Page 1

Het officiële RASPBERRY PI magazine

HET MAGAZINE GESCHREVEN DOOR EN VOOR DE RASPBERRY PI-COMMUNITY

Nr. 13 maart-april 2020

RETROwww.magpi.nl

Het officiële Raspberry Pi-magazine

COMPUTING4 MET DE

RASPBERRY PI

Upcycle een vintage computer

Bouw een arcadeconsole

Speel retrovideogames

Plus!

Programmeer een slimme assistent voor de klas Bouw een robot die door zijn omgeving navigeert Fotografeer de sterrenhemel

ZX Spectrum Next Revival van de iconische 8-bits computer

Thermische tests Nieuwe firmware laat de Raspberry Pi 4 stukken koeler draaien

Nr. 13 mrt-apr 2020 | € 9,95

54 PAGINA’S PROJECTEN EN PRAKTIJK


Win een marketingpakket van Elektor ter waarde van

€ 75.000 en een stand op electronica

COMPETE TO

LAUNCH YOUR STARTUP AT ELECTRONICA 2020 Is uw elektronica-start-up klaar voor de toekomst? Dan is het tijd om de oplossingen van uw bedrijf wereldwijde bekendheid te geven! MELD U NU AAN – DAT GAAT SNEL! Ga op elektormagazine.nl/fastforward snel naar de regels en voorwaarden en meld u aan. Veel succes!

VOORDELEN VOOR DE FINALISTEN: Eerste prijs = € 75.000 marketingpakket van Elektor, plus een stand op electronica 2022. Tweede prijs = € 50.000 marketingpakket van Elektor. Derde prijs = € 25.000 marketingpakket van Elektor. Ontvang een exclusieve, bijzonder laag geprijsde (slechts € 1.905 !) stand (5 m²) op electronica 2020. Veel aandacht voor, tijdens en na elektronica 2020 (10.-13.11.2020)

>Sign up here electronica Fast Forward is brought to you by

elektormagazine.nl/fastforward


WELKOM

WELKOM Welkom bij het officiĂŤle Raspberry Pi Magazine

HOOFDREDACTEUR

V

elen van ons zijn opgegroeid met een Commodore 64, Amiga, Atari ST of ZX Spectrum. Het is dan ook niet zo verrassend dat retrocomputing zo populair is. In een tijd waarin computers steeds ingewikkelder worden, is het verfrissend om nog eens met hun voorgangers te werken. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat nieuwer niet altijd beter is en dat computers van decennia geleden ons nog veel kunnen leren. De Raspberry Pi 4 heeft voldoende rekenkracht en geheugen om zo goed als elke vintage computer te emuleren. Op die manier herbeleef je heel eenvoudig de gloriejaren van de computers, kun je de gameklassiekers herontdekken en leer je ook nog heel wat over computers. Sla ons dossier over retrocomputing maar open op pagina 10. Voor liefhebbers van vintage computers hebben we nog meer artikelen in dit nummer: op pagina 20 lees je hoe de legendarische ZX Spectrum met de hulp van de Raspberry Pi Zero een revival krijgt, op pagina 54 lees je hoe je van je Raspberry Pi een retrospelconsole maakt met Lakka en op pagina 66 leer je zelfs hoe je een printplaatje maakt om je vintage computer internettoegang te geven. Zeker de moeite waard is ons hoofdartikel op pagina 74 over thermische tests van de Raspberry Pi 4. En uiteraard lees je in dit nummer ook het vervolg van onze serie over robots bouwen: vanaf pagina 42 voeg je een camera toe aan je robot en laat je die zelfs autonoom navigeren. Onze serie over games programmeren in PICO-8 loopt helaas ten einde: op pagina 58 werk je je game af. Publiceer je je eigen game? Laat het ons weten!

Koen Vervloesem Hoofdredacteur van MagPi. Houdt van programmeren en zijn huis vol elektronica steken. Zijn schaarse vrije tijd besteedt hij aan sporten, lezen, tuinieren en in de natuur wandelen. magpi.nl

Koen Vervloesem Hoofdredacteur MagPi

NEEM CONTACT OP redactie@magpi.nl

VIND ONS ONLINE magpi.nl REDACTIE

Hoofdredactie: Koen Vervloesem (koen@magpi.nl) Redactie: Lucy Hattersley, Rob Zwetsloot, Phil King en Jem Roberts Medewerkers: Alex Bate, Mike Cook, David Crookes, Sean McManus, Laura Sachs, Richard Smedley, Clive Webster

VORMGEVING

Dougal Matthews, Julian van den Berg

POWERED BY

MagPi, het officiĂŤle Raspberry Pi Magazine (Nederlandstalige editie), is een uitgave onder licentie van MagPi, gepubliceerd door Raspberry Pi (Trading) Ltd, 30 Station Road, Cambridge, CB12JH, Verenigd Koninkrijk.

ADVERTENTIES

Margriet Debeij margriet.debeij@elektor.com

ABONNEMENTEN

UITGEVER

Elektor International Media B.V. Postbus 11, 6114 ZG Susteren, Nederland Tel.: +31 (0)46- 4389444 Ferdinand te Walvaart (Uitgever) Don Akkermans (Directeur)

abonnementen@magpi.nl www.elektor.nl/magpi-abo MagPiNL MagPi_NL

DRUK: Pijper Media, Amsterdam DISTRIBUTIE: Betapress, Gilze

De uitgever, hoofdredacteur en auteurs aanvaarden geen aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die zouden kunnen voortvloeien uit het gebruik van de in dit magazine opgenomen informatie. Tenzij anders vermeld, is de inhoud van dit tijdschrift gelicentieerd onder een Creative Commons - Naamsvermelding - Niet commercieel - Gelijk delen 3.0 (CC BY-NC-SA 3.0). ISSN 2589-5214.

magpi.nl

03


INHOUD

Inhoud > Nr. 13 > maart - april 2020

Dossier

Retrocomputing met de Raspberry Pi 4

10

Herontdek de gouden jaren van computers en geniet van gameklassiekers

10 Nieuws

06

66

Een nestkast die tuinvogels livestreamt

08

Raspberry Pi 4-standaard

Praktijk

42

Voeg een camera toe aan je goedkope robot

46

Voeg navigatie toe aan je goedkope robot

51 54

Log via ssh op je Raspberry Pi in retrospelconsole

58

Geef een vintage computer internettoegang

Maak van je Raspberry Pi een Poets je PICO-8-spel op en

46

70

publiceer het

62 66

Slimme assistent in de klas Geef een vintage computer internettoegang

70

Ontwerp een 3d-geprinte hanger met BlocksCAD

04

magpi.nl

Voeg navigatie toe aan je robot

Ontwerp een 3d-geprinte hanger


INHOUD

Hoofdartikel

74 T  hermische

74

tests van de Raspberry Pi 4 De Raspberry Pi 4 is een stuk koeler geworden dankzij nieuwe firmware!

20

Projecten

20 24 28 32 34 36 40

ZX Spectrum Next Autoguider voor astrofotografie Aquatisch mini-observatiesysteem Het pijporgel Organnery Airdrum Tostirobot CutiePi

Tests

86

ZX Spectrum Next

De 10 beste: geavanceerde kits en projecten

92

Community

89 90 92 94 98

CoderDojo Nederland CoderDojo BelgiĂŤ Interview: Liz Clark Interview: Andrew Suttle De beste Pi-projecten

Diversen

Interview met Liz Clark

88 Boekenplank 96 Raspberry Pi @ Elektor

magpi.nl

05


NIEUWS

 Deze torenvalk werd ’s nachts met een Raspberry Pi NoIR-infraroodcamera geregistreerd.

Een nestkast die tuinvogels livestreamt Deze nestkast geïnspireerd door de bbc-natuurdocumentaires van Springwatch probeert Facebook-gebruikers, zoals Rosie Hattersley, weg te lokken van schattige kattenvideo’s.

H

et is een beproefde methode op social media: schattige dieren die ontzettend schattige dingen doen — of gewoon knuffelig en gezond zijn. Klik op ‘like’ en deel de laatste nieuwe virale video die je hart doet smelten van al die schoonheid. Geen wonder dat de livestream van vogelkuikens in een nestkastje van Jamie Wainwright, lezer van ons Britse zusterblad The MagPi, onze aandacht trok.

Een PIR-sensor en camera in een nestkastje van een torenvalk. Het CAD-ontwerp voor de kunststof bak bovenin een vogelkastje.

06

magpi.nl

Een nestkast die tuinvogels livestreamt

Jamie uit Liverpool geeft kijkers een blik in het leven van de schattige bewoners van The Nest Box. Hij doet dat met behulp van beelden en video’s van indrukwekkend hoge kwaliteit uit drie Britse vogelkastjes met een Raspberry Pi, en hij is er nog drie andere aan het opstellen. Zo heeft Jamie vogelkastjes staan met een torenvalk en zelfs een kerkuil, na gesprekken met het Wirral Barn Owl Trust.

Livestream Het hele voorjaar streamen alle camera’s hun beelden live naar de 5500 Facebook-fans van The Nest Box (magpi.cc/nestbox). Buiten het seizoen kunnen bezoekers genieten van een korte film die een nabeschouwing toont van de vogelnesten eerder in het jaar: magpi.cc/nestboxmovie. Het mooie van zijn The Nest Box is volgens Jamie dat er zo weinig apparatuur voor nodig is: een Raspberry Pi en cameramodule, samen met een Raspberry Pi PoE HAT (elektor.nl/poe-hat-rpi-3-


NIEUWS

 The Nest Box herbergt een Raspberry Pi, Camera Module en PoE HAT (Power-overEthernet).

 e Facebook-feed schakelt over naar de D livestreamingmodus zodra er activiteit in het nestkastje plaatsvindt

Het ontwerp voor de nestkast voor torenvalken, met de camera in het onderste gedeelte.

plus) om zowel stroom als netwerkconnectiviteit te bieden. Door de PoE HAT hoeft er maar één kabelverbinding weerbestendig gemaakt te worden. Een aangepaste HAT regelt de ledlampjes en de Raspberry Pi Camera Module, die dag en nacht beelden van hoge kwaliteit levert. Pythoncode registreert de bezoekers van de nestkastjes en schakelt de Facebook-feed over naar de livestreamingmodus zodra er activiteit in het nestkastje plaatsvindt.

Vogelgezang Dankzij een succesvolle crowdfundingactie kon Jamie geluid toevoegen via usb-microfoons die hij aan de Raspberry Pi bevestigde. Verder laat een schema op de GoFundMe-pagina van The Nest Box (magpi.cc/nestboxfund) de elektronica van het slimme vogelkastje zien, verborgen in een klein plastic doosje, met een ventilator om alles tijdens het gebruik koel te houden.

Elke installatie heeft een ander ontwerp, afhankelijk van de in het oog te houden vogel — deze is voor de nestkast voor kerkuilen. Een 3d-geprinte sectie voor de nestkast voor kerkuilen.

Een nestkast die tuinvogels livestreamt

magpi.nl

07


Raspberry Pi 4-standaard Warmte is de vijand van elke computer. Daarom is een standaard om de Raspberry Pi 4 koel te houden iets belangrijks. Rosie Hattersley ontmoet de maker.

H

et ziet er als een merkwaardig stukje plastic uit, maar de Raspberry Pi 4-standaard is een exclusief ontworpen houder die wonderen doet voor de efficiëntie van je favoriete computer. De standaard biedt plaats aan maximaal drie exemplaren van de Raspberry Pi 4 en wordt met open armen ontvangen door overklokkers. In het hoofdartikel verder in dit nummer van MagPi voeren we thermische tests uit die onomstotelijk aantonen dat een Raspberry Pi 4 op zijn kant koeler draait, en dus langer op volle snelheid kan werken. In het volgende nummer leggen we uit hoe je dit principe zelf kunt uitproberen, door de Raspberry Pi te overklokken. Je kunt eenvoudig zelf je eigen Raspberry Pi 4-standaard maken met een 3d-printer of

08

magpi.nl

Raspberry Pi 4-standaard

lasersnijder. De benodigde 3d-bestanden daarvoor vind je op de GitHub-pagina van ons Britse zusterblad: github.com/themagpimag/magpiissue90.

De creatie

Alex Bate is de digital content manager van de Raspberry Pi en de uitvinder van de standaard. “We wilden graag een systeem ontwerpen om de Raspberry Pi veilig op zijn kant te zetten, zodat er een grotere luchtstroom rond het apparaat kan plaatsvinden”, vertelt ze ons. Deze verhoogde luchtstroom leidt tot een betere koeling, waardoor de Raspberry Pi 4 optimaal blijft draaien en ontvankelijker is voor overklokken. “Het oorspronkelijke idee is het uiteindelijke ontwerp zelf geworden”, zegt Alex. “Het is zo eenvoudig dat je de gleuven in een stuk


NIEUWS

Voor optimale prestaties plaats je je Raspberry Pi 4 rechtop in de standaard.

karton kunt snijden en de standaard thuis kunt nabootsen. We wilden het systeem zo toegankelijk mogelijk maken, dus het idee was om het heel eenvoudig te houden om na te maken.” Dit leidde op zijn beurt tot het idee om er een standaard uit één stuk van te maken die de lezers gemakkelijk met een 3d-printer kunnen reproduceren.

Op maat gemaakt Alex begon te spelen met lengtes en nam veel metingen van talrijke Raspberry Pi 4-bordjes om de juiste breedte voor de gleuven te bepalen (printplaten kunnen immers variëren met een fractie van een millimeter). Uiteindelijk kwam het uiteindelijke ontwerp tot leven. De standaard heeft aan één kant kleine inkepingen, die rond de vier PoE-pennen (Power over Ethernet) aan één kant van de Raspberry

J e zult verbaasd zijn hoe koel je Raspberry Pi 4 draait. Pi 4 passen. “Ik wilde het zo maken dat je de Raspberry Pi er niet verkeerd kon in monteren”, legt Alex uit, “en door het PoE-silhouet toe te voegen, werd het volgens mij vrij duidelijk hoe je de standaard moet gebruiken.” Alex zegt dat als je een enkele Raspberry Pi in de middelste sleuf plaatst, je verbaasd zult zijn hoe koel je Raspberry Pi 4 draait. Je kunt ook een kleine cluster bouwen met drie perfect gekoelde Raspberry Pi-bordjes.

Instructies op de standaard zelf geven aan in welke richting de Raspberry Pi in de gleuven dient te komen.

Raspberry Pi 4-standaard

magpi.nl

09


RETROCOMPUTING met de

RASPBERRY PI 4 Wil je de gouden jaren van computers herontdekken en genieten van gameklassiekers? Volg dan PJ Evans met zijn old-school ontdekkingstocht.

M

oderne computers zoals de Raspberry Pi 4 zijn verbazingwekkend, maar soms verlangen we naar vroegere tijden met 8-bits processoren, BASICprogrammacode of machinetaal. Een tijd waarin computers nog geen consumentenproducten waren, met een eenvoudigere architectuur die een diepgaand begrip vereiste. Mogelijk zijn het bovenstaande eigenschappen, in plaats van rechttoe rechtaan nostalgie, die de gezonde scène van retrocomputing aanwakkeren. Retrocomputing is ook een speeltuin voor makers: het biedt eindeloze inspiratie voor projecten en wordt ondersteund door een schat aan opensourcesoftware. In de volgende pagina’s zullen we je verbeelding prikkelen door je eigen retrocomputer te bouwen, of het nu gaat om oude technologie weer tot leven brengen of een nieuw ontwerp bedenken. We zullen ook proberen om die eeuwenoude vraag te beantwoorden: wat doe je ermee? In dit dossier gaan we vintage computers upcyclen, bouwen we retrogameconsoles, zoeken we componenten en spelen we retrogames en homebrew games. Klaar om terug te gaan in de tijd?

10

magpi.nl

Retrocomputing met de Raspberry Pi 4


DOSSIER

12

14

16

18

Upcycle een vintage computer

Bouw een arcadeconsole

Tien essentiĂŤle gamecomponenten

Waar haal je games?

Retrocomputing met de Raspberry Pi 4

magpi.nl

11

Profile for denise.bodrone

MagPi NL  

MagPi NL  

Advertisement