Page 1

De ’Green Five’ groen in Zoetermeer e.o.

1

2

3

4

5


Groen in Zoetermeer e.o. Zoetermeer heeft prachtige parken binnen de gemeentegrenzen en natuurgebieden aan de rand van de stad. Maar weinig steden in het westen van het land hebben zoveel mogelijkheden om in het groen te recreĂŤren als Zoetermeer. Te voet of met de fiets kunnen prachtige tochten gemaakt worden door de stadsparken, plantsoenen/tuinen en de natuur-gebieden. Wie wil genieten van de bijzondere flora en fauna, komt in deze gebieden ruimschoots aan zijn trekken. Natuurgebieden als het Balijbos, het Noordelijk Plassengebied, Buytenpark en het Bentwoud geven een gevoel

- genieten van f lora en fauna -

GROEN! natuurlijk >>

1


Waarom de ’Green Five’? Natuur onder de aandacht brengen van jong en oud, waarbij in juni 2013 het idee ont-stond van De 'Green Five' en inwoners van Zoetermeer werd gevraagd de vijf mooiste gemeentelijke groengebieden aan te wijzen. De 'Green Five' is de De 'Green Five' bestaat in volgorde van populariteit uit de Noord Aa (Zoetermeerse Plas met het Prielenbos), het Buyten-park, het Westerpark, de Benthuizerplas/Noordhovenseplas en het Binnenpark. Behalve de 'Green Five' worden hier ook nog een aantal andere Zoetermeerse parken/gebieden beschreven en twee gebieden die beheerd worden door Staatsbosbeheer maar gedeeltelijk in of tegen Zoetermeer aan liggen en ook interessant zijn als groengebied en zeker de moeite waard eens te bezoeken. Deze laatste betreffen het Balij/Bieslandse-bos in het zuidwesten en het Bentwoud in het noordoosten van de stad. In dit boekje vind u een kleine omschrijving over het ontstaan van deze parken/gebieden en het nut en de

- als meerwaarde voor mens en dier -

GROEN! natuurlijk >>

2


Overzicht groen- en natuurgebieden

1 21

1 Noord Aa (Zoetermeerse Plas en Prielenbos) 2 Buytenpark 3 Westerpark 4 Noordhovenseplas/Benthuizerplas 5 Binnenpark

7 2

3

AG

16

17 18 19 20 21 22 23

Burg. van Tuyllpark Burg. Hoekstrapark Floriadepark Balijbos Meerpolder Bentwoud Nieuwe

>>

Lange Land Wijdse Weide Aldo van Eijckpark Seghwaertse Hout Heempark Seghwaertpark van Doornenplantsoen Dobbepark

5

23 < DEN HA

6 7 8 9 10 11 12 13

6

20

11

4

8

22

9

12 13 15 14

19

10 17 UTR

ECH

18

Green Five parken/natuurgebieden

>>

T>

bebouwing bedrijventerrein

De â&#x20AC;&#x2122;Green Fiveâ&#x20AC;&#x2122; groen in Zoetermeer e.o.

1

2

3

4

5 GROEN! natuurlijk >>

3


Noord Aa

Zoetermeerse Plas


De Zoetermeerse Plas is ontstaan aan het eind van de zeventiger jaren door het wegzui-gen van grote hoeveelheden zand die nodig waren voor onder andere de aanleg van we-gen voor het groeiende Zoetermeer. De plas die in het midden

Door het oppervlak en de grote diepte vriest de Zoetermeerse Plas in de win-ter zelden dicht. Dit maakt de plas tot een ideaal gebied voor overwinteren-de vogels in de regio. Het water in de-ze diepe plas wordt tot het baars-blankvoorn viswatertype gerekend met mogelijkheden voor de natuur-doelsoorten: drie- en

vooreilanden en de Broekwegkade, aan de westzijde van de plas, overheersen drijfbladplanten en een gevarieerde oeverbegroeiing. Ook de noordzijde van de plas, met uitzondering van het badstrand, wordt omzoomd door een relatief brede strook van natte ruigte aangevuld met hier en daar wat struik-vormende wilgen.

mingswet en vier soorten staan op de rode lijst. Dit is een lijst met soorten die in hun voortbestaan bedreigd worden. Tussen de Meerpolder en de Broekwegkade ligt een min of meer geĂŻsoleerde zone structuurrijk na-tuurbos. Dit voornamelijk uit wilgen bestaande gebied is ruimtelijk ge-

GROEN! natuurlijk >>

5


Prielenbos


Het Prielenbos is een moerasbos dat zich spontaan heeft ontwikkeld. Het kan het best ge-karakteriseerd worden als een ruig elzenbroekbos met een rijk gevarieerd planten- en dierenleven. Er komt een aantal voor Zoetermeer bijzondere korstmossen, paddenstoelen, dagvlinders en broedvogels voor. Ook is het gebied rijk aan amfibieën. In 1997 is het moerasbos vergroot met een Om de 'natte structuur' van het Prie-lengebied herkenbaar te behouden is een apart waterpeilbeheer noodzake-lijk. Tussen het Prielenbos en de Zoetermeerseplas ligt een nat hooiland dat in botanisch opzicht waardevol is. Buiten het natuurstergebied komen ook elders nog enige stukken spon-

van de zandwinning in de jaren ’70 ontstaan is en de plas omzoomde. Het betreft het stuk wilgenbos tussen de Aziëweg en het fietspad achter het badstrand en het stuk bos gelegen aan de zuidkant van de plas bij Het Lange Land. De spontane wilgenbegroeiing is hier in de jaren '80 aangevuld met essen.

De droge periode heeft ervoor gezorgd dat er flinke scheuren in de bo-dem ontstonden, de zogenaamde prielen waaraan het bos zijn naam dankt. Een vlonderpad zorgt ervoor dat iedereen van dit stukje spontane natuur kan genieten zonder natte voeten te krijgen. Om het de natuur nog meer naar de zin te maken is het Prielenbos vergroot

GROEN! natuurlijk >>

7


Buytenpark


Het Buytenpark is ruim 100 hectare groot en valt ruwweg te verdelen in een westelijk deel dat uit 60 hectare begrazingsgebied bestaat en een oostelijk deel

Het oostelijk deel is in de zeventiger jaren aangelegd als wijkpark voor de aangrenzende wijk Buytenwegh. Er is een zeer gevarieerde beplanting. Met de jaren veranderde het wijkpark echter steeds meer van functie. Er kwamen sportvelden, sportaccomoda-ties, Ayers Rock survival en de alge-mene begraafplaats. Pas na 1980 ontstond het westelijk gedeelte van

heuvels. In 1995 werd het laatste deel van het puin gestort en afgedekt. Het op en rondom de puinheuvels liggen-de natuurdeel van het Buytenpark oogt, zeker in vergelijking met het weelderige Westerpark, schraal en woest, en dat is ook precies de bedoe-ling. Om te voorkomen dat het gebied toch dichtgroeit met struikgewas en kreupelhout worden Exmoorponyâ&#x20AC;&#x2122;s en Gallowayrunderen en

de groei van lissen en andere planten. Door de aanleg van houtrillen voelen kleine zoogdieren zoals spitsmuizen en wezels en zelfs de vos er zich thuis en ook voor vogels vormen deze houtrillen geliefde schuilplaatsen. Buizerds en ransuilen maken deel uit van de vogelpopulatie in het park. Opgestapelde puinbrokken zijn vooral op het zuidwesten gericht

GROEN! natuurlijk >>

9


een gevoel helemaal buiten te zijn,


omringd door natuur... en toch vlakbij huis


Westerpark


Het Westerpark heeft een totale oppervlakte van 225 hectare, inclusief 55 hectare golf-baan van golfclub Burggolf. Het park kenmerkt zich door een enorme verscheidenheid in landschap en plantengroei. Het Westerpark in zijn huidige vorm dateert van de zeventiger en tachtiger jaren. Voordat het een park De polder Driemanspolder, waarin het park ligt, is vanaf 1668 drooggelegd. De agrarische geschiedenis van het park is nu nog terug te vinden in de loop van de singels in het park. Eind jaren '70 werd begonnen met de aan-leg van het park en de Natuurtuin. In latere jaren is men aan de randen van het park begonnen met het storten van puin. Begin jaren '80 zijn de heuvels beplant. Een enorme waterrijkdom kenmerkt het Westerpark en het is ook aan het vele water in het park te danken dat het gebied zo

langs de oevers, zorgen voor de zui-vering van het water. De Natuurtuin meet ongeveer twee hectare en is van de rest van het park afgescheiden door water en een ophaalbruggetje. In dit relatief kleine gebied zijn land-schappen uit de streek rond Zoeter-meer nagebootst. U vindt er onder meer een poldertje, dijken, een sawa en akkertjes. Op muurresten heeft zich een Hollandse rotstuin ontwikkeld. Zo op het oog lijkt het Westerpark wel wat op het Buytenpark. Beide parken liggen ten westen van de stad en bei-de hebben

straalt, daar is het Westerpark een weelderig, waterrijk paradijsje. Een grillig patroon van waterpartijen, hier en daar omzoomd door forse rietkra-gen, inclusief de nodige ontoegankelijke eilandjes, slingert zich hier moeiteloos door het park. Dichte bos-sen, open vlaktes vol bloemen, wa-terpartijen, eilandjes: het Westerpark verrast en verrukt bij elke bocht die je om gaat. De variatie in landschap en plantengroei is nauwelijks te bevat-ten. Prachtige struwelen, zones met natuurlijk beheerd bos, houtsingels, bloemrijke

GROEN! natuurlijk >> 13


Noordhovenseplas

Benthuizerplas


De Noordhovenseplas vormt de buffer tussen de wijk Noordhove en het Groene Hart. In tegenstelling tot de Zoetermeerseplas is deze plas maar 2 meter diep. Dat geldt ook voor de derde plas, de Benthuizerplas. Deze heeft door zijn

Voor beide plassen wordt gestreefd naar viswater dat tot het snoek-blankvoorntype gerekend wordt, met mogelijkheden voor bittervoorn, drie- en tiendoornig stekelbaarsje en de kleine modderkruiper. Hierbij zijn oever- en drijfbladplanten beeldbepa-lend. Door de helderheid komen een groot deel van het jaar ook onderwaterplanten voor. Aan de

op de rode lijst staan en die verdreven zijn tijdens het graven van de Noord-hovenseplas. Het gaat onder andere om het porseleinhoen, de rietzanger en de zomertaling. De Benthuizerplas met z'n eilanden en natuurvriendelijke oeverinrichting is het tweede natuur-stergebied in het Noordelijk Plassen-gebied. De plas kent een natuurlijk peilbeheer met een lage waterstand in de

pionierplanten van de natte kale grond. De oeverzones en ondiepten tussen de eilanden en de plas vormen ideale voortplantingsplekken voor amfibieĂŤn en libellen. De Benthuizer-plas is de eerste en tot nu toe enige plek in Zoetermeer waar aan natuur van de natte kale grond structureel ruimte wordt geboden. De natuurontwikkeling in de plas zal de

GROEN! natuurlijk >> 15


Binnenpark


Bij het opzetten van de wijk Buytenwegh-De Leyens in de jaren 1970 -’80 was het Binnenpark bedoeld als centraal wijkpark voor beide wijkdelen. En deze functie heeft het park nog steeds. Het is het enige grootschalige groengebied dat diep de stad indringt en het Stadshart bijna met de Meerpolder verbindt. Het is de bedoeling dat het Binnenpark uiteindelijk wordt omgevormd tot een modern Het park is in 2012 grondig gereno-veerd, omdat er jarenlang waterover-last was door een te drassige bodem. Er moesten (zieke) bomen uit oogpunt van veiligheid worden gekapt. Het groen, de paden en de waterhuishou-ding van het Binnenpark in de wijk Buytenwegh de Leyens zijn

honden. De jongerenontmoetingsplek en de sportvoorzieningen zijn opgeknapt. In het park is de natuurspeel-tuin ’De Flierefluiter’ gerealiseerd, dichtbij het water met allemaal speel-routes. Een plek waar kinderen vrij in de natuur kunnen spelen met allerlei natuurlijke elementen zoals zand,

veilige manier de natuur ontdekken en genieten van buiten spelen. Er is genoeg ruimte voor fantasie en de kinderen mogen gerust hutten of dammen bouwen met de aanwezige takken. Hier is veel te beleven, lekker in de natuur, maar toch midden in Zoetermeer. Ook scholen maken graag gebruik

GROEN! natuurlijk >> 17


de variatie in landschap en plantengroei


is nauwelijks te bevatten in het Westerpark


Aldo van Eyckpark

Wijdse Weide

Seghwaertse Hout


In Noordhove is het groen, in tegenstelling tot in de Leyens geconcentreerd op enkele plekken, in een strikte hiërarchie van wijkgroen, buurtgroen en blokgroen (dichtbij de woning, voor de allerkleinsten), op zorgvuldig berekende plekken. Noordhove heeft een wijkpark, het Aldo van Eyckpark en drie buurtparken, waaronder Seghwaertse Hout. Op de grens met de wijken Seghwaert en De Leyens liggen twee groengebieden de Wijdse Weide en het Lange Land. Het park de Wijdse Weide heeft de bestemming ‘Groen-Stadsniveau’ met de dubbelbestemming ‘waterberging’ gekregen. Dit houdt in dat het gebied onder water mag lopen als het nodig is. De Wijdse Weide is het landschapspark in het Noorden van de wijk Seghwaert. In het voorjaar kan in dit park de Koekoek gehoord worden. Ook wordt hier buiten het broedseizoen de Waterral gezien. Het Langeland ligt aan de zuidoever van de Zoetermeerse Plas, en moet zeker even bezocht worden, wanneer er een rondje Zoetermeerse Plas gemaakt wordt. In het gebiedje zijn soorten als, Grote Bonte Specht, Groene Specht en Sperwer als broedvogel aangetroffen. In de winter, na strenge vorst, is er kans op een Waterral en ook de IJsvogel wordt daar dan regelmatig gezien. Ingesloten tussen winkels en kantoren in het stadscentrum (Stadshart) ligt de Stadstuin. Deze tuin is ontworpen in 1986-1987. Bijzondere exotische bomen en struiken groeien in deze tuin. Daarnaast ligt een rotstuin van enorme brokken Belgisch blauwsteen, die het stenige karakter van de omgeving benadrukken. In het midden van de vijver bevinden zich klaterende fonteinen, die u even het stadsgewoel laten vergeten. Het Floriadepark en de Floriadeplas, zijn de restanten van het Floriadeterrein dat als park is ingericht. De bomen die in de Floriadeplas staan, bieden broedgelegenheid aan een kleine kolonie Blauwe Reigers. Onder

GROEN! natuurlijk >> 21


Meerpolder

Wilhelminapark

Burg. Vernèdepark


Als een groot ei ligt de Zoetermeerse Meerpolder tegen de noordrand van de stad. Sinds 1614 is de Zoetermeerse Meer-polder wat hij nu is: een polder en agrarisch gebied. Daarmee is de 550 hectare grote polder ten noorden van de stad de oudste droogmakerij van Zuid-Holland. Twee molens waren destijds nodig om het ondiepe meer leeg te pompen. Ze be-staan nog steeds, zij het in afgetopte vorm, aan de oostkant van de polder. Tegenwoordig zorgt een elektrisch gemaal er-voor dat de Meerpolder geen natte voeten krijgt. De Het Wilhelminapark is het oudste park van Zoetermeer en is aangelegd in 1950-1951. Het parkje ligt met zijn rug tegen de Dorpsstraat en is uitgevoerd in Engelse landschapstijl. Kenmerkend zijn de glooiingen, de Het Burgemeester Van Tuyllpark is een ouder park aan de oostzijde van Zoetermeer, met bomen van een leeftijd, die binnen Zoetermeer zeldzaam zijn. Een groot deel van het park bestaat uit sportvelden. Door het Het Burgemeester Vernèdepark is gelegen langs de A12 ten zuiden van het oude Dorp. Het is daarmee één van de oud-ste parken in Zoetermeer. Het park wordt voor een groot deel in beslag genomen door sportvelden. Jarenlang heeft er een paartje boomvalken in het park gebroed. Ook kan de sperwer er tot Het Burgemeester Hoekstrapark ligt aan de zuidkant van de wijk Rokkeveen en is in de jaren '90 ontstaan rondom de watertoren, die in 1928 is gebouwd. Het park en de waterpartijen liggen ongeveer 1,5 meter lager dan de watertoren zelf, wat het tot een opvallend oriëntatiepunt maakt. Het Burgemeester Hoekstrapark is het grootste park van de wijk Rokkeveen en is te karakteriseren als een open stadspark, met veel gras en water. De oevers hebben veel riet, waardoor niet al te kritische rietvogels midden in de stad kunnen worden aangetroffen. Het uitkijkpunt de Rozenberg is pas in de tweede helft van de jaren negentig aangelegd aan de zuidpunt van het park en is heel geschikt om in het najaar de vogeltrek te observeren.

GROEN! natuurlijk >> 23


Balijbos/Bieslandse Bos


De boswachterij 'De Balij en Bieslandse Bos' ligt tussen de steden Zoetermeer en Delft en de dorpen Pijnacker en Nootdorp. De boswachterij bestaat uit twee bossen: De Balij (beter bekend als het Balijbos) en het Bieslandse Bos. De boswachterij 'De Balij en Bieslandse Bos' maakt deel uit van de Randstad-groenstructuur, een groot aaneengesloten gebied binnen de Randstad. Deze gebieden zijn aange-legd om te voorkomen dat de steden aan elkaar groeien door woningbouw en de vestiging van industrie en glas-tuinbouw. Bij de aanleg van de Rand-stadgroenstructuur speelt naast re-creatie en natuurontwikkeling ook de houtproductie een rol. Na realisatie zal het tussen Zoeter-meer en Delft gelegen gebied bestaan uit: Delftse Hout, het Bieslandse Bos (300 hectare),

bos zijn onder andere: beuk, zomer- en wintereik, hazelaar, es, els, mei-doorn, sleedoorn, braam, gelderse roos, bittere wilg en aalbes. De eerste bomen zoals beuken en ei-ken van De Balij zijn ruim voor de aanleg van de Floriade van 1992 aangeplant en dat is nog steeds goed te zien. Het oostelijk deel van het ge-bied maakt de indruk door mensen-handen te zijn ingericht, maar hoe westelijker men komt, des te natuur-lijker het allemaal zal worden in de toekomst. Het hele bos in wording maakt nu nog een erg ontworpen indruk.

duur steeds meer als een echt bos uit gaan zien. Over zo'n jaar of 50 zal niemand meer kunnen geloven dat het Balijbos er niet altijd al is ge-weest! Tachtig hectare van De Balij moet zich tot natuurbos gaan ontwik-kelen. Hier wordt optimaal gebruik gemaakt van verschillende grondsoorten en terreinhoogtes. Allemaal voorwaarden die op den duur een uit-bundige en gevarieerde plantengroei mogelijk moeten maken. De natuur mag hier haar eigen gang gaan en dat lukt al heel behoorlijk! Veel bijzonde-re vogels hebben het Natuurbos al ontdekt. Behalve een

GROEN! natuurlijk >> 25


Bentwoud


Het Bentwoud is een nieuw natuur- en recreatiegebied in de Randstad, tussen Zoeter-meer en Boskoop. Het mag dan een jong bos zijn, in 2016 is de inrichting van het na-tuurgebied afgerond, toch is het al een flink bos. De afgelopen jaren zijn er 2,5 miljoen bomen en struiken geplant en is 80 kilometer aan wandel- en fietspaden aangelegd. En toch heb je er de ruimte: het Bentwoud is met ruim Hoewel het Bentwoud nog volop in ontwikkeling is, zijn er nu al vele bij-zondere vogels, vlinders en planten te vinden. Ook voor de bezoeker is er al veel te beleven. Zo kun je er heerlijk wandelen, of op excursie gaan met de boswachter. Door het hele gebied mag je van de paden af en lekker struinen door het bos. Op de voormalige akkers van het Bentwoud ontwikkelt zich een

In het bos vind je veel verschillende soorten bomen en stuiken, niet in strakke bosvakken, maar speels door elkaar, waardoor het bos heel natuur-lijk voelt. Veel sloten in het gebied hebben een natuurvriendelijke oever. Dat trekt weer verschillende vogels, vissen, insecten en planten. In het Bentwoud is het heerlijk wan-delen en fietsen. Er lopen ook fiets- paden door en om het

ring van 3 kilometer uitgezet, het Woudloperspad. Eveneens is in 2015 ruimte voor een KinderBomenBos ge-maakt, waar levens/gedenkbomen kunnen worden geplant. Ook is een speciaal Avatarbos gerealiseerd met zwerfpaden, droomplekken en kunst-werken zoals die ook in de film voor-komen en voor de kinderen is er het speelbos Bentjungle. Midden in het

GROEN! natuurlijk >> 27


Nieuwe Driemanspolder (in ontwikkeling)

Bestemmingsplan Nieuwe Driemanspolder De Nieuwe Driemanspolder is de naam van een polder tussen Zoetermeer, Den Haag en LeidschendamVoorburg. Waar nu nog akkers liggen, kunnen bezoekers straks in een bos- en waterrijk gebied wandelen, fietsen, varen en op andere manieren van de natuur genieten. De Nieuwe Driemanspolder is belangrijk voor de veiligheid in deze regio: bij extreme regenval is hier ruimte voor overtollig water uit de omgeving. Schuin tussen het Westerpark en het Buytenpark ligt de Nieuwe Driemanspolder: een polder die is ontstaan in de achttiende eeuw nadat het gebied lang was gebruikt voor turfwinning. De polder is nu in gebruik als landbouwgebied. Dat gaat veranderen. De Nieuwe Driemanspolder verandert in een gebied voor GROEN! natuurlijk >>

28


Ransuil, gespot in het Buytenpark

Pag. Naam

5 Blauwe reiger 7 Oranjerode stropharia, 9 ijsvogel

Pag. Naam

15 Rietzanger 17 Argusvlinder 25 Galloway rund GROEN! natuurlijk >> 29


Met dank aan:

Een initiatief van GROEN! natuurlijk platform voor natuurliefhebbers zomer 2017

www.groen-natuurlijk.nl

De Green Five1  

Groen in Zoetermeer

Advertisement