Layenslaan Half aa herbal herbal 15 minutes 15 minutes Goudse Rijweg Hattasingel Lichttoren Matterhorn Half aa herbal tea tea Half herbal tea 15 minutes Half a herbal Goudseplein Lierstraat Maurits Lijnslagerstraat 15 minutes minutes Half a herbal teaHauwklaver 15 unexplored tea Goudserechtdreef Havens Liesbergstraat Mauritsstraat unexplored tea Unexplored territory unexplored Goudsesingel Havenstraat Lievendaalseweg Maximiliaanstraat territory territory unexplored unexplored 20 minutes territory Goudseweg Havenzichtstraat Lijmbeekstraat Mechelenlaan 20 minutes territory territory 20 minutes Gouvernedwarsstraat Havikhorst Lijsterbesstraat Mecklenburgstraat 20 minutes 20 minutes Gouvernestraat Haydnlaan Lijsterlaan Medoclaan Graafstroomstraat Hazelaarweg Limburglaan Meerbergsven Gracht Hazenakker Limousinlaan Meerenakkerplein Granadoslaan Hazendijk Lindenlaan Meerenakkerweg 30 minutes minutes 30 Gras Hebronstraat Lingestraat Meerhoven 30 minutes 30 minutes Graskruid Hectorstraat Lisieuxhof Meerhovendreef 30 minutes Grasstraat Heegermeer Lisven Meerrijk Graswinckelstraat Heemraadsplein Lisztstraat Meester Kooningsplaats Gratamastraat Heemraadssingel Liviuslaan Meidoornplein

Meierijlaan Neushoornstraat Melati van Javalaan Neverslaan Melis Stokelaan Newtonplein Melkweg Newtonstraat Meloenstraat Nicehof Melpomenestraat Nicolaas Beetsstraat Melsbroekhof Nicolaas Clopperstraat Memlincstraat Nicolaas Stonestraat Mendelssohnlaan Nicolaistraat Menelaoslaan Nicolaus Everardistraat Menno van Coehoornlaan Niersstraat Oregano Mensinge Nieuwe Achtse Heide Mensinghe Nieuwe Emmasingel Mercatorstraat Nieuwe Fellenoord Merckthoef Nieuwlandstraat Mercuriuslaan Nieuwpoortstraat Gound ivy Merellaan Nieuwstraat Merkelbachlaan Nigellapad Merlijnweg Nijenrode Merovingersweg Nijhofflaan nettle Merulastraat Nijvelstraat Merwedestraat Nijverheidsweg Mesdagstraat Nimeslaan Messiaenpark Niobepad Mountain ash Meteoorstraat Nobelstraat Methusalemplein Noord Brabantlaan Metiuslaan Noordzeelaan Metzlaan Normandielaan Meyerbeerstraat Novapad Yarrow Mgr Zwijsenstraat Nuenenseweg Michelangelolaan Nuijenslaan Midaslaan Oberonstraat Middelkerkelaan Oberto Mignot en de Blockplein Obrechtlaan Rosemary Milaanstraat Ockegemstraat Miles Davislaan Ockeghemstraat Mimosalaan Odysseuslaan Poppy Mimosaplein Ofenpas Minckelersplein Offenbachlaan Minckelersstraat Ohmstraat Ministerlaan Oirschotsedijk Mirabelweg Oldambtstraat Fern Mirachstraat Oldebarng Mirandastraat Oldengaarde Mispelhoefstraat Olivierlaan Elderfberry Moerdijkstraat Olmenlaan Moersbergen Olympialaan Moezellaan Ondernemingenweg Molenstraat Onsenoort Molenveld Ontginningweg Molierelaan Onyx Clover Molijnstraat Ooievaarsakker Molstraat Oostendelaan Monarchstraat Oostergostraat Mondorfweg Opaal Mondriaanhof OperaRibleaf Monseigneur Opveld Swinkelsstraat Opwettensemolen Monseigneur Witloxweg Opzoomerstraat Monseigneur Zwijsenstraat Oranjestraat Montaubanhof Orchideeenstraat Monteverdestraat Orionstraat Honeysuckle Montferlandstraat Orleanshof Moreelselaan Orpheuslaan Morgenroodstraat Orvallaan Moriaenstraat Oscar Wildelaan Morlaixlaan OtelloDandelion Morsestraat Otterstok Mortelakker Otterstraat Moslaan Otto Moulinshof Otto Veniusweg Mozartlaan Oud Amelisweerd Sorrel Mulhouselaan Oudaen Mullerweg Oude Stadsgracht Muntplein Oude Sultan Oregano Muskaatstraat Toren OreganoOude Chamomille Musschenbroekstraat OreganoOude Torenstraat Oregano Muydenstraat OreganoOutshoornstraat Muzenlaan Ouverture Naberpad Ouwenberg Gound ivy Nabucco Ovenstraat Gound ivy Gound ivy Nachtegaallaan Overpeltlaan Gound ivy Gound ivy NamenlaanNancylaan P C Hooftlaan Nansenstraat Paaltjesweg nettle Nanteslaan nettle Paasberglaan nettle Narbonnehof Pachtakker nettle nettle Pad Marienhage Nardinistraat Nassaustraat Paganinistraat Nazarethlaan Pagelaan Mountain Mountain ash ash Nebostraat Pal Krugerlaan Mountain ash Mountain ash Nederhoven Palamedesweg Mountain ash Nederlandplein Palermopad Needestraat Palestrinastraat Yarrow Neercanne Yarrow Palingstraat Neerpeltlaan Yarrow Palladiostraat Yarrow Neherlaan Yarrow Panterstraat Neptunusweg Papaverstraat Neranushof Paradijslaan Rosemary Nestorlaan Parallelweg

Traditionele kaarten bevatten nuttige informatie, maar ze kunnen levendiger zijn en andere onderwerpen omvatten. Leerlingen uit de propedeuse van Design Academy Eindhoven construeerden ieder een kaart van (een deel van) Eindhoven op basis van hun eigen inte­ resses en degelijke veldwerk. Neeltje ten Westenend, alumnus van de afdeling Man and Public Space, werd uitgenodigd om dit nieuwe vak te geven. “De relatie die mensen hebben met hun omgeving en de rol die ontwerp daarin speelt, staat centraal in mijn praktijk. Ik vertaalde mijn methodes in een uitgebreide cursus. Mapping is een analytische tool waarbij op basis van nauwkeurige waarnemingen, zonder voor­ opgezette ideeën, geanalyseerd wordt hoe mensen zich gedragen in het gebied. Het is een sociale activiteit – het is belangrijk dat je leert over de bewoners en gebruikers. Het onderzoek begint met je ervaringen van een gebied, maar je moet ook werken met de abstracte kenmerken van een kaart – het beslaat een bepaald gebied, heeft een schaalaanduiding en deelt kwantitatieve informatie.” Designonderzoeker Michael Kaethler schetst het theoretisch kader door psychogeografische methoden te bespreken. Neeltje legt uit: “Psychogeografie leert ons hoe we de stad onbevooroordeeld kunnen verkennen. Wandelen, ‘gewoon’ ronddwalen, is een krachtig middel. Bijvoorbeeld door te lopen met een schildpad om traag te verkennen, of – een beruchte manier – door het nemen van halluci­ nerende drugs, om een compleet nieuwe ervaring te hebben van een bekend gebied.” Bart Haensel besprak hoe je online methodes kunt situeren in je onderzoek. Welk opties zijn er naast Google? Wat betekent het als deze bronnen niet vindbaar zijn in Google? De belangrijkste methode voor mapping is nog steeds veldwerk – leren hoe en waar je kunt kijken en wat je kunt ontdekken door te observeren, interviewen en het maken van aantekeningen. Antropoloog Leeke Reinders leert de studenten de basisprincipes van het veld­ werk, kennis die vervolgens wordt vertaald in een kaart. Neeltje merkt op, “Dit is heel moeilijk – de schaal is veel groter dan bijvoorbeeld van een stoel, maar aan het einde van het project, valt het kwartje: ‘Aha, dus dit is ook ontwerp…’”

Traditional maps provide useful information, but they could be livelier and cover other topics. Students from the first year of DAE each con­ structed a map of (an area of) Eindhoven based on their own interests and solid fieldwork. Neeltje ten Westenend, alumnus of Public Space, was invited to teach this course. “The relation of people with their environment and the role design plays in it is central to my practice. I translated my methodologies to an extensive course. Mapping is an analytic tool, based on precise observations and carried out without preconceived ideas, as to explore people’s behaviour in an area. It’s a social activity – you need to be out there, learning about the inhabitants and users. The research starts with your experiencing an area, and you have to work with the abstract characteristics of a map – it needs to pertain to an area, have a scale and share quantitative information.” Design researcher Michael Kaethler provided the theoretical framework by discussing psychogeographical methods. Neeltje explains: “psychogeography teaches us how to explore unbiasedly. Walking, ‘just’ wandering about, is a powerful method. For instance taking a walk with a tortoise, in order to explore slowly; or – a more infamous method – by taking hallucinating drugs, and having a com­ pletely new experience of well-known territory.” Bart Haensel lectured on using the Internet for research. What are options besides Google? The main methodology for mapping is fieldwork; learning how and where to look, to explore by observing, taking notes and interviewing. Anthropologist Leeke Reinders teaches the basics of fieldwork, knowledge which is translated into a map. Neeltje explains, “This is very hard – the scale is much bigger than when designing a chair, but, somewhere towards the project’s end, the penny drops: ‘Aha, so this is also design...’”

47

EINDHOVEN

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat What I can forage of edible greens, herbs and berries inEdoaBergsmaweg radius of Edouard Jacobsstraat maximum 30 minutes by foot from my house Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof forage of forage of of edible edible greens, greens, herbs herbs and and berries berries in in a a radius radius Ernest of Claespad forage of edible greens, herbs and berries in a radius of Groosmanplein minutes by foot from my house Ernest minutesof byedible foot from my house forage greens, herbs and berries in a radius of forage greens, herbs and berries in a radius Erroll of Garnerstraat minutesof byedible foot from my house minutes by by foot foot from from my my house house minutes Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

Oregano Oregano

Hondsdraf Gound Ivy

Brandnetel Nettle

Lijsterbes Mountain Ash

Duizendblad Yarrow

EETBARE PLANTEN IN DE STAD Sunniva Flesland Sunniva Flesland groeide op in de bossen in Noorwegen, omringd door eetbare wilde planten. Ze was nieuws­ gierig om te leren welke gewassen in de stad groeien en raadpleegde het boek “Eten uit de natuur: Het grote wildpluk­ boek”. Sunniva legt uit: “Plotseling popelde Eindhoven om een salade te worden.” Een tuinman instrueerde haar over de eetbare planten die als onkruid groeien in onze achtertuin, en hoe je ze kunt gebruiken, en zo begon haar zoektocht naar eetbare planten in haar wijk. Ze noteerde waar ze ze vond, en becommentarieerde de smaak en het gebruik. “Een geweldige ontdekking is dat de jonge spruiten van varens, gebakken met knoflook, zout, peper en boter, smaken als asperges, en dat de bloemen van vergeet-mij-nietjes smaken als komkommer.”

Rozemarijn Rosemary

Papaver Poppy

Varen Fern

Vlierbes Elderfberry

Klaver Clover

Smalle weegbree Ribleaf

Kamperfoelie Honeysuckle

FORAGING EDIBLE PLANTS IN THE CITY Sunniva Flesland Growing up in the woods in Norway, Sunniva Flesland was surrounded by edible wild plants, so she was curious to learn what crops grow in Eindhoven. She turned to the book “Eten uit de natuur: Het grote wildplukboek”. As Sunniva explains, “Suddenly Eindhoven was just waiting for me to make a salad out if it.” A gardener told her about the edible plants that grow as weeds in our backyards and how to use them and so she set off on a quest for edible plants around her neighbourhood. She noted down where she found what, and commented on taste and use. “A great discovery is that the early sprouts of ferns, when fried with garlic, salt, pepper and butter, taste just like asparagus, or that the flowers of forget-me-nots taste a like cucumber.”

Madelief Dandelion

Zuring Sorrel

Kamille Chamomille

‘Foraging edible greens in the city’ kaart over welke wilde planten eetbaar zijn en waar ze in Eindhoven voorkomen ‘Foraging edible greens in the city’ map on which wild plants are edible and where they can be found in Eindhoven door / by Sunniva Flesland


species of spaces

48

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Neushoornstraat Melati van Javalaan Neverslaan Melis Stokelaan Newtonplein Melkweg Newtonstraat Meloenstraat Nicehof Melpomenestraat Nicolaas Beetsstraat Melsbroekhof Nicolaas Clopperstraat Memlincstraat Very insecure. Nicolaas Stonestraat Doubting to go in, Mendelssohnlaan Nicolaistraat facing down. Seems uncomfortable Menelaoslaan Nicolaus Everardistraat Menno van Coehoornlaan Niersstraat Mensinge Nieuwe Achtse Heide Mensinghe Emmasingel Tries to beNieuwe invisible. Really doubtfull. Mercatorstraat Doesn’t dare Nieuwe Fellenoord to come closer. No eye Merckthoef Nieuwlandstraat contact with the ladies. Mercuriuslaan Nieuwpoortstraat Merellaan Nieuwstraat Looking for the right moment to go in, Merkelbachlaan Nigellapad looks uncomfortable. But when the gate Merlijnweg Nijenrode is behind him he’s way more comforable Merovingersweg Nijhofflaan Merulastraat Nijvelstraat to look and see the Merwedestraat Takes his time Nijverheidsweg a bit doubtful but chooses Mesdagstraat possibilities, Nimeslaan Messiaenpark with confidence. Niobepad Meteoorstraat Nobelstraat Methusalemplein Noord Brabantlaan Drops by Watching and exploring the Metiuslaan Noordzeelaan field without any intension to participate Metzlaan Normandielaan Meyerbeerstraat Novapad Mgr Zwijsenstraat Nuenenseweg his options, takes some MichelangelolaanExplores all Nuijenslaan time to let it and than desides. Midaslaan Oberonstraat Middelkerkelaan Oberto Mignot en de Blockplein Obrechtlaan Milaanstraat Needs hisOckegemstraat time and a couple of Miles Davislaan second-looks Ockeghemstraat before he can choose. Mimosalaan Odysseuslaan Mimosaplein Ofenpas the options, takes some Minckelersplein Explores all Offenbachlaan Minckelersstraathis time and Ohmstraat desides. Ministerlaan Oirschotsedijk Mirabelweg Oldambtstraat Mirachstraat Oldebarng Wants to see all his options and Mirandastraat knows what Oldengaarde he wants. Mispelhoefstraat Olivierlaan Moerdijkstraat Olmenlaan Moersbergen Olympialaan Moezellaan Ondernemingenweg Knows what he wants and goes for it. Molenstraat Onsenoort Molenveld Ontginningweg Molierelaan Onyx Molijnstraat Ooievaarsakker Molstraat Oostendelaan Relaxt Monarchstraat Oostergostraat Mondorfweg Opaal Mondriaanhof Opera Monseigneur Opveld Fast Swinkelsstraat Opwettensemolen Monseigneur Witloxweg Opzoomerstraat Monseigneur Zwijsenstraat Oranjestraat Slowly Montaubanhof Orchideeenstraat Monteverdestraat Orionstraat Montferlandstraat Orleanshof Restless Moreelselaan Orpheuslaan Morgenroodstraat Orvallaan Moriaenstraat Oscar Wildelaan Morlaixlaan Otello Dreaming Morsestraat Otterstok Mortelakker Otterstraat Moslaan Otto Aware Moulinshof Otto Veniusweg Mozartlaan Oud Amelisweerd Mulhouselaan Oudaen Uncontrolled Mullerweg Oude Stadsgracht Muntplein Oude Sultan Muskaatstraat Oude Toren Present Musschenbroekstraat Oude Torenstraat Muydenstraat Outshoornstraat Constant Muzenlaan Ouverture Naberpad Ouwenberg Nabucco Ovenstraat Timeless Nachtegaallaan Overpeltlaan NamenlaanNancylaan P C Hooftlaan Nansenstraat Paaltjesweg Nanteslaan Paasberglaan Narbonnehof Pachtakker Nardinistraat Pad Marienhage Nassaustraat Paganinistraat Nazarethlaan Pagelaan Nebostraat Pal Krugerlaan Nederhoven Palamedesweg Nederlandplein Palermopad Needestraat Palestrinastraat Neercanne Palingstraat Neerpeltlaan Palladiostraat Neherlaan Panterstraat Neptunusweg Papaverstraat Neranushof Paradijslaan Nestorlaan Parallelweg

49

Insecure

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

BAEKELANDPLEIN, MOVEMENTS OF MEN Chrissie Coerman Baekelandplein is een plein in Woensel West (een deelgemeente van Eindhoven) gereserveerd voor prostitutie. Het is een unieke situatie in Nederland en de enige locatie in Eindhoven waar ‘raamprostitutie’ is toegestaan. In het verleden was raam­ prostitutie verspreid tussen de huizen in de wijk die bol stond van de criminaliteit. Toen besloot de gemeenteraad alle prostitutieramen samen te groeperen op het Baekelandplein dat in februari 2005 in haar nieuwe gedaante open ging. Door de prostituees hun eigen plein te geven is het gebied sterk verbeterd, voor zowel de bewoners en de winkeliers als de prostituees zelf. Chrissie zegt: “Ik vond het interessant om te zien hoe mensen zich gedragen op het plein; het laat veel zien over iemands persoonlijkheid. Ik zag een grote verscheidenheid aan bezoekers en probeerde de verborgen gevoelens onder hun gedrag vast te leggen. De kaart toont de routes op het plein genomen door tien verschillende mensen.”

Confident

Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

EINDHOVEN

ROTTERDAM

ruimten rondom

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

BAEKELANDPLEIN, MOVEMENTS OF MEN Chrissie Coerman Baekelandplein is a square in Woensel West (a borough of Eindhoven) set aside for prostitution. It’s a unique setup in the Netherlands and the only location in Eindhoven where ‘window prostitution’ is permitted. Window prostitution used to be scattered between the houses in this deprived area which was rife with crime. Then the city council decided to group the prostitution windows together on the Baekelandplein which opened in its new guise in February 2005. By giving the prostitutes their own square the area greatly improved, for the residents, shop owners and for the prostitutes themselves. Chrissie says, “I found it interesting to see how men behave on the square, it reveals a lot about someone’s personality. I saw a large variety of visitors and tried to capture the sentiments hidden within their behaviour. The map shows the routes taken by ten different people on the square.”

‘Baekelandplein’ kaart van de bewegingen van mannen over het plein, de enige plek in Eindhoven waar raamprostitutie toegestaan is ‘Baekelandplein’ map of the movements of men across the square, the only place in Eindhoven where window prostitution is allowed door / by Chrissie Coerman


Evenaar Geeresteinstraat Graze Weitje Everaertstraat Geerkensstraat Grebbe Everlo Geert Adegeeststraat Grenenplein Eversdijkstraat Geert van Oorschotstraat Grieglaan Exercitiestraat Geertrui Henningstraat Grieksestraat F. Bordewijkstraat Geertruidenbergstraat Grienderwaard F. Wiennekestraat Geertsemastraat Griendweistraat F. Huijckstraat Geervlietstraat Griendwerkerstraat F. Huyck Geeuw Grift Faborgerf Gein Grijpestein Factorij Geitenkamp Grindweg Fakkelgras Gekroonde Haringpad Griseldestraat Fats Wallerhof Geldroperf Groene Hilledijk Favrestraat Gelebrem Groene Kruisweg Fazantstraat Gelkenesstraat Groene Tuin Feijenoord Geluksklaver Groene Wetering Feijenoorddijk Gemertwal Groene tuin Feijenoordhaven Gemshoorn Groenendaal Feijenoordkade Gen. van der Heijdenstraat Groeneweg Feijenoordstraat Genhoeserf Groenezoom Ferguutpad Gentiaanstraat Groeninxstraat Ferry Wiennekestraat Genuahof Groepstraat Fichtestraat Georg Hegelstraat Grondherendijk Fijnaartpad George Gershwinstraat Grondherenstraat Finnjolstraat George Hintzenweg Gronsvelderf Finsestraat George de Vosstraat Groot IJsselmonde Fioringras Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Flakkeesestraat Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Flensburghof Geraniumstraat Groothandelsmarkt Fleringenstraat Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Floretstraat Gerardskruid Grote Beer Floris Versterlaan Gerdesiaweg Grote Hagen Fluitekruid Gerlindestraat Grote Kreek Fluitstraat Gerretsenpad Grote Visserijstraat Flying Dutchmanstraat Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat Fockema Andreaepad Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen Folkert Elsingastraat Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein Fontenellestraat Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Fop van Drielstraat Gerrit Voorenkade Grouw Formenterastraat Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Frambozentuin Gerststraat Gruutkamp Francina Molen Geullestraat Guido Gezellelaan Francis Picabiastraat Geuzenlaan Guido Gezelleweg Frank van Borselenstraat Geuzenstraat Guldelandstraat Frankendaal Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard Frankenoord Gianni Versacestraat Gunterstein Frans Bekkerstraat Gibraltarpad Gustoweg Frans Halssingel Giessenweg H.A. Maaskantstraat Franselaan Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat ‘Blurred Façade’ onderzoek naar lichte materialen en beweging als gevelbekleding Fransen van de Puttestraat Gijsinglaan Haagoord ‘Blurred Façade’ research after light materials and movements as cladding Franserstraat Gijsingstraat Haagseveer door / by Joséphine Combé, Zosia Nawakowska Franz Leharstraat Gildenburg Haakdistel Frederik van Eedenstraat Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Frederikdwarsstraat Giraffestraat Habsburgstraat Frederiksplein Gladiolusstraat Hackfortdam Frederikstraat Glanerveld Hagedoornstraat Freek van Leeuwenstraat Glanswierstraat Halfrond Freericksplaats Glashaven Halmstederf Fregatpad Glazoenowlaan Halsterenstraat Fresiastraat Glinthorst Hamakerstraat Frida Kahlopad Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Friesestraat Godschalkstraat Hammarskjöldplaats Friezenoord Goedaerthof Hammerfeststraat Frits Ruysstraat Goede Hoopstraat Hammerstraat Frobenstraat Goedenraadweg Handellaan Fruitlaan Goereesestraat Handelsplein Fuchsiastraat Golda Meirstraat Hanespoordoorn Fuikstraat Goldonistraat Hang Fuutstraat Golfstraat Hannekemaaierweg G.B. Shawplaats Gondelpad Hanrathstraat G.H. Betzweg Gong Hantje de Jongstraat G.J. de Jonghweg Gooilandsingel Hanva G.K. van Hogendorpweg Gooimeer Hanvabhstraat G.W. Burgerplein Goosse van der Windstraat Harddraverstraat Gerechtstraat Gordelpad Hargpad Gaagstraat Gordelweg Haringpakkersstraat Gaardermeesterweg Gorgiashof Haringvliet Gaasp Gorzenpad Harkulo Gaastmeer Gothenburghof Harkvoorde Gaesbeekstraat Goudenregenstraat Harp Gaffeldwarsstraat Gouderakstraat Harseveld Gaffelstraat Goudestein Hartekruid Galateestraat Goudklaver Hartmansstraat Galileistraat Goudkruid Haspelsstraat Galjoenpad Goudse Rijweg Hattasingel Galjootstraat Goudseplein Hauwklaver Galvanistraat Goudserechtdreef Havens Gamba Goudsesingel Havenstraat Gansdorppad Goudseweg Havenzichtstraat Gantelstraat Gouvernedwarsstraat Havikhorst Ganzekruid Gouvernestraat Haydnlaan Ganzenoord Graafstroomstraat Hazelaarweg Ganzerikplein Gracht Hazenakker Gasblastraat Granadoslaan Hazendijk Gashouderstraat Gras Hebronstraat Gaspeldoorn Graskruid Hectorstraat Gdyniapad Grasstraat Heegermeer Gedempte Zalmhaven Graswinckelstraat Heemraadsplein Gedserpad Gratamastraat Heemraadssingel

Joséphine Combe

Zosia Nawakowska

ROTTERDAM

Blowing in the Wind

50

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Blowing Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg in the Wind Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Vincent de Rijk – bekend om zijn modellen en om zijn samenwerking met Rem Koolhaas – daagde de studenten van Public Private uit om een gevelfaçade te creëren, geïnspireerd op hun fascinaties ver­ trekkend van uitgebreid materiaalonderzoek. Zosia Nowakowska en Joséphine Combe werkten samen aan een kinetische structuur met levendige kleuren. “Ik onderzocht hoe een structuur zou kunnen reageren op de weersomstandigheden en hoe een gevel natuurlijker zou kunnen zijn, minder kunstmatig”, zegt Zosia, die zich in haar vooronderzoek richtte op natuurlijke bewegingen. Joséphine experi­ menteerde met kleuren: wat zou het effect zijn als de kleuren van een gevel zouden veranderen. Hun doel was in plaats van een stevige, zware muur te installeren, een lichte, kinetische structuur te ontwik­ kelen die uit kleine onderdelen bestaat. Hun project, ‘Blurred Façade’, stelt een ontwerp voor met tegels die reageren op de beweging van de wind. De experimenten liepen vaak mis, legt Zosia uit. “Eerst gebruikten we rechthoekige tegels van beton en keramiek, maar die waren te kwetsbaar en te zwaar. Vincent de Rijk moedigde ons aan om te werken met kunststoffen en nodigde ons uit in zijn atelier waar we werkten met beton en polypropyleen. We wilden dat de kleuren op natuurlijke wijze in elkaar overgingen, dus moesten we een specia­ le gietvorm ontwikkelen zodat we twee kleuren tegelijkertijd kon­ den gieten. We ontwikkelden een proces waarbij eerst één laag werd gegoten – even droogde – waarna de tweede werd gegoten. Op de gevel geeft deze tegel een esthetisch effect van kleur die verandert afhankelijk van de wind. Uiteindelijk hebben we tegels gemaakt van opaak wit vulmiddel en transparant, marineblauw polyester. Deze combinatie gaf het interessantste contrast tussen transparantie en een effen kleur. We hebben veel modellen (1:10) uit karton en MDF gemaakt om de beweging te testen. Vervolgens hebben we een 1:1 model gebruikt om metalen clips te ontwikke­ len waarmee we de panelen aan de wand kunnen hechten. Alles wat we nu nodig hebben is een gevel om het op te proberen!”

In his project on material research, Vincent de Rijk – well-known for his models and his collaborations with Rem Koolhaas – challenged the Public Private students to create a façade based on whatever fascinates them. Zosia Nowakowska and Joséphine Combe collabo­ rated on a kinetic structure with vibrant colours. “I researched how a structure could respond to weather conditions and wondered how this could make a gable look natural – less artificial,” says Zosia, who, in her preliminary research, worked on natural movements. Joséphine experimented with colours and the effect when the colours of a gable changing. Rather than a solid, heavy wall, their aim was to install a light, kinetic structure made up of small parts. Their project ‘Blurred Façade’ is a proposition composed of tiles that respond to the movement of the wind. Their experiments often failed, as Zosia explains, “First we used rectangular tiles of concrete and ceramic, but they were too fragile and too heavy. Vincent de Rijk encouraged us to work with plastics and invited us to his workshop to work with concrete and polypropylene. We wanted the colours to merge naturally, so we had to develop a specific mould, one where we could pour two colours simultaneously. We worked out a process to pour one layer, let it dry, and pour the second. This tile gives an aesthetic effect on the façade that changes colour depending on the direction of the wind. The tiles we finally made are from white opaque filler and from transparent, marine blue polyester. This combination created the most interesting contrast between trans­ parency and a solid colour. We made many scale models (1:10) from cardboard and MDF to judge the movement. Then, using a 1:1 model we developed metal clips to adhere the tiles to the wall. Now all we need is a façade to try it out on!”

51

EINDHOVEN

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

‘Blurred Façade’, stills uit de film gemaakt om de beweging te laten zien ‘Blurred Façade’, stills from the film that was made to show the movement door / by Josephine Combé, Zosia Nawakowska


Pim Bens

ROTTERDAM

Fier Van den Berge

52

Pim Bens and Fier van den Berge developed a technique with which to create hollow concrete shapes by using a flexible, porous mould. Pim: “We started with an extensive research into concrete. Tutor Peer de Bruijn asked us to experiment with the material. In addition, we sought examples of applications in architecture and contemporary designs. Fellow students had found an example of a large container ship entirely made of concrete. We were particularly surprised that this solid material can be used to keep vessels afloat.” This encouraged them to carry out several floating experiments. Pim: “We have added various materials to the concrete; and we injected air bubbles during the drying process and examined the rotational mould technique. We came up with a new technique to make a hollow shape with a porous mould. “Dry, powdered concrete in the porous mould is held under water – for the experiments, a panty was good enough to do the job – allowing the mould to build up its exterior because it reacts with water. The wall thickness is determined by the period of time that the mould is held under water. The students went searching for ways to translate this technique into a product. The starting point was to use the technique to create something that could not have been made otherwise. Pim: “We were looking for a hollow product with an opening, since the powdered concrete has to be poured out of the shape. We designed a series of bird houses of varied shapes and sizes; for every species of bird and specific location we chose different shapes. Besides, due to the flexibility of the mould, the concrete takes on the shape of the surface, enabling the birdhouse to seamlessly fit the spot where it is placed during the hardening process.”

53

30cm

Spreeuw Starling

4,5cm 16cm

16cm

18cm

12cm

Roodborst Robin

Ringmus Tree Sparrow 26cm

Pim Bens en Fier van den Berge ontwikkelden een techniek waarmee het door gebruik van een flexibele, poreuze mal mogelijk wordt om holle vormen te creëren van beton. Pim: “We startten met een breed onderzoek naar beton. Docent Peer de Bruijn vroeg ons om te expe­ rimenteren met het materiaal. Daarnaast zochten we voorbeelden van toepassingen in de architectuur en hedendaagse ontwerpen. Medestudenten hadden een voorbeeld gevonden van een groot con­ tainerschip geheel gemaakt van beton. We waren bijzonder verbaasd dat een dergelijk massief materiaal gebruikt werd om vaartuigen te laten drijven.” Dat zette hen aan tot verschillende drijfexperimenten. Pim: “We hebben tientallen materialen toegevoegd aan de betonmix, zo hebben we luchtbellen ingespoten tijdens het drogingsproces en de rotatiemal techniek onderzocht. Op deze manier kwamen we tot een nieuwe techniek waarmee we met een poreuze mal een holle vorm kunnen maken.” Droog beton in poedervorm wordt in de poreuze mal – voor de experimenten voldeed een panty nog – onder water gehouden, waardoor de mal zich aan de buitenzijde opbouwt, omdat deze reageert met water. De wanddikte wordt bepaald door de tijd dat de mal onder water wordt gehouden. De studenten gingen op zoek naar manieren om deze techniek te vertalen in een product. Het uitgangspunt was om de techniek te gebruiken voor iets dat anders niet gemaakt had kunnen worden. Pim: “We zochten een product dat hol is en een opening heeft, aangezien het betonpoeder uit de vorm moet worden gegoten. We ontwierpen een serie vogelhuisjes met variaties in vorm en af­ meting, voor iedere vogelsoort en specifieke locatie kozen we een andere vorm. De flexibele mal geeft de mogelijkheid de vorm en grootte van het huisje in zekere zin te controleren, al blijft de vorm willekeurig. De flexibiliteit van de mal zorgt er bovendien voor dat het beton de vorm van de ondergrond overneemt waardoor het huisje naadloos aansluit op de plek waar het is geplaatst tijdens het uithardingsproces.”

4cm 12cm

12cm

Pimpelmees Tomtit 26cm

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

2,8cm 12cm

12cm

Koolmees Great Tit

26cm

Lobeliapad Meierijlaan Locatellistraat Melati van Javalaan Lochemstraat Melis Stokelaan Locomotiefstraat Melkweg Loderstraat Meloenstraat Lodewijkstraat Melpomenestraat Loeffstraat Melsbroekhof Loggerstraat Memlincstraat Lohengrinlaan Mendelssohnlaan Loirelaan Menelaoslaan Lokert Menno van Coehoornlaan Looiakkerstraat Mensinge Looierstraat Mensinghe Loondermolen Mercatorstraat Loop Merckthoef Loostraat Mercuriuslaan Lorentzstraat Merellaan Lorrainelaan Merkelbachlaan Lortzingpad Merlijnweg Lottistraat Merovingersweg Lou Maertenslaan Merulastraat Loudonlaan Merwedestraat Louis Armstronglaan Mesdagstraat Louis Kookenweg Messiaenpark Louise de Colignystraat Meteoorstraat Lourdeshof Methusalemplein Lucas Gasselstraat Metiuslaan Luchthavenweg Metzlaan Luciferstraat Meyerbeerstraat Luiklaan Mgr Zwijsenstraat Luipaardstraat Michelangelolaan Luisa Miller Midaslaan Lupinestraat Middelkerkelaan Luxemburglaan Mignot en de Blockplein Luytelaer Milaanstraat Lyonhof Miles Davislaan Maalakker Mimosalaan Maan Wijzenbeeklaan Mimosaplein Maansteen Minckelersplein Maarten Reuchlinlaan Minckelersstraat Maaseikstraat Ministerlaan Maasstraat Mirabelweg Macherhof Mirachstraat Mackaylaan Mirandastraat Maconhof Mispelhoefstraat Madeliefstraat Moerdijkstraat Madernolaan Moersbergen Magerhorst Moezellaan Magnoliastraat Molenstraat Mahatma Gandhilaan Molenveld Mahlerlaan Molierelaan Mainelaan Molijnstraat Maisweg Molstraat Malagijsweg Monarchstraat concrete houses Maldegempad Mondorfweg Malmedylaan Mondriaanhof Mammoetstraat Monseigneur Mantualaan Swinkelsstraat Mantulaan Monseigneur Witloxweg Marathonloop Monseigneur Zwijsenstraat Marcel Proustlaan Montaubanhof Marconilaan Monteverdestraat Marga Montferlandstraat Margrietstraat Moreelselaan Maria Stuartstraat Morgenroodstraat Maria van Bourgondielaan Moriaenstraat Marie Curielaan Morlaixlaan Marie Jungiusstraat Morsestraat Marius Bauerstraat Mortelakker Marius Ouborglaan Moslaan Markerwaardlaan Moulinshof Markiezaatpad Mozartlaan Markt Mulhouselaan Marktstraat Mullerweg Marseillelaan Muntplein Marten Frans Muskaatstraat Elkerboutln Musschenbroekstraat Martijnlaan Muydenstraat Martin Luther Kingstraat Muzenlaan Mascagnistraat Naberpad Massenetstraat Nabucco Mathijsenlaan Nachtegaallaan Mathildelaan NamenlaanNancylaan Mathys de Layenslaan Nansenstraat Matterhorn Nanteslaan Maurits Lijnslagerstraat Narbonnehof Mauritsstraat Nardinistraat Maximiliaanstraat Nassaustraat Mechelenlaan Nazarethlaan Mecklenburgstraat Nebostraat Medoclaan Nederhoven Meerbergsven Nederlandplein Meerenakkerplein Needestraat Meerenakkerweg Neercanne Meerhoven Neerpeltlaan Meerhovendreef Neherlaan Meerrijk Neptunusweg Meester Kooningsplaats Neranushof Meidoornplein Nestorlaan

3,2cm 12cm

12cm

Huismus Homester 21cm

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Birds in Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

16cm

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

3,5cm 11cm

12cm

Boomkruiper Tree Creeper 35cm

Eindproduct, de betonnen vogelhuisjes gemaakt met een flexibele mal rusten op een tak Endproduct, the concrete bird houses made with a flexible mould rest on a branch door / by Pim Bens, Fier van den Berge

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

3cm x 10cm

10cm

15cm

40cm

30cm

Torenvalk Kestrel 30cm

Vogels in betonnen huisjes

Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

EINDHOVEN

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

Lucas Zoutendijk

Eveline Visser

ROTTERDAM

Mieren in de zandstad

54

Geeresteinstraat Graze Weitje Geerkensstraat Grebbe Geert Adegeeststraat Grenenplein Geert van Oorschotstraat Grieglaan Geertrui Henningstraat Grieksestraat Geertruidenbergstraat Grienderwaard Geertsemastraat Griendweistraat Geervlietstraat Griendwerkerstraat Geeuw Grift Gein Grijpestein Geitenkamp Grindweg Gekroonde Haringpad Griseldestraat Geldroperf Groene Hilledijk Gelebrem Groene Kruisweg Gelkenesstraat Groene Tuin Geluksklaver Groene Wetering Gemertwal Groene tuin Gemshoorn Groenendaal Gen. van der Heijdenstraat Groeneweg Genhoeserf Groenezoom Gentiaanstraat Groeninxstraat Genuahof Groepstraat Georg Hegelstraat Grondherendijk George Gershwinstraat Grondherenstraat George Hintzenweg Gronsvelderf George de Vosstraat Groot IJsselmonde Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Geraniumstraat Groothandelsmarkt Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Gerardskruid Grote Beer Gerdesiaweg Grote Hagen Gerlindestraat Grote Kreek Gerretsenpad Grote Visserijstraat Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Gerrit Voorenkade Grouw Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Gerststraat Gruutkamp Geullestraat Guido Gezellelaan Geuzenlaan Guido Gezelleweg Geuzenstraat Guldelandstraat Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard Gianni Versacestraat Gunterstein Gibraltarpad Gustoweg Giessenweg H.A. Maaskantstraat Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat Gijsinglaan Haagoord Gijsingstraat Haagseveer Gildenburg Haakdistel Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Giraffestraat Habsburgstraat Gladiolusstraat Hackfortdam Glanerveld Hagedoornstraat Glanswierstraat Halfrond Glashaven Halmstederf Glazoenowlaan Halsterenstraat Glinthorst Hamakerstraat Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Godschalkstraat Hammarskjöldplaats Goedaerthof Hammerfeststraat Goede Hoopstraat Hammerstraat Goedenraadweg Handellaan Goereesestraat Handelsplein Golda Meirstraat Hanespoordoorn Goldonistraat Hang Golfstraat Hannekemaaierweg Gondelpad Hanrathstraat Gong Hantje de Jongstraat Gooilandsingel Hanva Gooimeer Hanvabhstraat Goosse van der Windstraat Harddraverstraat Gordelpad Hargpad Gordelweg Haringpakkersstraat Gorgiashof Haringvliet Gorzenpad Harkulo Gothenburghof Harkvoorde Goudenregenstraat Harp Gouderakstraat Harseveld Maquette van de Mierenstad Model of Ant City Goudestein Hartekruid door / by Studio 1:1 Lucas Zoudendijk, Eveline Visser Goudklaver Hartmansstraat foto / photo: Ossip van Duivenbode Goudkruid Haspelsstraat Goudse Rijweg Hattasingel Goudseplein Hauwklaver Goudserechtdreef Havens Goudsesingel Havenstraat Goudseweg Havenzichtstraat Gouvernedwarsstraat Havikhorst Gouvernestraat Haydnlaan Graafstroomstraat Hazelaarweg Gracht Hazenakker Granadoslaan Hazendijk Gras Hebronstraat Graskruid Hectorstraat Grasstraat Heegermeer Graswinckelstraat Heemraadsplein Gratamastraat Heemraadssingel

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Ants in Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg sand-city Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Het Office for Metropolitan Information (OMI) opende afgelopen juli zijn deuren. OMI is een stadscentrum met een infobalie, presentatie­ ruimte en uitgebreid excursieprogramma. Rotterdamse iconen zoals de Markthal en het Centraal Station worden in een nieuw daglicht geplaatst met speciale routes, kaarten en een stadspresentatie. Voor de opening ontwierp STUDIO 1:1, bestaande uit Public Space alumni Lucas Zoutendijk en Eveline Visser, een maquette van de stad uitgevoerd in zand waarin 1300 Spaanse mieren huizen. Mieren staan bekend om hun efficiëntie. Zij banen zich de komende maanden een weg door de maquette. “De beestjes lijken zich vooralsnog vooral op het centrum van de stad te richten. Maar onze verwachting is dat ze al snel naar de periferie trekken. De Coolsingel hebben ze in elk geval al dichtgegooid”, aldus Lucas Zoutendijk. De maquette is illustratief bedoeld om aan te tonen dat er naast de heldere plano­ logische visies, oftewel de geplande stad, ook sprake is van de niet geplande stad. Lucas: “Mensen passen hun leefomgeving altijd aan op basis van de impulsen en omstandigheden op dat moment. Je kunt een stad dus nooit helemaal plannen.” Het project kreeg een enorme spin off doordat diverse media de maquette een interessant onderzoeksmethode vonden. “We kregen vragen als welke conclu­ sies trek je uit het feit dat de mieren nu bij Tropicana zitten? Uiteraard kunnen we daar geen antwoord op geven. We wilden een mooi beeld ontwikkelen dat het gesprek over planologie zou voeden.” De ontwerpers hebben veel onderzoek gedaan naar het gedrag van de mierenkolonies. Op advies van een mierenexpert uit Apeldoorn werd gekozen voor de Spaanse mierensoort die vier keer zo groot is als de Nederlandse en daardoor goed zichtbaar. “We hebben getracht de ideale omstandigheden te creëren – de omgeving bestaat uit zand en leem met voldoende luchtgaten en capsules met suikerwater waarmee de mieren zich kunnen voeden.” Theoretisch zouden de beestjes het ruim een jaar kunnen overleven, maar het blijft een experiment. De installatie is mede dankzij AIR, het architectuurcentrum van Rotterdam, tot stand gekomen.

The new Office of Metropolitan Information opened its doors last July. It is a centre with an information desk, presentation space and an extensive programme of excursions aimed at using special routes, maps and a city presentation to shine a new light on iconic locations in Rotterdam, such as the Market Hall and Central Station. For the opening, STUDIO 1:1 (Public Space alumni Lucas Zoutendijk and Eveline Visser) designed a model of the city made entirely of sand in which 1,300 Spanish ants are housed. Ants are known for their effi­ ciency, and in the coming months they will be making tracks through the model. “The insects seem to concentrate on the city centre, but we expect they will soon move to the periphery. They have already filled-in the Coolsingel,” says Lucas Zoutendijk. “The model is in­ tended as an illustration to show that people always adapt their surroundings to the impulses and circumstances of the moment, so a city can never be totally planned.” The project had huge media coverage. “We were asked questions such as, ‘what conclusions do you draw from the fact that the ants are at Tropicana?’ Of course we cannot answer that. We wanted to design an interesting image to feed the discussion about city planning.” The designers conducted extensive research into the behaviour of ant colonies. The choice for Spanish ants, which are four times the size of Dutch ants and therefore better visible, was made with the help of an ant expert. “We attempted to create an ideal environment: sand and loam together with enough air holes and capsules of sugarwater so that they can feed.” Theoretically the ants should be able to survive for a year, but the outcome of the experiment remains to be seen. The installation has been made possible in part due to the participa­ tion of AIR, the Rotterdam architecture centre.

55

EINDHOVEN

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Pia Plankensteiner

Jacques van Haaster

ROTTERDAM

paradise by the dashboard light

Joséphine Combe

56

Zosia Nawakowska

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

57

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

EINDHOVEN

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

Foto’s van twee begraafplaatsen in Utrecht. Rechtsboven: Soestbergen, andere beelden: Daelwijck Pictures of two cemeteries in Utrecht. Top right: Soestbergen, other images: Daelwijck Foto’s / photos: Jacques van Haaster


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

58

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan paradise Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Meierijlaan Locatellistraat Melati van Javalaan Lochemstraat Melis Stokelaan Locomotiefstraat Melkweg Loderstraat Meloenstraat Lodewijkstraat Melpomenestraat Loeffstraat Melsbroekhof Loggerstraat Memlincstraat Lohengrinlaan Mendelssohnlaan Loirelaan Menelaoslaan Lokert Menno van Coehoornlaan Looiakkerstraat Mensinge Looierstraat Mensinghe Loondermolen Mercatorstraat Loop Merckthoef Loostraat Mercuriuslaan Lorentzstraat Merellaan Lorrainelaan Merkelbachlaan Lortzingpad Merlijnweg Lottistraat Merovingersweg Lou Maertenslaan Merulastraat Loudonlaan Merwedestraat Louis Armstronglaan Mesdagstraat Louis Kookenweg Messiaenpark Louise de Colignystraat Meteoorstraat Lourdeshof Methusalemplein Lucas Gasselstraat Metiuslaan Luchthavenweg Metzlaan Luciferstraat Meyerbeerstraat Luiklaan Mgr Zwijsenstraat Luipaardstraat Michelangelolaan Luisa Miller Midaslaan Lupinestraat Middelkerkelaan Luxemburglaan Mignot en de Blockplein Luytelaer Milaanstraat Lyonhof Miles Davislaan Maalakker Mimosalaan Maan Wijzenbeeklaan Mimosaplein Maansteen Minckelersplein Maarten Reuchlinlaan Minckelersstraat Maaseikstraat Ministerlaan Maasstraat Mirabelweg Macherhof Mirachstraat Mackaylaan Mirandastraat Maconhof Mispelhoefstraat Madeliefstraat Moerdijkstraat Madernolaan Moersbergen Magerhorst Moezellaan Magnoliastraat Molenstraat Mahatma Gandhilaan Molenveld Mahlerlaan Molierelaan Mainelaan Molijnstraat Maisweg Molstraat Malagijsweg Monarchstraat by the dashboard light Maldegempad Mondorfweg Malmedylaan Mondriaanhof Mammoetstraat Monseigneur Mantualaan Swinkelsstraat Mantulaan Monseigneur Witloxweg Marathonloop Monseigneur Zwijsenstraat Marcel Proustlaan Montaubanhof Marconilaan Monteverdestraat Marga Montferlandstraat Margrietstraat Moreelselaan Maria Stuartstraat Morgenroodstraat Maria van Bourgondielaan Moriaenstraat Marie Curielaan Morlaixlaan Marie Jungiusstraat Morsestraat Marius Bauerstraat Mortelakker Marius Ouborglaan Moslaan Markerwaardlaan Moulinshof Markiezaatpad Mozartlaan Markt Mulhouselaan Marktstraat Mullerweg Marseillelaan Muntplein Marten Frans Muskaatstraat Elkerboutln Musschenbroekstraat Martijnlaan Muydenstraat Martin Luther Kingstraat Muzenlaan Mascagnistraat Naberpad Massenetstraat Nabucco Mathijsenlaan Nachtegaallaan Mathildelaan NamenlaanNancylaan Mathys de Layenslaan Nansenstraat Matterhorn Nanteslaan Maurits Lijnslagerstraat Narbonnehof Mauritsstraat Nardinistraat Maximiliaanstraat Nassaustraat Mechelenlaan Nazarethlaan Mecklenburgstraat Nebostraat Medoclaan Nederhoven Meerbergsven Nederlandplein Meerenakkerplein Needestraat Meerenakkerweg Neercanne Meerhoven Neerpeltlaan Meerhovendreef Neherlaan Meerrijk Neptunusweg Meester Kooningsplaats Neranushof Meidoornplein Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

Er wordt steeds vaker gecremeerd en minder begraven; een serieus probleem voor begraafplaatsen. Gemeente Utrecht vroeg studenten van Design Academy Eindhoven om onderzoek te doen naar de toekomst van de begraafplaatsen Soestbergen en Daelwijk. We bespraken de resultaten met Germaine Bouvy-Corten, medewerker begraafplaatsen, Tanja Medema, teamleider gemeentelijke begraafplaats, Jean Boumans, lid Adviescommissie Beeldende Kunst en Vormgeving en Mathilde Heyns, projectleider Kunst gemeente Utrecht.

“Steeds meer mensen verkiezen een crematie boven een begrafenis. Er zijn nog maar 325 begrafenissen per jaar in Utrecht. We hebben echter 21.000 plekken verdeeld over vier parken ter beschikking. Meer dan 7000 graven staan momenteel leeg; de andere plekken zijn nu nog betaald maar ook daarvan verwachten we een afnemende behoefte. Niet in de laatste plaats vanwege een toegenomen levens­ verwachting en de relatief jonge bevolking in Utrecht”, aldus Germaine Bouvy-Corten, medewerker begraafplaatsen in Utrecht. Bouvy maakt zich duidelijk grote zorgen over het feit dat een toe­ nemend aantal inwoners een crematie verkiezen boven een graf. Dat betekent dat Kovelswaarde en Soestbergen, beide Rijksmonu­ menten anders moeten worden ingevuld. Bouvy: “De begraafplaats moet onderdeel gaan uitmaken van de publieke ruimte. Het moet een stilteplek worden in de stad. We willen de komende jaren meer aandacht besteden aan de inrichting van het park en zor­ gen dat mensen hier komen om hun dierbaren te gedenken, ook als zij er niet begraven liggen.” Om deze transformatie te ondersteu­ nen, werd contact gezocht met de afdeling Public Private van De­ sign Academy Eindhoven die de begraafplaats als plek in de openbare ruimte met eigen regels en gebruiken een bijzonder inte­ ressant studiegebied vond. Op de begraafplaats ontmoeten publiek en privé elkaar. Utrecht kent bovendien begraafplaatsen uit ver­ schillende perioden met elk hun eigen inrichting en vormgeving.

Cremating is gaining popularity over burying: a serious problem for cemeteries. The Municipality of Utrecht asked students of Design Academy Eindhoven to research the future of the cemeteries Soestbergen and Daelwijk. We discussed the results with Germaine Bouvy-Corten, employee cemeteries, Tanja Medema, team leader municipal cemetery, Jean Boumans, member of the Advisory Committee on Visual Arts and Design, and Mathilde Heyns, project leader Art Municipality of Utrecht. ”More and more people prefer a cremation over burial. Currently, there are only 325 burials per year in Utrecht. However, we have 21.000 spots at our disposal, divided across four locations. Currently more than 7.000 graves are empty. The other spots are under a paid contract, but here too we expect a diminishing need. Not in the least because of an increased life expectancy and the relatively young population in Utrecht”, says Germaine Bouvy-Corten, employee cemeteries in Utrecht. Bouvy is clearly concerned about the increasing number of inhabitants who prefer a cremation to a burial. That means that Kovelswaarde and Soestbergen, both national monuments, should find a new interpretation. Bouvy: “The cemetery should be part of public space. It should be an area of silence in the city. Over the next few years, we want to pay more attention to the layout of the park and make sure that people come here to remember their loved ones, even though they are not buried here. To support this transforma­ tion, they contact the Public Private department of Design Academy Eindhoven, which deemed the cemetery as an extremely interesting field of study, since it’s a place in public space with rules and practices of its own. The cemetery is the place where public and private meet.

59

EINDHOVEN

Een ontwerp voor het crematie proces; door de rook, die vrij komt tijdens de verbranding, te visualiseren onstaat er een nieuw ritueel. De afbeelding toont het gevoel dat je krijgt als je de stoom in loopt en creëert een rouwweg Design for a ritual during for the cremation by working with the smoke, that rises during the burning, visualises the feeling you should get when entering a steam-space, it creates a path of mourning visualization of the feeling you should get, when entering the steam-space door / by Pia Plankensteiner

ROTTERDAM

paradise by the dashboard light

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

Het beeld dat je krijgt als je bovenop het crematorium staat en de rook ziet opstijgen The view you could have, being on the top of the crematorium, watching smoke rising door / by Pia Plankensteiner


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

60

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

De vormgeving van de begraafplaatsen weerspiegelt verschillende stijlperiodes, van neoklassiek, Engelse landschapsstijl tot modernisme. Studenten kregen de opdracht om samen met antropoloog Leeke Reinders het grensverkeer rond de begraafplaatsen te onderzoeken en vervolgens producten te ontwerpen voor bijvoorbeeld rouwverwerking. De studenten werden vooraf geinformeerd over het gebruik, de inrichting en de rituelen op de monumentale begraafplaatsen. “Studenten gaven al snel te kennen dat een begraafplaats voor hen niet meer de geijkte plek is om dierbaren te gedenken. Dat heeft ons wel aan het denken gezet”, aldus Bouvy. Zosia Nowakowska onderzocht op welke manier ze nieuwe rituelen zou kunnen ont­ werpen voor een crematie. Kijkend naar de rook van de verbranding kwam zij op het idee om een stoomkamer te ontwerpen waar de rouwenden de energie van hun geliefden kunnen voelen. Op die manier wordt het verbranden aan een fysieke plek gekoppeld. Jacques van Haaster richtte zich op de vormentaal van graf­ stenen. Hij maakte een tijdlijn van 1880 tot heden, waardoor een rijk beeld ontstond van de typologie van deze stenen. Jacques: “Je zou kunnen stellen dat een grafsteen een sterk vereenvoudigde weergave van een architectonische stijlperiode is. Zo zie je hoe tijdens de Neo-Gotiek grafzerken de contour aannemen van een spitsboog. Tijdens het modernisme worden de grafstenen rechthoekig en mini­ malistisch.” Op basis hiervan ontwierp Jacques de grafzerk van de toekomst. Kijkend naar hedendaagse trends, komt hij tot de conclusie dat we neigen naar homogene individualisering. Zosia Nawakowska tot slot, ontwierp een crematie-flatgebouw waarbij de doden elk een eigen lichtje krijgen. Het gebouw, dat naast de snelweg staat, wordt ‘s nachts verlicht door de lantaarns: Paradise by the dashboard light.

Moreover, Utrecht’s cemeteries stem from different periods, each with its own layout and design. The designs of the various cemeteries reflect different style periods, from neoclassical and English landscape style to modernism. Together with anthropologist and tutor Leeke Reinders students were given the assignment to investigate the traffic around the cemeteries and then to design products to help people cope with, for example, the grieving process. The students were briefed on the use, layout and the rituals of the monumental cemeteries. “Soon enough, students communicated that they themselves did not consider a cemetery an appropriate place to remember their loved ones. That got us thinking,” Bouvy said. Pia Plankensteiner researched in what way she could design new rituals for a cremation. Looking at the smoke of the cremation, she came upon the idea to design a steam room where mourners can feel the energy of their loved ones. In this way, the cremation is connected to a physical place. Student Jacques van Haaster focused on the visual language of gravestones. He made a timeline from 1880 to the present day, thus creating a rich image of the typology of these stones. Jacques: “You could say that a tombstone is a very simplified representation of an architectural style period. You can see, for example, that during the neo-Gothic era tombstones were given the contour of a pointed arch. During modernism, the tombstones become rectangular and minimalist.” Based on these facts, Jacques designed the tombstone of the future. Looking at current trends, he concludes that we are moving towards homogeneous individualisation. Finally, Zosia Nawakowska designed a cremation flat. All the de­ ceased are illuminated by a lantern. The building, situated next to the highway, is lightened in the evening by all the lanterns: Paradise by the dashboard light.

61

EINDHOVEN

ROTTERDAM

paradise by the dashboard light

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

In het project Harvesting Life wordt een graf een volkstuintje van 2 2M dat kan in verschillende indelingen kan worden uitgevoerd In the project Harvesting Life a grave becomes an allotment of 2 2M which can be executed in various divisions door / by Joséphine Combe


ROTTERDAM

Radio Kootwijk, een voorbeeld van een Art Deco gebouw en grafzerk Radio Kootwijk, an example of an Art Deco building and tombstone door / by Jaques Haaster

Evenaar Geeresteinstraat Graze Weitje Everaertstraat Geerkensstraat Grebbe Everlo Geert Adegeeststraat Grenenplein Eversdijkstraat Geert van Oorschotstraat Grieglaan Exercitiestraat Geertrui Henningstraat Grieksestraat F. Bordewijkstraat Geertruidenbergstraat Grienderwaard F. Wiennekestraat Geertsemastraat Griendweistraat F. Huijckstraat Geervlietstraat Griendwerkerstraat F. Huyck Geeuw Grift Faborgerf Gein Grijpestein Factorij Geitenkamp Grindweg Fakkelgras Gekroonde Haringpad Griseldestraat Fats Wallerhof Geldroperf Groene Hilledijk Favrestraat Gelebrem Groene Kruisweg Fazantstraat Gelkenesstraat Groene Tuin Feijenoord Geluksklaver Groene Wetering Feijenoorddijk Gemertwal Groene tuin Feijenoordhaven Gemshoorn Groenendaal Feijenoordkade Gen. van der Heijdenstraat Groeneweg Feijenoordstraat Genhoeserf Groenezoom Ferguutpad Gentiaanstraat Groeninxstraat Ferry Wiennekestraat Genuahof Groepstraat Fichtestraat Georg Hegelstraat Grondherendijk Fijnaartpad George Gershwinstraat Grondherenstraat Finnjolstraat George Hintzenweg Gronsvelderf Finsestraat George de Vosstraat Groot IJsselmonde Fioringras Georges Vantongerloohof Groot-IJsselmonde Flakkeesestraat Ger Ladagestraat Groote Lindtstraat Flensburghof Geraniumstraat Groothandelsmarkt Fleringenstraat Gerard Scholtenstraat Groshansstraat Cafe de Unie van J.J.P.Oud en een Floretstraat Gerardskruid Grote Beer voorbeeld van een grafzerk met Floris Versterlaan Gerdesiaweg Grote Hagen minimalistisch modernistische invloeden Cafe de Unie from J.J.P.Oud and anGrote Kreek Fluitekruid Gerlindestraat example of a tombstone with minimal Fluitstraat Gerretsenpad Grote Visserijstraat modern influences Flying Dutchmanstraat Gerrit Jan Mulderstraat Grote Werfstraat door / by Jaques Haaster Fockema Andreaepad Gerrit Rietveldstraat Grote Wielen Folkert Elsingastraat Gerrit Sterkmanplein Grotekerkplein Fontenellestraat Gerrit Verrijstkade Grotemarkt Fop van Drielstraat Gerrit Voorenkade Grouw Formenterastraat Gerrit van de Lindestraat Gruttostraat Frambozentuin Gerststraat Gruutkamp Francina Molen Geullestraat Guido Gezellelaan Francis Picabiastraat Geuzenlaan Guido Gezelleweg Frank van Borselenstraat Geuzenstraat Guldelandstraat Frankendaal Ghisebrecht Bokellaan Guldenwaard Frankenoord Gianni Versacestraat Gunterstein Frans Bekkerstraat Gibraltarpad Gustoweg Frans Halssingel Giessenweg H.A. Maaskantstraat Franselaan Gijsbert Steenhoekstraat H.P.J. de Vriesstraat Fransen van de Puttestraat Gijsinglaan Haagoord Franserstraat Gijsingstraat Haagseveer Franz Leharstraat Gildenburg Haakdistel Frederik van Eedenstraat Gilze-Rijenstraat Haastrechtstraat Frederikdwarsstraat Giraffestraat Habsburgstraat Frederiksplein Gladiolusstraat Hackfortdam Frederikstraat Glanerveld Hagedoornstraat Freek van Leeuwenstraat Glanswierstraat Halfrond Freericksplaats Glashaven Halmstederf Fregatpad Glazoenowlaan Halsterenstraat Fresiastraat Glinthorst Hamakerstraat Frida Kahlopad Godijn van Dormaalstraat Hamerdenstraat Friesestraat Godschalkstraat HammarskjĂśldplaats Friezenoord Goedaerthof Hammerfeststraat Frits Ruysstraat Goede Hoopstraat Hammerstraat Frobenstraat Goedenraadweg Handellaan Fruitlaan Goereesestraat Handelsplein Fuchsiastraat Golda Meirstraat Hanespoordoorn Fuikstraat Goldonistraat Hang Fuutstraat Golfstraat Hannekemaaierweg G.B. Shawplaats Gondelpad Hanrathstraat G.H. Betzweg Gong Hantje de Jongstraat G.J. de Jonghweg Gooilandsingel Hanva G.K. van Hogendorpweg Gooimeer Hanvabhstraat G.W. Burgerplein Goosse van der Windstraat Harddraverstraat Gerechtstraat Gordelpad Hargpad Gaagstraat Gordelweg Haringpakkersstraat Gaardermeesterweg Gorgiashof Haringvliet Gaasp Gorzenpad Harkulo Gaastmeer Gothenburghof Harkvoorde Gaesbeekstraat Goudenregenstraat Harp Gaffeldwarsstraat Gouderakstraat Harseveld Gaffelstraat Goudestein Hartekruid Galateestraat Goudklaver Hartmansstraat Galileistraat Goudkruid Haspelsstraat Galjoenpad Goudse Rijweg Hattasingel Galjootstraat Goudseplein Hauwklaver Galvanistraat Goudserechtdreef Havens Gamba Goudsesingel Havenstraat Gansdorppad Goudseweg Havenzichtstraat Gantelstraat Gouvernedwarsstraat Havikhorst Ganzekruid Gouvernestraat Haydnlaan Ganzenoord Graafstroomstraat Hazelaarweg Ganzerikplein Gracht Hazenakker Gasblastraat Granadoslaan Hazendijk Gashouderstraat Gras Hebronstraat Gaspeldoorn Graskruid Hectorstraat Gdyniapad Grasstraat Heegermeer Gedempte Zalmhaven Graswinckelstraat Heemraadsplein Gedserpad Gratamastraat Heemraadssingel

62

Koning Markweg Lobeliapad Koningskinderen Locatellistraat Kooltje Vuur Lochemstraat Koolzaadpad Locomotiefstraat Kootwijkstraat Loderstraat Korenbloemstraat Lodewijkstraat Korenwolfstraat Loeffstraat Korfakker Loggerstraat Korianderstraat Lohengrinlaan Kornoeljelaan Loirelaan Kortenaerstraat Lokert Kortonjolaan Looiakkerstraat Kosmoslaan Looierstraat Koudenhovenseweg Loondermolen Kraanven Loop Krabbendampad Loostraat Krabbestraat Lorentzstraat Kraijenhoffstraat Lorrainelaan Kramersstraat Lortzingpad Kranenburgstraat Lottistraat Kreeftstraat Lou Maertenslaan Kreugelstraat Loudonlaan Kroezelstraat Louis Armstronglaan Kromakkerweg Louis Kookenweg Kromhoutstraat Louise de Colignystraat Krommenbeemd Lourdeshof Kronehoef Lucas Gasselstraat Kronehoefstraat Luchthavenweg Kroonstraat Luciferstraat Kruburg Luiklaan Kruidenhof Luipaardstraat Kruisakker Luisa Miller Kruisstraat Lupinestraat Kuiperbergstraat Luxemburglaan Kwartelstraat Luytelaer La Courtinehof Lyonhof La Traviata Maalakker Laagstraat Maan Wijzenbeeklaan Laar Maansteen Lage Heide Maarten Reuchlinlaan Lakerstraat Maaseikstraat Lalostraat Maasstraat Lamastraat Macherhof Lambert van Leuvenhof Mackaylaan Lanceloetstraat Maconhof Landforum Madeliefstraat Landsard Madernolaan Landsardseweg Magerhorst Landsteinerlaan Magnoliastraat Landweg Mahatma Gandhilaan Langdonkenstraat Mahlerlaan Langenakkerweg Mainelaan Langendijk Maisweg Languedoclaan Malagijsweg Lardinoisstraat Maldegempad Larochetteweg Malmedylaan Lassusstraat Mammoetstraat Latiumpad Mantualaan Laurierstraat Mantulaan Lauwerszeeweg Marathonloop Lavalpad Marcel Proustlaan Lavendelhof Marconilaan Lavendellaan Marga Lavendelplein Margrietstraat Le Havre Maria Stuartstraat Le Sage Ten Broeklaan Maria van Bourgondielaan Leanderlaan Marie Curielaan Leeghwaterstraat Marie Jungiusstraat Leemkuil Marius Bauerstraat Leenderweg Marius Ouborglaan Leenhoffstraat Markerwaardlaan Leeuwenstraat Markiezaatpad Leeuweriklaan Markt Leistraat Marktstraat Lekstraat Marseillelaan Nieuwe Paleis van Westminster van Leliestraat Marten Frans Sir Charles Barry, een voorbeeld van Lemmenslaan Elkerboutln een neo gotisch gebouw en grafzerk Lenningenhof Martijnlaan New Palace of Westminster of Sir Leostraat Martin LutherofKingstraat Charles Barry, an example a neo gothic building and tombstone Leuvenlaan Mascagnistraat door / by Jaques Haaster Levylaan Massenetstraat Lichtenberg Mathijsenlaan Lichtplein Mathildelaan Lichtstraat Mathys de Layenslaan Lichttoren Matterhorn Lierstraat Maurits Lijnslagerstraat Liesbergstraat Mauritsstraat Lievendaalseweg Maximiliaanstraat Lijmbeekstraat Mechelenlaan Lijsterbesstraat Mecklenburgstraat Lijsterlaan Medoclaan Limburglaan Meerbergsven Limousinlaan Meerenakkerplein Lindenlaan Meerenakkerweg Lingestraat Meerhoven Lisieuxhof Meerhovendreef Lisven Meerrijk Lisztstraat Meester Kooningsplaats Liviuslaan Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

63

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

EINDHOVEN

paradise by the dashboard light

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

De Mozes en Aaron kerk, een voorbeeld van een neo klassiek gebouw en de grafzerk die het beĂŻnvloedde De Mozes en Aaron kerk, an example of a neo classical building and a tombstone which drew inspiration from it door / by Jaques Haaster


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

64

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

“Sommige studentenprojecten waren puur speculatief maar daardoor wel inspirerend”, vertelt Jean Boumans, lid van de gemeentelijke adviescommissie. “Bij de maquette van een verblijfsruimte annex doorgangsruimte werd het idee geopperd voor een nieuw speels ritueel, symbolisch voor het leven zelf. Dit idee gaf aanleiding voor een vervolgonderzoek.” Beleidsadviseur Mathilde Heijns beaamt dat: “Het onderzoek en de voorstellen van de studenten waren inspirerend en hebben ons geholpen om verder na te denken over een kunst­ opdracht. Een van de voorstellen bleek zeer geschikt om verder uit te werken.” Dat is het project ‘Harvesting Life’ van Joséphine Combe. Zij analy­ seerde het speelgoed, tekeningen en persoonlijke goederen die in toenemende mate de graven sieren in plaats van de meer traditionele uitingen als bloemen en kaarsen. Omdat er getracht wordt graven steeds persoonlijker te maken, stelt Joséphine voor om het terrein boven het graf als een mini-volkstuin te aanschouwen. Daardoor wordt het een plek waar de levenden en de overledenen elkaar ont­ moeten door te tuinieren. De plek moet onderhouden worden en kan naar persoonlijke interesse worden gecultiveerd. Tuinieren is daarbij een activiteit waarbij niet alleen kennis over tuinieren wordt uitgewisseld. Er wordt veel tijd met elkaar doorgebracht en er ontstaan vaak diepe vriendschappen. Door de mini-volkstuinen met elkaar te verbinden kan de begraafplaats zich tot een gemeenschap ontwik­ kelen waar bijvoorbeeld ook workshops gegeven kunnen worden. “De toekomst van de begraafplaatsen groeit in onze handen”, aldus Joséphine. Bouvy: “We gaan dit project in samenwerking met Joséphine verder uitwerken. Daarbij stuiten we echter op de vraag hoe we ervoor zorgen dat dit idee past in de setting van het park en voldoet aan alle voorwaarden. Het is voor ons spannend om te kijken hoe we van dit vernieuwende voorstel een duurzame grafbedekking kunnen maken, die we als serieuze mogelijkheid kunnen aanbieden aan onze klanten.”

“Some student projects were purely speculative, but precisely because of this they were inspiring,” says Jean Boumans, member of the Municipal Advisory Committee. “In the case of the scale model of a visiting room annex transit space, the idea for a new playful ritual, symbolic of life itself, was put forward. This idea gave rise to a followup study.” This is confirmed by policy advisor Mathilde Heijns: “The research and the students’ proposals were inspiring and have con­ tributed to our developing an art assignment. One of the proposals proved to be very suitable for further development.” This project is Harvesting Life by Joséphine Combe. She analysed the toys, drawings and personal belongings that increasingly adorn the graves and replace the more traditional manifestations of mourning, such as flowers and candles. As people are trying to increasingly personalise graves, Joséphine proposes to consider the area above the grave as a mini allotment. This makes it a place where the living and the deceased meet through gardening. The place needs to be maintained and can be cultivated to personal preference. Taking care of mini allotments is an activity, which involves more than just exchanging gardening tips. People spend a lot of time together and often deep friendships evolve. By connecting the mini allotments, the cemetery itself can develop into a community where, for example, workshops can be held. “The future of the cemeteries is growing in our hands,” says Josephine. Bouvy: “We’re going to develop this project in cooperation with Joséphine. In doing so, however, we will be con­ fronted with the problem of how to make sure that this idea fits in the setting of the park and meets all the conditions. It is exciting to find out how to turn this innovative proposal into a sustainable grave covering which we can offer to our customers as a serious possibility.”

65

EINDHOVEN

ROTTERDAM

paradise by the dashboard light

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

Kleine rode lantaars voor elk raam symbolizeren de diverse graven. Daardoor wordt het hele gebouw een grote lantaarn Small red lanterns are placed in each window and symbolize a grave. In fact the whole building becomes a lantern door / by Zosia Nawakoska


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

Hans Van der markt

Stijn Roodnat

ROTTERDAM

How Public meets Private

66

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Koning Markweg Lobeliapad Meierijlaan Koningskinderen Locatellistraat Melati van Javalaan Kooltje Vuur Lochemstraat Melis Stokelaan Koolzaadpad Locomotiefstraat Melkweg Kootwijkstraat Loderstraat Meloenstraat Korenbloemstraat Lodewijkstraat Melpomenestraat Korenwolfstraat Loeffstraat Melsbroekhof Korfakker Loggerstraat Memlincstraat Korianderstraat Lohengrinlaan Mendelssohnlaan Kornoeljelaan Loirelaan Menelaoslaan Kortenaerstraat Lokert Menno van Coehoornlaan Kortonjolaan Looiakkerstraat Mensinge Kosmoslaan Looierstraat Mensinghe Koudenhovenseweg Loondermolen Mercatorstraat Kraanven Loop Merckthoef Krabbendampad Loostraat Mercuriuslaan Krabbestraat Lorentzstraat Merellaan Kraijenhoffstraat Lorrainelaan Merkelbachlaan Kramersstraat Lortzingpad Merlijnweg Kranenburgstraat Lottistraat Merovingersweg Kreeftstraat Lou Maertenslaan Merulastraat Kreugelstraat Loudonlaan Merwedestraat Kroezelstraat Louis Armstronglaan Mesdagstraat Kromakkerweg Louis Kookenweg Messiaenpark Kromhoutstraat Louise de Colignystraat Meteoorstraat Krommenbeemd Lourdeshof Methusalemplein Kronehoef Lucas Gasselstraat Metiuslaan Kronehoefstraat Luchthavenweg Metzlaan Kroonstraat Luciferstraat Meyerbeerstraat Kruburg Luiklaan Mgr Zwijsenstraat Kruidenhof Luipaardstraat Michelangelolaan Kruisakker Luisa Miller Midaslaan Kruisstraat Lupinestraat Middelkerkelaan Kuiperbergstraat Luxemburglaan Mignot en de Blockplein Kwartelstraat Luytelaer Milaanstraat La Courtinehof Lyonhof Miles Davislaan La Traviata Maalakker Mimosalaan Laagstraat Maan Wijzenbeeklaan Mimosaplein Laar Maansteen Minckelersplein Lage Heide Maarten Reuchlinlaan Minckelersstraat Lakerstraat Maaseikstraat Ministerlaan Lalostraat Maasstraat Mirabelweg Lamastraat Macherhof Mirachstraat Lambert van Leuvenhof Mackaylaan Mirandastraat Lanceloetstraat Maconhof Mispelhoefstraat Landforum Madeliefstraat Moerdijkstraat Landsard Madernolaan Moersbergen Landsardseweg Magerhorst Moezellaan Landsteinerlaan Magnoliastraat Molenstraat Landweg Mahatma Gandhilaan Molenveld Langdonkenstraat Mahlerlaan Molierelaan Langenakkerweg Mainelaan Molijnstraat Langendijk Maisweg Molstraat Languedoclaan Malagijsweg Monarchstraat How Public meets Private Lardinoisstraat Maldegempad Mondorfweg Larochetteweg Malmedylaan Mondriaanhof Lassusstraat Mammoetstraat Monseigneur Latiumpad Mantualaan Swinkelsstraat Laurierstraat Mantulaan Monseigneur Witloxweg Lauwerszeeweg Marathonloop Monseigneur Zwijsenstraat Lavalpad Marcel Proustlaan Montaubanhof Lavendelhof Marconilaan Monteverdestraat Lavendellaan Marga Montferlandstraat Lavendelplein Margrietstraat Moreelselaan Le Havre Maria Stuartstraat Morgenroodstraat Le Sage Ten Broeklaan Maria van Bourgondielaan Moriaenstraat Leanderlaan Marie Curielaan Morlaixlaan Leeghwaterstraat Marie Jungiusstraat Morsestraat Leemkuil Marius Bauerstraat Mortelakker Leenderweg Marius Ouborglaan Moslaan Leenhoffstraat Markerwaardlaan Moulinshof Leeuwenstraat Markiezaatpad Mozartlaan Leeuweriklaan Markt Mulhouselaan Leistraat Marktstraat Mullerweg Lekstraat Marseillelaan Muntplein Leliestraat Marten Frans Muskaatstraat Lemmenslaan Elkerboutln Musschenbroekstraat Lenningenhof Martijnlaan Muydenstraat Leostraat Martin Luther Kingstraat Muzenlaan Leuvenlaan Mascagnistraat Naberpad Levylaan Massenetstraat Nabucco Lichtenberg Mathijsenlaan Nachtegaallaan Lichtplein Mathildelaan NamenlaanNancylaan Lichtstraat Mathys de Layenslaan Nansenstraat Lichttoren Matterhorn Nanteslaan Lierstraat Maurits Lijnslagerstraat Narbonnehof Liesbergstraat Mauritsstraat Nardinistraat Lievendaalseweg Maximiliaanstraat Nassaustraat Lijmbeekstraat Mechelenlaan Nazarethlaan Lijsterbesstraat Mecklenburgstraat Nebostraat Lijsterlaan Medoclaan Nederhoven Limburglaan Meerbergsven Nederlandplein Limousinlaan Meerenakkerplein Needestraat Lindenlaan Meerenakkerweg Neercanne Lingestraat Meerhoven Neerpeltlaan Lisieuxhof Meerhovendreef Neherlaan Lisven Meerrijk Neptunusweg Lisztstraat Meester Kooningsplaats Neranushof Liviuslaan Meidoornplein Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

De buiten-en binnenruimte raken meer en meer met elkaar verstrengeld; het persoonlijke wordt meer publiek en de publieke ruimte krijgt steeds meer intieme elementen. Een gesprek over de nieuwe afdeling Public Private met Stijn Roodnat (hoofd) en Hans van der Markt (coördinator).

“Het is me 100% meegevallen, de gescheiden afdelingen hebben elkaar vrij probleemloos weten te ontmoeten”, zo start Stijn Roodnat het gesprek. Afgelopen jaar werden de afdelingen Man and Living en Man and Public Space binnen Design Academy Eindhoven samen­ gevoegd tot de afdeling Public Private. Hans van der Markt vult aan: “We hebben vooral te maken gehad met het bijstellen van de beeld­ vorming van studenten en docenten over elkaars werkveld en de daar­ bij horende methodes. Eenmaal met elkaar aan het werk, vielen veel verschillen weg.” “Natuurlijk is het zo dat een afdeling als Living zich van origine met een wat kleinere schaal bezighoudt; de focus ligt op de binnenruimte”, legt Roodnat uit. “Het werkveld van de Public Space studenten kon vrijwel alles omvatten.” Van der Markt: “Bovendien hebben Public Space studenten de neiging om vanuit theorie naar persoonlijke uitkomsten te werken. Living studenten starten doorgaans met een persoonlijke zoektocht.” Maar, benadrukken beiden; de binnenruimte en de buitenruimte gaan elkaar steeds meer beïnvloeden. En daar ontstaat nu juist een heel interessant vakgebied waar beide type studenten elkaar ontmoeten. Van der Markt: “kijk bijvoorbeeld naar de rouwverwerking van de vliegtuigcrash MH17 op Schiphol; daar zag je dat op een van de meest openbare plekken een hele intieme plek met knuffels werd gecreëerd. Datzelfde zie je midden in Parijs waar stellen hun liefde bezegelen met hangslotjes aan de brug. Daarmee ontstaat er een privé zone midden in de openbare ruimte.” Qua filosofie hebben de afdelingen elkaar duidelijk gevonden. Ook de onderzoek- en werkmethodes blijken goed op elkaar aan te sluiten. Stijn: “Ik vind het onderzoekende van Public Space juist heel erg belangrijk; maar het onderzoek moet wat mij betreft wel altijd een tastbare vertaling krijgen.” Van der Markt beaamt dat. “Onze studenten

Interior and exterior spaces are becoming more and more intertwined – the personal is becoming more public and public space is taking on more and more intimate qualities. A discussion about the new department Public Private, with Stijn Roodnat (director) and Hans van der Markt (coordinator).

“It has exceeded my expectations – the separate departments have managed to integrate without too many problems,” says Stijn Roodnat, initiating the discussion. Last year, the departments of Man and Living and Man and Public Space amalgamated to form the Public Private department. Hans van der Markt adds, “In particular we have had to contend with re-adjusting both the students’ and the teachers’ expectations as far as their fields of work and their methodology are concerned. Once they began working together, many differences dissolved.” “Of course, the Living department was originally con­ cerned with a smaller scale, with a focus on the interior,” explains Roodnat. “The Public Space students’ field of action could encom­ pass almost anything.” “Plus,” adds Van der Markt, “Public Space students tend to work from theory towards personal outcomes, whereas Living students generally start to work from a personal quest.” But, they both emphasise, the interior space and the outer space have increasingly more influence on one another. And that is where an interesting space is developing, where both these types of student encounter one another. “Look, for example,” adds Van der Markt, “at the mourning process after the plane crash of the MH17 at Schiphol – we could see how there, in one of the most public of spaces, a very intimate place with toys was created. And you see something similar in Paris, where couples express their love with

67

EINDHOVEN

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

Vena Aventus (2010) van Kaptein Roodnat betreft een rood plaatstalen fractalstruc­ tuur die zich als een eigenzinnig orgaan plooit in de rond-knikkende nieuwbouw van onderwijsinstelling ROC Aventus in Zutphen. Groot beginnend als loper in de entree, vandaar uitwaaierend over de hal, de balie en de lockers, naar omhoog als balustrades, de kantine in als catwalk / tafels, diverse aftakkingen makend naar kantinebalie en werknissen. Het hele ontwerp betreft vier millimeter dik plaatstaal, één kleur en één techniek. Het hart vormt de entree, een groot rood veld dat zich vertakt en verjongt naar boven toe, waar het wordt steeds dunner, ranker en rijker wordt en speels als origami.

Vena Aventus (2010) by Kaptein Roodnat is a round red steel fractal structure that folds itself as an obstinate organ around the round nodded new-built of the education facility ROC Aventus in Zutphen. It starts very big as carpet at the entrance, from there it disperses over the hall, the front desk and the lockers, upstairs to the balustrades, the canteen in as catwalk/ tables, breaching out into the canteen desk and the working niches. The entire design is executed in four millimeter steel sheets, one colour and one technique. The heart is the entrance, one big red field, that branches out and juveniles to upstairs, where it becomes thinner, slender and richer as in origami.


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

68

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat Nicolaistraat Nicolaus Everardistraat Niersstraat Nieuwe Achtse Heide Nieuwe Emmasingel Nieuwe Fellenoord Nieuwlandstraat Nieuwpoortstraat Nieuwstraat Nigellapad Nijenrode Nijhofflaan Nijvelstraat Nijverheidsweg Nimeslaan Niobepad Nobelstraat Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan Novapad Nuenenseweg Nuijenslaan Oberonstraat Oberto Obrechtlaan Ockegemstraat Ockeghemstraat Odysseuslaan Ofenpas Offenbachlaan Ohmstraat Oirschotsedijk Oldambtstraat Oldebarng Oldengaarde Olivierlaan Olmenlaan Olympialaan Ondernemingenweg Onsenoort Ontginningweg Onyx Ooievaarsakker Oostendelaan Oostergostraat Opaal Opera Opveld Opwettensemolen Opzoomerstraat Oranjestraat Orchideeenstraat Orionstraat Orleanshof Orpheuslaan Orvallaan Oscar Wildelaan Otello Otterstok Otterstraat Otto Otto Veniusweg Oud Amelisweerd Oudaen Oude Stadsgracht Oude Sultan Oude Toren Oude Torenstraat Outshoornstraat Ouverture Ouwenberg Ovenstraat Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

houden zich uiteraard ook bezig met hoe een ruimte onderhouden moet worden en wie het beheer ervan heeft, maar we zijn nadrukke­ lijk geen social designers; we streven ernaar iets fysieks te maken.” Roodnat vult aan: “We vragen onze studenten vanaf dag één simul­ taan dingen te maken en te onderzoeken. Kijk bijvoorbeeld naar het vogelhuisjes project van Pim Bens en Fier van den Berge (zie p. 52). Je ziet dat het ontwerp mooi geïntegreerd is in de omgeving; het techniekonderzoek is sterk en het is goed uitgevoerd. Daar word ik warm van.” Van der Markt: “De vooropgezette tegenstelling zit vaak in het feit dat onderzoek als vorm van denken wordt gezien en maken als een vorm van doen; we werken nu toe naar maken als een vorm van denken en onderzoek als een vorm van doen.” Waar komen toekomstige Public Private studenten terecht? Roodnat: “We doorkruisen diverse disciplines en dat past ook bij deze tijd. Vroeger had je de architect die het gebouw tekende, de interieurvormgever die de inrichting voor zijn rekening nam en objec­ ten van andere vormgevers inkocht voor het interieur. Die disciplines zijn verweven geraakt en in die hybride context voelen onze ontwer­ pers zich thuis.” Van der Markt: “Public Private studenten kunnen vooral nieuwe vragen opwerpen, waarbij we ze wel moeten trainen in andere disciplines. Hoe werkt een architect, hoe denkt een plano­ loog? Het spreken van de diverse talen is belangrijk om goed te kunnen opereren in zo’n diffuus gebied. Juist door het samenvoegen van de afdelingen kunnen we daar goed in opleiden.”

padlocks on the bridge. A private zone is created in the middle of a public space.” In terms of philosophy, the departments have managed to find one another, and their research and work methods seem to fit well toge­ ther too. “I find the investigative aspect of Public Space important, but as far as I am concerned, the research should always be translated into something tangible.” Van der Markt agrees, “Certainly, our students are concerned with the upkeep of a space and its super­ vision – we are emphatically not social designers, we aim to produce something concrete.” “From day one,” adds Roodnat, “we ask our students simultaneously to make and to research things. Look at Pim Bens and Fier van den Berge’s (refer to p.52) birdhouse project. The design is embedded in the surroundings, the technical research is solid, and it has been well produced. That really enthuses me.” “The predetermined contradiction is often to be found in the fact that research is seen as a form of thinking, and making as a form of doing – we are now working towards making as a form of thinking, and research as a form of doing,” says Van der Markt. Where do future Public Private students end up? “We traverse diverse disciplines and that fits with these particular times. In the past there was the architect, who drew the building, the interior designer who dealt with the layout and bought objects made by other designers for the interior. Those disciplines are now interwoven and our designers feel at home in that hybrid context,” answers Roodnat. Van der Markt adds, “In particular, Public Private students can create new questions, so that we have to school them in other disciplines – how does an architect work, or a city planner think? Speaking diverse languages is important in order to operate in such a diffuse area. Precisely by fusing the departments, we become good at transmitting this quality.”

69

EINDHOVEN

ROTTERDAM

How public meets private

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

“Het samenvoegen van de twee

afdelingen geeft studenten meer mogelijkheden zowel waar het gaat om het werken op diverse schaal­ niveaus als ook de thema’s. Het verenigt bovendien twee onder­ zoeksvisies; een sterk op de praktijk en op het materiaal gerichte benadering (Living) en een meer theoretische, visionaire (Public Space) visie. Ik vind het heel interessant om die twee te combineren in een project omdat de uitkomsten nu kunnen variëren van een object dat klaar is om te gebruiken tot een utopische visie. – Geraldine Spilker, student Public Private

“The merger of the two departments

give students more possibilities in the option of scale and content. It reunites two research methods: hands on and material based (living) and theoretical and visionary (public space), which I find highly interesting to have combined in one project. Also the outcome may now vary more from a perfectly ready to use object to an utopian vision. – Geraldine Spilker, student Public Private


Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

colophon

70

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjöldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Koning Markweg Koningskinderen Kooltje Vuur Koolzaadpad Kootwijkstraat Korenbloemstraat Korenwolfstraat Korfakker Korianderstraat Kornoeljelaan Kortenaerstraat Kortonjolaan Kosmoslaan Koudenhovenseweg Kraanven Krabbendampad Krabbestraat Kraijenhoffstraat Kramersstraat Kranenburgstraat Kreeftstraat Kreugelstraat Kroezelstraat Kromakkerweg Kromhoutstraat Krommenbeemd Kronehoef Kronehoefstraat Kroonstraat Kruburg Kruidenhof Kruisakker Kruisstraat Kuiperbergstraat Kwartelstraat La Courtinehof La Traviata Laagstraat Laar Lage Heide Lakerstraat Lalostraat Lamastraat Lambert van Leuvenhof Lanceloetstraat Landforum Landsard Landsardseweg Landsteinerlaan Landweg Langdonkenstraat Langenakkerweg Langendijk Languedoclaan Lardinoisstraat Larochetteweg Lassusstraat Latiumpad Laurierstraat Lauwerszeeweg Lavalpad Lavendelhof Lavendellaan Lavendelplein Le Havre Le Sage Ten Broeklaan Leanderlaan Leeghwaterstraat Leemkuil Leenderweg Leenhoffstraat Leeuwenstraat Leeuweriklaan Leistraat Lekstraat Leliestraat Lemmenslaan Lenningenhof Leostraat Leuvenlaan Levylaan Lichtenberg Lichtplein Lichtstraat Lichttoren Lierstraat Liesbergstraat Lievendaalseweg Lijmbeekstraat Lijsterbesstraat Lijsterlaan Limburglaan Limousinlaan Lindenlaan Lingestraat Lisieuxhof Lisven Lisztstraat Liviuslaan

Lobeliapad Locatellistraat Lochemstraat Locomotiefstraat Loderstraat Lodewijkstraat Loeffstraat Loggerstraat Lohengrinlaan Loirelaan Lokert Looiakkerstraat Looierstraat Loondermolen Loop Loostraat Lorentzstraat Lorrainelaan Lortzingpad Lottistraat Lou Maertenslaan Loudonlaan Louis Armstronglaan Louis Kookenweg Louise de Colignystraat Lourdeshof Lucas Gasselstraat Luchthavenweg Luciferstraat Luiklaan Luipaardstraat Luisa Miller Lupinestraat Luxemburglaan Luytelaer Lyonhof Maalakker Maan Wijzenbeeklaan Maansteen Maarten Reuchlinlaan Maaseikstraat Maasstraat Macherhof Mackaylaan Maconhof Madeliefstraat Madernolaan Magerhorst Magnoliastraat Mahatma Gandhilaan Mahlerlaan Mainelaan Maisweg Malagijsweg Maldegempad Malmedylaan Mammoetstraat Mantualaan Mantulaan Marathonloop Marcel Proustlaan Marconilaan Marga Margrietstraat Maria Stuartstraat Maria van Bourgondielaan Marie Curielaan Marie Jungiusstraat Marius Bauerstraat Marius Ouborglaan Markerwaardlaan Markiezaatpad Markt Marktstraat Marseillelaan Marten Frans Elkerboutln Martijnlaan Martin Luther Kingstraat Mascagnistraat Massenetstraat Mathijsenlaan Mathildelaan Mathys de Layenslaan Matterhorn Maurits Lijnslagerstraat Mauritsstraat Maximiliaanstraat Mechelenlaan Mecklenburgstraat Medoclaan Meerbergsven Meerenakkerplein Meerenakkerweg Meerhoven Meerhovendreef Meerrijk Meester Kooningsplaats Meidoornplein

Meierijlaan Melati van Javalaan Melis Stokelaan Melkweg Meloenstraat Melpomenestraat Melsbroekhof Memlincstraat Mendelssohnlaan Menelaoslaan Menno van Coehoornlaan Mensinge Mensinghe Mercatorstraat Merckthoef Mercuriuslaan Merellaan Merkelbachlaan Merlijnweg Merovingersweg Merulastraat Merwedestraat Mesdagstraat Messiaenpark Meteoorstraat Methusalemplein Metiuslaan Metzlaan Meyerbeerstraat Mgr Zwijsenstraat Michelangelolaan Midaslaan Middelkerkelaan Mignot en de Blockplein Milaanstraat Miles Davislaan Mimosalaan Mimosaplein Minckelersplein Minckelersstraat Ministerlaan Mirabelweg Mirachstraat Mirandastraat Mispelhoefstraat Moerdijkstraat Moersbergen Moezellaan Molenstraat Molenveld Molierelaan Molijnstraat Molstraat Monarchstraat Mondorfweg Mondriaanhof Monseigneur Swinkelsstraat Monseigneur Witloxweg Monseigneur Zwijsenstraat Montaubanhof Monteverdestraat Montferlandstraat Moreelselaan Morgenroodstraat Moriaenstraat Morlaixlaan Morsestraat Mortelakker Moslaan Moulinshof Mozartlaan Mulhouselaan Mullerweg Muntplein Muskaatstraat Musschenbroekstraat Muydenstraat Muzenlaan Naberpad Nabucco Nachtegaallaan NamenlaanNancylaan Nansenstraat Nanteslaan Narbonnehof Nardinistraat Nassaustraat Nazarethlaan Nebostraat Nederhoven Nederlandplein Needestraat Neercanne Neerpeltlaan Neherlaan Neptunusweg Neranushof Nestorlaan

71

Neushoornstraat Neverslaan Newtonplein Newtonstraat Nicehof Nicolaas Beetsstraat Nicolaas Clopperstraat Nicolaas Stonestraat REDACTIE / EDITORS Nicolaistraat Daniëlle Arets, Hans van der Markt, Ellen Zoete Nicolaus Everardistraat TEKSTEN / TEXTS Niersstraat Daniëlle Arets, David Hamers, Nieuwe Achtse Heide Hans van der Markt, Nieuwe Emmasingel Naomi Bueno de Mesquita, Nieuwe Fellenoord NieuwlandstraatLeeke Reinders, Ellen Zoete Nieuwpoortstraat VERTALING / TRANSLATION Nieuwstraat Jimini Hignett, Julienne Peeters-Huybrechts Nigellapad Nijenrode PROOFREADING ENGELS / ENGLISH Nijhofflaan Jimini Hignett, Ellen Zoete Nijvelstraat Nijverheidsweg PROOFREADING NEDERLANDS / DUTCH Nimeslaan Daniëlle Arets Niobepad VORMGEVING / DESIGN Nobelstraat Thijs Verbeek Noord Brabantlaan Noordzeelaan Normandielaan DRUK / PRINTER Lenoirschuring Novapad Nuenenseweg TEAM PUBLIC PRIVATE 2014-2015 Nuijenslaan Stijn Roodnat, hoofddocent / head of Oberonstraat department Oberto Pui Kei Tam, coördinator / coordinator Obrechtlaan Hans van der Markt, coördinerend docent / Ockegemstraat coordinating tutor OckeghemstraatVincent de Rijk, docent / tutor Odysseuslaan Mara Skujeniece, docent / tutor Ofenpas Ester van de Wiel, docent / tutor Offenbachlaan David Hamers, lector Stad en Land / Reader City and Country Side Ohmstraat Oirschotsedijk Naomi Bureno de Mesquita, onderzoeker / Oldambtstraat researcher Bert Jan Pot, gastlector / guest tutor Oldebarng Jeroen Junte, gecommitteerde / commissioner Oldengaarde Jos Bosman, gast spreker / guest speaker Olivierlaan Olmenlaan PARTNERS Olympialaan Coöperatie DELA Ondernemingenweg Gemeente Utrecht kunstcommissie / Onsenoort begraafplaatsen Ontginningweg Onyx STUDENTENPROJECTEN / Ooievaarsakker STUDENT PROJECTS Oostendelaan Pim Bens Oostergostraat Fier van den Berge Maarten de Bruijne Opaal Chrissie Coerman Opera Joséphine Combe Opveld Wouter Corvers Opwettensemolen OpzoomerstraatSunniva Flesland Jack van Haaster Oranjestraat Luïsa Jacobse Orchideeenstraat Tanita Klein Orionstraat Eloïse Maës Orleanshof Zosia Nowakowska Orpheuslaan Paul Slot Orvallaan Thomas van der Sman Oscar Wildelaan Geraldine Spilker Otello Dané Vonk Otterstok Otterstraat EINDEXAMENPROJECTEN / GRADUATION PROJECTS Otto Otto Veniusweg Capucine Diancourt Miriam van Eck Oud Amelisweerd Marina Hulzenga Oudaen Jeroen van Oirschot Oude Stadsgracht Oude Sultan ALUMNIPROJECTEN / ALUMNI PROJECTS Oude Toren Florian de Visser Oude Torenstraat Lucas Zoutendijk, Eveline Visser (Studio 1:1) Outshoornstraat Ouverture FOTO’S EN ILLUSTRATIES / PHOTOS Ouwenberg AND ILLUSTRATIONS Ovenstraat Studenten, eindexamenkandidaten, alumni Overpeltlaan P C Hooftlaan Paaltjesweg Paasberglaan Pachtakker Pad Marienhage Paganinistraat Pagelaan Pal Krugerlaan Palamedesweg Palermopad Palestrinastraat Palingstraat Palladiostraat Panterstraat Papaverstraat Paradijslaan Parallelweg

EINDHOVEN

ROTTERDAM

Colofon

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

DESIGN ACADEMY EINDHOVEN Tessa Blokland, manager vrienden projecten / relation manager educational projects UITGEVER / PUBLISHER Design Academy Eindhoven 2015 Emmasingel 14 5600 CC Eindhoven The Netherlands T +31(0)40 239 39 39 www.designacademy.nl ISBN 978-94-91400-22-3

COPYRIGHT Copyright © 2015 Design Academy Eindhoven. Alle rechten voorbehouden. Tenzij anders vermeld berusten alle rechten op informatie (tekst, beeld, geluid, video, etc) die in deze publicatie aantreft bij Design Academy Eindhoven. Gehele of gedeeltelijke overname, verveelvoudiging op welke andere wijze dan ook en/of commercieel gebruik van deze informatie is niet toegestaan, tenzij hiervoor uitdrukkelijk schriftelijke toestemming is verleend. COPYRIGHT Copyright © 2015 Design Academy Eindhoven. All rights reserved. Unless otherwise indicated, all materials on these pages are copyrighted Design Academy Eindhoven. No part of these pages, either text or image may be used for any purpose other than personal use. Therefore, reproduction, modification, storage in a retrieval system or retransmission, in any form or by any means, electronic, mechanical or otherwise, for reasons other than personal use, is strictly prohibited without prior written permission.


THIS IS A PUBLICATION FROM PUBLIC PRIVATE, ONE OF THE EIGHT DESIGN DEPARTMENTS OF DESIGN ACADEMY EINDHOVEN. FALL 2015

ROTTERDAM

DIT IS EEN UITGAVE VAN PUBLIC PRIVATE, EEN VAN DE ACHT ONTWERPAFDELINGEN VAN DESIGN ACADEMY EINDHOVEN. NAJAAR 2015

Dunantstraat Duyststraat Duyvesteynstraat Dwarsdijk Dwerggras Dynamostraat Ebalstraat Ebbekruid Ebbendijkestraat Ebenha Ebenhaezerstraat Eckartstraat Edam Edelweisslaan Edmond Hellenraadstraat Edo Bergsmaweg Edouard Jacobsstraat Eekhoutstraat Eelkmanstraat Eemhavenstraat Eemhavenweg Eemlandweg Eemstein Eenbes Eendrachtsplein Eendrachtsstraat Eendrachtsweg Egelantierstraat Egelkruid Ehrensteindam Eiberpad Eigelhorst Eijsdenstraat Eikendaal Eikenpage Eikvaren Eilertstraat Einsteinplaats Eksterstraat Elandstraat Elderslo Elegastpad Elektroweg Elfstedenstraat Elgarhof Elimstraat Eliotplaats Elisabethlaan Elisabethstraat Ellemare Ellemeethof Ellewoutsdijkstraat Elsbes Elsenhoek Elskamp Elsschotstraat Elzendaal Elzenoord Emelenkamp Emelissedijk Emmalaan Emmastraat Endeldijk Engelsestraat Enk Epicurusstraat Erasmus Erasmusbrug Erasmuspad Erasmussingel Erasmusstraat Eratostraat Ereprijsstraat Erfdijk Eric Kranspad Eric Kropstraat Ericaplein Ericastraat Eridanusstraat Erik Satiehof Ernest Claespad Ernest Groosmanplein Erroll Garnerstraat Ertsstraat Esdoornlaan Eskampstraat Espelo Essenburgsingel Essenburgstraat Essenlaan Essenweg Estafettestraat Etienne de Bouterstraat Eucalyptushof Eudokia ziekenhuis Eudokiaplein Europaweg Europoort Eva Cohen Hartog kade

Evenaar Everaertstraat Everlo Eversdijkstraat Exercitiestraat F. Bordewijkstraat F. Wiennekestraat F. Huijckstraat F. Huyck Faborgerf Factorij Fakkelgras Fats Wallerhof Favrestraat Fazantstraat Feijenoord Feijenoorddijk Feijenoordhaven Feijenoordkade Feijenoordstraat Ferguutpad Ferry Wiennekestraat Fichtestraat Fijnaartpad Finnjolstraat Finsestraat Fioringras Flakkeesestraat Flensburghof Fleringenstraat Floretstraat Floris Versterlaan Fluitekruid Fluitstraat Flying Dutchmanstraat Fockema Andreaepad Folkert Elsingastraat Fontenellestraat Fop van Drielstraat Formenterastraat Frambozentuin Francina Molen Francis Picabiastraat Frank van Borselenstraat Frankendaal Frankenoord Frans Bekkerstraat Frans Halssingel Franselaan Fransen van de Puttestraat Franserstraat Franz Leharstraat Frederik van Eedenstraat Frederikdwarsstraat Frederiksplein Frederikstraat Freek van Leeuwenstraat Freericksplaats Fregatpad Fresiastraat Frida Kahlopad Friesestraat Friezenoord Frits Ruysstraat Frobenstraat Fruitlaan Fuchsiastraat Fuikstraat Fuutstraat G.B. Shawplaats G.H. Betzweg G.J. de Jonghweg G.K. van Hogendorpweg G.W. Burgerplein Gerechtstraat Gaagstraat Gaardermeesterweg Gaasp Gaastmeer Gaesbeekstraat Gaffeldwarsstraat Gaffelstraat Galateestraat Galileistraat Galjoenpad Galjootstraat Galvanistraat Gamba Gansdorppad Gantelstraat Ganzekruid Ganzenoord Ganzerikplein Gasblastraat Gashouderstraat Gaspeldoorn Gdyniapad Gedempte Zalmhaven Gedserpad

Geeresteinstraat Geerkensstraat Geert Adegeeststraat Geert van Oorschotstraat Geertrui Henningstraat Geertruidenbergstraat Geertsemastraat Geervlietstraat Geeuw Gein Geitenkamp Gekroonde Haringpad Geldroperf Gelebrem Gelkenesstraat Geluksklaver Gemertwal Gemshoorn Gen. van der Heijdenstraat Genhoeserf Gentiaanstraat Genuahof Georg Hegelstraat George Gershwinstraat George Hintzenweg George de Vosstraat Georges Vantongerloohof Ger Ladagestraat Geraniumstraat Gerard Scholtenstraat Gerardskruid Gerdesiaweg Gerlindestraat Gerretsenpad Gerrit Jan Mulderstraat Gerrit Rietveldstraat Gerrit Sterkmanplein Gerrit Verrijstkade Gerrit Voorenkade Gerrit van de Lindestraat Gerststraat Geullestraat Geuzenlaan Geuzenstraat Ghisebrecht Bokellaan Gianni Versacestraat Gibraltarpad Giessenweg Gijsbert Steenhoekstraat Gijsinglaan Gijsingstraat Gildenburg Gilze-Rijenstraat Giraffestraat Gladiolusstraat Glanerveld Glanswierstraat Glashaven Glazoenowlaan Glinthorst Godijn van Dormaalstraat Godschalkstraat Goedaerthof Goede Hoopstraat Goedenraadweg Goereesestraat Golda Meirstraat Goldonistraat Golfstraat Gondelpad Gong Gooilandsingel Gooimeer Goosse van der Windstraat Gordelpad Gordelweg Gorgiashof Gorzenpad Gothenburghof Goudenregenstraat Gouderakstraat Goudestein Goudklaver Goudkruid Goudse Rijweg Goudseplein Goudserechtdreef Goudsesingel Goudseweg Gouvernedwarsstraat Gouvernestraat Graafstroomstraat Gracht Granadoslaan Gras Graskruid Grasstraat Graswinckelstraat Gratamastraat

Graze Weitje Grebbe Grenenplein Grieglaan Grieksestraat Grienderwaard Griendweistraat Griendwerkerstraat Grift Grijpestein Grindweg Griseldestraat Groene Hilledijk Groene Kruisweg Groene Tuin Groene Wetering Groene tuin Groenendaal Groeneweg Groenezoom Groeninxstraat Groepstraat Grondherendijk Grondherenstraat Gronsvelderf Groot IJsselmonde Groot-IJsselmonde Groote Lindtstraat Groothandelsmarkt Groshansstraat Grote Beer Grote Hagen Grote Kreek Grote Visserijstraat Grote Werfstraat Grote Wielen Grotekerkplein Grotemarkt Grouw Gruttostraat Gruutkamp Guido Gezellelaan Guido Gezelleweg Guldelandstraat Guldenwaard Gunterstein Gustoweg H.A. Maaskantstraat H.P.J. de Vriesstraat Haagoord Haagseveer Haakdistel Haastrechtstraat Habsburgstraat Hackfortdam Hagedoornstraat Halfrond Halmstederf Halsterenstraat Hamakerstraat Hamerdenstraat Hammarskjรถldplaats Hammerfeststraat Hammerstraat Handellaan Handelsplein Hanespoordoorn Hang Hannekemaaierweg Hanrathstraat Hantje de Jongstraat Hanva Hanvabhstraat Harddraverstraat Hargpad Haringpakkersstraat Haringvliet Harkulo Harkvoorde Harp Harseveld Hartekruid Hartmansstraat Haspelsstraat Hattasingel Hauwklaver Havens Havenstraat Havenzichtstraat Havikhorst Haydnlaan Hazelaarweg Hazenakker Hazendijk Hebronstraat Hectorstraat Heegermeer Heemraadsplein Heemraadssingel

Public Space Magazine - Urban Rituals  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you