Page 12

12

thema recensie / Geschiedenis

de

Linkse Socialist

Margaret Thatcher

Margaret Thatcher was een pionier mate mee georganiseerd en geleid door van het neoliberalisme dat nu een de Militant Tendency, de voorloper van diepe crisis kent. Met dat beleid ant- de Socialist Party (onze Britse zusterwoordde ze op de toenmalige crisis organisatie). van het kapitalisme: de inherente en Het bilan van het Thatcheriaans beonoplosbare overproductiecrisis waar wind was bijzonder negatief voor de het toenmalige economische model gewone werkende bevolking. Groot– het keynesianisme – geen antwoord Brittannië was een sociaal slachtveld op had. De overproductiecrisis was geworden. In 1986 klopte de werkloosniet zozeer een gevolg van het keyne- heid op 3,6 miljoen af. De uitkeringen sianisme, maar kon er evenmin door werden uitgehold, openbare diensten opgelost worden. Het antwoord van werden door de privatiseringen waanThatcher bestond uit de volledige af- zinnig duur. De kinderbijslag werd fors bouw van de publieke voorzieningen ondermijnd en de publieke kinderopen de door de overheid gestimuleerde vang werd tot het laagste niveau van koopkracht. Privatisering en winst- Europa herleid. maximalisatie moesten de weg vooruit In de plaats van echte jobs en een revormen. Deze ideologie en dit econo- ële economie kende het casinokapitalismisch model moesten per definitie lei- me een opmars. De financiële zeepbel den tot een harde confrontatie met de die in de Londense City werd geblazen, arbeidersklasse en bij uitbreiding met was een essentieel onderdeel van de erde georganiseerde arbeidersbeweging. fenis van Thatcher. Het neoliberalisme Alle sociale verworvenheden, de koop- werd zeker in de jaren 1990 het domikracht en de diensten werden immers nante model. De arbeidersbeweging in vraag gesteld. werd lam geslagen, privatiseringen en De confrontatie was uitholling van sobrutaal. Na haar herciale verworvenHet bilan van het verkiezing op basis heden werden de van nationalistische norm. Alle gevesThatcheriaans propaganda lukte het tigde partijen werbewind was Thatcher in 1984/85den nog voor haar bijzonder negatief door de impliciete dood erfgenaam voor de gewone steun van het toenma- werkende bevolking. van Thatcher. lige Labour - om de De crisis van de Groot-Brittannië mijnwerkersstaking afgelopen jaren was een sociaal te breken. De frontale toont het falen van slachtveld aanval op de volledige het casinokapitalisgeworden. arbeidersklasse met de me waar Thatcher Poll Tax (een nieuwe een grondlegger belasting die los stond van was. Thatcher door Michael B (Gent) van het inkomen) leidde tot een derma- was de verpersoonlijking van de agreste grote massabeweging dat de ‘Iron siviteit van een kapitalisme in crisis. Het Lady’ ging wankelen, waarna ze door neoliberalisme heeft de arbeidersbeweet kan vreemd lijken dat de dood van een politica in Groot-Brittannië leidt tot straatfeesten en haar eigen partij aan de kant werd ge- ging slagen toegebracht, maar ligt zelf uitgelaten reacties van mensen die de overledene massaal de hel toewensen. Het is tekenend dat schoven. De niet-betalingscampagne in de touwen. Hoog tijd om een sociaMargaret Thatcher lof krijgt van de gevestigde politici, maar diep gehaat werd door al wie het tegen de Poll Tax werd in belangrijke listisch antwoord te bieden! slachtoffer werd van haar beleid. Hoe kijken linkse socialisten naar de politieke erfenis van Thatcher?

Bij het overlijden van een pionier van het neoliberalisme

H

recensie

De mythe van de groene economie, een aanrader

lokale bevolking. Twee lokale gemeenschappen zijn zo verbonden door één en dezelfde ongemeen complexe realinneleen Kenis en Matthias Lievens hebben met hun boek: De teit: emissiehandel, en de weigering om mythe van de groene economie, een heel waardevolle bijdrage echte alternatieven te zoeken voor het geleverd aan het debat binnen de groene en rode beweging. In fossiele-brandstoffensysteem”. het boek wordt een sterke argumentatie ontwikkeld over hoe het De auteurs komen tot een treffenkapitalisme de ecologische crisis gebruikt om nieuwe markten te creëren de conclusie. “De ‘groene economie’ en een politiek van verdere liberalisering te bekomen. Het huidige dreigt niets anders te zijn dan een milieubeleid en de positie van vele milieubewegingen worden kritisch (ver)groen(d) kapitalisme, dat de naonder de loep genomen met een conclusie die kan tellen. De ‘groene tuur verder tot koopwaar maakt, niet economie’ is een valsstrik. in staat is om de ecologische crisis te stoppen, maar wel tal van nieuwe soLievens en Kenis gebruiken tal van stof uit, waardoor de gezondheid van ciale en ecologische problemen creëert. voorbeelden om aan te tonen hoe het de omwonenden wordt aangetast. Het De ‘groene economie’ suggereert dat kapitalisme er in slaagt eigen voordeel zijn vooral mensen uit lagere sociale marktmechanismen het probleem kunte creëren uit de milieucrisis en de ge- klassen die rond de vervuilende fabriek nen oplossen. Maar is dat wel zo? Als wone bevolking laat opdraaien voor wonen. Hetzelfde bedrijf compenseert de klimaatpolitiek wordt overgelaten de gevolgen. Hoe deze groene econo- tegelijk zijn uitstoot van broeikasgas- aan economen, bankiers en multinatiomie in zijn werk gaat, wordt treffend sen via de investering in eucalyptus- nals, wees dan maar op je hoede.” geduid met volgend voorbeeld. “In het plantages in Brazilië. Die plantages Ze analyseren ook hoe de huidige Schotse stadje Grangemouth stoot een hebben een vernietigend effect op de milieubeweging sterk in de ban is van olieraffinaderij die eigendom is van biodiversiteit en op het grondwaterni- die ‘groene economie’. Hoe ze allianBP zwaveldioxide, stikstofoxide en fijn veau, met alle gevolgen vandien voor de ties aangaan met de vervuilers om toch door

A

Bart Vandersteene

maar iets van resultaat te kunnen boeken. Maar ook waarom deze strategie weinig resultaat zal boeken, integendeel. “Het is niet de eerste keer dat een ‘allemaal samen’-discours tegen de ‘alom bedreigende vijand’ wordt ingezet om de aandacht af te leiden van wat sommigen liever toegedekt houden: de sociale ongelijkheid, of de onhoudbaarheid van een sociaal-economisch systeem. De klimaatverandering dreigt op die manier te worden aangewend om het volk één te maken, tegen een vijand die wordt geëxternaliseerd: deze keer niet de Joden of de Islam, maar de ecologische apocalyps, of concreter, CO². Het resultaat is dat de sociale ongelijkheid, machtsverhoudingen en politiek-ideologische conflichten uit het blikveld verdwijnen. Er wordt ingezet op verandering maar met als doel dat er uiteindelijk niets echt hoeft te veranderen.” Kortom, een aanrader.

waar LSP voor staaT

D

e technische en wetenschappelijke mogelijkheden van de mens zijn nog nooit zo uitgebreid geweest. De jongste 50 jaar verdrievoudigde het gemiddelde inkomen per hoofd van de wereldbevolking. Er is voldoende rijkdom om iedereen een degelijke levensstandaard te garanderen. België vormt hierop geen uitzondering. Zelfs na de gouden jaren ‘50 en ‘60 bleef de totale werkelijke waarde van alles wat we samen produceren toenemen. In ‘96 bedroeg dit dubbel zoveel als in ‘83.

Deze toename van de rijkdom heeft echter niet geleid tot een algemene stijging van de welvaart. Integendeel: terwijl bedrijven recordwinsten boeken en speculanten hun kapitaal vertienvoudigen, gaat de voormalige koloniale wereld gebukt onder oorlog en hongersnood, is de economie van de ex-stalinistische staten ineengestuikt en heerst in het Westen massale structurele werkloosheid. De globale stijging van de rijkdom is aan de overgrote meerderheid van de wereldbevolking voorbijgegaan. Stop de privatiseringen

Hoewel de arbeiders deze rijkdom produceren, hebben ze niet de minste inspraak in de aanwending ervan. Heel de productie staat in functie van de winsthonger van een handvol kapitalisten. Dit leidt tot schrijnende tegenstellingen. Er is nood aan betaalbare en comfortabele sociale woningen, aan gratis openbaar vervoer, aan onderwijs toegankelijk voor iedereen, aan speelterreinen en recreatiecentra, aan een nationale gezondheidsdienst die gratis en publiek is. De middelen hiervoor zijn voorhanden. Op dit ogenblik gaat het echter de andere kant uit. Openbare diensten worden gerentabiliseerd en opgesplitst. De winstgevende delen worden verkocht aan de hoogste bieder, de onrendabele worden afgestoten. Er is al lang geen sprake meer van

diensten. De marktlogica heeft ook in de openbare sector toegeslaan. Voortaan spreekt men van openbare bedrijven in afwachting van de volgende privatisering. 32-urenweek

In de private sector richt de “vrije” markt een ravage aan. Alle verworvenheden worden afgebroken in naam van de competitiviteit. Arbeidscontracten ruimen plaats voor onderaanneming, uitzendarbeid en andere nepjobs. Een miljoen arbeiders in België wordt regelmatig geconfronteerd met werkloosheid. Dit heeft geleid tot de verpaupering van een deel van de arbeiders en hun gezinnen. Pensioenen, werkloosheids- en ziekteuitkeringen staan op de helling door de uitholling van de sociale zekerheid.

LSP/PSL is voor het volledig herstel van de index en een minimumloon van 1500 euro netto, tegen de afbraak van de sociale zekerheid en de uitholling van het arbeidscontract. Wij verzetten ons tegen iedere bedrijfssluiting omdat dit onder het kapitalisme enkel leidt tot werkloosheid en armoede. De enige maatregel die de massale werkloosheid kan oplossen is de onmiddellijke invoering van de 32-urenweek, zonder loonverlies en met evenredige aanwervingen. Een nieuwe arbeiderspartij

De vakbondsleidingen hebben de kapitalistische afbraaklogica aanvaard. Ze beperken zich tot het “sociaal” begeleiden van de herstructureringen. Daartegenover stellen wij het strijdsyndicalisme: vechten voor iedere job en het behoud van alle verworvenheden. De arbeidersklasse heeft een partij nodig die deze strategie politiek kan en wil vertalen. Zo’n partij moet openstaan voor iedereen die wil vechten tegen de sociale afbraak. Ze moet zich verzetten tegen iedere verdeling van de arbeiders, of het nu is op basis van racisme, seksisme of geloof. Dit kan het best door op te komen voor volledige gelijke rechten. Ze moet de strijd aanbinden tegen het imperialisme en vechten tegen de vernietiging van het milieu. Ze moet het zelfbeschikkingsrecht van

Vlamingen, Walen en Brusselaars respecteren, zonder in de val te trappen van diegenen die de arbeiders door communautair opbod willen verzwakken (cfr. splitsing sociale zekerheid). Ze zou moeten ageren voor de nationalisatie van de sleutelsectoren van de economie onder rechtstreekse arbeiderscontrole. Revolutie

Dit programma is enkel uitvoerbaar indien de arbeidersbeweging de macht uit handen neemt van de kleine minderheid van kapitalisten. De heersende klasse zal haar privileges echter niet zomaar afstaan. Het breken van de kapitalistische staat zal een revolutie vereisen. Daarom bouwen wij aan een revolutionaire marxistische partij. Arbeidersdemocratie

De productie moet in functie staan van de reële behoeften van de bevolking. Ze moet georganiseerd worden via een democratisch productieplan, opgesteld en gecontroleerd door raden, samengesteld uit vertegenwoordigers van de arbeiders van het bedrijf, van de nationale vakbonden en van de

arbeidersregering. Iedere functionaris moet verkozen en permanent afzetbaar zijn. Hij/zij mag niet beschikken over een hoger loon dan het gemiddelde loon van de arbeiders die hij/zij vertegenwoordigt. Op die manier kan het wanbeheer vermeden worden zoals dit in de planeconomieën in het exOostblok bestond. Voor socialisme en internationalisme

De socialistische revolutie breekt altijd uit op het nationale vlak, maar eindigt in de internationale arena. Arbeidersdemocratie en socialistische planning kunnen niet beperkt blijven tot één land. Het isolement van Sovjet-Rusland heeft tot haar degeneratie vanaf 1924 geleid. LSP/PSL maakt deel uit van het Comité voor een Arbeidersinternationale (CWI), dat actief is op alle continenten. Onze strijd in België zien wij in het kader van een arbeidersstrijd in de hele wereld voor een socialistische maatschappij.

Voor arbeiderseenheid Voor socialisme

De Linkse Socialist, mei 2013  

meinummer van maandblad 'De Linkse Socialist'

Advertisement