Page 1

Jaarverslag deBuren 2018

Vlaams-Nederlands huis voor cultuur en debat Dag van de literatuurkritiek Š Bart Grietens


Het Vlaams-Nederlands Huis deBuren ontvangt subsidies van Nederland en Vlaanderen. De Vlaamse minister van Cultuur, de Nederlandse minister van OCW en de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken maken het mogelijk dat deBuren een rol kan spelen: - in de presentatie van schoonheid en wijsheid uit de Lage Landen; - in een permanent debat over cultuur, politiek en maatschappij; - in een reflectie over datgene wat Vlaanderen en Nederland bindt en datgene waarin accenten kunnen verschillen; - in de verbinding van Nederland en Vlaanderen met elkaar en met Europa.

Leopoldstraat 6 1000 Brussel t +32 (0)2 212 19 30 f +32 (0)2 212 19 49 info@deburen.eu www.deburen.eu BE0866.011.149

deBuren geniet de steun van de Vlaamse Gemeenschap en de Nederlandse overheid.


INHOUDSTAFEL 1. ORGANISATIE............................... 5 2. COMMUNICATIE...................... 13 3. PRESENTATIE............................... 21 4. PRODUCTIE................................ 50 5. INSPIRATIE.................................. 65 6. VERBINDING.............................. 69


VOORWOORD Reculer pour mieux avancer, zo zou je de afgelopen twee jaar bij deBuren kunnen omschrijven. Even achteruit stappen om je berekende aanloop te kunnen nemen en dan … springen. De jump, die al in 2017 merkbaar was, kwam in 2018 volop tot uiting.

De digitale sprong begon met de nieuwe website, die eind 2018 zijn voltooiing naderde. De effecten waren het hele jaar ­zichtbaar: twintig à dertig procent groei over de hele lijn (­ gebruikers, pagina­ weergaven, sessies …). Prettig neven­ effect: de s­ trategie om beduidend meer digitale groei te krijgen door oproepen zoals Het Rode Oor, de Schrijfresidentie en Speech Battle zorgde voor een steile groei in Nederland. Met een toename tot 32,3% is Nederland nu bijna goed voor een derde van onze d ­igitale bezoekers. En de grootste groei deed zich ­ voor in de ­categorie ­bezoekers in de leeftijd tussen 25 en 34 jaar. Het is prettig om zulk een fors r­esultaat te bereiken met hoogstaande c ­reatieve opdrachten; niét met banale, materialistische prijzen. Voor de cultuur­ pessimisten onder ons: kwaliteit rendeert nog altijd. Maar ook ons zaalbezoek nam spectaculair toe: dertig procent meer activiteiten; zestig procent meer bezoekers. Ook hier vooral – maar niet uitsluitend – groei in Nederland. En wat meer is: het aantal aanwezigen per activiteit blijft fors stijgen. Van tachtig bezoekers per activiteit in 2016, via 95 in 2017 tot 115 in 2018 betekent een toename van maar liefst 44% in twee jaar tijd. Waar we het de vorige keer nog moesten stellen met 13.700 bezoekers mochten we er 2018 maar liefst achtduizend meer begroeten, om precies te zijn: 21.715. Na de goede ervaringen met de focus op Made in Europe in 2017, besloten we om vanaf 2018 te werken met halfjaarthema’s. Deze thema’s brengen diverse programma’s uit het gehele

© Kristof Vadino

aanbod samen: van debat tot cultuur, van Speech Battle tot literaire lunch. Zo s­ prokkelen we ook interessant lees-, luister en k ­ ijk­materiaal voor het magazine. In de eerste jaarhelft maakten we een kosten-batenanalyse van de jaren zestig naar aanleiding van Geert Buelens’ De jaren zestig, de tweede jaarhelft stond in het teken van de 450ste verjaardag van de Tachtigjarige Oorlog. Een jaar vol rumoer en opstand dus. Het is ook verheugend om vast te stellen dat de kwantitatieve successen niet ten koste gingen van onze ambities op het vlak van talent­ ontwikkeling en diversiteit. Jonge, onbekende namen op het podium en mensen met een andere etnisch-culturele achtergrond, zo vreest men soms, leiden tot een afkalving van de publieksbelangstelling. We zijn blij dat deBuren in 2018 het tegenovergestelde bewees. De zalm maakt inderdaad zijn mooiste sprongen tegen de stroom in. Wim Vanseveren Directeur


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

1. ORGANISATIE 1.1  MISSIE In het kader van de nieuwe Beheersovereenkomst 2018-2020 werd de missie van deBuren licht geactualiseerd en werd ook een visie uitgeschreven:

MISSIE DEBUREN Vlaams-Nederlands huis voor cultuur en debat deBuren wil de culturele en ­maatschappelijke samenwerking en uitwisseling bevorderen tussen Vlaanderen en Nederland door te presenteren, te produceren, te inspireren en te verbinden.

VISIE DEBUREN Binnen de perken van de gemeenschappelijke missie en visie van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking wil deBuren als operationele organisatie vorm geven aan de gemeenschappelijke culturele ruimte, door creatief en autonoom de vinger aan de pols te houden via presentaties, (co)‌producties en inspirerende en ­verbindende a ­ ctiviteiten in intensieve samenwerking en gepaste afstemming met de relevante actoren.

De raad van bestuur vergaderde in de residentie van de Nederlandse ambassadeur in Brussel

1.2  BESTUUR RAAD VAN BESTUUR

Ben de Reu, voorzitter Bert Claerhout, penningmeester Joop Daalmeijer Elly Blanksma Paulette Smit Johan Swinnen Manuela Van Werde Dominique Savelkoul

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

5  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

ALGEMENE VERGADERING

Ben de Reu, voorzitter Bert Claerhout, penningmeester Joop Daalmeijer Elly Blanksma Paulette Smit Johan Swinnen Manuela Van Werde Dominique Savelkoul Saïda Sakali Bob Verburg

De raad van bestuur vergaderde in 2018 vier keer, waarvan één keer in de residentie van de Nederlandse ambassadeur in Brussel en één keer op de Vlaamse Vertegenwoordiging in Den Haag. De algemene vergadering kwam één keer samen.

BELANGRIJKSTE BESLISSINGEN

• Goedkeuring begroting, afrekening, jaarverslag en herbestemming positief saldo • Aanstellen nieuwe bedrijfsrevisor • Herijking kunstcollectie • Opvolging Reflectieoefening • Goedkeuring Beheersovereenkomst 2018-2020 • Opvolging speerpunten diversiteit en talentontwikkeling • Opvolging project Grensverleggers • Evaluatie aanbod in het algemeen en CELA en de Schrijfresidentie in het bijzonder • Goedkeuring contract Journalismfund.eu als nieuwe bewoner van het huis, in het kader van een ruimere samenwerking • Aandacht voor noodzakelijke werken qua infrastructuur en veiligheid • Goedkeuring grote lijnen nieuwe statuten en huishoudelijk reglement

NADERE TOELICHTING BIJ DE CIJFERS

In 2018 startte de nieuwe Beheersovereen­ komst (BHO) van deBuren met de Vlaamse en Nederlandse overheid. Deel van het akkoord was dat pas vanaf 2019 de overheden met extra financiële middelen over de brug zouden komen. De raad van bestuur van deBuren besliste daarom om in 2018 uit eigen reserve 93.000 euro in het aanbod te stoppen, zodat de ­resultaten van de nieuwe BHO al vanaf jaar één zichtbaar zouden zijn – temeer omdat de overeenkomst uitzonderlijk slechts over drie jaar loopt. Deze financiële injectie heeft zijn effect niet gemist. Alle performantiemaatstaven werden vlot gehaald. Het aantal ­ activiteiten steeg met dertig procent, het aantal b ­ezoekers met zestig procent. Markant is ook dat de man-vrouwbalans qua sprekers en ­moderatoren omgegooid werd. In 2017 waren de mannen nog in de meerderheid met 55%. Nu noteerden we 52% vrouwen. Overigens boden we bijna zevenhonderd mensen een podium aan, een toename van ruim twintig procent. Zie 3.1 DE CIJFERS, voor alle details.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

6  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

1.3  PERSONEEL Wim Vanseveren

Lotte Loncin (tot 15 augustus)

Willem Bongers-Dek

Claire Gastmans (vanaf 16 augustus)

Directeur

Adjunct-directeur & programmaleider Programmacoördinator literatuur Coördinator citybooks

Jenny Quermia

Zakelijk leider Programmacoördinator filosofie & religie

Ronald Giebel

Financieel en facilitair verantwoordelijke

Roos van Emmerik

Administratief medewerker Coördinator Grensverleggers

Adib Al Yamani

Logistiek medewerker

Communicatieverantwoordelijke Communicatieverantwoordelijke

Mathieu Buyse

Communicatieverantwoordelijke

Marianne Hommersom

Programmacoördinator Schrijfresidentie Coördinator citybooks

Debbie Marbus

Programmacoördinator politiek & samenleving

Ann Overbergh

Programmacoördinator filosofie & religie, cultuurbeleid Coördinator Kennisknooppunt

Xander Stroo

Programmacoördinator media, economie, politiek & samenleving

Raad van bestuur

Directeur Wim Vanseveren

Adjunct-directeur Willem Bongers-Dek

Zakelijk & Office Management Jenny Quermia (zakelijk leider) Ronald Giebel (office manager) Roos van Emmerik (office assistente) Adib Al Yamani (logistiek medewerker)

Communicatie Lotte Loncin/Claire Gastmans Mathieu Buyse

Programmacoördinatie Ann Overbergh Debbie Marbus Jenny Quermia Marianne Hommersom Willem Bongers-Dek Xander Stroo

Eind 2018 waren er bij deBuren twaalf vaste medewerkers in dienst. Het aantal fte’s eind 2018 was 10,3. Iedereen behalve de directeur had een contract van onbepaalde duur. Lotte Loncin (0,8 fte) ging het communicatieteam van NTGent versterken; in haar plaats kwam Claire Gastmans als voltijdse communicatiemedewerker. Ellen Van Tichelt zorgde voor freelance ondersteuning bij de literaire programmering (2,5 dagen per week) en voor vervanging bij het zwangerschapsverlof van Marianne Hommersom. In de eerste helft van 2018 maakte ook Robrecht Struyf deeltijds (twee dagen per week) deel uit van het team van deBuren. Hij werkte als research assistant, onder het statuut van begeleid werker en gecoacht door de organisatie Zonnelied vzw.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

7  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

1.4  STAGES Elk jaar krijgt deBuren diverse stage-aanvragen van studenten uit Vlaanderen en Nederland. De stagiairs worden volop ingezet in de werking, zowel inhoudelijk als operationeel. Ze richten de helft van hun stage in op basis van eigen (onderzoeks)interesses, de andere helft volgt uit de reguliere werking van het huis. In 2018 ontving deBuren meer dan twintig stage-aanvragen. Na een strenge selectie accepteerden we vier stagiairs. Hieronder enkele hoogtepunten van hun stages.

LAUREN BORREMANS Master na Master Meertalige Bedrijfscommunicatie  |  Universiteit Gent

Lauren was communicatiemedewerker voor deBuren tijdens haar stage. Ze werkte de basis uit van ons Brusselplan, een studie naar het beter bereiken van een Nederlandstalig publiek in Brussel. Voor haar thesis gebruikt ze de Facebookpagina van deBuren als casus in een onderzoek naar EWOM (Electronic Word of Mouth). De resultaten van dit onderzoek worden in 2019 ingediend.

YANNICK GEENS Masteropleiding Taal- en Letterkunde Nederlands | Universiteit Antwerpen

Yannick zetelde in de jury van de Parijsresidentie. Hij schreef artikelen voor het deBuren Magazine zoals Een oefening in opstand over de erfenis van ‘68. Nog tijdens zijn stage werd hij aangenomen door het Vlaams Fonds voor de Letteren. Ze laten hem voorlopig niet gaan.

MARI VAN MOLL

Lauren tijdens Out of Office

Master Vergelijkende Moderne Letterkunde | Universiteit Gent

Mari stortte zich op citybooks. Ze liet zich inspireren door het citybook Eclips van Niña Weijers en voegde er beelden aan toe. Zo werd wat begon als een stageproject, gaande­ ­weg een hedendaags antwoord op het experimentele genre van de stadssymfonie uit de jaren twintig en dertig.

PEPIJN DE GROOT Onderzoeksmaster Nederlandse literatuur en cultuur | Universiteit Utrecht

Pepijn liep voltijds stage in het najaar. Naast een onderzoek over de slam- en hiphopscene in Vlaanderen en Nederland deed hij literatuursociologisch onderzoek naar de Vlaamse deelnemers aan CELA, interviewde hij Rashid Novaire op de Dag van de Literatuurkritiek en achterhaalde hij tot in Madrid de beeldrechten voor Jonge schrijvers, oude werken, de publicatie rondom de Parijsresidentie 2018.

Pepijn tijdens de Dag van de literatuurkritiek

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

8  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

1.5  OPLEIDING & VORMING LINC

Eind 2017 rondde adjunct-directeur Willem Bongers-Dek met het artikel Zoek de fout: ‘succes is een keuze’ de intensieve cursus Leiderschap in Cultuur (LinC) succesvol af. Sindsdien bleef hij actief in de intervisiegroep die uit deze opleiding voortkwam. In 2018 kreeg dit opleidingstraject voor en door de culturele sector een Vlaams-Nederlandse doorstart en haakte deBuren aan voor de organisatie van Cultural Connections (zie 5.1 cultuurbeleid). Toenmalig programmacoördinator Ann Overbergh werd geselecteerd voor LinC Lage Landen, op 1 januari 2019 werd zij directeur van Kunstenpunt.

Claire Gastmans en Mathieu Buyse namen samen deel aan de Dag van de Digitale Communicatie in het Vlaams Parlement en volgden samen de opleiding filmen en monteren met je smartphone bij Mediaraven. Verder volgde Mathieu opleidingen georgani­ seerd door Publiek Centraal en Kortom: sociale media strategie, communicatie­ strategie voor social profit en overheid, werken met Google Analytics en storytelling.

© Sebastiaan ter Burg

LinC  |  Minister van Engelshoven in gesprek met Ann Overbergh

COMMUNICATIETEAM

Communicatie is een continu veranderend vak. Om de kennis in huis actueel te houden, volgde ook in 2018 het communicatieteam enkele opleidingen. Lotte Loncin en Mathieu Buyse namen deel aan Publiek18. Meer dan twintig sprekers waren present, onder wie Rosemie Callewaert (digitaal) en Eric Goubin (strategie). Thema’s waren onder meer ­communicatiestrategie, sociale media, story­telling, ambassadeurs en participatie.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

9  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

1.6  INFRASTRUCTUUR RENOVATIE

In 2018 zijn de voorbereidingen gestart voor de verbouwing van deBuren. In januari zijn het Foci, het AFM, het studiebureau Bureau Bouwtechniek en deBuren voor het eerst samengekomen. Het hoofddoel is om van het gebouw van deBuren een duurzamer gebouw te maken. Milieuoverwegingen, maar ook het werkcomfort liggen hieraan ten grondslag. Het gebouw is vaak koud in de winter en erg warm in de zomer. Het dak en de wachtgevels moeten hiervoor geïsoleerd worden (1) en de ramen aan de Leopoldstraat moeten zonwerend gemaakt worden (2). Tevens dient de gevel gerenoveerd te worden (3). Houten ornamenten moeten worden nagekeken en ook zijn er meerdere scheuren ontstaan in de gevel in de loop der jaren. Er is besloten om een stabiliteitsonderzoek uit te laten voeren. Ook is gebleken dat de oude waterleidingen vanaf het gelijkvloers tot en met de vierde verdieping vernieuwd moeten worden (4). Gaandeweg hebben de voorbereidingen in 2018 aangetoond dat er meer aanpassingen nodig zijn. Het stabiliteitsonderzoek heeft uitgewezen dat er niks hoeft te gebeuren aan de gevel, maar de dakconstructie dient wel verstevigd te worden (5). Wat betreft de isolatie van het dak is besloten om, naast de dakconstructie ter hoogte van de vierde verdieping, ook het plafond van de vierde verdieping te isoleren en niet de hele dakconstructie. Dit is beter uitvoerbaar en voordeliger. Op de vierde verdieping zal aan de kant van de Leopoldstraat zonwerende beglazing worden geplaatst. Om kosten te besparen zal er op de andere verdiepingen op de bestaande ramen een zonwerende coating worden aangebracht.

voldoende om de temperatuur in de zomer terug te kunnen brengen naar de huidige norm. Er is daarom geadviseerd om een ijs­ waterkoelmachine buiten op het platte dak te installeren (6). Deze is milieu­vriendelijker dan een gewone ­ airconditioning. Op alle verdiepingen zullen de ventilatoren en leidingen in opbouw worden geplaatst. Daarnaast worden er op alle verdiepingen thermostaten geplaatst en nieuwe kranen op de radiatoren, die moeten voorkomen dat er tegelijkertijd gekoeld en verwarmd wordt.

Uit de studies is ook gebleken dat er in het gebouw een koeling voorzien moet worden. Isolatie en zonwerende beglazing zijn niet

Ook dient er op de zolder een brand­ compartimentering te komen om het ­trappenhuis brandveiliger te maken, omdat

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

10  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

het trappenhuis de enige vluchtweg in het gebouw is. Hiervoor zullen er extra deuren en muren op zolder worden geplaatst en brandwerende bedekking tegen het dak ter hoogte van het trappenhuis worden voorzien (7). Ook wordt de branddetectie­ centrale uitgebreid met rook- en hittemelders en brandmelders op zolder.

SAMENGEVAT VINDEN DE VOLGENDE AANPASSINGEN PLAATS:

1. Isolatie van de volledige wachtgevels en de dakconstructie wordt geïsoleerd ter hoogte van de vierde verdieping, samen met de isolatie van het plafond van de vierde verdieping. 2. Zonwerende beglazing op de vierde verdieping en zonwerende folie op de bestaande ramen op de andere verdiepingen aan de kant van de Leopoldstraat. 3. Renovatie gevel Leopoldstraat en Prinsenstraat. 4. Waterleidingen naar de wc´s vervangen (plaatsen in opbouw) vanaf het gelijkvloers tot en met de vierde verdieping. 5. Verstevigen van de dakconstructie ten behoeve van de stabiliteit. 6. Installatie ijswaterkoelmachine op het dak en de installatie van ventilatoren (in opbouw), thermostaten en vervanging kranen van de radiatoren op alle verdiepingen. 7. Brandwerend maken van het bovenste gedeelte van het trappenhuis, door middel van compartimentering van de zolder en installatie van brandwerende bedekking op zolder en het voorzien van rook- en hittemelders en brandmelders op de zolder. 8. Ergens in het eerste kwartaal van 2019 wordt de bouwvergunning aangevraagd en het bestek voor de aannemers klaargemaakt. De verwachting is dat de verbouwing zal starten in 2020. Wanneer precies is afhankelijk van wanneer de

bouwvergunning wordt verleend. Tijdens de verbouwing ligt het in de lijn van de verwachting dat de gebruikers zullen moeten verhuizen.

DE KOMST VAN HET JOURNALISMFUND.EU

Begin 2018 zijn er initiatieven ontplooid om Journalismfund.eu te huisvesten op de Leopoldstraat. De toestemming hiervoor is in het najaar van 2018 door de minister gegeven en half november heeft Journalismfund.eu vervolgens onze eerste verdieping betrokken. Die werd tot dan toe voornamelijk als vergaderzaal gebruikt. Er hoefde geen substantiële aanpassing te worden gedaan. Journalismfund.eu bevolkt het kantoor met een achttal werknemers en deelt nu, samen met de Taalunie (tweede verdieping) en deBuren (derde en vierde verdieping en de zaal op de gelijkvloers) het gebouw. De algemene huisvestingskosten worden volgens afspraak hoofdelijk omgeslagen.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

11  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

LAAGSPANNINGSINSTALLATIE

Een voortslepend probleem is de keuring van onze laagspanning en het ontbreken van het indienststellingsverslag van die i­nstallatie. Begin 2018 hebben we de aan­­ gepaste elektriciteitsschema´s ontvangen en in ­ september is wederom een keuring van de laagspanningsinstallatie uitgevoerd. Naar aanleiding van deze keuring zijn een paar opmerkingen gemaakt en is er wederom gesignaleerd dat het indienststellings­ verslag ontbrak. Omdat wij het belangrijk vinden dat we aan alle eisen voldoen heeft het bestuur van deBuren op de bestuurs­ vergadering in december besloten om de minister in te lichten en om een s­poedige opvolging van het wegwerken van de opmerkingen en het verkrijgen van het indienst­stellingsverslag gevraagd. Een brief is hiervoor naar de minister verzonden en we hebben er alle vertrouwen in dat het begin 2019 naar tevredenheid opgevolgd zal zijn. In 2018 zijn de volgende structurele problemen aangepakt: Er is nog geen firma voor een r­ aam­contract voor het onderhoud van de HVACapparatuur gevonden, maar het AFM heeft een ­lood­gietersfirma geregeld om het jaarlijks onderhoud van de verwarming te verzorgen. Die firma heeft het onderhoud gedaan, maar ook de pomp vervangen en het lek bij de verwarming gedicht. Ook heeft het AFM een onderhoudsfirma naar de verluchtingsapparatuur laten kijken. Die heeft in de tweede helft van 2018 de apparatuur nagekeken, de filters vervangen en de apparatuur weer aangezet.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

12  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

2. COMMUNICATIE 2018 was voor communicatie opnieuw een jaar met stevige veranderingen. Lotte Loncin zwaaide na haar zwangerschapsverlof af bij deBuren en startte een nieuwe job bij NTGent. Claire Gastmans, voorheen redactieverantwoordelijke bij Chiro, nam de fakkel over midden augustus 2018.

die in mei 2018 van kracht ging stuurde daar ook op aan. Concreet begonnen we de ­nieuwsbrief gerichter te versturen, zorgden we voor meer cross-overs op sociale media en zetten we onze socialemediakanalen strategischer in. Offline zetten we de eerste stappen richting een Brusselplan.

We surften verder op de krijtlijnen die het jaar voordien werden uitgezet en rolden de digitale strategie verder uit. We planden een tweede sprint in om de nieuwe website (2017, Vruchtvlees) te optimaliseren en hielden grondig schoonmaak in ons mailsysteem (MailChimp). De GDPR-wetgeving

De tweewekelijkse overlegmomenten tussen directeur Wim Vanseveren en het communicatie­ team werden verder geoptimaliseerd en zowel Mathieu als ­ Claire namen deel aan enkele opleidingen onder het motto ‘levenslang leren’.

2.1  ONLINE NIEUWSBRIEF

5.149 mensen krijgen wekelijks onze nieuwsbrief in hun mailbox. Gemiddeld 44% daarvan opent hem ook. Dat is 29% meer dan het sectorgemiddelde. Met het in werking treden van de GDPRwetgeving in mei 2018 hebben we onze mailinglijst opgeschoond. Zo gingen we van 9.922 abonnees in 2017 naar 5.149 abonnees na mei 2018. We maakten namelijk gebruik van dit moment om inactieve gebruikers uit onze lijsten te wissen. Opvallend, maar niet onlogisch, is dat met deze afgeslankte abonneelijst de betrokken­ heid van onze ontvangers vergrootte: opende in 2017 nog 28,5% onze nieuwsbrief, sinds mei 2018 deed 44% dat. 4,7% klikt ook door, tegenover 4% in 2017.

Uitgewerkt cookiebeleid en privacybeleid op www.deburen.eu

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

13  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Een geëngageerde mailinglijst, met a ­ bonnees die in de werking van deBuren zijn geïnteresseerd: dat is precies waar we naartoe willen. In deze on demand-tijden is het niet meer passend om zoveel mogelijk informatie naar zoveel mogelijk mensen te sturen die daar niet om hebben gevraagd. Vandaar dat men zich sinds de tweede helft van 2018 via Blijf op de hoogte op onze website kan inschrijven voor onze wekelijkse nieuwsbrief én voor een nieuwsbrief op maat waarmee men zijn ­interesses kan aangeven. Wie zich voor deze laatste inschrijft krijgt één à twee mailtjes per seizoen met daarin thema­ gerelateerde ­informatie. In totaal zijn op deze ‘categoriemailinglijsten’ 7.897 mensen geabonneerd. Verder kreeg de nieuwsbrief vanaf september 2018 een nieuwe vorm. We zetten m ­ aximaal negen (maar liefst minder) items in de kijker zodat de lezers in een paar keer scrollen een mooi overzicht van ons aanbod op hun scherm krijgen. We gaan telkens voor een evenwichtige mix tussen programma en ­ inhoudelijke magazine-items.

Bekijk hier een voorbeeld van een van onze nieuwsbrieven in de nieuwe stijl.

Er waren 732 nieuwe abonnees die zich in 2018 op onze nieuwsbrief abonneerden. Vierhonderd daarvan vinkten de ‘Ik wil de nieuwsbrief ontvangen’-optie aan wanneer ze een ticket kochten, bijna driehonderd klikten door via call to actions op de website. 6.231 unieke gebruikers vonden hun weg naar onze website via onze nieuwsbrieven en doelgerichte communicatie.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

14  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

WEBSITE CIJFERS WEBSITE DEBUREN 2018

130.259 unieke bezoekers of gebruikers

+ 30.592 t.o.v. 2017

184.167 sessies of bezoeken

+ 42.965 t.o.v. 2017

369.719 Paginaweergaven

+ 66.938 t.o.v. 2017

58,4% bezoekers vanuit België

t.o.v. 62,75% in 2017

32,3% bezoekers vanuit Nederland

t.o.v. 27,04% in 2017

In juli 2017 ging de nieuwe website van deBuren live, een traject met het Nederlandse Vruchtvlees. Na een grondige interne ­ evaluatie en reacties van publiek en partners werd na een jaar gebruik een eerste door­ontwikkelingstraject uit­­gewerkt. Mathieu Buyse bereidde dit intern voor tijdens het voorjaar 2018 en werkte in oktober 2018 drie dagen in Den Haag met een team van Vruchtvlees (designer + user experience expert + project manager) aan een designplan en een uitvoeringstraject. Development en livegang van de door­ ontwikkelingen werden gepland voor februari 2019. De uitgestippelde prioriteiten: ons rijke archief moest meer in de verf gezet worden; het filtersysteem voor zowel programma­ pagina als magazinepagina moest uniformer en helderder; en het verschil tussen programma en magazine moest doorheen de hele website verfijnd worden. Uiteindelijk kozen we ervoor de o ­riginele magazinepagina op te splitsen in een ­coverpagina met gecureerde content en een ­achterliggende pagina met een heel helder filtersysteem, ons archief als het ware. Ook het doortrekken van de categorieën waarbinnen we programmeren als een filter binnen het magazine was een zeer logische keuze. Verder werd getweakt aan het design zodat op alle pagina’s op de website het verschil tussen magazines en programma’s duidelijk werd en kreeg de ­ programmapagina een uniformer filtersysteem met een nieuwe kalender.

Vanaf februari 2019 kan op een geheel andere manier door de website van deBuren gesurft worden. In 2019 willen we ons publiek hierover bevragen. Heeft de doorontwikkeling voor de nodige verbeteringen gezorgd en wat zouden we in een volgend door­ontwikkelingstraject nog kunnen verbeteren? Populairste pagina’s

Aantal weergaven

Alle programmapagina’s

133.788

Alle magazinepagina’s

115.059

Homepage

33.110

Programma

31.515

Het Rode Oor (oproep + projectpagina)

26.763

Schrijfresidentie Parijs (oproep + projectpagina)

14.800

Ontdek Radioboeken

9.384

Over ons

8.450

Magazine

6.788

Projecten

5.832

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

15  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

ANALYSE Om de zoekresultaten van een z­ oek­opdracht op Google niet te laten corrumperen door commerciële advertenties, stelt Google elk jaar geld ter beschikking aan ­non-profit­organisaties waarmee die online kunnen adverteren. Op 15 november 2017 startten we met het online adverteren via Google Adwords met de hulp van het Nederlandse communicatiebureau INTK. In 2018 zetten we onze samenwerking met INTK verder om als tussenpartij bij Google onze account en advertenties verder te beheren. Communicatieverantwoordelijke Mathieu Buyse volgde in 2018 een opleiding om zelf rapporten en analyses uit Google Analytics te kunnen beheren. We bouwden samen met INTK aan een doelgerichter advertentie­ beleid om heel gericht nog meer b ­ ezoekers naar onze website te leiden. We werken ook aan zoekmachine-optimalisatie (SEO) met als doel onze organische bezoeken te verhogen. De resultaten van dat alles spreken voor zich: de advertenties waren in 2017 goed voor 5,7% van de bezoekers. In 2018 kwam 30,3% van onze bezoekers via Google-advertenties. 4,5

7,9 9,8

32,1 15,1

SOCIALE MEDIA

In 2018 steeg het aantal likes op onze Facebookpagina van 5.864 naar 6.738. Een stijging van 874 likes. 6.700 van die 6.738 ­ ­vinden ons niet alleen leuk, maar volgen ons ook op Facebook. 62% van onze volgers op Facebook is vrouw, 37% is man. In 2018 steeg het aantal volgers op Twitter van 3.205 naar 3.450 (+245 volgers). Op Instagram groeide ons aantal volgers in 2018 van 620 naar 1114.

30,6 ORGANIC organische sessies via zoekmachines PAID

betaalde sessies

(bezoekers via Google-advertenties)

DIRECT

sessies rechtstreeks door URL in te voeren

(maar in praktijk breder)

SOCIAL

sessies vanuit sociale netwerken

REFERAL

sessies via doorverwijzingen op andere sites

EMAIL

sessies via emailcampagnes

6.738

Likes op Facebook

3.450

Twittervolgers

1.114

Instagramvolgers

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

(+874 t.o.v. 2017)

(+245 t.o.v. 2017)

(+494 t.o.v. 2017)

16  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Net zoals in 2017 werkten we in 2018 verder aan een contentplan voor onze socialemedia­ kanalen en hielden we rekening met evoluties binnen het gebruik van sociale media. Zo investeerden we in 2018 meer tijd en energie in originele insta­stories en ­communiceerden we doelgerichter naar specifieke doelgroepen via Facebook en Twitter.

TICKETING & ADRESSENLIJSTEN

Sinds 2018 is ons online ticket­systeem ­helemaal operationeel. Door deze a ­utomatisering hebben we een duidelijk zicht op hoeveel tickets al verkocht zijn en kunnen we in onze communicatie handig bijsturen waar nodig. Verder kunnen we met de publieksgegevens die we nu verkregen gerichter te werk gaan. Zo hebben we, om een voorbeeld te noemen, door tags toe te voegen een duidelijk zicht gekregen op het publiek dat naar onze lunchprogramma’s komt, en het deel dat voor het avondprogramma kiest. Dat is niet alleen handig om hen af en toe gericht over de respectievelijke programma’s te informeren, maar ook om hen erover te bevragen. Zo stuurden we naar iedereen die in het najaar een lunchprogramma bezocht een vragenlijst over wat ze ervan vonden. Daarmee gingen we dan aan de slag om ons lunchprogramma nog beter af te stemmen op ons publiek. In 2018 hadden we af en toe nog af te rekenen met kinderziektes en verliep het scannen niet altijd zoals het hoorde. In 2019 hopen we daar komaf mee te maken en nog accuratere cijfers te verkrijgen.

Instastory van en door onze schrijfresidenten 2018

Volg deBuren via sociale media en andere kanalen!

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

17  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

2.2  OFFLINE BROCHURE

Voortbouwend op de grondige herstruc­ turering van de brochure in 2016/2017 (niet langer chronologisch geordend, maar per categorie), kreeg de najaarsbrochure van 2018 een verdere optimalisering. De focus bij vorige brochures lag bij één van de vier pijlers van deBuren, namelijk deBuren presenteert (onze middag- en avondactiviteiten), terwijl de drie andere pijlers ondertussen ook een steeds belangrijkere rol spelen (deBuren produceert, deBuren verbindt en deBuren inspireert). Dat hebben we in 2018 recht­ getrokken door de brochure aan de hand van de vier pijlers te herstructureren:

In 2018 publiceerden we opnieuw twee programmabrochures: 12.538 exemplaren (voorjaar 2018) en 12.224 (najaar 2018). Ongeveer een kwart daarvan verspreidde Æolus in rekken op strategische plekken in Vlaanderen en Brussel. Een a ­ chthonderd-tal exemplaren verstuurden we naar Nederlandse abonnees,een 3800-tal ­exemplaren waren voor Belgische ­abonnees. Daarnaast verspreidden we pakketten brochures (2600 exemplaren in totaal) bij partners en belangrijke culturele locaties in Vlaanderen en Nederland.

deBuren september > december 2018

deBuren

januari - juni 2018

deBuren presenteert

ek naar ramma

Literatuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4

Programma januari - juni 2018

25, 8700 Tielt. deBuren vzw. Leopoldstraat

pese tgelopen. VUB pen met een oneel recht in

V.U. Wim Vanseveren, Robert Schumanstraat

opa

Media . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Economie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Wetenschap & geschiedenis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Muziek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 Filosofie & religie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Cultuurbeleid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43

deBuren produceert

Henegouwen © Jan Kempenaers

6, 1000 Brussel.

Politiek & samenleving . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .15

d)

coll. BPS22 Provincie Sven 't Jolle, Global Empowerment 2002

de kijker

deBuren

Grensverkeer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56

he

ei

zo

CELA – Connecting Emerging Literary Artists. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58

en

...

Radioboeken. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59

Grensverleggers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63

deBuren inspireert

6, 1000 Brussel.

25, 8700 Tielt. deBuren vzw. Leopoldstraat

Dit is slechts een greep uit ons najaarsprogramma. Blijf op de hoogte en schrijf je in voor onze nieuwsbrief. Ontvang je liever informatie op maat van je eigen interesses (literatuur, cultuurbeleid, …)? Dan kan je intekenen op onze specifieke nieuwsbrieven. Kies zelf hoe je het liefst op de hoogte gehouden wordt! Ga naar www.deburen.eu/info of scan de QR-code met je camera of app.

V.U. Wim Vanseveren, Robert Schumanstraat

Alle info op www.deburen.eu

va n

OLO – Overleg Literaire Organisatoren. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62

2018 Programma september - december

deBuren

pen OPROEP Neem deel aan onze leesgroe

d

Kennisknooppunt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70

NIEUWS Schrijfresidenten deBuren

Marsman, Hannah Roels en Dit najaar bijten auteurs Lieke nieuwe literaire reeks deBuren Murat Isik de spits af van de lezers keren we gedurende boekt! Met een groep van dertig binnenstebuiten, ontwaren we een kleine maand een boek we de motieven van de de leidende thema’s en bespreken online in een besloten personages. Het voortraject verloopt met de schrijver van het boek chatgroep. De live ontmoeting taart. Kies voor een (of de op kers vormt de spreekwoordelijke zijn is de boodschap, Snel najaar. dit n meerdere) leesgroepe want de plaatsen zijn beperkt!

citybooks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49

el

deBuren verbindt

tenanalyse van de jaren Nadat we dit voorjaar een kosten-ba pijlen dit najaar op OPSTAND. zestig maakten, richten we onze ige Oorlog, denken we 450 jaar na het begin van de Tachtigjar van die tijd. Slammers laten hun Vlaams-Nederlands huis na over de (im)materiële erfenis n van de vrouw wordt voelbaar voor cultuur en debat stemmen horen, het onbehage fictieve dictator overtuigende en speechschrijvers leggen een woorden in de mond.

jonge makers op residentie in In juli 2018 waren onze achttien ieder twee teksten. Hun artikels, Parijs. De deelnemers schrijven worden later dit najaar reportages, kortverhalen en gedichten van de Nacht van de aanloop naar deel gepubliceerd, een Rijksmuseum gaan bezetten) Geschiedenis (27.10, waar ze het n Mais Oui, Paris! in emomente presentati de na en een deel (15.12). Amsterdam en (13.10) Brussel

be

ts

september december 2018

hrijf in voor al ctiviteiten op PROGRAMMA deBuren in opstand w.deburen.eu

traat 6 ssel buren.eu

Residentie jonge (schrijf)talenten. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48

(S ta n

1

2 19 30

deBuren

© Ronald Giebel

Vlaams-Nederlands huis voor cultuur en debat

Vlaams-Nederlands huis voor cultuur en debat

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

18  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

FLYERS

Naast de brochures werden ook flyers vorm­ gegeven voor reeksen of ­ specifieke ­activiteiten. Zo hadden we opnieuw lunchflyers, een flyer voor de schrijfresidentie­ oproep 2019, en flyers voor onder andere de reeksen Identiteiten en De wortels van Europa.

HAAL MEER UIT JE LUNCHPAUZE BIJ DEBUREN! Muzie k, literatuur en wetenschap met soep of een broodje.

BRUSSELPLAN

Omdat deBuren een huis is in het centrum van Brussel, willen we ook onze zichtbaarheid versterken in de stad. Zichtbaar voor de Nederlandstaligen in Brussel en voor de Vlaamse pendelaars die hier elke dag komen werken. Daarom begonnen we in 2018 aan een Brusselplan en bereidden we als eerste stap op het einde van 2018 een flyer- en affichecampagne voor om op s­trategische plekken in de stad te verspreiden. In 2019 willen we daarmee verder gaan en nieuwe initiatieven op poten zetten.

deBuren

deBuren, Brussel Leopoldstraat 6 Telkens van 12:30 tot 13:30

www.deburen.eu

JAN

22

te schrijven, heb ik voor ‘Doordat er zoveel tijd was om geschreven.’ het eerst eens een langer verhaal Lize Spit, Parijs 2014

‘Het was voor mij echt de start

FEB

1

van alles.’

Heleen Debeuckelaere, Parijs 2016

‘Ik zou het graag nog eens opnieuw

doen. Mag ik?’

Carmien Michels, Parijs 2016

Schrijftalent gezocht

Stel je kandidaat!

FEB

6

Elke zomer gaat deBuren met jonge makers naar Parijs. Ze krijgen er de kans om twee weken lang aan nieuw materiaal te werken en in gesprek te gaan met elkaar en met gerenomme erde auteurs en sleutelfiguren het literaire veld en het medialands uit chap. Voor, tijdens en na de residentie stellen de makers enkele keren met een redacteur hun werk op scherp.

openbare weg te werpen.

Wie gingen je voor?

Onder anderen Lize Spit, Charlotte Van den Broeck, Rebekka de Wit, Nina Polak, Marieke Lukas Rijneveld, Alma Mathijssen, Carmien Michels, Pete Wu, Lies Van Gasse, Julie Cafmeyer, Sabrine Ingabire, Jan Postma, Lotte Lentes, Jelko Arts en Yousra Benfquih. Ze gingen er in gesprek met onder meer schrijvers David Van Reybrouck en Adriaan van Dis, dichter Maud Vanhauwaert, antropologe Gloria Wekker, uitgever Annette Portegies en minister Sven Gatz.

Vrienden of familie met schrijfam bities? Geef hun deze oproep door! Vlaams-Nederlands huis voor cultuur en debat

8

Meer weten?

Vertel het verder!

Ga naar www.deburen.eu/pari

js en reageer vóór 26 februari 2018,

23:59!

Vlaams-Nederlands huis voor cultuur en debat

6, 1000 Brussel. Verboden op de

eks)journalisten, Voor schrijvers, dichters, (onderzo akers radiomakers, stripauteurs, theaterm en andere woordkunstenaars

FEB

in juli 2018

Wie? Voor schrijftalenten van 18 tot en met 30 jaar oud. Wat? Je werkt aan nieuw materiaal: één vrije bijdrage en één prikkelende opdrachttekst. Waar? Stichting Biermans-Lapôtre, Parijs. Wanneer? 1 juli t.e.m. 13 juli 2018. Logies, reis- en spijskosten worden vergoed.

25, 8700 Tielt. deBuren vzw. Leopoldstraat

deBuren zoekt jong schrijftalent!

Stel je kandidaat voor de 7de editie

V.U. Wim Vanseveren, Robert Schumanstraat

deadline 26.02.2018

schrijfresidentie Parijs 2018

de wortels van Europa 1-31/10/2017

debatreeks over het constitutionele recht anno 2018

identiteiten

FEB

BOZAR

Marion van San

over de onvoorspelbare terrorist

Literaire Lunch Debat kortere werkweek Wat maakt een Bruegel een Bruegel?

De mooiste liefdesverzen Kweekvlees:

22 milieuvriendelijke oplossing? FEB

22 Leesclub met Jaap Robben TICKETS: www.deburen.eu

deBuren, Leopoldstraat 6, 1000 Brussel

www.deburen.eu

Eerste Brusselplanaffiche opgemaakt en verspreid eind 2018/begin 2019.

Sven 't Jolle - Global Empowerment,

2002 coll. BPS22 Provincie

Henegouwen © Jan Kempenaers - Tentoonstelling

Superdemocratie, de Senaat,

ven in het meervoud lezingen en debatten over samenle 08, 13, 20, 27 november

FEB

14

Ian Buruma

V.U. Wim Vanseveren, Robert Schumanstraat 25, 8700 Tielt. deBuren vzw. Leopoldstraat 6, 1000 Brussel. Verboden op de openbare weg te werpen.

JAN

20

Vlaams-Nederlands huis voor cultuur en debat

academici vanuit verschillende In deze vierdelige reeks spreken over identiteitsvraagstukken wetenschappelijke achtergronden ze vanuit hun specialisme in de huidige samenleving. Elk tonen ge identiteit. de problemen van een enkelvoudi | 1997 Marlene Dumas | Barbie, the Original drawing 66,0 x 50,0 cm | India ink washon paper and greasy pencil Photographer: Peter Cox Courtesy Zeno X Gallery, Antwerpen

www.deburen.eu

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

19  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

2.3  IN DE PERS Vanaf het najaar van 2018 zette deBuren opnieuw steviger in op occasionele én structurele samenwerkingen met publieke omroepen, kranten, weekbladen en andere media. Er liggen immers win-wins voor de hand: deBuren brengt vaak interessante sprekers of relevante content. Binnen het communicatieteam is beslist dat Claire Gastmans contacten legt en de perswerking verder uitbouwt. Om onze structurele contacten te bestendigen, zitten Wim Vanseveren en ­ Willem Bongers-Dek geregeld samen met onder andere VRT en VPRO om potentiële samenwerkingen tijdig op te sporen en te bespreken. Een mooi voorbeeld met deBuren als producent annex makelaar die partijen (VRT, De Bezige Bij en het Hugo Clauscentrum (Universiteit Antwerpen)) samenbrengt, zijn de twee Claus-wandelingen in Kortrijk. De media-aandacht was niet gering en de wandeling werd ondertussen al meer dan 5000 keer gedownload. Ook werkten we in het voorjaar samen met Radio 1 aan de Out of Office-wedstrijd, met als apotheose een live uitzending bij deBuren met Ayco Duyster, nét voor de vakantie officieel van start ging. Verder kregen onze schrijfresidenten tijdens de Maand van de Geschiedenis heel wat media-aandacht. Tijdens zestien ­afleveringen van Nooit meer slapen (VPRO) werden al hun teksten (door de auteurs zelf voorgedragen) uitgezonden. De VPRO deelde de teksten ook als podcasts via hun website. De tekst van Yelena Schmitz was ook te beluisteren tijdens de ochtendspits in Espresso en tijdens Pompidou (Klara). Als we alle radioaandacht uit Vlaanderen en Nederland optellen komen we bij een bereik van meer dan een miljoen luisteraars.

En dan zijn er nog onze vaste partners waarmee we activiteiten organiseren. MO* publiceert naar aanleiding van de gezamenlijke MO*talks artikels over de thema’s die aan bod komen en interviews met sprekers. Nadien worden via MO* en deBuren ook podcasts en video’s over de avonden verspreid via de gebruikelijke ­digitale kanalen. Daarnaast werkten we aan een bredere samenwerking met Charlie Magazine. Ze zijn niet alleen vaste mediapartner voor onze erotische schrijf­wedstrijd Het Rode Oor, maar we organiseren ook Charlie Talks en werken samen aan de nieuwe reeks Moeilijke Dingen, Makkelijk Uitgelegd. Meer hierover onder 3.2.4. Ten slotte spelen we ook in op de actualiteit en de identiteit van bepaalde programma’s. Zo was er interesse vanuit Hautekiet (Radio 1) naar onze reeks Worstelen met God. Begin 2018 was directeur Wim Vanseveren twee uur lang de centrale gast bij De Bende van Annemie (Radio 1). De datum was tactisch gekozen: het begin van het seizoen, waardoor hij ons programma-aanbod extra in de kijker kon zetten.

Bekijk hier het volledige persoverzicht.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

20  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

3. PRESENTATIE 3.1  DE CIJFERS AANTAL BEZOEKERS EN ACTIVITEITEN IN 2018

In 2018 organiseerden we 189 activiteiten, wat neerkomt op 45 activiteiten meer dan 2017 (144). We organiseerden gemiddeld 4,3 activiteiten per week (een stijging van 1,03 activiteiten t.o.v. 2017) en haalden in totaal 21.715 bezoekers (t.o.v. 13.689 in 2017), wat neerkomt op gemiddeld 114,9 bezoekers per activiteit. 25000

250

20000

200

15000

150

10000

100

5000

50

0

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018

 Aantal bezoekers per jaar

0

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018

 Aantal activiteiten per jaar  Gemiddeld aantal bezoekers per activiteit

GEOGRAFISCHE SPREIDING

Van de in totaal 189 activiteiten vonden er 136 in Vlaanderen en 51 in Nederland plaats. Er waren 2 activiteiten in het buitenland. 79 van die activiteiten waren in eigen huis, 57 vonden plaats op een andere locatie in Vlaanderen en Brussel. 2017

2018

2 (1%) in derde landen

21 (15%) in Nederland

51 (27%) in Nederland

69 (48%) in eigen huis

79 (42%) in eigen huis

54 (37%) op locatie in Vlaanderen en Brussel

57 (30%) op locatie in Vlaanderen en Brussel

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

21  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

GEOGRAFISCHE SPREIDING IN VERHOUDING TOT PUBLIEK 21.715 bezoekers

21%

9%

34% 36%

Locatie

Aantal Activiteiten

Aantal Bezoekers

Gemiddeld aantal bezoekers per activiteit

In eigen huis

79

4.576 (21%)

57,9

Op locatie in Vlaanderen en Brussel

57

7.352 (34%)

128,9

Nederlandse locatie

51

7.863 (36%)

154,2

Derde landen

2

1.924 (9%)

962

TOTAAL

189

21.715

114,9

VOERTAAL

De activiteiten van 2018 waren hoofdzakelijk Nederlandstalig (86%), 6% van onze activiteiten was Engelstalig en bij 8% van de activiteiten werden meerdere talen gehanteerd. VOERTAAL

2018

2017

2016

163

86%

127

88%

124

76%

Engels

11

6%

7

5%

11

7%

Meerdere talen

16

8%

10

7%

22

14%

189

100%

144

100%

162

100%

Nederlands

TOTAAL

HOE PROGRAMMEERDE DEBUREN IN 2018?

Als Vlaams-Nederlands huis is de Nederlandse taal een zeer belangrijk aspect van de ­programmatie. Het is dan ook niet verwonderlijk dat net zoals in 2017 een groot aantal van onze activiteiten binnen de categorie literatuur (64/189) georganiseerd werden. We willen ook als debathuis relevant blijven, daarom organiseren we naast de literaire poot ook voldoende programma’s met actuele thema’s binnen de categorie politiek & samenleving. Film & documentaire Economie Media Cultuurbeleid Filosofie & religie Wetenschap & geschiedenis Live podcast & muziek

3 5 7 10 12 14 19

Politiek & samenleving Literatuur

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

55 64

22  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

DE SPREKERS VAN DEBUREN

Sinds 2017 nemen we ook cijfers op van de sprekers. Qua genderverhouding noteren we een verschuiving in 2018, met meer vrouwen (52,2%) dan mannen (47,3%) op het podium. Ook andere elementen van diversiteit blijven een continu aandachtspunt voor onze programma­ coördinatoren en onze organisatie. deBuren ontving 696 gasten in 2018 (t.o.v. 572 in 2017). 355 Belgen, 299 Nederlanders en 42 ­internationale sprekers. 329 mannen (<> 310 in 2017), 363 vrouwen (<> 260 in 2017) en 4 ­sprekers waren genderneutraal (<> 2 in 2017). We hadden 539 sprekers in Vlaanderen, waarvan 200 Nederlanders en 155 sprekers in Nederland, waarvan 49 Belgen.

NATIONALITEIT

M | V | X 42 internationale sprekers

4 genderneutrale sprekers

355 Belgische sprekers

329 mannelijke sprekers

299 Nederlandse sprekers

363 vrouwelijke sprekers

Internationaal in Vlaanderen en Brussel

35 200

Nederlanders in Vlaanderen en Brussel

304

Belgen in Vlaanderen en Brussel Internationaal in Nederland

7 99

Nederlanders in Nederland Belgen in Nederland

49

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

23  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

3.2  DE CATEGORIEËN, PROJECTEN EN REEKSEN VAN DEBUREN Op vraag van de overheden heeft deBuren zijn vrij brede werking meer gefocust. Bij debatten is het kernbegrip voortaan ­relevantie. Cultuur wordt benaderd vanuit het talige. Strategisch is vooral ingezet op de versterking van de identiteit, de naamsbekendheid en publiekstrouw, innovatie via unieke, aantrekkelijke formatprogramma’s, een betere planning in tijd en ruimte, een proactieve partnerstrategie en een actievere rol in cultureel Brussel. Na de goede ervaringen met de focus op Made in Europe in 2017, besloten we om vanaf 2018 voortaan te werken met halfjaarthema’s. Deze thema’s brengen diverse programma’s uit het gehele aanbod samen: van debat tot cultuur, van Speech Battle tot literaire lunch.

3.2.1  EEN KOSTEN-BATENANALYSE VAN EEN OMSTREDEN DECENNIUM

DE ONVERWACHTE JAREN ZESTIG IN BEELD In een uitverkochte zaal in TivoliVredenburg hielden we op 12 maart samen met het Literatuurhuis, de Universiteit Utrecht en de trotse uitgever De jaren zestig boven het doopvont. Onder leiding van j­ournalist Sophie Derkzen besprak Buelens met ­columnist Hadjar Benmiloud de seksuele revolutie in het licht van #metoo, met ­ ­publicist Tracy Metz bekeek hij de burgerrechtenbeweging en de huidige ­spanningen tussen wit en zwart in de VS en Dalilla Hermans schoof aan om te praten over de invloed van migranten uit Afrika en ZuidAmerika op het ‘witte’ Westen. Gelardeerd met onverwacht beeldmateriaal en een muzikale ode aan Nina Simone door singer-songwriter Sabrina Starke was deze avond compleet.

Vijftig jaar na 1968 dacht deBuren het hele voorjaar hardop na over de erfenis van de jaren zestig. Naar aanleiding van het ­ monumentale boek De jaren zestig. Een cultuurgeschiedenis (Ambo l Anthos) van Geert Buelens maakten we in diverse programma’s een kosten-batenanalyse ­ van dit omstreden decennium. In publieke debatten tooiden opiniemakers de jaren zestig telkens in een ander kleed, met telkens een andere inzet: de toegenomen ­ vrijheid van de één betekent vaak het ­af­­genomen gezag van de ander. Hoe verschoven de politieke en culturele macht in die periode en welke sporen zien we daar vandaag nog van? Terwijl Buelens’ boek dit complexe tijd­gewricht vanuit mondiaal ­perspectief beschouwt, betrok deBuren de veelzijdige en verwarrende erfenis van de zestiger jaren op belang­ wekkende ontwikkelingen vandaag de dag. INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

24  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Op 26 april trapten we in Museum M. te Leuven een drieluik af waarin de beeld­cultuur van de zestiger jaren centraal stond. Klara-coryfee Lies Steppe en Buelens namen het publiek mee langs onverwacht e ­xperimentele films uit het zogenaamd grauwe Oostblok en een opvallend ­ progressieve reclamefilm over de vele zegeningen van plastic. De ­vertoningen van Rocky Road to Dublin en Mensen van morgen, telkens met inleiding, completeerden het drieluik.

POP-UP MARATHONDEBAT DE ERFENIS VAN DE JAREN ‘60 Op woensdag 23 mei vond in het net geopende KANAL de apotheose plaats van ons voorjaarsthema. In samenwerking met Kaaitheater gingen we graag in op het ­voorstel van Geert Buelens en documentaire­ maker Manu Riche om mee te werken aan een project dat in het verlengde ligt van dit boek. Zij werken aan een nieuwe d ­ocumentaire over de erfenis van 1968 en de r­ elevantie van die erfenis vandaag.

BIECHT VAN EEN HEIDEN, CREDO VAN EEN MOSLIMA Exact 55 jaar nadat de Vlaamse schrijver Marnix Gijsen zijn Biecht van een heiden uitsprak, hernamen we zijn biecht en plaatsten we er een actueel verhaal naast. In 1963 hield Gijsen voor een klein ­gezelschap dominicanen in Heverlee een betoog waarin hij uitlegde waarom hij zich — met pijn in het hart — distantieerde van de RoomsKatholieke Kerk. Zijn ­ aangrijpende betoog over hoe hij zijn geloof was ­kwijtgeraakt en wat dat met hem deed, werd hernomen door Michaël Pas. Nawal Mustafa en Stephan Sanders formuleerden elk vanuit hun geloof een antwoord op Gijsens betoog. Ze gingen in gesprek met elkaar en met het publiek, onder leiding van Judith van der Wel.

Tijdens een maar liefst zes uur durend, live uitgezonden en volstrekt ongeformatteerd debat ging Geert Buelens in gesprek met een reeks voorname Vlaamse en Nederlandse opiniemakers over de langetermijneffecten van grote bewegingen en gebeurtenissen uit die tijd. Hete hangijzers waren dekolonisatie, (arbeids)migratie, emancipatie, cultuur en geopolitiek. De gasten die aanschoven waren zeer divers en bleven vaak uren mee aan tafel.

Bekijk hier het interview met Nawal Mustafa.

Benieuwd naar het debat? De video van de livestream staat online en bevat gesprekken met schrijver Tom Lanoye, ­socioloog Stephanie Archangel, documentaire­maker Emma Lesuis, regisseur Pol Dehert, activist Melat Gebeyaw Nigussie, historicus Geerten Waling en opiniemaker Omar Ba.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

25  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

JONGE STEMMEN OVER DE JAREN ‘60 Elke schrijver die zich kandidaat stelde voor de Parijsresidentie van 2018, kreeg de volgende opdracht voorgeschoteld: verhoud je vanuit het heden tot een van de fenomenen die de jaren ‘60 karakteriseren. Hun literaire antwoorden waren bijzonder uiteenlopend: van Imane Kostet die een brief aan Gabrielle Defrenne schreef tot Simone Atangana Bekono die vreest k ­ apitalist te zijn en van Willem Pije die over het fabrieks­verleden van Tilburg schrijft tot Joost Oomen die de eerste maanreis belicht. Twee bijdragen kregen extra vleugels: Dewi de Nijs Bik droeg haar gedichten voor tijdens een debatavond over de erfenis van ‘68 in het hoger onderwijs en Anke Verschueren opende de Leuvense boekpresentatie van De jaren zestig met een jazzy voordracht over Charles Mingus. Als klap op de vuurpijl was het vervolgens Geert Buelens die in Parijs met de r­ esidenten in gesprek ging over het schrijven van ­literaire non-fictie en over de maatschappelijke taak van de jonge intellectueel.

SPEECH BATTLE VI GELIJKE KANSEN NU!

Winnaars Speech Battle Shelly Wagemans & Chiara Risteyn.

deBuren en Black Speaks Back organiseerden op 19 april de zesde editie van de Speech Battle. Precies vijftig jaar na de moord op Martin Luther King — icoon van de jaren ‘60 en schrijver van de beroemdste speech ooit  — riepen we het publiek op een activistische speech te schrijven. Na een boeiende discussie tussen antiracisme-activisten Sylvana Simons en Heleen Debeuckelaere las actrice/standup comedian Soe Nsuki de teksten van de drie finalisten voor. Het jonge Vlaamse duo Shelly Wagemans & Chiara Risteyn kwam als winnaar uit de bus.

Lees hier de tekst van de winnaars van Speech Battle VI: Gelijke kansen nu!

Schrijfresidentie Parijs | Geert Buelens in gesprek met residenten

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

26  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

3.2.2  DEBUREN IN OPSTAND Dit najaar sloot deBuren zich enthousiast aan bij het thema van de Maand van de Geschiedenis: opstand! Onder de noemer deBuren in opstand dachten we 450 jaar na het begin van de oorlog die België en Nederland definitief buren maakte, hardop na over de (im)materiële erfenis van die tijd. Slammers lieten hun stemmen horen, het ­ onbehagen van de vrouw werd voelbaar en speechschrijvers legden een fictieve dictator akelig overtuigende woorden in de mond.

NACHT VAN DE GESCHIEDENIS Het hoogtepunt van de Maand van de Geschiedenis is sinds jaar en dag de Nacht van de Geschiedenis, 27 oktober 2018. Tijdens deze historische hoogmis in het Amsterdamse Rijksmuseum vonden diverse debatten, lezingen en rondleidingen plaats. De afgelopen jaren was deBuren in toe­­ nemende mate aanwezig met p ­ rogramma’s tijdens de Nacht, vanaf 2018 is deBuren structureel partner van de Nacht als zodanig. Met bijna negenhonderd ­bezoekers was de Nacht volledig uitverkocht. Tien procent vulde een vragenlijst in en gaf de Nacht gemiddeld een 8,5/10, waar in vorige jaren 7,1 gangbaar was. De programmering als zodanig kreeg ook een 8,5.

Sophie Derkzen, Judith Pollmann, Yolanda Rodríguez Pérez en Marc Reynebeau

deBuren programmeerde zelf de aftrap van een drieluik rond de erfenis van de Tachtigjarige Oorlog en maar liefst twaalf rondleidingen in de tentoonstelling 80 jaar oorlog onder de noemer ‘Oude werken, jonge schrijvers’.

OUDE WERKEN, JONGE SCHRIJVERS We vroegen de achttien schrijfresidenten om een opdrachttekst te schrijven naar aanleiding van de tentoonstelling 80 jaar oorlog in het Amsterdamse Rijksmuseum: ‘De tentoonstelling 80 jaar oorlog verzamelt zo’n tweehonderd artefacten uit die tijd. Van bekers tot bustes en van kleren tot kleden en een kanon. Onze vraag aan jullie is om deze objecten te laten spreken.’ Ze waren vrij om hun genre te kiezen: van proza tot poëzie, van miniatuuressay tot raptekst. Tijdens de Nacht van de Geschiedenis op 27 oktober traden onze residenten op in de Philipsvleugel, exclusief gereserveerd voor hun optredens. In twaalf rondleidingen maakten de bezoekers kennis met de ­schrijvers en hun werken.

De publicatie Oude werken, jonge schrijvers bundelt de teksten en de afbeeldingen in een knap boekje. De 1.500 exemplaren werden uitgedeeld aan de bezoekers van de Nacht van de Geschiedenis, de bezoekers van het debattweeluik in De Rode Hoed, de bezoekers van de laatste Mais oui, Paris! en als relatiegeschenk van deBuren.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

27  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Literair platform Hanta sprak van ­‘uitermate geslaagde literatuur’ en merkte verder op: ‘Dat uit alle teksten bijna als vanzelfsprekend geëngageerdheid spreekt, zegt iets over de aankomende generatie schrijvers, die bovendien zo veelstemmig is dat de kans dat het verleden verzwegen kan worden steeds kleiner wordt.’ Deze teksten, met de afbeeldingen van de artefacten in het Rijksmuseum, hebben we in diverse digitale media in Vlaanderen en Nederland verspreid via o.a. de collectiepagina Maand van de Geschiedenis, Ons Erfdeel, Septentrion, De Franse Nederlanden en The Low Countries.

Alle teksten blijven beschikbaar in ons online Magazine, onder de filter Schrijfresidentie Parijs.

Tijdens zestien afleveringen van Nooit meer slapen (VPRO) werden alle teksten (door de auteurs zelf voorgedragen) u ­ itgezonden gedurende alle doordeweekse dagen van oktober. Gemiddeld bereik per a ­flevering: vijftigtot zestigduizend luisteraars exclusief uitgestelde luisteraars. De VPRO ­ deelde de teksten namelijk ook als podcasts via hun website. De tekst van Yelena Schmitz was te beluisteren op 26 november 2018 tijdens de ochtendspits in Espresso en tijdens Pompidou (Klara). Als we alle radio­ aandacht uit Vlaanderen en Nederland optellen komen we bij een bereik van meer dan een miljoen luisteraars. Verder interviewden de Reizende Reporters van de Maand van de Geschiedenis Uschi Cop tijdens de Nacht. Een fragment uit deze video werd ook gebruikt in de aftermovie van de gehele Maand van de Geschiedenis.

Naast de Nacht van de Geschiedenis zelf, de digitale verspreiding en de mooie persaandacht, traden onze residenten op tijdens Mais oui, Paris! in Brussel en Amsterdam. In een speciaal daarvoor ingerichte zaal waren tijdens het huiskamerfestival Mais oui, Paris! op 13 oktober bij deBuren alle teksten ook doorlopend te beluisteren, met op de achtergrond een afbeelding van het besproken artefact. Tijdens twee avonden in de Rode Hoed op 13 november en 3 december traden telkens twee residenten op met hun tekst. In totaal waren deze podiummomenten goed voor meer dan driehonderd gasten.

SPEECH BATTLE NACHT VAN DE DICTATUUR De Nacht van de Dictatuur is een ­jaarlijks terugkerend festival in onder andere het debatcentrum De Balie in Amsterdam. Op 13 september organiseerden we samen met De Balie een festivaleditie van de Speech Battle: wie de trucs van dictators herkent, komt tijdig in opstand tegen autoritaire ontwikkelingen. Daarom nodigden we ambitieus schrijftalent uit de autocraat ­ in zichzelf te zoeken en een vlammende speech voor een dictator te schrijven. De jury ontving het recordaantal van 145 inzendingen. Acteur Sabri Saad El Hamus ­ las de drie beste ­speeches voor. De volgens de jury ‘technisch en stilistisch superieure speech` van François van Vloten kreeg de meeste stemmen van het publiek.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

28  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

De vraag is nu hoe de Vlaamse en Nederlandse vrouwenbeweging zich verder moet ontwikkelen. Marja Vuijsje had niet direct het antwoord. Maar een eerste aanzet vonden we terug in de statements van h ­ istoricus Anaïs van Ertvelde, auteur en ­activist Olave Nduwanje, Ida Dequeecker van BOEH!, slam-poet Samira Saleh en Furialid Marieke Kindt.

Speech Battle | ‘dictator’ van dienst, Sabri Saad El Hamus. © Shamisa Debroey

Lees de Speech Battle oproep en de winnende speech + juryrapport.

HET ONBEHAGEN VAN DE VROUW Vijftig jaar na het roemruchte artikel van Joke Smit over het onbehagen van de vrouw maakten we tijdens een podiumprogramma op 9 oktober de balans op. Co-directeur van RoSa Bieke Purnelle ging in gesprek met Joke Smitbiografe Marja Vuijsje over de impact van het pamflet toen en de b ­ lijvende r­elevantie nu. Na het gesprek volgden ­statements van Vlaamse en Nederlandse sprekers over het onbehagen van de vrouw vandaag. Illustrator Shamisa Debroey maakte tijdens de avond – live ­geprojecteerd – een beeldend verslag.

Beeldend verslag

Deze zomer verspreidden deBuren, Furia en RoSa een oproep in Nederland en Vlaanderen om een statement te schrijven over het onbehagen van de vrouw vandaag. We kregen vijftig inzendingen binnen. Een jury (Furia-leden Inez Hoeijmakers, Ann Dewalque en Julie Somers en co-directeur van RoSa Ciska Hoet) plaatste unaniem de inzending van Conchita Belaey bovenaan en als prijs mocht zij deze aan het einde van de avond voordragen.

Het statement van Conchita Belaey is te lezen in het Magazine van deBuren.

Volgens Marja Vuijsje is er vandaag binnen het feminisme sprake van een verschuiving van gender naar machtsverschillen tussen witte mensen en mensen met een andere etnisch-culturele achtergrond. En dat is een goede zaak. INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

29  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

3.2.3 LITERATUUR DAG VAN DE LITERATUURKRITIEK Voor de derde maal sloegen deBuren en literair-kritisch platform De Reactor de handen in elkaar voor de Dag van de literatuurkritiek: een nascholingsdag voor docenten Nederlands van het middelbaar onderwijs die inzet op literatuur en literatuurkritiek in de klas. Het was een rijkelijk gevulde dag met straffe lezingen van literaire prominenten, inspirerende workshops en de mogelijkheid om in gesprek te gaan met collega-docenten. Radna Fabias, Karin Amatmoekrim, Koen Peeters, Sarah Posman, Martijn Koek en Maartje Amelink beantwoordden in korte, prikkelende statements, elk vanuit hun ervaring en achtergrond de vraag hoe je literatuurkritiek kunt gebruiken om een meer diverse en inclusieve literatuur voor leerlingen te ontsluiten. Na de statements gingen de zes sprekers telkens in kleinere groepen met de docenten aan de slag. Kila & Babsie gaven een voorproefje van hoe je met hun boek Woorden temmen in de klas aan de slag kan gaan. De deelnemers kregen hun boek ook mee naar huis. Willem Bongers-Dek leidde de dag in goede banen.

Dat de docenten de dag waardeerden, bleek uit de massaal ingevulde vragenlijsten. 79 van de 87 deelnemers vulden de lijst in, de gemiddelde score was een 8,5. Vragenlijst

gemiddelde score op 10

De organisatie van de Dag

9.0

De algemene sfeer tijdens de Dag

8.8

De locatie

9.1

De catering

8.8

De keuze van de sprekers

8.2

Het niveau van de plenaire statements

8.5

Het niveau van de workshops

7.7

De middagsessie met Kila & Babsie

8.4

De verhouding prijs/kwaliteit van de Dag 8.2 Totaal

8.5

Een paar reacties: ‘Ik ben positief verrast door het niveau en de vertaling naar het onderwijs.’ ‘Je wordt aan het denken gezet over de lessen die je nu geeft.’ ‘De kleine groepjes maken de interacties des te prettiger.’ ‘Jullie mogen meer reclame maken! Volgens mij kan deze dag nog succesvoller worden.’ ‘Een vorm van herbronning, een ijkpunt, een inspiratiebron.’ Vanwege deze positieve respons en de zeer prettige samenwerking met De Reactor, hebben we besloten de volgende Dag van de literatuurkritiek al in 2019 te houden en wel op dezelfde plek: bij onze gewaardeerde partner de Brakke Grond.

© Bart Grietens

Bekijk de fotoreportage van de Dag van de literatuurkritiek.

Dag van de literatuurkritiek

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

30  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

OUT OF OFFICE: DE WINNENDE BERICHTEN De hele zomer lang gingen deBuren en Radio 1 op zoek naar het mooiste, ­grappigste en meest inspirerende afwezigheidsbericht. Met een live-uitzending bij deBuren werd met Ayco Duyster op 29 juni – voor velen de laatste werkdag – de aftrap gegeven. Ter inspiratie schreven naast grote namen als Spinvis en Joke van Leeuwen ook vijf talenten uit de Parijse Schrijfresidentie een out of office-bericht. Wim Helsen, Joke van Leeuwen, Fikry El Azzouzi, Yousra Benfquih, Lotte Lentes, Pete Wu en Giuseppe Minervini traden op met hun creatieve berichten en nodigden zo het publiek uit om ook in te zenden. Na een lange, hete zomer koos de jury een Nederlandse en een Vlaamse winnaar: Ceren Uzuner en Ief Stuyvaert. Op de eerste werkdag eind augustus verraste directeur Wim Vanseveren de winnaars met een reisje naar respectievelijk Brussel en Leeuwarden.

Hier kun je de winnende afwezigheidsteksten lezen.

FERNAND LÉGER. SCHOONHEID ALOM Naar aanleiding van de tentoonstelling Fernand Léger. Schoonheid alom vroegen Bozar Literature en deBuren aan vijf ­schrijvers om te reageren op een schilderij van de grootmeester. Zij lieten zich niet verleiden door zijn dynamische kleurenspel maar wezen ons op de ambivalenties die de moderne mens kenmerken. Tijdens een intieme nocturne konden de ­bezoekers kennismaken met de werken en met de auteurs – die de werken in een fris, talig jasje staken. De teksten werden in een elegant vormgegeven publicatie uitgedeeld aan alle bezoekers van de expo en leven voort in het Magazine van deBuren: De man met de pijp | Niña Weijers De bruiloft | Marc Reugebrink Nat gedicht | Isabelle Wéry De benzinepomp | Geneviève Damas De gelukzalige doolhof | Hazim Kamaledin

Stagiair Yannick Geens gaf zijn visie op de tentoonstelling en de teksten.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

31  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

VOOR CLAUS, MET LIEFDE

Dominique De Groen verplaatst haar blik van de winkelvloer uit haar debuut naar de magie van het tarotkaarten leggen. Bijgeloof en destructie sluiten een dodelijk verbond en we landen de ecologische nachtmerrie die ze in Shop girl schetst. In het gedicht van Marieke Lucas Rijneveld treft de liefhebber van Claus enkele oude getrouwen aan. De moeder, de zusters en de zee gaan de lezer niet in de koude kleren zitten.

Exact tien jaar na zijn sterfdag vierden Bozar en deBuren het eeuwige leven van Hugo Claus in een literair-muzikaal programma. Een avond in het teken van zijn leven en werk, belicht vanuit nieuwe, onbekende hoeken. Met schrijvers Caroline Lamarche, Jean-Luc Outers, Jacques De Decker, Paul Bogaert, Dean Bowen, Dominique De Groen, Marieke Lucas Rijneveld, ­muzikant Renée, ­interviewers Béatrice Delvaux (Le Soir) en Willem Bongers-Dek (deBuren) en als hoofdgast de onvolprezen curator, tevens vertegenwoordiger van Claus op aarde: Marc Didden.

Voorafgaand aan die avond lieten zich nog meer jonge talenten door Claus ­inspireren. Yelena Schmitz, Sander Hobin en Elianne van Elderen namen deel aan het in ­coproductie met deBuren georganiseerde talent­ ontwikkelingsprogramma Talent op Tilt, schreven een stuk en droegen het voor op een literaire lunch met Jan Vanriet.

De avond vormde het orgelpunt voor Hugo Claus. Con amore, de expo die Didden cureerde en die aardig wat bekijks trok. deBuren en Bozar vroegen vier hedendaagse dichters om een gedicht te schrijven bij een tekening van Claus. De gedichten en tekeningen lagen bij de expo voor alle bezoekers om mee te nemen – en thuis te koesteren. Als tegendraadse erfgenaam van Claus troont Paul Bogaert ons mee naar een ziekenhuiskamer. Hij heeft ons liggen, maar zijn we in deze hygiënische omgeving welkom? Waar Dean Bowen in zijn kloeke en experimentele debuutbundel Bokman de woorden breed laat waaieren, toont hij zich meesterlijk in zijn zelfbeperking. In zijn tekst is het bekende en opzwepende ‘nu nog’ vervangen door de verleden tijd van ‘toen ik’.

Dean Bowen tijdens Voor Claus, met liefde.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

32  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

MAIS OUI, PARIS! Op 13 oktober vond bij deBuren het allereerste huiskamerfestival plaats. Verspreid over vier verdiepingen van de kelder tot de nok, kon het publiek onze schrijfresidenten vinden die tijdens de zomer van 2018 resideerden in Parijs. Het publiek kon op dubbeldate met dichters, rustig verpozen in een voor de gelegenheid gecreëerde oorlog- en stilteruimte of spreekbeurten bijwonen over onder meer spreekangst en kannibalisme. Aan het einde van de avond nam muziekgroep Enchanté ons mee naar Parijs met een selectie goed gekozen en gebrachte chansons. Zaterdag 15 december stonden onze ­residenten opnieuw op het podium, dit keer bij Stichting Perdu in Amsterdam. Die avond werd ook de oproep voor de Schrijfresidentie 2019 gelanceerd.

Bekijk hier het 1-minuut-videoverslag!

Huiskamerfestival | Kaya Erdinç in gesprek met het publiek.

LEESCLUBS | DEBUREN BOEKT In het najaar van 2018 startte deBuren met eigen leesclubs onder de vlag deBuren Boekt. Het boek wordt eerst online in besloten kring met een groep lezers besproken, de ontmoeting met de schrijver vormt nadien de kers op de taart. De eerste drie schrijvers die in 2018 de spits afbeten waren Lieke Marsman (Het tegenovergestelde van een mens), Hannah Roels (Het portret) en Murat Isik (Wees onzichtbaar). Om een van de deelnemende lezers te citeren: Leuk dat een boek een groep onbekende mensen samenbrengt die elk vanuit een eigen perspectief het lezen ervaren hebben. [...] Ik vond het interessant om daarover te praten met mensen met allemaal verschillende achtergronden en ervaringen, die allemaal wel één ding gemeen hebben: ze houden van lezen.

Murat Isik tijdens de leesclub bij deBuren.

Stagiair Pepijn de Groot was onze vlieg op de muur en pende zijn observaties voor ons neer: - leesclub als literary hub - lusten, lessen en lolletjes van leesclubben

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

33  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

LITERAIRE WANDELING HET VERDRIET VAN BELGIË ‘Ik denk dat elke schrijver iets wat naar zijn werk terugverwijst, niet naar zijn persoon, dat hij dat waardeert.’ Cees Nooteboom bij de lancering van de audiowandeling, Kortrijk, 18 maart 2018

In 1983 wandelden Cees Nooteboom en Hugo Claus langs plekken die een rol spelen in Claus’ Het verdriet van België. De gesprekken werden destijds voor Radio 2 opgenomen door radiomaker Bob De Groof. deBuren, stad Kortrijk en uitgeverij De Bezige Bij gaven naar aanleiding van de 35ste verjaardag van Het verdriet van België, in samenwerking met VRT en het Hugo Clauscentrum (Universiteit Antwerpen), aan radiomaker Eva Moeraert de opdracht om het universum van het hoofdpersonage Louis Seynaeve opnieuw tot leven te wekken in een audiowandeling, waarin Hugo Claus zelf, samen met gewaardeerde vriend en collega-schrijver Cees Nooteboom, de hoofdrol speelt.

De wandeling werd voorgesteld op 18 maart in Kortrijk in aanwezigheid van twee van Claus’ beste vrienden: Cees Nooteboom en Jan Vanriet.

De wandeling werd in 2018 meer dan 5.000 keer gedownload. Je kan de wandeling hier downloaden.

BIBI VAN DEBUREN ‘Wegens studententekort verdwijnt de studie Nederlands aan de Vrije Universiteit Amsterdam’, we schrijven voorjaar 2019. Maar ook aan de basis, in het kleuter- en lager onderwijs, is de toestand van het Nederlands zorgwekkend. Zowel in Nederland als België, en al zeker in Brussel. deBuren besliste om op een vrolijke manier in actie te treden. Jenny Quermia van deBuren sloeg hiervoor de handen inéén met iemand met een groot hart voor jeugdliteratuur en voorlezen, Barbara Rottiers. Samen zijn zij tot Bibi van deBuren gekomen, een voorleesproject waarvoor Barbara, de Bibi van dienst, met een stel handgemaakte ­verhalenkoffers langs Brusselse scholen trekt.

© Eddy Posthuma de Boer

Eva Moeraert ging met de bestaande opnames aan de slag en verrijkte ze met fragmenten uit de roman, voorgelezen door Wim Opbrouck, en verbond de plaatsen met elkaar in een echte stadswandeling.

Groene school, Anderlecht INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

34  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

In een eerste fase van het project kregen in 2018 twaalf Brusselse klassen van de tweede graad lager onderwijs bezoek van Bibi en haar boekenkoffers, meer dan twee­honderd leerlingen. Met een wisselende setting van decors die tevoorschijn komen uit de koffers, nam Bibi van deBuren de kinderen een lesuurtje mee op reis in de magische wereld van boeken en verhalen. Telkens op een speelse en toegankelijke manier. Daarbij werd de keuze van de boeken mee bepaald door het niveau van het Nederlands van de betrokken kinderen. Veel leerlingen vroegen aan het eind van het bezoek om meer boeken en meer voorlezen. Op die manier houdt deBuren in de gaten wat er leeft bij de Brusselse kinderen op kansarme scholen en ook wat aldaar de noden zijn op gebied van taalbevordering.

In 2019 willen we dit project bijsturen en Bibi van deBuren nog verder laten groeien.

HET RODE OOR In 2018 organiseerden we de tweede editie van Het Rode Oor, onze erotische literaire schrijfwedstrijd. Er vond een ware schaalvergroting plaats door de betrokkenheid van meerdere structurele partners als Stichting Nieuwe Helden, De Nieuwe Liefde in Amsterdam en Charlie Magazine. Daarnaast maakt de wedstrijd vanaf 2018 deel uit van het meerjarige, erotische cultuur­ project Yes, please!. Het project is een initiatief van de Vlaamse theatermaker Lucas De Man en zijn Amsterdamse Stichting Nieuwe Helden en omvat naast de schrijfwedstrijd ook podcasts, publicaties, liveshows en als slotstuk een nog te ontwikkelen e ­ rotische geluidsinstallatie waar alle elementen samenkomen. We ontvingen 250 inzendingen waaruit de jury, bestaande uit Mia Timiaan (auteur en winnaar van Het Rode Oor 2017), auteur Nina Polak, auteur en docent Sven Vitse en ­journalist Selma Franssen de acht beste verhalen kozen. Deze erotische kortverhalen werden door de mooiste stemmen uit de Lage Landen voorgedragen tijdens een simultaanfinale in de Nieuwe Liefde in Amsterdam en in

Imelda Basisschool, Sint-Jans-Molenbeek

Sint-Gillisschool, Sint-Gillis

Marc Alberto en zijn ensemble Cast Glass

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

35  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

de Beursschouwburg in Brussel. Het publiek in beide steden koos uiteindelijk de jonge ­getalenteerde Luz Berge als winnaar van Het Rode Oor 2018. Zij kreeg Het Rode Oor (een ontwerp van Steve Michiels) uit­­gereikt, een geldprijs en haar verhaal We zijn de laatsten in de wasserette werd bovendien gepubliceerd in Charlie Magazine. Literaire Lunch  |  Anissa Boujdaini en Dean Bowen

Hete Kop ontworpen door Steve Michiels

Wat pers betreft kon Het Rode Oor in 2018 rekenen op veel aandacht van radio en print in Vlaanderen, Brussel en Nederland op zowel lokaal als nationaal niveau. We streven ernaar om de wedstrijd in 2019 verder te ontwikkelen en te professionaliseren.

HIER BEN IK, WANT IK BLIJF Op Valentijnsdag bracht deBuren de mooiste liefdespoëzie uit de Nederlandstalige ­literatuur op het podium, geselecteerd door Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz. De minister liet zich bij zijn keuze inspireren door zijn grote liefde voor Brussel én voor jonge makers. Hij nodigde twee makers uit om hem te flankeren: slam poetry-talent Lisette Ma Neza en hiphopartiest Zwangere Guy. Aan het einde van de middag gaf hij de fakkel door aan zijn Nederlandse collega minister Ingrid van Engelshoven, die in 2019 haar favoriete Nederlandstalige liefdes­ poëzie voordraagt.

LITERAIRE LUNCH Door gerichte samenwerkingen met o.a. de derde graad van Atheneum Brussel voor Let’s slam, het middagprogramma dat inzet op podiumpoëzie, en leesbevorderings­ initiatief De Dagen voor Vers van het Mes, breidt deBuren gestaag het publiek voor de ­literaire lunches uit. We geven voornamelijk jong talent een podium tijdens de literaire lunches, al dan niet in combinatie met meer gevestigde namen. Een voorbeeld hiervan is de literaire lunch met kunstenaar en schrijver Jan Vanriet, waarvoor drie jonge schrijvers in het kader van Talent op Tilt voor de g ­ elegenheid nieuw werk schreven, ­geïnspireerd op een tekening van Hugo Claus. Lees hier Zoutwaterkrokodillen van Yelena Schmitz (Talent op Tilt).

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

36  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

3.2.4  POLITIEK & SAMENLEVING De Vrije Universiteit Brussel, het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), vrouwen­ organisaties RoSa en Furia, denktanks Minerva en Itinera en de Amsterdamse debathuizen Pakhuis de Zwijger en De Balie; voor het programmaluik politiek & samenleving werkten we ook dit jaar weer samen met verschillende partners uit Vlaanderen en Nederland. Wit privilege, Europese waarden, kunstmatige intelligentie, klimaat en #metoo: het zijn slechts enkele van de vele actuele onderwerpen waarover Vlamingen en Nederlanders dit jaar op uitnodiging van deBuren in debat gingen.

© Brecht Goris

George Monbiot

© Brecht Goris

SAMENWERKING MET MO* Tijdens de MO*lezingen behandelen internationaal gerenommeerde sprekers prangende mondiale thema’s. Deze lezingenreeks is een initiatief van MO* en deBuren in samenwerking met Vooruit, Zuidcafé-De Roma, Beursschouwburg en Kaaitheater. Op vrijdag 26 oktober organiseerden we samen met deSingel, deBuren en Natuurpunt een MO*lezing met George Monbiot. Zeshonderd mensen luisterden naar een bevlogen lezing en een boeiend gesprek over de nood aan een nieuwe politiek om uit de crisis te geraken. Op maandag 10 december organiseerden we in De Roma 100 minuten voor mensenrechten in 2018, naar aan­­ leiding van de zeventigste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en de ondertekening van het VN-Migratiepact in Marrakech. Voor een publiek van vierhonderd mensen gaven Petra Stienen, Rachida Lamrabet, Réginald Moreels, Wies De Graeve, Naima Charkaoui, Samira Atillah, François De Smet, Kati Verstrepen en Caroline Copers elk een tien minuten durende toespraak.

100 minuten voor mensenrechten

De MO*lezing 100 minuten voor mensenrechten in 2018 kan je herbeleven op YouTube.

In 2018 organiseerden we MO*talks over de toekomst van onze landbouw, over de nefaste impact van de auto wereldwijd en over de kracht van burgercollectieven, lokale ­democratie, de strijd tegen privatiseringen en remunicipalisatie. We eindigden het jaar met een MO*talk over de klimaatcrisis met Ewald Engelen, Natalie Eggermont en Mathias Bienstman. Moderator was Tine Hens. Samen waren de vier MO*talks goed voor 350 gasten.

De drie eerste avonden kunnen via SoundCloud worden beluisterd als podcast: wie voedt ons in 2050, is de auto een moordwapen en de echte inzet van de gemeenteraadsverkiezingen.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

37  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

DE WORTELS VAN EUROPA Met De wortels van Europa bekeek deBuren de staat van het constitutionele recht anno 2018. De Belgische grondwet van 1831 werkte inspirerend voor tal van landen. In 2018 was het 170 jaar geleden dat de gewijzigde Nederlandse grondwet van 1848 van kracht werd. In het revolutionaire Europa van die tijd betekende dit een fluwelen omwenteling: Koning Willem II leverde op advies van Thorbecke vrijwillig een deel van zijn macht in. In samenwerking met de VUB/De Debatten werd het een interessante, goedgevolgde reeks met vier landen in de kijker: Nederland, Frankrijk, Het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Marco in ’t Veld modereerde de reeks en een waaier van ­ boeiende sprekers zetelde op het deBurenpodium: Paul Scheffer, Tamar de Waal, Paul Cliteur, Frederik Dhondt, Niek Pas, Anton Jäger, Louise Hoon, Harry De Paepe, Andreas Kinneging, Markha Valenta en Tom Moonen.

Franssen sprak met literatuurwetenschapper Corina Koolen over haar promotie­onderzoek naar genderongelijkheid in de letteren. Daarna volgde een gesprek met Koolen en auteur Rachida Lamrabet, Roderik Six (auteur en literair journalist) en uitgever Annette Portegies (Querido) over de vraag hoe we het glazen plafond in de letteren kunnen doorbreken. Op vraag van deBuren maakte Charlie Magazine video’s met oud-deBuren­stagiair Yannick Geens (VFL) en auteur Gaea Schoeters, gekoppeld aan twee artikelen die Charlie Magazine online publiceerde. Het artikel met Yannick Geens leidde uiteindelijk in januari van 2019 tot een vraag tijdens een vergadering van de Vlaamse Commissie voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media over het glazen plafond voor vrouwelijke auteurs.

Marco in ‘t Veld, Markha Valenta, Toon Moonen en Andreas Kinneging.

FESTIVAL VAN DE GELIJKHEID Ook dit jaar was deBuren te vinden op het Festival van de Gelijkheid in Gent, een driedaags festival dat elk jaar in december neerstrijkt in De Vooruit. deBuren organiseerde dit jaar twee debatten met de focus op mannelijkheid. Zo debatteerden we op vrijdag 14 december over het glazen plafond in de l­etteren en het gegeven dat vrouwelijke auteurs nog steeds minder serieus genomen worden dan ­ mannelijke auteurs. Journalist Selma

Tijdens het tweede debat op zaterdag 15 december spraken socioloog en gender­ expert Katrien Van der Heyden (Is bont en blauw een mannenkleur? Man-zijn in tijden van grensoverschrijdend gedrag), Koen Dedoncker (De Beweging tegen geweld – vzw Zijn en Men Engage Vlaanderen) en theatermaker Rashif El Kaoui (De Man Is Lam) over man-zijn in tijden van

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

38  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

grensoverschrijdend gedrag. De kernvragen van het gesprek? Hoe kunnen we online activisme omzetten in een daadwerkelijke en breed gedragen gedragsverandering? Hoe doorbreken we genderstereotyperingen in onze samenleving? Hoe voeden we onze jongens (en meisjes) op? De programmalijn rond mannelijkheid zal deBuren in 2019 verder uitzetten.

SAMENWERKING CHARLIE MAGAZINE In 2018 zette deBuren een verdere samenwerking op met Charlie Magazine, een intersectioneel online tijdschrift in Vlaanderen dat jaarlijks tweemaal een bookzine presenteert. Rond deze publicaties organiseerde deBuren in het najaar een Charlie Talk, waarin het thema van het betreffende bookzine met gesprekken, slam en muziek verder werd uitgewerkt.

© Florence Preud’homme

Panel man zijn in tijden na #MeToo

WHO´S AFRAID OF THE F-WORD? In de (intersectioneel) feministische reeks Who´s afraid of the F-word? – een samenwerking van deBuren en Furia – sloot in 2018 RoSa vzw als derde structurele partner aan. RoSa is het kenniscentrum voor gender & feminisme. We trapten deze nieuwe samenwerking af met een volgeboekte boekpresentatie van Waarom feminisme goed is voor mannen door Nederlander Jens van Tricht (Emancipator). Daarnaast organiseerden we een avond over het onbehagen van de vrouw naar aanleiding van het gelijknamige pamflet van Joke Smit dat vijftig jaar geleden werd gepubliceerd en de tweede feministische golf inluidde. Dit binnen het najaarsthema deBuren in Opstand. Ook tijdens de nationale Belgische vrouwen­dag droeg deBuren opnieuw een steentje bij aan een debat over de impact van #metoo in Europa met de Noorse socioloog Hannah Helseth en een gesprek over feminisme en antiracisme met onder anderen filosoof Anya Topolski, Ikrame Kastit (Uit De Marge) en journalist en activist Sabrine Ingabire.

Tijdens de eerst talk praatte gastvrouw Yasmina El Messaoudi met Simon(e) van Saarloos over anders denken en anders zijn, met fotograaf Carmen De Vos over de schoonheid van schaamhaar en met Lara Taveirne over de donkere kant van haar schrijverschap. Floortje Dessing vertelde over haar passie voor reizen en Inke Gieghase presenteerde haar strafste slamwerk. Miss Angel zorgde voor hiphop tussendoor.

Charlie Magazine werd in 2018 bovendien de vaste mediapartner van Het Rode Oor. Daarnaast verschenen er verschillende interviews in Charlie Magazine met gasten van deBuren (Gloria Wekker, Jens van Tricht, Yannick Geens en Gaea Schoeters). Ten slotte zijn we in 2018 van start gegaan met de Brusselse editie van de reeks Moeilijke Dingen Makkelijk Uitgelegd, een initiatief

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

39  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

van journalist Selma Franssen in samenwerking met Curieus, Charlie Magazine en deBuren.

WOWMEN! In het voorjaar van 2018 was deBuren te vinden op het festival WoWmen!, een focus van het Kaaitheater op gender, maatschappij en kunst. Zo organiseerden we samen met Kaaitheater, Heleen Debruyne, Kristien Hemmerechts en Valerie Droeven een debat over seksisme en humor. Ben je een seksist als je om seksistische humor lacht en ben je zuur als je dat niet doet? Kan seksistische humor ingezet worden om bestaande genderongelijkheid aan te klagen of loop je daarbij het risico dat je die ongelijkheid juist kracht bij zet? Een avond met lezingen en een gesprek met Heleen Debruyne, filosoof Martijn Veerman, Anousha Nzume (schrijver, acteur en programmamaker), Joost Vandecasteele (schrijver, scenarist en komiek) en theatermaker Rebekka de Wit onder leiding van filosoof Simon(e) van Saarloos.

WoWmen! Sabrine Ingabire en Gloria Wekker

Daarnaast organiseerden we met Kaaitheater en VUB in een afgeladen Kaaitheater een lezing van Gloria Wekker over haar boek Witte Onschuld. Paradoxen van kolonialisme en ras. We nodigden auteur Rachida Lamrabet, student en publicist Sabrine Ingabire (Vlaamse Jeugdraad), Bert Bultinck (hoofdredacteur Knack Magazine) en auteur Heleen Debeuckelaere uit om vragen te stellen. Daarna was er ook

nog ruimte voor vragen uit het publiek. De avond bracht ruim zevenhonderd mensen naar het festival. Naar aanleiding van de avond verscheen er een interview in Knack en Charlie Magazine.

De lezing van en het gesprek met Gloria wekker is integraal te bekijken op het WoWmen!-Vimeokanaal.

VOXPOP Dit jaar organiseerden we twee edities van de reeks VoxPop: gelijktijdig gevoerde, live gestreamde debatten over hetzelfde onderwerp op een Nederlands en Vlaams ­ podium. Tijdens het debat vindt telkens uitwisseling tussen de podia plaats en reageren Vlamingen en Nederlanders op elkaars standpunten en conclusies. Op donderdag 21 juni 2018, tijdens het festival WeMakeThe.City, ging het debat over luchtkwaliteit, een fel ­ bediscussieerd onderwerp in zowel Brussel (bij deBuren) als Amsterdam (bij Pakhuis de Zwijger). Hoe gaan beide steden hiermee om en wat kunnen we van elkaar opsteken? De livestream van het debat in Brussel ademruimte in de stad kan via Facebook nog bekeken worden. Op 17 december gingen Vlamingen en Nederlanders in de Balie (Amsterdam) en bij deBuren in discussie over de VN Veiligheidsraad, waarvan België Nederland op 1 januari afloste als tijdelijk lid. Wat heeft Nederland bereikt en wat is België van plan?

Video van het debat in Brussel. Video van het debat in Amsterdam.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

40  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

EUROPESE WAARDEN: EEN GEVAAR VOOR DE UNIE? Heeft de Europese Unie nog een toekomst als waardengemeenschap? Hierover debatteerden drie prominente sprekers op 27 maart bij deBuren. Mathieu Segers (Universiteit Maastricht) trapte de avond af en ging vervolgens in debat met Boudewijn Bouckaert (denktank Libera!) en Europarlementariër Sophie in ’t Veld (D66). Deze avond was onderdeel van een internationaal debatproject van Time to Talk, het netwerk van Europese debatcentra waarvan ook deBuren lid is. Het Europees Parlement was partner.

3.2.5 MEDIA MEDIACAFÉ In juni 2017 kwam aan een onzekere situatie een eind, toen FOD Financiën, de Vlaamse Vereniging van Journalisten en de Vlaamse uitgevers een verdeelsleutel vastlegden met betrekking tot hun vergoeding. Maar zijn de regels rond auteursrechten in het ­voordeel van de journalist of van uitgeverijen en persgroepen? Worden de auteursrechten ­ gerespecteerd door alle partijen? En kan een journalist nog rondkomen? Een debat met Pol Deltour (VVJ), Anne-Lize Vancraenem (JAM) en Katja Keuchenius (Auteursbond) onder leiding van Yasmina El Messaoudi. Een breed en divers panel, van hoofd­ redacteur tot student, debatteerde in Pakhuis de Zwijger (april 2018) over nieuwsbeleving van jongeren met een migratieachtergrond. Abid Boutkabout Peer Educator, Diversion

Ali Sahin

Student Journalistiek en Nieuwe Media, Universiteit Leiden Mathieu Segers en Sophie in ’t Veld

Aminanta Minte

Mede-oprichter SP3CTRA en Alien Mag

Van alle debatten werd een in het Engels ondertitelde video gemaakt en internationaal verspreid.

Giselle van Cann

Plaatsvervangend hoofdredacteur, NOS

Joke Hermes

Lector en mediaonderzoeker, Inholland

Mo Hersi

Inspirerend comedian

Rowan Blijd

Online presentatrice en researcher KRO-NCRV

Shermin Chavoushi

Redacteur Binnenland, RTL NIeuws Moderator:

Nicole Terborg, journalist en presentator

Lees hier het verslag van OneWorld over de avond.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

41  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

MEDIACONGRES De Vlaamse en Nederlandse journalistiek staan voor stevige uitdagingen: een gefragmenteerde markt, internationale concurrentie, verlies binnen jongere doelgroepen, een verminderd vertrouwen in journalistiek en het management van Nederlandse dagbladen door Vlaamse spelers. Moeten we kennis beter delen, leren van elkaars beleid en fondsen op elkaar afstemmen? Is dat wel haalbaar en wenselijk? Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (Den Haag) startte een onderzoek. Op het tweede mediacongres presenteerde Jo Bardoel al enkele bevindingen. Begin 2018 was het volledige rapport er: Één taal, meerdere stemmen. We brachten én de minister én de mediacommissie van het Vlaams parlement én de sector erover samen!

Na acht jaar Mediacafé in Gent, Brussel en Amsterdam namen we in najaar van 2018 de tijd om te herbronnen. Meteen werden ook de partnerships verstevigd en uitgebreid. Journalismfund.eu en VVOJ bleven. Nieuwe partners zijn: het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek, het Fonds voor Bijzondere Journalistieke projecten en Medianet. De missie bleef ongewijzigd: Het Mediacafé belooft inspiratie en inzichten rond de maatschappelijke rol van de media. Via een concrete casus snijden we een actueel en relevant thema aan. Door Vlaams-Nederlandse good practices en constructief debat komen we samen met het publiek finaal tot alternatieven of oplossingen.

Niet alleen was het rapport erg interessant, het had ook directe beleidseffecten. Zo kondigde minister Sven Gatz de oprichting van een Vlaams Journalistiek Fonds aan, dat synergie zou zoeken met zijn Nederlandse lichtende voorbeeld. Het fonds is inmiddels actief en huist in de Leopoldstraat 6, als onderbuur van deBuren.

Mediacongres  |  Jo Bardoel bij deBuren

Intussen zijn we ook in ons mediabeleid begonnen aan een ander, meer beleidsmatig traject, met coherente reeksen waarin een thema uitgediept wordt in plaats van losse, eenmalige activiteiten.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

42  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

HET JAAR IN TAAL Na een geslaagde editie in 2017 brachten deBuren en het Instituut voor de Nederlandse Taal ook voor 2018 de woorden in kaart die dit jaar het publieke debat domineerden, als alternatief jaaroverzicht. Gebaseerd op wetenschappelijke analyse van het taal­ gebruik kwamen dit keer de thema’s r­ elaties, veiligheid, ecologie en media aan bod.

Yasmien Naciri (ondernemer/­columnist van De Morgen), jurist Marloes van Noorloos (Tilburg University), ­techjournalist Thomas Smolders en freelance ­ journalist Naomi Firsht kruisten hierover de degens onder leiding van Jacob Reynolds, programma­ maker bij onze Londense partner The Academy of Ideas.

Gastvrouw Frieda Van Wijck toetste de wetenschap aan de praktijk, met Vivien Waszink van partner INT. Als ­thematische specialisten mochten we begroeten: relatie­ therapeute Rika Ponnet, socioloog Dirk Geldof, schrijfster Hadjar Benmiloud en journaliste Tine Hens. Parijsganger Joost Oomen overschouwde de avond met helikopter­blik en gaf puntig commentaar.

BATTLE OF IDEAS DEBAT ONLINE HATE SPEECH Najaar 2018 nam deBuren opnieuw deel aan het internationale Britse debat­ festival The Battle of ideas, deze keer met een debat over online hate speech. Is het ­politieke en publieke debat veranderd onder invloed van dreigementen en harde taal op internet? Treden overheden en techbedrijven afdoende op tegen hate speech en zo nee: hoe kan het beter? Waar stopt vrijheid van meningsuiting?

Yasmien Naciri en Jacob Reynolds

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

43  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

3.2.6  FILOSOFIE & RELIGIE IDENTITEITEN De vraag naar identiteit is de voorbije jaren opnieuw brandend actueel geworden. Merkwaardig genoeg gaat het gebruik van de term twee richtingen uit. Enerzijds lijkt het te gaan om een beschermende reflex: ‘onze’ identiteit die moet afgeschermd worden van externe invloeden die immers ‘onze’ normen en waarden zouden kunnen bedreigen. Identiteit krijgt hier de rol van insluiting of uitsluiting: wie hoort erbij? Anderzijds gaat de vraag naar identiteit net uit van mensen of groepen van mensen die ‘erbij’ willen horen. Identiteit is hier een vraag naar erkenning, de erkenning van een anders-zijn dat om uiteenlopende redenen met uitsluiting te maken krijgt. Denk aan kwesties als ras, gender of etniciteit. In deze reeks over samenleven in het meervoud gingen auteurs/academici vanuit verschillende wetenschappelijke achtergronden met het thema aan de slag: Willem Schinkel, Dounia Bourabain & Pieter-Paul Verhaeghe, Hans Alma en Amade M’Charek. Zij haakten in op een inleiding van Marc Van den Bossche, hoogleraar Cultuurfilosofie aan de Vrije Universiteit Brussel, die deze reeks initieerde en de gasten ook interviewde. Opnieuw was dit een samenwerking tussen deBuren en het WeKONEKT-project van de VUB.

Amade M’Charek

WORSTELEN MET GOD Voor wie nog geloofde dat secularisering religie stukje bij beetje zou verdringen, zijn het boeiende tijden. Steeds meer mensen gaan op zoek naar verdieping en stellen scherp op hun culturele en spirituele i­dentiteit. Wat biedt religie gelovigen, wat kan het maatschappelijk betekenen? Waarmee worstelen gelovigen, waar vinden mensen uit verschillende geloofsovertuigingen elkaar rond gedeelde vraagstukken? Op basis van die vragen gingen gelovigen, vertegen­ woordigers en experten van verschillende overtuigingen een jaar lang met elkaar in gesprek onder de titel Worstelen met God.

Biecht van een heiden, credo van een moslima  |  Michael Pas

De reeks omvatte vier onderdelen. Centraal stond een kernreeks in samenwerking met de Roma waarin beurtelings het christen­­ dom, de islam, het jodendom en het boeddhisme centraal stonden. Daarnaast organiseerden we twee afgeleide avonden over respectievelijk rekenen en knutselen met God en twee losstaande themaprogramma’s: Biecht van een heiden, credo van een moslima en What would Jesus do over kerk, humanisme en activisme. De vaste panelleden waren bevrijdingstheologe Janneke Stegeman, imam Khalid Benhaddou, politiek filosofe Anya Topolski en Paul van der Velde (De oude Boeddha in een Nieuwe Wereld).

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

44  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Ieder van hen opende één van de avonden en stelde daarin scherp op een eigen geloofsworsteling. Onder leiding van Nadia Dala gingen ze met elkaar en met het doorgaans talrijk toe­­ gestroomde publiek in gesprek over het geloof. Tussen de discussies door traden zeer uiteenlopende artiesten op: Lisette Ma Neza en Yousra Benfquih slamden over hun relatie met God, The Klezmer Society bracht ons in vervoering met klassieke klezmer en Dolma Renqingi en Kelsang Hula brachten historische en hedendaagse meditatieve ­ muziek. Een bijkomende bijzonderheid van deze reeks was dat we geen van de avonden hebben geregistreerd via video of audio, om zo een intieme sfeer van openhartigheid te scheppen. Wel interviewden we verschillende sprekers vooraf, waarbij zij ­ zich uitspraken over de thema’s die in de reeks centraal stonden.

Deze video’s (zowel promo vooraf als verdiepende interviews) zijn in ons Magazine te bekijken.

3.2.7 ECONOMIE Veel programma’s bij deBuren hebben raakvlakken met de economie. Dat geldt zowel voor politieke debatten als voor ­programma’s over wetenschap of de c ­ulturele sector. Sinds een aantal jaren hebben we daarnaast een reeks waarin we specifiek focussen op economische onderwerpen: It’s the economy, stupid! Deze wordt vanaf dag één gemodereerd door Piet Depuydt, journalist bij de Tijd en voormalig redacteur van NRC Handelsblad. In zowel Vlaanderen als Nederland neemt de freelance-economie de laatste jaren een hoge vlucht, zij het in sterkere mate in Nederland dan bij de zuiderburen. Samen met NextConomy/ZipConomy, een in de hele lage landen actief platform voor freelancers, organiseerden we een debat over de toekomst van de freelance-economie. Waar liggen de grenzen van individuele zelfredzaamheid? Waar moeten overheden wel en geen kaders stellen en wat zijn op dat gebied de ontwikkelingen in Vlaanderen en Nederland? Daarover debatteerden politici, academici en vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers. In 2019 organiseert deBuren een vervolg op dit debat naar aanleiding van nieuwe ontwikkelingen.

Willy Van Eeckhoutte, Wendy Smits, Andries Gryffroy en Sonja Teughels

De podcast van dit debat kan je beluisteren.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

45  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Samen met denktank Minerva organiseerde deBuren een debat over disruptieve technologieën in de economie, een zeer actueel onderwerp waarover in Vlaanderen en Nederland veel debat bestaat. Veel van deze technologie is relatief ongrijpbaar omdat ze zich weinig aantrekt van ­nationale grenzen, denk aan Uber of Airbnb. Op welke manier kunnen overheden en instituties hier het beste mee omgaan? Is disruptieve technologie een bedreiging voor onze economie, of is deze innovatie uiteindelijk in het belang van ons allen? Hierover debatteerden economen Ivan Van de Cloot en Rogier de Langhe met techjournalist Eva de Valk en Perry Smit van de Nederlandse Kamer van Koophandel.

3.2.8  WETENSCHAP & GESCHIEDENIS ZIN IN WAANZIN | KRUISBESTUIVING TUSSEN FILOSOFIE EN PSYCHIATRIE In het najaar werkte deBuren samen met beGeesterd en Cinema Zuid de nieuwe reeks Zin in Waanzin uit. Tijdens de twee debatavonden en de filmvertoning was waanzin telkens het centrale uitgangspunt. Met Ingewikkeld van Marie De Hert en Ellen Pollard trapten we de reeks af in Cinema Zuid. Deze documentaire vertelt het verhaal van Sven, echtgenoot, vader en kunstenaar die zijn leven lang worstelt met periodes van psychoses.

Ivan Van de Cloot

De Nederlandse hoogleraar Coen Teulings en Hans Bevers, hoofdeconoom bank Degroof Petercam, schreven allebei een boek over tien jaar financiële crisis. Samen met FairFin organiseerde deBuren een debat waarbij ook Frank Vanaerschot (inhoudelijk coördinator van FairFin) aanschoof. Het talrijke publiek liet zich niet onbetuigd en stelde menige kritische vraag aan het panel.

Coen Teulings & Frank Vanaerschot

vertoning Ingewikkeld

Over psychoses ging ook de eerste debatavond en tweede avond binnen deze reeks. Daarin ging filosoof en schrijver Wouter Kusters die zelf tot twee keer toe een psychotische episode doormaakte, in gesprek met Zeno van Duppen (filosoof en psychiater in opleiding). Tijdens de laatste avond van de reeks liep het storm voor het debat tussen Paul Moyaert en Damiaan Denys. Zozeer zelfs, dat niet iedereen een plaatsje in de zaal kon ­bemachtigen. Maar de podcast van de avond staat online en zo kan men de heren alsnog de degens horen kruisen. ‘Het genezingsmodel is niet het juiste model om over waanzin te praten.’ ‘Maar psychiatrie ís geneeskunde!’

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

46  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

DRIELUIK BUREN IN OPSTAND

Interview met Stephanie Archangel

Naar aanleiding van de Maand van de Geschiedenis en de tentoonstelling 80 jaar oorlog in het Rijksmuseum gingen we op Nederlands en Vlaams zelfonderzoek. In samenwerking met het Rijksmuseum en de Rode Hoed organiseerden we een driedelige debatreeks getiteld ‘Buren in opstand’. We schenen ons moderne licht op de centrale ideeën van de Tachtigjarige Oorlog: ­nationa­lisme, zelfbeschikking en tolerantie. Wat betekenen die anno nu? De aftrap van de reeks vond plaats op 27  oktober tijdens de Nacht van de Geschiedenis in het Rijksmuseum. Deel twee en drie vonden plaats in De Rode Hoed. We bekeken de erfenis van de ­ tachtigjarige oorlog vanuit Nederlands, Belgisch en Spaans perspectief, bespraken hoeveel macht de tegenkracht anno 2018 nog kan uitoefenen, en debatteerden over de toevallig­ heid van een volk.

weer ruim baan voor jong talent, onder meer voor Parijsresidenten die teksten schreven naar aanleiding van de tentoonstelling in het Rijksmuseum.

BROODJE KENNIS In de wetenschappelijke lunchreeks Broodje Kennis zoeken we antwoorden op wetenschappelijke vragen die iedereen zich wel eens stelt: Wat is de snaartheorie? Waarom doet de maan de zee golven? Wat is het evolutionaire nut van tranen? Een expert geeft antwoord en neemt ruim de tijd voor prangende vragen uit het publiek. Tijdens elk Broodje Kennis serveren we een broodje en een drankje. In het voorjaar gaf Nederlands bekendste sterrenkundige Vincent Icke antwoord op de vraag of we alleen zijn in het heelal en kwam de Nederlandse hoogleraar seksuologie Ellen van Laan naar deBuren om ons alles uit te leggen over het vrouwelijke orgasme. In het najaar was emoji-expert en kunstenaar Lilian Stolk bij ons te gast om een interactieve lezing te geven over Emoji. Ze legde uit hoe deze van oorsprong Japanse uitvinding wereldwijd gemeengoed werd, ­ wie er bepaalt met welke symbolen we kunnen communiceren en ze gaf antwoord op de vraag of we emoji wel altijd op de juiste manier gebruiken.

De Toevalligheid van een volk Teaser / Video / Podcast Macht van de Tegenkracht Teaser / Video / Podcast

Dankzij prominente sprekers als Marc Reynebeau, Bruno de Wever, Judith Pollmann en Peter Vandermeersch wisten we een talrijk publiek aan te spreken. Uiteraard maakten we op het podium ook

Lilian Stolk over Het zonder woorden-boek

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

47  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Daarna volgde een uitverkochte lezing van Suzanne Weusten. Naar aanleiding van haar boek Wij zijn slim legde ze uit waarom slimme mensen stomme dingen doen. We sloten we het jaar af met een lezing van deeltjesfysicus Ivo van Vulpen. Deze meester­verteller hield op een zeer toegankelijke manier een lezing over het higgsdeeltje.

COOK & LOOK In het voorjaar organiseerden we voor de laatste keer twee afleveringen in de lunchreeks Cook & Look. Tijdens een passende warme maaltijd presenteerden we op 2 maart een speciale aflevering van het televisieprogramma Andere Tijden, het geschiedenisprogramma van de NTR en de VPRO met reportages over vergeten gebeurtenissen uit het recente verleden. ­ In de a ­flevering stonden de jaren zestig centraal, een periode vol economische groei en maatschappelijke ontplooiing. Iedereen een televisie én opstand tegen de burgerlijkheid. Alles moest anders en veel werd ook anders. Dit lunchprogramma was de aftrap van onze voorjaarsfocus op de jaren zestig. In mei organiseerden we een lunchlezing naar aanleiding van het boek Een kleine geschiedenis van de Nederlandse keuken van culinair vertaler en auteur Jacques Meerman. In zijn lezing vertelde Meerman hoe de Nederlandse gastronomische traditie door de eeuwen heen tot stand is gekomen. En hiermee sloten we de reeks Cook & Look af om meer ruimte te creëren voor de wetenschappelijke lunchreeks Broodje Kennis en onze Literaire Lunches.

3.2.9  LIVE PODCAST & MUZIEK LUISTER IN HET DUISTER Luister in het duister is een samen­werking tussen Grenzeloos Geluid, In the dark Belgium, deBuren en de Brakke Grond. Ook in 2018 organiseerden we onder de n ­ oemer Luister in het duister een aantal podium­ programma’s waarin audio centraal staat, telkens opgebouwd rond een bepaald thema. Dit jaar stond Luister in het Duister in het teken van opstand, net zoals het seizoens­ thema van deBuren, en architectuur. Elke editie wordt in de Brakke Grond opgevoerd en in Vlaanderen. Nieuw sinds dit jaar is dat we Luister in het Duister programmeren bij De Nwe Tijd, op zondagmiddagen, met koffie, thee en taart. Dat resulteerde in een warme, ingetogen editie. De Vlaamse editie van Luister in het duister: u bevindt zich hier wordt in januari 2019 georganiseerd.

© Bart Grietens

Tjitske Mussche & Katharina Smets

DEBUREN HEBBEN OREN Een muzikale verrassing tijdens de lunch? Daarvoor kon men in 2018 bij deBuren zijn. We boden het publiek een staalkaart van bijzondere acts uit Vlaanderen en Nederland. Van de intieme klanken van Pitou via avantgardistische vioolmuziek van Diamanda Dramm tot De Grote-Faes Duo: er was weer van alles te beleven en de zaal zat regelmatig bomvol.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

48  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Een vroeg hoogtepunt was de Nederlander Daniel Hentschel die onder zijn nom de plume Danibal de mondharp bespeelt, jodelt en Siberische keelklanken voortbrengt. Dichter bij huis ontroerde Maurits Pauwels het publiek met Nederlandstalige nummers – waar hij als Mauro Pawlowski doorgaans anders gebekt is. We sloten het jaar af met het indrukwekkende klankentapijt van Zwerm dat voor de gelegenheid alleen al een tiental gitaren had meegenomen. Hun nieuwe plaat Badminton in Tehran viel goed in de smaak bij de uit­­ verkochte zaal.

Diamanda La Berge Dramm

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

49  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

4. PRODUCTIE 4.1  SCHRIJFRESIDENTIE PARIJS In 2018 trok deBuren voor de zevende keer met jong schrijftalent uit de Lage Landen naar Stichting Biermans-Lapôtre in Parijs. Uit 230 inzendingen werden achttien jonge makers ­geselecteerd. Deze proza­schrijvers, essayisten, dichters, theatermakers en journalisten – de jongste ­negentien de oudste dertig jaar – dompelden zich twee weken onder in de grootstad en leerden over de grenzen heen elkaars werk kennen. Ze gingen ter plaatse in gesprek met Geert Buelens, Rachida Lamrabet, Maxim Februari en Annelies Verbeke. Na afloop leverde iedereen twee teksten in: een vrije tekst en een opdrachttekst, die dit jaar gelinkt werd aan de Maand van de Geschiedenis en de tentoonstelling 80 jaar oorlog in het Rijksmuseum. De residenten kozen elk een object uit de tentoonstelling dat ze door middel van hun pen tot leven wekten.

Naast een kennismakingsdag met de hele groep in Brussel op 2 juni en een groeps­ gesprek over de opdrachtttekst in Parijs, had iedere deelnemer drie individuele gesprekken met Willem Bongers-Dek en Marianne Hommersom: een voorafgaand aan de residentie, een tijdens de residentie en tot slot een kort gesprek na de deadline.

© Marianne Hommersom

Deelnemers 2018: Anke Verschueren, Aya Sabi, Dewi de Nijs Bik, Gena Kagermanov, Imane Kostet, Joost Oomen, Kaya Erdinç, Linda van der Pol, Max Urai, Naomi Jacobs, Selma Franssen, Simone Atangana Bekono, Thijs Joores, Uschi Cop, Vicky Francken, Willem Pije, Yelena Schmitz en Younes van den Broeck.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

50  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

PODIUM

De achttien talenten kregen op tal van podia doorheen het seizoen de kans om hun werk te presenteren. Voor sommigen betekende dit een eerste podiumkans. Bij deBuren ­ organiseerden we op 13 oktober zelfs het eerste huiskamerfestival in de geschiedenis van het huis. Verspreid over vier verdiepingen, van de kelder tot de nok, kon het publiek schrijvers vinden die tijdens de zomer van 2018 mee naar Parijs waren gegaan. Men kon dubbeldaten met dichters, rustig verpozen in een voor de gelegenheid gecreëerde oorlog- en stilteruimte of spreekbeurten bijwonen over o.a. spreekangst en kannibalisme. Aan het einde van de avond nam muziekgroep Enchanté ons mee naar Parijs met een selectie goed gekozen en gebrachte chansons. Naast de Mais oui, Paris!-avonden in Brussel en in Amsterdam (bij Perdu op 15 december), traden de deelnemers in verschillende samenstellingen en constellaties op tijdens onder meer de Nacht van de Geschiedenis op 27 oktober in Amsterdam en Explore the North van 22 november tot en met 24 november in Leeuwarden.

PUBLICATIES

In samenwerking met de VPRO en de Maand van de Geschiedenis werden van alle opdrachtteksten podcasts gemaakt, die tijdens de Maand van de Geschiedenis werden uitgezonden en nog steeds onder de noemer Oude werken, jonge schrijvers online te beluisteren zijn. Voor het eerst werden de opdracht­teksten ook gebundeld in een boekje, met de titel Oude werken, jonge schrijvers (oplage 1.500 exemplaren). De opdrachtteksten werden in de aanloop naar de Nacht van de Geschiedenis ook gepubliceerd in het online Magazine van deBuren, waar uiteraard ook de overige residentie­teksten te lezen zullen zijn.

EVALUATIE

Na de residentie werd de deelnemers gevraagd een digitale enquête in te vullen waarin gepeild werd naar hun ervaringen via gesloten en open vragen. Zeventien van de achttien deelnemers vulden deze in. De algehele evaluatie is ronduit positief, zowel over de ervaringen tijdens de residentie, het contact met de Vlaams-Nederlandse generatie­ genoten (zowel persoonlijk als professioneel), als de ­ organisatie en communicatie vanuit deBuren. De verschillende mogelijkheden om zichzelf ook op een podium te presenteren worden als een meerwaarde geëvalueerd.

Rachida Lamrabet in gesprek met de residenten

Gevraagd naar de drijfveer om zich kandidaat te stellen werden vooral het sociale aspect, de uit­daging en het unieke van deze residentie genoemd. Vrijwel alle deelnemers zien de residentie een blijvende invloed hebben op hun schrijverschap en sommigen zien mogelijkheden voor nieuwe samenwerkingen. Kritiek en suggesties kwamen voornamelijk bij de redactionele begeleiding, met name de invulling van het groepsgesprek.

Sfeerbeeld schrijfresidentie 2018

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

51  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Ik hoopte mijn schrijven naar een hoger niveau te tillen en dit is naar mijn idee en voor mijn gevoel gelukt. Dit komt door de goede inhoudelijke begeleiding op maat, het programma waar we als groep de diepte in konden, de relevantie van de onderwerpen/thema’s die aan bod zijn gekomen, de inspirerende omgeving, de focus van de opdrachten, de ruimte voor complexiteit, de vrijheid, het gezelschap, de sfeer, de locatie. – Uit de enquête over Parijs 2018

PARIJS ... EN VERDER

Verschillende oud-schrijfresidenten doken op als moderator, jurylid of gastspreker in diverse programma’s van deBuren. Om maar een paar voorbeelden te noemen: Carmien Michels, Jan De Deken, Bob Vanden Broeck, Jozefien Van Beeck, Sabrine Ingabire en Yousra Benfquih.

EEN AANTAL HIGHLIGHTS

• Vicky Francken (Parijs 2018) met Röntgenfotomodel en Simone Atangana Bekono (Parijs 2018) met hoe de eerste vonken zichtbaar waren (Lebowski Publishers/Wintertuin) werden ­genomineerd voor de tweede Poëziedebuutprijs Aan Zee. Simone mocht de bekroning mee naar huis nemen. • Lotte Lentes (Parijs 2017) bewandelde tijdens haar residentie alle arrondissementen in Parijs om de stad als een lichaam te onderzoeken.

Lotte Lentes verzamelde haar aantekeningen en krabbels in 100 pinnen, die je kan nalezen op De Internet Gids.

100 pinnen

• Yousra Benfquih (Parijs 2017) en Max Urai (Parijs 2018) werden genomineerd voor de eerste Joost Zwagerman Essayprijs. • Lisa Weeda (Parijs 2016) is bezig is met het ontwikkelen van een VR-installatie die men tijdens het Passa Porta Festival 2019 kan komen beleven bij deBuren. • Aya Sabi (Parijs 2018) met Verkruimeld land, Marieke Lucas Rijneveld (Parijs 2014) met De avond is ongemak en Simone Atangana Bekono (Parijs 2018) werden genomineerd voor een ‘Lang Zullen We Lezen’-trofee.

VERSLAGEN VAN DE GESPREKSAVONDEN

Haal jezelf weg van het middelpunt In Parijs ging Rachida Lamrabet in gesprek met de schrijfresidenten over engagement in de literatuur en hoe je via de literatuur ‘het andere’ kan verbeelden. Een samenvatting in drie opvallende quotes. Geschiedenis schrijven doe je op dezelfde manier als een roman Waren de studentenprotesten van mei ‘68 nu echt de belangrijkste gebeurtenis in Parijs tijdens die periode? Hoe verbind je de geschiedenis met het heden? Een gesprek met Geert Buelens.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

52  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Een gesprek over literatuur in zeven begrippen Maxim Februari was de derde centrale gast in Parijs. Het werd een gesprek van ervaren schrijver tot achttien jonge schrijvers over de worsteling met genres en authenticiteit. We vatten Maxims wijze lessen samen in zeven begrippen.

Maxim Februari in gesprek met de residenten

Schrijven gaat over tonen wat je ziet Dat het schrijverschap een vak vol tegenstellingen is, bleek uit het openhartige gesprek dat Annelies Verbeke voerde met de Parijsresidenten tijdens de laatste gespreksavond. We lichten er drie tegenstellingen uit.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

53  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

4.2  CITYBOOKS citybooks heeft in 2018, haar negende jaar, vijf steden gezien: Haarlem, Brugge, Leeuwarden, Münster en Ieper. De teller staat op 27 bezochte steden waaruit 125 citybooks zijn voort­ gekomen, geschreven door auteurs van over de hele wereld, zowel gevestigde namen als aanstormend talent.

4.2.1  CITYBOOKS NEDERLAND: HAARLEM & LEEUWARDEN HAARLEM ONTVANGT STRIPAUTEUR Haarlem heeft een levendige scene van stripauteurs, met het tweejaarlijks festival Stripdagen als hoogtepunt. Daarom besloten we voor citybooks Haarlem geen fotograaf te vragen om een visueel stadsportret te maken, maar nodigden we een stripauteur uit. De Oostenrijkse Ulli Lust woont en werkt in Berlijn. Ze publiceerde verschillende graphic novels, zoals het goed onthaalde Vandaag is de laatste dag van de rest van je leven en het recent verschenen Wie ich versuchte ein guter Mensch zu sein. In februari 2018 was ze twee weken te gast in Haarlem. Haar getekende citybook werd gepresenteerd tijdens de Stripdagen 2018 van 25 mei tot 3 juni.

VOLLE BAK IN LEEUWARDEN In 2018 was Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa. In het ruimere kader daarvan ging citybooks Leeuwarden van start. In samenwerking met Explore the North werden vier auteurs en twee fotografen uitgenodigd om over de Friese hoofdstad een stadsportret te realiseren. De Irakees-Finse schrijver Hassan Blasim, bekend van zijn lovend onthaalde verhalenbundel De Lijkententoonstelling, is de eerste auteur die in Leeuwarden in residentie ging. Daarna was het de beurt aan de Vlaamse proza- en toneelschrijver Erik Vlaminck om twee weken op ontdekking te gaan in deze stad. De Friese dichter Arjan Hut woont al jaren in Leeuwarden en werd uitgenodigd een citybook over zijn thuisstad te schrijven en zal ons een poëtische blik van binnenuit op de stad geven. De Amerikaanse schrijver, stem- en geluidskunstenaar LaTasha N. Nevada Diggs sloot de rij van auteurs. Chantal Rens en Anne Margot Stapert creëerden op geheel eigen wijze beelden van de stad. Hun werk was van 11 november tot 8 december te bewonderen in Obe.

© Ulli Lust

Bekijk hier het visuele stadsportret dat Ulli lust van Haarlem maakte. Bekijk hier de aankondiging van Het Haarlem van Ulli Lust.

© Anne Margot Stapert

Kermis Zaailand

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

54  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

eind september in Brugge. Ze schreef twee versies van haar citybook Invasioni ofwel Invasions; een Italiaanse en een Engelse. Voor citybooks verbleef Hagar Peeters in het voorjaar van 2017 in Brugge. In 2018 waren de opnames van Het Portret, ondertussen ook te beluisteren als podcast. De paragrafen in het Brugs waren een uitdaging. Ze stuurde deBuren nadien nog dit mailtje: © Chantal Rens

LaTasha N Nevada Diggs droeg al enkele malen stukken voor uit haar citybook, onder andere in New York. Van 22 tot en met 24 november werd op het culturele stadsfestival Explore the North het intensieve jaar dat we met c ­ itybooks Leeuwarden beleefden volledig in stijl ­afgesloten. Lees hier meer.

Bekijk hier de visuele en literaire citybooks van Leeuwarden.

4.2.2  CITYBOOKS BELGIË: BRUGGE & IEPER BRUGGE ZIET LOKAAL EN INTERNATIONAAL TALENT KOMEN In het voorjaar 2018 keerde de jonge auteur Hannah Roels voor twee weken terug naar haar Brugge, de stad waar ze opgroeide. Ze schreef daar het citybook De besmetting. In haar citybook spint Hannah Roels een ingenieus literair web tussen zeer uiteenlopende personages. Een gevoelige jongen, twee mannen onder invloed van mescaline en twee Amerikaanse toeristen raken elkaar even aan in het hart van Brugge. Francesca Melandri, die hoge ogen gooit met haar roman De lange weg naar Rome en haar overige Nederlandse vertalingen bij Cossee in herdruk zag verschijnen, verbleef

Dag allen, Ik wist niet dat ik het in mij had! Maar Aart heeft het er met zijn geluidsstudio uitgehaald, daar, naast het Catharijne­convent waar de geest van de eeuw van Memling door de muren drong en mij tijdens het inspreken begeleidde op het onhoorbare gebeier van de kerkklokken. Marianne heeft erbij geholpen door me de klanken van het Brugs dialect te sturen, Willem heeft het met zijn redactionele arendsoog, bezielende leiding en betrokkenheid mogelijk gemaakt, en Hendrik heeft er aanvankelijk met zijn opdracht en joyeuze persoonlijkheid de aanzet toe gegeven. Ik dank jullie allen zeer hartelijk en breng met jullie hierop een denkbeeldige, maar daarom niet minder erkentelijke, toast uit vanuit Amsterdam! Hagar

IEPER IS KLAAR Op zondag 22 april vierde het In Flanders Fields Museum (IFFM) het twintigjarig bestaan. Daarbij werd ook citybooks Ieper in de kijker gezet, waarvoor het IFFM samen met deBuren vijf auteurs en een fotograaf uitnodigde voor een residentie in de stad.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

55  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Een publicatie met de citybooks­verhalen en foto’s werd aan het publiek gepresenteerd. Coördinator Willem Bongers‑Dek hield een toespraak en was in het goede gezelschap van minister-president Bourgeois, b ­urgemeester Durnez en schepen en bestuurs­ voorzitter Verschoore. Zijn tekst Literaire hink-stap-­ sprongherinneringen belicht de bijzonder prettige samenwerking met In Flanders Fields Museum en gaat in op de verhalen die in dat kader geschreven werden.

4.2.3  CITYBOOKS DUITSLAND: MÜNSTER TENTOONSTELLING: GEZICHTEN VAN MÜNSTER In 2018 was het 370 jaar geleden dat de Vrede van Münster werd getekend in het stadhuis. Geïnspireerd door de geschilderde portretten in de Vredeszaal van het stadhuis Münster besloot fotografe Sofie Knijff voor citybooks een hedendaags tableau van de Münsteranen te maken. De tentoonstelling fungeert als een echokamer van de Vredeszaal. Knijff geeft er echter een eigentijdse interpretatie aan. Soldaten naast studenten, kelners naast een kapelaan, een sociaal werker naast een neuro­chirurg. Haar krachtige, ingetogen portretten laten de bezoeker kennismaken met een veel­ zijdige dwarsdoorsnede van de inwoners van deze stad. De tentoonstelling was gratis te bezoeken tussen 20 juni en 22 juli in het Haus der Niederlande in Münster. Bekijk hier de fotoreeks Gezichten van Münster.

© Oliver Leu

Zo werd citybooks Ieper afgerond met een daverend slotevenement en de ­ publicatie van een prachtig boekje op het gekende ­zak­­formaat waarin de citybooks van Maïssa Bey, Catherine Vuylsteke, Kees ’t Hart, Ghayath Almadhoun en Dermot Bolger samen met de fotoreeks van Oliver Leu gebundeld werden. Dat de citybooks over Ieper ook elders voortleven, bewees Ghayath Aldmadhoun. ­ In zijn recentste dichtbundels nam hij zijn ­citybooks over Ieper en Antwerpen integraal op, waardoor ze ook in het Engels en het Duitse taalgebied verschenen in de straffe context van zijn inmiddels indrukwekkende oeuvre.

© Sofie Knijff

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

56  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

4.2.4  HOOGTEPUNTEN CITYBOOKS 2018 • citybooks Leeuwarden gaat van start en deze citybooks worden in het Nederlands, Engels én Fries vertaald. Bekijk de c ­ itybooks over Leeuwarden. Het hele project wordt binnen één jaar afgerond. Onze dank gaat uit naar onze partners in Leeuwarden: Leeuwarden Culturele Hoofdstad, Explore the North en Lân fan taal. Tijdens de feeste­lijke afsluiting vond een ware reünie plaats van de fotografen en auteurs die bij citybooks Leeuwarden betrokken waren. LaTasha N. Nevada Diggs had zelfs de tijd gevonden om helemaal vanuit de Verenigde Staten een tweede bezoek aan Leeuwarden te brengen. • In Münster worden de citybooksfoto’s van Sofie Knijff tentoongesteld. • Ieper presenteert tijdens een afsluitend evenement alle citybooks die tijdens de vier ­herdenkingsjaren van WOI geschreven werden over deze stad.

4.2.5  CITYBOOKSAUTEURS IN HET PROGRAMMA VAN DEBUREN Dichtbij en veraf. Een literaire avond in Brugge. Met Francesca Melandri. Ontmoet LaTasha N. Nevada Diggs in Leeuwarden, Amsterdam en Brussel. citybooks Leeuwarden: Ontmoeting met Arjan Hut. citybooks Brugge: Ontmoeting met Hannah Roels. citybooks in vertaling: ‘DOLOR’ in het Verenigd Koninkrijk. Met Maarten van der Graaff. citybooks Leeuwarden: Ontmoeting met Erik Vlaminck. citybooks Haarlem: Ontmoeting met stripauteur Ulli Lust. Hassan Blasim in gesprek met Annelies Verbeke.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

57  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

4.3  IN DE PERS 16 februari Friesch Dagblad over Erik Vlaminck 24 februari Haarlems Dagblad over Ulli Lust 20 april De Standaard over citybooks Brugge 26 juli MNSTR.TV over de tentoonstelling Bitte setzen Sie sich! van Sofie Knijff in Münster Het project citybooks kreeg ook in 2018 weer heel wat internationale persaandacht.

14 september Omroep Leo over LaTasha N. Nevada Diggs

6 februari Haarlem updates over Ulli Lust

26 september Voertaal over LaTasha N. Nevada Diggs

10 februari Omrop Fryslân over Erik Vlaminck

5 oktober Krant Van West-Vlaanderen over Francesca Melandri in Brugge

14 februari Omroep Leo over Erik Vlaminck 15 februari Leeuwarder Courant over Erik Vlaminck 16 februari Brussels Express over Hassan Blasim

6 oktober De Leeuwarder Courant over citybooks Leeuwarden. November De Moanne over Anne Margot Stapert en LaTasha N. nevada Diggs.

Lees en beluister alle citybooks op www.citybooks.eu

als webtekst, e-book en audioboek (mp3) van een half uur. De audioboeken zijn ook gratis beschikbaar via iTunes en SoundCloud.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

58  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

4.4  CELA  |  CONNECTING EMERGING LITERARY ARTISTS In totaal werken zeven hoofdpartners in zes landen samen om 18 talentvolle schrijvers, 24 vertalers en 6 beginnende literaire professionals een intensief traject aan te bieden, gericht op het ontwikkelen van vaardigheden en een internationaal netwerk. De zeven CELA-partners delen het geloof in de noodzaak van een duurzame infrastructuur voor literaire talentontwikkeling. Daarmee kunnen we de diversiteit van de Europese literatuur behouden. En kunnen we onafhankelijk van de door bestsellers gedomineerde markt, uiteen­ lopende literaire talenten een duw in de rug geven. Gedurende het eerste deel werden de talenten met masterclasses en residenties voorbereid op de Europese literaire markt, en leerden ze te communiceren met een internationaal publiek. In het tweede deel van het traject worden de talenten ­geïntroduceerd in de Europese literaire markt. Dat in 2018 en 2019 via een internationale marketingen publiciteitscampagne, een Europese tour langs zes grote festivals en diverse netwerk­ events met bekende schrijvers, uitgevers en literaire organisaties.

KALENDER 2018 22 September 2018 Kick-off: Hay Festival Segovia, Spanje

Van 5 tot 7 april 2018 streek CELA neer in Utrecht voor een vertalersbijeenkomst. Deze stond geheel in het teken van zichtbaarheid en promotie. De aftrap van de b ­ ijeenkomst was een lezing door literair vertaler Manon Smits. Smits is sinds 1993 actief als vertaler uit het Italiaans en Engels. Op 7 april presenteerden de deelnemende CELA­ vertalers zich aan publiek en aan professionals tijdens een afsluitende presentatie.

MONTAGEWEEK

Van 7 tot 11 mei werkten alle literaire makers en organisaties verbonden aan CELA aan het format waarmee ze in 2018 en 2019 langs de Europese literatuurfestivals toeren. Verder was er een expertmeeting waarin de vraag centraal stond hoe in Europa beginnende literaire makers te verbinden zijn met publiek en professionals. Try-out Europese festivaltour CELA Op donderdagavond 10 mei stond CELA met een exclusieve try-out in Theater aan de Rijn in Arnhem. Uit ieder land namen de schrijvers en literair vertalers hun favoriete ingrediënten mee naar Arnhem om live op

9 - 11 November 2018 ​Pisa Book Festival Pisa, Italië 22 - 25 November 2018 Wintertuinfestival Nijmegen, Nederland 7 - 9 December 2018 Tinto no Branco - Festival Literário Viseu, Portugal Groepsfoto montageweek

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

59  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

het podium een maaltijd te maken. Tijdens het koken vertelden ze over hun werk, over vertalen en over het overbruggen van de afstand tussen Europese makers en het publiek. Het gesprek werd afgewisseld met voordrachten uit hun werk en vertalingen.

WINTERTUINFESTIVAL

Tijdens het Wintertuinfestival in Nijmegen stonden op 23 en 24 november 2018 de grootste literaire beloften uit Spanje, Portugal, Italië, België, Nederland en Roemenië op het podium. Op de avond van de Grote Beloftes presenteerden zes opkomende schrijvers en vertalers uit Europa zichzelf en hun werk in verschillende unieke performances: Carmien Michels (België) en vertaler Cătălina Oșlobanu (Roemenië); Rebekka de Wit (België) en vertaler Guillermo Briz (Spanje); Anna Kalimar (Roemenië) en vertaler Jan Willem Bos (Nederland). Presentatie was in handen van Lotte Lentes. Zaterdagavond traden Mariana Torres (Spanje) en vertaler Heleen Oomen (Nederland); Andrei Crăciun (Roemenië) en vertaler Jan Willem Bos (Nederland); Valério Romão (Portugal) en vertaler

Anne Lopes Michielsen (Nederland); en Maurizio Amendola (Italië) en vertaler Lies Lavrijsen (Nederland) op. De avond werd gepresenteerd door Abdelkader Benali, en ­ dat is niet voor niets: Benali debuteerde op eenentwintig­jarige leeftijd met Bruiloft aan zee (1996), zijn roman die uitgroeide tot een bestseller en vertaald werd in vele landen. Verder waren er schrijf- en vertaalworkshops en de bijzondere audiotour Ik woon niet meer in het huis, maar het huis woont nog in mij, gemaakt door Maud Vanhauwaert en Ibo Ibelings (student Interaction Design, ArtEZ) voor CELA. Namens Vlaanderen nemen Carmien Michels, Maud Vanhauwaert en Rebekka de Wit deel aan het traject, Nederland zendt Joost Oomen, Lotte Lentes en Simone Atangana Bekono (cfr. foto's) Europa in. Aardig detail: vier van deze zes deelnemers gingen eerder al met deBuren op Parijsresidentie en drie van hen schreven al een citybook.

Meer informatie: www.cela-europe.com

© Marianne Hommersom

De drijvende krachten achter CELA zijn: Wintertuin (Nederland, projectleider), Passa Porta (België), Booktailors (Portugal), Pisa Book Festival (Italië), Escuela de Escritores (Spanje), Cinepub (Roemenië) en Vlaams-Nederlands huis deBuren. Het programma wordt mee m ­ ogelijk gemaakt dankzij de steun van het programma Creatief Europa van de Europese Unie.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

60  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

4.5  AUDIORESIDENTIE AMSTERDAM Dank zij de bemiddeling en een financiële inbreng van deBuren kregen studenten van het RITCS (Royal Institute for Theatre, Cinema & Sound, Erasmushogeschool Brussel) voor de derde keer de gelegenheid om in hun derde opleidingsjaar een week lang te verblijven in het Amsterdamse Lloyd Hotel. Ze ontmoetten er leeftijdsgenoten van de opleiding journalistiek van de Hogeschool van Amsterdam, werkten samen en kwamen elk terug met een audiodocumentaire van vijftien à twintig minuten. Later in het jaar volgde een evaluatie in Brussel, waarop de eindresultaten te horen waren en gezamenlijk becommentarieerd werden. In totaal waren op die manier negen studenten van het RITCS en 25 studenten van de Hogeschool Amsterdam bij deze audio­residentie betrokken, naast vijf docenten.

4.6  GRENSVERKEER Samen met de Brakke Grond gaf deBuren de afgelopen jaren jong theatertalent met één been in Vlaanderen en één in Nederland duwtjes in de rug. In ­ vergelijking met de Brakke Grond was de participatie van deBuren vrij beperkt. In het kader van de verscherpte focus, waar de overheden om vroegen, besloot deBuren om deze samenwerking af te bouwen in 2018. Toch werden de volgende drie producties ondersteund: • Witlof from Syria – Sien Vanmaele • No coincidence, no story – Siona Houthuys & Berten Vanderbruggen • It’s a local joke – Linde Carrijn & Laura Vroom

© Thomas Dhanens

Witlof from Syria

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

61  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

4.7  YES, PLEASE! In 2018 sloot deBuren een driejarige ­co-productieovereenkomst af met Stichting Nieuwe Helden van Lucas De Man voor het erotische cultuurproject Yes, please! Het project omvat de jaarlijkse literaire erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor van deBuren, podcasts, interviews, publicaties, liveshows en als slotstuk een erotische geluidsinstallatie waar alle elementen samenkomen. Zo toerde Stichting Nieuwe Helden met hun Bolleke – een speciaal tot geluidsstudio omgebouwde caravan  – in de zomer en het najaar van 2018 langs theater- en muziekfestivals in Nederland en Vlaanderen.

In 2019 zal er naast de organisatie van het Rode Oor 2019 ook getoerd worden in de Lage Landen met een erotische liveshow.

4.8  EENZAME AVONTUREN Met het talentontwikkelingstraject Eenzame avonturen geven De Gids, het oudste en breedst verspreide literaire tijdschrift van de Lage Landen en deBuren samen een flinke impuls aan het bijzondere grensgenre van de literaire non-fictie. Om een nieuwe generatie schrijvers de kans te geven zich te bekwamen in dit genre, lanceerden we een gesloten oproep naar ­vijftien zorgvuldig geselecteerde k ­ andidaten. Na een grondige en lastige selectieprocedure, selecteerden we: Fabienne Rachmadiev, Heleen Debeuckelaere, Jozefien van Beek, Lotte Lentes, Max Urai, Nikki Dekker, Selin Kuşçu en Steffie Van Neste. Ze krijgen een werkbudget en begeleiding van deBuren en De Gids, ontmoeten elkaar ter inspiratie en volgen samen workshops gegeven door gerenommeerde Vlaamse en Nederlandse auteurs. Het resultaat: een lekker lang literair non-fictiestuk. We hopen dat lezers van hun werk zich, zeventig jaar

na de publicatie van Anna Blamans Eenzaam avontuur, met de slotregel van die roman verwonderd afvragen: ‘dit is de wereld, was ik er ooit eerder?’. De eerste workshop vond plaats op 6 december en werd gegeven door literair non-fictieschrijver Matthijs de Ridder. Vanaf 2019 verwachten we de eerste artikelen.

De kandidaten van Eenzame avonturen bij deBuren

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

62  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

4.9  KANALEN DIGITALE CONTENT ITUNES

Bij de overgang van onze oude naar de nieuwe website in 2017 botsten we op technische problemen met ons iTunes-account. In 2018 werd stevig gewerkt aan een oplossing, maar traden enkele ­complicaties op. Naast issues met het eigenlijke iTunes-kanaal waren er ook problemen met de tool die gebruikt werd om downloaddata bij te houden. Hierdoor hebben we voor 2018 geen ­betrouwbare gegevens en is een deel van de statistieken zelfs niet meer te recupereren. Eind 2018 werd met Wijs en Vruchtvlees een oplossing gezocht die we hopelijk snel in 2019 kunnen doorvoeren.

27.102 Downloads uit de deBuren-podcast in januari > april 2018 127.224 Radioboeken gedownload in januari > april 2018 151.599 citybooks gedownload in januari > april 2018 SOUNDCLOUD

Steeds meer mensen vinden hun weg naar ons SoundCloud-kanaal. Het aantal plays is meer dan verdubbeld, van 8007 plays in 2017 naar 17.875 plays in 2018. Dit is voor een groot deel te danken aan de populariteit van Het Rode Oor, maar ook de tracks met werk dat voortvloeit uit onze schrijfresidentie doet het goed.

773 podcasts beschikbaar op SoundCloud eind 2018 17.875 plays op SoundCloud (t.o.v. 8007 in 2017) TOPLANDEN 7.211 plays | België 5.868 plays | Nederland 1.831 plays | Verenigde Staten

De topsteden zijn (1) Amsterdam, (2) Brussel en (3) Gent en de meest beluisterde tracks op ons kanaal zijn: We zijn de laatsten in de wasserette  |  luz Berge: winnaar Het Rode Oor 2018 Zin in Waanzin | Paul Moyaert en Damiaan Denys All that jazz. Een ode aan Charles Mingus | Anke Verschueren Stukjes been: gemurmel in de vitrine | Kaya Erdinç Toen wapens woorden werden | Anke Verschueren

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

63  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

YOUTUBE 165 video’s op YouTube 45.023 weergaven in 2017 (t.o.v. 34.059 in 2017) 139.345 totale kijktijd in minuten in 2018 (t.o.v. 91.889 in 2017) 73.3% door Nederlanders 17.1% door Belgen Na de gigantische piek op ons YouTubekanaal vanaf augustus 2017 is er geen even groot dal gevolgd in 2018. De gemiddelde kijktijd en het aantal weergaven is zelfs nóg gestegen in 2018. Wat opvalt is dat we nog steeds vooral in Nederland bekeken worden, maar dat is misschien niet zo verrassend als men eenmaal ziet welke de meest bekeken video’s zijn: IM - Brigitte Kaandorp over afscheid en kleine dingen IM - Leontien van den Bos leest grafrede voor Brigitte Kaandorp IM - Annemarie Oster leest grafrede voor Liesbeth List IM - Brigitte Kaandorp over oude en nieuwe psalmen IM - Joost Prinsen

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

64  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

5. INSPIRATIE 5.1  CULTUURBELEID KENNISKNOOPPUNT

Binnen deBuren geldt het Kennisknooppunt als een B2B-project voor professionals uit de culturele sector. Het doel? Antwoorden bieden op open vragen en relevante thema’s uitdiepen waarbij Vlaanderen en Nederland van elkaar kunnen leren via best practices. Dat gebeurt niet via eenmalige activiteiten maar in een traject met ervaringsopbouw. Voor 2018 werd gekozen voor drie sessies rond deugdelijk bestuur: Is het Belgische Cultuurpact aan een herziening toe? Wat zijn de voor- en nadelen van het Nederlandse Thorbecke-principe? En wat is de optimale verhouding tussen bestuur en directie in culturele organisaties? Het traject wordt ­ verder doorgetrokken in 2019 en moet nog verder groeien. De verantwoordelijke promoveerde eind 2018 tot directeur van Kunstenpunt. Ook daardoor kon het traject in het najaar niet op kruissnelheid verder gaan, maar in 2019 nemen we de draad weer op.

DEBUREN ORGANISEERT LINC CULTURAL CONNECTIONS

deBuren organiseert in het LinC Lage Landen-programma het onderdeel Cultural Connections: het onderdeel waar het ­culturele veld zich laat inspireren door toonaangevende leiders van buiten de sector. Een eerste editie vond plaats in de Antwerp Management School op 6 november met als gastspreker Jan Callebaut. Wil je leiding­ gevend zijn in culturele communicatie, aldus

Callebaut, dan moet je intelligent inviteren en verleiden: ‘culturen laten connecteren’. Hoe kan je hét publiek begrijpen, motiveren en activeren? Bestaat dat zelfs wel, hét publiek? Wat weten we over de customer journeys in cultuurland? Wat zijn de client benefits van de verschillende producties? Op 17 december was in Tivoli Vredenburg Utrecht Duco Sickinghe de gastspreker. Vlamingen kennen deze Nederlander als voormalig CEO van Telenet. Sickinghe nam ons mee onder het motto ‘Hoe je een mission impossible mogelijk maakt’. Hij werkte aan het begin van zijn carrière samen met Steve Jobs van Apple: ‘Dat zijn hele mooie jaren geweest’, zegt Sickinghe, ‘hij kon mensen echt door beton duwen’. Beide lezingen werden in de evaluatie zeer hoog gequoteerd. Voor de middag met Duco Sickinghe gaven dertien van de twintig deelnemers de maximumscore. De lezingen waren ‘enorm interessant’, ‘zeer verhelderend’ en ‘ongelofelijk inspirerend’. ­ Het format om top-leidinggevenden van buiten de sector op de culturele sector los te laten, blijkt op een positieve manier de poriën van de geest open te zetten.

WEGWIJZERS VAN DE TUSSENRUIMTE

Op 5 november organiseerde deBuren in Antwerpen, in nauwe samenwerking met DutchCulture, de conferentie Wegwijzers van de Tussenruimte, in opdracht van CVN

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

65  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

met als ondertitel: Vlaams-Nederlandse culturele conferentie over creatief onder­ nemerschap en stedelijke dynamiek. De conferentie had als doel kennis­uitwisseling te bevorderen tussen het Nederlandse en Vlaamse culturele veld op sectorbrede thema’s en zo meer samen­ werking en dwarsverbanden te genereren. Het publiek – in totaal een honderdtal personen – bestond uit cultuurmakers, actoren van ­ culturele instellingen uit de praktijk, maar ook beleids­ makers, lokaal en nationaal.

Maatschappelijke rol cultuur: hoe kunnen creatieven/makers bijdragen aan leefbaarheid van de stad Gentrificatie: hoe kan cultuur juist bijdragen aan het voorkomen of verhelpen van ­gentrificatie in een gebied? Hoe kunnen culturele en economische ontwikkeling hand in hand gaan? De uitkomsten werden samengevat in een lijst van tien beleidsadviezen: de Wegwijzers van de Tussenruimte. De lijst werd aan het eind van de conferentie overhandigd aan cultuurministers Ingrid van Engelshoven en Sven Gatz.

Tijdens de conferentie werden de resultaten van een uniek experiment gepresenteerd. In wijken in Rotterdam en Antwerpen creëerden Nederlands curator Floor Ziegler en Vlaams curator Reinhard Deman een tijdelijke tussenruimte. In die ruimte brachten makers die opereren op het snijvlak van cultuur en maatschappij, beleid en burger met elkaar in contact. Ook werd onderzocht wat de overeenkomsten en verschillen in aanpak zijn tussen Nederland en Vlaanderen. Wat kunnen we van elkaar leren? Gezamenlijk reflecteerden ze op kwesties die spelen in de wijk: Inclusiviteit & diversiteit: hoe kunnen (grote) instellingen in een stad ervoor zorgen dat zij toegankelijk zijn voor iedereen?

Ministers Gatz en Van Engelshoven met de curatoren

OVERLEG LITERAIRE ORGANISATOREN

Het Overleg Literaire Organisatoren (OLO) verenigt de ruim 170 literaire organisaties en organisatoren in heel Vlaanderen: van grote instellingen tot individuele ­ curatoren. Het OLO behartigt de belangen van deze spelers en brengt hen samen tijdens inspiratiedagen.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

66  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

Van april 2018 tot juni 2020 is adjunct­ directeur Willem Bongers-Dek − vanuit zijn functie bij deBuren − voorzitter van deze koepelorganisatie. Culturele diversiteit, talentontwikkeling en internationale samenwerking zijn speerpunten in zijn

beleids­periode. Bovendien vertegenwoordigt hij als voorzitter het literaire middenveld in het BoekenOverleg: een overlegplatform waarin alle relevante Vlaamse partijen inzake boeken, literatuur en lezen samenkomen.

5.2  EXPERTISE DEBUREN EXPERTISE DEBBIE

In 2018 was programmacoördinator Debbie Marbus vast lid bij het VAF in het Filmfonds in de commissie Documentaire.

EXPERTISE WIM

Presentaties, lezingen • 8 februari: spreker in mediacongrespanel Hetzelfde, maar dan anders? - UGent • 14 februari: lezing Media in Vlaanderen en Nederland - Vlaamse Tafel Den Haag • 23 mei: deelname VRT Ronde Tafel over Taal - Brussel • 17 september: lezing Vlaamse Club - Brussel • 6 oktober: toespraak afgestudeerden KULeuven Campus Brussel • 9 november: gastspreker deelgroep Groot Onderhoud Faro (Goed bestuur) Artikels, interviews • 18 januari: Centrale gast in De Bende van Annemie - Radio 1 • Maart: journalistieke bijdragen Trouw, De Volkskrant, De Standaard, VRT-Journaal … • 13 juni: deelname aan selectie ‘boeken over Vlaanderen’ in Knack Zetelen in raden, jury, … • Lid raad van advies Instituut Nederlandse Taal (Leiden) – 2 x per jaar • Lid Visitatiecommissie NPO (vanaf september)

• Jurylid NTR-podcastprijs (augustus/ september) • Jurylid Grote Prijs Jan Wauters (VRT) (augustus - oktober) Overleg • Voorzitterschap overleg directies Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking – 2 x per jaar • Tweemaandelijks collegiaal overleg met de directie van de Brakke Grond • Overleg Koen Van Bockstal over auteursbegeleiding (14 februari) • Overleg Michiel van der Padt (Kunstraad Amsterdam) i.s.m. Bart Govaert (10 oktober) Expertise-inbreng annex verbinding • Vlamingen voor selectie ‘Meestervertellers’ (november) • Cultural Connections LinC: Jan Callebaut (6 november) en Duco Sickinghe (17 december) Partijen samengebracht • Lage Landenlijst: VRT-Radio 1 en omroep Zeeland, Brabant en Limburg (januari - maart) • Omroep Human en VUB (mei) • We are public en Publiq (16 januari) • Minister van Media - Mediacommissie Vlaams Parlement – brede werkveld – Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (22 februari)

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

67  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

• connectie Renée Broekmeulen – Provincie Zeeuws-Vlaanderen ivm speech schrijven (19 april) • 12 juli: overleg lid Tweede Kamer met Kabinet Gatz en VRT • September: INT – leden Vlaamse Commissie Cultuur

EXPERTISE WILLEM

Presentaties, lezingen • 22 april: toespraak bij 20 jaar In Flanders Fields Museum • 11 oktober: gastcollege over VlaamsNederlandse literaire infrastructuur aan de Universiteit Utrecht • Een tiental rondleidingen/presentaties aan groepen die bij deBuren op bezoek kwamen.

Adviezen (selectie) Adviezen aan: Kim van Kaam (De Nieuwe Oost | Wintertuin) over residenties in Vlaanderen en Nederland, Vincent Coomans (Memento) over literaire talentontwikkeling, Sylvia De Wet en Marieta Nel (LAPA) over literair mentoraat in Vlaanderen en Nederland, tijdschrift G. over themanummer rond Patricia De Martelaere, Fred De Ryck (Toestand vzw) over uitgeven in Vlaanderen en Nederland. Individuele adviezen aan een dertigtal auteurs, onder wie Maud Vanhauwaert, Carmien Michels en Rebekka de Wit (in het kader van CELA) en Nikki Dekker, Giuseppe Minervini en Yousra Benfquih (voormalige deelnemers Parijsresidentie).

Artikels, interviews • Zomernummer Femma: interview naar aanleiding van LinC-artikel Zoek de fout: succes is een keuze • Zowel in papieren als online Knack: citaten uit Voor wie wil begrijpen wat ‘ienen van ongs’ betekent, met bijdragen aan de fictielijst en de non-fictielijst van essentiële boeken over Vlaanderen. Zetelen in raden, jury, … • Adviseur Nederlands Letterenfonds (proza) • Adviseur Vlaams Fonds voor de Letteren (buitenlandwerking) • Secretaris van de raad van bestuur van De Reactor vzw • Ondervoorzitter van de raad van bestuur van theatergezelschap De Nwe Tijd Voorzitter van het Overleg Literaire Organisatoren (OLO) • Jurylid poëziejury LangZullenWeLezen Ambassadeur LinC (Leiderschap in Cultuur) Lage Landen Overleg Tweemaandelijks collegiaal overleg met de directie van de Brakke Grond INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

68  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

6. VERBINDING 6.1  GRENSVERLEGGERS

Eind 2017 lanceerde deBuren het ambitieuze driejarige programma Grensverleggers. Met financiële steun van de Nederlandse ­provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg werken we in de geest van het BesteBuren-feestjaar als makelaar en bruggenbouwer verder aan de v­ersterking van cultureel­ artistieke banden tussen Vlaanderen en Nederland, dit keer met extra aandacht voor de Zuid-Nederlandse grensstreek. Drie jaar lang (2018, 2019, 2020) investeren wij jaarlijks €200.000 in Vlaams/ Zuid-Nederlandse artistieke en culturele projecten. In mei 2018 hielden we in Maastricht onze eerste halfjaarlijkse evaluatie met de betrokken provincies en Wil Rutten als

externe expert. In het algemeen waren de reacties zeer positief, zowel artistiek, financieel als naar spreiding. Wel is er in de aanvragen nood aan meer diversiteit, meer jong talent en meer nieuwe kunstvormen. In samenwerking met de provincies zullen daarvoor stappen gezet worden.

DE LAGE LANDENLIJST 2018

Er was afgesproken om een publiek event te benutten om het al lopende Grensverleggers verder extern te ­ communiceren. Een uit­­ stekende gelegenheid deed zich voor op 22 september 2018. Door toedoen van deBuren vonden Radio 1 (VRT) en de Nederlandse regionale omroepen Zeeland, Brabant en Limburg elkaar in een

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

69  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

gezamenlijke life­ uitzending van De Lage Landenlijst 2018. Via een online stemming koos het publiek de honderd meest geliefde Nederlandstalige nummers. Het nummer Ruimtevaarder van Kommil Foo haalde het verrassend, maar dé rijzende komeet was Zoutelande van BLØF ft. Geike Arnaert. Kan het verbazen dat de hele dag live uit­­ gezonden werd vanuit datzelfde Zoutelande? Voor de gedeputeerden cultuur van de drie provincies en de directie van deBuren een mooie gelegenheid om het project Grensverleggers verder bekend te maken.

De wereldverbeteraars van Rekto:Verso en Festival Cement

© Nick Bookelaar

Hide & seek van Design Museum Gent, Maarten Baas, Refu-interim en Miramiro.

Pan~ van Zwermers en LaPiratesse.

PROJECTEN

In december 2017 werd het eerste project van Grensverleggers goedgekeurd. In 2018 volgden er nog 25 meer. Eind 2018 stond de teller dus op 26 projecten die op steun van Grensverleggers konden rekenen. Veel van die 26 projecten lopen nog door in 2019 en 2020, maar negen projecten zijn in 2018 al helemaal afgerond.

© Kopf

De Blinden van LOD muziektheater en Theaterproductiehuis ZEELANDIA.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

70  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

De jongerenjury van Film by the Sea.

De ongehoorzaamheid van de gladde spier van Beeldenstorm/Daglicht en WARP. Day Dream Space van Audrey Apers en Tim Scheffer samen met Zomerparkfeest Venlo, VIA ZUID en SALLY.

Bekijk hier alle deelnemende projecten.

De Lage Landenlijst 2018 van VRT, Omroep Brabant, Omroep Zeeland en L1.

Radio Brugwachter van Stichting Brugwachtershuisjes.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

71  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

INVESTERINGEN

Nadat projecten zijn goedgekeurd ontvangen ze de eerste helft van het aan hen toe­­gekende steunbedrag. Het totale steunbedrag ligt tussen de €2.500 en €20.000. In 2018 is in totaal €106.000 uitgekeerd. Van de negen afgeronde projecten is reeds de tweede vijftig procent ook uitgekeerd, dat gebeurt namelijk nadat de organisaties een volledig verslag over hun project hebben ingediend. Dat betekent echter ook dat voor zeventien projecten de tweede helft nog on hold staat, wat optelt tot een totaal van €53.500. In 2018 is er voor €159.500 (€106.000 + €53.500) aan steungelden toegezegd. Dat houdt in dat we van de beschikbare €200.000 in 2018 nog €40.500 over hebben. Dat overschot zal meegenomen worden naar de volgende jaren en beschikbaar blijven om projecten mee te steunen.

Bekijk hier de projectpagina van Grensverleggers.

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

72  /  73


DEBUREN JAARVERSLAG 2018

6.2  PARTNERS deBuren kent een brede traditie van partnerschappen. Het is nu zaak om te focussen op een actualisering daarvan. We geven daarbij prioriteit aan relevante partners met een duidelijke toegevoegde waarde, bijvoorbeeld op het vlak van achterban en publiekswerving. Dit waren onze partners in 2018 Algemene Afvaardiging van de Vlaamse Regering in Nederland — Ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden — Ambo Anthos — AMVB — Ancienne Belgique — Antwerp Management School — Atlas Contact — Axcent vzw — Begeesterd — Beursschouwburg — Black Speaks Back — Boekhandel De Reyghere — BOZAR — Broadly — Charlie magazine — Choosy — Cinema Zed — Cinema Zuid — Compagnietheater — Creatief Schrijven vzw — Cultuurcentrum De Werf — Curieus — CVN — Cyclo — De Balie — De Bezige Bij — de Brakke Grond — De Gids — De Kriekelaar — De Munt — De Taalunie — De Nieuwe Liefde — De Nwe Tijd — De Reactor — De Rode Hoed — De Roma — De Standaard — Denktank Minerva — Deus ex Machina — Dutch Performing Arts — DutchCulture — EACWP — Emancipator — EUNIC — Explore the North — FairFin — Fins Cultureel instituut — Furia — Gelijke Kansen Vlaanderen — Go Short — GoetheInstitut Brüssel — Gonzo (Circus) — Grenzeloos Geluid — Het Bos — HKU — Hugo Clauscentrum — Huis van de Nederlandse Provincies — Huygens ING — In Flanders Fields Museum — In The Dark — Institut für Niederländische Philologie — Institute of Ideas — INT — Internationaal Kortfilmfestival Leuven — International Short Film Festival Nijmegen — Itinera — Jeugdhuis DAR — Joseph Roth Genootschap — Journalismfund.eu — Kaaitheater — Kaap — Kanal-centre pompidou — Kluger Hans — KNHG — KULeuven — Lân fan taal — Leeuwarden-Fryslân 2018 Culturele Hoofdstad van Europa — Lespace — Letterenfonds — LinC — Literaturverein Münster — LSEC — M Museum — Mahmoud Derwish leerstoel — Manu Riche — Marres Maastricht — Men Engage Vlaanderen — MO* — Mondriaan Fonds — Mont Saint Eugène vzw — MOOOV — Muntpunt — Nacht van de filosofie Amsterdam — Natuurpunt — Nedjma Hadj Benchelabi — NeFCA — NRC Handelsblad — NTR — oKo — OLO — OneWorld — Pakhuis De Zwijger — Perdu — Picnik Catering — Politeia — Privacy Salon — Radboud Universiteit Nijmegen — rekto:verso — Rijksmuseum — Rijksuniversiteit Groningen — RoSa — Stad Brugge — Stad Kortrijk — Stichting Nieuwe Helden — Stichting Ons Erfdeel — Stichting Perdu — Stimuleringsfonds voor de Journalistiek — STUK — TAZ — Tilburg University — Tilt — Uitgeverij AUP — Uitgeverij Bas Lubberhuizen — uitgeverij Jurgen Maas — Universiteit Antwerpen — Universiteit Gent — Universiteit Utrecht — VAF — Verkadefabriek — Vlaams Fonds voor de Letteren — Vonk&Zonen — Vooruit — VRT — VUB — VVOJ — VVSG — Zebrastraat

INHOUDSTAFEL | ORGANISATIE | COMMUNICATIE | PRESENTATIE | PRODUCTIE | INSPIRATIE | VERBINDING

73  /  73


Millions discover their favorite reads on issuu every month.

Give your content the digital home it deserves. Get it to any device in seconds.