Page 1

TERTIO  Zomerreeks

18 juli 2012

 7

Een zomer lang houdt Tertio hedendaagse ‘dogma’s’ kritisch tegen het licht. DEZE WEEK: “Een geëmancipeerd Vlaanderen zal eentalig zijn”

15/8 “Levenslange trouw is een illusie”

1/8 “Gehandicapte kinderen worden beter niet geboren.”

22/8 “Gij zult uw kinderen niet tot last zijn”

8/8 “Gij zult het Darwinisme niet in twijfel trekken”

29/8 “Gemengd onderwijs heeft niets dan voordelen”

“De Brusselse Rand is en blijft Vlaams terrein” | Het Nederlandstalige karakter van de Brusselse Rand

uitsluitend Nederlandstalig onderwijs aanbieden hoewel specialisten het ge-

heet een ‘dogma’ te zijn van het Vlaamse beleid. Wat niet wegneemt dat die

bruik van verschillende talen uitermate geschikt achten voor twee- en meer-

gemeenten in Vlaams-Brabant helemaal niet zo Vlaams blijken te zijn. Want

talige regio’s. Vormt de vermeende starheid tegenover ‘taalbadscholen’ het

Brussel werkt als bron van een internationaliseringsgolf die zich zienderogen

schoolvoorbeeld van een geel-zwarte politieke wensdroom die al lang inge-

verspreidt. Die sociologische verschuiving zet scholen onder druk. Ze moeten

haald is door de veelkleurige maatschappelijke werkelijkheid?

Teksten: Joris Delporte

‘Meertalig onderwijs vormt tolerante jonge burgers’

volkje reageert steevast enthousiast tijdens de Vlaamse proefprojecten, zonder wakker te liggen van de politieke dimensie. In al die tijd heb ik nooit een leerling horen morren over BHV (lacht). Uiteraard snap ik dat de onderwijstaal gevoelig ligt in sommige politieke kringen maar CLIL maakt een school echt niet minder Vlaams. Dit concept voorziet immers niet in bicommunautaire scholen. Vlaanderen behoudt volledig de regierol over on-

“Vlaanderen is rijp voor ‘immersieon-

derwijs. Leerlingen krijgen gewoon eerder les in

derwijs’. Zeker in de Brusselse Rand

bijvoorbeeld het Frans volgens een alternatief leer-

waar veel leerlingen sowieso noties

programma dat op basis van wetenschappelijke criteria superieur blijkt. Wat is het meest in het be-

van beide dominante landstalen

lang van onze schoolgaande jeugd: het beste didactische concept of communautaire symbolen?”

hebben”, meent professor Piet Van de Craen (VUB). “De taalrijkdom ligt

“Het moet mij trouwens van het hart dat ook in an-

daar gewoon voor het oprapen.”

dere dossiers te weinig aandacht bestaat voor cognitieve processen bij leerlingen. Een hele stoet aan commentaarschrijvers en vakspecialisten heeft

biedt Vlaanderen door communautaire gevoelig-

zich over de nakende onderwijshervorming uitge© Bernadet te Mergaerts

“De veelkleurige EU vereist meertalige burgers. Toch heden als een van de laatste Europese regio’s nog geen twee- of meertalig onderwijs aan”, vertelt Van de Craen. De hoogleraar algemene en Nederlandse taalkunde kijkt daarom reikhalzend uit naar het schooljaar 2013-2014 wanneer ‘immersieonderwijs’ mogelijk wordt in ons middelbaar onderwijs.

‘Democratischer dan lessenpakketten in

Linguïst Piet Van de Craen dompelt Vlaamse jongeren graag onder in ‘taalbadscholen’.

sproken zonder een woord te reppen over didactiek. Hun eenzijdige focus op structuren ergert me.” Werkt CLIL ook in de Vlaamse Rand? “Des te meer binnen de Rand, waar de taalrijkdom sowieso voor het oprapen ligt. Bijna alle leerlingen hebben er ten minste noties van beide landstalen. Bovendien rijmt taalbadonderwijs er met de Europese doelstellingen. De Europese Commissie is voorstander van tweetaligheid in de lidstaten en zeker binnen regio’s met meerdere taal-

verscheidene talen,

20 tot ruim 60 procent. Wat evenwel overal gelijk

men. Ook raakt het brein meer geprikkeld door

kan bijna niet.’

blijft, is het positieve resultaat. Dit onderwijstype

de schoolse tweetaligheid. Dit zorgt in lekenter-

groepen, zoals de Brusselse Rand. Het dagelijkse

staat garant voor beter talenonderricht.”

men voor een ‘betere bedrading’ van de hersenen,

bestuur van de Unie weet immers dat leerlingen

wat het leerpotentieel vergroot.”

die door deze methode zijn gevormd later uit-

Herinnert u ons even aan de principes

Waarom zijn leerlingen gebaat

van immersieonderwijs?

bij meertalig onderwijs?

groeien tot meer open en tolerante burgers.” De voornaamste kritiek op CLIL is van

“Zelf hanteer ik liever de Europese term ‘Content

“Ze beheersen gewoon beter vreemde talen dankzij

sociale aard. Deze aanpak lijkt volgens te-

U begeleidt vaak studenten die master-

and Language Integrated Learning’ (CLIL). Wallonië

CLIL en dit zonder negatieve impact op de moeder-

genstanders alleen weggelegd voor sterke

proeven schrijven over attitudes ten over-

heeft het steevast over ‘enseignement de type im-

taal. Proefprojecten in Vlaamse scholen en prak-

leerlingen. Is dit onderwijsmodel elitair?

staan van Franstaligen in de Rand. In een

mersif’. Maar los van de benaming biedt dit‘taalbad-

tijkervaring in onder meer Wallonië bewijzen dit

“Absoluut niet. Psychologen hebben aangetoond

recente masterproef staat te lezen dat

onderwijs’ altijd een deel van het curriculum aan in

onomstotelijk. Spaanse en Finse onderzoekspro-

dat impliciet leren ‘IQ-onafhankelijk’ is. Deze aan-

“vooral de oudere Vlamingen verlangen dat

een vreemde taal, waarbij de taalverwerving impli-

jecten komen tot gelijkluidende conclusies. Naast

pak werkt net zo goed in het beroepsonderwijs.

het Nederlands de voertaal blijft op openbare plaatsen”. Is dat ook uw ervaring?

ciet verloopt. Zo leren Nederlandstalige kinderen

de didactische voordelen zie ik ook de evidente eco-

Ook pikken anderstaligen het onderricht even

pakweg rekenen in het Frans en tijdens die wiskun-

nomische meerwaarde. Meertalige leerlingen zijn

snel op als Nederlands- of Franstalige jongeren.

“De spanningen rond taal vallen in mijn beleving

delessen ‘absorberen’ ze zonder veel moeite ook de

beter gewapend voor de arbeidsmarkt.”

Democratischer kan bijna niet.”

nogal mee. Een andere masterproef toont heel

van dit basisidee verschilt per land, regio en school.

Deze methode leidt volgens u ook tot betere

Meertalig onderwijs blijkt volgens de

In de ruim driehonderd Waalse lagere of middel-

prestaties in onder meer de wiskundeles.

literatuur alleen succesvol wanneer de

moeite doen om in onze taal te communiceren.

bare taalbadscholen zijn de immersietalen afwis-

Hoe verklaart u dit gelukkig toeval?

instelling van de leerlingen positief is.

Uiteraard zijn inwoners van de Rand die vijftig

selend Nederlands (in 85% van de gevallen, nvdr.), En-

“De verklaring is bijzonder eenvoudig en heeft

Is de motivatie om Nederlands te leren

jaar geleden nog in de loopgraven van de taalstrijd hebben gestaan gevoeliger voor de kwestie. Ge-

treffend aan dat Vlamingen hun ‘klauwen’ snel in-

vreemde onderwijstaal. De praktische uitwerking

trekken wanneer ze voelen dat Franstaligen enige

gels of Duits. In het Franstalige onderwijs binnen

niets toevalligs. Binnen ‘immersiescholen’ krij-

wel bij iedereen aanwezig na de recente

Brussel is dat alleen het Nederlands. Daarnaast

gen leerlingen in twee talen uitleg over abstracte

communautaire hoogspanning?

lukkig zijn de tijden intussen veranderd. Franstali-

varieert het aandeel van het lessenpakket dat in

concepten, zoals de noemer van een breuk. Deze

“Ik heb in ons land intussen tien jaar ervaring op-

gen kijken Vlamingen in de ruime Brusselse regio

de andere taal wordt onderwezen van ongeveer

nuttige herhaling doet de conceptkennis toene-

gedaan met dit didactische concept. En het jonge

echt niet langer met de nek aan.”

Piet Van de Craen in Tertio (2012)  

“Vlaanderen is rijp voor ‘immersieonderwijs’. Zeker in de Brusselse Rand waar veel leerlingen sowieso noties van beide dominante landstalen...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you