Page 8

DE

NIEUWSPEPER 11 JULI 2018

ARCHITECTUUR

8

Durf de innerlijke schoonheid van buiten zichtba

HET OPENBREKEN VAN E ONDOORDRINGBAAR BA De toeristen die Rotterdam ontdekken en vastleggen, hebben aan iconische beelden geen gebrek: de Maas en haar bruggen, de snel veranderende skyline vol architectonische statements, een handjevol vooroorlogse monumenten en de eindelijk herontdekte wederopbouwarchitectuur. Niet alle vooroorlogse, monumentale gebouwen laten een onuitwisbare indruk achter. Het voormalige postkantoor aan de Coolsingel zal de gemiddelde toerist niet snel op zijn Instagram-account zetten. Ook voor veel Rotterdammers zal deze kolos een blinde vlek zijn. Kunnen de huidige plannen nieuw leven blazen in dit vergeten bastion? TEKST: RALPH VAN DE DONK BEELD: ODA & BRAAKSMA & ROOS

Het postkantoor dateert uit een tijd dat Rotterdam nog koortsachtig probeerde zijn recent verworven status van metropool te bevestigen met grootstedelijke architectuur. De gedempte Coolsingel zou de monumentale avenue worden waar een machtig en zelfbewust Rotterdam zich kon presenteren. Tussen 1915 en 1923 werd hier het postkantoor gebouwd naar een ontwerp van architect en Rijksbouwmeester G.C. Bremer. Het gebouw moest indruk maken, maar kreeg wel een ondergeschikte rol naast het stadhuis. Het postkantoor werd wat naar achteren geplaatst, zodat het in de schaduw kwam te staan van het nieuwe stadhuis. Het effect werkte echter averechts: door het voorplein won het kantoor aan monumentaliteit, terwijl het stadhuis ‘gewoon’ aan de straat stond. Samen met enkele andere giganten overleefden de gebouwen het bombardement, waarna ze lang als verdwaalde mastodonten in een gapende leegte stonden. Als symbool van het onverzettelijke Rotterdam bleef het postkantoor functioneren, terwijl eromheen de wederopbouw losbarstte. Ongeveer 10 jaar geleden verlieten de posterijen het monument en sindsdien werd er nagedacht over een tweede leven. Meerdere ontwikkelaars en ontwerpers beten zich stuk op het hergebruik van het pand. De crisis hielp natuurlijk ook niet mee, maar het pand zelf bleek ook geen gewillig slachtoffer voor een verbouwing. Een verborgen kathedraal Het postkantoor heeft weliswaar de status van rijksmonument – want monumentaal en vooroorlogs, een zeldzaamheid in Rotterdam – maar het is een weinig vriendelijk gebouw. Het oogt ondoordringbaar, gesloten, is een in zichzelf gekeerd stenen bastion. Natuurlijk, het heeft wel wat, die strenge symmetrie, de diepe reliëfs en de versieringen, en de imposante schaal. Maar is het daarom een monument? Mocht je zo je twijfels hebben, dan zal

een bezoek aan de binnenkant je van elke twijfel genezen. In het hart van het pompeuze gebouw blijkt een verborgen sieraad te huizen: een prachtig, licht atrium met een sierlijke boogconstructie. Het is een hypermoderne en sprankelende kathedraal, die schril contrasteert met de gewichtigheid van de bouwschil. Wat een tragedie dat deze schoonheid al zo lang verborgen is! In 2016 kocht ontwikkelaar Omnam het gebouw. Het Amerikaanse architectenbureau ODA werd ingevlogen voor een ontwerp en ging aan de slag, daarbij ondersteund door het Nederlandse architectenbureau Braaksma & Roos. Kortom, een ontwerpteam met internationale allure. Maar levert dat ook automatisch een geweldig plan op? Respectvol ambitieus Het ontwerp is op zijn minst ingenieus in zijn eenvoud. Slechts een klein deel van het gebouw aan de achterzijde wordt gesloopt. Hier komt een nieuwe toren van 150 meter hoog met hoofdzakelijk woningen. Onder de toren bevindt zich een atrium, even groot als het oorspronkelijke, maar met een totaal andere uitstraling. In het grootste deel van het oude postkantoor komt een chic hotel, met op de begane grond winkels en horeca. Het is een ambitieus plan dat toch bescheiden en respectvol te noemen is, aangezien het postkantoor vrijwel volledig wordt behouden en hersteld. Desondanks roept het ontwerp in onze zelfverklaarde hoogbouwhoofdstad flink wat weerstand op. De discussie spitst zich vooral toe op de toren. Want past deze wel bij het monument? En staat die toren wel op de goede plek? Is hij niet te hoog? Torens en Rotterdam zijn inmiddels onafscheidelijk en – laten we wel wezen – we zijn er collectief aan verslingerd. Bovendien, waar moeten ze anders staan dan in de binnenstad? Een toren in je achtertuin is ongetwijfeld vervelend. Maar het is een risico dat je loopt in een stad die het hoogbouwexperiment niet schuwt. Er gaan

Profile for De Nieuwspeper

De Nieuwspeper 2018 nr 14  

De Nieuwspeper 2018 nr 14  

Advertisement