Issuu on Google+

Lees voer Jaargang 1 3 | n u mmer 1 | feb r u ar i 2010

pluimvee :

Akkerbouwers met kijk op vleeskuikens

Jongvee met kaliber varkens : Speekselonderzoek snel en gemakkelijk Het Kaliber Jongvee Plan geeft de volgende voordelen: • Duurzame melkkoeien • Hogere levensproductie melkvee : Efficiënte robots zijn voordeliger • Lagere opfokkosten

Samen voor resultaat De Heus Voeders B.V. Postbus 396 6710 BJ Ede Tel. 0318 - 675 430 KvK 14626985 info@de-heus.nl www.de-heus.nl

1

2010


t er dim Inum n r

4

24

Op de cover

u

n

d

v

e

e

Toevoegingen bij bemesting lonen Groei op alle fronten De combinatie is goed Automatisering bevalt prima Dynamisch voeren Effici毛nte melkrobots Mineralenmengsel biedt veel voordeel

15 18 20 22 23 24 26

Goede ervaringen van Friese kuikenhouders

v a

'Voor het behalen van goede resultaten is het van groot belang om uw vleesvarkens de juiste voeders te voeren.'

r

k

e

n

s

Opvallende keuzes voor een gezond bedrijf 7 Klaar voor ontvangst varkenshouders 10 Speekselonderzoek: snel en gemakkelijk 12 Voermodule verbetert resultaten 16 Putconstructies bij vleesvarkensstallen 27

16

p

l

u

i

m

v

e

e

Akkerbouwers met kijk op vleeskuikens 4 Met goed plannen valt veel te winnen 8 Tarwe voeren is flink besparen 14 De combinatie is goed 20

p a

a

r

d

e

n

'Het is nu hard werken en zuur verdienen' 6

k

o

n

i

j

n

e

n

Geslaagde ventilatiecursus konijnenhouderij 11

U vindt alles over Leesvoer ook op internet. Ga naar www.de-heus.nl

2

D e H eus 路 le e svo er 1 | feb r u ar i 2010

20

Welkom Bedrijf en gezin

3 21


Nieuwe bezoekersruimte op het zeugenbedrijf van Van Zutphen

Welkom ! Van de redactie

Open dag bij familie Van Zutphen in Zijtaart In december vorig jaar hield familie Van Zutphen in Zijtaart een open dag op hun nieuwe bedrijf. Dit ter ere van een nieuwe bedrijfslocatie met een zichtstal voor 500 zeugen. Omdat de ontwikkelingsmogelijkheden beperkt waren, bouwde de familie Van Zutphen een nieuw bedrijf met plaats voor 500 zeugen in het nabijgelegen Landbouw Ontwikkelings Gebied (LOG-gebied). Het gaat om een stal voor dragende zeugen en een voor kraamzeugen en gespeende biggen. De dragende zeugen zijn in grote groepen op stro gehuisvest met voerstations en een selectiepoort. Kraamhokken De kraamhokken zijn uitgerust met een mestpan en met ventilatie die werkt volgens het frisse-neuzensysteem. De verse lucht komt via de spouw en een ruimte onder de mestpannen bij de kop van de zeugen. In iedere afdeling worden 24 kraamzeugen gehuisvest. De biggenafdelingen hebben combiplafonds. Een afdeling bevat 270 biggen in tien groepen. De emissiearme mestopvang is voorzien van ondiepe putten. Familie Van Zutphen bouwde een zichtstal waar bezoekers van bovenaf de dragende-zeugenstal en de dekstal zien. Zij kunnen via ramen in de kraamstal kijken.

colofon

Uitgever:

De Heus Voeders B.V.

Leesvoer 1

Redactieraad:

Patrick van Vugt, Franko van

februari 2010

Lankvelt, Nico Woudenberg,

Jeroen Verdenius, Augustine

van Ree

Jongvee met kaliber

Leesvoer is het huis-

Redactieadres: 396 de 6710 volgende BJ Ede, orgaan van De Heus Jongvee Het Kaliber PlanPostbus geeft telefoon 0318 – 675 497

• Duurzame melkkoeien Leesvoer wordt gedrukt op FSC gecertificeerd • Hogere levensproductie Productie: Houtvrij silk mc papier. • Lagere opfokkosten Druk:

Jeroen Verdenius, Hoofd Marketing & Communicatie } jverdenius@de-heus.nl

Reacties zijn welkom De vernieuwde Leesvoer is goed ontvangen. Veel mensen vinden het blad prettig te lezen en interessante informatie bevatten. Wij blijven prijs stellen op uw mening. Alle reacties zijn welkom. Dus als u een idee hebt over een onderwerp, een bedrijf, ziekte, een nieuwe methode of rantsoen, meld het aan. U kunt een e-mail sturen naar leesvoer@de-heus.nl of uw idee vertellen aan de specialist. Alvast bedankt.

Volgend nummer:

Verbeter de vetzuursamenstelling in de melk Melkveehouders kunnen de vetzuursamenstelling verbeteren met Roomega voeders. Lees er meer over in de volgende Leesvoer.

voordelen:

e-mail leesvoer@de-heus.nl Iris commmunicatie & reclame, Lichtenvoorde BDU Barneveld

Samen voor resultaat De Heus Voeders B.V. Postbus 396 6710 BJ Ede Tel. 0318 - 675 430 KvK 14626985 info@de-heus.nl www.de-heus.nl


p

l

u

i

m

v

e

e

Akkerbouwers met kijk op vleeskuikens Je bedrijf ontwikkelen en blijven ontwikkelen. Dat is menig agrarisch ondernemer en zeker vader en zoon Binnema op het lijf geschreven. Zij maakten van een akkerbouwbedrijf, dat vroeger gemengd was, weer een gemengd bedrijf. De vleeskuikentak is een waardevolle en renderende aanvulling op de Friese onderneming. Het is een gezond gebied. We hebben weinig problemen met gezondheid

W

ie bij Binnema op het erf staat ziet op

nieuwbouw van de stal en leerde hem het vak van

enige afstand een hoge dijk, en als je

vleeskuikenhouder. Hij is nog steeds de sparring-

daar een kijkje gaat nemen zie je het

partner van Binnema.

natuurgebied de Waddenzee. Ameland is dichtbij.

'Alles wat je onderneemt, moet je goed doen.'

De zee is gunstig voor de pootaardappelen die

Gevoel

Binnema verbouwt en ook voor de vleeskuikens.

‘Ik heb wel gevoel voor vleeskuikens’, zegt Karst.

De ziektedruk door aanwaaiende virussen en

‘Natuurlijk houden wij dagelijks de voeropname en

bacteriën is een stuk kleiner dan elders in het land.

de uitval bij, maar het belangrijkste is dat je in een

Er zijn geen bedrijven in de buurt die een besmet-

vroeg stadium aan de dieren ziet of er wat aan de

tingsbron kunnen zijn. Ook zorgt de zee voor koele

hand is. Ik mag graag naar de kuikens kijken. Ik wil

lucht en dat is in de zomer prettig voor de dieren.

altijd weten hoe het met ze gaat. In elk geval vind ik het mooi werk.’

Vader en zoon

Twee jaar geleden verrees naast de stal van 1996

Karst Binnema en zijn zoon Sieds hebben in

een bijna identieke stal. Hoewel Binnema de

Marrum (Friesland) een bedrijf met 100 ha akker-

vergunning al jarenlang op zak had, heeft de bouw

bouw en 70.000 vleeskuikens. Bij de akkerbouw

even geduurd want Binnema loopt niet te hard van

is de hoofdteelt pootaardappelen. Deze worden bewaard in een enorme schuur achter het woonhuis. Er staat op het bedrijf geen traditionele Friese boerderij. Die heeft er wel gestaan, maar ging twintig jaar geleden in de vlammen op. Nu

>> 'Niet elke verandering is een goede.'

staat er een modern ogend woonhuis met naast

Tip van vader en zoon Binnema Besteed veel aandacht aan hygiëne: eerst goed schoonmaken, dan ontsmetten en een week leeg laten staan.

4

de pootaardappelenschuur twee flinke vleeskuiken-

stapel. Hij wil eerst zeker weten dat het goed gaat.

stallen van 35.000 dieren elk.

De oude stal heeft nokventilatie en de nieuwe heeft

‘De eerste stal bouwden we in 1996. De pootaard-

tunnelventilatie. Dit laatste systeem bevalt beter,

appelprijzen waren laag en ik zocht wat anders

zodat de oude stal nu ook van tunnelventilatie

om het inkomen op peil te houden’, zegt Karst.

wordt voorzien.

‘Ik twijfelde nog tussen eenden en vleeskuikens,

De vleeskuikentak draait goed en is een belangrijke

maar ik besloot uiteindelijk vleeskuikens te nemen

inkomstenbron voor het bedrijf. De combinatie van

omdat ik op vergaderingen hoorde dat daaraan

akkerbouw en vleeskuikens vinden de Binnema’s

veel behoefte zou zijn.’ Binnema koos als voerle-

ideaal. Ze kunnen de mest van de kuikens goed

verancier Koudijs Wouda, die later opging in De

gebruiken in de akkerbouw. De opbrengst van 45

Heus. Van meet af aan was specialist Heino Perdok

ha tarwe gaat elk jaar ongeveer schoon op aan de

erbij betrokken. Hij adviseerde Binnema over de

kuikens. Tussen de beide vleeskuikenstallen staat

D e H eus · le e svo er 1 | feb r u ar i 2010


een enorme silo van meer dan 250 ton voor de

gedraaid zijn, waren er slechts vijf minder goed. De

tarwe. Binnema voert al tarwe bij sinds de eerste

resultaten van de andere ronden waren bovenge-

kuikens op het bedrijf zijn. De eerste tien dagen

middeld. Wat Sieds wel aanspreekt is de snelheid

krijgen de kuikens mengvoer en daarna tarwe met

bij de vleeskuikens. Bij aardappels duren de teelt

aangepast mengvoer. Een computergestuurd do-

en de verwerking bijna een jaar. Als er in juni iets

seerapparaat voert het percentage tarwe geleidelijk

misgaat, zit je daar een half jaar later nog mee en

op tot 35 procent. Gemiddeld wordt een kleine 30

kun je het pas een klein jaar later goedmaken. ‘Bij

procent bijgevoerd. Het bijvoeren van tarwe is een

vleeskuikens heb je elke zes weken een ronde. Dan

extra inkomstenbron voor het akkerbouwbedrijf.

begin je helemaal opnieuw en heb je direct weer

Karst Binnema (rechts) en Sieds Binnema

een nieuwe kans’, zegt hij.

Tevreden

Intussen gaan de Binnema’s verder met de

Waarom nooit een andere voerleverancier geno-

ontwikkeling van hun bedrijf. Er zijn plannen om

men? ‘Niet elke verandering is een goede’, reageert

de vleeskuikentak uit te breiden met nog twee

Sieds. ‘Wij zijn tevreden en dan is er voor ons geen

stallen. In 2008 hebben ze er een akkerbouwbedrijf

Heino Perdok

reden om te veranderen’, zegt Karst. De techni-

bijgekocht en ze gaan misschien ook in de energie.

Specialist Vleeskuikens

sche resultaten zijn goed. Van de 105 ronden die

Windenergie, om precies te zijn. 

} hperdok@de-heus.nl

De He u s · l ees v o er 1 | fe b ru a r i 2010

5


p a

a

r

d

e

n

Bek e n d e b o e r Pe te r van de n Bogaard over de paard en h ou derij

'Het is nu hard werken en zuur verdienen' Pet op, vol beweging en altijd in de weer met paarden. Zo kennen we Boer zoekt Vrouw-boer Peter van den Bogaard in Aarle Rixtel. Peter vond op zijn paardenhouderij het geluk met Hanneke, maar zag in dezelfde periode de handel inklappen. 'Het is geen vetpot in deze sector. Maar we geven de moed niet op. Gas d’r op… en niet stilzitten.'

'Ik ben alert op kleine gezondheidsproblemen. Heb ik bij de varkens geleerd.'

‘Ja, het gaat goed met Hanneke en mij. We zijn kei-

ken’, vertelt Peter. ‘Het was dan ook logisch dat ik

gelukkig.’ Het antwoord dat Peter van den Bogaard

na de lagere school naar de landbouwschool ging.’

geeft op de vraag hoe het met zijn vriendin is, klinkt

Na zijn opleiding ging Peter in 1997 thuis aan de

bijna als een automatisme. Logisch ook. Peter is

slag. Maar wel op een ongelukkig moment. De

sinds zijn deelname aan het populaire programma

varkenspest was uitgebroken en het bedrijf zat

Boer zoekt Vrouw een bekende Nederlander en

op slot. Het ene probleem stapelde zich op het

verschijnt regelmatig in de krant en op tv. Hij treedt

andere. De problemen werden nog groter, toen

zelfs af en toe op. Naast zijn liefde voor Hanneke

een paar jaar later bleek dat de stallen verouderd

heeft Peter een passie voor zijn paarden. Hij heeft

waren. ‘De keuze was op dat moment nieuwbouw

een hengstenhouderij, een ki/sws-station en een

of grondige verbouw. Maar voor mij hoefde het

fokstal en hij handelt in de edele viervoeters.

niet meer; de investering was mij te groot. Ik vond

‘Ons bedrijf heet de Hastrona Hoeve. De merrie

de varkens mooi werk, maar als je er niets aan

Hastrona was de eerste fokmerrie die mijn vader

verdient, dan heb je daar niks aan. Ik wilde met de

heeft aangehouden voor de fokkerij’, vertelt Peter.

paarden verder.’

‘Deze merrie kreeg negen nakomelingen die op Z-niveau liepen. Zowel springen als dressuur. De

Last van de recessie

Hastrona-stam is echter veel ouder; deze stam

Peter is paardenboer in hart en nieren. In de winter

gaat terug tot 1890.’ In de stallen van de Hastrona

verzorgt hij zo’n tachtig dieren: hengsten, veel

Hoeve zijn inmiddels tien prestatiemerries geboren.

drachtige merries, een koppel jonge veulens en veel jonge hengsten en merries in de loopstal. ‘Het is op

Berry Dortmans Specialist Varkens } bdortmans@de-heus.nl

6

Klein jochie

het moment allemaal niet zo gemakkelijk’, schetst

De Heus-specialist Berry Dortmans volgde de ver-

Peter de marktsituatie. ‘Een paard is een luxepro-

richtingen van de 32-jarige boer Peter tijdens Boer

duct en in deze crisistijd is de vraag beduidend min-

zoekt Vrouw op de voet. ‘Logisch, ik heb Peter zien

der. Het binnenland, maar ook Duitsland, zit vol en

opgroeien. De paardenhouderij op het bedrijf was toen beduidend kleiner dan nu. Daarnaast had de

de vraag uit Engeland is veel kleiner dan normaal.’ Ondanks de malaise in de sector werkt Peter hard

familie een stal met 300 zeugen. Later kwam daar

aan de verdere ontwikkeling van het bedrijf. Zo

een vleesvarkensstal van 1.500 dieren bij.’ Peter

heeft hij plannen voor een manege. En misschien

herinnert zich het verleden nog goed. ‘Ik was altijd

komen er nog wel andere plannen. Met Hanneke…

in de stallen te vinden: naar paarden en varkens kij-

want ook zij zit in de paardenfokkerij. 

D e H eus · le e svo er 1 | feb r u ar i 2010


v a

r

k

e

n

s

Opvallende keuzes voor een gezond bedrijf Benny en Carla van der Heijden verhuisden

ik veel minder vaak medicamenten toe hoefde te dienen dan in Erp. De gespeende biggen zijn zelfs nog

van Erp naar Boekel. Toen ze hun nieuwe

nooit gemedicineerd vanwege luchtweginfecties.’ De meerwaarde van de hoge gezondheid van de

bedrijf in gebruik namen, maakten ze een

biggen moet straks in de nieuwe vleesvarkensstal leiden tot een extra hoog rendement. Benny: ‘De

paar opvallende en gezonde keuzes.

kostprijs van een vleesvarken is veel hoger dan die van een big. De procentuele kostprijsverbetering door een betere gezondheid betekent een veel

SPF

hogere financiële opbrengst.’

Vleesvarkensstal in aanbouw

De zeugenstal voor in totaal 350 zeugen is nog maar enkele jaren oud. Een nieuwe vleesvarkensstal voor

Vijfwekensysteem

1.980 dieren wordt binnenkort in gebruik genomen.

Behalve voor SPF kozen Benny en Carla voor een vijfwekensysteem. Dit betekent dat er ongeveer ze-

Benny kocht jonge zeugen met een hoge gezond-

ventig zeugen nagenoeg tegelijk werpen. Dat heeft

heidsstatus, zogenoemd SPF (Specific Pathogen

grote consequenties voor de werkzaamheden. Be-

Free). Dit betekent dat de aangekochte dieren vrij

halve dat het werk rond zeventig werpende zeugen

waren van een aantal ziektekiemen, met name van

moet worden gedaan, betekent dit ook dat zeventig

ziektekiemen die luchtweginfecties veroorzaken. Dat

zeugen tegelijkertijd verzet moeten worden, dat

is een risicovolle keuze in een omgeving waarin de

zeventig kraamstallen tegelijkertijd schoongemaakt

varkenshouderij stevig vertegenwoordigd is. De zeu-

moeten worden en ga zo maar door. Dit zijn enorme

gen zouden gemakkelijk besmet kunnen raken. Dat

arbeidspieken. Carla: ‘Deze arbeidspieken zijn goed

bleek ook. Al vrij snel kwamen de zeugen van Van der

op te vangen omdat je vooraf weet wanneer deze

Heijden in aanraking met PRRS. Dit zorgde voor de

pieken er zijn. Hierdoor kunnen we heel efficiënt

nodige problemen in de eerste maanden na de op-

en effectief mijn arbeid inzetten op het bedrijf.’

start van het bedrijf. Toch zou Benny nu nog steeds

Het voordeel van dit systeem heeft weer te maken

dezelfde keuze maken. Benny: ‘PRRS zorgde destijds

met de gezondheid van de varkens. Benny: ’In de

voor een vervelende opstart met allerlei problemen.

kraamstal ligt iedere keer maar één leeftijdsgroep

Toch merk ik dat de hoge gezondheidsstatus posi-

biggen waardoor besmetting van de ene naar de

tieve effecten heeft op mijn werk als varkenshouder.

andere leeftijdsgroep in die stal niet mogelijk is.’

Met gezondere dieren is het plezieriger werken. De

Dit geldt in iets mindere mate voor de gespeende

luchtwegen van de varkens blijven schoon, waardoor

biggen (er liggen namelijk twee leeftijdsgroepen tegelijkertijd in de biggenafdelingen). Een ander groot voordeel is efficiënt transport. Carla:

Open dag

‘De af te leveren koppels biggen zijn veel groter waar-

Op vrijdag 19 maart is er van 13.00 tot 17.00 uur een open dag bij de familie Van der Heijden. Tijdens deze open dag worden er workshops gehouden met als thema 'Hoge gezondheid in de praktijk'. De stal voor 1.980 vleesvarkens voldoet aan de Maatlat Duurzame Veehouderij. Opvallende kenmerken: LED-verlichting, Kusters plafondventilatie en 70 procent luchtwasser. Adres: Het Goor 11 in Boekel.

Beide keuzes, SPF en het vijfwekensysteem, komen

door er minder vaak vrachtwagens op het erf komen.’

Benny en Carla van der Heijden bij het berenhok

'Wij stellen als eis dat bezoekers en veewagens 48 uur geen contact met varkens hebben gehad.'

goed uit de verf als de varkenshouder voldoende gedisciplineerd is. ‘Voordat je deze keuzes maakt moet

je je goed realiseren wat de consequenties zijn’, zegt

Franko van Lankvelt

Benny, ‘maar ik zou dezelfde keuzes maken als ik nu

Verkoopleider Varkens

opnieuw voor die beslissingen zou staan.’ 

} flankvelt@de-heus.nl

De He u s · l ees v o er 1 | fe b ru a r i 2010

7


p

l

u

i

m

v

e

e

Met goed plannen valt veel te winnen De Heus verzorgt voor veel pluimveehouders de opzet en afzet van kuikens.

Dat vraag en aanbod van levende kuikens de rentabiliteit van de vleeskuikensector bepaalt was de voorbije maanden op een pijnlijke wijze duidelijk in de totale productiekolom. Zowel de contractprijzen als de vrije marktnotering daalden in één productiecyclus met meer dan € 0,10 per kg.

D Elke pluimveehouder streeft naar zo goed mogelijk resultaten

oor het lage prijsniveau werkten pluim-

Ze wachten op betere tijden. Hierdoor wordt de

veehouders met verlies.

krapte in de vleesmarkt direct zichtbaar in hogere

Ook de slachterijen werden geconfron-

noteringen op de vrije markt en krabbelen ook de

teerd met een nooit geziene prijsval van het ge-

contractprijzen enigszins op.

slacht product en werden gedwongen om het vlees

Maar het leed is geleden, de centen zijn weg.

direct met verlies te verkopen of te stockeren. Als reactie hierop kozen veel vleeskuikenhouders

Kunnen we hier iets van leren?

voor een langere leegstandsperiode.

Kunnen we hier iets aan doen? Mijn overtuiging is dat met een goede opzet- en afzetplanning van levende kuikens de mester zowel een maximale productie per vierkante meter hokoppervlakte kan halen en een evenwicht in vraag en aanbod naar de slachterijen bereikt kan worden. Als individu moet de pluimveehouder het maximale uit zijn bedrijf halen. Dagelijks worden pluimveehouders geconfronteerd met groeicijfers, voederconversies, uitval, prijzen van voer, eendagskuikens en vlees.

>> Flexibel inspelen op de markt zorgt voor stabielere prijzen. Een goede bedrijfsvoering garandeert u als pluimveehouder een concurrentievoordeel t.o.v. uw collega-pluimveehouder. Maar als vraag en aanbod van de levende kuikens niet op elkaar zijn afgestemd worden individuele mesters voor het financieel rendement toch afhankelijk van de volgende schakels in de keten en is het niet mogelijk om rendabel kuikens te houden.

8

D e H eus · le e svo er 1 | jan u ar i 2010


Goed plannen betekent een evenwicht vinden tussen de maximale productie per jaar op het bedrijf en toch kunnen voldoen aan de eisen van de slach-

Van invloed op de planning in de productiekolom zijn:

terijen zodat vraag en aanbod op elk moment met

Het op tijd uitladen van kuikens moet onderdeel zijn van een planning

Dat zowel in Nederland als België de slach  terijen jaarlijks verschillende dagen niet kunnen slachten i.v.m. wettelijke feestdagen.

elkaar in evenwicht zijn. Goed plannen betekent dat de opzetten van eendagskuikens afgestemd worden op de vraag van

  Dat de allochtone gemeenschap in West Europa, een belangrijke afnemer van pluimveevlees, groot is en ook haar feestdagen heeft.

slachtrijpe kuikens. Dit vraagt maximale flexibiliteit in opzetten en afleveren. Dit betekent niet, opzetten als de prijzen hoog zijn en leegstand hebben als de prijzen laag zijn of massaal opzetten na de zomervakantie zodat in

  Dat groot winkelbedrijven zoals AH, C1000, Delhaize, Colruyt enorm veel kippenvlees van eigen productie kunnen en willen verkopen als het voldoet aan hun 'eisen'.

het najaar een overschot aan vlees ontstaat. De Heus heeft de mogelijkheid om de kuikens bij meerdere slachterijen af te zetten, zodat we op structurele basis alle gewichten kunnen leveren. Op

  Dat alle slachterijen zeer verschillende marktsegmenten bewerken en alle gewichten voorradig moeten zijn.

deze wijze trachten we via onze planningsafdeling zowel de wensen van u als pluimveehouder als de wensen van de slachterijen naar aantallen en ge-

'Door goed plannen krijgen slachterijen op het goede moment kuikens van het juiste gewicht.'

wichten in te vullen en daarmee zo weinig mogelijk verliezen (lage noteringen voor levende kuikens) in de markt te creëren. Dit levert over een langere periode zeker extra rendement op voor alle partijen.

  Dat we voor de versmarkt van West Europa produceren en dat de omstandigheden zeer snel kunnen veranderen.   Dat de bezettingsgraad en dierwelzijn steeds belangrijker worden.

Planning en rendement voor de totale kolom gaan hand in hand. In de volgende uitgaven van Leesvoer besteden we meer aandacht aan de

Jean Spreuwers

  Dat de regels voor Salmonella-bestrijding stringenter worden.

schakels in de vleeskuikenhouderij, zoals de broederijen, kuikenbedrijven en slachterijen. 

  Dat het antibiotica-gebruik onder de politieke aandacht valt.

Sectorhoofd Vleespluimvee } jspreuwers@de-heus.nl

9


v a

r

k

e

n

s

Pr o e f be dr i jf Sm een k in Haarle

Technische resultaten

Het varkensvermeerderingsbedrijf van Hennie en Yvonne Smeenk in Haarle ging een overeen-

Periode:

1 juli 2009 tot 31 de

Totaal geboren

15

Levend gebore

13,9

Uitval tot spen

12,2 procent

Gespeende wo

12

28,8

biggen:

komst aan met De Heus Voeders voor het doen van voerproeven. De behaalde resultaten zijn

n biggen:

veelbelovend. Sinds vorig najaar is het bedrijf klaar voor de ontvangst van diverse groepen.

en:

Uitval na spenen

0,8 procent

cember 2009

rp:

Gespeende bigg

Klaar voor ontvangst varkenshouders

:

Hennie en Yvonne hebben geen moment spijt van hun

in het gewichtsverloop bij onze zeugen, het groei-

keuze om als proefbedrijf te fungeren: ‘Het ontvan-

verloop bij de zogende en gespeende biggen en

gen en het rondleiden van groepen heeft ons precies

het voeropnameverloop bij de gespeende biggen.’

datgene gebracht wat we verwachtten. We laten met

en per zeug:

'Systematisch en gestructureerd werken is de basis.'

trots ons nieuwe bedrijf met veel faciliteiten zien. Het

Ondernemers

is heel leuk samen met de bezoekers van gedachten

Hennie en Yvonne zijn rasechte ondernemers.

te wisselen over management, voeding, gezondheid,

‘Van de varkensspecialist van De Heus kregen we

proeffaciliteiten of resultaten. Daarmee verrijk je ook

destijds het advies om biggenvoer uit Deluxe-reeks

je eigen kennis.’ Bij veel collega-varkenshouders is

in te zetten voor de Piëtrainbiggen. Dit leverde

het bedrijf bekijken niet meer mogelijk vanwege de

prima prestaties op. Na verloop van tijd kijk je of je

gezondheidsrisico’s. ‘Wij proberen deze risico’s tot

met een goedkoper pakket ook goede resultaten

een minimum te beperken door allerlei hygiënemaat-

behaalt’, vertelt Hennie. Het goedkopere voerpak-

regelen. Het PorQ-principe is in onze bedrijfsvoering

ket zou bij hetzelfde voerverbruik en dezelfde groei

niet meer weg te denken’, geeft Hennie aan.

als Deluxe-reeks €1 per afgeleverde big goedkoper

Voerproeven

weinig biggenruimte was, kwam er een speenloca-

De familie Smeenk heeft al diverse voerproeven

tie bij. Hier werd wel voer uit Deluxe-reeks gevoerd.

gedaan, maar grote verschillen bij de biggen zijn

Hier bleek dat een duidelijk hogere groei en een

niet geconstateerd. ‘Het zijn vaak kleine verschil-

lager voerverbruik gerealiseerd werden, waardoor

len in voeders die je zo op het eerste oog niet

de voerkosten per big lager uitkwamen dan op de

ziet, maar die de varkenshouder uiteindelijk toch

thuislocatie met het goedkopere voerpakket.

zijn. Omdat de biggenproductie steeg en er te

financiële verbeteringen opleveren. Voorbeelden Ronald Tibbe Verkoopleider Varkens } rtibbe@de-heus.nl

daarvan zijn een betere voederconversie met

Coachingsgesprekken

0,1 procent of een hoger geboortegewicht van

Het werken met meerdere personeelsleden was

100 gram. De voerproeven geven ons meer inzicht

voor de familie Smeenk nieuw. ‘Vroeger werkten we een dag in de week met een medewerker. Nu zijn er dagelijks meerdere personen werkzaam in het bedrijf.’ In het begin vond Hennie het lastig om

10

Studieclub Klarenbeek en omstreken bezocht op 10 november 2009 het vermeerderings- en proefbedrijf van de familie Smeenk. Varkensspecialist Theo Klopman hield een presentatie over de bedrijfsvoering van de familie Smeenk. Vervolgens vertelde hij hoe de bedrijfsbegeleiding werkt en welke mogelijkheden het bedrijf biedt om voerproeven te doen. Daarna kon de studieclub het bedrijf bekijken en ervaringen uitwisselen. ‘Wat ons vooral aansprak bij dit proefbedrijf is dat de familie Smeenk zelfstandig ondernemer is en dus net als wij voerwinst moet behalen. Het was een interessant bedrijfsbezoek en we komen graag eens terug.’ De H eus · le e svoer 1 | jan u ar i nog 2010

leiding te geven aan meerdere personen en ervoor te zorgen dat ze als team ging functioneren. ‘Met behulp van de verkoopleider van De Heus voerden we een aantal coachingsgesprekken die ertoe hebben bijgedragen dat we nu als team werken en dat er duidelijke spelregels zijn.’ 


k

o

n

i

j

n

e

n

Geslaagde ventilatiecursus konijnenhouderij Goede ventilatie voorkomt veel gezondheidsproblemen en agressiviteit binnen de konijnenhouderij. Daarom gaf De Heus Voeders een dagcursus ventilatie in konijnenstallen. Ventilatie vraagt aandacht, zo bleek.

Vijfentwintig belangstellende konijnenhouders volgden op 10 november 2009 de cursus ventilatie in

door het moeilijk is een algemeen advies te geven.

konijnenstallen op het PTC+, de vroegere praktijkschool, in Barneveld. Ventilatiegoeroe Henk Roden-

Per bedrijf metingen doen is heel belangrijk. Er werden kritische vragen gesteld en er werd

boog van De Heus Voeders startte zijn presentatie

flink gediscussieerd over luchtsnelheden en het

met de belangrijkste zaken over ventilatie. Henk is al

volume per dier in de stal. Vaak is het volume niet

jaren een begrip bij ventilatietechnici; hij deed veel

voldoende, waardoor er problemen ontstaan met

ervaring op met konijnenstallen door gezamenlijke

de verversingsgraad in de stal. Konijnen zijn vooral

bezoeken met de buitendienst van De Heus. ‘De nor-

gevoelig voor hoge luchtsnelheden op dierniveau.

Veel belangstellenden op de klimaatcursus

men voor ventilatie in konijnenstallen komen overeen met die van pluimvee, en de ventilatiesystemen lijken

Praktijk

veel op die in de varkenssector’, weet Henk.

Theoretisch weten we veel over het klimaat in (konijnen) stallen en de beschikbare klimaatapparatuur,

Veel verschillen

maar het werken met de apparatuur levert nog wel

In de konijnenhouderij wordt normaal gesproken met

eens problemen op. Vandaar dat dit ook uitvoerig aan

onderdrukventilatie gewerkt, maar bijna alle bedrijven

de orde kwam op de praktijklocatie PTC+. Aan kleine

hebben verschillende ventilatiesysteem. Plafondven-

groepen gaven de specialisten, Henk Boon (Stienen)

tilatie, deurventilatie en lengteventilatie zijn de meest

en Henk Rodenboog, uitleg over de verschillende

voorkomende systemen. Elk bedrijf is anders, waar-

meetapparatuur en ventilatiesystemen. Ook kwamen

De konijnenhouders voerden metingen uit

in een varkensstal de verschillende meettechnieken aan bod. Onder leiding van Jos Mulder (ventila-

Specialisten gaven uitleg over de verschillende meetapparatuur en ventilatiesystemen

tiespecialist PTC+) bekeken de konijnenhouders rookproeven en voerden zij metingen uit.

Tip

Veel vragen

Op ieder bedrijf metingen doen is heel belangrijk.

De deelnemers stuurden bij aanmelding van de cursus vragen in over hun eigen bedrijf. Alle binnengekomen vragen waren aan het einde van de studiedag naar tevredenheid beantwoord. Door

voldoende aandacht te besteden aan ventilatie

Bart Wilms

kunnen veel gezondheidsproblemen en agressivi-

Verkoopleider Konijnen

teit bij de konijnen worden voorkomen. 

} bwilms@de-heus.nl

De He u s · l ees v o er 1 | fe b ru a r i 2010

11


V a

r

k

e

n

s

Speekselonderzoek bij luchtwegaandoeningen: snel en gemakkelijk Op veel varkensbedrijven zoeken varkenshouder en dierenarts bij plotselinge gezondheidsproblemen naar oplossingen zonder dat er resultaten van onderzoek bekend zijn. Onderzoek duurt doorgaans te lang en varkenshouders vinden het vaak duur omdat het weinig oplevert. Het alternatief bij luchtwegaandoeningen is speekselonderzoek bij biggen en vleesvarkens. Dat is goedkoper en de uitslag is snel in huis.

'Aanwezigheid van veroorzakers van luchtwegproblemen als PRRS en circo type II bij jonge biggen is ongewenst. Ze kunnen de gezondheid aan het begin van de mestperiode behoorlijk ondermijnen.'

O

nderzoek op het varkensbedrijf kan ver-

Het is daarbij wel belangrijk dat er voldoende dieren

schillende doelen dienen. Een voorbeeld

en ook de juiste dieren met het typische ziektebeeld

is het systematisch preventief monitoren

worden ingestuurd. Je kunt op die manier snel en re-

van luchtwegaandoeningen door bloedonderzoek.

delijk zeker zeggen dat een vleesvarken bijvoorbeeld

Dat zit de laatste jaren in de lift. Deze monitoring

aan App is gestorven. Daarbij rijst wel altijd de vraag

maakt zichtbaar welke ziektekiemen de maanden

of de problemen niet begonnen zijn met een andere,

ervoor door het bedrijf zijn gegaan. Hiermee kan

inleidende virusinfectie. Om uit te zoeken of er een

de vaccinatiestrategie worden bijgesteld. Bij acute

virus in het spel is, zou ook onderzoek gedaan moe-

luchtwegproblemen wordt minder vaak bloedon-

ten worden bij dieren die nog maar kort ziek zijn.

derzoek gedaan. Reden hiervoor is dat er eigenlijk tweevoudig bloedonderzoek nodig is met minstens

2 Bloedonderzoek

drie weken tussentijd. Bovendien komt de uitslag

Bloedonderzoek is meestal gericht op het aan-

veelal pas binnen als de klachten alweer voorbij zijn.

tonen van antilichamen die enkele weken na de ziekte ontstaan. Het duurt vaak lang voordat er een

Tip Gebruik in een afdeling met zieke dieren twee tot drie katoenen windsels per afdeling.

Soorten onderzoek

uitslag is. Bovendien hebben biggen nog maternale

Er zijn verschillende mogelijkheden om onderzoek

afweerstoffen uit de biest. Dat maakt het onder-

te doen bij luchtweginfecties.

zoek naar antilichamen bij jonge biggen tegen bepaalde ziekten weinig zinvol.

1 Sectie Er kan sectie worden verricht op enkele gestorven

3 PCR

dieren. Een sectie levert snel nuttige informatie op.

Een vorm van diagnostiek die in opkomst is, richt zich op het aantonen van de ziektekiem (virus of bacterie) zelf en niet op het aantonen van antistof-

Zo werkt PCR

fen. Dit kan bijvoorbeeld met de PCR (Polymerase Chain Reaction). Steeds meer laboratoria ontwikkelen PCR’s voor diverse ziektekiemen. Een PCR

12

Bij de PCR (Polymerase Chain Reaction) wordt het monster zo behandeld dat het DNA van de celkern van virussen en bacteriën in stukjes uiteenvalt. Enzymen kopiëren bepaalde delen van celkernen. Er ontstaan heel veel deeltjes (ketenreactie). Deze worden aangetoond en dan weet men dat de bacterie het virus aanwezig monster. De H eus ·ofle e svoer 1 | jan is u arini het 2010

toont aan dat de kiem bij het zieke dier aanwezig is. Maternale antistoffen bij biggen is geen


Diercategorie Leeftijd Circo II APP

Mycopl. hyopn.

Biggen bij spenen 5 dg gespeend negatief negatief negatief Biggen bij spenen 5 dg gespeend negatief positief negatief Biggen 3 weken na spenen 19 dg gespeend negatief negatief negatief Biggen 3 weken na spenen 19 dg gespeend negatief positief negatief Biggen 5 weken na spenen 33 dg gespeend negatief negatief negatief Biggen 5 weken na spenen 33 dg gespeend negatief positief negatief Vleesvarkens 2 weken na opleg 2wk na opleg negatief positief negatief Vleesvarkens 2 weken na opleg 2wk na opleg negatief positief negatief Vleesvarkens halfwas halfwas positief negatief negatief Vleesvarkens halfwas halfwas positief negatief negatief Vleesvarkens zwaar zwaar positief negatief negatief Vleesvarkens zwaar zwaar negatief negatief negatief

Influenza PRRS A-virus negatief negatief negatief negatief negatief negatief negatief negatief positief positief

negatief negatief

positief positief

positief EU negatief

negatief negatief negatief positief EU

Tabel 1 Speekseldiagnostiek: voorbeeld van een uitslag op een bedrijf met biggen en vleesvarkens Circo II en PRRS zien we in dit geval meer bij de oudere dieren en App en influenza bij de jongere. Mycoplasma is niet gevonden

negatief negatief negatief negatief

probleem. De PCR wordt bijvoorbeeld gebruikt bij

Het verzamelen van monsters bij speekselonder-

longspoelingen bij biggen. De methode is echter

zoek is uiterst simpel. Bovendien bemonster je

minder geschikt om achteraf terug te kijken welke

een grote groep ineens. De uitslag is binnen als

ziektes door de koppel zijn gegaan. Op het mo-

de hoestproblemen nog niet voorbij zijn.

ment dat de dieren weer gezond zijn, is de uitscheiding van de ziektekiem immers weer gestopt en

Aanvullende informatie

toont de PCR geen ziekteverwekkers meer aan.

Speekseldiagnostiek levert net als bloedonderzoek belangrijke aanvullende informatie op naast sectie.

'De PCR toont alle belangrijke veroorzakers van luchtwegaandoeningen aan, bijvoorbeeld PRRS, griep, circo, mycoplasma en App.'

Speekseldiagnostiek

De meeste luchtwegklachten beginnen immers met

Bij speekseldiagnostiek wordt met de PCR de bac-

een beperkt aantal ziektekiemen die gemakkelijk

terie of het virus zelf aangetoond. Dit is mogelijk bij

met de PCR kunnen worden aangetoond. Bedenk

alle belangrijke ziektekiemen die luchtwegaandoe-

wel bij elke onderzoeksuitslag: er wordt aange-

ningen veroorzaken. De methode werkt als volgt: in een afdeling met

toond dat het dier met de ziektekiem in aanraking

Godfried Groenland

is geweest, maar niet welke ziektekiem verantwoor-

Dierenarts sector Varkens

luchtwegklachten worden katoenen windsels aan de

delijk is voor de schade. ď °

} ggroenland@de-heus.nl

hokafscheidingen gehangen. De biggen of vleesvarkens mogen een half uur aan die windsels bijten. Katoen bindt veel water of speeksel. Na een half uur zijn de windsels doordrenkt met speeksel. De monsters

Conclusie

speeksel worden opgestuurd naar een laboratorium. Deze laboratoria hebben vaak voordelige combinatiepakketten. De uitslag volgt ongeveer een week later.

Speekseldiagnostiek met de PCR is een uiterst eenvoudige maar welkome aanvulling op bloedonderzoek of secties. Het is snel duidelijk welke ziektekiemen een rol spelen bij luchtwegaandoeningen bij biggen of vleesvarkens.

Vragen of opmerkingen? Mail de dierenarts: ggroenland@de-heus.nl

13


p

l

u

i

m

v

e

e

Kal ko e ne nho u d ers Vissch er en Eygelsh oven

Tarwe voeren is flink besparen op voerkosten Veel vleeskuikenhouders voeren tarwe aan

mengvoer. Het eerste jaar was de tarwe nogal duur,

hun dieren. Kalkoenenhouders doen dit

maar inmiddels is het gelukkig een stuk goedkoper.’ De beide kalkoenenhouders pakten de samenwerking gedegen op. Visscher verkocht zijn breker aan

minder vaak. Twee Groningse ondernemers

een plaatselijke graanhandelaar. Visscher levert hem tegenwoordig het graan en de handelaar

voeren wel tarwe bij en met goed resultaat.

bezorgt de gebroken tarwe op afroep, zowel aan Eygelshoven als aan Visscher. Het is belangrijk dat de tarwe goed wordt gebroken: te fijn breken

'Met de huidige lage tarweprijs is het voeren van tarwe beslist aantrekkelijk.' Tip van René Eygelshoven Volg niet klakkeloos het schema, maar kijk vooral naar de dieren.

René Eygelshoven en Evert Visscher werken al jaren-

leidt tot een slechte verdeling (ontmenging) in de

lang samen. Ze wonen in het hoge noorden, in

voerinstallatie en te weinig breken tot een slechte

Holwierde, dichtbij Delfzijl en Uithuizermeeden. Eygelshoven heeft een gespecialiseerd kalkoenen-

vertering. Dit is te zien aan hele korrels in de mest. Beide kalkoenenhouders zijn te spreken over de ge-

bedrijf met 20.000 dieren en Visscher heeft 5.000

zondheid van de dieren. Met tarwe gevoerde dieren

kalkoenen als neventak op zijn akkerbouwbedrijf. Het

zijn vitaler, vinden ze. Ze hanteren het schema van

akkerbouwbedrijf was de aanleiding om tarwe te gaan

De Heus. Op acht weken beginnen ze met 10 pro-

voeren aan de kalkoenen. ‘Voor de vruchtwisseling

cent tarwe en dit gaat snel omhoog naar boven de

teel ik circa 30 ha tarwe’, zegt Visscher. ‘Door tarwe

50 procent. ‘Ik vaar niet blind op het schema, maar

aan mijn kalkoenen te voeren, kon ik mijn eigen pro-

kijk ook goed naar dieren’, zegt Eygelshoven. ‘Het

duct tot waarde brengen.’ Visscher schafte een breker

mooie van tarwe is dat je kunt sturen in je voeding.

aan en paste de voerinstallatie aan, zodat hij behalve

Is de mest te dun, dan voer ik iets meer tarwe en is

krachtvoer ook tarwe kon verstrekken. Hij kreeg ad-

de groei te laag, dan kies ik voor meer krachtvoer.’

viezen van De Heus, waaronder een schema om het aandeel tarwe in het voer geleidelijk te verhogen.

Nadelen en voordelen Tarwe voeren heeft nadelen en voordelen. Nadelen

Dineke Heijstek Productmanager Kalkoenen } dheijstek@de-heus.nl

Meer verdienen

zijn dat het mengvoer, eigenlijk een geconcentreerd

‘Visscher voerde al een paar jaar tarwe bij, toen ik

kernvoer, vanwege onder andere extra mineralen

besloot dat ook te gaan doen’, zegt Eygelshoven.

en vitamines, duurder is en dat de voederconversie

‘De belangrijkste reden was dat ik verwachtte meer

hoger is. Naast een betere vitaliteit is het belang-

te verdienen, omdat tarwe een goedkoper voer is dan

rijkste voordeel van tarwe het prijsvoordeel. Tarwe is momenteel aanzienlijk goedkoper dan mengvoer. De verdiensten zijn goed. Het financiële voordeel is echter per bedrijf en situatie verschillend. Indien gewenst kunt u bij uw De Heus specialist naar meer informatie vragen. Eygelshoven voert nu alleen tarwe aan de hanen: ‘Mijn eerstvolgende investering is het aanpassen van de voerinstallatie bij de hennen, zodat die dan ook tarwe krijgen.’ 

14

De H eus · le e svoer 1 | feb r u ar i 2010

Regelmatig bespreken de beide kalkoenenhouders Eygelshoven (links) en Visscher (midden) met kalkoenenspecialist Heino Perdok de resultaten van het gebruik van tarwe. Het kernvoer en de tarwe moeten elkaar optimaal aanvullen.


r

u

n

d

v

e

e

Toevoegingen bij bemesting lonen Op een veebedrijf is dierlijke mest de basis van de bemesting. Het gaat dan om de hoofdelementen stikstof, fosfaat en kalium en de noodzakelijke spoorelementen.

Grafiek 1 Effect van Piadin op grasland, alle grondsoorten, alle sneden

Het is zaak de waardevolle mest zo goed mogelijk in te zetten.

standaard

In 2010 is het bemestingsprogramma van De Heus

Piadin

gericht op de maximale melkeiwitproductie.

Dierlijke mest is de basis. Het hoofdbestand-

Hiervoor heeft De Heus drie troeven:

deel van mest is stikstof, die op het moment van uitrijden in organische en minerale vorm aanwezig is. Zodra de mest in de bodem komt, wordt de

1 Piadin voor een betere stikstofwerking

minerale vorm door bacteriën omgezet naar nitraat.

van de drijfmest.

relatieve ha-opbrengst

110

Gras kan zowel ammonium als nitraat opnemen.

105

100

95

90

Het grote nadeel van nitraat is dat het gemakkelijk

2 Maïsmest-Humifirst voor een betere

Ds opbrengst

VEM opbrengst

RE opbrengst

uitspoelt. Een deel van de stikstof gaat dan verlo-

fosfaatwerking en begingroei van maïs.

ren. Dit verlies voorkomt u door met de mest Piadin uit te rijden. Piadin vertraagt de omzetting naar

Piadin

3 GrasPlus voor een uitgebalanceerde

nitraat zodat er minder stikstof uitspoelt. Stikstof

graslandbemesting.

uit de mest wordt optimaal benut. Dit betekent een

Grafiek 2 Effect van Humifirst bij snijmaïs

Humifirst en Zink De twee rechter maïsplanten zijn wel bemest met Humifirst, de beide linker niet. De sterke wortelgroei is duidelijk zichtbaar

De tweede troef Maïsmest-Humifirst wordt gebruikt bij de rijenbemesting van maïs: Maïsmest Humifirst wordt al vele jaren ingezet als betrouwbare rijenbemesting in maïs. Ten opzichte van de gangbare maïsmest 20-20 wordt veel minder fosfaat gebruikt, terwijl de maïsopbrengst hoger is. Maar De Heus

relatieve ha-opbrengst

hogere gewasopbrengst. standaard

108

Humifirst

106 104 102 100 98 96

droge stof

VEM

zetmeel

gaat verder, exclusief voor onze klanten verrijken we deze meststof met zink. Dit element versterkt de wortelgroei. Hierdoor kent de maïsplant een sterke beginontwikkeling en is minder gevoelig voor stress.

Grasplus Aanvullende bemesting op grasland is het GrasPlus-concept. Hierdoor kunt u met de stikstofbemesting elementen als zwavel, natrium en selenium meenemen. Zwavel verbetert de op-

Tip Bespreek de toepassing van Piadin met uw loonwerker. Met een kleine aanpassing aan de sleepslangbemester kan de loonwerker de Piadin goed doseren.

brengst en eiwitkwaliteit, natrium de smakelijkheid

en selenium stimuleert de gezondheid van het vee.

Gert Anker

Dankzij de drie genoemde troeven kunt u ondanks

Account Manager Meststoffen

de mestwetgeving, hoge opbrengsten halen. 

} ganker@de-heus.nl

De He u s · l ees v o er 1 | fe b ru a r i 2010

15


V a

r

k

e

n

s

Voe r be ho e f te vleesvarken s op waard e gesc h at

Evenwichtige voermodule verbetert resultaten Het voeren van vleesvarkens vraagt veel kennis en kunde. Als het goed gebeurt, kan dat het bedrijfsresultaat aanzienlijk verbeteren. Optimaal voeren valt in de praktijk echter niet mee. De voermodule van De Heus Voeders helpt hierbij goed.

O

m vleesvarkens zo economisch mogelijk te laten groeien, is het heel belangrijk om de voedingsbehoefte goed in te schatten.

Als er minder gevoerd wordt dan de behoefte is, dan zullen de vleesvarkens niet het gewenste resultaat behalen. Voer je meer dan nodig is, dan voer je te duur en zal dat het bedrijfsresultaat negatief

verschillende zaken ingevoerd worden, zoals:   de werkelijke voeropname van de vleesvarkens per week

  de werkelijk behaalde groei of de gewenste groei

  de voeders die gebruikt worden met de daarbij behorende voedingswaarde

  overschakelmomenten van de verschillende

beïnvloeden.

voeders

Voermodule GPS vleesvarkensvoeding

Grafiek 1 Eiwitbehoefte vleesvarkens in voorbeeldberekening uitgedrukt in darmverteerbaar lysine 20

De Heus Voeders heeft een speciale voermodule

Op basis van voorgaande zaken en andere ge-

ontwikkeld, waarmee de behoefte van het hui-

gevens die eveneens ingevoerd moeten worden,

dige moderne vleesvarken uitstekend kan worden

geeft de module aan of er boven, op of onder de

ingeschat. Deze module, GPS vleesvarkensvoeding

voedingsbehoefte wordt gevoerd. Een mogelijke

genaamd, helpt met 'navigeren': je weet waar je

aanpassing van de voerstrategie is dan vaak een

nu staat en je weet waar je naartoe wil. De module is een zeer praktisch hulpmiddel. In de module kan de huidige situatie worden aangegeven en de nieuwe gewenste situatie. In de module kunnen

Vergelijk aanbod en behoefte lysine

aanbod

behoefte

>> 'Navigeren': je weet waar je nu staat en je weet waar je naartoe wil.

Gram dv lysine / dag

18 16

volgende stap. De voermodule van De Heus Voe-

14

ders vormt daarmee een ideale manier om balans

12

te krijgen in het voerbeleid. U plukt zelf de vruch-

10

ten, want het resultaat zal verbeteren.

8

6

Rekenvoorbeeld

4

Om u een idee te geven wat we met het programma

2

kunnen bereiken, laten we een korte voorbeeldbe-

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10 11 12 13 14 15 16 17 18

Weken

16

De H eus · le e svoer 1 | feb r u ar i 2010

rekening zien. In dit voorbeeld gaan we uit van een bedrijf met luxe Piëtrain-vleesvarkens. De vleesvarkens groeien op dit bedrijf momenteel 775 gram


Grafiek 2 Aanbod darmverteerbaar lysine in de nieuwe situatie

met een voederconversie van 2,59, een EW-conversie van 2,79 en een gemiddeld vleespercentage van 57,2 procent. Het bedrijf wil graag een groei

25

Vergelijk aanbod en behoefte lysine

aanbod

behoefte

van ongeveer 800 gram met een EW-conversie van 2,70. Het vleespercentage moet ongeveer gelijk voeropname, de voeders die ingezet worden, de overschakelmomenten en de nieuwe gewenste situatie ingevoerd. In grafiek 1 ziet u de uitkomst voor wat betreft de eiwitbehoefte die wordt uitgedrukt in de darmverteerbare lysinebehoefte per dag.

Gram dv lysine / dag

20

blijven. We hebben in de voermodule de werkelijke

15

10

5

Zoals u kunt zien, komen de vleesvarkens in de eerste week na opleg, rond de vijf weken na opleg en

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10 11 12 13 14 15 16 17 18

Weken

rond de elf weken na opleg eiwit tekort. Om op dit bedrijf dus een hogere groei en een scherpere EWconversie te behalen met de huidige voeropname

In grafiek 2 is de situatie weergegeven met voeders

van de vleesvarkens is het noodzakelijk om voeders

uit een andere reeks uit het assortiment. Het aan-

in te zetten met een hoger verteerbaar eiwitgehalte.

bod is hier wel hoger dan de behoefte en op basis van deze voerstrategie kunnen de varkens een groei behalen van 800 gram met een EW-conversie van 2,70. ď °

Albert Timmerman

Conclusie

Productmanager Varkens } atimmerman@de-heus.nl

Voor het behalen van goede technische en economische resultaten is het van groot belang om uw vleesvarkens de juiste voeders te voeren. Voor een juiste voerkeuze moet u zicht hebben op de werkelijke voeropname van de vleesvarkens.

Heeft u interesse in de voermodule van De Heus? Vraag het uw specialist.

De He u s ¡ l ees v o er 1 | fe b ru a r i 2010

17


In het kort

Jan en Marjon Moonen met kinderen

18

De H eus 路 le e svoer 1 | feb r u ar i 2010

Wie? Jan en Marjon Moonen Wat? Melkveebedrijf Waar? Hilvarenbeek Hoeveel? 230 melkkoeien en 210 stuks jongvee Waarom? 36-stands melkcarrousel Productiegegevens:  305 dgn, 9.700 kg melk, 4,20% vet, 3,59% eiwit Open dag: 10 december 2009 (ongeveer 1.800 bezoekers)


r

u

n

d

v

e

e

M e l k v e e ho ude r s Jan e n Mar jon Moon en

Groei op alle fronten Sinds kort siert een 36 stands Westfalia Surge visgraatcarrousel melkstal (Magnum 40: binnenmelker) het bedrijf van Jan en Marjon Moonen in Hilvarenbeek. Dankzij de eveneens nieuwe wachtruimte met opduwhek is de arbeidsefficiëntie aanzienlijk toegenomen. Het bedrijf groeit hiermee in omvang en ziet de technische resultaten verbeteren.

V

an oudsher heeft dit melkveebedrijf een

en vervolgens direct bij ons aan de slag ging, draagt

aanzienlijke omvang. De vader van Jan

hij dezelfde bedrijfsvisie uit. Ondertussen zie ik hem

begon eind jaren zestig met een gemengd

als mijn eigen broer!’ aldus Jan. De uitbreiding met

bedrijf, waarna hij vrij snel de stap maakte naar een

de 36-stands melkcarrousel en de bijbehorende

gespecialiseerd melkveebedrijf. Al snel begon het

driewegselectie maakt het volgens Jan mogelijk om

bedrijf te groeien. Na de invoering van de superhef-

meer met protocollen te gaan werken. Hierdoor zal

fing investeerden vader en moeder in melkquotum.

de efficiëntie verder toenemen en zal er sprake kun-

Sinds begin jaren negentig vormde Jan een maat-

nen zijn van algehele verbetering. ‘Qua protocollen

schap met zijn ouders met destijds een quotum van

en plannen zouden wij eigenlijk eens bij varkenshou-

600.000 kg melk en 35 ha grond. Hij nam in 1998 het

ders moeten kijken. Van hen zouden wij best nog

bedrijf over. Jan breidde in 2001 de stallen uit naar

wel het een en ander kunnen leren’, zegt Jan.

200 ligplaatsen en bouwde een nieuwe werktuigenloods. Ook nadat Marjon in 2003 in de man-vrouw

Samen voor resultaat

maatschap kwam, ging de groei van het bedrijf door.

Een logische doelstelling is de uitbreiding van de stal-

De vader van Jan heeft dan een stapje terug gedaan,

len door de eigen aanwas van het vee vol te maken.

wat niet wegneemt dat hij tot op de dag van vandaag

De samenstelling van het rantsoen en aanvullend

nog veel meewerkt op het bedrijf. In 2008 kwam er

voer speelt hier nadrukkelijk op in. Het basisrantsoen

wederom een nieuwe werktuigenloods en werd de

is gebaseerd op 27 liter melk en wordt aangevuld met

oude omgebouwd tot ligboxenstal zodat er nu ruimte

krachtvoer. Dit krachtvoer bestaat uit Protex Maïs en

is voor 420 ligboxen. De nieuwe melkstal en de bijbe-

Lactatie Startbrok met hoog GLV (Glucose Leverend

horende wachtruimte vormen de meest recente stap

Vermogen). Jan voert deze laatste in het begin van

in de groei waarbij arbeidsefficiëntie steeds meer een

de lactatie bij om de koeien zo snel mogelijk op te

speerpunt is. ‘Met de nieuwe melkstal kunnen we

laten starten. Bovendien draagt voldoende GLV bij

meer liters per uur produceren. Dit helpt ons bij het

aan het sneller ombuigen van een negatieve naar een

streven naar het zoveel mogelijk kilo's melk afleveren

positieve energiebalans, wat de vruchtbaarheid en

per volledige arbeidskracht. Op dit moment wordt

melkproductie stimuleert. Al met al zorgt dit voor een

een quotum van 2,1 miljoen kg melk vol gemolken.

hoge voerefficiëntie. Met een dagproductie van 30 liter met 4,57 procent vet en 3,75 procent eiwit

Het basisrantsoen is gebaseerd op 27 liter melk en wordt aangevuld met krachtvoer

'Melkveehouders zouden qua protocollen en plannen eens bij een varkenshouder moeten gaan kijken.'

Tip van familie Moonen

Eigen verantwoordelijkheid

bij 180 dagen lactatie heeft Jan Moonen recht van

Ook Bart, sinds 2004 de vaste medewerker van Jan

spreken ‘De rol van onze leveranciers en het gevoel

en Marjon, draagt bij aan de efficiëntie. Doordat

hierbij zijn voor ons erg belangrijk’, zegt Jan. ‘De

ieder zijn eigen verantwoordelijkheden heeft, blijft

service die bijvoorbeeld de wederverkoper van De

het bedrijf flexibel en wordt er attent gereageerd op

Heus, Ben van Gool van Jac. Van Gool B.V., ons

veranderende situaties. Op een centraal ‘schrijfbord’

levert is essentieel en super! Hij zorgt voor een snelle

naast de kantine worden attenties genoteerd waarop

levering en staat dicht bij de klant. Ook hanteert hij

direct kan worden ingespeeld. Marjon en Jan be-

het klant = klant principe, ongeacht de afname. Dit

Nico Woudenberg

trekken Bart bij het koemanagement. Ze stimuleren

bevestigt ons in de juiste keuze. Het specialisme van

Verkoopleider Rundvee

hem en geven hem de ruimte zijn kennis te vergro-

De Heus achter Jac. Van Gool B.V., maakt het ons

Midden - Zuid

ten. ‘Doordat Bart ook bij ons stage heeft gelopen

mede mogelijk deze resultaten te behalen.’ 

} nwoudenberg@de-heus.nl

Volg je ingezette koers. Kijk niet achterom maar ga door!

De He u s · l ees v o er 1 | fe b ru a r i 2010

19


p

l

u

i

m

v

e

e

/

r

u

n

d

v

e

e

Melkvee met legpluimvee

De combinatie is goed ‘Eigenlijk ben ik maar wat blij dat wij het afgelopen jaar de legkippen erbij hadden. De melkprijs was slecht. Dankzij de hennen bleef ons inkomen op peil’, zegt Arie Blom. Eigenlijk is het heel toevallig dat hij en zijn vrouw Christa pluimveehouders werden. Arie Blom

'Jaar in jaar uit optimale resultaten.'

Het is 2004. Het bedrijf van Arie en Christa Blom

90 koeien. Inmiddels staat er een nieuwe ligboxen-

in Barneveld moest worden verplaatst. ‘Het liefst

stal voor 150 melkkoeien.

wilden we in de buurt blijven’, zegt Arie. ‘Op een

Met de legkippen moet het dezelfde kant op gaan.

nabijgelegen bedrijf dat te koop stond bevond

‘Ons streven is om van elke tak een volwaardig

zich een stal voor 37.000 legkippen.’ De legkippen

bedrijf te maken’, zegt Arie. Het voornemen is om

schrokken Arie niet af. ‘Hij is chauffeur geweest

een nieuwe volièrestal te bouwen en de kooistal

op een vrachtwagen die kippen naar de slachterij

van 37.000 legkippen om te bouwen naar een

vervoerde en we waren in Barneveld ook al bezig

volièrestal, om zo 55.000 dieren te kunnen houden.

met een vergunning voor een pluimveestal’, zegt

Arie en Christa zitten volop in de voorbereidingen.

Christa.

Ze zijn aan het uitzoeken welke volièrestal het moet

Ervaring met het houden van legpluimvee had

worden.

Blom niet, toen hij op zijn nieuwe bedrijf in De Glind

Arie ziet wel veranderingen met de overgang

aan de slag ging. ‘We hadden het geluk dat de

naar de volièrestal. ‘In een kooistal kan er weinig

vorige eigenaar, Gijs van de Lagemaat, ons lang

misgaan maar op de grond kan er wel van alles

heeft geholpen’, zegt Christa. Ook Ed Obbink van

verkeerd gaan’, zegt hij. ‘Eigenlijk had ik het liefst

Broederij ter Heerdt en de vertegenwoordiger van

weer een kooistal, maar dat kan niet meer. Maar

De Heus droegen een steentje bij. ‘Met goed voer

met de hulp van onze voorlichters zullen we het wel

en deskundige hulp kom je een heel eind’, zegt

redden.’

Arie. ‘Als de voeropname goed is, kan er in een kooihuisvesting niet zoveel meer misgaan.’

Samen Het samen doen staat bij Blom hoog in het vaan-

Gegroeid

del. Er zijn geen afgebakende taken. Iedereen doet

Inmiddels is het bedrijf stevig gegroeid, met name

alles. ‘Het kan zijn dat ik de ene dag voor de koeien

Johan de Weerd

de rundveetak. Arie en Christa zijn begonnen met

zorg en de andere dag in de pluimveestal werk en

Specialist Legpluimvee

40 melkkoeien in Barneveld. De overstap naar het

dat Christa het omgekeerde doet. We zijn met z’n

} jdeweerd@de-heus.nl

bedrijf in De Glind betekende een toename tot

allen verantwoordelijk voor het bedrijf. Dat geldt ook voor onze medewerker. Hij doet hetzelfde als wij. We betrekken hem ook volop bij de nieuwe

Goede resultaten

stal. Dat is leuk voor hem en hij heeft ideeën en een goede inbreng.’ De vader van Arie springt regelmatig bij en zo is het wel gezellig op het bedrijf. Plezier

2 0

De laatste koppels hebben goed gepresteerd. De gemiddelde voederconversie was 1,95 en de cumulatieve uitval 4 procent. Het huidige koppel heeft al 36 weken een legpercentage van boven de 90 procent. Dit alles met goede De H euseigewichten. · le e svoer 1 | jan u ar i 2010

hebben in het werk, dat is hier belangrijk. 


n i z e g n e f j i r d e B Boerin rukt uit

Maak van de familiepagina uw pagina

Elke wilde het al jaren en toen de brandweer haar acht jaar geleden vroeg, aarzelde ze geen moment. Sindsdien is Elke Vogelaar, die samen met Eric een melkvee- en pluimveebedrijf heeft, bij de vrijwillige brandweer in Kuinre. Elke houdt wel van stoere dingen. Als chauffeur en pompbediende bij de brandweer is ze helemaal op haar plek. Niet elke dag. Zo’n 15 tot 20 keer per jaar rukt ze uit.

De pagina Bedrijf en gezin leent zich prima voor bijdragen over u. U kunt denken aan een veelzeggende foto die u heeft gemaakt of een gedichtje of een verhaaltje dat u heeft geschreven. Laat de lezers van leesvoer meegenieten van uw favoriete recept of opvallend mooie tuin. Kinderen kunnen een tekening insturen of een foto van zichzelf met hun favoriete huisdier. Als u thuis iets bijzonders hebt, meld het ons. Het liefst met een foto er bij. Ons mailadres is leesvoer@de-heus.nl en ons postadres De Heus, t.a.v. afdeling Marketing, Antwoordnummer 2202, 6710 VB Ede.

Win een bulkwagen!

Los de rebus op. Onder de goede inzendingen verloten wij vijf miniatuur De Heus bulkwagens. U kunt de oplossing, met vermelding van naam, adres, postcode en woonplaats inzenden tot en met 20 maart 2010 naar leesvoer@de-heus.nl. De winnaars van de bulkwagens worden op de hoogte gesteld en in de volgende Leesvoer bekend gemaakt.

-h

-n

p=z

-st Knutselcentrum in Geesteren

Winnaars bulkwagen

De prijswinnaars van de puzzel in de vorige Leesvoer zijn: Het begon allemaal met een pompoenerie op boerderij De Koel’nbekke. Inmiddels is er bij de familie Spalink in Geesteren (Ov.) een knutselcentrum ontstaan. Wim bouwde een voormalige veestal om tot riante activiteitenruimtes. Dinie runt er een winkeltje en geeft workshops bloemschikken. De kinderen Rosalie en Arjan helpen mee. Vooral Rosalie is erg geïnteresseerd.

• • • • • • • • • •

Jasper Ittman, Noordbeemster Gerrit Rademaker, Petten C.D. Oppelaar, Roelofsarendsveen Meneer of mevrouw de Jongh, Ameide K.W.P. Boersen, Hoogland J.G.A. Lubberink, Ambt-Delden H.G.J. An de Stegge, Reutum Mevrouw M. Verheyen - Verhoeven, Ulicoten T.C. Vertseegh, Buurmalsen Maartschap Monhemius - van Mourik, Kapel-Avezaath

Zij krijgen allemaal een bulkwagen. Sophie Uitbeijerse uit Waddinxveen maakte van Leesvoer een mooie placemat. Zij krijgt van ons een eervolle vermelding en natuurlijk ook een bulkwagen!

www.koelnbekke.nl

D e He u s · l ees v o er 1 | fe b ru a r i 2010

21


A

g

Robot schuift voer aan

r

a

-

M

a t

i

c

/

R

u

n

d

v

e

e

Gerard van dijk en Ingrid De sain bouwen en renoveren

Automatisering bevalt prima Gerard van Dijk en Ingrid de Sain hebben hun bedrijf verplaatst. Ze vertrokken uit Driebergen en vonden een nieuwe bestemming in Schellinkhout. Hier bouwden ze medio 2008 een nieuwe stal en renoveerden ze de bestaande gebouwen. Het resultaat: een moderne, arbeids- en diervriendelijke melkveehouderij.

Ingrid de Sain en Gerard van Dijk

'Productief rollend jaargemiddelde is 10.404 kg melk, 4,3% vet en 3,5% eiwit.'

Gerard van Dijk en Ingrid de Sain kozen er voor om

verschillende werkzaamheden betekent een flinke

hun nieuwe bedrijf in Schellinkhout verregaand te

lastenverlichting.

automatiseren. Het doel hiervan is om met zo weinig

Een melkrobot melkt de koeien automatisch.

mogelijk arbeid melkvee te houden. Behalve melkro-

Een andere robot schuift op gezette tijden de

bots zie je dan op dit bedrijf ook apparatuur dat auto-

mest van de roosters. De Juno voerschuiver schuift

matisch mest schuift of de kalveren van melk voorziet. De bestaande gebouwen waren na renovatie en

bovendien meerdere keren per dag het voer voor

enige aanpassingen prima geschikt voor de huisvesting van jongvee en afkalfkoeien. Daarom kozen Gerard en Ingrid voor een uitbreiding achter de bestaande stal. De voergang van de bestaande stal loopt door in een van de gangen van de nieuw-

Dick Heideman Agra-Matic } dheideman@agra-matic.nl

bouw. De nieuwe stal heeft twee voergangen aan

>> Automatisering is een enorme lastenverlichting.

de buitenzijde. Tussen de voergangen bevinden zich twee dubbele rijen ligboxen. Voorin de nieuwe

het voerhek. Om op de andere voergang aan de

stal staan twee Lely Astronaut melkrobots.

andere zijde van de stal te komen, gaat de Juno naar buiten. De jongste kalveren worden

Voor meer informatie en foto’s, ga naar www.agra-matic.nl

Ervaringen

handmatig voorzien van melk. Wanneer ze

In oktober 2008 werd de stal in gebruik genomen.

iets ouder zijn, worden ze in groepen op stro

Gerard en Ingrid zijn uiterst tevreden met de stal

gehuisvest en krijgen ze melk van een Lely

en de automatisering. De automatisering van

kalverdrinkautomaat. 

Bedrijfsgegevens: Wie? Gerard van Dijk en Ingrid de Sain Bedrijf? Melkveehouderij Hoeveel? 126 melkkoeien met bijbehorend jongvee Wat? Nieuwbouwstal voor melkkoeien Waarom? Verhuizing van Driebergen naar Schellinkhout Speciaal? Veel automatisering Opmerkelijk? Juno voerschuif gaat buitenom 2 2

De H eus · le e svoer 1 | feb jan ur uarari i2010 2010


R

u

n

d

v

e

e

Dynamisch voeren Van 2006 tot 2008 deed de Animal Sciences Group (ASG) onderzoek op de ASG-proefbedrijven naar de effecten van een dynamisch-krachtvoeradviesmodel (dynamisch voeren). Dit model is in 2009 voor de praktijk beschikbaar gekomen. De Heus Voeders heeft in dat jaar dynamisch voeren getest op een aantal pilotbedrijven.

Fokkerij

Zuivel

Voer

Bedrijf Het dynamisch voeren houdt

Dynamisch voeren geeft met

in dat bij het krachtvoeradvies

name inzicht in de individuele

rekening wordt gehouden met

prestaties van koeien op het

de individuele respons van die-

(basis)rantsoen.

ren op het opgenomen kracht-

De Heus Voeders staat posi-

voer. Het model benut daarmee

tief tegenover het ontwikkelen

de verschillen in krachtvoeref-

en toepassen van nieuwe

ficiëntie tussen dieren.

systemen die kunnen leiden

De resultaten op de proefbedrijven van ASG gaven

tot een beter (voer)saldo. Daarbij is echter niet

gemiddeld hoger krachtvoerverbruik per koe per

alleen het saldo tussen melkopbrengst en voer-

dag (+1,9 kg), meer melk (+2,6 kg/koe/dag) en een

kosten belangrijk, maar juist ook de effecten op

hoger saldo (€ 0,56/koe/dag). Het voersaldo van de

de gezondheid van de dieren op korte en langere

pilotbedrijven van De Heus is vergeleken met de

termijn. Vruchtbaarheid, klauwgezondheid en duur-

15 procent koplopers (qua saldo) in Dairy Compass

zaamheid van de veestapel zijn uitermate belangrijk

(zie kader). Hierbij kwam geen verschil in saldo

voor het bedrijfsresultaat.

naar voren. Wel waren er duidelijke verschillen in

Dairy Compass Dairy Compass is het melkveemonitoringsprogramma van De Heus. Gegevens van MPR, zuivelleveranties en voerleveranties worden omgezet in kengetallen op bedrijfsniveau. Bovendien bestaat de mogelijkheid de gegevens te vergelijken met andere bedrijven.

Ook bij De Heus

krachtvoerverbruik tussen individuele koeien.

In 2010 kunt u ook dynamisch voeren met De Heus

Inzicht

Voeders. Hiervoor moet u deelnemen aan Dairy

Dynamisch voeren leidt in potentie tot saldover-

Compass en beschikken over elektronische

betering. Of dit echt gebeurt, hangt sterk af van

melkmeting (inclusief een koppeling met een pc)

de uitgangspunten (melkprijs en voerprijs) en de

en over automatische krachtvoerverstrekking.

Theo van der Weiden

saldoreferentiegroep. Het verschil tussen melk-

Heeft u interesse? Neem contact op met uw

Specialist Rundvee

en voerprijs is zeer bepalend voor de resultaten.

rundveespecialist of handelaar. 

} tweiden@de-heus.nl

De He u s · l ees v o er 1 | fe b ru a r i 2010

23


Grafiek 1 Eiwitbehoefte vleesvarkens in voorbeeldberekening uitgedrukt in darmverteerbaar lysine

In het kort

Anje Grin

2 4

De H eus 路 le e svoer 1 | feb r u ar i 2010

Wie? Piet en Anje Grin Wat? Melkveebedrijf Waar? Dronten Hoeveel? 125 melkkoeien Waarom? 2 melkrobots Speciaal? 10.239 kg melk, 3,96% vet, 3,41% eiwit Opmerkelijk? 4.000 kg melk/dag (2 robots)


r

u

n

d

v

e

Efficiënte melkrobots

In Nederland staan bijna 3.000 melkrobots op in totaal meer dan 1.900 melkveebedrijven. De robotbedrijven met twee robots melken gemiddeld 1.640 kg per robot per dag. In tabel 2 staat de prognose van de kilogrammen die een robot kan melken, gebaseerd op de 305-dagenproductie van de veestapel.

Op het melkveebedrijf van Piet en Anje Grin melken twee robots continu elk tussen de 1.850 en 2.150 kg melk per dag. Dit is meer dan gemiddeld en economisch voordelig.

H

et aanschaffen van een melkrobot levert

‘Het rantsoen heeft een grote invloed’, zeggen Piet

direct de vraag op: hoeveel koeien kan

en Anje. ‘Een rantsoen met te weinig structuur en

e

ik ermee melken? Of beter: hoeveel kilo-

Tabel 1 Productie robots per dag

grammen melk melkt de melkrobot? Een terechte vraag, omdat de kosten over het totaal aantal kilogrammen worden verrekend. Meer liters betekent lagere kosten per kilogram. Piet en Anje Grin, topmelkers in Dronten, moesten drie jaar geleden kiezen voor een nieuwe melkstal of een melkrobot. ‘De fysieke belasting van twee

Kg melk Aantal melkingen

Aantal koeien

Gem. aantal mel- Kg kingen per koe melk/koe/dag

Robot 1 2.154 Robot 2 1.859

59 56

2,7 2,6

305-dagenproductie per koe/jaar

Kg melk per koe/dag

Kg melk bedrijf per dag

Kg melk bedrijf per jaar

7.500 8.300 9.100 9.900 10.700

24,6 27,2 29,8 32,5 35,1

1.476 1.632 1.788 1.950 2.106

538.740 595.680 652.620 711.750 768.690

159 146

36,5 33,2

keer per dag melken heeft meegewogen’, zegt Piet.

Economie De economie speelde ook een rol. Op basis van 1,5 miljoen kilogram melk zijn de kosten naast elkaar gezet. Robots aanschaffen betekende lage verbouwkosten, vijftien ligboxen extra en een groot afkalfhok. Dit gaf de doorslag. Piet en Anje benaderen het robotmelken realistisch. ‘In een nieuwe ligboxenstal zouden we met twee melkrobots 1,5 miljoen kilogram vol kunnen melken. In de huidige, minder ruime, stal vinden we 1,4 miljoen

Tabel 2 Relatie tussen melkproductieniveau en efficiëntie van de melkrobot (uitgangspunt 60 melkkoeien per robot)

kilogram het maximum’, concluderen Piet en Anje. ‘Ons streven voor 2010 is een dagelijkse hoeveelheid melk van 4.000 kg met twee melkrobots. Met niet meer dan 60 koeien per robot, anders kost het ons te veel werk’, vindt Piet.

een te hoge passagesnelheid wordt met robotmelken keihard afgestraft. Het heeft een grote invloed

Groepen

op de loop van de koeien naar de robot.’ De robot-

In de eerste groep lopen de vaarzen en de verse

melkers voegen daarom consequent tarwestro toe

koeien, die overgaan naar de tweede groep, zodra

en laten de snijmaïs bewust grover hakselen. 

de eerste groep te vol raakt. Om de melkrobot efficiënt te laten draaien, worden het aantal mislukte melkingen en het aantal weigeringen nauwkeurig geanalyseerd. Een goede afstelling van de robot is cruciaal. Stress of een klein technisch mankement leidt tot meer mislukte melkingen. Als dit het geval is proberen Piet en

Tips voor het verhogen van de efficiëntie van de melkrobot } Verhoog de melkproductie per koe. } Analyseer de mislukte melkingen en de aansluittijd. } Beperk de bezoekfrequentie van oudmelkte koeien. } Selecteer traag melkende koeien uit. } Zorg voor uitgebalanceerd basisrantsoen, resulterend in hoge bezoekfrequentie.

Anje dit direct op te lossen. René Knook Productmanager Rundvee

Piet Grin kijkt of de melkrobot goed functioneert

} rknook@de-heus.nl

De He u s · l ees v o er 1 | fe b ru a r i 2010

25


r

u

n

d

v

e

e

Bestermine Op Maat bevalt melkveebedrijf De Telegraaf

Mineralenmengsel biedt veel voordeel Homme en Yvonne Dijkstra (links) en Egbert en Gerry Dijkstra

Melkveebedrijf De Telegraaf in het Friese Rot-

Yvonne Dijkstra een melkveebedrijf, samen met de ouders van Homme. Er worden 170 melkkoeien

tum werkt een jaar met Bestermine Op Maat.

gemolken met een rollend jaargemiddelde van 9.350 kg melk per koe per jaar, met 4,11 procent

Tot volle tevredenheid. ‘Het is gemakkelijk,

vet en 3,54 procent eiwit. Er wordt gemolken met drie melkrobots in drie verschillende groepen. Er is

Tip Een mineralenmengsel op maat kan u veel voordeel opleveren.

Geertjan Fekken Verkoopleider Rundvee Noord } gfekken@de-heus.nl

snel en secuur werken. We willen niet anders

één hoogproductieve groep, één vaarzengroep en een groep met oudmelkte dieren.

meer’, zegt melkveehouder Homme Dijkstra.

Bigbag Door het grote aandeel bijproducten/grondstoffen en

‘Bestermine Telegraaf HP+ vaarzen’ luidt de exacte

snijmaïs is het noodzakelijk om de vitamine- en mine-

naam van het mineralenmengsel van De Heus Voe-

ralenvoorziening voor alle melkkoeien via een aanvul-

ders dat speciaal voor het melkveebedrijf van Hom-

ling op peil te brengen. Om de vruchtbaarheid en

me en Yvonne Dijkstra is samengesteld. Het bevalt ze

de diergezondheid te verbeteren (er is onder andere

uitstekend. Er kan op een arbeidsvriendelijke, maar

sprake van een te hoog celgetal en te hoge TKT), is

ook uiterst nauwkeurige manier worden gevoerd. Onder de rook van Heerenveen runnen Homme en

gekozen voor een aanvulling in de vorm van een Bestermine Complex. Hierin nemen de organisch gebonden stoffen selenium, koper en zink een belangrijke rol. Verder moet het rantsoen gecorrigeerd worden met krijt en zout. Om de verschillende producten op een arbeidsvriendelijke, maar ook nauwkeurige manier te voeren heeft De Heus een mineralenmengsel op maat gemaakt: Bestermine Telegraaf HP+ vaarzen. Hiervan moet 300 gram per dier per dag worden gevoerd. Het mengsel levert De Heus aan in een bigbag. Homme Dijkstra heeft hiervoor een silo aangeschaft die met een verreiker de voorraadbak op de voermengwagen kan vullen.

Ideaal Voor de oudmelkte groep is een apart mineralen-

Rantsoen

mengsel gemaakt, ook weer aangepast aan het rantsoen van deze groep. ‘Ik heb nu slechts twee soorten mineralen voor de melkkoeien’, merkt Homme Dijkstra

2 6

Het rantsoen voor de hoogproductieve dieren is gelijk aan dat van de vaarzen. Hiervoor is gekozen vanuit de filosofie dat vaarzen extra energie nodig hebben voor groei en ontwikkeling. Het rantsoen bestaat uit: 50 procent snijmaïs en 50 procent graskuil, aangevuld met 5 kilogram bierbostel, 4 kilogram perspulp, 2 kilogram sojaschroot en 1,5 kilogram citruspulp. Voor extra structuur is er graszaadhooi aan het rantsoen toegevoegd. In de melkrobot wordt rundveebrok Protex Gras gevoerd tot maximaal 8 kilogram. De oudmelkte groep krijgt een rantsoen met 30 procent snijmaïs, 70 procent graskuil en 1 kilogram grasbrok. OokH eus dit wordt de melkrobot weer met rundveebrok Protex Gras. De · le einsvoer 1 | jan u ar iaangevuld 2010

op. Het gaat om een mengsel voor hoogproductieve dieren en vaarzen en een mengsel voor de oudmelkte dieren. ‘Het gaat allemaal sneller, het geeft minder afval (minder lege zakken) en het werkt veel nauwkeuriger met doseren. En ik hoef niet met zakjes bovenop de voermengwagen te klimmen. Dit is ideaal.’ 


A

g

r

a

-

M

a t

i

c

/

V a

r

k

e

Putconstructies bij vleesvarkensstallen

n

s

Kees Janssen Directeur Agra-Matic } kjanssen@agra-matic.nl

Bij vleesvarkensstallen komen we verschillende putconstructies tegen. Grofweg zijn er vier typen: luchtkanaal mestkanaal

type A

: bolle vloer, vloerverwarming en luchtkanaal.

Dit type is geschikt voor onderdoor ventileren en vloerverwarming. Het wordt bijna niet meer toegepast. Het is relatief duur en vloerverwarming komt minder vaak voor.

type B

A) bolle vloer, vloerverwarming en luchtkanaal : volledig roostervloer met bolle vloerelementen.

Dit is een van de goedkoopste putconstructies. Het heeft een grote overspanning met prefab bolle vloerelementen. Door het ontbreken van een putwand onder de controlegang kan er putventilatie optreden.

type C

: combirooster en luchtkanaal.

B) volledig roostervloer met bolle vloerelementen

Combiroosters bestaan voor een deel uit roosters met een dicht gedeelte. Dit type is geschikt voor onderdoor ventileren zonder vloerverwarming. Combiroosters liggen onder een afschot zodat hetzelfde effect ontstaat als bij een bolle vloer.

type D

: combirooster met volledige mestopslag.

Dit type is geschikt als er niet onderdoor wordt geventileerd en er geen vloerverwarming wordt toegepast. Het is vergelijkbaar met type C. Het heeft geen luchtkanaal, maar wel een grotere mestopslag

C) combirooster en luchtkanaal

en het is goedkoper.

Welke constructie is in uw situatie het aantrekkelijkst? Daarover kan de adviseur van Agra Matic u informeren.

D) combirooster met volledige mestopslag

De He u s 路 l ees v o er 1 | fe b ru a r i 2010

27


Doelgericht voeren • Richt uw pijlen op uw bedrijfsdoelstelling... • Kies uw voerreeks uit ons vernieuwde assortiment... • Bepaal de juiste voedercurves... • Bereik snel en betrouwbaar uw doel...

Voor meer informatie kijk op; www.de-heus.nl

...met ons vernieuwde assortiment vleesvarkensvoeders

Samen voor resultaat De Heus Voeders B.V. Postbus 396 6710 BJ Ede Tel. 0318 - 675 430 KvK 14626985 info@de-heus.nl www.de-heus.nl


Leesvoer nr.1 2010