Page 1

Uitgave van de vereniging Molenvrienden Land van Cuijk

Nr. 56


VERENIGING MOLENVRIENDEN LAND VAN CUIJK Molenvereniging in het Land van Cuijk en Noord-Limburg www.molens.net/landvancuijk BESTUUR VOORZITTER

Mari Goossens Tel. 0485-573815 Walter Cornelissen Tel. 0485-478818 Fax 0842-110623 Frits Harteman Tel. 0485-572271 Twan Jacobs Tel. 0485-372212

SECRETARIS

PENNINGMEESTER BESTUURSLEDEN

D. Boutsstraat 25 5831 VN BOXMEER Park 8 5446 PH WANROIJ E-mail: molenvrienden@home.nl Bilderbeekstraat 23 5831 CW BOXMEER Hoekseweg 1 6591 XN GENNEP

LEDENADMINISTRATIE

Tel. 0485-322460 Park 8 Fax 0842-110623 5446 PH WANROIJ GIRONUMMER: 4008385 onder vermelding adres penningmeester

MOLENARCHIEF LAND VAN CUIJK

Hans Heijs Steenstraat 85A Tel. 0485-577330 5831 JC BOXMEER Eenieder kan na afspraak het archief raadplegen

DE MOLENVRIEND 56

Colofon Jaargang 22, nummer 1, maart 2006 Lijfblad van de vereniging Molenvrienden Land van Cuijk, opgericht in 1984. De Molenvriend wordt gratis toegezonden aan de leden van de vereniging. De contributie hiervoor is • 10,--. Aanmelding kan geschieden door het bewuste bedrag te storten op de girorekening van de vereniging. De Molenvriend is een advertentiemedium. Prijs losse nummers • 1,50. ISSN 1384 8526 REDACTIE

REDACTIEADRES

Harry Daverveld Mari Goossens Frits Harteman Peter Simons Marko Sturm D. Boutsstraat 25 5831 VN BOXMEER e-mail: mari_goossens@wish.net De Erica 2 5831 RX BOXMEER e-mail: j.m.sturm@utwente.nl

VERDER WERKTE(N) MEE

-

ILLUSTRATIES

Beijk Molenbouw, Stefan Willems

VOORPAGINA Een archieffoto van de Jan van Cuijk te Cuijk


In dit nummer pagina 2 pagina 3 pagina 4 pagina 5

pagina 7

pagina 10 pagina 11 pagina 12

pagina 14 pagina 15

pagina 18

Colofon In dit nummer Van de redactie Mededelingen van het bestuur Jaarvergadering 2005 notulen van de jaarvergadering over het verenigingsjaar 2005 door: de secretaris Op de praatstoel bij de molenmaker over het werk van de molenmaker en de ontwikkelingen in dit vak door: Frits Harteman Internationaal molencongres in Nederland MolenpoĂŤzie De molenbiotoop de actuele situatie van de biotoop van de Jan van Cuijk te Cuijk door: Mari Goossens en Marko Sturm Aan de licht molenaar Jan van Haren uit Gassel Molens in de regio de stand van zaken omtrent de molens in de regio door: Mari Goossens en Marko Sturm Excursie vliegbasis Volkel aankondiging van speciale excursie voor de leden van onze vereniging door: de secretaris

Van de redactie Na het verzamelen van de benodigde kopij heeft het deze keer wat langer dan gebruikelijk geduurd voor dat alles in een opgemaakt nummer van De Molenvriend was omgezet. In verband met het werk aan mijn promotie had ik maar weinig tijd om hieraan te werken, maar dit heeft uiteindelijk toch geresulteerd in het nummer 56 dat voor U ligt. Van het bestuur mochten wij bijdragen ontvangen over twee vergaderingen die de afgelopen periode gehouden zijn. De redactionele bijdrage bestaat deze keer uit een verhaal over het werk van de molenmaker en de recente ontwikkelingen in dit vak. Verder wordt

De Molenvriend 56, maart 2006

dit nummer gevuld met de vaste rubrieken MolenpoĂŤzie, Molenbiotoop, Aan de licht en Molens in de regio. Wij verkeren deze keer in de gelukkige omstandigheid U mede te kunnen delen dat we reeds over kopij voor het volgende nummer van dit blad beschikken. Desalniettemin blijven Uw bijdragen welkom. We hopen het volgende nummer aan het begin van de zomervakantie uit te brengen. namens de redactie Marko Sturm

pagina 3


Mededelingen van het bestuur Samenvatting van de ledenvergadering dd. 9 november 2005 De tussentijdse vergadering in de Batavier in Wanroij was redelijk bezocht. In de convocatie stond slechts één agendapunt geagendeerd, nl. hoe gaan we verder met onze vereniging. Dat is en blijft een vraag die we ons bij tijd en wijle eens moeten stellen. Zeker als het reilen en zeilen van de club weer wat aspiratie nodig heeft. De hamvraag is: “Wat realiseren we van onze doelstellingen volgens onze statuten. Behoeven deze herbezinning in deze snel veranderende samenleving en molenwereld.” Lokale stichtingen overleggen zelf met de moleneigenaren. Veel informatie is momenteel via internet beschikbaar en PR loopt veelal landelijk of regionaal. Hoe realiseren, bemannen, we de diverse taken die we ons ten doel stellen. Uit de evaluatie van de doelstellingen bleek dat de meeste niet meer actueel zijn. In volgorde opgesomd met erbij hoe we het invullen. 1. Meewerken tot behoud van molens: - onderlinge contacten, samenwerking en uitwisseling tussen de (vrijwillige-) molenaars, - werven van leerling molenaars, - PR. o.a. “De Molenvriend” , - beperkte ondersteuning bij renovaties van molens (Beers, Mill) 2. Onderhouden van contacten met overheden, eigenaren: - Geen activiteiten. Dit ligt voornamelijk bij lokale of stichtingen of provinciale of nationale organisaties. - Zie PR (onder 1) 3. Samenwerking met verenigingen met hetzelfde doel: - Beperkte samenwerking met het Gilde en andere regionale organisaties. 4. Verwerven en exploiteren van molens: - Geen activiteiten.

pagina 4

5. Assistentie verlenen bij activiteiten buiten het werkgebied: - Geen activiteiten. Na een inventarisatie van de knelpunten, zoals kopij voor de Molenvriend, mensen voor archief bijhouden, en ’n nieuwe website en evenredige bezetting (2 per molen) van de vrijwilligers over de molens, werd er in volgorde van belangrijkheid door de aanwezigen een activiteiten-prioriteitenlijst samengesteld met opties om e.e.a te verwezenlijken. Te weten: 1. actieve rol in de lokale werving van vrijwillige molenaars: - Er wordt een wervingscommissie opgezet met Theo van Bergen, Hans Heijs en Walter Cornelissen om d.m.v. lezingen en filmpjes de doelgroep te benaderen. 2. Onderlinge contacten onderhouden en versterken: - Regelmatig molenaars overleg en sociale ontspanningactiviteiten (excursie, etentje). 3. Handhaven Molenvriend: - Meer aandacht voor regionaal nieuws. 4. Ons meer profileren in de regio: - PR –Stand opnieuw optuigen en meer in de regio aan de weg timmeren. (Braderies, kabelkrant en lokale pers). Website doorstarten. 5. Archief bijhouden en toegankelijkheid voor iedereen. Ook als middel om de vereniging uit te dragen: - De archiefcommissie nieuw leven inblazen. 6. Hechtere band tussen de leden en korte efficiëntere communicatie (o.a. Internet): - Als bovenstaande zaken geregeld zijn komt dit vanzelf goed. Het bestuur zal zich hierover beraden en spoedig met een antwoord komen. Mari Goossens Voorzitter

De Molenvriend 56, maart 2006


Jaarvergadering 2005 Datum: Locatie: Aanvang: Aanwezig:

8 maart 2006 Café De Batavier te Wanroij 20.00 uur H. Daverveld, J. Selten, H. Kaak, Th. v. Bergen, F. Harteman, P. Simons, T. Jacobs, D. Werts, J. Verberk, S. Willems, W. Cornelissen, P. Hendriks, M. Goossens, L. Pauls, J. v. Haaren, C. v. Iersel, H. Heijs, H. Kaanen en J. Coopmans

vraag of het onderhoud van de molens op peil blijft. De situatie van De Hoop in Beers blijft hopeloos. Met de molens in de gemeente Boxmeer gaat het de goede kant op alhoewel Rijkevoort nog zeilslag veroorzaakt. Door verwarrende krantenartikelen wordt de situatie er ook niet beter op.

Afmelding: M. Sturm en J. Houben

3. Jaaroverzicht 2005 Alle aanwezige leden hebben een overzicht van het jaarverslag ontvangen en de voorzitter vraagt de vergadering of er nog op en aanmerkingen zijn en alles werd akkoord bevonden.

1. Opening De voorzitter Mari Goossens heet iedereen van harte welkom op deze jaarvergadering en vermeldt dat de zojuist ingeschonken koffie op de rekening van de vereniging komt, tevens worden de afmeldingen voor deze vergadering vermeld. Tevens wordt gevraagd of er aanvullingen op de agenda zijn die bij agendapunt 12 behandeld worden (zie punt 12).

4. Financieel verslag 2005 Het financieel verslag zat bij het jaaroverzicht en kon door de leden bestudeerd worden, er werden geen vragen hierover gesteld. De penningmeester voegde er aan toe dat enkele zaken pas in januari afgeboekt zijn en zodoende niet bij het verslag over 2005 zitten, het positief saldo zou dan op ongeveer • 200,- uitkomen.

2. Jaarrede door de voorzitter De voorzitter begon zijn jaarrede met het vermelden dat het afgelopen jaar memorabel was door het 20jarig bestaan van onze vereniging en dat hebben we gevierd met een feestweekend waarin we een excursie, gezamenlijke maaltijd en een fietstocht hadden georganiseerd, het werven van nieuwe molenaars had geen effect. Tijdens het molenaarsoverleg in het najaar werd de leden de vraag gesteld hoe verder te gaan met de vereniging. Met de molenvriend gaat het weer beter alhoewel de redactie naar kopij smacht. In veel molens worden aanpassingen aangebracht i.v.m. de ARBO regelgeving, in het kader van de versoepeling hiervan voor vrijwilligers weten we nog niet wat dat gaat brengen. Het is jammer dat de draaipremieregeling is afgeschaft, het was toch een aanmoediging voor de vrijwilligers. De wind viel afgelopen jaar op zaterdag nogal tegen. Met de nieuwe BRIM regeling blijft de

5. Verslag kascommissie De commissie bestond uit Jos Verberk en Don Werts. Jos gaf aan dat tijdens de avondlijke controle de financiële administratie prima in orde was.

Bij overname van artikelen en/of foto’s, auteur en eventuele bron(nen) vermelden. Tevens hiervan melding maken bij de uitgeefster of redactie van dit blad.

De Molenvriend 56, maart 2006

6. Mutatie kascommissie Don heeft zijn termijn van twee jaar in de kascommissie er op zitten, waarvoor dank. De vacature wordt voor de komende twee jaren vervuld door Theo van Bergen. 7. Bestuursverkiezing De aftredende en herkiesbare bestuurleden Twan Jacobs en Walter Cornelissen konden van de leden zonder hoofdelijke stemming herkozen worden, voor de twee overblijvende vacatures vroeg de voorzitter aan de leden wie zich hiervoor beschikbaar wilde stellen. Na enige aarzeling stelde Frits Harteman zich beschikbaar om de taak van de penningmeester over te nemen. Frits veel succes hiermee. Voor de stoppen-

De redactie stelt zich niet aansprakelijk voor eventueel gemaakte fouten of anderszins ontstane ongemakken.

pagina 5


de bestuursleden had de voorzitter een woordje voorbereid en dankte hierin de penningmeester Perry Hendriks voor zijn 12 jaren bestuurslidmaatschap en memoreerde zijn preciesheid en zuinige beleid wat zeker toebehoort aan een penningmeester. Tevens dankte de voorzitter Stefan Willems voor zijn inzet voor het bestuur en memoreerde zijn geëngageerdheid en initiatief om iets te ondernemen. Zijn huidige werkzaamheden vielen niet meer te combineren met het bestuurswerk. Voor de heren had de voorzitter nog een bierpakket meegebracht en bood dit namens de vereniging aan. Heren bedankt. 8. Ledenwervingscommissie Twan Jacobs vertelt hoe de ledenwervingscommissie het gaat aanpakken om nieuwe leden te gaan werven. De vereniging wil actieve leden (dus molenaars) erbij hebben om de molens in de toekomst voldoende bezet te hebben. De negatieve krantenartikelen van de laatste tijd doen hier geen goed aan. Het plan is om de werving per molen aan te pakken en gericht op de omgeving van die molen. In een zaal in die omgeving zal middels powerpointpresentatie uitleg gegeven worden over de opleiding en het molenaarsvak. Het is de bedoeling om hier z.s.m. mee te beginnen. Over de molendag van 12 maart zal een verslag gemaakt worden voor de pers met de vermelding van de vacatures die er zijn. 9. De gezamenlijke maaltijd De secretaris vermeldde dat er zich 23 personen hadden opgegeven voor de maaltijd bij het ceasarhuis. Als men het vergeten had dan kon men zich nog opgeven. 10. Molendag 12 maart Tijdens de regionale molendag in het Land van Cuijk en Noord-Limburg zal er door 12 windmolens en 3 watermolens worden deelgenomen. Er zijn plattegronden gemaakt die op de deelnemende molens verspreid worden. We hopen op goed weer en veel bezoekers. Aan de belangstelling van de pers en media heeft het niet gelegen. Don Werts vermeldde dat de Mariamolen pas laat in de middag geopend zal zijn.

pagina 6

11. Excursie vliegbasis Volkel Op 16 mei is er een excursie naar de vliegbasis Volkel. De inhoud van deze excursie staat in de volgende Molenvriend (no. 56). Diverse aanwezige leden gaven zich al op bij de secretaris. 12. Wat verder ter tafel komt De voorzitter meldt dat er n.a.v. het molenaarsoverleg gewerkt wordt aan de punten die toen besproken werden (regionale molendag, etentje, excursie en Molenvriend). Het gaat beter met de aanvoer van kopij maar kopij blijft altijd welkom. Hans Heijs maakt een verslag over molens in Afrika. 13. Rondvraag en mededelingen Jan Coopmans vermeldt dat er in Gennep hard gewerkt wordt aan het Arbo veilig maken van de molen (zie bijdrage “Molens in de regio”). Harrie Kaak vraagt hoe het gesteld is met het rapport over de onderzoeken die door de Universiteit van Tilburg zijn gedaan. Don Werts kon hierop antwoorden dat de verslagen klaar zijn en dat deze binnenkort gepresenteerd worden. Theo van Bergen deelde mede dat de twee leerlingen Twan Jacobs uit Gennep en Kees Logtens uit Boekel in juni op examen gaan. Don Werts vraagt wat de leugens zijn die in de krant staan zoals door de voorzitter werd vermeld in zijn jaarrede. Mari antwoordt dat het opleidingsverhaal zoals in de krant vermeld staat (naar zijn mening) niet strookt met de werkelijkheid. Jan Selten deelt mede dat het op 26 april 25 jaar geleden is dat hij is aangesteld op de Hamse molen in Wanroij. Daarom houdt hij op 30 april 2006 een open dag op de molen, iedereen is van harte welkom. 15. Filmpje Tijdens het nakaarten over de vergadering en het nuttigen van een drankje kon men enkele filmpjes van Ludger Pauls zien die over de restauratie gingen van de molen in Ven-Zelderheide en een film over Ottersum in de jaren ’50. Walter Cornelissen Secretaris

De Molenvriend 56, maart 2006


Op de praatstoel bij de molenmaker In de laatste twee nummers van de Molenvriend hebt u wat kunnen lezen over het werk van de zeilmaker en over het maken van molenstenen. De redactie is van mening dat een artikel over het werk van de molenmaker niet mag ontbreken. Op een mistige morgen met de bomen vol rijp gingen wij op pad naar Afferden voor een bezoek aan Beijk Molenbouw B.V. waar wij uit de mond van de eigenaar en ons lid Harrie Beijk graag iets wilden horen over de werkzaamheden in de molenbouw in het algemeen en die van hem in het bijzonder. Met een kop koffie voor ons op tafel en een tekening van de molen in Blitterswijck naast ons uitgespreid op de grond, hoorden we zijn relaas op onze vragen aan en zijn antwoorden staan hieronder in het kort samengevat. Geschiedenis De vader van Harrie Beijk t.w. Hub Beijk begon zijn loopbaan in 1937 als leerling-molenmaker bij Hub Adriaans in Weert om vervolgens werkzaam te zijn bij molenmaker Chris van Bussel. In 1947 startte hij zijn eigen bedrijf. Het zullen vast geen gemakkelijke jaren direct na de oorlog zijn geweest. Daar de auto nog niet tot de mogelijkheid behoorde, althans voor hem, moest de werkplek met de fiets worden opge-

zocht. Lag de werkplek ver van huis dan werd gebruik gemaakt van de trein. In beide gevallen moest de gereedschapskist worden meegesleept. Dit gereedschap is nog steeds aanwezig en uitgestald in een vitrine op het kantoor van het bedrijf. Een elektrische boor of schaaf zult u daarbij beslist niet vinden. Was Hub Beijk ver van huis, dan was een kosthuis onontbeerlijk, zodat het vaak kon voorkomen dat hij, volgens Harrie, alleen met de weekenden thuis was. Wat ook het geval was als hij zijn werkzaamheden in Zeeland had waar hij o.a. in Middelburg aan de molens op de Middelburgse bolwerken gewerkt heeft. In die tijd was Harrie nog een kind en oude foto’s laten hem zien bij molens waar zijn vader aan werkte. Maar kleine kinderen worden groot, zo ook Harrie. Na de middelbare school had hij zich bij de HTS aangemeld en zich in laten schrijven voor werktuigbouwkunde. Door een toeval ging dit echter niet door en vervolgens kwam hij bij zijn vader in het bedrijf terecht, welk bedrijf hij in 1982 van zijn vader overnam. Ondertussen had de auto bij firma Beijk zijn intrede gedaan. Het gereedschap en materiaal konden nu gedeeltelijk in de kofferbak wat toch nog enig op en neer gerij gaf. Kofferbakken hebben uiteindelijk ook maar een beperkte capaciteit. Hierin kwam verande-

Laden van de per trein aangevoerde roeden op het spooremplacement van Elst (Gld)

De Molenvriend 56, maart 2006

pagina 7


1967 Heimolen - St.-Hubert Optakelen van de bovenas. Zie opening in de kap.

ring toen men opdracht kreeg een molen in Berlijn te bouwen. Hiervoor werd een materiaalwagen in de vorm van een bestelbus aangeschaft. Toen de wagen geladen was vond men dat deze wel erg laag op zijn wielen stond. Extra veren werden aangebracht. Later bleek bij het nawegen op de bascule bij Jan van Haren dat de inhoud 1500 kg woog. Men heeft nu twee zwaardere bedrijfswagens lopen. Het waren echter niet de auto’s alleen die een betere efficiëntie teweeg brachten. Voor de takel, lier en mallejan kwamen nu de hoogwerker, telescoopkraan en uitschuifbare vrachtwagen in de plaats. Ten opzichte van het geploeter vroeger was dit een hele verbetering bij het plaatsen van assen, roeden en vervoer van de roeden. Bij het plaatsen van een bovenas in Sint-Hubert bij voorbeeld, moest de as met een takel voor langs de molen naar boven gehesen worden. Daarvoor werd de lier gebruikt waar eindeloos aan gedraaid werd. Daar boven aangekomen moest de as gedraaid worden en via een in de kap gemaakte opening met een zwiep op zijn plaats worden gelegd. Dit moet menig zweetdruppel gekost hebben. Zo ging het ook met het steken van roeden. Alles met de hand. Verschillende foto’s zijn hiervan nog bij de firma aanwezig en geven dit aan. En het hoeft geen betoog dat hiervoor de nodige vakkennis nodig was en aangewend werd. Wat niet wil zeggen dat de methode

pagina 8

van heden een fluitje van een cent is, maar toch veel minder inspannend. Wat het vervoer van de roeden betreft, deze werden eerst per trein vervoerd en op de losplaats van het spoor afgeleverd. Van daar ging het met een mallejan getrokken door paard of vrachtauto naar de molen. Tegenwoordig kan men beschikken over een vrachtwagen met uitschuifbaar chassis en kunnen de roeden rechtstreeks van de constructiewerkplaats naar de molen vervoerd worden zoals we laatst nog in Ven-Zelderheide hebben kunnen zien. En wat de overige werkzaamheden betreft die niet direct op de molen plaatsvinden, deze kunnen gedaan worden in een goed geoutilleerde werkplaats in Afferden. Restauraties Restauraties en reparaties vormen een groot deel van de werkzaamheden van de firma Beijk. Hoewel natuurlijk veel zaken als een routineklus kunnen worden beschouwd zijn er uiteraard ook opdrachten waarbij moeilijkheden overwonnen moeten worden en waar veel denkwerk aan voorafgaat. Om een voorbeeld te noemen: het vervangen van een kruisplaat. Dit was ondermeer het geval bij molen I in Heusden. Een groot gedeelte van de plaat was verrot. Alvorens deze weg te nemen diende de molen in balans gebracht te worden. Als het hele kruiswerk – steekbanden en kruisplaten – aan vervanging toe zijn

De Molenvriend 56, maart 2006


moet de hele kast omhoog en dient daarbij gestut te worden. Werk waar veel bij komt kijken. Hetzelfde geldt bij het vervangen van de steenbalk. Voorts krijgt men ook nog te maken met gevallen waarbij men probeert om zoveel mogelijk oud-materiaal te sparen. Men heeft uiteindelijk met een monument te maken en streeft er daarom ook naar om tot een verantwoorde restauratie te komen waarbij zoals gezegd zoveel mogelijk oud behouden blijft. Het wordt dan vaak stukwerk zoals onlang bij de gereed gekomen standerdmolen in Sprang. Nagenoeg het hele trapgebint was vergaan en aan vervanging toe, doch dit is geheel uitgestukt en wel zodanig dat het ondanks het aanwezige “nieuw” lijkt alsof het “oud” is. De molenaar op deze molen is volgens zijn mededeling in de Gilde Brief dan ook vol lof over deze restauratie. Verder heeft men deze reparatie methode o.a. ook toegepast op het bovenwiel van de molen in Urmond, waarvan een mooie documentatie is uitgegeven en welke is te downloaden (www.beijk.biz). Verder de grutterij in Kampen en om dichter bij huis te blijven de zolderbalken en draagbalk van de Martinus in Beugen. Nieuwbouw Behalve restauraties en onderhoud houdt men zich uiteraard ook bezig met nieuwbouw. Hiervan zijn verschillende voorbeelden te noemen. Molens die geheel nieuw of nagenoeg nieuw gebouwd zijn. Om er maar een paar te noemen: Berlijn – Wanroy – Heusden I en II – Volkel – Zevenbergen en het interieur en waterraderen van de watermolens in EindhovenTongelre (oliemolen), Oploo, Arcen en Geijsteren. Op het ogenblik leggen de molenmakers de laatste hand aan de molen in Blitterswijck, die geheel van staal is, doch met riet is gedekt en dienst gaat doen als café en woonhuis. Men houdt zich echter niet alleen met molens bezig. Een greep uit de niet molenwerken: Van de N.H.-kerken van Vierlingsbeek en Boxmeer heeft men de torentjes vervangen en de Nepomuckapel in Boxmeer en antieke boerderijen te Mill en Haps hebben nieuwe kapspanten gekregen. Materiaal Wat het gebruik van materiaal betreft, is er de laatste jaren een kentering gekomen. Werd er in het verleden veel eiken toegepast, de laatste tijd wordt dit op plekken waar veel vocht komt vaak vervangen door bilinga. Vooral voor het gehele staartwerk wordt deze hout-

De Molenvriend 56, maart 2006

soort toegepast. De ronde eiken kruipalen hebben het veld moeten ruimen voor vierkante azobé palen. Ook het epoxyhars heeft zijn intrede gedaan en heeft tot een belangrijke ontwikkeling bijgedragen. Vroeger werden de balken vervangen terwijl deze tegenwoordig als het nog loont worden gerepareerd c.q. aangegoten met epoxyhars. De steenbalk van de molen in Volkel was van binnen door zwavelzwam ernstig aangetast. Men heeft deze uitgehold en met staal en epoxyhars gerepareerd. Op een dergelijke wijze heeft men ook de hiervoor genoemde draagbalk in Beugen behandeld. Nieuwe toepassingen Een van de nog voor velen spraakmakend nieuwigheden is de toepassing van de dakgoot. De meeste molenaars in het Land van Cuijk zijn er inmiddels aan gewend. De goot is door onze gastheer in samenwerking met een dakdekker ontwikkeld en voor het eerst toegepast op zijn molen in Afferden. Hoewel de Rijksdienst voor Monumentenzorg er nog steeds een beetje argwanend tegenover staat is de goot toch subsidiabel. Op de molens in onze regio is deze vinding toegepast in Beugen, Gassel, Haps, Cuijk, VenZelderheide en buiten de regio Nuenen. Ook de constructie van de van Bussel neuzen en de ophanging daarvan is aan verandering onderhevig geweest. De laatste verandering behelst een geheel aluminium constructie. Toekomst Gevraagd naar de toekomst verwacht Harrie dat er gezien de houding van Monumentenzorg in verband met kostenbeheersing niet veel nieuwbouw en grote reparaties zullen plaatsvinden. Wel verwacht hij veel onderhoud. Echter in het verleden ging men hiervan ook wel eens uit en bleek het uiteindelijk anders te lopen. Het is dus moeilijk een voorspelling te doen. We krijgen nu met de BRIM en de daaraan gekoppelde PIP te maken dus afwachten maar. Met dank voor de koffie en de prettige medewerking nemen we afscheid van Harrie en zijn echtgenote Nellie. Het is nog steeds mistig en thuisgekomen bleek dat een medewerker van de Monumentenwacht gebeld had. Deze moest op de molen zijn voor de 0-meting van de…PIP. Frits Harteman

pagina 9


Internationaal molencongres in Nederland 2–10 juni 2007 Van 2 t/m 10 juni 2007 zal in Nederland een internationaal molencongres worden gehouden. Het is de 12e op een rij: om de vier jaar sinds 1965! Het congres wordt georganiseerd door de Nederlands/ Vlaamse afdeling van de internationale molenvereniging TIMS, samen met De Hollandsche Molen en het Gilde. De voorbereidingen zijn in volle gang. Het congres staat open voor elke molenliefhebber. Zo hopen we het contact binnen de (internationale) molenwereld te bevorderen. Het symposium heeft twee belangrijke elementen: lezingen en presentaties over uiteenlopende molenonderwerpen en daarnaast een aantal excursies. 2007 is ook het “Jaar van de Molens”. Samen met De Hollandsche Molen zal daarom tijdens het congres een themadag worden georganiseerd. Als thema zal vermoedelijk waterbeheer en polderbemaling worden gekozen. Op die dag zullen ook voor Nederlanders interessante en nieuwe onderwerpen aan de orde komen. Voor deze dag kan straks apart worden ingeschreven. De symposiumweek wordt afgerond met een vaartocht over de Kager Plassen. Dat zal bij de deelnemers als een onvergetelijke herinnering achterblijven! Het molencongres is niet alleen een prima gelegenheid om buitenlanders te laten zien wat we op het gebied van molenbehoud hier allemaal doen, het biedt ook

pagina 10

Nederlandse molenvrienden de gelegenheid zonder veel te hoeven reizen kennis te maken wat er op het gebied van molens in het buitenland allemaal te vinden is en gebeurt. En dat is véél meer dan je zo denkt…! Bovendien doe je vaak heel leuke contacten op door op te trekken met mensen met wie je een gemeenschappelijke interesse deelt. We hopen dan ook dat veel Nederlandse molenvrienden van de gelegenheid gebruik zullen maken om aan het symposium deel te nemen. 2 t/m 10 juni 2007: zet het alvast met potlood in je agenda! Vanaf half 2006 zal iedereen zich kunnen aanmelden. Daar zal je nog meer over horen! Je kunt nu al terecht op de website van het symposium: www.timsmills.info/tims2007 Je kunt ook rechtstreeks mailen of bellen: e-mail tims2007@tiscali.nl, tel. 070-3460885.

De Molenvriend 56, maart 2006


Molenpoëzie Molentje Hei molentje, molentje Hoog-in-den-Wind, Wat sta je weer dapper te draaien. Je doet, of je ‘t uiterst noodzakelijk vindt, Het licht van den zomer te maaien. Je kijkt naar de zon en je denkt: “Wat een schat, “wat een schat, - laat ik daadlijk beginnen!” De zon is van goud, maar het licht is te glad: Je haalt er geen hallem van binnen. De wieken bewegen en vliegen, en vegen hun schaduwen tegen den grond, de steenen die steunen en draaien en dreunen en komen al-kreunende rond. Maal verder, maal verder, maal stevig en straf, Je werken blijft toch onbegonnen. Het licht van den zomer, dat maal je niet af, Het licht van de zomersche zonne.

Jan Prins, uit “Tochten” Amsterdam 1911, blz. 19

De Molenvriend 56, maart 2006

pagina 11


De molenbiotoop De Jan van Cuijk te Cuijk In vorige afleveringen van deze serie hebben we gezien dat verbossing of industrialisering van de omgeving van een molen kan leiden tot een slechtere biotoop. Een andere vaak voorkomende situatie is verslechtering van de de biotoop door woningbouw, vaak door uitbreiding van een stad of dorpskern. De molen Jan van Cuijk is een voorbeeld van deze laatste mogelijkheid. In 1975 is er in de buurt van de molen een woonwijk gebouwd, waardoor de windvang achteruit is gegaan ten opzichte van de oude situatie toen de molen nog commercieel gebruikt werd.

Dit is aangegeven in het onderstaande schematische plaatje en de foto’s op de rechterpagina. Aan de oostzijde, de richting van de Maas, is de situatie beter, maar hier belemmert een houtwal op 100 meter afstand een vrije windvang. De molen is voorzien van Van Bussel-stroomlijning met remkleppen. Hierdoor kan de molen toch nog regelmatig draaien en malen. De directe omgeving van de molen is zeer recent opgeknapt. Wat dat betreft heeft de Jan van Cuijk een goede plek in zijn omgeving. Al draagt een mooi opgeknapte omgeving niet bij aan de windvang, voor molens die in een woonwijk liggen is dit toch ook een bijdrage aan een goede biotoop.

De woonwijk is ruwweg van zuid tot noord om de molen heengebouwd en ook binnen honderd meter van de molen zijn nog huizen en bomen te vinden.

Streefsituatie

hoogte (m)

10

max. hoogte 4,9 m

hoogte berg: 2,9 m

max. hoogte 8,9 m

max. hoogte 6,9 m

(5,0 m)

(4,3 m)

(3,6 m)

5 0 30

0

50

100

eik noordwest huizen NW

15

150

200

250

300

200

250

300

houtwal oost

0 0

50 huis en boom noord en zuid

100

150 afstand (m)

Berekening van de maximale objecthoogte: de molen is een bergmolen met een berg van 2,9 meter. De askophoogte komt voor deze molen op 14,4 meter. Volgens de normen voor open terrein is het donkergrijze gebied de toegestane objecthoogte, volgens de normen voor gesloten terrein het donker- en lichtgrijze gebied. Bij de onderste figuur zijn de hoogte- en afstandschaal gelijk en zijn ter illustratie de molen en enkele hoge objecten uit de omgeving aangegeven, bij de bovenste figuur is voor de duidelijkheid de hoogteschaal 3x uitvergroot. De getallen geven de maximale objecthoogte op basis van gesloten terrein aan, de getallen tussen haakjes slaan op de berekening voor open terrein.

pagina 12

De Molenvriend 56, maart 2006


Actuele situatie per windrichting N:

een huis op 35 meter afstand en een berk van 15 meter nemen veel wind weg

NO: vrij zicht op de weg

N

tussen NW en ZW staan diverse bomen en huizen vanaf 35 tot 70 meter van de molen

NW

NO

O:

2 5

2

W

in oostelijke richting kijk je tegen een houtwal aan

2-3

3-4 2

O

4-5 2-3

ZW

ZO Z Z:

hier begin de woonwijk

Beoordeling biotoop: 1 slecht 2 bedenkelijk 3 matig 4 aanvaardbaar 5 goed

Eindbeoordeling De woonwijk bij deze molen zorgt voor windbelemmering in de westelijke windrichtingen en helaas voor de molen zijn dit ook de meest voorkomende windrichtingen. Het valt op dat de echt hoge objecten met name bomen zijn en in veel mindere mate de huizen rond de molen. Een goede les die hier uit volgt is dus dat men bij de planning van woningen in de buurt van een molen niet alleen rekening moet houden met de nokhoogte van huizen, maar ook met de hoogte van beplanting.

De Molenvriend 56, maart 2006

In het Nederlands Molenbestand (uitgave 1997) werd de biotoop beoordeeld met het cijfer 3 (matig). Aan de hand van het overzicht in het bovenstaande kaartje komen we nu op 2 tot 3 uit. Wat betreft het plantsoen in de directe nabijheid van de molen, kan deze er weer even tegen. Tekst: Mari Goossens en Marko Sturm Foto’s: Mari Goossens

pagina 13


Aan de licht Jan, d’un Mulder uit Gassel

In deze ”Aan de Licht” willen we de enigste min of meer beroepsmatige oudste molenaar de revue laten passeren ook al is hij al geruime tijd gepensioneerd. We hebben het over Jan van Haren. Jan geboren in maart 1932, bij wijze van spreken onder, in de molen. Zijn vader Frans kocht in 1929 de korenmolen in Gassel van Frans Litjes. De molen had nogal wat achterstallig onderhoud. Daarom werd er gedeeltelijk gerestaureerd o.a. het steken van een nieuwe (tweedehandse) Pot-roe, die ingekort moest worden. Het bedrijfje had al snel twee knechten in dienst. Begin dertiger jaren werd er als hulpkracht een Dekkers-gloeikopmoter geplaatst zodat men ook op diesel kon malen. Jammer genoeg is die weg. De molen raakte in steeds slechtere staat. In de mobilisatietijd, ’38–’39, werd er alleen op diesel gemalen. Van 1941 tot 1947 was de diesel op de bon of erg duur en werd er weer op windkracht gedraaid maar omdat ook zelfs tot begin 1950 het graan en veevoer op de bon was, was er minder te malen. Intussen was Jan ook tijdens de oorlogsjaren veel op de molen bezig. Na het halen van zijn MULO diploma had Jan geen zin om verder te studeren. Hij wou mulder worden. In 1948 ging Jan in de zaak. Voordien werd de nodige restauratie door papa nog bekostigd. De molen was dusdanig verzakt dat de roeden aanliepen op het dak van de invaart. Ook werd er een hamermolen aangeschaft. Alles stond toen nog opgesteld in de molen. Na de jaren ’50 groeide de varkenshouderij in de regio en ontstond de bioindustrie. De tijden waren gunstig en ze gingen zelf mengen. In 1962 werd het bedrijf door Jan over-

pagina 14

genomen. Hij was net getrouwd met Gonnie. Toen was er ook een restauratie nodig o.a. een nieuwe rietpels en een nieuwe staart. In 1984 is het kruiwerk vervangen en een nieuwe binnenroede geplaatst. Jan heeft het vak van zijn vader geleerd die tot op hoge leeftijd (88 jaar) nog actief op de molen meedraaide. Net als Jan nu. Jan had toen ook geen tijd voor de molen hij had alle tijd nodig om zijn bedrijf op te bouwen (aanschaf van een bulkwagen) en te zorgen voor zijn jong gezin. Jan en Gonnie hebben drie kinderen. Vanaf hier lijkt de geschiedenis zich te herhalen. In 1990 heeft de jongste zoon Peter (inmiddels 38 jaar, 3 kinderen en geen tijd voor de molen) het bedrijf overgenomen, maar zonder de molen, die staat nog op Jan zijn naam. In 1990 is het bedrijf inclusief mengers en persen in de naast de molen gelegen loodsen ondergebracht. Sindsdien heeft Jan weer tijd voor zijn hobby, het draaien op de molen. Op die manier, door de draaipremie, zijn de kosten van een erg dure hobby nog een beetje draagbaar. Hij vindt het jammer dat de draaipremie nu afgeschaft is. Dat leidt in zijn geval tot minder draaiuren. Hij is er ook bijna dagelijks te zien niet alleen voor de hobby maar ook om Peter te helpen, zie foto. In de toekomst wil Peter de molen overnemen als hij er meer tijd voor krijgt, zie foto. Peter achter de nieuwe kassa in de molen. Mari Goossens

De Molenvriend 56, maart 2006


Molens in de regio De Nooitgedacht te Afferden Door de molenmaker zijn trekstangen aangebracht bij het voorkeuvelens, omdat die naar buiten toe aan het verzakken was. In het kader van de ARBO-wet is door de molenaars zelf de trap van de lui- naar kapzolder omgedraaid om een veiliger looppad te krijgen. De Martinus te Beugen Zoals wellicht bij de lezers van dit blad bekend is, werden de drie molens van de gemeente Boxmeer (Beugen, Oeffelt en Rijkevoort) beheerd door Stichting Molens van de gemeente Boxmeer. Het bestuur van deze stichting werd gevormd door molenaars van de drie molens. Als gevolg van een onenigheid tussen de molenaars van de Vooruitgang te Oeffelt en de Luctor et Emergo te Rijkevoort kon de stichting niet meer functioneren, waarop de gemeente besloten heeft om de molens per 1 november 2005 te sluiten. De stichting is inmiddels opgeheven, waarbij het batige saldo overgeheveld is naar de gemeente. Hierbij is gegarandeerd dat dit geld in de toekomst weer voor het molenbehoud binnen de gemeente aangewend zal worden. De gemeente wil nu een nieuwe stichting oprichten waarin niet-molenaars het bestuur vormen, zodat de molenaars zich volledig kunnen richten op de praktische kant van het molenaar zijn, d.w.z. het laten werken van de molen. Omdat nog onduidelijk is op welke termijn dit gerealiseerd kan worden, heeft de gemeente besloten Frits Harteman weer toe te staan om de molen te laten draaien. Vanaf begin maart draaien de wieken van de Martinus weer op donderdag- en zaterdagmiddag. De Jan van Cuijk te Cuijk Enkele weken geleden is door de molenaar ontdekt dat de molen Jan van Cuijk niet altijd deze naam heeft gehad. Uit stukken uit 1864 werd de molen aangeduid als “De Hagelkruische molen”. Het adres van de molen was tot 1955, toen de weg naar Oeffelt aangelegd werd, ook het Hagelkruis. Nu herinnert een straatvernoeming, in de achter de molen gelegen woonwijk, er nog aan. In het afgelopen jaar zijn de molenaars 70 keer op de molen geweest om te draaien met de Jan van Cuijk. Bijna dagelijks is er een bezoek gebracht aan de molen voor controle. De molen draaide totaal ruim 260 uur. De omwentelingenteller in het bovenwiel gaf op 31

De Molenvriend 56, maart 2006

december ongeveer 66.000 omwentelingen aan. Afgelopen jaar heeft de molen ten opzichte van 2004 10.000 omwentelingen minder gemaakt. Dit is overigens te wijten aan de verslechterende biotoop en aan het zwaarder draaien van de molen doordat de molenas naar achteren gezakt is en hierdoor aanloopt. Tijdens het avondmalen op 30 december is er door de molenaars een ambachtenmarkt georganiseerd in de molen. In een sfeervolle aangeklede molen konden de bezoekers zien hoe er tin werd gegoten door een hobbygieter en werd er een verzameling miniatuurstoommachines tentoongesteld. Deze avond brachten 140 personen een bezoek aan de molen. We hebben niet kunnen voorkomen dat er door vandalen graffiti gespoten werd op de muren en luiken van het pakhuis. De graffiti is ondertussen door een erkend bedrijf verwijderd. De luiken, waarvan de graffiti niet verwijderd kon worden zullen spoedig voorzien worden van een nieuwe verflaag. Ook werd er eind december de aanstraal-verlichting ten zuiden van de molen vernield. Tijdens de jaarwisseling moest de regenpijp van de molen het ontgelden. Vuurwerkstokers vonden het nodig de pijp in brand te steken. De molen verkeert in een redelijke staat. Het jaarlijkse rapport van de monumentenwacht, die onlangs een bezoek bracht aan de molen, geeft in hun rapport enkele zaken aan die voor het behoud van de molen urgentie hebben. In volgorde van urgentie: • Vervanging van korte en lange spruit • Molen bestrijden tegen houtborende insecten • Vernieuwen van de binnenroede en andere roede ontroesten en conserveren en tevens de werking van de remkleppen verbeteren • Gebreken aan kozijnen, deuren en luiken van het pakhuis herstellen • Schilder- en conserveringswerk uitvoeren aan de gehele molen • Gebreken aan vloer van de zolders herstellen en houtborende insecten bestrijden • Muurwerk en betondek van het pakhuis herstellen • Kruivloer herstellen en hanenladder verstevigen • Veiligheidsvoorzieningen uitvoeren volgens de ARBO-wet. De onderhoudswerkzaamheden voor het voorjaar van 2006 zijn al met de molenmaker besproken. Het gaat hier om:

pagina 15


• Vervanging van kapzoldervloer inclusief de 4 draagbalken • Vervanging van de pakhuisbalustrade • Reparatie van de steenkraan • Reparatie van de steenkuip • Naar voren tempelen van de as en controleren van de lagering van de pen. De molenmaker zal tevens een algendoder leveren om de groene aanslag op de molenromp te verwijderen. Deze behandeling zal door de molenaar uitgevoerd worden. De Bergzicht te Gassel De molen gaat zijn naam weer eer aandoen.Vanaf de provinciale weg heb je weer “zicht” op de molen“berg”. Door toedoen van wethouder Peters van de gemeente Grave is de houtwal langs de weg gekapt. De aanplant is indertijd door het Brabants Landschap gerealiseerd. Nu moet Peter (de zoon van molenaar Jan van Haren, red.) het achterterrein wel opruimen. In het kader van de ARBO-wet zijn de molenaars bezig geweest met het plaatsen van beveiligingshekwerk rond het luigat op de luizolder en het trapgat naar de steenzolder. Peter heeft voor het “winkeltje” bij de invaart een nieuwe kassa geplaatst en tevens de elektra in de hele molen volgens de nieuwste voorschriften aangelegd. Dat ziet er prima uit. De Reus te Gennep Van Jan Coopmans ontvingen wij de volgende bijdrage voor deze rubriek: De molen is gebouwd in 1850 en geheel gerestaureerd in 2001–2002. Sinds de molen weer in goede staat is, wordt deze geregeld opgetuigd en draait Harry Kaak hier iedere woensdagmiddag. Hij leidt tevens twee vrijwilligers op, Wim uit Uden en Peter uit Groesbeek. Als er tijd voor is laat Harrie de molen ook op andere dagen draaien. Momenteel zijn wij bezig met het Arbo-veilig maken van “De Reus”. Wij hebben voor deze klus • 5700,00 uit het projectenfonds van de Rabobank gekregen. Het eerste wat nu klaar is zijn de hekwerken op het pakhuis. Wij doen dit zoveel mogelijk in eigen beheer. Er loopt nu ook een aanvraag voor de “Gerarda” in Heijen en de “Rust na Arbeid” te Ven-Zelderheide. Onze drie molens in de gemeente Gennep zijn ondergebracht in de Molenstichting Gennep. U moet echter niet denken dat dan alles van een leien dakje gaat. Hier ontstaan financiële problemen door overschrijding van de begroting, vooral door de jaarlijkse indexering en hogere lonen. Het is wel fijn dat “de Reus” makkelijk draait. Met een gevlucht van 27 meter komen wij boven alle huizen uit.Van noord, west t/m zuidwest hebben wij helemaal geen probleem met de biotoop.

pagina 16

De tarwe, die we nog altijd van Hendrix Veevoeders krijgen wordt nog altijd met plezier gemalen. Als wij kinderen in de molen ontvangen mogen zij zelf het meel zeven en een zakje meenemen om pannenkoeken te bakken. Dit geeft altijd veel lol, want ze zien eruit als echte molenaars, zo wit. De molen is eigenlijk in goede staat, zeker als het Arbo gebeuren klaar zal zijn. Klein onderhoud, zoals spieën aanslaan of vernieuwen gebeurt altijd door de vrijwillige molenaars. Ik vind het heel fijn dat op onze molen reeds veel molenaars het vak hebben geleerd. In de jaren ’70 zijn wij hier reeds mee begonnen. Onder leiding van Niek Wortman waren ’s zaterdags wel eens 6 leerlingen aanwezig. Wel een beetje veel. Maar niet als wij bij ons in de keuken gezellig koffie dronken. Ik ben blij dat ik hier als oud-molenaar een bijdrage aan heb kunnen leveren.Ik hoop dat ik dit met Harrie Kaak nog lang mag doen. Wij hebben beiden hieraan een mooie hobby. De Mariamolen te Haps Don heeft geen bijzonderheden te vermelden. Hij werkt mee aan de cultuuractiviteiten die door de gemeente Cuijk georganiseerd worden. Robbert en Sytske Verkerk hebben, t.g.v. de perikelen bij de gemeente Boxmeer en de – inmiddels voormalige – Stichting molens van de gemeente Boxmeer, tijdelijk onderdak gevonden bij Don. Wel moet het winterverblijf, de tent, vervangen worden omdat hij zo goed als compleet door de muizen is opgevreten. De Gerada molen te Heijen De molenaars zijn bezig met het schilderen van de onderzijde van de staartbalk en de onderzijde van de riet- / knelplank. De eerder uitgesproken wens om de stalen kruipalen van deze molen te vervangen door houten exemplaren is nog steeds actueel. Een aantal kruipalen is nu doorgeroest, wat deze vervanging urgent maakt. In de periode na de gedwongen sluiting van de molen van Oeffelt heeft molenaar Harry Kaak als gastheer gefungeerd voor de instructies in het kader van de opleiding tot vrijwillig molenaar. Op deze manier kon de voorbereiding op het toelatingsexamen in Heeze doorgaan. De Lindense stellingmolen te Katwijk Dit jaar zijn we geëindigd met een tellerstand van 48220 omwentelingen. Het geplande karwei is geklaard, het veld op de zuidwestkant van de molenromp is met nieuw riet bekleed. Dit veld ziet er nu mooi en strak uit. Het geeft een groot contrast met het veld op

De Molenvriend 56, maart 2006


de zuidkant dat de komende zomer een nieuwe rietpels krijgt. Voor de molen is het wegdek vernieuwd en er is een fietspad aangelegd. Gelijktijdig met deze werkzaamheden is de molen aangesloten op het openbaar rioolnet, dus de beerput kan gedempt worden. De Korenbloem te Mill Het lijkt erop dat hier het tij gekeerd is, de restauratie van de molen komt nu echt dichterbij. De vergunning en andere zaken zijn met de gemeente geregeld en de rijksdienst is akkoord. De eigenaar is nog bezig met de belastingen om hier zekerheid te krijgen over de financiën. Hij hoopt op korte termijn met de restauratie te kunnen gaan beginnen. Jan van Riet in zijn molenwinkel De Vooruitgang te Oeffelt Vanaf 1 november 2005 heeft de molen aan de ketting gelegen wegens beheersperikelen van de “Stichting Molens van de gemeente Boxmeer”. Daarom is over de molen weinig te melden. Sinds maart heeft Theo van Bergen toestemming gekregen om de molen weer te laten draaien en hiermee is de molen weer geopend. Net als bij de Beugense molen geldt hier dat er nog geen definitieve constructie met betrekking tot het beheer van de molen is. Voor wat betreft de opleiding van nieuwe molenaars zijn Theo en John uitgeweken naar Heijen, Afferden, Gennep en Kalkar. Dit voorjaar zullen Twan Jacobs (Gennep) en Kees Logtens (Boekel) het toelatingsexamen afleggen. Dit gebeurt op molen “Sint-Victor” te Heeze. De Korenbloem en watermolen te Oploo Tijdens een bezoekje aan Jan van Riet in zijn molen vertelde Jan dat alles goed ging. Zoals vaak de laatste tijd was er weer geen spat wind. De vier fraaie witte zeilen lagen er stilletjes voor, geen beweging. Maar er was water genoeg zodat de watermolen met een lekker gangetje liep. Gelukkig heeft hij door zijn winkeltje, dat tussen de teerlingen onder in de paraplu gehuisvest is, toch wat aanloop. Het zaakje loopt naar zijn tevredenheid. In het kader van een internationale uitwisseling tussen verschillende scholen waaronder Stevensbeek krijgt Jan leerlingen uit Italië en Hongarije voor excursie op bezoek. In de standaardmolen zijn de wiggen in de askop vervangen en zijn de plannen om de vloer van de meelzolder te vervangen in een ver gevorderd stadium. De slechte vurenhouten vloer word door een eiken-

De Molenvriend 56, maart 2006

houten “parket” vervangen. De Bovenste Plasmolen te Plasmolen Over deze molen hebben wij geen nieuws ontvangen. Volgens schema zal de molen vanaf mei weer geopend zijn. De Luctor et Emergo te Rijkevoort Voor wat betreft de perikelen die tot sluiting van de molens in de gemeente Boxmeer geleid hebben, verwijzen we naar de vermeldingen bij Beugen en Oeffelt. Het is momenteel nog niet bekend wanneer deze molen weer kan draaien. Zoals we uit de regionale bijlage van “De Gelderlander” hebben kunnen vernemen, kan molenaar Robbert Verkerk er niet mee akkoord gaan dat de gemeente eist dat hij lid moet zijn van het Gilde van Vrijwillige Molenaars om de molen te laten draaien. De gemeente weigert deze bepaling uit het contract te schrappen. Verder kan het molenaarsechtpaar Robbert en Sytske door alle gebeurtenissen en de rol van de gemeente hierin nog maar weinig enthousiasme opbrengen om naar de Luctor et Emergo terug te keren. Inmiddels hebben zij de gemeente laten weten definitief niet terug te keren op de molen, zij zullen samen met Don in Haps gaan draaien. Het is erg triest dat een molen op deze manier zijn molenaars moet verliezen. De molen zal nu nog langer stilstaan en aangezien deze molen al in slechte conditie verkeerde, moeten we vrezen voor verdere verslechtering door langere stilstand. De Heimolen te Sint-Hubert In het afgelopen jaar is er volop gedraaid door de

pagina 17


molenaars Harry Daverveld en Walter Cornelissen, we zijn de 100 000 omwentelingen gepasseerd. Ondanks de slechte biotoop op het westen heeft de molen toch aardig kunnen draaien. In die slechte biotoop komt waarschijnlijk verandering, de gemeente Mill is van plan om het kleine bosje op het westen van de molen te kappen (in overleg met de milieuvereniging). Er zal dan een lage haagbeplanting komen en het terrein zal ingericht worden om er evenementen te kunnen houden. Dit brengt met zich mee dat er ook waterleiding en afvoer op de molen gerealiseerd zal worden (toilet). Door het betere zicht op de molen zal er misschien ook meer bezoek op de molen komen. Om in de toekomst te kunnen blijven draaien zal er ook onderhoud gepleegd moeten worden. Het voegwerk is dringend aan vervanging toe, de draagbalken van de steenzolder zijn aan de regenkant verrot, de windborden van de potroe zijn langs de gaten dicht en het kleedhout van de kap is aan vervanging toe. Al met al kan er in de komende jaren nog volop geĂŻnvesteerd worden in de Heimolen om hem weer up-todate te krijgen. De molen draait in ieder geval iedere zaterdagmiddag en op de zondagmorgen en woensdagavond wordt hij ook vaak ingespannen. De Rust na Arbeid te Ven-Zelderheide Over deze molen zijn geen bijzonderheden te melden. De vernieuwing van het platte dak waarvan reeds eerder sprake was, is nog niet uitgevoerd. Het ziet er nu naar uit dat het er dit jaar dan toch echt van komt. Net

als bij de Reus te Gennep zal het dak uitgevoerd worden met beloopbare tegels waaronder het regenwater weg kan lopen. De Hamse molen te Wanroij Begin februari lieten de molenaars van Wanroij ons weten dat ze de laatste hand aan hun winterverblijf legden. Het verblijf is gerealiseerd tussen twee teerlingen op de zuidwestkant. Om geen afbreuk te doen aan de molen is het geheel los geplaatst, dus spijkerlos van de molen. Aangezien het qua temperatuur nog niet erg wil vlotten met de lente, hopen we dat de molenaars inmiddels al veel plezier van hun verblijf hebben gehad. Het in orde brengen van de achtermolen ligt nu stil vanwege de werkzaamheden aan het winterverblijf. De nieuw geplaatste verlichting die de molen beschijnt is ver beneden peil, de schijnwerpers zitten veel te dicht bij de molen in de grond. Hierdoor wordt alleen de kast beschenen en blijven de wieken in het donker. Op 26 april 1981 is Jan Selten aangesteld als molenaar op de Hamse Molen. Naar aanleiding daarvan wil hij op 30 april a.s. een open dag houden op de molen waarbij alle collega-molenaars uitgenodigd worden. Dit zal t.z.t. gebeuren. Verdere activiteiten zijn de normale open dagen. Mari Goossens en Marko Sturm

Excursie vliegbasis Volkel Beste leden, er is door de Staf Voorlichting van de Vliegbasis Volkel een excursie aangeboden aan de leden van de vereniging Molenvrienden Land van Cuijk. Deze excursie is op dinsdag 16 mei 2006 van 13.00 uur tot ongeveer 16.15 uur. De groep die meegaat naar Volkel kan maximaal uit 40 personen bestaan en er zijn geen kosten aan verbonden. De leden (met partner) die meewillen vraag ik om zich zo spoedig mogelijk op te geven want vol is vol en om een molenterm te gebruiken: wie het eerst komt, die het eerst maalt. Opgave of informatie bij Walter Cornelissen tel. 0485-478818 of per e-mail: molenvrienden@home.nl. Bij opgave duidelijk naam, adres, woonplaats en telefoonnummer doorgeven, deze gegevens worden gebruikt door de vliegbasis en na de excursie vernietigd. Diegenen die meegaan, ontvangen nog een bevestiging met tijden en adres van samenkomst.

pagina 18

Het programma van de excursie is als volgt: aankomst, een rondrit over de basis met touringcar, het bijwonen van de instapprocedure van een vlieger bij een F-16 en het bezichtigen van de start van de vliegtuigen. Vervolgens wordt een bezoek gebracht aan een F-16 onderhoudshangar. Na de theepauze nemen wij een kijkje in het museum. Het programma kan altijd om operationele redenen worden gewijzigd of afgelast. Het maken van foto’s of video is toegestaan bij de startbaan. We zien de F-16 vaak over onze molens vliegen en de piloten zien vanuit hun kisten onze molens draaien, leuk om dit eens van dichtbij te kunnen zien en in de keuken van de luchtmacht te kunnen kijken. Ik wens iedereen veel plezier bij deze interessante excursie. Walter Cornelissen

De Molenvriend 56, maart 2006


(advertentie)

Postadres: Postbus 11, 5450 AA MILL Kantooradres: Oranjeboomstraat 3, MILL, Tel. 0485 - 451276 fax 454063

(advertentie)

(advertentie)

Beijk Molenbouw BV Rimpelt 15a 5851 EK AFFERDEN tel. 0485-531910 fax 0485-532305

De Molenvriend 56, maart 2006

pagina 19

De Molenvriend 56  
Advertisement