Page 1

ฟ้าสวย น้ำใส จดหมายข่ า วกรมส่ ง เสริ ม คุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล้ อ ม ปี ที่ 7 ฉบั บ ที่ 5 ประจำเดื อ นกรกฎาคม 2554

จดหมายข่าวที่ทุกคนช่วยกันส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมได้ เพียงคุณสมัครเป็นสมาชิกและร่วมแสดงความคิดเห็น

Time to Take Part ...

ป ร ะ ชั นไอเดี ย เปลี่ยนขยะให้เป็นประโยชน์ ร่วมสนุกชิงรางวัล

3 ท่านรับ... กระเป๋าใบสวยรักษ์สงิ่ แวดล้อมสำหรับผูโ้ ชคดี Ability of Scrap ...

ประชันไอเดีย เปลีย่ นขยะให้เป็นประโยชน์ คอลัมน์ : ต้นคิด

หน้า 3

Thoughtful Living ... กู้โลกแบบรู้คิด คอลัมน์ : ระบำผีเสื้อ

หน้า 5

เมืองแห่งอนาคต กับความรับผิดชอบ ต่อสิง่ แวดล้อม

คอลัมน์ : ฟ้ากว้าง

หน้า 6

Vertical Garden, another freshly breath

สวนแนวตัง้

พื้นที่หายใจในมหานคร คอลัมน์ : รอบรู้คู่โลก

หน้า 7

Meguru...

ยนตรกรรมยุคใหม่ เพือ่ โลกสวย

“เชือ้ เพลิงชีวภาพ” คอลัมน์ : หมุนตามฟ้า

หน้า 7

Time to Take Part... "กระทรวงทรัพฯ - กองทัพบก" จับมือรวมพลังช่วยเหลือโลก

คอลัมน์ : ใต้ตะวัน

หน้า 8

สนใจสมั ค รฟรี หรื อ แสดงความคิ ด เห็ น ได้ ที่ ส่ ว นสื่ อ สารสิ่ ง แวดล้ อ ม กรมส่ ง เสริ ม คุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล้ อ ม หรื อ e-mail : pr@deqp.mail.go.th


คอลัมน์

...เปิดฟ้า

ปฏิทินกิจกรรมฟ้าสวยน้ำใส

เดือนสิงหาคม 54 31 ก.ค. - 12 ส.ค. 54

การสำรวจและจัดเก็บข้อมูลแหล่งกำจัดขยะของ อปท. ใน พื้นที่ จ.แพร่และ จ.สุโขทัย 1 - 18 ส.ค. 54

สวัสดี

วันเข้าพรรษา…

แต่ละปีผ่านไปไวราวกับกดโดนปุ่มฟาสฟอร์เวิร์ด เดือนนี้พุทธศาสนิกชนทั้งหลายก็ได้มีโอกาสร่วมใจกัน จูงมือไปถวายเทียนพรรษาทำบุญทำทานกับวันพระใหญ่ กันอีกครั้ง

แม้ว่าขนบธรรมเนียมวัฒนธรรมจะยังคงดำรงสืบสาน ต่อกันมาอย่างไม่ห่างหาย แต่ในทางพฤตินัยหลายๆ อย่าง ก็ต้องมีการปรับเปลี่ยนกันบ้างตามสภาวะสังคมและการเป็นอยู่ที่เปลี่ยนไป จากการที่กอง บก. มีโอกาสได้ชมข่าวการทำบุญใส่บาตรงานวันเข้า พรรษาของพื้นที่ต่างๆ สังเกตพบว่า ปัจจุบันพวกเรานิยมถวายหลอดไฟพรรษา แทนเทียนพรรษากันเพิม่ มากขึน้ ทุกๆ ปี มีทงั้ หลอดอ้วน หลอดผอม หลอดกลม หลอดตะเกียบ และอีกสารพัดหลอดด้วยประหยัด คงทน อยู่ได้นานและ สะดวกต่อการใช้งานในปัจจุบัน ยุ ค สมั ย เปลี่ ย นไป วิ ถี ชี วิ ต การดำรงชี วิ ต ย่ อ มเปลี่ ย นแปลงตาม อย่างไรก็ตาม การรู้เท่าทันผลกระทบจากการอาศัยวัตถุอำนวยความสะดวก ในชีวิต เช่น หลอดไฟที่ใช้งานจนหมดอายุแล้วจะกลายเป็นขยะ ประเภทขยะ อันตราย ซึ่งหากได้รับการคัดแยก เพื่อเข้าสู่กระบวนการจัดการขยะอย่างถูกวิธี ก็จะสามารถช่วยให้โลกใบนี้ของเรามีคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่ดีอย่างยั่งยืน

โครงการเวทีสมัชชาองค์กรเอกชนด้านการคุม้ ครองสิง่ แวดล้อม และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติระดับภาค (1 - 2 ส.ค. 54 จ.ขอนแก่น, 3 - 4 ส.ค. 54 จ.ตรัง, 8 ส.ค. 54 จ. เชียงใหม่, 11 ส.ค. 54 จ.พิษณุโลก, 18 ส.ค. 54 จ.ราชบุร)ี 1 - 25 ส.ค. 54 ตรวจประเมินเพือ่ มอบคำรับรองสถานประกอบการ ตามโครงการ ส่งเสริมการผลิตทีเ่ ป็นมิตรกับสิง่ แวดล้อม ในสถานประกอบการ ปี 2554 (1 - 5 ส.ค. 54 จ.น่าน จ.อุตรดิตถ์ จ.สุโขทัย และ จ.แพร่ , 10 - 11 ส.ค. 54 จ.ศรี ส ะเกษ, 16 ส.ค. 54 จ.หนองคาย, 16 - 18 ส.ค. 54 จ.ตาก และ จ.กำแพงเพชร, 17 - 18 ส.ค. 54 จ.เลย, 23 - 25 ส.ค. 54 จ.สกลนครและ จ.กาฬสินธุ์) 3 - 5 ส.ค. 54 โครงการประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การพัฒนาคุณภาพ การบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2554 ครัง้ ที่ 4 ณ บรุคไซด์ วัลเล่ย์ รีสอร์ท จังหวัดระยอง 9 ส.ค. 54 การจัดประชุมสัมมนา “ครึ่งทางแผนหลักสิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” ณ ห้องประชุมอารีย์สัมพันธ์ ชั้น 3 กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม 9 ส.ค. 54 กิจกรรมความร่วมมือในการฟืน้ ฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม ลุม่ น้ำทะเลสาบสงขลา: พัฒนากลไกคณะกรรมการเครือข่าย ทสม. 24 - 26 ส.ค. 54

เพียงติดตามคอลัมน์และข่าวสารในวารสาร ฟ้าสวย น้ำใส และส่งคำตอบมาว่า…. “ธารา บัวคำศรี เป็นนักรณรงค์ด้านใด ภายใต้องค์กรกรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้?" กระเป๋าใบสวย รักษ์สิ่งแวดล้อม สำหรับผู้โชคดี 3 ท่าน

การจัดประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการเพื่อเผยแพร่และส่งเสริม กระบวนการพัฒนาโครงการโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อ การพัฒนาที่ยั่งยืน (ECO-School) วันที่ 24 ส.ค. 54 ณ ห้อง ประชุมอารีย์สัมพันธ์ ชั้น 3 กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม และ วันที่ 25 - 26 ส.ค. 54 ณ จ.สุพรรณบุรี 30 ส.ค. - 2 ก.ย. 54

ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการรักษ์โลกร่วมกับเราตอบกลับลงไปรษณียบัตร พร้อมแนบชื่อที่อยู่มาได้ที่

อบรมตัวชี้วัดเทศบาล ณ โรงแรงชลพฤกษ์ จ.นครนายก

ร่วมสนุกชิงรางวัล

กองบรรณาธิการฟ้าสวยน้ำใส จดหมายข่าวกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม 2 เลขที่ 49 พระราม 6 ซอย 30 พญาไท กทม. 10400

ฟ้ า สวย น้ ำ ใส ปี ที่ 7 ฉบั บ ที่ 5 ประจำเดื อ นกรกฎาคม 2554


คอลัมน์

...ต้นคิด

Ability of Scrap...

ประชั น ไอเดี ย

เปลี่ยนขยะให้เป็นประโยชน์

วิธกี ารช่วยลดโลกร้อนในทุกวันนี้ นอกจากการ "ลด" (Reduce) พฤติกรรมการบริโภคอย่างเหลือใช้แล้ว อีกหนึ่งวิธีที่สามารถช่วย โลกได้ อ ย่ า งสร้ า งสรรค์ ก็ คื อ "นำกลั บ มาใช้ ใ หม่ " (Reuse) ซึ่ ง เป็ น การนำวั ส ดุเ ดิ ม ที่ เ หลือใช้หรือใช้แล้ว นำกลับมาประยุ ก ต์ ประดิษฐ์ ดัดแปลงให้เป็นสิ่งใหม่ที่ใช้การได้ดีอีกครั้ง

และจากพระดำริของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ฯ เมื่อครั้งเสด็จเยี่ยมราษฎรในพื้นที่ประสบภัยน้ำท่วม ภายใต้โครงการฟื้นฟู สายใยรักแห่งครอบครัวผู้ประสบภัยพิบัติ ในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ในคราวนัน้ ได้มนี กั เรียนในพืน้ ทีน่ ำผลงานสิง่ ประดิษฐ์ จากวัสดุเหลือใช้มาจัดแสดง ทำให้พระองค์ฯ ทรงมีพระดำริให้ขยายผล ต่อเนื่อง มอบหมายให้กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมรับหน้าที่ดำเนิน การจัดการต่อมา ทางกรมฯ จึงได้จัดให้มีโครงการประกวดสร้างสรรค์ สิ่งประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้ตั้งแต่ปี 2550 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน สำหรับโครงการในปี 2554 นี้ ทางกรมส่งเสริมคุณภาพสิง่ แวดล้อม ก็ได้จัดการประกวดขึ้นอีกครั้ง ภายใต้ชื่อหัวข้อที่ว่า "สร้างสรรค์ของ เหลือใช้ เพื่อสร้างคุณค่า ลดปัญหาสิ่งแวดล้อม" โดยได้แบ่งการประกวด ออกเป็น 3 ประเภทคือ สิ่งประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้ เครื่องแต่งกาย จากวั ส ดุ เ หลื อ ใช้ และของใช้ ส่ ว นตั ว จาก วัสดุเหลือใช้ โดยการประกวดนี้มีเงื่อนไขว่า ผลงานที่ ส่ ง ต้ อ งมี ส่ ว นประกอบหลั ก ใน การออกแบบเป็นสิ่งของเหลือใช้ภ ายใน บ้าน ผลผลิตจากการเกษตร หรือวัสดุ ธรรมชาตินำมาประดิษฐ์เท่านั้น

และเกณฑ์ ก ารตั ด สิ น โดยรวมของงานนี้ ทางกรมฯ จะพิ จ ารณาจากความคิ ด สร้ า งสรรค์ ประโยชน์ในการใช้งานจริง ความประณีต ความ คงทน สวยงาม และความสามารถต่ อ ยอดใน เชิ ง พาณิ ช ย์ เ ป็ น หลั ก โดยผู้ ช นะเลิ ศ ในแต่ ล ะ ประเภทการประกวด จะได้ รั บ ถ้ ว ยประทาน พระเจ้ า วรวงศ์ เ ธอ พระองค์ เ จ้ า ศรี รั ศ มิ์ ฯ เพื่ อ เป็ น เกี ย รติ ป ระวั ติ พร้ อ มทั้ ง เงิ น รางวั ล รวมมูลค่ากว่าแสนบาท การประกวด ครั้งนี้ นอกจากจะเป็น กิ จ กรรมรั ก ษ์ โ ลกทาง หนึ่ ง แล้ ว ยั ง นั บ เป็ น อี ก หนึ่ ง โครงการที่ จ ะช่ ว ย ส่งเสริมให้เยาวชนและประชาชน มีส่วนร่วมในการจัดการกับวัสดุเหลือใช้ และแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมในด้านต่างๆ โดยเฉพาะปัญหาขยะมูลฝอย ทั้งนี้ โครงการการประกวดภายใต้พระราชดำรินี้ เป็นอีกเวทีที่ เปิ ด โอกาสให้ เ ยาวชนและประชาชนได้ ร่ ว มกั น แสดงออกถึ ง ความคิ ด สร้างสรรค์ที่เป็นประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมอีกด้วย สามารถติดตามความเคลือ่ นไหวของโครงการได้ที่ www.deqp.go.th หรือสอบถามเพิ่มเติมที่ 02-298-5608 นะคะ

จากพระดำริของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ฯ เมื่อครั้งเสด็จเยี่ยมราษฎรในพื้นที่ ประสบภัยน้ำท่วม ภายใต้โครงการฟื้นฟูสายใยรักแห่งครอบครัวผู้ประสบภัยพิบัติ ในสมเด็จ พระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ในคราวนั้นได้มีนักเรียนในพื้นที่นำผลงาน สิ่งประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้มาจัดแสดง ทำให้พระองค์ฯ ทรงมีพระดำริให้ขยายผลต่อเนื่อง จดหมายข่ า วกรมส่ ง เสริ ม คุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล้ อ ม

3


คอลัมน์

...ใบไม้ไหว

ลูกเสือสิ่งแวดล้อม ร่วมสวนสนาม ในโอกาสครบรอบ 100 ปีลูกเสือไทย เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ที่ผ่านมา นางอรพินท์ วงศ์ชุมพิศ หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พร้อมด้วย นางรัชนี เอมะรุจิ รองอธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพ สิ่งแวดล้อม นำคณะผู้แทนกองลูกเสืออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของกระทรวง ทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม เข้าร่วมรับเสด็จ สมเด็จ พระเทพรัตนสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในพิธีทบทวน คำปฏิญาณและสวนสนามลูกเสือ เนื่องในวันคล้ายวัน สถาปนาคณะลูกเสือแห่งชาติประจำปี 2554 และ ในโอกาส ครบรอบ 100 ปี การลูกเสือไทย ณ สนามศุภชลาศัย

จากราชอาณาจักรสวาซิแลนด์ สู่แดนสยามเมืองไทย เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม ที่ผ่านมา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและสิ่งแวดล้อม จากราชอาณาจักรสวาซิแลนด์ H.E. Mr. MACFORD SIBANDZE พร้อมผู้แทนระดับสูง ได้ให้ความสนใจเข้าร่วมฟังบรรยาย เยี่ยมชมการดำเนินงาน และ แลกเปลี่ ย นความคิ ด เห็ น กั บ กรมส่ ง เสริ ม คุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล้ อ ม โดยมี นางพรทิ พ ย์ ปั่ น เจริ ญ อธิ บ ดี ก รมส่ ง เสริ ม คุ ณ ภาพ สิ่งแวดล้อม พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องร่วมให้การต้อนรับ เป็นอย่างดี ณ กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม แถลงข่าวโครงการประกวดสร้างสรรค์สงิ่ ประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้ปี 2554 เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม นางพรทิพย์ ปั่นเจริญ อธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม เป็นประธานการแถลงข่ าวโครงการประกวดสร้างสรรค์สิ่ง ประดิ ษ ฐ์ จ ากวั ส ดุ เ หลื อ ใช้ ปี 2554 ชิงถ้วยประทานพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ พระวรชายาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุ ฎ ราชกุ ม าร ณ อาคารกรมส่ ง เสริ ม คุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล้ อ ม พร้ อ มด้ ว ยนายบุ ญ ชอบ สุทธมนัสวงษ์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม นายวุฒิชัย ตางาม ผู้แทนคณะกรรมการ ตัดสินโครงการประกวดฯ และนางสาวเขมนิจ จามิกรณ์ (แพนเค้ก) นักแสดงจากสถานีโทรทัศน์สี กองทัพบก ช่อง 7 MOU การส่งเสริมการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมระหว่าง สส. และ ทบ. เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม ที่ผ่านมา นายโชติ ตราชู ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ผู้บัญชาการทหารบก ร่วมเป็นสักขีพยานในพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงว่าด้วยความร่วมมือในการส่งเสริม การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ระหว่างกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมและกองทัพบก โดยมี นางพรทิพย์ ปั่นเจริญ อธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม และพลเอกดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ เสนาธิการ ทหารบก ร่วมลงนามบันทึกข้อตกลง ณ กองบัญชากองทัพบก เพือ่ ส่งเสริมการบูรณาการแนวทางการดำเนินงาน ร่วมกันระหว่างทั้ง 2 หน่วยงาน ซึ่งจะส่งผลให้มีการเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานด้านการบริหารจัดการ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมต่อไปในอนาคตได้ยิ่งขึ้น อาเศียรวาทสดุดี แด่องค์ราชินีของปวงไทย เมื่ อ ช่ ว งสายของวั น จั น ทร์ ที่ 25 กรกฎาคม 2554 นางพรทิ พ ย์ ปั่นเจริญ อธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่​งแวดล้อม พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร และข้ า​ ร าชการกรมส่ ง เสริ ม คุ ณ ภาพสิ่​ ง แวดล้ อ ม เข้ า ร่ ว มบั น ทึ ก เทป ถวายพระพร​ กล่าวอาเศียรวาทสดุดีสมเด็จ​พระบรมราชินีนาถ เนื่องใน โอกาสมหามงคลเฉลิมพ​ระชนมพรรษา 12 สิงหาคม 2554 ณ สถานีวิทยุ โทรทัศน์แห่งประเ​ทศไทย (NBT) ร่วมกับหน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจและ สมาคมต่างๆ อีกมากมาย 4

ฟ้ า สวย น้ ำ ใส ปี ที่ 7 ฉบั บ ที่ 5 ประจำเดื อ นกรกฎาคม 2554


คอลัมน์

...ใบไม้ไหว

ต้อนรับและยินดีแก่รองอธิบดี สส. คนใหม่ กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ขอแสดงความยินดีและต้อนรับ นายบุญชอบ สุทธมนัสวงษ์ เข้ารับตำแหน่งรองอธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ในการสานต่อนโยบายดีๆ เพื่อดำรง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศให้คงความสมบูรณ์ยั่งยืนตราบนานเท่านาน ออมขยะ เพื่อสร้างประโยชน์ เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2554 นายบุญชอบ สุทธมนัสวงษ์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ร่วมให้เกียรติเป็นประธานในพิธีเปิดการ สัมมนาเชิงปฏิบัติการ "แนวทางการดำเนินงานธนาคารขยะรีไซเคิล ตามโครงการการจัดการขยะ มู ล ฝอยโดยชุ ม ชน ในโครงการสายใยรั ก แห่ ง ครอบครั ว " ณ โรงแรมริ ช มอนด์ จั ง หวั ด นนทบุ รี พร้ อ มร่ ว มเสวนาบรรยายพิ เ ศษ ซึ่ ง คณะ ผู้ ร่ ว มสั ม มนาได้ เ ยี่ ย มชมและศึ ก ษาดู ง าน การดำเนินงานธนาคารขยะรีไซเคิลจากทั้ง ในกรุงเทพฯ และปริมณฑลอีกด้วย ร่วมแรงร่วมใจ ฟื้นฟูพื้นที่ประสบภัย เมือ่ วันที่ 19 - 20 กรกฎาคม ทีผ่ า่ นมา กรมส่งเสริม คุณภาพสิ่งแวดล้อม พร้อมเพื่อนสื่อมวลชนร่วมเดินทาง ไปยัง จ.นครศรีธรรมราช จ.กระบี่ และ จ.ตรัง ตรวจสอบ พื้นที่ประสบธรณีพิบัติภัยดินถล่ม เพื่อศึกษาหาสาเหตุ และแนวทางการแก้ ไ ขฟื้ น ฟู พื้ น ที่ ป ระสบภั ย ให้ ก ลั บ มา สวยงามปลอดภัยได้เช่นเดิม

คอลัมน์

Thoughtful Living... กู้ โ ลกแบบรู้ คิ ด

..ระบำผีเสื้อ

หลายปี ม านี้ เ ราคงเคยได้ ยิ น คำว่ า "พลังงานทดแทน" อยู่บ่อยครั้ง และมักจะมี รูปแบบของพลังงานทดแทนที่แตกต่างกันไป แต่มีแค่เพียงคนบางกลุ่มเท่านั้นที่ใส่ใจ และ เลื อ กที่ จ ะนำพลั ง งานทดแทนเหล่ า นั้ น มาใช้ อย่างจริงจัง ด้วยเหตุนี้กองบรรณาธิการมติชน และประชาชาติธุรกิจ จึงได้จับมือกันสร้างสรรค์ ผลงานหนังสือดีๆ ที่รวบรวมเอาเรื่องราวของ พลังงานทดแทนในรูปแบบเมดอินไทยแลนด์ มากลั่ น กรองเป็ น หนั ง สื อ น่ า เก็ บ กั บ "10 มหั ศ จรรย์ พ ลั ง งานทดแทนกู้ วิ ก ฤติ โ ลกร้ อ น" แบบที่ทุกแนวคิดสามารถเอามาปรับใช้ได้จริง จดหมายข่ า วกรมส่ ง เสริ ม คุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล้ อ ม

ในประเทศไทย เพื่อให้เราสามารถนำไปต่อยอด ประยุกต์ใช้ได้ในอนาคต ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของ พลังงานไบโอดีเซล พลังงานจากขยะ พลังงาน จากชีวมวลหรือเศษวัสดุการเกษตร พลังงาน น้ ำ เสี ย พลั ง งานมู ล สั ต ว์ พลั ง งานแสงแดด พลังงานน้ำ และอีกมากมายหลายพลังงาน นอกจากจะน่าเก็บแล้ว ก็อย่าลืมเก็บ เพลินจนลืมอ่านและนำความรู้ที่ได้จากหนังสือ นี้มาปรับใช้ให้เกิดประโยชน์ เพราะหนังสือดีๆ จะมีคุณค่าอย่างสูงสุดก็เมื่อเรานำข้อคิดและ ความรู้นั้นมาปฏิบัติจนเห็นผล 5


คอลัมน์

...ฟ้ากว้าง

เมืองแห่งอนาคต

กับความรับผิดชอบ ต่อสิ่งแวดล้อม โดย... รัฐ เรืองโชติวิทย์ นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชำนาญการพิเศษ

ในอนาคต หลายคนตั้งคำถามว่ามนุษยชาติจะมี ชี วิ ต อยู่ หรือไม่ ในเมื่อการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในปัจจุบัน เลวร้าย ยิ่ ง ขึ้ น ทั้ ง สภาพภู มิ อ ากาศที่ เ ปลี่ ย นแปลง ส่ ง ผลต่ อ ปริ ม าณ อาหารที่ ล ดลงทั้ ง พื ช ผั ก และเนื้ อ สั ต ว์ ที่ เ ป็ น อาหารของมนุ ษ ย์ จนมี โ จทย์ ที่ ตั้ ง ขึ้ น เพื่ อ ให้ ม นุ ษ ย์ ส ร้ า งแผนงานความมั่ น คงทาง อาหารของแต่ ล ะประเทศเพื่ อ รองรั บ การเปลี่ ย นแปลงดั ง กล่ า ว ความต้องการทรัพยากร ความต้องการพื้นที่ ในการดำรงชีวิต ของประชากรที่ เ พิ่ ม มากขึ้ น จะเป็ น ปั ญ หาสำคั ญ ในปั จ จุ บั น และ อนาคต จึงจำเป็นต้องกำหนดทิศทางการพัฒนาเมืองที่ชัดเจน สร้างมาตรฐานการรองรับประชากรอย่างเป็นระบบ ประเทศไทยจึง เป็นประเทศหนึ่งที่มีประชากรเพิ่มมากขึ้นอย่างรวดเร็ว พร้อมกับ การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมที่เลวร้าย ภาวะโลกร้อนที่คุกคาม ชีวิตมนุษย์มากมายมหาศาล คงต้องเตรียมพร้อมที่จะปรับตัวให้ อยู่บนโลกใบนี้ ซึ่งหมายถึงรุ่นของประชาชนในปัจจุบันและอนาคต อันใกล้นี้ เมืองใหญ่ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตจึงต้องเตรียมการรองรับ ปัญหาเหล่านี้ ต้องเตรียมความพร้อมในการผลิตอาหาร การ เป็นอยู่และคุณภาพชีวิตที่ต้องคำนึงถึงการหายใจ การใช้ชีวิตที่จะ มีประชากรสูงอายุเพิ่มมากขึ้น

จากปัญหาการรองรับของเมือง และหลีกเลี่ยงการเกิดปัญหาใน อนาคตในหลายประเทศ จึงเป็นการออกแบบเพื่อให้เกิดวงจรแห่งความ ยั่งยืน และเป็นอาคารที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น โลกใบนี้มีความพิเศษ คือมีน้ำเป็นส่วนประกอบที่มากกว่าแผ่นดิน ดังนั้นโจทย์การสร้างเมืองแห่งอนาคต จึงคิดออกแบบเมืองที่อยู่ในน้ำ ที่เรียกว่าลิลี่แพด (Lilypad) จึงถูกออกแบบเพื่อรองรับปัญหาน้ำท่วม เป็น

Lillypad ภาพประกอบ : www.beautifullife.info

ลักษณะใบบัวที่แผ่ออกลอยอยู่เหนือน้ำ ตรงกลางเป็นแหล่งรองรับน้ำมี ความพอเพียงต่อประชาชนที่อาศัยในเมืองนี้ถึง 50,000 คน มีการลอยตัว ของเมืองเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำในทะเลที่สูงขึ้นเรื่อยๆ จากภาวะโลกร้อน ใช้พลังงานจากแสงอาทิตย์เป็นหลัก มีการสร้างระบบ รีไซเคิลเพื่อลดปัญหาขยะและสิ่งปฏิกูล ต่อมามีนักออกแบบเน้นความปลอดภัยจากภัยธรรมชาติ เช่น พายุ หรื อ สึ น ามิ โดยเน้ น โครงสร้ า งที่ แ ข็ ง แรงและปลอดภั ย มากกว่ า ความสวยงาม ในขณะนี้ ป ระเทศเนเธอร์ แ ลนด์ ดิ น แดนกั ง หั น ลม ได้ เ ริ่ ม ทำ โครงการเมืองลอยน้ำ โดยพัฒนาชุมชนที่เรียกว่า New water โดยสร้าง เป็นอพาร์ตเมนต์ลอยน้ำที่เรียกว่า Citadel สำหรับประเทศไทย จากปัญหาสิ่งแวดล้อมที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ที่ตั้งโจทย์เมืองที่มีประชากรเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว การขาดแคลนทรัพยากร น้ำที่เพียงพอต่อการดำรงชีพ การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมที่เกิดจาก สภาพการเปลี่ ย นแปลงภู มิ อ ากาศทำให้ เ กิ ด ภั ย ทางธรรมชาติ ที่ ส ำคั ญ ได้แก่ พายุ อุทกภัย วาตภัย ภัยแล้งและโรคระบาด เมืองอนาคตสำหรับ ประเทศไทยจึงต้องการออกแบบหรือสร้างเมือง ที่ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ที่สำคัญ ที่ตั้งเมืองใหม่ต้องรองรับประชากรที่มีความหนาแน่นสูง ระบบ สาธารณูปโภคที่จำเป็นรองรับประชาชนดังกล่าว การสร้างระบบการใช้ ชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือที่ให้ความสนใจสร้างเมืองให้เป็นเมือง สังคมคาร์บอนต่ำ การสร้างจิตสำนึกในการรักษาสภาพแวดล้อมให้ระบบ นิเวศน์ของเมืองรองรับอนาคตที่มีการเปลี่ยนแปลงได้อย่างเหมาะสม

ภาวะโลกร้อนที่คุกคามชีวิตมนุษย์มากมายมหาศาล คงต้องเตรียมพร้อมที่จะปรับตัวให้อยู่บนโลกใบนี้ ซึ่งหมายถึงรุ่นของประชาชนในปัจจุบันและอนาคตอันใกล้นี้ เมืองใหญ่ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตจึงต้อง เตรียมการรองรับปัญหาเหล่านี้

6

Citadel ภาพประกอบ : http://trendsupdates.com

ฟ้ า สวย น้ ำ ใส ปี ที่ 7 ฉบั บ ที่ 5 ประจำเดื อ นกรกฎาคม 2554


คอลัมน์

...หมุนตามฟ้า

"เชื้อเพลิงชีวภาพ"

Meguru ...

ยนตรกรรมยุ ค ใหม่ เพื่อโลกสวย

การใช้ พ ลั ง งานทดแทน ยั ง คง เป็นดาวรุ่งพุ่งแรงที่ทุกภาคอุตสาหกรรม ต่างอยากนำไปใช้ประโยชน์ เพราะนอกจาก เมื่อก้าวข้ามสู่ศตวรรษที่ 20 จะช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในขั้นตอนการผลิต หลายสิ่งหลายอย่างที่เคยเป็นเพียง โลกอนาคตแต่ในจินตนาการเมื่ออดีต ก็กลับกลายเป็นเรื่องจริงทีละอย่างสอง แล้ว ยังเป็นการสร้างภาพลักษณ์ดีๆ ของ องค์กรในการห่วงใยใส่ใจโลกอีกด้วย ซึง่ ล่าสุด อย่างแทบไม่ทันรู้ตัว ซึ่งหนึ่งในนั้นคือ นวัตกรรมใหม่ในการผลิตรถยนต์ ในขณะที่หลายคนนึกถึงแต่สิ่งประดิษฐ์ดีไซน์เฉียบล้ำ ที่มาพร้อมอุปกรณ์ อุตสาหกรรมการบินในฝั่งแถบยุโรป อาทิ สายการบินบริติชแอร์เวย์ ไฮเทคและปุ่มควบคุมมากมายที่พาลให้เราๆ ท่านๆ ต้องปวดหัวกับฟังก์ชั่นการ จากอังกฤษ, ลุฟต์ฮันซา จากเยอรมนี และ แอร์ฟรานซ์ จากฝรั่งเศส ใช้งาน แต่ที่ดินแดนซากุระกลับคิดต่าง สร้างเทคโนโลยีย้อนยุคขึ้นมาแทน คือ ต่างประกาศนโยบายการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพทดแทนพลังงานฟอสซิล "Meguru" รถสามล้อไฟฟ้าสัญชาติญี่ปุ่นที่ถือเป็นข้อยกเว้นที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิง แต่ดงั้ เดิมทีเ่ พิม่ คาร์บอนไดออกไซด์ให้กบั โลก ในขณะเดียวกัน หลายฝ่ายก็ยงั คัดค้านนโยบายดังกล่าว เพราะมี ด้ ว ยดี ไ ซน์ ก ารออกแบบรู ป ลั ก ษณ์ ใ ห้ อ อกมาในสไตล์ ย้ อ นยุ ค สุ ด คลาสสิก ผสมผสานลงตัวกับวัสดุที่พยายามใช้วัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การศึกษาถึงผลกระทบต่อโลกจากการผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ โดยบริษัท โดยโครงสร้างรถนั้นใช้เหล็กที่เคลือบด้วยแลคเกอร์ ส่วนประตูผลิตจากพัด Neste Oil จากสวีเดน หนึ่งในบริษัทที่มีแผนผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพป้อน กระดาษขนาดใหญ่ ที่ออกแบบให้สามารถเปิดปิดได้ตามใจผู้โดยสาร ประกอบ สายการบินต่างๆ พบว่าการนำเข้าปาล์มน้ำมันกว่า 80% จากประเทศมาเลเซีย กั บ พวงมาลั ย บั ง คั บ รถก็ ท ำจากไม้ และพื้ น รถปู ด้ ว ยไม้ ไ ผ่ ใ ห้ สั ม ผั ส ใกล้ ชิ ด และอินโดนีเซียเพื่อผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพนี้ จะส่งผลต่อการทำลายป่าฝน ธรรมชาติที่สุด นอกจากดีไซน์อันน่ารักโดนใจแล้ว สามล้อคันนี้ยังมีดีที่การไม่ เขตร้อนมากขึน้ และในขณะเดียวกันการทีส่ ายการบินลุฟต์ฮนั ซาเลือกใช้ เบียดเบียนน้ำมัน เพราะเป็นสามล้อไฟฟ้าที่ชาร์จพลังงานง่ายๆ ผ่านปลั๊กไฟฟ้า เชือ้ เพลิงชีวภาพจากสบูด่ ำ ก็มกี ารศึกษาพบว่าก๊าซเรือนกระจกทีถ่ กู ปล่อย ภายในบ้านโดยชาร์จเพียง 2 ชั่วโมง ก็สามารถขับออกไปวิ่งอวดความน่ารักได้ถึง ออกมาในขัน้ ตอนการผลิต มีมากกว่าการใช้เชือ้ เพลิงฟอสซิลถึง 2 - 6 เท่า ทัง้ นี้ องค์การสหประชาชาติจงึ ออกมาเตือนถึงผลเสียจากการผลิตเชือ้ เพลิง 40 กิโลเมตรแบบไม่ต้องหยุดภายใต้ความเร็วสูงสุดที่ 40 กิโลเมตรต่อชั่วโมง จากการพั ฒ นาอย่ า งต่ อ เนื่ อ ง ขณะนี้ ร ถสามล้ อ ไฟฟ้ า ได้ ผ่ า นการขึ้ น ชีวภาพว่าอาจส่งผลให้ราคาอาหารเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว เนื่องจากการ ทะเบียนยานพาหนะ พร้อมออกวิ่งฉลุยอย่างถูกกฎหมายในประเทศญี่ปุ่นเป็นที่ เปลีย่ นทีด่ นิ จากแหล่งปลูกพืชอาหารมาเป็นพืน้ ทีป่ ลูกพืชพลังงาน ด้วยเหตุนี้ เรียบร้อย นับเป็นอีกหนึ่งแนวความคิดที่น่าสนใจที่หากสามล้อคลาสสิกแบบ ประเทศในฝั่งยุโรปจึงควรผลิตพืชพลังงานภายในประเทศและศึกษาถึง ไทยเรา สามารถดัดแปลงเครื่องยนต์เป็นระบบพลังงานไฟฟ้าได้ก็คงช่วยลด ผลกระทบต่างๆ อย่างรอบด้าน ก่อนที่จะนำเชื้อเพลิงชีวภาพมาใช้ ประโยชน์เพือ่ ความยัง่ ยืน มลพิษในอากาศ และลดมลภาวะทางเสียงไปได้ไม่น้อยเลยทีเดียว คอลัมน์

...รอบรู้คู่โลก

Vertical Garden, another freshly breath สวนแนวตั้ง พื้นที่ หายใจในมหานคร

ด้วยข้อจำกัดด้านพื้นที่ บวกกับวิถีชีวิต อันเร่งรีบของคนเมืองทุกวันนี้ ทำให้เราห่างไกล กับธรรมชาติมากขึ้นทุกที แต่วันนี้การจัดสรร พื้ น ที่ สี เ ขี ย วแบบ “สวนแนวตั้ ง " (Vertical Garden) กำลังจะเป็นทางออกเพือ่ คนเมืองหัวใจ สีเขียว แนวคิดของสวนแนวตัง้ คือ การเลือกใช้ ต้นไม้และวัสดุธรรมชาติต่างๆ ในแนวดิ่งหลาก หลายรูปแบบ เช่น การทำกำแพงปลูกไม้เลือ้ ย, การสร้างรัว้ ต้นไม้, การจัดเรียงกระถางบนชัน้ วาง หรือตามขัน้ บันได, การใช้ผนังอิฐ หรือตารางไม้ ระแนง เพือ่ วางหรือแขวนกระถางไม้ประดับ หรือ

จดหมายข่ า วกรมส่ ง เสริ ม คุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล้ อ ม

การทำสวนหน้าต่าง (Window Farms) จากขวด น้ำพลาสติก ซึง่ กำลังได้รบั ความนิยมในมหานคร นิวยอร์ก แนวคิดทัง้ หมดนี้ ก่อให้เกิดสวนแนวตัง้ อย่างง่ายๆ ขึ้น ซึ่งนอกจากจะเป็นการใช้พื้นที่ อันจำกัดให้เกิดประโยชน์สงู สุดแล้ว ยังทำให้เกิด ทั ศ นี ย ภาพที่ ส บายตาน่ า มองอี ก ด้ ว ย และที่ สำคั ญ อี ก ประการหนึ่ ง ก็ คื อ สวนแนวตั้ ง สุ ด อิ น เทรนด์ เ หล่ า นี้ ยั ง ทำหน้ า ที่ เ ป็ น เสมื อ นรั้ ว ชีวภาพ ที่ช่วยลดอุณหภูมิความร้อน และช่วย เพิม่ อากาศบริสทุ ธิ์ ดูดซับฝุน่ ควัน และมลพิษ ในอากาศได้อย่างดีอกี ด้วย

7


คอลัมน์

...ใต้ตะวัน

Time to Take Part ...

"กระทรวงทรัพฯ - กองทัพบก" จับมือรวมพลังช่วยเหลือโลก

เมื่ อ วั น ที่ 13 กรกฎาคม ที่ ผ่ า นมา "กรมส่งเสริมคุณภาพสิง่ แวดล้อม กระทรวง ทรั พ ยากรธรรมชาติ แ ละสิ่ ง แวดล้ อ ม" ร่วมกับ "กองทัพบก" จัดพิธีลงนามบันทึก ข้อตกลงว่าด้วยความร่วมมือในการส่งเสริม การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม เพื่อเป็นการบูรณาการความร่วมมือในการ ดำเนิ น งานด้ า นการส่ ง เสริ ม การจั ด การ ทรั พ ยากร ธ ร ร ม ช า ติ แ ล ะ สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม อย่างจริงจัง

ซึ่งนอกจากจะเป็นการร่วมด้วยช่วยกันลด ภาวะโลกร้ อ นอย่ า งยั่ ง ยื น แล้ ว การร่ ว มมื อ กั น ในครั้งนี้ ยังอาจปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเราสู่ การบริโภคที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้มากขึ้น อีกด้วย ในวันนั้น นางพรทิพย์ ปั่นเจริญ อธิบดี กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กรมส่งเสริม คุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล้ อ ม ได้ ท ำพิ ธี ล งนามร่ ว มกั บ พลเอกดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ เสนาธิการทหารบก กองทัพบกแล้ว นายโชติ ตราชู ปลัดกระทรวง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ให้เกียรติ กล่าวถึงแนวทางปฏิบัติ และการจัดกิจกรรมที่ ทางกรมฯ จะดำเนินการร่วมกับกองทัพบกใน อนาคตอีกด้วย กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม 49 ถนนพระราม 6 ซอย 30 พญาไท กรุงเทพมหานคร 10400

โดยการรวมพลั ง ที่ ยิ่ ง ใหญ่ ใ นครั้ ง นี้ ทั้ ง 2 องค์ ก รจะมี โ อกาสได้ ร่ ว มสร้ า งสรรค์ สิ่งดีๆ ให้กับโลกที่น่าอยู่ของเราผ่านกิจกรรมที่ กรมส่ ง เสริ ม คุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล้ อ ม กระทรวง ทรั พ ยากรธรรมชาติ แ ละสิ่ ง แวดล้ อ ม จั ด ขึ้ น มากมาย อั น ประกอบไปด้ ว ยการพั ฒ นาองค์ ความรู้ ต่ า งๆ ที่ มี ก ารสนั บ สนุ น ทางวิ ช าการ แก่บุคลากรของกองทัพบกด้านการบริหารจัดการ ทรัพยากรธรรมชาติ การจัดทำโครงการชุมชน ปลอดขยะ (Zero Waste) เพื่อจัดการขยะใน ชุมชนบริเวณค่ายทหารและโดยรอบ ด้วยวิธีการ จัดการขยะตั้งแต่ต้นทาง ลดใช้ทรัพยากร การ ใช้ซ้ำ และการรีไซเคิล การส่งเสริมการบริโภคที่ เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การให้ความรู้และจัด กิ จ กรรมส่ ง เสริ ม สิ น ค้ า และบริ ก ารที่ เ ป็ น มิ ต ร กั บ สิ่ ง แวดล้ อ ม อี ก ทั้ ง การสานต่ อ โครงการ ทำดีเพื่อแผ่นดิน ลดคาร์บอน ลดโลกร้อน โดย

ร่วมกันเชิญชวนให้ประชาชน ทัง้ บุคคลและองค์กร ทัง้ หลาย เข้าร่วมโครงการ ร่วมประชาสัมพันธ์ วิ ธี ก ารลดคาร์ บ อนในชี วิ ต ประจำวั น ต่ า งๆ เพื่ อ เป็ น การเฉลิ ม พระเกี ย รติ พ ระบาทสมเด็ จ พระเจ้ า อยู่ หั ว เนื่ อ งในโอกาสพระราชพิ ธี มหามงคลเฉลิ ม พระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554 นี้ อีกด้วย การทำพิ ธี ล งนามในครั้ ง นี้ นอกจาก จะเป็ น จุ ด เริ่ ม ต้ น ในการบู ร ณาการอย่ า งยั่ ง ยื น เพื่ อ เพิ่ ม ประสิ ท ธิ ภ าพการปฏิ บั ติ ง านด้ า น การบริ ห ารจั ด การทรั พ ยากรธรรมชาติ แ ละ สิ่ ง แวดล้ อ มแล้ ว ยั ง เป็ น การร่ ว มมื อ กั น เพื่ อ ส่งเสริมให้ทกุ ภาคส่วนมีสว่ นร่วมในการปรับเปลีย่ น พฤติกรรมการบริโภคให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม มากขึ้น เพื่อช่วยกันลดปัญหาภาวะโลกร้อนอย่าง ยั่งยืนตลอดไปอีกด้วย

โดยการทำพิธีลงนามในครั้งนี้ นอกจากจะเป็นจุดเริ่มต้นในการบูรณาการอย่าง ยั่งยืน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานด้านการบริหารจัดการทรัพยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแล้ว ยังเป็นการร่วมมือกันเพื่อส่งเสริมให้ทุกภาคส่วน มีส่วนร่วมในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม มากขึ้น เพื่อช่วยกันลดปัญหาภาวะโลกร้อนอย่างยั่งยืนตลอดไปอีกด้วย ชำระค่าฝากส่งเป็นรายเดือน ใบอนุญาตเลขที่ 17/2535 ปทจ. สามเสนใน สิ่งตีพิมพ์

www.deqp.go.th www.environnet.in.th / Call Tel. 0 2278 8449

คณะทีป่ รึกษา : พรทิพย์ ปัน่ เจริญ, รัชนี เอมะรุจ,ิ บุญชอบ สุทธมนัสวงษ์ บรรณาธิการ : สากล ฐินะกุล คณะบรรณาธิการ : บรรพต อมราภิบาล, สาวิตรี ศรีสขุ , บุญญา ชคัตตรัย, จริยา ชืน่ ใจชน, ผกาภรณ์ ยอดปลอบ, อานันตพร จินดา กองบรรณาธิการ : ฏีคชเมษฐ์ เรือนสังข์, ฉัตรชัย อมรพรชัยกุล, ปิยนาฏ เอกชีวะ, เฉลิมพล วัฒนพุทธิวรรณ, ณิชาภา เฉยพันธุ,์ จิตติมา กียะสูตร, ณิชภัทร ทองเลิศ, คณารัตน์ เล็งเบา, อาณัติ แก้วเพ็ชร, พรวิภา ศิรพิ ชิ ญ์ตระกูล จัดทำโดย กรมส่งเสริมคุณภาพสิง่ แวดล้อม เลขที่ 49 ถนนพระราม 6 ซอย 30 พญาไท กรุงเทพมหานคร 10400 โทรศัพท์ 0 2278 8400 - 19 ต่อ 1555-1557, 0 2298 5630 โทรสาร 0 2298 5631 www.deqp.go.th

ฟ้าสวย น้ำใส ก.ค. 54  

จดหมายข่าวกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you