Page 1

Infor matie over het voeren va n b i j p r o d u c t e n

s w u e i BRIJTEAM N Tiny van den Berg:

Elke ochtend de voeropname op mijn telefoon

december 2012

2


column

Ruud Bens

Lage voerprijs niet zaligmakend In deze tweede Brijteam Nieuws staat veel informatie. Berrie van Veen van Duynie constateert onder andere dat door gestegen prijzen van grondstoffen het zoeken naar besparing zeer lonend is. Als u wilt besparen, is de voerprijs een punt waar u naar kunt kijken. Heel goedkoop voer inkopen lijkt aantrekkelijk, maar is niet zaligmakend. Het plaatje kan wel eens flink tegenvallen als u naar het eindresultaat kijkt. Voerprijs is een belangrijke factor, maar het gaat om meer. U moet een totaalbeeld hebben en weten, wat u wilt. Keuzes kunnen zijn: groei, voerkosten, gezondheid, makkelijk werken of maximaal financieel resultaat. Streef naar een goed evenwicht. Als wij voor u rantsoenen samenstellen, moet uw totaalplaatje ons uitgangspunt zijn. Dit is de beste aanpak voor uw bedrijfsresultaat.

BRIJTEAM

Reageren? } rbens@de-heus.nl

Ruud Bens Hoofd Brijteam


Import bijproducten drukt de prijs

Nieuws

van De Heus

Fabriek Nijkerk verlaagt productiekosten Afgelopen zomer is onze fabriek in Nijkerk geoptimaliseerd en aangepast. Er kan nu in dezelfde tijd tot 20 procent meer voer worden gemaakt. De capaciteit steeg door een

De prijzen op de wereldgrondstoffenmarkt zijn

nieuwe procesbesturing, aanpassingen in de maalmenglijn en de automatisering van de bijstort van kleine componenten. Resultaat: de productie- en faalkosten dalen en

enorm gestegen. De prijzen van bijproducten

de fabriek kan gemakkelijker aan de vraag naar meer productdifferentiatie voldoen.

stegen in het kielzog van de grondstoffen mee. Alleen import van producten kan zorgen voor meer aanbod en gunstigere prijzen.

Nieuwe eiwitbron voor gespeende biggen Het zeugenproefbedrijf van De Heus vergeleek verschillende eiwitbronnen. Voor

‘Net als grondstoffen zijn ook bijproducten aanzienlijk duurder geworden’, vertelt Berrie van Veen, verkoopleider bij Duynie. ‘Reden is dat de fabrikanten die de bijproducten leveren, hun prijzen hebben gekoppeld aan die van de droge grondstoffen. Bijproductprijzen stijgen dus keurig met de grondstoffen mee. Maar als gevolg van de hoge prijzen zie je wel dat elke varkenshouder naar kostprijsverlaging kijkt. Het loont nu absoluut om de voerkosten te verlagen.’ De prijsstijgingen hebben ervoor gezorgd dat alle bijproducten inmiddels marktconform zijn geprijsd en gekoppeld zijn aan reguliere grondstoffen als granen, raap- en soyaschroot. Voordeeltjes zijn nauwelijks meer te behalen. Van Veen: ‘Tarwegistconcentraten waren enkele jaren geleden prijstechnisch nog zeer aantrekkelijk. Inmiddels zijn ook deze prijzen op een vergelijkbaar niveau gekomen met andere eiwitrijke grondstoffen.’ Van Veen vertelt dat het aanbod van bijproducten groeit. Omdat steeds meer varkens- en rundveehouders bijproducten zijn gaan voeren, groeit de vraag mee. ‘In Nederland hebben we daarom een evenwicht in vraag en aanbod.’ Van Veen ziet echter een kentering ontstaan. ‘In het buitenland zijn veel minder veehouders die in staat zijn zoveel bijproducten te verwerken. Import van bijproducten uit het buitenland kan ervoor zorgen dat het aanbod plotseling toeneemt. Als de vraag niet groeit, wordt het marktevenwicht verstoord en hebben de varkens- en rundveehouders die bijproducten voeren, een interessant voordeel.’

gespeende biggen is de verteerbaarheid van eiwit erg belangrijk. Nutrisoy is een nieuwe, bewerkte soja, die onder meer vergeleken is met Soya hipro. Bij het voeren van Nutrisoy is de mestkwaliteit beduidend beter. Dit vertaalt zich in een duidelijk betere voerconversie. Voortaan past De Heus Nutrisoy toe in biggenvoeders. Soya Hipro 7 6,2

De eiwitbron Nutrisoy geeft een betere mestscore en voederconversie

Nutrisoy 1.324

1.209

mestscore

inhoud

voederconversie

4

m a i l va n h e t br ij vo e r sys t e e m

6

v e e lg e br u i k t e b ij pr o d u c t e n

8

s c h o n e s i lo zo r gt vo o r v e i l i g vo e r

9

D e m a n n e n va n h e t br ij t e a m

10

s n e l l e g r o e i o f l ag e ko s t e n

11

11

b e e n w e r k pr o b l e m e n b ij v l e esvar k e n s T i p s va n D e H eu s


BRIJTEAM

E l k e d a g e e n m a i l va n h e t br i j v o e r s y s t e e m

Tiny van den Berg weet altijd hoeveel zijn varkens vreten 4

De Heus 路 br ijteam N ieuws 2 | december 2012


Een intelligente koppeling tussen de brijvoerinstallatie en de administratie Varkenshouder Tiny van den Berg krijgt dagelijks een mailtje van zijn voersysteem. In dat mailtje staat een grafiek met daarin de voeropname van zijn varkens. Tiny ziet op die ma-

gekoppeld kan worden aan de brijvoerinstallatie en dat van dag tot dag registreert hoeveel de varkens gevoerd krijgen en wat dus de voeropname is.’

Elke dag een mail Marc Cox is één van de eigenaren van Agrisyst, een

nier direct als er iets niet in de haak is en kan

bedrijf dat zich richt op managementverbetering in de

gelijk actie ondernemen.

de voercomputer haalt en naar de ondernemer stuurt:

agrarische sector. Hij vertelt dat zijn systeem data uit heel helder en duidelijk in de vorm van een grafiek die

Bedrijfsgegevens

Tiny van den Berg houdt in Langeboom 800 zeugen en

elke ochtend wordt gemaild naar de computer of de

bij zijn woning in Volkel 1.800 speenbiggen en 6.100

smartphone. Tiny van den Berg: ‘Ik krijg dagelijks in de

vleesvarkens. ‘Ik ben meer dan dertig jaar varkenshou-

mail kerncijfers van mijn bedrijf te zien. Zo zie ik in één

Wi e:

der en voer bijna vanaf het begin bijproducten met een

oogopslag hoe de voeropname van dag tot dag ver-

brijvoerinstallatie,’ vertelt hij. Tiny werkt nauw samen

loopt en kan ik direct actie ondernemen als er iets niet

met het Brijteam van De Heus. ‘In samenspraak met mij

in de haak is.’

Tiny van den Berg Bedrijven in Volkel en Langenboom

berekenen zij de rantsoenen op basis van natte bijpro-

Marc Cox vertelt dat veel varkenshouders net als Tiny

ducten die ik zelf koop.’

de voeropname willen zien. ‘Logisch. Als er iets aan de

Wat:

Tiny werkt zoals zoveel brijvoerende varkenshouders.

hand is in de stal – bijvoorbeeld met het voer of wan-

Hij onderhoudt de rantsoenen in zijn brijcomputer en

neer dieren ziek zijn – reageren de varkens snel door

Zeugen-, speenbiggen en vleesvarkensbedrijf

stelt een curve in. Deze curve bepaalt hoeveel voer en

minder te vreten. Wanneer je die informatie via een

van welke soort de dieren krijgen. ‘In de stal zie ik de

mailtje krijgt, kun je direct ingrijpen.’ Tiny vertelt dat het

H o e v eel :

varkens. Als ze het bij een ventiel minder goed doen,

systeem signaleert maar geen panklare oplossingen

verlaag ik de hoeveelheid voer en als ze het erg goed

biedt. ‘Het is aan mij om met mijn vakmanschap en de

doen, krijgen ze meer voer.’ Omdat het bedrijf bijna

begeleiders van De Heus en mijn dierenarts de proble-

800 zeugen, 1.800 speenbiggen en 6.100 vleesvarkens

driehonderd ventielen telt die op die manier afzonder-

men te tackelen.’ Marc knikt en voegt nog een plusje

lijk worden geregeld, is het lastig om een totaalbeeld te

van het systeem toe. ‘Uit ons systeem kun je veel meer

Wa a r o m:

krijgen van de werkelijke voeropname. De voercompu-

informatie halen om tot een analyse en oplossingen te

ter laat dit ook niet zien. Tiny van den Berg wil dit totaal-

komen. Je kunt precies zien wanneer de voeropname

beeld wel hebben. ‘Op zoek naar een oplossing kwam

is gaan afwijken, bij welke diergroepen en in welke af-

ik terecht bij Agrisyst. Dat bedrijf heeft een systeem dat

delingen. Data die de voercomputer zelf niet vrijgeeft.’

Gebruikt sinds kort systeem met dagelijkse signalering van de voergift van de vleesvarkens

De informatie is grafisch en in één oogopslag af te lezen



In de stal staat een nieuwe voerinstallatie met opslag

'Als er iets mis gaat kan ik direct actie ondernemen'

D e H e u s · br i j t e a m Ni e u w s 2 | d e c e m b e r 2 0 1 2

5


v e e l g e br u i k t e

Waarom wei? • Smakelijk

• Het jaar rond beschikbaar

• Verlaagt de pH van de brij

• Ideaal voor jonge dieren

• Hoge doorstroming

bijprod ucten

Kaaswei, gezonde kost voor varkens

Verwerkte kaaswei

Herkomst Kaas- of perswei is een

Weipermeaat

bijproduct van de kaasmakerij. De vloeistof die na het kaas maken overblijft is wei: ze bevat vier tot vijf procent drogestof, eiwit, suiker en mineralen. Goede kaaswei is een aantrekkelijk product dat positief is voor de gezondheid van de varkens mede dankzij de makkelijk verteerbare (melk)eiwitten, vet en smakelijke zuren.

Boeren kaaswei

Verzamelnaam wei Kaaswei kan bewerkt worden; voerwei is zo’n bewerkte kaaswei. De industrie haalt hoogwaardige voedingsstoffen uit de wei om te gebruiken in producten als koekjes, snoep en ook als vulstof voor medicijnen. In de resterende wei blijven voornamelijk mineralen en lactose over. De moderne voerwei is daarom een ander product dan de traditionele kaaswei.

6

De Heus · br ijteam N ieuws 2 | december 2012


Samenstelling

aandachtspunten

De processen om wei te bewerken zijn verschillend. Daardoor kan de samenstelling van wei variëren. Er zijn diverse soorten wei en weiproducten op de markt.

• De samenstelling van

Het onderscheid is niet altijd duidelijk. Weet wat u koopt

wei kan per fabriek verschillen. Als u steeds wei van dezelfde fabriek krijgt, zijn samenstelling, smaak en de gebruikseigenschappen constant.

en zorg dat u het juiste product ontvangt.

• Wei kan veel mineralen (zouten) bevatten. Als u een grote hoeveelheid wei met de nippel voert moet het voer hiermee in balans worden gebracht. • Wei is zuur en goed verteerbaar en dus ideaal voor jonge dieren. • G  oede wei heeft de geur van veehouderij (koeien). Kijk, ruik en proef.

Watervervanger Wei is een licht verteerbaar product en geschikt voor jonge en oudere varkens. Het bevat geen grove delen en het drogestofgehalte is laag. Hierdoor kan het met een eenvoudige installatie gevoerd wor-

• Goede wei vormt een bezinklaag in een monsterpot. Als er ook vet bovenop drijft. heeft u kwaliteit.

den, eventueel als gedeeltelijke vervanger van water.

• Wei moet regelmatig geroerd worden.

advies Wei bewaren Wei is goed te bewaren omdat ze snel conserveert. Hierbij loopt het gehalte aan organische stof terug door het omzetten van lactose in melkzuur en water. De gehaltes aan eiwit en mineralen in de drogestof nemen dan toe. Let op met verse wei, gisting kan op de loer liggen. Bij wei is het niet wenselijk om de opslag altijd leeg te voeren, zodat de verse wei doorgeënt wordt met goede melkzuurbacteriën.

Kaaswei in zijn originele vorm is een gezond en smakelijk product. In de markt zijn diverse producten onder de naam wei beschikbaar. Echter deze variëren in samenstelling en kwaliteit. Weet wat u koopt en maak afspraken met uw leverancier. D e H e u s · bri j t e a m Ni e u w s 2 | d e c e m b e r 2 0 1 2

7


Schone silo zorgt voor veilig voer Een silo is een black box. Er gaat voer in en er gaat voer uit. We nemen aan dat er binnenin niets

Ralf Jochmaring

gebeurt. Toch kan het daar met het voer behoorlijk misgaan, is de ervaring van Ralf Jochmaring.

Siloreiniging

De vorming van condens of het ophopen van vet leidt

Het belang van een schone silo is moeilijk uit te druk-

tot het aankoeken van voer. De deksel en de wanden

ken in geld. Per jaar gaat er door een silo al snel

zijn plekken waar voer zich verzamelt. Berucht is de

€ 50.000 aan voer. Als er door vervuiling een paar

vastgelopen trechter. In het midden stroomt het voer

procent verloren gaat, loopt dit aardig in de papieren.

nog, terwijl de wanden bedekt zijn met een dikke laag

Ralf raadt varkenshouders aan om regelmatig de

wegterend voer. Micro-organismen en schimmels

silo’s te controleren. Als het voer aankoekt en de

tieren welig op de voedingsbodem. Ze produceren

deksel vuil is, dan is een grondige reiniging op zijn

sporen en afvalproducten zoals toxines die schadelijk

plaats. Zelf past Ralf een natte chemische reiniging

kunnen zijn voor de varkens.

met ontsmetting toe, die is ontwikkeld door Menno

Ralf Jochmaring heeft in Greven in Duitsland, zo’n

Chemie. De methode heet Silo-RoBoFox en is getest

tachtig kilometer van de Nederlandse grens, een be-

door DLG, de Duitse Landbouworganisatie. De rei-

drijf dat gespecialiseerd is in het reinigen en ontsmet-

nigingkosten hangen af van de grootte van de silo.

ten van voersilo’s. ‘Varkenshouders zien niet altijd dat

Een aantrekklijke gedachte is dat een silo na de

de varkens iets slechter groeien of ziek zijn’, zegt hij.

reiniging veilig schoon is en u hem weer als nieuw

‘Ook denken ze daaarbij niet direct aan de silo.’

kunt gebruiken.

Aangekoekte, halfverteerde resten in de trechter.

Reinigingsrobot aan het werk. Het bovenste deel is al schoon.

Als er nog geen mangat is, maakt men er één in het trechtervormig deel van de silo • Voerresten worden verwijderd • Door het het mangat wordt een reinigingsrobot in de silo geplaatst

• De reinigingsrobot spuit de oppervlakte schoon en desinfecteert deze • Plekken waar de robot niet bij kan worden handmatig gereinigd • Het gemaakte mangat sluit het de silo weer hermetisch af • Om condensvorming te voorkomen, moet de silo voor het vullen gelucht worden

8

De Heus · br ijteam N ieuws 2 | december 2012


BRIJTEAM

De mannen van het Brijteam Het Brijteam van De Heus bestaat uit specialisten die samen met de varkenshouder het voeren van bijproducten tot een succes maken. We stellen twee leden van het Brijteam aan u voor: Maas Jan Hazeleger en Rinus Veldhorst.

'Extra rendement met Brijteam De Heus Voeders'

'Bel mij voor de laagste voerkosten'

Maas Jan Hazeleger

Rinus Veldhorst

06 - 22 94 98 62 mhazeleger@de-heus.nl

06 - 52 49 59 54 rveldhorst@de-heus.nl

‘Varkenshouders zijn altijd op zoek naar een beter rende-

‘Mijn uitdaging is om samen met de varkenshouder

ment. Daarom ontdekken steeds meer varkenshouders dat

een goed uitgebalanceerd rantsoen samen te stellen

ze met het voeren van natte en droge bijproducten en het

tegen de laagste kosten’, zegt Rinus Veldhorst, actief

voeren van enkelvoudige grondstoffen de kostprijs kunnen

in Zuid-Nederland en België. ‘De zelfmengers realiseren

verlagen. Met een computergestuurde droogvoerinstallatie

zo een voerprijs die lager is dan met mengvoer. Maar ik

(CDI) kun je prima enkelvoudige grondstoffen bijvoeren’,

zeg er wel bij: het gaat niet altijd vanzelf. Een varkens-

zegt Maas Jan Hazeleger. Als lid van het Brijteam be-

houder moet veel tijd stoppen in het volgen van de markt

geleidt hij de toepassing van bijproducten. Daarnaast is

en zich verdiepen in de mogelijkheden.’

Maas Jan een kenner van de zeugenhouderij. Klanten pro-

Brijteamlid Rinus biedt kennis als meerwaarde. ‘We

fiteren dankzij zijn kennis dagelijks van een gunstig aanbod

beschikken als Brijteam over veel praktische kennis en

van producten. Maas Jan en het Brijteam leveren maat-

kunde, omdat we met z’n allen de informatie delen van

werk voor elke specifieke bedrijfssituatie. Het werkgebied

erg veel bedrijven.’

van Maas Jan is met name Overijssel en de Achterhoek.

D e H e u s · br i j t e a m Ni e u w s 2 | d e c e m b e r 2 0 1 2

9


Snelle groei of lage kosten met de GPS-module Conclusies • Extra voer verstrekken

Wie wil dat niet, de hoogste groei halen en dat ook nog met de scherpste voerkosten? In de praktijk lukt dit helaas niet altijd. Vaak moet u kiezen of delen: snelle groei of lage kosten.

leidt niet altijd tot extra winst Natuurlijk, als de dieren economisch groeien en het

blijft dat over de afgelopen jaren hard voeren gemiddeld

• Groei neemt toe bij

voer optimaal gebruiken, is iedere gram groei extra

genomen niet leidt tot optimale financiële resultaten.

harder voeren, maar de voerconversie stijgt gemiddeld genomen ook

winst. De realiteit laat zien dat het verstrekken van extra voer om een hogere groei te behalen niet al-

Wat kunt u hier nu mee?

tijd resulteert in de hoogste voerwinst.

Het is interessant om eens naar de verschillen in resul-

In de tabel zijn de praktijkresultaten ingedeeld in 5

taten in de tabel te kijken. In welke klasse bevindt uw

• Hard voeren is niet

klassen, naar rato van EW-gift per dag. De extra

bedrijf zich? U kunt bijvoorbeeld in een aantal afdelin-

aantrekkelijk bij een hoge voerprijs en lage opbrengstprijs

voergift vertaalt zich in extra groei. Ze lijkt zelfs line-

gen proberen wat groei en vleespercentage doen als u

air toe te nemen. Echter de EW-conversie blijft niet

meer of minder voert. Het Brijteam heeft de beschikking

gelijk, maar stijgt en wordt dus slechter. Door de

over de GPS-module. Dit is een programma waarmee

stijging nemen de voerkosten per kg groei toe. Ook

we kunnen berekenen of u met de aanwezige voer-

hier lijkt een lineair verband in te zitten. De conclusie is dat hard voeren tot een duidelijk lager

ders en voercurves de resultaten behaalt, zoals u die

saldo leidt als de rantsoenprijs hoog is en de slacht-

varkens gedekt worden. Komen ze te kort, of krijgen ze

prijs laag. Natuurlijk zijn er redenen waarom dit bij uw

te veel voer? Ook hier geldt dat overdaad schaad. Ze-

bedrijf net anders is. Maar de algemene conclusie

ker, daar waar het ten koste gaat van uw portemonnee.

• De GPS-module berekent of aan de behoeften van de varkens wordt voldaan

nastreeft. GPS laat u zien of de voerbehoeftes van de

Verdeling naar EW-opname EW-opname/dier/dag 2,14 2,27 2,34 2,41 2,55 Gecorrigeerde groei/dier/dag EW-conversie Vleespercentage Netto voerkosten/kg groei O+A-voerkosten/gavlv

763 2,80 56,9 0,63 80,25

779 2,91 56,7 0,65 76,50

Bijproducten zorgen voor lage voerkosten. Uiteindelijk gaat het om de beste resultaten.

10

De Heus · br ijteam N ieuws 2 | december 2012

788 2,95 56,6 0,66 73,25

797 3,01 56,4 0,67 70,25

816 3,10 56,2 0,68 66,25

Verschil laagste t.o.v. hoogste in % 94% 90% 101% 93% 121%

Bron: Agrovision Kengetallenspiegel 2008, 2009, 2010 en 2011


tips

van De Heus

Eiwitrijke bijproducten • Zorg voor voldoende doorstroming om producten vers te houden;

• Maak de opslag regelmatig leeg en schoon; • Controleer de pH; bij eiwitrijke producten mag deze niet stijgen tijdens de opslag;

• Laat eiwitvoorziening niet helemaal afhankelijk zijn van natte eiwitrijke bijproducten;

• Gehaltes aan eiwit in bijproducten kunnen wisselen. Bij een hoog gehalte aan bijproducten is een veilig-

Beenwerkproblemen bij vleesvarkens

heidsmarge op het aminozuurgehalte verstandig.

Zo maakt u brij aan •

Zorg er voor dat het meest actuele rantsoen in uw brijcomputer staat;

Soms hebben vleesvarkens problemen met het beenwerk. De dieren

• Controleer regelmatig of de drogestof-instellingen kloppen met de werkelijke gehalten van de

hebben een op het oog pijnlijke en stramme achterhand. Als je de

producten in de opslag;

varkens opjaagt, blijven de dieren te lang zitten en komen ze moeilijk

• IJk de weger een maal per kwartaal leeg, halfvol

overeind. Voeding kan de oorzaak zijn van deze problemen.

en vol, neem dit op in het werkschema; Bloedonderzoek brengt duidelijkheid. Met bloedonderzoek kunnen we

• Een goede indoseervolgorde is: eerst dunne en

sinds enkele jaren de botstofwisseling van varkens goed in kaart brengen.

dan dikke producten. Doseer bij elk rantsoen als

Naast het calciumgehalte worden ook de gehalten aan osteocalcine en

laatste een product dat in elk rantsoen voorkomt

CtX bepaald. Osteocalcine is een marker voor calciumbinding in de botten. Bij de opbouw van botten stijgt de osteocalcinewaarde. CtX is juist

(bijvoorbeeld tarwezetmeel);  • Let op dat droge componenten goed opgemengd worden;

een marker voor botafbraak. Het gaat om de verhouding tussen deze twee waarden.

'Als varkens last hebben van het beenwerk, kan bloedonderzoek de oorzaak aan het licht brengen'

Normaalwaarden Zeugen en vleesvarkens hebben alle hun eigen normaalwaarden. Deze zijn sterk afhankelijk van de leeftijd van de dieren. De Heus heeft inmiddels behoorlijk wat ervaring met bloedwaarden op diverse leeftijden. Aan de hand van onderzoeksresultaten stellen we vast of er met voedertechnische maatregelen verbetering kan worden behaald. Bij beenwerkproblemen en bij gebruik van brijvoeding is het zinvol om deze waarden te bepalen. Verkeerd gefermenteerde bijproducten kunnen namelijk hetzelfde beeld geven. Bloedonderzoek kan helpen om de oorzaak van

Zorg voor voldoende inweektijd.

Nadelen dikke brij • Varkens nemen te viskeuze, dus te dikke brij, minder goed op;

• Viskeuze brij kan oorzaak zijn van gewichtsverschillen, door onder andere een slechte uitstroom in de trog;

• Dikke brij veroorzaakt extra slijtage en laat meer resten achter in uw brijvoersysteem;

• Normaal moet brij van minder dan 23 procent

het probleem te achterhalen.

droge stof goed te verpompen zijn. Zijn er wel problemen, kijk dan naar de productkeuze, het

Godfried Groenland dierenarts De Heus

Reageren? } ggroenland@de-heus.nl

aanvullend voer of de installatie. D e H e u s · bri j t e a m Ni e u w s 2 | d e c e m b e r 2 0 1 2

11


Het Brijteam van De Heus brengt ondernemers verder Bel met +31 413 - 214 221 of mail naar brijteam@de-heus.nl voor een kennismaking met de specialisten van het Brijteam.

Hét Brijnieuws 2 van De Heus Voeders B.V  

Hét Brijnieuws van De Heus Voeders B.V

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you