Page 1

Dit was deBuren in 2019

Jaarverslag 2019

Bryan Mugande © Yaqine Hamzaoui


Dit was deBuren in 2019 604

286

SPREKERS

22.121

MOMENTEN

BEZOEKERS

7

51.000

FESTIVALS

PODCASTLUISTERAARS

31

GRENSVERLEGGERSPROJECTEN VOOR € 242.700

135

200+ PARTNERS

JONGE MAKERS IN TALENTONTWIKKELINGSPROJECTEN

150.000+ WEBSITEBEZOEKERS

© Mathias Hannes

TOELICHTING CIJFERS Met ingang van het jaarverslag 2019 verantwoordt deBuren de cijfers anders dan voorheen. Waar we eerst geen onderscheid maakten tussen de verschillende momenten waarop we mensen samen brachten, splitsen we de cijfers nu uit naar de vier pijlers van deBuren: ­presenteren, produceren, inspireren en verbinden. deBuren werkte in totaal aan 286 momenten mee: unieke ­activiteiten, (co)producties en inspiratiesessies. Samen goed voor 22.121 bezoekers. Daarbovenop komen nog 31 projecten binnen het project Grensverleggers. PRESENTATIE

onder deze pijler vallen unieke podiumprogramma’s waarvan het belangrijkste element het podiummoment zelf is. Kanttekening: wegens brandveiligheid werd de maximale capaciteit binnenshuis gereduceerd naar 85 bezoekers in plaats van 110.

PRODUCTIE

podiummomenten die voortkomen uit (co)producties.

INSPIRATIE

binnen het Kennisknooppunt brengen we niet zoveel mogelijk maar de juiste mensen samen om goede voorbeelden uit Noord en Zuid uit te wisselen.

VERBINDING

via Grensverleggers verbinden we culturele spelers in de zuidelijke grensregio met elkaar.


Op vrijdag 28 juni 2019 vierden we het vijftienjarig bestaan van deBuren. Om niet alleen te feesten maar ook te leren, vroegen we ons publiek hoe zij deBuren zouden omschrijven in drie woorden. Boeiend, cultureel, divers, forum, hartelijk, hoog niveau, inspirerend, intelligent, interessant, kennis­ uitwisseling, kruispunt, leerrijk, Nederlandstalig, open, uitnodigend, verruimend … … en - gelukkig - Vlaams-Nederlands waren de woorden die het meest genoemd werden. deBuren herkent zich graag in dit portret. Toevallig kregen we juist die avond ook goed Europees nieuws. Ons meertalige talentontwikkelingstraject CELA kreeg na de eerste editie (2017-2019) opnieuw het vertrouwen en de steun van Creative Europe. De selectie vond plaats in het najaar van 2019. Tot 2023 werken we met elf partners in tien landen samen om schrijvers, vertalers en literaire curatoren in acht Europese talen internationale kansen te bieden. Wat voor ons publiek wellicht minder zichtbaar was, waren de grote veranderingen in het personeelsbestand. In totaal waren er dit jaar maar liefst zeven wisselingen van de wacht. De verrassing van het voorjaar was de mededeling van directeur Wim Vanseveren dat hij per 30 augustus met welverdiend pensioen zou gaan. Na een intensieve procedure kreeg ondergetekende de eer om het stokje van hem over te nemen. 2019 was ook het jaar waarin de filosofie van de lopende beheersovereenkomst, met als grondtoon het meer willen bereiken door sterker geïntegreerde inspanningen, volop tot uitdrukking kwam. Onze podcaststrategie nam een nieuwe vlucht. We laten steeds meer luisteraars meegenieten van onze programmatie en de coproductie van El Tarangu was een zomers hoogtepunt.

Inhoudstafel

De talentontwikkeling raakte meer dan ooit verweven met de presentaties: in meer dan 40% van de podiumprogramma’s trad talent op dat deelnam aan een van onze trajecten. De twee seizoensthema’s Toekomst in zicht en Keurslijf/keuslijf gaven ons de kans om onze partnerstrategie verder te verfijnen en samen met trouwe en nieuwe partners te innoveren middels aantrekkelijke formats. Zo sloot de Nederlandse omroep Human zich graag aan bij ons toekomstthema en bereikten we met een prominente groep Vlaamse en Nederlandse sprekers een groot publiek in de zaal en op televisie. De schrijftalenten die in Parijs resideerden, bogen zich over oude meesterwerken in de Eregalerij van het Rijksmuseum en zagen hun teksten op tal van plekken gepubliceerd of afgespeeld als audio. Driemaal waagden we ons, samen met diverse partners, aan intergenerationele talentontwikkeling in een sociaal-culturele context. Het residentieproject Leegstandsproza verbond de inwoners van de Rotterdamse Almondestraat met jonge schrijvers uit Vlaanderen en Friesland. Binnen Vers van het Mes maakten jonge dichters kennis met elkaar en met hun lezers - kwetsbare lezers in dit geval, die samen poëzie lazen en daarna de dichters ondervroegen. De kers op de verjaardagstaart was het traject 15 + 15 = 30, waarin we inspiratie zochten in Koning van Katoren en Vlaamse en Nederlandse 15-jarigen in debat gingen met elkaar en met Jan Terlouw. Op 28 juni 2034 hopen we hen allen als 30-jarigen opnieuw te mogen verwelkomen om met ons het 30-jarig bestaan van deBuren te vieren. Als we die gebenedijde leeftijd mogen bereiken, is dat zeker ook te danken aan Vlaams-Nederlands verbinder Wim Vanseveren die ik op deze plaats graag ­hartelijk dank voor zijn inspiratie, productiviteit en présence.

Willem Bongers-Dek Directeur

Dit was deBuren in 2019................................................................................................................... 1 deBuren in de Vlaams-Nederlandse context................................................................ 4 deBuren presenteert............................................................................................................................7 deBuren produceert..........................................................................................................................35 deBuren inspireert.............................................................................................................................. 52 deBuren verbindt................................................................................................................................ 56 deBuren communiceert................................................................................................................ 58 deBuren organiseert........................................................................................................................ 68 Totaaloverzicht presentaties..................................................................................................... 75


deBuren in de Vlaams-Nederlandse context Tijdens de Reflectie-oefening (2016-2018) is intensief nagedacht over de optimale verhoudingen tussen de verschillende VlaamsNederlandse actoren. In het tweede jaar van de overbruggende beheersovereenkomst van deBuren, die uitzonderlijk slechts drie jaar duurt om nadien beter aan te sluiten op de ritmes van de bevoegde overheden, heeft deze hernieuwde constellatie zich stilaan uitgekristalliseerd. deBuren, als Vlaams-Nederlands huis voor cultuur en debat, richt zich sindsdien binnen haar culturele missie op talige cultuur en profileert zich daarnaast als debathuis in de brede zin van het woord. Na het citeren van de geactualiseerde missie en visie van deBuren, staat in wat volgt kort en bondig weergegeven waar de diverse instellingen voor staan en hoe deBuren met hen samenwerkt.

Missie deBuren

Vlaams-Nederlands huis voor cultuur en debat deBuren wil de culturele en maatschappelijke samenwerking en uitwisseling ­ ­bevorderen tussen Vlaanderen en Nederland door te presenteren, te produceren, te inspireren en te verbinden.

Visie deBuren

Binnen de perken van de gemeenschappelijke missie en visie van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking wil deBuren als operationele organisatie vorm geven aan de gemeenschappelijke culturele ruimte, door creatief en autonoom de vinger aan de pols te houden via presentaties, (co)producties en inspirerende en verbindende ­activiteiten in intensieve samenwerking en gepaste afstemming met de relevante actoren.

Overheden

Het Vlaams-Nederlands Huis deBuren wordt gesteund door de Nederlandse en Vlaamse overheden op basis van een beheers­ overeenkomst. In Vlaanderen valt dit onder de bevoegdheid van de minister van Cultuur, aan Nederlandse zijde delen de ministers van OCW en van Buitenlandse Zaken die verantwoordelijkheid. deBuren is de overheden erkentelijk voor deze structurele ondersteuning van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

4  /  80


De Nederlandse Taalunie (Vlaams-Nederlands) Beleids- en kennisorganisatie

deBuren organiseert sinds 2019 in opdracht van de Taalunie de Week van het Nederlands. Een van de uitkomsten van de Reflectie-oefening was immers dat deBuren zich operationeel inschakelt in de VlaamsNederlandse samenwerking. Aangezien de organisatie van de Week minder bleek te passen bij de beleidsmatige missie van de Taalunie, vond dit project (inclusief het broodnodige budget) een warm thuis bij deBuren. Voorts delen we kennis en expertise (bijvoorbeeld over Buurtalenonderwijs en is het Brusselse kantoor van de Taalunie ­gevestigd ten huize van deBuren.

De Brakke Grond (Vlaams in Nederland) Beeldende kunst, muziek, theater

Sinds 2018 is de missie van deBuren complementair aan die van De Brakke Grond, waardoor intensieve samenwerking eerder uitzonderlijk is. Wel is er tweemaandelijks directieoverleg. De overlap zit ‘m in podcasting dat De Brakke Grond beschouwt als audiovisuele kunst, terwijl deBuren het als talige cultuur ziet. Een voorbeeld van die samenwerking is Golflengte. Verder huren we graag de locatie voor de populaire Brainwash Talks en voor de Dag van de Literatuurkritiek: twee evenementen met nationale uitstraling voor een specifieke doelgroep.

© Nick Chesnaye

Golflengte

Ons Erfdeel/de lage landen (Vlaams-Nederlands) Reflectie

deBuren en de lage landen versterken elkaar steeds meer online. De zichtbaar vernieuwde digitale strategie van de lage landen sluit mooi aan op diverse producties van deBuren. Het mooiste voorbeeld is wellicht de samenwerking rondom de teksten die de schrijfresidenten van deBuren naar aanleiding van de Nacht van de Geschiedenis schrijven en inspreken. Die teksten verschijnen in het Nederlands, Engels en Frans als tekst en als audio op de websites van de lage landen. de lage landen

Het Nederlands Letterenfonds en Literatuur Vlaanderen

© Michiel Devijver

De Staat van het Boek

Met de letterenfondsen — die zich binnen de Vlaams-Nederlandse samenwerking identificeren als vleugelspelers — hebben we al jaren een levendige kennisuitwisseling. De afgelopen tien jaar hebben er altijd medewerkers van deBuren in adviescommissies en denktanks van de beide fondsen gezeteld. Daarnaast ondersteunen de fondsen via de jaarlijkse grensverkeerregeling, een fonds dat voorheen door de Taalunie beheerd werd, diverse samenwerkingen waar deBuren ook partner van is. Ook een evenement als De Staat van het Boek in het Vlaams Parlement, inclusief de ondertekening van het charter Elk verhaal telt, werd in 2019 samen opgezet.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

5  /  80


De Nederlandse Ambassade in Brussel en de Vlaamse Vertegenwoordiging in Den Haag

deBuren heeft een vruchtbare samenwerking met de Nederlandse Ambassade. We vinden elkaar jaarlijks in het organiseren van evenementen rondom de Internationale Dag tegen Homofobie en Transfobie (IDAHOT) en Mensenrechtendag en signaleren elkaar mogelijkheden tot andere samenwerkingen, zowel voor als achter de schermen. Met de Vlaamse Vertegenwoordiging stemmen we regelmatig af. Zo steunden we in 2019 samen de Pacificatielezing door Jan Raes in Breda. Verder nam in 2019 deBuren de organisatie van de Vlaams-Nederlandse Journalistenbeurs over van de Ambassade en de Vertegenwoordiging: een mooi voorbeeld van de uitkomst van de Reflectie-oefening in de praktijk.

Directie-overleg, netwerkmoment en jaarlijkse evaluatie

Elk half jaar komen de directies van de verschillende instellingen samen voor een overleg, voorgezeten door de directeur van deBuren en genotuleerd door de locatiepartner. Dit overleg vond in 2019 op 20 februari plaats in Rekkem bij Ons Erfdeel en op 10 oktober in The Humanity House te Den Haag. Dat laatste moment was meteen een perfecte aanleiding om — middenin de Week van het Nederlands — een gezamenlijk netwerkmoment te organiseren onder de noemer Spraakmakend Nederlands? De Vlaamse Vertegenwoordiging sloot zich daar enthousiast bij aan. Het jaarlijkse evaluatiemoment met ambtenaren, voorzitter en directeur kon in 2019 geen doorgang vinden wegens de toen recente Vlaamse regeringsvorming, dat moment is gepland in januari 2020. Henriëtte Louwerse tijdens Spraakmakend Nederlands

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

6  /  80


Hoe programmeerde deBuren in 2019? deBuren presenteert Literatuur & taal

56

Politiek & samenleving

49

Wetenschap & geschiedenis

16 15

Filosofie & religie Media Economie Podium & muziek

6 4 3

149 > 15.408 149 unieke activiteiten (‘presentaties’) 15.408 bezoekers 103 bezoekers gemiddeld per activiteit 123 Nederlandstalige activiteiten (83%) 18 Engelstalige activiteiten (12%) 8 Activiteiten in meerdere talen (5%)

67

activiteiten in eigen huis (45%)

32

activiteiten in Nederland (21,5%)

50

activiteiten op locatie in Vlaanderen en Brussel (33,5%)

Geografische spreiding in verhouding tot publiek 67 activiteiten in eigen huis > 4.143 bezoekers > gemiddeld 62 bezoekers per activiteit hier speelt mee dat we sinds 2019 van de brandweer maximaal 85 personen mogen toelaten in de benedenzaal (voorheen: 110) en dat we voor het comfort tijdens onze lunchreeks maximaal 70 personen toelaten

50 activiteiten in Vlaanderen > 5.645 bezoekers > gemiddeld 113 bezoekers per activiteit 32 activiteiten in Nederland > 5.620 bezoekers > gemiddeld 176 bezoekers per activiteit

604

gasten in 2019

288 Vlamingen en Brusselaars 274 Nederlanders 42 Internationale sprekers

De sprekers van deBuren Spreiding | 157 sprekers in Nederland, waarvan 50 Brusselaars en Vlamingen, en 447 sprekers in België, waarvan 180 Nederlanders. X/M/V  |  Vier sprekers identificeren zich als non-binair. 293 gasten waren vrouwen (49%). 307 gasten waren mannen (51%).

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

7  /  80


Toekomst in zicht ‘Eigenlijk is deBuren altijd bezig met het nu en de toekomst. Zelfs als het over het verleden gaat. Het is dan ook geen toeval dat we onze vijftiende verjaardag vieren met de blik voorwaarts. Dat is ons DNA, al vijftien jaar lang.’ Wim Vanseveren, voormalig directeur deBuren

We kozen ervoor om niet nostalgisch terug te blikken, maar ons integendeel de vraag te stellen: waar zullen we over vijftien jaar staan? We discussieerden over kweekvlees als milieuvriendelijke oplossing voor het voedselvraagstuk, over burn-outs als symptoom van een ziekmakende marktmaatschappij, en over het dekoloniseren van de vrouwenbeweging. Ignaas Devisch sprak over het gevaar van empathie, Vlaamse en Nederlandse experts gaven Brainwash Talks en we zetten een Europees verkiezingsdebat op poten met alle Vlaamse en Nederlandse lijsttrekkers. Oud-schrijfresident Jelko Arts (residentie Parijs, 2016) ontwierp de cover voor onze voorjaars­ brochure en enkele elementen om doorheen het seizoen te gebruiken in onze communicatie. We lanceerden de campagne 'kies jouw ­favoriete programma uit vijftien jaar deBuren' en dat stelde ons voor een uitdaging: Radioboeken en deBuren univerCity kregen exact evenveel stemmen. We beraadden ons en kozen voor een fusie: een hybride programma met het beste uit beide. Op 28 juni kondigden we tijdens dit eerste feestmoment aan dat Radioboeken een eenmalige comeback zou maken, en we kozen Rashif El Kaoui en Lotte Lentes als nieuwe Radioboekenauteurs.

Hoogtepunt van ons feestjaar was een groots Vlaams-Nederlands ­talentontwikkelingstraject 15+15=30 met Brusselse én Rotterdamse vijftienjarigen waarbij we hen uitnodigden in de wondere wereld van Stach, het hoofdpersonage uit Koning van Katoren, een jeugdboek van de Nederlandse schrijver Jan Terlouw. We bouwden het traject op aan de hand van de onderwerpen die Terlouw in het boek aanhaalt omdat deze nog steeds razend actueel zijn: klimaat, verontreiniging, wapenhandel, farmaceutische industrie, economische ongelijkheid …

Als eindejaarscadeau deelden we hun ingeblikte Radioboeken via al onze kanalen. Rashif El Kaoui schreef met Chrysalis een verhaal dat zich afspeelt in een ondergrondse parkeergarage; Otto's eerste van Lotte Lentes speelt zich af in een ziekenhuis tijdens de nachtshift.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

8  /  80


Op 18 september hadden de jongeren een ontmoetingsdag bij Theater Rotterdam waar ze ingeleid werden in de kunst van het ­debatteren. Op 27 september eindigde het project na een leerrijke, participatieve denkdag met een inter­ generationeel podiummoment waarbij de jongeren in gesprek gingen met Jan Terlouw. Ze vergeleken het boek met hedendaagse moeilijk­heden, vormden als groep een mening over het probleem en gingen samen in gesprek over mogelijke oplossingen. Brusselse danser en jeugdwerker Greg Lox leidde alles in goede banen.

Herbeleef het slotfeest ‘15 jaar deBuren’ met onze vijftienjarigen en Jan Terlouw.

Onze vijftienjarigen en Jan Terlouw

© Marianne Hommersom

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

9  /  80


Van keurslijf tot keuslijf? ‘Verwachtingspatronen bieden sommigen kansen en sluiten anderen daarvan uit. Dat is het keurslijf waarin eenieder ingesnoerd is.’ Willem Bongers-Dek, directeur deBuren

In het najaar van 2019 stelden we scherp op gender. We haakten deels aan bij het thema ‘zij/hij’ van de Nederlandse Maand én Nacht van de Geschiedenis, maar trokken de thematiek verder open dan die tegenstelling suggereert. We keken naar beeldvorming en de vorming van onze verbeelding, wierpen een nieuwe blik op oude kunstwerken, en debatteerden over de gevolgen van ge­­­genderd denken. Hokjes en hoe we die kunnen openbreken vormden de rode draad tijdens de Dag van de Literatuurkritiek. Binnen het najaarsthema werkten we een programma­lijn uit rond mannelijkheid. Op 14 mei hadden we als voorproefje de Belgische première van de documentaire Man Made van Sunny Bergman. Verder ­onderzochten we het mannendom tijdens RE/defining Masculinities, het Festival van de Gelijkheid en de Nacht van de Geschiedenis. Bij MAATSCHAPPIJ een meer gedetailleerde omschrijving van onze ­activiteiten binnen het thema. Om het thema ook visueel in onze c ­ ommunicatie door te trekken, vroegen we aan Yaqine Hamzaoui, 23-jarige fotograaf uit Brussel, om binnen het thema Keurslijf/keuslijf een reeks van tien portretten te maken. Ze probeerde de schoonheid vast te leggen in de imperfectie. Voor Yaqine zijn het stuk voor stuk voorbeelden die haar motiveren nog meer zichzelf te worden en vertrouwen te krijgen in wie ze is. En dat hoopt ze met deze reeks ook bij anderen teweeg te brengen. Of, om het in haar woorden te zeggen: ‘DO YOU, IT’S OKAY!’

© Yaqine Hamzaoui

Bryan Mugande

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

10  /  80


Haal meer uit je lunchpauze bij deBuren! Er waren twintig lunchprogramma’s bij deBuren in 2019. Tussen 12:30 en 13:30 konden bezoekers opnieuw hun lunchpauze verrijken met een culturele activiteit in het centrum van Brussel. Door de juiste balans tussen vernieuwing en het voortzetten van vertrouwde formules, een goede spreiding van de verschillende formats en gerichte communicatie hebben we de afgelopen jaren een trouw publiek opgebouwd. Bij de start van elk seizoen lanceerden we ook een vroegboekactie met voordeeltarief.

We trapten 2019 af met een lunchconcert van Nederlands cellist Ernst Reijseger en ­ fluitist Erik Bosgraaf. We planden verder geen lunch­ concerten binnen de reeks deBuren hebben Oren om een samenwerking op te zetten met de Ancienne Belgique, een verdere uitbreiding van een meer proactieve partnerstrategie en het werken aan onze verankering in Brussel. deBuren hebben Oren maakt een comeback in 2020 met de focus op diversiteit en talent­ontwikkeling en een goede afwisseling van aanstormende talentvolle muzikanten uit Nederland, Vlaanderen en Brussel. De samenwerking met het Brusselse Ouderenplatform werd geïntensifieerd. BOp zette elk seizoen onze lunchactiviteiten in de kijker bij hun leden, wat resulteerde in een trouwe groep bezoekers. Daarnaast ontvangen we ook

groepen studenten van de Erasmus Hogeschool Brussel en van Odisee. Ook anderstaligen uit Brussel die Nederlands leren vinden via hun docenten hun weg naar deBuren. We bouwen hier graag op verder in 2020 om dit ook structu­ reel te bestendigen.

Broodjes Kennis

In deze wetenschapsreeks geven experts antwoorden op prangende vragen in de vorm van een lezing gevolgd door vragen uit het publiek. Aan de start van het Bruegeljaar hadden we een lezing van Manfred Sellink (directeur-conservator KMSKA) over het unieke van Bruegel en besprak professor Mark Post of kweekvlees een milieuvriendelijke oplossing is voor het voedselvraagstuk. Daarnaast nodigden we twee sociologen uit: Mark van Ostaijen over ‘het individu’ en Giselinde Kuipers over schoonheid. Herman Van Goethem eindigde het voorjaar met een lezing over 1942. In het najaar sprak journalist en oud-schrijfresident Selma Franssen over vriendschap en romantische liefde en had taalkundige Vivianne Waszink het over taal­irritaties. Kunsthistorica Lidewij Koekkoek gaf een lezing over de vrouwen van Rembrandt en Herman Pleij sloot de lunchprogrammering van 2019 af met een Sinterklaascollege.

PODCAST Herman Van Goethem 1942: Kantelpunt in de Tweede Wereldoorlog © Sarah Ouaamari

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

11  /  80


Literaire lunch

Tijdens de lunch kon ons publiek ook kennismaken met interessante schrijvers, slammers, dichters en journalisten uit Vlaanderen en Nederland. We sloten de reeks Pas de Deux af met een ­ontmoeting tussen Jelko Arts en Siel Verhanneman, die het hadden over contact maken met de ander en onszelf. Op Valentijnsdag droeg de Nederlandse minister van Cultuur Ingrid van Engelshoven haar ­favoriete liefdesverzen voor. Van Bart Moeyaert tot Claudia De Breij. Ze nam daarmee de fakkel over van haar Vlaamse ambtscollega Sven Gatz. Minister Van Engelshoven gaf het curatorschap door aan schrijver Erwin Mortier voor 2020.

Simone Atangana Bekono, Maryem van den Heuvel, Erwin Mortier, Sven Gatz, Ingrid van Engelshoven, Jorick Bronius, Iris Penning, Jade Decoster, Wim Vanseveren en Ben de Reu.

Een verslag van de middag en de door de minister gelezen gedichten vind je in ons Magazine.

bij de rhythms and rhymes van Younes van den Broeck, Prisca Agnes Nishimwe en Derek Otte. Een bijzondere middag was ook Dat was Watou, waar we de aanwezigen in volle wintertijd terug meenamen naar de Poëziezomers in Watou, met onder anderen Hester Knibbe en Luuk Gruwez.

Vraag en antwoord

Naast de gevestigde reeksen Broodje Kennis en Literaire Lunch introduceerden we de onmiddellijk succesvolle reeks Vraag & antwoord. Dit innovatieve, participatieve lunchformat bood een antwoord op een groeiende honger naar gesprek en dialoog met opiniemakers. Actuele opiniemakers kregen tien minuten om hun opinie met het publiek te delen, de overige vijftig minuten mocht het publiek vragen stellen. Om het proces meer diepgang te geven, stuurden we telkens voorafgaand aan de lunchlezing artikels en het opiniestuk op naar het ingeschreven publiek. Beten de spits af: Griet Vandermassen (feministen hebben het niet begrepen op biologie), Theo Compernolle (een burn out? misschien is het ook wel een beetje je eigen fout) en Alphonse Muambi (sluit de grenzen tussen Afrika en Europa).

Annemie Peeters (Vrijdag, Klara) sprak na zijn Vraag & antwoord bij deBuren met de Nederlands-Congolese auteur en opiniemaker Alphonse Muambi. Je kunt de integrale uitzending herbeluisteren als podcast.

De poëzietournee Vers van het Mes passeerde tijdens een literair lunchmoment. De nog niet gedebuteerde dichters Tania Verhelst, Dewi de Nijs Bik en Luuk Wojcik stelden hun werk voor en gingen in gesprek met het publiek. We werkten voor deze middag samen met DE DAGEN, dat literatuur bij kwetsbare doelgroepen brengt (mensen met een psychische kwetsbaarheid, mensen in armoede …) Een Poetry Slam tijdens de lunch gaf ons volwassen publiek de kans om te verbroederen met een groep Brusselse scholieren,

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

12  /  80


Literatuur en taal ‘Wat is deBuren een fijne organisatie om dingen voor te doen! Er is zoveel zorg en betrokkenheid, echt heel fijn.’ Rebekka de Wit

deBuren trapte de literaire programmering van 2019 stevig af met befaamd NederlandsBrits auteur Ian Buruma. Kort daarna kwam op Valentijnsdag Nederlands minister van Cultuur Ingrid van Engelshoven de mooiste liefdesverzen voordragen op het podium van deBuren. En dat was nog maar het begin! We hadden heel wat jong schrijftalent in ons programma, zoals Siel Verhanneman, Jelko Arts, Iduna Paalman, Dewi de Nijs Bik, Giuseppe Minervini, Edna Azulay en Younes van den Broeck, maar gaven ons publiek ook de kans om kennis te maken met de nieuwste romans van Yves Petry en Ilja Leonard Pfeijffer. Wie diep in een boek wilde duiken, kon z’n hart ophalen aan onze leesclubreeks deBuren Boekt, waarin lezers literaire smaakmakers zoals Rebekka de Wit, Radna Fabias, Jaap Robben,

Manon Uphoff en Fikry El Azzouzi konden ontmoeten en bevragen. Voor een bijzondere editie van deBuren Boekt haalden we – om de jubilea van deBuren, De Reactor én de cultroman Omega Minor te vieren – auteur Paul Verhaeghen naar België.

‘Wat kan ik buiten dit boek nog zeggen dat interessant en relevant is en wat niet al in het boek staat?’ Zo formuleerde Manon Uphoff haar grootste uitdaging aan het begin van de leesclub over haar jongste roman Vallen is als vliegen. Een heleboel, zo bleek. Ziehier een bloemlezing.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

13  /  80


deBuren draagt daarnaast graag bij aan lees­ bevordering.Samen met Odisee organiseerden we Leesbuffet, een namiddag waar organisaties en uitgeverijen uit België én Nederland de nieuwste leesbevorderingstechnieken toelichtten. Sven Gatz en Wim Oosterlinck openden deze middag en Abdelkader Benali en Simone Atangana Bekono sloten ’m af, met een ontmoeting op het podium en een heerlijk couscousbuffet van Casa Benali. Wie lezen zegt, zegt schrijven. We organiseerden samen met Muntpunt de Brusselse editie van De Schrijfwijzen, het nieuwe Groot Dictee. Een Brusselse studente maakte slechts twee fouten en mocht naar de finale. Lees een verslag daarvan in De Standaard.

Leesbuffetselfie

Elke twee jaar verzamelen de literaire Lage Landen zich in Brussel voor het Passa Porta Festival. Tijdens het Passa Porta Festival ontvingen we onder anderen Andrés Barba, Marja Pruis en een schare aan internationale talenten uit het CELA-traject. We presenteerden in eigen huis de ­literaire virtual reality-productie Roszypne (Studio ZZZAP) van oud-schrijf­resident Lisa Weeda en Nienke Huitenga. We dachten buiten de hokjes en lieten auteurs in dialoog gaan met kunstenaars als Ellen Gallagher, met de kunstwerken van het Rijksmuseum, of met Zuid-Afrikaanse auteurs tijdens de Avond van de Afrikaanse Roman. De Zuid-Afrikaanse auteurs Karin Brynard, Valda Jansen, Pieter Odendaal, Riana Scheepers, Eben Venter en Frazer & Deniel Barry ontmoetten Belgisch Dichter des Vaderlands Els Moors, Nederlands talent Edna Azulay en Fries dichter Elmar Kuiper. De langdurige samenwerking met

Collega Mathieu Buyse beleeft Roszypne tijdens Passa Porta Festival

De Week van de Afrikaanse Roman past binnen een lange Zuid-Afrikaanse traditie binnen deBuren. citybooks Grahamstown en citybooks Stellenbosch zijn daar mooie voorbeelden van.

Avond van de Afrikaanse roman: multi-instrumentalist Frazer Barry en percussionist Deniel Barry.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

14  /  80


deBuren gaf kansen aan jonge talenten en organiseerde opnieuw podiummomenten met deelnemers van talentontwikkelingstrajecten als Vers van het Mes, de Schrijfresidentie en Leegstandsproza. Vaak was het hun eerste kans om werk aan een groter publiek voor te stellen.

© Denise Amber

Explore the North: Leegstandsproza Younes van den Broeck

Vers van het mes: Willem Bongers-Dek in gesprek met Tania Verhelst

We droegen de jonge dichteres Edna Azulay voor als Nederlandse inzending voor Transpoesie, een internationaal poëzieproject in het Brusselse openbaar vervoer. Zij presenteerde in Muntpunt haar gedicht tussen een Baskische, Tsjechische, Friese en Faeröerse dichter. deBuren was ook van de partij op Nederlandse literaire festivals. Zo waren we partner van verschillende literaire residenties en optredens op Explore the North, een winters stadsfestival in Leeuwarden en coproduceerden we meerdere momenten tijdens het Wintertuinfestival. Door de deelname aan festivals creëren we culturele uitwisseling en zichtbaarheid bij nieuwe doelgroepen.

We hadden aandacht voor verschillende genres: proza, literaire non-fictie, poëzie, slam, spoken word … en zelfs het smaakvolle erotische verhaal. Het Rode Oor is ondertussen een begrip geworden en de ingelezen verhalen zijn — hoe kan het ook anders — ware hits op onze podcastkanalen.

Op ons SoundCloud-kanaal vind je ondertussen heel wat erotische verhalen. De verhalen van de drie winnaars (2017 - 2018 - 2019) leverden in totaal al meer dan 8.000 plays op.

© Mathias Hannes

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

15  /  80


Week van het Nederlands

In 2019 nam LNVT namens deBuren voor de eerste keer de organisatie van de Week van het Nederlands over van de Taalunie. Partnerorganisaties, bibliotheken, scholen en instituties die met taal bezig zijn, organiseerden meer dan zestig activiteiten in Nederland, Vlaanderen en daarbuiten. Van Groningen tot Louvain-la-Neuve en van Nijmegen tot Brugge kon je van 5 tot en met 12 oktober 2019 terecht voor tal van lezingen, debatten, workshops en voorstellingen rond taal, het Nederlands en aanverwante thema's. Ook online waren er quizjes, taaltips, woordmopjes en andere acties die het Nederlands centraal stelden. Schrijvers Ish Ait Hamou en Ellen Deckwitz trokken de kar als ambassadeurs van het Nederlands.

H.K.H. Prinses Laurentien opent de Week van het Nederlands

Op 10 oktober hadden we in Den Haag samen met de Algemene Afvaardiging van de Vlaamse Regering in Nederland, de Brakke Grond, het Nederlands Letterenfonds, Ons Erfdeel vzw, de Taalunie en het Vlaams Fonds voor de Letteren de inhoudelijke netwerkavond Spraakmakend Nederlands.

Spraakmakend Nederlands? 'Nederlands is onze taal, maar het Nederlands is niet alleen van óns.' Ambassadeurs van het Nederlands Ish Ait Hamou en Ellen Deckwitz

Herbekijk Ellen en Ish over hun relatie met het Nederlands en de manier waarop ze taal inzetten om hun verhalen te vertellen. Henriëtte Louwerse tijdens Spraakmakend Nederlands

Een van de hoogtepunten was ­ongetwijfeld de denkbeeldige knip waarmee H.K.H. Prinses Laurentien de vijfde Week van het Nederlands officieel voor geopend verklaarde. Ze deed dit tijdens het twee­jaarlijkse congres van Onze Taal, dat op 5 oktober plaatsvond in Utrecht. Ish Ait Hamou gaf er nadien een bevlogen lezing over hoe hij als kind Nederlands als derde taal leerde en de uitdagingen die dit met zich meebracht.

Het betoog van Henriëtte Louwerse plaatsten we nadien in ons online Magazine: Kleindenken beperkt het potentieel van het Nederlands.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

16  /  80


Bij deBuren gaven Nederlandse en Vlaamse taalexperts Rachael Moore, Raf Njotea, Vivien Waszink, Maartje Luif en Anne-Sophie Ghyselen antwoord op actuele en prangende taalvragen tijdens een aflevering in de reeks ´Moeilijke dingen makkelijk uitgelegd´, een concept van journalist en oud-schrijfresident Selma Franssen in samenwerking met Curieus vzw en deBuren. De Nederlandse taalkundige Vivien Waszink gaf tijdens een Broodje Kennis antwoord op de vraag ‘Waarom is taal soms zo irritant?’ Samen met Genootschap Onze Taal publiceerden we de Taalkrant die in 30.000 ­exemplaren werd verspreid. We ontwikkelden het taalspel Het Letterbord, waarmee je op een leuke en leerzame manier met het Nederlands aan de slag kan in de klas of bibliotheek, maar ook thuis. Het spel is vlot te spelen vanaf acht jaar en is ook geschikt voor NT2-studenten. Verschillende onderwijsinstellingen en ­ bibliotheken gingen met het Letterbord aan de slag.

De Taalkrant met Het Letterbord is nog steeds als pdf te downloaden!

Instastory Raf Njotea tijdens Moeilijke dingen makkelijk uitgelegd: Alles over taal.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

17  /  80


De Dag van de Literatuurkritiek

Op 7 november 2019 ontvingen deBuren en De Reactor in Amsterdam 65 middelbareschooldocenten uit Vlaanderen en Nederland voor de vierde editie van de Dag van de Literatuurkritiek met het thema Buiten de hokjes. De dag kreeg een gemiddelde evaluatie van 8,67/10, de hoogste waardering tot dusver. Op deze unieke bijscholingsdag over het gebruik van literatuur in de klas, kregen de aanwezigen inspirerende lezingen en workshops van Murat Isik, Maaike Meijer, Ruth Lasters, Mustafa Kör, Iduna Paalman en Matijs Lips. Ze spraken onder andere over de positie van vrouwelijke auteurs in de literatuurgeschiedenis, leesbevordering in technische opleidingen en het belang van creatief schrijven in de klas. De deelnemers vulden na afloop een evaluatieformulier in; hieruit sprak een groot enthousiasme over de sprekers, de organisatie en de sfeer. Eén representatieve quote:

‘Het niveau is hoog én het sluit goed aan op de lespraktijk.’

Colloquium buurtalenonderwijs van de Benelux

Het colloquium buurtalenonderwijs van de Benelux bracht experts begaan met buurtalenonderwijs samen uit ministeries, grensregio’s en organisaties voor grensoverschrijdende samenwerking uit Nederland, Vlaanderen, de Franse en Duitstalige Gemeenschap, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Luxemburg, Hauts-deFrance, Nordrhein-Westfalen, Niedersachsen, Saarland, Rheinland-Pfalz en Grand Est. Het doel was om er ervaringen en goede praktijken te delen en na te gaan hoe grensoverschrijdend kan worden samengewerkt om het buurtalen­ onderwijs te versterken. Namens deBuren ging directeur Willem Bongers-Dek onder leiding van Indra Dewitte (hoofdredacteur Belang van Limburg) in gesprek met Luc Devoldere (directeur de lage landen), Marc Barthelemey (Commissaire fir d’Lëtzebuerger Sprooch) en Filip Denys (Belgische Germanisten- und Deutschlehrerverband).'

Conclusies en aanbevelingen op de website van de Benelux.

Dag van de literatuurkritiek

© Florian Braakman

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

18  /  80


Politiek Ook in 2019 zette deBuren weer stevig in op maatschappelijk en politiek debat. De focus lag op actuele thema’s met een VlaamsNederlandse insteek, maar ook internationale onderwerpen met een impact op de Lage Landen ontbraken uiteraard niet.

Eind januari maakten we een stevige start met het debat De onvoorspelbare terrorist, naar aanleiding van het gelijknamige rapport van de Nederlandse radicaliseringsexpert Marion van San, gepubliceerd tijdens een fellowship bij de Vlaamse denktank Itinera. In onze reeks MO*lezingen met MO* Magazine hield de Britse historica en Chinadeskundige Jude Woodward een betoog naar aanleiding van haar boek Amerika tegen China. De nieuwe Koude Oorlog?, waarna ze in gesprek ging met Nederlandse en Vlaamse gastsprekers.

De avond met Jude Woodward kun je hier beluisteren.

Identiteitspolitiek en nationalisme

Het debat over identiteitspolitiek en nationalisme laaide in 2019 op. Tijdens verschillende debatavonden kwamen diverse standpunten aan bod op het podium van deBuren. Financieel geograaf en opiniemaker Ewald Engelen hield een pleidooi naar aanleiding van zijn pamflet Het is klasse suffie, niet identiteit!, waarna hij stevig in debat ging met Warda El-Kaddouri en Marc Swyngedouw.

De podcast van de avond Het is klasse suffie, niet identiteit! was - met 1.500 plays - een van de meest beluisterde podcasts uit 2019.

De opkomst van het rechts-nationalisme in Europa bleek na de Europese verkiezingen kleiner dan verwacht, maar Kemal Rijken (auteur Eigen Volk) verdedigde de stellingen uit zijn boek met vuur in een levendige discussie met politicoloog Carl Devos, historicus en Elsevier-columnist Geerten Waling en filosofe Tinneke Beeckman.

Ook dit debat is online te beluisteren.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

19  /  80


Wat de politiek (ver)mag

Den Haag, de Wetstraat en de staat van onze democratie staan ter discussie. deBuren besteedde aandacht aan deze macht en onmacht van de politiek. Vlaams advocaat Paul Bekaert waarschuwt met De sluipende staatsgreep voor een coup die stilaan vorm krijgt en herinnert ons aan het belang van de scheiding der machten. Nederlands politica Winnie Sorgdrager schoof aan voor een discussie over de trias politica in de Lage Landen. Tijdens het Rotterdamse denkcafé Wat de politiek vermag gingen Nederlands staatsman Herman Tjeenk Willink en voormalig president van de Europese Raad Herman Van Rompuy in een bomvolle Arminiuskerk in gesprek over macht en onmacht van de politiek. Het publiek kreeg ruimschoots de kans in debat te gaan met deze twee éminences grises van de Laaglandse politiek.

Europa en Brexit

Op 28 maart 2019 was er de —  voorbarig ­getitelde  — avond Brexit: the day before in de Beursschouwburg, met een optreden van de Breunion Boys, erotische Brexitpoëzie en een geanimeerd politiek debat. In oktober werkten we samen met het Londense debatfestival The Battle of Ideas aan een Brussels satellietdebat waarbij een Vlaams-Nederlands-Brits panel onder leiding van Brussels The Timescorrespondent Bruno Waterfield in discussie ging over Brexit or 'Remain and reform'?

Paul Bekaert in discussie met Winnie Sorgdrager

Beluister het debat met remainers en brexiteers Claire Fox, Dave Sinardet, René Cuperus en Erik Edman (DiEM25).

deBuren was ook partner van het drukbezochte Festival Europa in het Utrechtse TivoliVredenburg en nodigde de Vlaamse klimaatactiviste Anuna De Wever uit om achter de schermen in discussie te gaan met Nederlandse jongerenorganisaties en om deel te nemen aan een podium­discussie tijdens het festival. Klimaatverandering was trouwens een onderwerp dat aan bod kwam in verschillende programmaluiken van deBuren, waaronder de reeks It’s the economy, stupid!

Anuna de Wever en Kyra Gantois

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

20  /  80


Het Europees Verkiezingsdebat der Lage Landen

Op 9 mei 2019 — Europadag — organiseerden we in samenwerking met het Vlaams-Europees Verbindingsagentschap (VLEVA) en het Huis van de Nederlandse Provincies naar aanleiding van de Europese Verkiezingen de vierde editie van VoxPop, onze reeks van inter­actieve en live gestreamde debatten, telkens simultaan in Vlaanderen en Nederland. In het Spoorwegmuseum in Utrecht gingen de Nederlandse lijsttrekkers voor de Europese Verkiezingen in discussie, bij het VLEVA in Brussel debatteerden de Vlaamse kandidaten. Vlaams panel: Geert Bourgeois (lijsttrekker voor N-VA), Kris Peeters (lijsttrekker voor CD&V), Kathleen Van Brempt (lijsttrekker voor sp.a), Gerolf Annemans (lijsttrekker voor Vlaams Belang), Line De Witte (lijsttrekker voor PVDA), Christophe Calis (lijsttrekker voor Volt), Bart Staes (tweede plaats voor Groen) en Vincent Stuer (tweede opvolger voor Open VLD).

© Ian Segal

Het Europees Verkiezingsdebat der Lage Landen: Kris Peeters en Geert Bourgeois

Lees hier de verslagen van de avond door VLEVA en het Huis van de Nederlandse Provincies en bekijk de videoregistraties van het Utrechtse debat en het debat in Brussel.

Nederlands panel: Malik Azmani (lijsttrekker VVD), Derk Jan Eppink (lijsttrekker FvD), Peter van Dalen (lijsttrekker ChristenUnie), Marcel de Graaff (lijsttrekker PVV), Anja Hazekamp (lijsttrekker PvdD), Arnout Hoekstra (lijsttrekker SP), Esther de Lange (lijsttrekker CDA), Toine Manders (lijsttrekker 50PLUS), Ayhan Tonca (lijsttrekker DENK), Sophie in ‘t Veld (lijsttrekker D66). De debatten trokken veel publiek, niet alleen op locatie, maar dankzij onze mediapartners NPO Politiek (Nederland) en Knack (Vlaanderen) ook online. Zij zonden de livestream uit via hun kanalen. Elisabeth van den Hoogen (Utrecht) en Ihsane Chioua Lekhli (Brussel) leidden het debat tussen de politici aan de hand van vier stellingen rond achtereenvolgens klimaat, EU-financiering, democratie en migratie.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

21  /  80


Maatschappij Inspelen op wat leeft in onze samenleving en actuele ­maatschappelijke problematieken op de agenda plaatsen is al sinds jaar en dag de core business van deBuren. In het najaar van 2019 stelden we scherp op gender met ons najaarsthema Keurslijf/keuslijf. We haakten deels aan bij het thema ‘zij/hij’ van de Nederlandse Maand én Nacht van de Geschiedenis, maar trokken de thematiek verder open dan die tegen­ stelling suggereert. We organiseerden prominenter binnen diverse festivals in Vlaanderen en Nederland om actiever in aanraking te ­ komen met publiek dat misschien de weg niet zou vinden tot de zaal van deBuren.

deBuren en Human gingen voor het eerst een samenwerking aan voor een VlaamsNederlandse editie van Brainwash Talks. Vlaamse filosofen, schrijvers en deskundigen staken de grens over en voegden zich bij hun Nederlandse collega-experts. In het kader van het vijftienjarige bestaan van deBuren werkten we ook hier binnen het thema Toekomst in zicht: Welk probleem moeten we over vijftien jaar hebben opgelost? We kregen antwoorden van Frank Heinen, Nic Balthazar, Emma Lesuis, Jan Rotmans, Koert van Mensvoort, Renée Frissen, Rachida Lamrabet, Geert Buelens, Anaïs Van Ertvelde, Anton Jäger, Melat G. Nigussie, Rebekka de Wit, Frank Westerman, André Manuel, Elke Van Hoof en Khalid Benhaddou.

Brainwash Talks. Alle Talks zijn verder ook online te bekijken bij human.nl. Gezien het succes van de eerste editie verduurzaamden we dit partnerschap en staat er in 2020 een tweede VlaamsNederlandse Brainwash Talks op de agenda.

Na de uitverkochte dag (live) werden de Brainwash Talks elke zondagmiddag uit­­ gezonden op NPO 2, waarvoor deBuren elke week een teaser deelde via sociale media. De trailer van Melat G. Nigussie bereikte meer dan 13.000 mensen en werd 44 keer gedeeld. In totaal stemden (inclusief opnemen en terugkijken via een mediabox) 268.000 kijkers af op de

Bekijk hier alle Brainwash Talks op human.nl.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

22  /  80


Brussel

Op de vooravond van Valentijnsdag organiseerden we samen met Curieus vzw een nieuwe Moeilijke dingen makkelijk uitgelegd bij deBuren in Brussel, een initiatief van journalist en oud-schrijf­ resident Selma Franssen. Elisabeth Timmermans, Justine van de Beek, Inke Gieghase en Linda A. Thompson namen liefde anno 2019 onder de loep met korte presentaties over ghosting, sexting, LGBTQIA-labels en de terechte vraag ‘Waarom is het zo duur om single te zijn?’ Moeilijke dingen makkelijk uitgelegd kreeg er met The Brussels Bulletin een stevige Brusselse partner bij in 2019. Onder de noemer Brussels Explained organiseerden we voor het eerst een Engelstalige editie met het oog op het bereiken van Brusselse nieuwkomers. Julian Wolf, Derek Blyth, Linda A. Thompson, Filip Keymeulen en Kevin Kabongo spraken over Brussels jongeren, het Belgische onderwijssysteem, daklozen in de hoofdstad, straatcultuur en het zichtbare koloniale verleden in het Brusselse straatbeeld. Waar staan de letters in LGBTIQA+ voor? Slampoet Inke Gieghase

Actueler en meer Brussels kon de Nacht van de Fiets niet zijn geweest, aan de vooravond van de Grand Départ van de Tour de France in Brussel en middenin de realisatie naar een leefbaarder en deels autovrij stadscentrum. Samen met de Nederlandse radiomaker en journalist Jeroen Dirks, Bieke Purnelle van RoSa en het Brusselse Velomuseum organiseerden we een avond rond fietsverhalen, fietsgeschiedenis, fietsbeleid, fietsen in Brussel en vrouwenwielrennen met Marijn de Vries, Lieselot Decroix, Frank Heinen, fietsflik David Stevens en muziek van Sioen en PJDS.

Nacht van de fiets

Brussels Explained: Julian Wolf

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

23  /  80


Feminisme, gender en LGBTQIA-rechten

De reeks Who´s afraid of the F-word? is sinds 2013 niet meer weg te denken uit het programma van deBuren en de Vlaamse denktank Furia. In 2019 kwam RoSa — het Kenniscentrum Gender en Feminisme — er als vaste partner bij. Op 2 april 2019 organiseerden we voor het eerst binnen deze nieuwe samen­werking een volgeboekte avond over het dekoloniseren van de vrouwen­beweging in co-curatie met Emma-Lee Amponsah van Black speaks Back. Een avond met statements en slam van Fatma Arikoglu (ella), For All Queens!, auteur en journalist Sabrine Ingabire, slampoet Susu Aliy en Sarah El Massaoudi (BOEH!). In het najaar werkte deBuren mee aan de Belgische vrouwendag. Samen met Furia haalden we de Nederlandse Khadija Hyati van het Schoonmakersparlement naar Antwerpen waar ze met de Britse Camille Barbagallo sprak over reproductieve arbeid. Bij vaste partner Beursschouwburg werkten we mee aan een aantal afleveringen van Small Talks en nodigden we historica Anaïs Van Ertvelde (Universiteit Leiden) uit voor een gesprek over haar onderzoek Rethinking Disability.

Met Charlie Magazine —  dat eind 2019 aankondigde er definitief mee te stoppen  — ­organiseerden we nog twee Charlie Talks. In het voorjaar rond vriendschap en familie met Beate Volker, Thomas Smolders, Wim Slabbinck, Anke Truyens en Selma Franssen en in het najaar nodigden we journalist en opiniemaker Meredith Greer uit voor een lezing en gesprek over ­publiekelijk jezelf kunnen zijn. Voorafgaand verscheen op Charlie een interview met Meredith Greer door Jozefien Daelemans.

Haar Small Talk ableism & able-bodiedness kun je beluisteren op SoundCloud.

We are F(r)amily! Selma Franssen

Who´s afraid of the F-word? Sabrine Ingabire en Emma-Lee Amponsah

Charlie Talk Meredith Greer

© Intvis Arts

'Als je afwijkt van de norm en daar geen sorry voor zegt, word je op je plaats gezet'. Luister hier naar de Charlie Talk van Meredith Greer over unapologetically jezelf zijn.

Lezing Camille Barbagallo en interview Khadija Hyati

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

24  /  80


Tijdens Idahot, de internationale dag tegen homofobie, transfobie en bifobie —  een jaarlijkse samenwerking met de Nederlandse Ambassade in Brussel — wisselden experts bij deBuren ­e­­rvaringen uit over de stand van zaken met betrekking tot homorechten in verschillende Europese landen. Op de Nacht van de Geschiedenis spraken historici Elwin Hofman en Anna Tijsseling over de geschiedenis van de homoseksualiteit en vond een gesprek plaats over de geschiedenis van transgenders met ­historici Alex Bakker en Selm Wenselaers en model en activist Valentijn De Hingh over ­veranderende zorg, discussies en veranderende opinies in de samenleving en beeldvorming in de media. We startten in het najaar van 2019 een partnerschap met het Fins Cultureel Instituut in de Benelux voor de organisatie van het festival RE/defining Masculinities in en met de Beursschouwburg. Op de volgeboekte avond Voice Male gaven Fins-Canadees stand-­upartiest James Lórien MacDonald, Jaouad Alloul, Eric Cyuzuzo, Gijs Hablous en Jihan Imago korte statements over mannelijkheid. Jad Zeitouni (Emancipator en de Vlaamse Jeugdraad) was de presentator van dienst. Tijdens het panelgesprek Crossing Masculinity spraken woord­kunstenaar en nudger Kevin Groen, Koen Dedoncker (Men Engage Vlaanderen), songwriter Kriticos Pandelis Mwansa en Oscar Lehtinen (jongerenwerker HelsinkiMissio) met een intersectionele blik over normativiteit en het herdefiniëren van mannelijkheid.

© Joëlle Lê

Voice Male

deBuren was voor het derde jaar op rij partner van het Festival van de Gelijkheid in de Vooruit in Gent, een initiatief van Curieus vzw. In de ­interactieve performance Man Squad van Stichting Nieuwe Helden gingen Danny Bouman en Arbi El Ayachi vanuit een wederzijdse kwetsbaarheid met elkaar en het publiek in gesprek over ervaringen van mannelijkheid, man-in-­ wording en menselijkheid. Tijdens de performance werden opnames gemaakt voor de televisiereeks How to be a man van de Nederlandse omroep KRO-NCRV. De reeks werd in het najaar ­uitgezonden op NPO 2. Op het festival vond verder een aangrijpend gesprek plaats over racisme en opgroeien met een biculturele achtergrond en tot slot organiseerden we er een aflevering van VOXPOP rond gentrificatie.

Festival van de Gelijkheid

© Sissel Steyaert

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

25  /  80


Media Na een jaar reflectie blies deBuren in 2019 nieuw leven in de Mediacafés, een reeks die deBuren al sinds 2010 organiseerde met de VVOJ (Vereniging van Onderzoeksjournalisten) en Fonds Pascal Decroos (journalismfund.eu). De bestaande partnerschappen werden ­verstevigd (met o.a. locatiepartner Zebrastraat) en we vonden nieuwe partners in het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek, het Fonds voor Bijzondere Journalistieke projecten en Medianet Vlaanderen.

Met input van onze nieuwe journalistieke partners gingen de eerste drie ‘Mediacafés ­ 2.0’ over: de toekomst van regionaal nieuws, kunst­ matige intelligentie en journalistiek en de toekomst van documentairefotografie in Vlaanderen en Nederland, deze laatste naar aanleiding van een fototentoonstelling van onze buren van Journalismfund.eu in de Markten in Brussel. Verder hadden we de Nederlandse journaliste Bette Dam te gast, die vier jaar in Afghanistan werkte. Ze sprak over haar boek Op zoek naar de vijand, hoe ze de verblijfplaats van Mullah Omar achterhaalde, en hoe de westerse massamedia met fake news de war on terror aanjagen. Volgens Dam doen journalisten te weinig veld­ ­ onderzoek en baseren ze zich teveel op ­voor­ingenomen bronnen. Ze sprak bij deBuren met met Corry Hancké (De Standaard), media­ wetenschapper Emiel Martens en de Afghaanse journalist Ahmad Issa.

Gesprek met Ann Peuteman, David Friggieri, Evdokia Moskvina, Adeline Hulin en Sara De Vuyst

Naar aanleiding van Mensenrechtendag organiseerden we samen met de Nederlandse ambassade in Brussel een avond rond online ­ intimidatie van vrouwelijke journalisten, een ­ groeiend probleem volgens de OVSE. Binnen het project Safety of Female Journalists Online werd de documentaire A Dark Place gemaakt, waarin bedreigde journalisten aan het woord komen. Na de vertoning gingen vrouwelijke journalisten in gesprek met experts en vertegenwoordigers van de Europese Commissie en UNESCO.

Bette Dam, Ahmad Issa en Corry Hancké

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

26  /  80


Economie Binnen It’s the economy, stupid! organiseerden we het debat De vrije markt beperken om klimaatverandering te bestrijden? Jonathan Holslag kruiste tijdens deze discussie de degens met macro-econoom Peter van Bergeijk en milieu-econoom Johan Eyckmans. Verder namen ontwikkelingen rond de Nederlandse en Vlaamse arbeidsmarkt opnieuw een belangrijke plaats in. De Nederlandse hoogleraar Wilmar Schaufeli — een ­internationale autoriteit op het gebied van burn-out — presenteerde nieuwe inzichten en ging in discussie met o.a. VOKA-topman Hans Maertens. Samen met denktank Minerva organiseerden we een nieuwe aflevering in onze debatreeks over de kortere werkweek.

Wilmar Schaufeli

Met het Vlaams-Nederlandse kennisplatform NextConomy/ ZiPconomy brachten we prominente politici, academici en ondernemers samen voor een debat over de flexibele welvaartsstaat, een vervolg op het debat de toekomst van de ­freelance-economie uit 2018. Over deze zeer actuele kwestie debatteerden federaal minister van sociale zaken & volksgezondheid, en van asiel en migratie Maggie De Block, Europarlementslid en voormalig v­oorzitter van vakbond FNV Agnes Jongerius, hoogleraar sociale­ zekerheidsrecht Paul Schoukens, directielid VBO Monica De Jonghe, senior economist OESO Stijn Broecke en managing partner van Mindshake Roos Wouters.

Maggie De Block en Agnes Jongerius

'Minder werken betekent ook anders werken!' 'Is het niet beter om dan werk op maat te creëren voor bepaalde groepen?' Herbeleef hier het pittige debat over de kortere werkweek.

‘Een keuze maken voor een bepaald statuut aan het begin van je carrière en daar je hele loopbaan aan vasthouden is niet meer van deze tijd.’

Het debat over de flexibele welvaartstaat is online te beluisteren. Een uitgebreid verslag van de avond is te vinden op de website van NextConomy.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

27  /  80


Wetenschap & geschiedenis In diverse programma's van deBuren krijgen wetenschappers het woord. Wetenschap als categorie komt het meest tot uiting tijdens onze Broodjes Kennis, van milieuvriendelijk kweekvlees tot virussen die ons bestaan bedreigen, van zorg op maat aan de hand van je DNA tot de rijkheid van de publieke sociologie. Het hele jaar door kreeg ons publiek antwoorden op wetenschappelijke vragen tijdens de lunchpauze. Ons publiek kreeg ook (kunst)geschiedenis op het bord tijdens (uitverkochte) lunchlezingen over Bruegel, Rembrandt en een lezing over 1942. Uiteraard komen experts, onderzoekers en wetenschappers ook uitgebreid aan het woord op het merendeel van onze debat- en gespreksavonden.

Alain van Gool - Bepaalt je DNA-profiel straks welke zorg je krijgt?

Het hoogtepunt van onze geschiedenis­ programmering vindt echter niet plaats in eigen huis, maar in het Rijksmuseum in Amsterdam tijdens de Nacht van de Geschiedenis, waar we sinds enkele jaren steeds intensiever partner van zijn. Met onze programmalijn rond mannelijkheid spraken op de Nacht van de Geschiedenis historici Elwin Hofman en Anna Tijsseling over de geschiedenis van de homoseksualiteit en vond een gesprek plaats over de geschiedenis van transgenders met historici Alex Bakker en Selm Wenselaers en model en activist Valentijn De Hingh over veranderende zorg, discussies en veranderende opinies in de samenleving en beeldvorming in de media.

Nacht van de Geschiedenis  |  interview Valentijn De Hingh

In de aftermovie van de Nacht van de Geschiedenis komt deBuren mooi aan bod en op de website van de Maand van de Geschiedenis zijn alle residentieteksten te lezen. Nacht van de Geschiedenis  |  interview Willem-Bongers-Dek

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

28  /  80


Sinds 2018 komt het publiek tijdens de Nacht ook onze schrijf­residenten tegen. Voor hun opdrachttekst brachten de residenten van 2019 een ­schilderij uit de Eregalerij van het Rijksmuseum in Amsterdam tot spreken vanuit één vraag: wat zie je als je met een genderblik naar schilderijen als Het melkmeisje of De magere compagnie kijkt? De verhalen bereikten een groot publiek, niet alleen

live tijdens de Nacht van de Geschiedenis waar de auteurs hun tekst ook voordroegen aan gegidste groepjes, maar ook online. Daarnaast bundelden we — zoals in 2018 — alle teksten in de publicatie Oude werken, jonge schrijvers (oplage 1.500), die we uitdeelden aan alle bezoekers van de Nacht van de Geschiedenis. Deze samen­werking zetten we voort in 2020.

Oude werken Jonge schrijvers De Eregalerij door een genderbril

Edna Azulay Iduna Paalman Iona Daniel Jasmijn Post Malika Soudani Mandula van den Berg

Ali Amghar Amarylis De Gryse Arno Boey Cesar Majorana Daphné Dupont-Nivet Dieter De Schutter

Maxime Garcia Diaz Mohamed Ouaamari Mona Thijs Obe Alkema Quinten Wyns Sanne Pieters

© Jan Kees Steenman

Nacht van de Geschiedenis

© Jan Kees Steenman

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

29  /  80


Filosofie & religie Filosofie en religie stonden in 2019 p ­ rominent op het programma bij deBuren. Grote namen, goede partnerschappen en zorgvuldig gekozen onderwerpen zorgden voor volle zalen, media-aandacht en goed beluisterde podcasts. De Nederlandse filosoof Thijs Lijster kwam in april langs om het over zijn boek De grote vlucht inwaarts te hebben in het Kaaitheater, waarbij hij dezelfde dag nog te gast was in het radioprogramma Pompidou op Klara. De Vlaamse filosoof Ignaas Devisch trok in Arminius in Rotterdam zevenhonderd mensen om naar zijn betoog over Het gevaar van empathie te luisteren. Op dezelfde locatie ging auteur en hoogleraar Paul Scheffer tijdens een uitverkochte Nacht van de Filosofie in gesprek met de conser­ vatieve denker Othman El Hammouchi over ‘de klunzige integratie’, en KVS-gezicht Sachli Gholamalizad sloot het jaar — en de Worstelen met God-reeks — af met een keynote over humanisme.

'Ironisch toch, dat je wegvlucht van de ene God, om terecht te komen in de klauwen van een andere God.' De keynote van Sachli Gholamalizad is in ons Magazine te lezen.

Sachli Gholamalizad

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

30  /  80


Samen met beGeesterd, centrum voor uitwisseling tussen filosofie en psychiatrie, hadden we twee uitverkochte avonden. De podcasts van beide avonden doen het goed online, de avond over Serotonine van Michel Houellebecq met Martin de Haan en Dirk De Wachter was zelfs een van de meest beluisterde podcasts uit 2019.

'Hoe donker ook, uiteindelijk gaat het toch over de zoektocht naar liefde.' Beluister de podcast over Serotonine.

In 2019 bestendigden en vernieuwden we onze langdurige samenwerking met VUB. Deze samenwerking bracht deBuren in het hart van de Brusselse studentencampus én bracht de studenten tot bij deBuren. We hadden een avond over Leviathan van Hobbes, werkten onze reeks rond constituties af met debatten over Rusland en China (podcast hier) en stelden de nieuwe reeks Werkelijkheid en verbeelding samen. Drie opeenvolgende dinsdagavonden stelden we ons de vraag hoe onze verbeelding zich verhoudt tot de realiteit van beladen kwesties. Hoogleraar cultuurfilosofie aan de VUB Marc Van den Bossche en schrijver en journalist Fiep van Bodegom gingen in gesprek met politici, kunstenaars en wetenschappers over klimaat, gemeenschap en identiteit, en onderwijs als emancipatie.

Herbeleef hier de avond met filosofen Ben Schomakers en Johan De Groef over depressie, pijn en verdriet. Werkelijkheid en verbeelding - Funda Müjde

In ons magazine over de reeks: u PODCAST: klimaat en verbeelding met Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck u

Van klimaatjongeren tot fossielgeneratie: Rebekka de Wit over verbeelding en klimaat

u

Lotte Jensen over de verhalen die ons vormen en de Nederlandse canon

u

Onderwijs en emancipatie als water en vuur?

Dirk De Wachter en Martin de Haan

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

31  /  80


We gingen ook in zee met Pilar, het ­voormalige KultuurKaffee van de VUB, waarmee we een groots onderwijsdebat organiseerden tijdens het Pilar a.s.a.p.-festival. Mieke Van Hecke, de voormalige topvrouw van het katholieke onderwijs, kwam mee debatteren over bezinningsruimten op scholen.

Onderwijsdebat: Bidden op school?

De wedstrijd Hooray for the Essay leverde enkele essay-parels op. Juryleden Jean Paul Van Bendegem (emeritus VUB) en Annemarie van Stee (Radboud) vonden de kwaliteit zo hoog dat ze niet drie maar vijf essays selecteerden voor de finale. Waarom vinden we sommige vormen van trots nastrevenswaardig en andere niet? Die vraag onderzocht Martha Claeys in haar winnende essay De een zijn trots.

Hooray for the Essay top drie

De vijf essays zijn te lezen in ons online Magazine en werden ook gepubliceerd in Rekto:Verso.

Jurylid Jean Paul Van Bendegem en winnaar Martha Claeys

Op het kruispunt van zingeving, opinie en talent­ontwikkeling, benoemden we samen met Pilar Warda El-Kaddouri tot Scherpsteller: een ­opkomende denker die we kansen geven om zich verder te ontplooien, met als opdracht scherp te stellen op maatschappelijke ontwikkelingen. deBuren geeft haar zoveel mogelijk zichtbaarheid, ruimte en de kans projecten te ontwikkelen. In 2020 zal ze meerdere keren in onze programmatie en die van Pilar terugkomen.

‘Als ik iets opmerk waar niemand over spreekt of schrijft, dan kan ik het niet nalaten om me te mengen in het publieke debat.’ Warda El-Kaddouri

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

32  /  80


Podium & muziek Buiten het lunchconcert van Ernst Reijseger en Erik Bosgraaf hadden we in 2019 weinig pure muziekprogramma’s op het podium van deBuren. We hadden wel gastoptredens tijdens grotere ­ evenementen, waaronder de Nederlandse boyband Breunion Boys op ons Brexitdebat, electroduo MONOMONO en de Nederlandse band Cast Glass tijdens de simultaanfinales van Het Rode Oor, en BRYN tijdens ons literair huiskamerfestival in Brussel (de Brussels-Rwandese singer-songwriter Bryan Mugande die ook op onze Keurslijf/keuslijf brochurecover prijkte). Daar brengen we in 2020 opnieuw verandering in, want dan komt het felgesmaakte muzikale lunchprogramma deBuren hebben Oren terug, in partnerschap met de Brusselse muziektempel Ancienne Belgique.

BRYN tijdens het Literair Huiskamerfestival

deBuren is gekend in de Vlaams-Nederlandse podcastwereld. Een reeks die daar zeker aan heeft bijgedragen is Luister in het Duister. Omdat gastvrouwen Katharina Smets en Tjitske Mussche ieder hun eigen richting kozen, vond na zes jaar de laatste aflevering van deze live podcastavond plaats in Antwerpen. We luisterden nog één keer naar de mooiste binnen- en buitenlandse audioverhalen. deBuren blijft natuurlijk met een passie voor podcast aanwezig in de audioscene, vaak in de rol van coproducent. Zo vond in Amsterdam met Golflengte een grensoverschrijdende audio-ontmoeting plaats. Golflengte is een coproductie van Oorzaken Festival, ZINK, De Nieuwe Oost Wintertuin en deBuren, mede-mogelijk gemaakt door het Lirafonds, De Nwe Tijd en Stroomversneller Cultuur Arnhem. Zeven jonge makers, onder wie oud-schrijfresidenten Arno Boey, Nikki Dekker en Yelena Schmitz, onderzochten —  vanuit hun expertise als muzikant, performer, schrijver en/of radiomaker — hun relatie tot relaties (tussen mensen, tussen publiek en performer, tussen maker en onderwerp).

© Nick Chesnaye

Golflengte

Tijdens de simultaanfinale van de erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor konden we in Amsterdam en Antwerpen de ‘rode oortjes’ tellen tijdens de professionele voordrachten van ­erotische verhalen. Diezelfde verhalen zijn te beluisteren op onze audiokanalen en waren ook te horen tijdens Nooit Meer Slapen op NPO 1. Een selectie van onze erotische luisterverhalen werd door Katrijn Van Bouwel voorgelezen op de Antwerpse Museumnacht en tijdens de Warmste week in het bibliotheekboudoir, een programma van de Openbare bibliotheek in Kortrijk. © Mathias Hannes

Het Rode Oor

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

33  /  80


Bolleke

Verder organiseerden we als coproducent van de podcast El Tarangu de avant-première in Antwerpen en met Yes, Please! gingen deBuren en De Nieuwe Helden met Het Bolleke op jacht naar de seksuele fantasieën van Vlamingen en Nederlanders. Die fantasieën werden ook gedeeld en besproken tijdens Yes, please! LIVE. Ook ervaringen over het man-zijn werden gedeeld, tijdens Man Squad BE, dat op het Festival van de Gelijkheid werd gepresenteerd. Uiteenlopende performances over mannelijkheid werden ook gepresenteerd tijdens het programma Voice Male in Beursschouwburg tijdens het RE/ defining Masculinities Festival. Helemaal interactief was het nieuwe format De Nacht van de Willekeur, waar jonge dichters Edna Azulay, Hans Depelchin en Emerald Liu vanuit het publiek, van de presentator én van een kwaadaardig reuzenrad opdrachten voor hun performances kregen. Het werd een avond vol experiment, humor en een tikje verwarring. Nacht van de Willekeur

© Zebrastraat

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

34  /  80


Producties van deBuren in 2019

deBuren produceert

123

PRODUCTIES

54 IN BELGIË 68 IN NEDERLAND

5.966

BEZOEKERS IN TOTAAL

01 IN SHEFFIELD Via de producties van deBuren zijn we doorlopend aanwezig in het Nederlandstalige culturele veld. We richten ons op drie krachtlijnen: talentontwikkeling, digitaliteit en taligheid. In de meeste producties komen deze drie lijnen samen en koppelen we producten enerzijds aan presentatiemomenten en anderzijds aan een uitgekiende, hoofdzakelijk digitale distributiestrategie. We zetten in diverse trajecten in op het versterken van de beroepspraktijk van jonge auteurs in een Vlaams-Nederlandse en een Europese context. We koppelen begeleidingstrajecten aan residenties en creëren vernieuwende podiumformats die vertrekken vanuit de producties. Het intergenerationele aspect is hier van belang: we brengen jongere en oudere kunstenaars en oudere en jongere publieken bij elkaar.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

35  /  80


Schrijfresidentie Parijs In juli 2019 trok deBuren al voor de achtste keer naar Parijs met aanstormend Vlaams en Nederlands schrijftalent tot dertig jaar. Uit 247 inzendingen werden achttien schrijvers, ­dichters, (onderzoeks)journalisten,theater­makers, essayisten en columnisten, een strip­auteur en andere woord­kunstenaars ­geselecteerd. Bij het juryproces waren betrokken: Fiep van Bodegom, Warda El-Kaddouri, Babs Gons, Elisabeth Van Haegenborgh, Marleen Nagtegaal, Willem Bongers-Dek, Marianne Hommersom en Wim Vanseveren.

Ali Amghar  •  Amarylis De Gryse  •  Arno Boey  •  Cesar Majorana Daphné Dupont-Nivet • Dieter De Schutter • Edna Azulay Iduna Paalman • Iona Daniel • Jasmijn Post • Malika Soudani Mandula Bashu van den Berg  •  Maxime Garcia Diaz Mohamed Ouaamari • Mona Thijs • Obe Alkema Quinten Wyns en Sanne Pieters

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

36  /  80


In het huis van Stichting Biermans-Lapôtre werkten ze aan een vrije tekst en een opdrachttekst. Ze leerden elkaars werk kennen en bouwden aan een informeel en professioneel Vlaams-Nederlands netwerk. Tijdens inspirerende gespreksavonden ontmoetten ze Arnon Grunberg, Radna Fabias, Rashif El-Kaoui en Lieve Joris. Van elke ontmoeting is een verslag te lezen in ons online Magazine.

© Marianne Hommersom

'Ook de non-fictieschrijver heeft personages die zich ontwikkelen doorheen het verhaal.'

'Als je niet bereid bent om van standpunt te veranderen, moet je de reis niet maken.'

Lieve Joris

Arnon Grunberg

'Je schrijft in de eerste plaats voor jezelf, en pas daarna voor een publiek. Niemand beter dan jijzelf weet wanneer je werk af is.'

'Als je niet voorbereid bent, lukt de improvisatie niet.' Rashif El Kaoui

Radna Fabias

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

37  /  80


Voor, tijdens en na de residentie stellen de makers met een redacteur hun werk op scherp. Ze publiceren hun verhalen, gedichten en andere teksten in diverse media en dragen hun werk voor op diverse podia in Vlaanderen en Nederland. Tijdens hun residentie namen sommige jonge makers het Instagram-account van deBuren voor een dagje over voor een blik achter de schermen.

Voor hun opdrachttekst brachten de residenten van 2019 een schilderij uit de Eregalerij van het Rijksmuseum in Amsterdam tot spreken vanuit één vraag: wat zie je als je met een ­genderblik naar schilderijen als Het melkmeisje of De magere compagnie kijkt? De verhalen bereikten een groot publiek, niet alleen live tijdens de Nacht van de Geschiedenis waar de auteurs hun tekst ook voordroegen aan gegidste groepjes, maar ook online. Daarnaast bundelden we — zoals in 2018 — alle teksten in de publicatie Oude werken, jonge schrijvers (oplage 1.500).

© Jan Kees Steenman

De publicatie Oude werken, jonge schrijvers wordt uitgedeeld aan het publiek van de Nacht van de Geschiedenis.

Amarylis De Gryse nam de Instagram van deBuren over

‘Het was een onmisbaar moment in mijn ontwikkeling als schrijver/ kunstenaar. Je krijgt een veilige ruimte aangeboden waarin je mag ontdekken, experimenteren, durven, genieten en leven. De begeleiding geeft zelfvertrouwen, maar durft ook kritisch te zijn. Ik had me geen betere residentie kunnen inbeelden!’

We publiceerden ze als tekst en podcast in het online Magazine van deBuren en de verhalen werden overgenomen op de websites van de Maand van de Geschiedenis en de-lage-landen.com. Tien teksten verschenen in Engelse vertaling op the-low-countries.com en acht in Franse vertaling op les-plats-pays.com.

deelnemer Schrijfresidentie 2019

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

38  /  80


Debuterende oud-schrijfresidenten in 2019

Diverse media pikken ook de teksten van schrijfresidenten op. In 2019 hadden we publicaties in o.a. DW B, Kluger Hans, Deus Ex Machina, Stripgids, Hollands Maandblad en Underexposed Filmfestival. De acht gedichten die Iduna Paalman in het kader van haar residentie schreef, werden gepubliceerd in haar goed ontvangen debuutbundel De grom uit de hond halen (Querido). Pete Wu (Parijs 2016) publiceerde zijn residentietekst als hoofdstuk in zijn debuut De bananengeneratie (Das Mag). En Dieter De Schutter publiceerde in eigen beheer een speciale gelimiteerde uitgave van zijn grafische kortverhaal Koning. Iduna Paalman  |  De grom uit de hond halen Querido Selma Franssen  |  Vriendschap in tijden van eenzaamheid Hautekiet Leen Verheyen  |  Wat de lezer leert letterwerk Pete Wu  |  De bananengeneratie Das Mag Jelmer Mommers  |  Hoe gaan we dit uitleggen? De Correspondent Charlotte Van den Broeck  |  Waagstukken De Arbeiderspers Frank Heinen  |  De zaak Tom De Bezige Bij Dieter De Schutter  |  Koning eigen beheer

(Oud-)residenten op het podium © Marianne Hommersom

Alle 18 goed! Literair huiskamerfestival

Onze schrijftalenten kregen ook de kans zich verder te ontplooien op het podium. Uiteraard op evenementen in het teken van de schrijfresidentie, maar ook in de r­ eguliere programmering van deBuren. Op Alle 18 goed! Literair huis­ kamerfestival presenteerden ze voor het eerst hun residentieteksten in verschillende formats (live en d ­ igitaal). Op de Nacht van de Geschiedenis hadden we onze schrijfresidenten in de Eregalerij: alle achttien droegen ze hun opdrachttekst voor bij het schilderij dat in hun tekst tot spreken werd gebracht vanuit een genderblik. In totaal waren er 76 optredens of deelnames van oud-schrijf­ residenten in diverse programma’s van deBuren, met eigen werk, als moderator of gastspreker. Ter promotie van de schrijfresidentie werden dit jaar twee video’s gemaakt: één tijdens de residentie, als kijkje achter de schermen, ingezet in de aanloop naar de publieksavonden. En één met oud-residenten die terugblikken op hun deelname, ingezet in de communicatie tijdens de oproep voor de schrijfresidentie van 2020.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

39  /  80


citybooks Het internationale literaire residentie­ project ­citybooks kende een relatief rustig jaar. Het project liep verder in Haarlem, Brugge en Leeuwarden.

In Haarlem ging de Spaanse auteur Andrés Barba in residentie. Er waren publieksmomenten in Haarlem, in Utrecht bij Instituto Cervantes en in Brussel tijdens het Passa Porta Festival, waar de schrijver over zijn werk en zijn citybook Roque en de stad vertelde. Voor 2020 strikten we de vermaarde illustrator Thé Tjong-Khing, de Welshe schrijver Cynan Jones en auteur Gerda Blees.

© Andrés Barba

citybooks Haarlem: Andrés Barba

© Ton Groot Haar

In Leeuwarden werden de laatste citybooks­ teksten vertaald en als audioboek opgenomen. Tijdens de Fryslan dei in Brussel droeg Arjan Hut voor uit zijn Friestalige citybook, Willem Bongers-Dek vertelde bij deze bijeenkomst over deBuren en citybooks.

citybooks Leeuwarden: Arjan Hut

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

40  /  80


citybooks Brugge trof voorbereidingen voor de residenties in 2020 waarbij nog twee fotografen en een auteur een stadsportret zullen realiseren en het project er feestelijk afgerond zal worden. Hagar Peeters herwerkte haar citybook Het portret tot een gedicht en publiceerde het als Memlings muze in haar bundel De schrijver is een alleenstaande moeder (De Bezige Bij).

© Koos Breukel

citybooks Brugge: Hagar Peeters

In de zomer gingen twee studenten vertalen aan de slag met citybooks tijdens een zomerstage georganiseerd door de Taalunie met als resultaat een Franse vertaling door Audrey Daras van het citybook Roeiers op de Aasee van Erik Lindner, en Julia Torgyan vertaalde een fragment naar het Hongaars uit 922 mensen vonden dit leuk van Frank Westerman.

‘No doubt that I will visit your site often in 2019, it is perfect for language learners.’ Anis Hamadeh, enthousiaste citybooks.eu-bezoeker

Hij analyseerde het citybook van Cees Nooteboom in de vier beschikbare talen en schreef daarover op ons verzoek een blogbericht.

citybooks vertaalproject: Audrey Daras en Julia Torgyan

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

41  /  80


CELA Connecting Emerging Literary Artists of CELA is een internationaal talentontwikkelingstraject waarin schrijvers, vertalers en literaire professionals de kans krijgen om een intensief traject te doorlopen, gericht op het ontwikkelen van vaardigheden, tools en een netwerk. Dit programma wordt fors ondersteund door Europees fonds Creative Europe omdat het op unieke wijze een Europees literair netwerk mogelijk maakt. Dankzij CELA kunnen bijvoorbeeld auteurs, organisaties en uitgevers uit Roemenië in hun eigen taal kennis maken met het werk van zes Vlaamse en Nederlandse auteurs.

De eerste editie (2017-2019) ondersteunde achttien talentvolle ­schrijvers, 24 vertalers en zes beginnende literaire professionals. De zeven deelnemende organisaties waren Wintertuin (Nederland), Passa Porta en deBuren (België), Booktailors (Portugal), Pisa Book Festival (Italië), Escuela de Escritores (Spanje) en Cinepub (Roemenië). deBuren stond in voor een intensiever mentoraat met Carmien Michels, Rebekka de Wit en Maud Vanhauwaert.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

42  /  80


Na een positieve evaluatie van de eerste editie van CELA is deBuren een van de elf partners van de grotere tweede editie (2019-2023). Het aantal activiteiten in België en Nederland is niet gering. Van september 2019 tot augustus 2023 zullen dertig talentvolle schrijvers, tachtig vertalers en zes literair professionals te gast zijn voor een plenaire introductie- en montageweek, specialisatiecursussen van twee weken, een open educatief programma, verschillende podiummomenten en meerdere literaire festivals. Sommige onderdelen van CELA staan bovendien open voor het ruimere literaire netwerk in België en Nederland, onder andere door het Overleg Literaire Organisatoren actief te betrekken. deBuren staat daarnaast in voor een intensief mentoraat van de deelnemende Vlaamse auteurs Aya Sabi, Vincent Van Meenen en Hannah Roels en literair professional Marianne Hommersom. Met CELA levert deBuren een belangrijke bijdrage aan de inter­ nationale uitbouw van het Nederlandstalige literaire veld.

CELA #1: Maud Vanhauwaert, Carmien Michels en Rebekka de Wit. CELA #2 : Aya Sabi, Hannah Roels, Marianne Hommersom en Vincent Van Meenen © Gaby Jongenelen

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

43  /  80


Rozsypne Na prototypes op het Passa Porta Festival in Brussel en het festival Nieuwe Types in Arnhem ging op 22 november de definitieve versie van Rozsypne in wereldpremière op het Amsterdamse documentairefestival IDFA, goed voor meer dan zevenhonderd bezoekers. In deze p ­ oëtische VR-installatie kom je een kwartier terecht in het dorpje waar in 2014 vlucht MH17 neerstortte. Rozsypne is een productie van Studio ZZZAP en werd gebaseerd op een verhaal van oud-schrijfresident Lisa Weeda. We hopen als coproducent op een mooie tournee in 2020 op ­literaire, culturele en mediafestivals.

Rozsypne tijdens Passa Porta Festival

In maart gunden we het publiek een blik achter de schermen van het maken van een VR-verhaal.

© Anne de Pierpont

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

44  /  80


De//colonize Leuven In 2019 werkten we als ondersteunende partner samen met de ­opleiding culturele studies van de KU Leuven in het kader van talent­ ontwikkeling. Studenten werden gematcht met organisaties rond een specifiek maatschappelijk project. Onder intensieve begeleiding van deBuren werkten studenten aan het project

De//colonize Leuven, een traject dat de Leuvenaar wil sensibiliseren rond het koloniale verleden. Na positieve evaluatie van de eerste editie Rhyme With Right besloot deBuren de samenwerking verder te zetten. Een nieuwe groep studenten zal in 2020 het project ­­­­De//­colonize Leuven overnemen en niet alleen werken aan een nieuw avond­programma, maar ook aan verduurzaming en professionali­ sering van het project De//colonize Leuven.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

45  /  80


Leegstandsproza Explore the North, deBuren en de Rotterdamse stichting Stad in de Maak boden in het kader van Leegstandsproza zes jonge schrijvers een residentie aan van twee weken in de Almondestraat, een straat met 52 sociale woningen in Rotterdam die over ruim een jaar allemaal plaats moeten maken voor nieuwe appartementsgebouwen. De menselijke geschiedenis van deze bijzondere wijk, met Rotterdammers van uiteenlopende orgines, wilden we graag vastleggen voordat de wijk onherroepelijk verdwijnt.

Gevel Almonde

© Melle Smets

De Vlaamse schrijvers Anke Verschueren, Younes van den Broeck en Sabrine Ingabire en de Friese schrijvers Marrit Jellema, Obe Alkema en Wessel de Vries kregen de opdracht om gedurende twee weken met een bewoner op te trekken en op deze manier de verhalen van de wijk te vangen. Elke schrijver bereidde samen met de bewoner —van wie sommigen al decennia in de wijk woonden — een tekst voor, geïnspireerd door het levens­verhaal van de bewoner in kwestie. Zo maakten ze samen iets moois dat —na de sloop — achterblijft. De buurtbewoners en de stadsnomaden van Pension Almonde konden in de zomer tijdens de wekelijkse Soepavond kennismaken met de duo’s. De bewoners zelf droegen in het najaar het eindresultaat voor tijdens het Explore the North Festival in Leeuwarden én een feestelijke slotpresentatie in Verhalenhuis Belvédère in Rotterdam. De teksten zijn na te lezen in het Magazine van deBuren. Meer dan 300 mensen bezochten deze soepavonden en presentatiemomenten.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

46  /  80


Hoewel Leegstandsproza het verhaal vertelt van individuen die noodgedwongen hun huis moeten verlaten, is de herkenbaarheid groot: iedereen kan zich op één of andere manier relateren aan de complexiteit van je ergens ‘thuis voelen’ en hoe ontwrichtend het kan zijn om die thuis te moeten verlaten. Doordat de verhalen op zichzelf staan en de authenticiteit groot is, werkte het format ook buiten de Rotterdamse context goed.

© Frank Hanswijk

Leegstandsproza Sabrine Ingabire & Marina Dos Santos

Soepavonden in de Huiskamer van Pension Almonde

Leegstandsproza in woord en beeld.

© Frank Hanswijk

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

47  /  80


El Tarangu Op een dag krijgt oud-wielrenner Lucien Van Impe een telefoontje met de vraag of hij niet nog eens wil afspreken met zijn oude rivaal José Manuel Fuente. Niet zo bijzonder, ware het niet dat Fuente officieel al zeven jaar dood is. Toch gaat Lucien op de uitnodi­ ging in … Zo luidt de onweerstaanbare premisse van El Tarangu, de podcast van Vlaams-Nederlands audiocollectief Schik. We maakten de productie van de reeks mee mogelijk en brachten als live-partner El Tarangu op het podium. Begin juli ontvingen we in Antwerpen podcastliefhebbers voor een heuse avant-première van de reeks en na afloop organiseerden we in Amsterdam een avond rond het verband tussen wielrennen en literatuur.

Katharina Smets, audiocollectief Schik en producer Randy Vermeulen over El Tarangu

deBuren wil blijven inzetten op nieuwe media om kennis, cultuur en literatuur uit te wisselen. Zeker podcasts lenen zich goed voor Vlaams-Nederlandse uitwisseling. El Tarangu telt ondertussen 800.000 ­downloads, en creëerde ook opnieuw animo voor Bob, de vorige podcast van Schik die ondertussen ruim een miljoen keer werd gedownload. De reeks was daarnaast ook te beluisteren via de kanalen van partners VPRO en VRT (Sporza).

© Andreas Van Esbroeck

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

48  /  80


Yes, please! Samen met Lucas De Man en zijn Stichting Nieuwe Helden gaat deBuren met tal van partners in Nederland en Vlaanderen in 2018, 2019 en 2020 op zoek naar erotische fantasieën. Het erotische project Yes, please! omvat de jaarlijkse literaire erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor, podcasts, publicaties, liveshows en als slotstuk een erotische tentoonstelling waar alle elementen samenkomen.

Het Rode Oor

Voor deze jaarlijkse erotische schrijfwedstrijd werkten we in 2019 samen met Stichting Nieuwe Helden, De Nieuwe Liefde in Amsterdam, Charlie Magazine en VPRO Nooit meer slapen. We kregen bijna driehonderd Vlaamse en Nederlandse inzendingen binnen waaruit de jury (Katja Schuurman, Mia Timiaan, Daan Borrel, Lara Taveirne, Anne Moraal en Melisa Can) acht finalisten selecteerde. Tijdens de simultaanfinale in De Nieuwe Liefde in Amsterdam en het Zuiderpershuis in Antwerpen werd de shortlist voorgedragen door Badmeester & Margarita, Hanneke Last, Michaël Bloos, Elsa May Averill en Tijs Huys. De muziek werd verzorgd door MONOMONO en Cast Glass en aan het einde van de finales onder leiding van Lucas De Man en Maud Vanhauwaert koos het publiek in beide steden voor de Nederlandse Caroline Van Keeken als winnaar van Het Rode Oor 2019.

Beluister hier het winnende Rode Oor 2019.

© Bart Grietens

Finale Het Rode Oor - winnaar Caroline Van Keeken

Caroline kreeg het ‘Rode Oor’ (een ontwerp van de Steve Michiels), een geldprijs van 250 euro en een publicatie in Charlie Magazine. De podcastversies van de acht verhalen van de finalisten (een productie van deBuren), werden in de twee weken voorafgaand aan de finale uitgezonden op de radio door Nooit meer slapen op NPO 1. Een selectie van onze erotische luisterverhalen werd door Katrijn Van Bouwel voorgelezen op de Antwerpse Museumnacht en tijdens de Warmste week in het bibliotheekboudoir, een programma van de Openbare Bibliotheek in Kortrijk. Daarnaast kreeg het verhaal Wij zijn de laatsten in de wasserette van Luz Berge een prominente plek in het Wassalonproject van MartHa!tentatief vzw. Het verhaal Jongens waren we van Laurie Hasselt werd voorgedragen tijdens de boekpresentatie Ik & seks van Belle Barbé in Pakhuis de Zwijger.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

49  /  80


Het Bolleke

© Mathias Hannes

Op ons SoundCloud-kanaal vind je de playlist van Het Rode Oor.

© DBPHOTO

Yes, please! LIVE

In het voorjaar van 2019 streek Lucas De Man met zijn Bolleke neer op de Nederlandse huishoudbeurs en het Oorzaken Festival in de Brakke Grond in Amsterdam om erotische fantasieën te verzamelen. Het Bolleke is een speciaal tot geluidsstudio omgebouwde caravan waarin bezoekers worden uitgenodigd voor een intiem en anoniem gesprek. De verzamelde fantasieën vormen samen met een uitgebreid (wetenschappelijk) onderzoek naar erotiek de basis voor het ontwikkelen van een liveshow en een erotische ervaringsinstallatie.

Yes, please! LIVE

Vanaf de zomer van 2019 presenteerde Stichting Nieuwe Helden in samenwerking met deBuren Yes, please! LIVE, een liveshow in het teken van erotische fantasieën. De meest ­prikkelende fantasieën uit het Bolleke, samen met de ­interessantste onderzoeksresultaten, worden gepresenteerd tijdens een zinnenprikkelende liveshow. Bij elke liveshow werd er een speciale mystery guest uitgenodigd (o.a. Rashif El Kaoui en Elsa May Averill) die over zijn of haar ­erotische fantasieën kwam vertellen. Het Bolleke en de liveshows kenden in 2019 69 speelmomenten in Vlaanderen (Villanella en Theater Aan Zee) en Nederland (Huishoudbeurs Rai Amsterdam, Brakke Grond, Festival de Parade, Zomerparkfeest Venlo, Lowlands en Bruis Maastricht) en leverden 4.487 bezoekers op.

Yes, please! LIVE tijdens Theater Aan Zee

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

50  /  80


Bibi van deBuren Van Molenbeek tot Anderlecht en van Sint-Pieters-Woluwe tot Laken: Bibi van deBuren, oftewel Barbara Rottiers, ging langs Brusselse scholen om er voor te lezen. Gepakt en gezakt met koffers vol boeken en verhalen ging ze op voorleestocht langs een bonte mix van scholen waarvan de klassen zo mogelijk nog diverser samengesteld zijn, met in haar voorleeskoffers het beste wat de Nederlandstalige jeugd­ literatuur te bieden heeft. Dertig klassen ontvingen haar tijdens haar voorleestournee, in totaal goed voor meer dan zeshonderd ­enthousiaste kinderen. ‘Het was zo leuk om naar Bibi’s verhalen te luisteren dat ik haar al mijn zakgeld zou willen geven.’

‘Deze verhalen waren tóch leuk ook al gingen ze niet over voetbal!’

Na de voorleestocht in het voorjaar van 2019 publiceerden we een kort verslag over Bibi. Lees ook: 'Voorlezen is ook: samenzijn bij een verhaal' Lees ook: 'Vijf bladzijden lang, gaan ze dat wel volhouden?' © Marianne Hommersom

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

51  /  80


deBuren inspireert 747

EXPERTEN EN PROFESSIONALS SAMENGEBRACHT

14

INSPIRATIESESSIES

Kennisknooppunt Met kennisknooppunt neemt deBuren een diepe duik in thematieken die de culturele sector wakker houden. We werken nauw samen met experts, houden goede voorbeelden onder de loep in Nederland, Vlaanderen en ver daarbuiten, bouwen intern expertise op waarbij we onze eigen experimenteerruimte zijn en delen onze ervaringen en ervaringen van anderen met de culturele sector.

Goed bestuur

Rond Goed bestuur in cultuur werkten we nauw samen met de Universiteit Antwerpen Cultuurmanagement, Fonds Cultuurmanagement en Cultuurloket. Annick Schramme en Dries Van Doninck presenteerden hun bevindingen na acht jaar code in een rondetafelgesprek op 30 september. Op 12 december organiseerden we een Vlaams-Nederlands rondetafelgesprek in samenwerking met de Vlaamse overheid, de Nederlandse overheid, Cultuur + Ondernemen en Cultuurmanagement (UA) met als centrale vraag of we er baat bij hebben naar een VlaamsNederlandse code over te stappen. In 2020 plannen we een vervolg.

Tijdens Friendraising brachten we in nauwe samenwerking met Charistar en Emolife en ­ adviseurs van de Vlaamse overheid én Nederlandse overheid experts uit het beleid, het culturele veld én uit de fundraising -en donateurswereld samen rond de tafel om te werken aan aan­­ bevelingen die we naar voormalig minister van Cultuur Sven Gatz stuurden.

Het verslag en de aanbevelingen na de sessie Friendraising kan je in ons Magazine inkijken.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

52  /  80


DIDI-LAB

DIDI-LAB is een participatief onderzoek naar Diversiteit, Inclusie, Dekolonisering en Intersectionaliteit in de culturele sector. We vragen aan experts om onze werking onder de loep te nemen en organiseren interne sessies waar we uit kunnen leren als organisatie. Sommige sessies stellen we open voor het brede culturele veld. We legden de doelstellingen van DIDI-LAB voor aan verschillende experts en blijven doorheen het proces openstaan voor feedback en aanpassingen. In 2019 vroegen we Mathieu Charles en Shari Aku Legbedje vanuit sCan & Do een eerste interne sessie bij deBuren te verzorgen en organiseerden we een inspiratie­sessie voor de sector rond alternatieve aanwervingsstrategieën.

Beluister de podcast van de inspiratiesessie rond alternatieve aanwervingsstrategieën. De aanbevelingen van deze sessie kan je in ons Magazine lezen.

LinC

deBuren heeft als partner binnen Leiderschap in Cultuur meegewerkt aan de realisatie van LinC Lage Landen, een Vlaams-Nederlands traject voor (toekomstige) leiders binnen het culturele veld met als doel netwerkverbreding, kennisoverdracht en verbinding. We organiseerden enkele inspiratiesessies rond leiderschap in cultuur en stelden deze open voor een breder publiek. In 2019 nodigden we Marleen Stikker, Joost Callens en Annick van der Lof-de Groen uit in Utrecht. De passage van Marleen Stikker werd zo fel gemaakt dat 'ie nog een staartje kreeg. Op maandag 18 november 2019 luisterde een volle zaal in het Hof van Liere (Universiteit Antwerpen) naar een uiteenzetting door Stikker, gevolgd door een interview met Joop Daalmeijer. Omdat de 300 kaarten zo snel weg waren, werd deze avond ook live gestreamd.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

53  /  80


OLO Het Overleg Literaire Organisatoren verenigt ruim 170 organisatoren van literaire evenementen in Vlaanderen. In 2018 werd Willem Bongers-Dek verkozen als voorzitter van het OLO en fungeert het huis van deBuren als aanleghaven voor literaire organisatoren in Vlaanderen. Het OLO telt sinds het aantreden van Bongers-Dek zeventig actieve leden en kwam in 2019 drie keer samen. Bij zulke ontmoetingen wordt aandacht geschonken aan beleidskwesties, informatiedeling en wederzijdse inspiratie. Steeds worden twee gasten uitgenodigd voor een kennismaking of om een best practice in hun werking toe te lichten. Willem Bongers-Dek vertegenwoordigt het OLO ook in het BoekenOverleg, een overlegplatform waarin alle relevante Vlaamse partijen inzake boeken, literatuur en lezen samenkomen. Op 1 april 2019 was het BoekenOverleg aanwezig in het Vlaams Parlement tijdens de Staat van het Boek. Daar presenteerde voorzitter Jos Geysels een Memorandum met prioriteiten voor de volgende vijf beleidsjaren en een charter voor inclusie in de boeken- en letterensector.

Het OLO werkte mee aan het Memorandum en ondertekende het inclusiecharter.

© Michiel Devijver

Staat van het Boek

© Sarah Ouaamari

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

54  /  80


Verrekijkers Mid-careers op werkcongres VAV

Op haar werkcongres eind december onderzocht de Vlaamse Auteursvereniging samen met deBuren de problematiek van de zogenoemde ‘mid-careerauteurs’. Omdat uitgeverijen, media en ­ literaire actoren vooral blijken te werken met debutanten en grote namen ontstaat er een groep auteurs die de kans mist om door te groeien, net op het kantelpunt tussen een beginnend schrijverschap en een professionele carrière. In twee panels gingen literaire organisatoren en auteurs uit verschillende disciplines (proza, poëzie, theater) met elkaar in gesprek om de schade op te meten en te zoeken naar oplossingen. In een eerlijk debat werd duidelijk dat het probleem reëel is en dat veel auteurs worstelen om opdrachten te blijven krijgen na hun dertigste. Gaea Schoeters, die deze problematiek als eerste aankaartte in Rekto:Verso, gaat verder aan de slag met de input die tijdens het congres werd gegeven.

Gaea Schoeters

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

55  /  80


Grensverleggers

deBuren verbindt

31

PROJECTEN

242.700 STEUNBEDRAG IN 2019

Het fonds Grensverleggers is een driejarige programmalijn die de culturele en artistieke samenwerking tussen Vlaanderen en ZuidNederland versterkt. Grensverleggers werkt vanuit dezelfde geest als voorganger BesteBuren (2015), maar is toegespitst op de ZuidNederlandse grensprovincies. deBuren neemt de volledige organisatie en administratie op zich en heeft binnen Grensverleggers ook een proactieve rol als bemiddelaar en bewaker van de intenties. Met financiële ondersteuning van de Nederlandse provincies NoordBrabant, Limburg en Zeeland is er tot en met december 2020 jaarlijks 200.000 euro beschikbaar voor projecten.

Verdeling jaarlijkse inbreng Zeeland € 25.000 Noord-Brabant € 50.000 Limburg € 50.000 deBuren € 75.000

Grensverleggers ondersteunt projecten met bovenlokaal publieksbereik die leiden tot duurzame verbanden tussen cultuurmakers uit Vlaanderen en één of meerdere van de betrokken Nederlandse grens­ provincies, met extra aandacht voor diversiteit, jonge makers en nieuwe impulsen voor artiesten en het brede creatieve landschap. Het doel is om de samenwerking tussen Vlaanderen en Zuid-Nederland op het vlak van kunst en cultuur vanzelfsprekender, diverser en duur­ zamer te maken.

Benieuwd naar de projecten die Grensverleggers ondersteunt? Hier vind je alle deelnemende projecten op een rijtje.

In 2019 werden 31 projecten geselecteerd voor een totaal steunbedrag van 242.700 euro. De geselecteerde projecten ontvangen een bedrag tussen de 2.500 tot 20.000 euro.

Het bedrag in 2019 ligt hoger dan het jaarlijks budget, omdat in het opstartjaar 2018 niet alle fondsen werden opgebruikt en deze overgeheveld werden naar 2019.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

56  /  80


Videomaker Marcia van der Zwan maakte korte reportages van enkele projecten. Grensverleggers in beeld.

Unretained

Wildevrouw Puwawau

Festival Aardenburg

De Lage Landenlijst

Kommil Foo was met Ruimtevaarder voor het tweede jaar op rij door de luisteraars naar de top van De Lage Landenlijst op Radio 1 gestemd. Zaterdag 14 september was een mooie dag. Herbeleef 'm hier.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

57  /  80


Communicatie 5.442

ABONNEES WEKELIJKSE NIEUWSBRIEF

24.412 BROCHURES

FACEBOOKVOLGERS (+ 919 T.O.V. 2018)

UNIEKE PAGINAWEERGAVES WEBSITE

51.000

3.605

1.715

36.427

PLAYS VAN ONZE PODCASTS (T.O.V. 17.875 IN 2018)

7.668

259.187

INSTAGRAMVOLGERS (+601 T.O.V. 2018)

TWITTERVOLGERS (+150 T.O.V. 2018)

WEERGAVEN OP YOUTUBE (T.O.V. 45.023 IN 2018)

De cijfers hierboven geven een goede indicatie van het meersporenbeleid waarop onze communicatie zich in 2019 richtte: in je mailbox, op je sociale media-kanalen, in je brievenbus en met print op strategische plaatsen. Ze geven dan weer niet weer hoe we diversifieerden qua doelgroepen. Zo stuurden we voor het eerst een welkomstmailtje (met presentje) naar bezoekers die voor het eerst langskwamen, beloonden we de bezoekers van ons lunchprogramma met een vroegboekactie voor komende programma’s, adverteerden en targeten we onze open calls via Facebook en Instagram, hingen we meer affiches op in Brusselse cultuurhuizen en las je onze advertentie voor de Nacht van de Geschiedenis in de Groene Amsterdammer. Je leest het: in 2019 gingen we strategisch en doelgroepgericht te werk. We lichten er enkele zaken uit.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

58  /  80


Digitale strategie In 2019 maakten we onze website gebruiksvriendelijker en vrij van issues. We bouwden geheel GDPR-conform relaties op met verschillende doelgroepen die deBuren een warm hart toedragen en we werkten opnieuw samen met INTK, een creatieve studio gespecialiseerd in het ontwikkelen van digitale strategieën voor culturele organisaties. INTK volgt o.a. onze Google Adwords op en voert analyses uit op onze website. Verder nam het communicatieteam van deBuren opnieuw deel aan diverse communicatieopleidingen om de digitale ontwikkelingen in communicatie op de voet te volgen.

Een van onze digitale hoofddoelstellingen is om van onze activiteiten (lezingen, debatten en gesprekken), (co)producties, inspiratiesessies en projecten, langere trajecten te maken, niet enkel in de zaal dus, maar ook online vooraf én na afloop. Zo kunnen we meer publiek bereiken in Vlaanderen, Brussel en Nederland. Van avonden waar veel interesse voor is, bieden we bijvoorbeeld standaard de podcast aan.

Onze podcastcijfers tonen aan dat die strategie werkt: de top 5 van meest beluisterde podcasts in 2019 werd maar liefst door 10.000 luisteraars aangeklikt. In het totaal werden onze podcasts zelfs 51.000 keer afgespeeld.

In 2018 werkte Mathieu Buyse samen met een team van Vruchtvlees (designer + user ­experience expert + project manager) aan een eerste ­ doorontwikkeling van de website van deBuren (live sinds 2017). Development en livegang van de doorontwikkeling werd uitgevoerd in februari 2019. De uitgestippelde prioriteiten werden behaald: • We kunnen stellen dat ons online Magazine in 2019 eindelijk het platform is geworden waarmee we teksten, podcast, video’s en foto’s op een aantrekkelijke manier kunnen delen. Het rijke archief van deBuren werd meer in de verf gezet door het originele Magazine op te splitsen. Op de ‘­coverpagina’ (een overzichtspagina) krijg je een ­gecureerd overzicht waarbij we inspelen op de ­actualiteit van ons programma, als je door­ klikt kun je via een filtersysteem datgene vinden waarnaar jij op zoek bent: de e ­ rotische verhalen van Het Rode Oor, teksten van schrijfresidenten, podcasts, fotoverslagen, teksten van een reeks, enz. Ook het doortrekken van de categorieën waarbinnen we programmeren als een filter binnen het Magazine was een zeer logische keuze. • De gebruiksvriendelijkheid van de website werd algemeen verhoogd met betere filtersystemen voor zowel onze kalender als ons Magazine. • De verschillen tussen programma-items en magazine-items werden doorheen de hele website verfijnd.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

59  /  80


De focus van de doorontwikkeling lag volledig in lijn met onze digitale strategie: méér doen online met onze (vaak eenmalige) live activiteiten. De doorontwikkeling maakte de website van deBuren ook veel handiger op mobiele toestellen door intensief samen te werken met vruchtvlees wat betreft responsive webdesign (een streven naar een optimale webervaring voor een breed scala aan apparaten).

150.000+ unieke bezoekers of gebruikers | +15% t.o.v. 2018 225.000+ sessies of bezoeken | +18% t.o.v. 2018 390.000+ paginaweergaven  |  + 29% t.o.v. 2018 63,27% bezoekers uit België en 26,05% bezoekers uit Nederland.

In het voorjaar van 2019 werden ook enkele grote ‘bugs’ aangepakt, zoals het niet correct doorstromen van onze RSS-feed en een meetprobleem in data-analyse van onze website. Het doel was een lege Support Desk tegen de zomer van 2019, waarin we ook zijn geslaagd. Het meetprobleem dat eind 2018 ontstond, bleek technisch complex en kon dankzij intensieve samenwerking tussen deBuren, Vruchtvlees en INTK rechtgetrokken worden in mei 2019. Dit verklaart de afgeronde cijfers hierboven, die we baseren op de gemeten cijfers vanaf mei 2019, vermenig­ vuldigd met 1,5. Dit is waarschijnlijk een onderschatting, omdat de eerste maanden van het jaar altijd drukke maanden zijn op onze website: we maken het nieuwe seizoen bekend, blikken terug op het vorig jaar in onze communicatie en lanceren de oproepen voor de Schrijfresidentie en Het Rode Oor. Gemiddeld genomen ontving de website zo'n 1.685 bezoeken per maand vanuit de Google Ads. In 2018 waren dit er gemiddeld 4.400. Dat lijkt een grote daling (van zo'n 60%), maar Google heeft nieuwe beleidsregels ingevoerd met een shift van kwanti­ teit naar kwaliteit. Dus de focus is nu minder op kwantitatieve aantallen bereiken en meer op het verkrijgen van kwalitatieve bezoekers. Kwalitatieve bezoekers zijn bezoekers die bijvoorbeeld langer op de website blijven of meer pagina's bekijken.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

60  /  80


Voor onze website is de negatieve Bounce Rate omlaag gegaan met 19%, het aantal bezochte pagina's per bezoek gestegen met 11% en de gemiddelde bezoekduur gestegen met 66%. Dit zijn hele goede resultaten die aangeven dat de mindere bezoeken een betere interactie met onze website hebben. INTK werkt samen met grote organisaties zoals Prado, KMSKB en NEMO, maar ook met kleinere zoals Het Stadsmus, Stedelijk Museum Kampen en Museum De Reede. Na het analyseren van de online resultaten, van alle organisaties samen, en na invoering van de Grants beleidsregels, hebben ze de volgende kwantitatieve niveaus vastgesteld: *Goed: 750 bezoeken per maand, *Geweldig: 1.500 bezoeken per maand en *Super: 3.000 bezoeken per maand. Algemeen genomen zijn de kwantitatieve resultaten gedaald bij deBuren na de introductie van de nieuwe beleidsregels. Gemiddeld zitten we echter nog steeds tussen het niveau Geweldig en Super. Dit zijn dus alsnog hele goede resultaten. De connectie met onze RSS-feed werd hersteld en geoptimaliseerd om onze ­ podcaststrategie verder te ontwikkelen. We ontwierpen ook een nieuwe podcastblok zodat we onze podcasts in eigen huisstijl kunnen embedden op onze website. Er is nu ook de handige link deburen.eu/podcasts waarmee je onmiddellijk in het huidige podcastaanbod terecht komt. In 2020 bouwen we met deze vernieuwingen en tools onze podcaststrategie verder uit. Zo willen we nu alles op punt staat onder andere alle podcasts uit ons SoundCloud-kanaal linken met ons Magazine.

In 2019 bouwden we onze sociale mediastra­ tegie verder uit. Bij deBuren zijn cijfers een tool, geen doel. We gebruiken onze kennis om in de toekomst betere keuzes te maken in onze communicatiestrategie, maar ‘méér volgers’ moet een gevolg zijn van effectieve communicatie, geen doel op zich. Onze focus ligt minder op kwantitatieve aantallen bereiken en meer op het verkrijgen van kwalitatieve bezoekers op onze sociale kanalen. We gebruiken onze sociale media niet langer als kanon om ons programma naar zoveel m ­ ogelijk mensen te communiceren, maar gaan veel gerichter te werk, want alles communiceren naar iedereen is geen strategie. Natuurlijk communiceren we nog onze activiteiten via Facebook en Instagram, maar we doen dit veel actiever door in te spelen op de actualiteit, eerder dan door pure aankondigingen te delen. Omdat we ons publiek trajecten willen aanbieden, delen we via sociale media meer dan ooit ook content: ­artikels en interviews voorafgaand een a ­ ctiviteit, geschreven verslagen, podcasts, foto’s en video’s nadien. Ook onze jonge makers die in onze vele talentontwikkelingstrajecten zitten, volgen we op de voet en feliciteren we met trots bij publicaties en prijsnominaties.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

61  /  80


Sociale media We trachten een gezonde balans te vinden tussen het communiceren van eigen nieuws, eigen programma-aankondigingen, eigen content, externe content (zoals belangrijke Vlaams-Nederlandse vacatures), breder nieuws, het opvolgen van onze jonge makers … We optimaliseerden ook onze huisstijl zodat we deze meer kunnen gaan doorvoeren in onze communicatiebeelden op sociale media. Zo werken we verder aan herkenbaarheid en branding. Dit ook om onze content rechtstreeks op Facebook te kunnen plaatsen in plaats van via een link, wat beter werkt bij de algoritmen van Facebook. Belangrijk voor deBuren is het gericht bereiken van divers publiek. We doen veel bij deBuren en hebben dus geen uniforme doelgroep. Zo organiseren we niet enkel in eigen huis, maar ook op locatie in Brussel én in Vlaanderen én in Nederland. Een activiteit in Leeuwarden zal bijvoorbeeld weinig publiek trekken uit Brussel. De oproep voor de schrijfresidentie voor jonge makers tussen 18 en 30 jaar oud moet andere doelgroepen bereiken dan de oproep voor de VlaamsNederlandse Journalistenbeurs, de Speech Battle of Het Rode Oor. Daarom zetten we sinds 2019 meer in op gerichte branded content. Het doel? Met kanalen waarop je in principe iedereen kan bereiken, toch met de juiste inhoud bij de juiste mensen terechtkomen.

Terwijl Instagram en Facebook als bredere communicatiekanalen gebruikt worden, zijn we Twitter en LinkedIn selectiever gaan gebruiken. Op Twitter zetten we meer in op onze activiteiten rond media, journalistiek, politiek en economie o.a. door het delen van statements voorafgaand het debat, quotes tijdens evenementen en content nadien. Verder zetten we sprekers met een grote following in op Twitter om de activiteit mee te communiceren. Op LinkedIn communiceren we voornamelijk nieuws direct aan onze organisatie gekoppeld, zoals vacatures, maar willen we in de toekomst ook verslagen en richtlijnen van o.a. onze inspiratiesessies binnen Kennisknooppunt delen. LinkedIn willen we dus eerder als B2B-kanaal gebruiken.

36.427 Weergaven op YouTube |  t.o.v. 45.023 in 2018 113.514 Kijktijd YouTube in minuten |  t.o.v. 139.345 in 2018 BEREIK Nederland 71,8% en België 17,8% Op YouTube plaatsten we in 2019 weinig nieuw beeldmateriaal, dit omdat we meer content rechtstreeks op onze communicatiekanalen zijn gaan delen (Instagram en Facebook). Rekening houdende met de algoritmen binnen de sociale kanalen, worden video’s beter gezien en gedeeld als die rechtstreeks opgeladen worden in plaats van via een link naar YouTube. Daarom zijn de kijkcijfers op YouTube in 2019 opnieuw iets lager dan in 2018.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

62  /  80


In 2019 hebben we enkele tests uitgevoerd met Marcia van der Zwan om degelijk videomateriaal te produceren. Deze samenwerking was vruchtvol en zetten we verder in 2020. We willen ook experimenteren met informeler beeldmateriaal, door bijvoorbeeld stagiaires interviewtjes te laten afleggen met gasten van deBuren. Deze ideeën werken we verder uit in 2020.

Publieksverbinding 2019 was het jaar waarin we optimaler gebruik maakten van de CRM-toepassingen in Ticketmatic. We weten — sinds 2018 GDPRconform - wie onze bezoekers zijn, waar ze vandaan komen en waar hun interesses liggen. Zo kreeg iedereen die deBuren voor het eerst bezocht in het najaar van 2019, een mailtje met daarin een gratis duoticket voor het nieuwe programma 2020. De bezoekers van ons lunchprogramma, kregen dan weer een vroegboekactie-mailtje in hun inbox voor het voor- of najaar.

En wie zich inschreef voor Vraag en antwoord ontving twee weken op voorhand een mailtje met informatie en kreeg zo alvast de kans om zich te verdiepen en om reeds vragen te formuleren. Deze weg van gerichte communicatie willen we in 2020 verder bewandelen, zonder evenwel onze bezoekers te overstelpen met mails die niets met hun deBuren-bezoek te maken hebben.

© Sarah Ouaamari

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

63  /  80


Mailings Naast onze traject-gerichte aanpak, kun je je ook zelf abonneren op onze nieuwsbrief en onze gerichte mailings. Die laatste sturen we, afhankelijk van het programma, ongeveer één à twee keer per seizoen uit. Deze mailings zijn voornamelijk categorie-gerelateerd: politiek & samenleving, filosofie & religie, literatuur & taal, wetenschap & geschiedenis, media … maar we sturen ook ons lunchpubliek een mailtje met de vroegboekactie en het lunchprogramma van het komende seizoen. De nieuwsbrief sturen we elke week uit naar 5.442 abonnees (40% gemiddelde openingsrate) en bevat een mix van programma, nieuws en inhoudelijke Magazine-items. Deze artikels zijn meer dan vroeger ‘herbeleef’-items: de keynote die een spreker bracht, de — ­gemonteerde — podcast van een uitverkochte avond, een foto­ verslag, enz.

Print keurslijf/ keuslijf

september - december 2019

Programma september - december 2019

se en md en at et of

V.U. Wim Vanseveren, Robert Schumanstraat 25, 8700 Tielt. deBuren vzw. Leopoldstraat 6, 1000 Brussel.

en en ijf en ns jf? ele en

ek en ee Dit de

keurslijf / keuslijf

op eu

Hoewel veel van onze inspanningen zich in 2019 richtten op digitale strategie, hebben we ook ons Brusselplan — dat we in 2018 in de steigers zetten — verder uitgerold. We zijn een huis in hartje Brussel met, in 2019, meer dan 6.000 bezoekers in Brussel: dan moet je fysiek aanwezig zijn. Daarom verspreiden wij elke maand affiches en flyers met ons komende programma in de Brusselse cultuurhuizen en op plaatsen waar veel Nederlandstaligen komen. Ook bij Hogeschool Odisee zorgden we voor aangepaste flyers met programma op maat van de studenten. Via Æolus worden onze brochures op 34 plaatsen in Brussel verspreid gedurende het ganse seizoen.

deBuren

literatuur • samenleving • politiek • wetenschap • media geschiedenis • economie • filosofie • podium • cultuurbeleid

www.deburen.eu

Bryan Mugande © Yaqine Hamzaoui

Cover brochure 2019-2

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

64  /  80


Die aanwezigheid in Brussel wilden we nog versterken door enkele Brusselse creatievelingen aan te spreken om mee ons najaarsthema Keurslijf/keuslijf vorm te geven. De jonge fotografe Yaqine Hamzaoui — vroegere huisfotograaf van de AB — maakte een indrukwekkende fotoreeks bij het thema en zorgde voor de campagnebeelden. De rijzende Brusselse artiest BRYN sierde de cover van de brochure en werd het gezicht van onze campagne. Hij stond ook op ons podium tijdens Alle 18 goed, zat in de jury van Voice Male en dacht met ons na over het genderthema.

'Mensen vinden het verwarrend dat ik niet in één categorie pas' Bryan Mugande

Onze —  CO²-neutrale  — brochure (oplage 24.412) werd opnieuw verspreid door de Lage Landen, via pakketten naar partners en overheden, via de post naar onze abonnees en via Æolus naar heel wat cultuurrekken in Vlaanderen en Brussel. Behalve in Brussel, maakten we ook gericht promo voor onze grote activiteiten buitenshuis. Zo verscheen in De Groene Amsterdammer een advertentie voor het optreden van onze schrijfresidenten tijdens de Nacht van de Geschiedenis in Amsterdam en in het literaire tijdschrift Vooys adverteerden we voor de Dag van de Literatuurkritiek en andere literaire activiteiten in Nederland.

Pers Ook in 2019 zetten we stevig in op occasionele en structurele samenwerkingen met publieke omroepen, kranten, weekbladen en digitale platformen. deBuren heeft vaak interessante sprekers, relevante content en een Nederlands/Vlaams perspectief op actuele onderwerpen te bieden; onze mediapartners geven ons daarbij zichtbaarheid. Een win-win met andere woorden. Om onze structurele partnerschappen te bestendigen, zaten we samen met VRT en VPRO op mogelijke samenwerkingen op te sporen en te bespreken. In 2019 bracht de podcast El Tarangu van AudioCollectief SCHIK ons zelfs in één en hetzelfde project samen. Verder werden de acht beste luisterverhalen van onze erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor in de aanloop naar de finale uitgezonden tijdens Nooit meer slapen (VPRO) en zijn ze nog steeds te beluisteren als podcasts op hun website.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

65  /  80


Met de Nederlandse omroep Human werkten we dan weer samen Brainwash Talks uit: talks van 12 minuten die elke zondagavond in het voorjaar werden uitgezonden (en nog steeds te herbekijken zijn). Dan zijn er ook nog enkele mediaplatformen waarmee we in 2019 de samenwerking versterkten. De Lage Landen bijvoorbeeld publiceerde alle literaire teksten die onze schrijfresidenten schreven naar aanleiding van de Nacht van de Geschiedenis onder de reeks ‘Oude werken, jonge schrijvers’ (ook in Franse en Engelse vertaling!). En alle 18 de teksten verschenen ook op de website van de Maand van de Geschiedenis. In 2019 gingen we door met het organiseren van vaste activiteiten in samenwerking met MO* en Charlie Magazine. MO* publiceert naar aanleiding van de MO*talks telkens gerelateerde artikels of interviewt één van de sprekers. Nadien verspreiden ze ook de podcast van de avond mee. Onze samenwerking met Charlie Magazine verloopte volgens eenzelfde procedé — lees hier bijvoorbeeld het interview met Meredith Greer die bij deBuren kwam spreken over ‘Unapologetically jezelf zijn’. Eind 2019 besloot Charlie de boeken toe te doen omwille van de financiële besparingen in de cultuur- en de mediasector. Daar strandt dus ook onze samenwerking. Omdat we een cultuur- en debathuis zijn in het hartje van Brussel proberen we ook de banden met het nieuwsplatform BRUZZ warm te houden. Toen Ian Buruma begin januari naar Brussel kwam, waren ze erbij, alsook tijdens onze avond over Brexit, de boekpresentatie van Brutopia en Passa Porta festival. Op 19 november was onze directeur Willem Bongers-Dek zelfs de centrale gast in het programma ‘A la carte’:

'Nederlands niet uitverkopen aan het Engels in hoger onderwijs'.

Tot slot hebben veel van de programma’s die we brengen, een hoge actualiteitswaarde. Daar speelden we met onze perswerking gretig op in: van Vleesprofessor ‘Mark Post’ die meteen na zijn lunchlezing over kweekvlees te horen was in de Wereld Vandaag op Radio 1 tot Martin de Haan die een opiniestuk in De Volkskrant publiceerde naar aan­­leiding van de avond over Serotonine van Houellebecq. En het werkte ook omgekeerd: met Alphonse Muambi in het Klaraprogramma Vrijdag, een podcast over onze avond met Jan Terlouw in De Standaard en Thijs Lijster in Pompidou op Klara waren het ónze sprekers die even de actualiteit bepaalden. Iets subtieler zorgden onze (oud)schrijfresidenten voor free publicity telkens wanneer ze getipt werden als ‘Literair talent van het jaar’ (Iduna Paalman in de Volkskrant) of als ‘De 20 van de jaren 20’ (Charlotte Van den Broeck en Marieke Lucas Rijneveld in Trouw).

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

66  /  80


Opleidingen communicatieteam Naast opleidingen die de leden van het communicatieteam zelf volgen, volgen zij ook regelmatig cursussen samen met de ­collega's van De Brakke Grond. Daarnaast stemmen ze met die collega's regelmatig de violen om van elkaar te leren in Vlaams-Nederlandse cultuurcommunicatie.

26 februari 2019 15 maart 2019 19 maart 2019 26 maart 2019 07 mei 2019 13 mei 2019 7 juni 2019 12 december 2019

Dig It Up! Zuiderpershuis, Antwerpen (beiden) Cursus content marketing bij de Brakke Grond (Claire) Publiek ’19 in Vooruit, Gent (beiden) Apestaartjaren Update: Jongeren digitaal in balans. (Mathieu) UiTsalon over CRM en datagedreven marketing (organisatie: Cultuurmarketing, publiq en de Brakke Grond) (beiden) De helden van Kortom, Zebrastraat, Gent. (beiden) Kennismaking team communicatie van De Brakke Grond (bij deBuren) Media Fast Foward van VRT (Claire)

Dig It Up! 2019

© Caroline Lessire

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

67  /  80


Organisatie Personeel

2019 was een jaar met stevige veranderingen binnen het personeelsbestand. Ann Overbergh startte op 1 januari 2019 als nieuwe directeur van Kunstenpunt en werd vanaf februari vervangen door Luc Dewaele (Grensverleggers) en Nora Mahammed (programmacoördinatie). Literair freelancer Ellen Van Tichelt ging zich voltijds richten op haar literair agentschap en productiehuis LNVT en werd opgevolgd door Aline Lapeire in juni . LNVT is in 2019 en 2020 wel nog verantwoordelijk voor de coördinatie van de Week van het Nederlands. Roos van Emmerik verhuisde terug naar Amsterdam en werd in september opgevolgd door Joke Daniëls als productieverantwoordelijke. Wim Vanseveren stopte als directeur om aan zijn pensioen te beginnen en werd na een open ­procedure opgevolgd door adjunct-directeur Willem Bongers-Dek vanaf 1 september 2019.

De functie van adjunct-directeur hield op met bestaan en na een interne denkoefening werden twee vacatures voor nieuwe functies opgestart: een tweede productieverantwoordelijke om een slagkrachtig productieteam op te starten en een vrijwilligers- en ambassadeurs­ coördinator. Uit de procedure die in het najaar van 2019 plaatsvond, werden Nele Braux en Karin Meulemans geselecteerd, die met hun nieuwe functies ­ starten in januari 2020. Eind 2019 begon daarnaast Fender Mackenson Rooms als ­tijdelijk productiemedewerker, vooral om voor te sorteren op de intensieve introductieweek van het internationale talentontwikkelingstraject CELA. Verder werkt Debbie Marbus vanaf 1 januari 2020 voltijds in plaats van 80%.

Roos van Emmerik  |  Administratief medewerker en coördinator Grensverleggers (tot juli 2019) Wim Vanseveren  |  Directeur (tot en met 31 augustus 2019) Nora Mahammed  |  Programmacoördinator en coördinator Kennisknooppunt (vanaf februari 2019) Luc Dewaele  |  Coördinator Grensverleggers (vanaf februari 2019) Aline Lapeire  |  Programmacoördinator (vanaf juni 2019) Willem Bongers-Dek  |  Adjunct-directeur & programmaleider, directeur vanaf 1 september 2019 Joke Daniëls  |  Productieverantwoordelijke (vanaf september 2019) Jenny Quermia  |  Zakelijk leider Ronald Giebel  |  Financieel en facilitair verantwoordelijke Adib Al Yamani  |  Logistiek medewerker Claire Gastmans  |  Communicatieverantwoordelijke Mathieu Buyse  |  Communicatieverantwoordelijke Marianne Hommersom  |  Coördinator Schrijfresidentie en coördinator citybooks Debbie Marbus  |  Programmacoördinator Xander Stroo  |  Programmacoördinator en coördinator VNJB Ellen Van Tichelt  |  Coördinator Week van het Nederlands

Eind 2019 waren er in totaal 12 vaste medewerkers in dienst, goed voor 10,6 fte. Er werkten 2 ­freelancers op specifieke projecten en er was een tijdelijke overeenkomst met een medewerker. Verder heeft iedereen een contract van onbepaalde duur.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

68  /  80


Expertise

Op verschillende manieren delen de personeelsleden van deBuren hun expertise met het bredere veld. Hieronder volgt een greep uit de diverse contexten waarin ze dat doen. We delen onze expertise en doen zelf inspiratie op … • via deelname aan commissies en besturen (Nederlandse Publieke Omroep, Vlaams Audiovisueel Fonds, Literatuur Vlaanderen, Kunstenpunt, De Reactor, De Nwe Tijd, Malpertuis, Vlaamse Gemeenschapscommissie, ...) • via deelname aan podiumprogramma’s en festivals (1 stad 19 boeken van Muntpunt, Buurtalencongres BeNeLux en Nederlandse Taalunie, het Podcastnetwerk, het werk­ congres van de Vlaamse AuteursVereniging, Irish College Leuven, Vlaanderendag LinC Utrecht, stagenacht Universiteit Utrecht, Odisee, Orde van den Prince, ...) • via jury’s en denktanks (Meestervertellers, STAM, Nederlands Letterenfonds, Literatuur Vlaanderen, NWO-project Track Changes, Nieuwe Typesfestival, Grote Prijs Jan Wauters, Podiumkunstensite Leuven …)

‘Mede dankzij jullie was onze luisterquiz een groot succes. Weer heel wat mensen die de Radioboeken en citybooks leerden kennen. De citybooks-vraag over JMH Berckmans bleek trouwens lekker pittig voor onze quizzers ;-).’ Citaat Luisterpunt

• via concrete advisering aan ­organisaties (Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie, Literatuur Vlaanderen, Nederlands Letterenfonds, Wintertuin, Cinecrowd, Bibliotheek MiddenBrabant, Luisterpunt, Victoria Deluxe, Brussels Museums, ...) • via concrete advisering aan individuen buiten lopende trajecten om (Oliver Leu, Julie Cafmeyer, Giuseppe Minervini, Frédérique Flamée, Tinneke Beeckman …)

• via lokale, nationale en internationale overlegorganen (Brussels KunstenOverleg, Overleg Literaire Organisatoren, BoekenOverleg, VRT-Cultuuroverleg, Vereniging van Nederlandse Debatcentra, Vlaams-Nederlands FORUMvoorFILOSOFIE, European Union National Institutes for Culture, …)

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

69  /  80


Stages

Elk jaar krijgt deBuren diverse stage-aanvragen van studenten uit Vlaanderen en Nederland. De stagiairs worden volop ingezet in de werking, zowel inhoudelijk als operationeel. Ze richten de helft van hun stage in op basis van eigen (onderzoeks)interesses, de andere helft volgt uit de reguliere werking van het huis. We accepteerden dit jaar twee reguliere stages, een taalstage in het voorjaar en twee zomerstages. We organiseerden ons zo dat we vanaf 2020 stages kunnen aannemen bij de teams programmatie, communicatie en productie.

Als onderdeel van de zomercursus voor internationale studenten Nederlands die de Taalunie elk jaar op touw zet, organiseerde deBuren een tweedaagse stage rondom citybooks. De studenten Audrey Daras en Julia Torgyan leerden het huis en het project kennen, vertaalden een literair fragment naar hun moedertaal (Frans en Hongaars). Julia koos voor een fragment uit 922 mensen vonden dit leuk, het citybook van Frank Westerman over Tbilisi. Audrey koos voor het gedicht Roeiers op de Aasee, het citybook van Erik Lindner over Münster.

Lorenz De Witte-Vroman postgraduaatprogramma literair vertalen KULeuven

Lorenz ontpopte zich al vlot als een steun en toeverlaat voor alle juryleden van de schrijfresidentie, werkte mee aan CELA en maakte zich onmisbaar tijdens het Passa Porta Festival. Daarnaast scherpte hij zijn pen aan, met als mooiste resultaat De zoektocht naar Radna Fabias. Fabias zelf noemde dit artikel ‘een van de weinig echt goede stukken die over mijn werk geschreven zijn’. Elisabeth Van Haegenborgh postgraduaatprogramma literair vertalen KULeuven

Elisabeth worstelde zich dapper door alle 249 schrijfresidentiedossiers, was tijdens haar stage op vrijwel elke literaire avond aanwezig en ondersteunde het team met raad en daad. Voor haar zelfstandige onderzoeksproject sprak ze met tientallen experts. Haar column Arm Vlaams vertalertje in Filter was slechts de voorbode van haar paper Het Vlaamse literaire vertaallandschap van 2003 tot 2033. Noémi Széri volwassenenonderwijs CVO Lethas Brussel Campus Solvay

Noémi deed in het voorjaar van 2019 een taalstage werkplekleren om actief haar Nederlands te oefenen. Na de doorontwikkeling van de website hadden we het ideale werk voor Noémi, die graag leest. Er moesten heel wat tags aan artikels toegevoegd worden. Zo werkte Noémi aan het opruimen van het archief van ons online Magazine. Er werd ook gewerkt aan haar spreekdurf door Noémi te laten deelnemen aan brainstorms en vergaderingen binnenshuis.

Audrey Daras en Julia Torgyan

Raad van bestuur

Ben de Reu, voorzitter Bert Claerhout, penningmeester Joop Daalmeijer Elly Blanksma Paulette Smit Johan Swinnen Manuela Van Werde Dominique Savelkoul + Saïda Sakali en Bob Verburg (algemene vergadering) De raad van bestuur vergaderde in 2019 vier keer, de algemene vergadering kwam één keer samen. De laatste vergadering van 2019 was opgedeeld in een regulier deel en een specifiek deel ter strategische voorbereiding op het nieuwe meerjarenplan.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

70  /  80


Partners

deBuren werkte in 2019 samen met meer dan 200 partners: cultuurhuizen, universiteiten, denktanks, middenveldorganisaties, overheden, media, Brusselse scholen …

Academy of Ideas • Ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden in Brussel • AMVB Antwerp Management School • ANV • Arbeiderspers • Arminius • Auw La Basisscholengemeenshap Sint-Pieter en Sint-Guido • Basisschool 13 • BeGeesterd Beursschouwburg • Bibliotheek Kortrijk • Black Achievement Month • Black speaks Back Bledarte Festival • BoekenOverleg • Bozar • Brede school Schaarbeek-Helmet • Brussels Bulletin BSGO 't Regenboogje • Charistar • Charlie Magazine • Cinema Zed • Compagnietheater Creatief Schrijven • Creative Europe • Cultuurconnect • Cultuurloket • Curieus Czech Literary Centre • Das Mag • De Algemene Afvaardiging van de Vlaamse Regering in Nederland De Balie • De Bezige Bij • de Brakke Grond • De Gids • De Lage Landen • De Markten De Nieuwe Liefde • De Nieuwe Oost | Wintertuin • De Nwe Tijd • De Roma • De Standaard deAuteurs • deReactor • Dutch Performing Arts • Emolife • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience Escuela de Escritores • EUNIC • Explore the North • Festival van de Gelijkheid • Filosofie Magazine Finnish cultural Institute for the Benelux • Flow • Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten Fonds Cultuurmanagement • Fonds Pascal Decroos • Fonds voor Cultuurparticipatie For Alle Queens! • Furia • GBS Mooi-Bos • GBS Veeweide • Gelijke Kansen Vlaanderen Gemeente Haarlem • Gemeenteschool De Puzzel • GOGA • Grenzeloos Geluid Het Betere Boek • Het Literatuurhuis • het Nederlands Filmfonds • HKU Huis van de Nederlandse Provincies • HUMAN • Huygens/ING • In the dark • Instituto Cervantes INT Leiden • Itinera • Journalismfund.eu • Kaaitheater • KAAP • KITLV • Kluger Hans KNHG • Koninklijke Vlaamse Academie van België • Kortfilmfestival Leuven • Krakow Festival Office • KROKODIL • KU Leuven • Les Plats Pays • L&M Books • Lirafonds • Literatuur Vlaanderen LNVT • Maand van de Geschiedenis • Marres Maastricht • MediaNet Vlaanderen • Mijn Geheim Minerva • MO* • Moussem • Muntpunt • Nederlands Letterenfonds • Nederlandse overheid Nederlandse Taalunie • New Metropolis Zuidoost • New Noardic Wave • NextConomy • Nieuwe Helden NPO Radio 1 • Óbidos • Odisee • OKO • Ons Erfdeel • Oorzaken • Open VRT • OSG Piter Jelles Pakhuis de Zwijger • Passa Porta • Perdu • Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de Europese Unie PILAR • Prins Bernhard Cultuurfonds • Prospekta • Radboud Reflects • Read My World • rekto:verso Rijksmuseum • RINGtv • Romanian Publishers Association • RoSa • Sabam • SBS 't Groentje Scuola Holden • Selma Franssen • Sint-Jozefscollege • Sint-Martinus • SJC Basisschool Sporza • Stad Brugge • Stad in de Maak • Stichting Biermans-Lapôtre • Stichting Cultuur + Ondernemen Stichting Nieuwe Helden • Stimuleringsfonds voor de Journalistiek • Stroomversneller Cultuur Arnhem Studio ZZZAP • SVDJ • The Low Countries • Theater Aan Zee • Theater Rotterdam • TivoliVredenburg Transpoesie • Uitgeverij Lannoo • Unesco basisschool Lucerna • Universiteit Antwerpen Universiteit Utrecht • University of Sheffield • VAF/Filmfonds • VAF/Gamefonds • Velomuseum Verkadefabriek • VGC-Sportdienst • Vierwindenbasisschool • Vlaams Parlement Vlaamse Auteursvereniging • Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) • Vlaamse overheid Vlaamse Vertegenwoordiging in Nederland • Vleva • Voorzienigheidsschool VPRO • Vrije Basisschool Pistache • Vrije Basisschool Sint-Ursula • Vrije Basisschool Pistache Vrije Universiteit Brussel • VVOJ • Week van de Afrikaanse Roman • WIELS Willemsfonds • Wintertuin • Zebrastraat • ZINK • ZiPConomy • Zuid-Afrika Huis • Zuiderpershuis

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

71  /  80


Infrastructuur Renovatie

In 2019 zijn de voorbereidende plannen met Foci, AFM en Bureau Bouwtechniek afgerond voor de energetische verbouwing van deBuren, de gevelrenovatie en verbetering van de stabiliteit. Die zijn opgestart in 2018 en hiervan is al een ­gedetailleerde lijst opgenomen in het jaarverslag van 2018. Het hoofddoel blijft om van het gebouw van deBuren een duurzamer gebouw te maken. Milieuoverwegingen en werkcomfort liggen hieraan ten grondslag. Het gebouw is vaak koud in de winter en erg warm in de zomer. Het dak en de wachtgevels moeten hiervoor geïsoleerd worden (1) en de ramen aan de Leopoldstraat moeten zonwerend gemaakt worden (2). Tevens dient de gevel gerenoveerd te worden (3). Houten ornamenten moeten worden ­nagekeken en ook zijn er meerdere scheuren ontstaan in de gevel. Er is besloten om een stabiliteitsonderzoek uit te laten voeren. Ook is gebleken dat de oude waterleidingen vanaf de gelijkvloers tot en met de vierde verdieping vernieuwd moeten worden (4). Gaandeweg hebben de voorbereidingen in 2018 aangetoond dat er meer aanpassingen nodig zijn. Het stabiliteitsonderzoek heeft uitgewezen dat er niks hoeft te gebeuren aan de gevel, maar de dakconstructie dient wel verstevigd te worden om aan de huidige norm te voldoen (5).

Uit de studies is ook gebleken dat er in het gebouw een koeling voorzien moet worden. Isolatie en zonwerende beglazing zijn niet voldoende om de temperatuur in de zomer terug te kunnen brengen naar de huidige norm. Er is daarom geadviseerd om een ijswater­ koelmachine buiten op het platte dak te installeren (6). Deze is milieu­ ­ vriendelijker dan een gewone ­airconditioning. Op alle verdiepingen zullen de ventilatoren en leidingen in opbouw worden geplaatst. Daarnaast worden er op alle ­verdiepingen ­thermostaten geplaatst en nieuwe kranen op de radiatoren, die moeten voorkomen dat er t­ egelijkertijd gekoeld en verwarmd wordt. Dit alles zal ook via een computer gemonitord worden en we zullen hiervan rapporten moeten maken. Ook dient er op de zolder een brandcompartimentering te komen om het trappenhuis brandveiliger te maken, omdat het trappenhuis de enige vluchtweg in het gebouw is. Hiervoor zullen er extra deuren en muren op zolder worden geplaatst en brandwerende bedekking tegen het dak ter hoogte van het trappenhuis worden voorzien (7). Tevens moet de verluchtingsmachine van een brandveiligheidsschil worden voorzien. En ook wordt onze branddetectiecentrale uitgebreid met rookmelder, hittemelders en brandknoppen op zolder.

Wat betreft de isolatie van het dak is besloten om, naast de dakconstructie ter hoogte van de vierde verdieping ook het plafond van de vierde ­ verdieping te isoleren en niet de hele dak­­ constructie. Dit is beter uitvoerbaar en voordeliger. Op de vierde verdieping zal aan de kant van de Leopoldstraat zonwerende beglazing worden geplaatst. Om kosten te besparen zal er op de andere verdiepingen op de bestaande ramen een zonwerende coating worden aangebracht.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

72  /  80


In maart 2019 is de bouwvergunning aangevraagd en het bestek voor de aannemers klaargemaakt. De minimumtermijn voor het al dan niet goedkeuren van de bouwvergunning is zes maanden, maar de ervaring leert dat deze termijn d ­oorgaans aanzienlijk langer is. De verwachting nu is dat de bouwvergunning verleend zal worden in het eerste kwartaal van 2020. Op de eerste aanbesteding is in augustus 2019 maar één aannemer afgekomen. Hierdoor is er eind 2019 weer een nieuwe aanbesteding uitgeschreven. De aannemers hebben tot het eind van het eerste kwartaal 2020 de tijd om het gebouw te bezoeken en offertes in te dienen.

Verhuizing, inclusief de buren van deBuren

Het daadwerkelijke tijdstip van verhuizing van deBuren, de Taalunie en het Journalismfund kan pas bepaald worden nadat de bouw­vergunning verleend is en er voldoende en interessante offertes van aannemers zijn binnengekomen. Of er eventueel nog van de activiteitenzaal op de Leopoldstraat 6 gebruikt gemaakt zal kunnen worden, is nog de vraag. Het zal de nodige aanpassingen vergen om programmering daar door te laten gaan tijdens de werken. Er zal sowieso naar alternatieve programmeerplekken in Brussel gezocht worden, de voorbereidingen daartoe zijn al in gang gezet, maar het niet kennen van de daadwerkelijke verhuisdatum, verhindert voorlopig concrete afspraken daarrond. Met het Foci en AFM is er gekeken naar alternatieve kantoorruimte voor tijdens de verbouwing. Het Foci heeft aangeboden om het Foci gebouw aan de Gallaitstraat 76+78 in Schaarbeek te betrekken. In dat gebouw staat een aantal verdiepingen leeg, er is voldoende oppervlakte voor deBuren, Taalunie en Journalismfund. Alle drie de organisaties hebben de Gallaitstraat bezocht en zijn akkoord gegaan met die locatie als alternatieve kantoorruimte. Wel moeten de lokalen van te voren opgefrist worden, moet de bekabeling voor stroom, data en telefonie in orde zijn en patch-panels voorzien zijn voor de servers en telefooncentrales. Ook moet er

iets gedaan worden aan de inbraakbeveiliging en de brandbeveiliging. Het inbraakalarm is al een oud alarm en dient vervangen te worden voor een modern alarm met aansluiting op de meldkamer. Het brandalarm bestaat al in het ene gebouw, maar moet ook uitgebreid worden met melders en knoppen in het andere gebouw. Het Foci heeft aangegeven voor deze werken te zullen zorgen. Op de Leopoldstraat zijn ook de Taalunie en het Journalismfund gehuisvest. De Taalunie al sinds enkele jaren, het Journalismfund sinds eind 2018. Beide organisaties zijn goede kantoorgenoten en met beide organisaties deelt deBuren de algemene huisvestingskosten. Dit zal ook op de Gallaitstraat gebeuren. Overige infrastructurele zaken

Begin 2019 is er een indienststellingsverslag van onze laagspanningsinstallatie opgesteld door de firma BTI. Dit verslag ontbrak en is na herhaaldelijk verzoek opgemaakt. De laagspannings­ installatie is in orde bevonden.

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

73  /  80


Er is nog steeds geen firma voor een raam­ contract voor het onderhoud van de HVAC ­apparatuur gevonden en de loodgietersfirma die het AFM in 2018 had aangedragen om het jaarlijks onderhoud van de verwarming te verzorgen, heeft in 2019 ook verstek laten gaan. Omdat jaarlijks onderhoud van de verwarmingsinstallatie belangrijk is, hebben we daarom zelf een onderhoudscontract opgesteld met de firma ATAG, die eind 2019 het onderhoud van de verwarming is komen doen een een reparatie van een van de ketels heeft uitgevoerd. Wel hoopt deBuren dat er op zeer korte termijn een raamcontract voor de algemene HVAC met een betrouwbare firma wordt afgesloten. Het onderhoud en reparatie van de verluchtings­ installatie en de airco van de serverruimte dient ook nodig te gebeuren. De verluchtingsinstallatie wacht al sinds het voorjaar van 2019 op een reparatie en vervanging van onderdelen en de firma die daarvoor is aangesteld heeft deze werken nog steeds niet uitgevoerd. Ook het onderhoud van de airco moet gedaan worden.

ook, waar nodig, zodat alles conform de huidige wetgeving is. Deze aanpassingen zijn halverwege 2019 gedaan. Ook heeft de firma Ansul tegelijkertijd een ­interventiedossier voor de brandweer opgesteld. Bij de firma BTI is een risico-analyse van de lift aangevraagd. Die risicoanalyse is na de zomer uitgevoerd en heeft alleen ‘te moderniseren veiligheidsaspecten aan het licht gebracht die geen onaannemelijk bezwaar vormen voor een veilig gebruik van het toestel’. De aanpassingen waarop in de analyse gewezen wordt, moeten binnen drie jaar na de analyse gedaan zijn.

deBuren heeft halverwege 2019 bij Foci en AFM een toegankelijkheidsstudie aangevraagd, om te zien wat er gedaan zou kunnen worden aan het gebouw om het toegankelijker te maken voor mensen met een beperking. Deze studie is aangevraagd en zal waarschijnlijk begin 2020 uitgevoerd worden door een gespecialiseerd bureau. Tevens heeft deBuren gevraagd aan de firma Ansul om de evacuatieplattegronden op alle verdiepingen aan te passen en de pictogrammen

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

74  /  80


Totaaloverzicht presentaties Januari PODIUM & MUZIEK

Lunchconcert Ernst Reijseger en Erik Bosgraaf

15/01/2019

Brussel

PODIUM & MUZIEK

Luister in het Duister

20/01/2019

Antwerpen

POLITIEK & SAMENLEVING

Meet the writer  |  Ian Buruma

20/01/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Marion van San: De onvoorspelbare terrorist

22/01/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

MO*lezing Jude Woodward

24/01/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Literaire Lunch met Siel Verhanneman en Jelko Arts

1/02/2019

Brussel

ECONOMIE

De kortere werkweek: hoog tijd voor experimenten?

6/02/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

LET LOVE RULE

8/02/2019

Oostende

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Wat maakt een Bruegel een Bruegel?

8/02/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

De mooiste liefdesverzen volgens minister van cultuur Ingrid van Engelshoven

14/02/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Boekvoorstelling De geesten  |  Yves Petry

21/02/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Small Talk | Rethinking Disability

21/02/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Jaap Robben | Zomervacht

22/02/2019

Brussel

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Kweekvlees: milieuvriendelijke oplossing voor het voedselvraagstuk?

22/02/2019

Brussel

FILOSOFIE & RELIGIE

Denkcafé  |  Het gevaar van empathie

27/02/2019

Rotterdam

POLITIEK & SAMENLEVING

MO*talks  |  Migratie, klimaat en ongelijkheid bedreigen EU

6/03/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Het is klasse suffie, niet identiteit!

7/03/2019

Brussel

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Hoe groot is de kans dat een virus de mensheid uitroeit?

8/03/2019

Brussel

FILOSOFIE & RELIGIE

Brainwash Talks  |  Welk probleem moeten we over vijftien jaar hebben opgelost?

10/03/2019

Amsterdam

ECONOMIE

De vrije markt beperken om klimaatverandering te bestrijden?

12/03/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

DE//COLONIZE Leuven | Rhyme With Right

14/03/2019

Leuven

MEDIA

Small Talk | On Framing

14/03/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Akwasi & gasten

15/03/2019

Brussel

Februari

Maart

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

75  /  80


LITERATUUR & TAAL

Radna Fabias | Habitus

16/03/2019

Brussel

ECONOMIE

Burn-out: symptoom van een ziekmakende marktmaatschappij?

19/03/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Een avond met Ellen Gallagher

20/03/2019

Brussel

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Verrekijkerssymposium ‘Een Vlaamse Toekomstraad’

25/03/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Moeilijke Dingen Makkelijk Uitgelegd  |  Alles over de liefde

26/03/2019

Brussel

MEDIA

Regionale media: welke rol kunnen ze nog spelen?

27/03/2019

Gent

POLITIEK & SAMENLEVING

Brexit: The Day Before (?)

28/03/2019

Brussel

FILOSOFIE & RELIGIE

Nacht van de filosofie: debat Scheffer & El Hammouchi

29/03/2019

Rotterdam

LITERATUUR & TAAL

Workshops creatief schrijven

29/03/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

A sign of the times

30/03/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

A sign of the times

30/03/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Spaanse auteur Andrés Barba in gesprek met Marijke Arijs

31/03/2019

Brussel

PRODUCTIES

I do not live in the house anymore, but the house still lives in me

31/03/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Ilja Leonard Pfeijffer in gesprek met Ruth Joos

31/03/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

De nieuwe feministische leeslijst

31/03/2019

Brussel

FILOSOFIE & RELIGIE

Thijs Lijster  |  De grote vlucht inwaarts

1/04/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

De Staat van het Boek

1/04/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Towards a radical Sisterhood

2/04/2019

Brussel

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Wij zijn ons! Overschatten we het individu?

5/04/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

citybooks Haarlem  |  Andrés Barba

14/04/2019

Haarlem

LITERATUUR & TAAL

Andrés Barba  |  Wereldboekendag en Dag van de Spaanse Taal

17/04/2019

Utrecht

LITERATUUR & TAAL

Vers van het Mes

19/04/2019

Amsterdam

POLITIEK & SAMENLEVING

De constitutie van Rusland

23/04/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Vers van het Mes

25/04/2019

Antwerpen

LITERATUUR & TAAL

Literaire Lunch: Vers van het Mes

26/04/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Wie wint Het Rode Oor 2019?

30/04/2019

Antwerpen

LITERATUUR & TAAL

Wie wint Het Rode Oor 2019?

30/04/2019

Amsterdam

April

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

76  /  80


Mei POLITIEK & SAMENLEVING

Boekpresentatie Brutopia van Pascal Verbeken

3/05/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

De constitutie van China

7/05/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

VoxPop  |  Europees Verkiezingsdebat der Lage Landen

9/05/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

VoxPop Europese Verkiezingen NL

9/05/2019

Utrecht

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Wanneer is iemand mooi en wie bepaalt dat?

10/05/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Man Made  |  Sunny Bergman

14/05/2019

Leuven

POLITIEK & SAMENLEVING

From Tolerance to Acceptance

15/05/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Literaire nocturne over Bernard van Orly

15/05/2019

Brussel

FILOSOFIE & RELIGIE

Serotonine  |  Houellebecq en het gelukshormoon

16/05/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Festival Europa

18/05/2019

Utrecht

POLITIEK & SAMENLEVING

FAQ Pride Festival  |  Critical Pride Talks

19/05/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

FAQ Pride Festival  |  Critical Pride Talks

19/05/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Nieuwe maatjes: Abdelkader Benali en Simone Atangana Bekono

22/05/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Omega Minor XL: leesclub met Paul Verhaeghen

23/05/2019

Antwerpen

LITERATUUR & TAAL

deBuren Boekt XL: Omega Minor

23/05/2019

Antwerpen

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Bepaalt je DNA-profiel straks welke zorg je krijgt?

24/05/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

We are F(r)amily!

29/05/2019

Brussel

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Nederlands-Vlaamse samenwerking op het terrein van de internationalisering van het hoger onderwijs

3/06/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

MO*talks  |  Dit is het regeerakkoord: een rechtvaardige transitie

5/06/2019

Brussel

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

1942  |  Herman Van Goethem over het kantelpunt in de Tweede Wereldoorlog

7/06/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Debat | Eigen Volk

12/06/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

WeMakeThe.City 2019: Antwerpen gaststad

18/06/2019

Amsterdam

POLITIEK & SAMENLEVING

De Kortste Nacht: het beste van de buren

21/06/2019

Leuven

POLITIEK & SAMENLEVING

Jouw 15 jaar deBuren: Radioboeken & deBuren univerCity

28/06/2029 Brussel

Juni

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

77  /  80


Juli LITERATUUR & TAAL

Good Night Europe  |  Podiumfinale CELA#1

4/07/2019

Arnhem

POLITIEK & SAMENLEVING

Nacht van de Fiets

5/07/2019

Brussel

PODIUM & MUZIEK

El Tarangu in avant-première

6/07/2019

Antwerpen

LITERATUUR & TAAL

Leegstandsproza: Anke Verschueren & Ted Kok

16/07/2019

Rotterdam

LITERATUUR & TAAL

Leegstandsproza: Sabrine Ingabire & Marina Dos Santos

30/07/2019

Rotterdam

LITERATUUR & TAAL

museumnacht  |  Katrijn Van Bouwel erotische kortverhalen

3/08/2019

Antwerpen

LITERATUUR & TAAL

Leegstandsproza: Marrit Jellema & DJ Aad

13/08/2019

Rotterdam

LITERATUUR & TAAL

Leegstandsproza: Younes van den Broeck & de bloemenoma

27/08/2019

Rotterdam

POLITIEK & SAMENLEVING

MO*TALKS  |  De kracht van tegenmacht

4/09/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Leegstandsproza Obe Alkema

10/09/2019

Rotterdam

MEDIA

Op zoek naar de vijand

11/09/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Nacht van de dictatuur

12/09/2019

Amsterdam

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Waarom heeft romantische liefde meer status dan vriendschap?

13/09/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Radicalisering in België en Nederland

19/09/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Manon Uphoff  |  Vallen is als vliegen

19/09/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Leegstandsproza: Wessel de Vries en Brigitte Doest

24/09/2019

Rotterdam

LITERATUUR & TAAL

Eben Venter  |  Groen soos die hemel daarbo

26/09/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Transpoesie #1

26/09/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Avond van de Afrikaanse Roman

26/09/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Toekomst in zicht  |  30 jongeren delen hun inzichten

27/09/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Goed bestuur in cultuur

30/09/2019

Brussel

MEDIA

Documentatiefotografie in Vlaanderen en Nederland

1/10/2019

Brussel

ECONOMIE

De flexibele welvaartsstaat

3/10/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Een burnt-out? Misschien is het ook wel een beetje je eigen fout

4/10/2019

Brussel

Augustus

September

Oktober

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

78  /  80


LITERATUUR & TAAL

Opening Week van het Nederlands

5/10/2019

Utrecht

POLITIEK & SAMENLEVING

Holt de politiek de rechterlijke macht uit?

8/10/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Denkcafé  |  Herman Van Rompuy en Herman Tjeenk Willink

9/10/2019

Rotterdam

LITERATUUR & TAAL

Fryslân Dei

9/10/2019

Brussel

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Spraakmakend Nederlands?

10/10/2019

Den Haag

POLITIEK & SAMENLEVING

Moeilijke dingen makkelijk uitgelegd  |  Alles over taal

10/10/2019

Brussel

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Waarom is taal soms zo irritant?

11/10/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Het betere boek & Onze eilanden

12/10/2019

Gent

LITERATUUR & TAAL

Poetry Slam tijdens de lunch

14/10/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Brexit of ‘Remain and reform’?

16/10/2019

Brussel

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Welk aandeel hadden de vrouwen van Rembrandt in zijn succes?

18/10/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Alle 18 goed!

19/10/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Brussels Explained  |  First edition!

22/10/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Rebekka de Wit  |  Afhankelijkheidsverklaring

23/10/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Feministen hebben het niet begrepen op biologie

25/10/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Nacht van de geschiedenis

26/10/2019

Amsterdam

FILOSOFIE & RELIGIE

Onderwijsdebat  |  Bidden op school?

29/10/2019

Brussel

FILOSOFIE & RELIGIE

Maakt opruimen gelukkig?

5/11/2019

Nijmegen

FILOSOFIE & RELIGIE

Wat is depressie, verdriet en pijn?

6/11/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Dag van de Literatuurkritiek

7/11/2019

Amsterdam

FILOSOFIE & RELIGIE

Jan Raes

9/11/2019

Breda

POLITIEK & SAMENLEVING

Belgische vrouwendag in Antwerpen

11/11/2019

Antwerpen

POLITIEK & SAMENLEVING

Urba books  |  Belle Barbes: Seks en ik

12/11/2019

Amsterdam

MEDIA

Mediacafé  |  AI en journalistiek

14/11/2019

Gent

LITERATUUR & TAAL

Literaire Lunch | Dat was Watou

15/11/2019

Brussel

FILOSOFIE & RELIGIE

Werkelijkheid en verbeelding | Klimaat

19/11/2019

Brussel

November

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

79  /  80


POLITIEK & SAMENLEVING

Charlie Talk | Meredith Greer

21/11/2019

Brussel

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Nacht van de sociologie

22/11/2019

Rotterdam

LITERATUUR & TAAL

Leegstandsproza in Leeuwarden

22/11/2019

Leeuwarden

LITERATUUR & TAAL

Nieuwe Werelden op het Explore the North festival expo

22/11/2019

Leeuwarden

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Sluit de grenzen tussen Afrika en Europa

22/11/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Nieuwe Werelden op het Explore the North festival

23/11/2019

Leeuwarden

LITERATUUR & TAAL

Nieuwe Werelden op het Explore the North festival

24/11/2019

Leeuwarden

FILOSOFIE & RELIGIE

Werkelijkheid en verbeelding  |  Gemeenschap en identiteit

26/11/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Voice Male

27/11/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Festival van de gelijkheid  |  Man squad BE

28/11/2019

Gent

POLITIEK & SAMENLEVING

Festival van de gelijkheid  |  gentrificatie

28/11/2019

Gent

POLITIEK & SAMENLEVING

Crossing masculinity

29/11/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Festival van de gelijkheid  |  wie bepaalt wat je thuis is?

30/11/2019

Gent

FILOSOFIE & RELIGIE

Werkelijkheid en verbeelding |Onderwijs als emancipatie

3/12/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

MO* talks onderwijs en ongelijkheid

4/12/2019

Brussel

FILOSOFIE & RELIGIE

Vrijheid in tijden van veiligheid

5/12/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Nacht van de willekeur

5/12/2019

Gent

WETENSCHAP & GESCHIEDENIS

Hoe veranderlijk is de Sint

6/12/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

De Schrijfwijzen of het groot dictee heruitgevonden

6/12/2019

Brussel

FILOSOFIE & RELIGIE

Wat is humanisme vandaag?

10/12/2019

Brussel

POLITIEK & SAMENLEVING

Kunst heeft geen leeftijd; mensen wel. Kunst heeft geen vermogen; mensen wel. Waarom ruilen we het niet uit?

10/12/2019

Utrecht

POLITIEK & SAMENLEVING

MO*lezing  |  100 minuten tegen ongelijkheid

10/12/2019

Antwerpen

LITERATUUR & TAAL

Fikry El Azzouzi  |  De Beloning

11/12/2019

Brussel

FILOSOFIE & RELIGIE

Prijsuitreiking  |  Hooray for the Essay!

12/12/2019

Brussel

LITERATUUR & TAAL

Leegstandsproza

14/12/2019

Rotterdam

LITERATUUR & TAAL

Mid-careerauteur tussen wal en schip?

21/12/2019

Antwerpen

December

INHOUDSTAFEL | SAMENWERKING | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING | COMMUNICATIE | ORGANISATIE | OVERZICHT

80  /  80


Millions discover their favorite reads on issuu every month.

Give your content the digital home it deserves. Get it to any device in seconds.