Page 51

D E B O D E M V O N D ST E N VA N D E M E E L FA B R I E K

leerlooien in de bodem zien. De meest in het oog springende resten zijn zes grote vierkante houten De archeologen onderzochten de restanten van de

kuipen. Deze werden gevuld met

eerste stadsuitbreiding van Leiden in de zeventien-

run: een leerlooiersmiddel dat

de eeuw. Die wijk bleek verrassend modern en plan-

bestond uit eikenschors en water.

matig opgezet. Nieuw was ook de aanwezigheid van

De looiers hingen de huiden lan-

een riool. Dat bleek geen overbodige luxe: in de wijk

ge tijd in deze kuipen. Eenmaal

bevond zich een leerlooierij, zo bleek uit de vondst

uit de kuipen werden de huiden

toen bij bodemonderzoek ron-

van grote hoeveelheden dierlijk afval.

gedroogd en vervolgens verder

de vormen werden aangetroffen.

bewerkt.

Maar al gauw verried de geur wat

Lange tijd verbouwden de Leidenaren op deze zoge-

anders: hier werden de restanten

naamde warmoeslanden rond De Meelfabriek hun

RAAP, een van de grootste onaf-

van de leerlooierij gedumpt. Zodra

groenten. Uit deze tijd is een messing rekenpenning

hankelijke onderzoeks- en advies-

de put vol was ging de deksel erop.

gevonden, daterend uit 1582. Met dergelijke pen-

bureau voor archeologie, cultuur-

‘Fascinerend dat na zo’n vierhon-

ningen maakten klerken berekeningen op een re-

historie en erfgoed in Neder-

derd jaar de geur nog zó intens

kenbord. Er stonden vaak actuele gebeurtenissen op

land, werd ingeschakeld bij het

was. Niet alleen wat je ziet, maar

afgebeeld. Zo bezit Museum De Lakenhal een triomf-

onderzoek op het terrein van De

ook geur legt verhalen bloot.’

penning met een afbeelding van het Ontzet van Lei-

Meelfabriek. De vele opgegraven

den. De ‘Meelfabriek’-penning die nu is opgegraven,

funderingsresten en waterputten

toont de mislukte aanslag op het leven van Willem

hebben een goed beeld gegeven

van Oranje op 18 maart 1582 in Antwerpen.

van een compleet geplande wijk, met kleine huizen voor arme ge-

BAARDMANNEN Scherven van baardmankannen worden veel opgegraven in Nederland, maar een intact exemplaar uit de zestiende eeuw dat nu op het terrein van De Meelfabriek is ge-

zinnen met een werkruimte aan de straat en een leefruimte met een bedstee en een kelder aan de achterzijde.

vonden is zeldzaam. Deze steengoedkannen komen veel voor in Nederland en werden vooral gebruikt om drank uit te schenken of in te bewaren. Typerend is het bebaarde gezicht op de hals en buik van

Sander

Hakvoort

van RAAP vertelt: ‘Bij het onderzoek zijn resten van de ambachtswijk

de kan. Over de betekenis daarvan zijn verschillende

ontdekt, met name de leerlooie-

theorieën. Zo zou het een wildeman kunnen zijn, een

rijen.’ Het meest indruk maakten

onbeschaafde bosbewoner, een voorbeeld van hoe je

enkele ronde, gemetselde putten

niet moest leven.

op hem. ‘Ik doe dit werk al heel wat jaren, maar zo’n stank heb ik nog

Leiden groeide in de zeventiende eeuw uit tot een

nooit ervaren.’ In eerste instantie

van de grootste industriële centra van Europa. Het

werd gedacht aan waterputten

terrein van De Meelfabriek was in die tijd gevuld met rijen arbeiderswoningen, maar ook met bedrijfjes als een smederij, een zeemtouwerij en een leerlooierij. Archeologisch onderzoek op het terrein van De Meelfabriek liet duidelijke sporen van het proces van het

51

Profile for demeelfabriek

De Meelfabriek Magazine 2019  

Lees alles over het herontwikkelingsproject De Meelfabriek in Leiden.

De Meelfabriek Magazine 2019  

Lees alles over het herontwikkelingsproject De Meelfabriek in Leiden.

Advertisement