De Groene Venen 07-09-2018

Page 9

DE GROENE VENEN

7 september 2018

DR. BEEKER

Niersteen Volgens mij schrijf ik al sinds 2004 'medische' stukjes voor deze krant. Het is voor mij begonnen met Paul Bosman. En eigenlijk begon het al ver vóór 2004 want, en dat weten veel mensen niet, in de jaren daarvoor heb ik ook al eens wat stukjes geschreven. Paul kwam in die tijd bij ons in de winkel, Jolande en ik hadden een beddenwinkel in Mijdrecht. Hij probeerde ons advertenties te slijten voor zijn toen net opgerichte krantje. In onze gesprekken kwam naar voren dat ik bezig was om huisarts te worden en we spraken af dat ik eens wat zou schrijven over veelvoorkomende kwaaltjes. Ik denk dat ik dat toen een keer of vijf gedaan heb, maar een wederzijds succes was het niet. Ook omdat wij het druk hadden met de winkel en ons jonge gezin. Achteraf gezien waren die stukjes ook wel wat belerend, want als jonge dokter denk je al snel de wijsheid in pacht te hebben natuurlijk. Zeven jaar later begon ik opnieuw. En als er iets is wat ik in de tussentijd geleerd had, is het wel dat mijn patiënten - en dus ook mijn lezers de onderwerpen beter begrijpen als je die relateert aan alledaagse, bekende dingetjes. Eén van de eerste verhaaltjes ging over de vergelijking tussen artrose en osteoporose, slijtage en botont-

kalking. In dat verhaal legde ik de link naar een dame die ons dagelijks passeerde als we met de kinderen op weg naar school waren. Deze dame, een Chinese (ik kan het nu wel zeggen), fietste met haar kleinkind naar school. Op een fiets met een totaal verroeste ketting. Ik weet tot op heden niet waarom ze nooit de moeite heeft genomen om die ketting te smeren. Het gevolg was dat ze zich elke dag in het zweet trapte om bij ons het 'hoogje' op te komen en dat ze in ieder geval goed hoorbaar was bij het vervolgens afdalen van dat dijkpad. Kijk, dat is nou artrose. Het smeer is weg en alles maakt meer herrie en loopt stroever, waardoor een normale beweging veel meer energie kost. Je zou willen dat je in je artrotische knie ook wat kettingspray kon gebruiken, maar dat is tot op heden nog niemand gelukt. Het zou ook best kunnen zijn dat die fiets niet alleen een verroeste ketting heeft, misschien is het hele frame wel van binnen aan het roesten. De fiets fietst er niet minder om, maar het zou wel kunnen dat het fietsframe opeens, bij één van de beklimmingen van de heuvel, in elkaar zakt. Vanwege materiaalzwakte door de roest. En dat is dan weer osteoporose en de breuk een osteoporotische fractuur. Zo kun je heel plastisch het verschil tussen twee zaken uitleggen. Belgische bezoekers Het grappige is dat het betreffende stukje nog steeds wordt gelezen. Dat ging zo. Ik werd op een gegeven mo-

Tympaan-De Baat stimuleert gesprek over laatste levensfase

Praten over de laatste fase van je leven, dat is nog niet zo makkelijk. Maar nuttig is het wel: het kan nu rust geven en later de ruimte om de laatste levensfase echt te beleven. Daarom sluit Tympaan-De Baat aan bij de initiatieven van de nationale 'Coalitie van Betekenis tot het Einde' (gesteund door het ministerie van VWS) en biedt dit najaar een dialoogbijeenkomst aan. In een dialoogbijeenkomst komen mensen samen in een aangenaam kleine kring (5-8 deelnemers) om gedachten en ervaringen uit te wisselen. Dit doen zij aan de hand van vier vragen, onder begeleiding van Henk Hagen, dialoogbegeleider van de nationale 'Co-

alitie van Betekenis tot het Einde'. In een sfeer van vertrouwen, openheid en respect, komen deelnemers allicht makkelijker tot een (verdere) voorbereiding van de laatste levensfase. Bijvoorbeeld in een gesprek daarover met naasten. Deelname is gratis. De bijeenkomst vindt plaats op donderdag 27 september om 19.30 uur in Dienstencentrum De Angstelborgh, Dorpszicht 22, Abcoude. Aanmelden vooraf is noodzakelijk, in verband met het aantal deelnemers per bijeenkomst. Aanmelden kan bij het Klanten Contact Centrum van Tympaan-De Baat tussen 10 en 12 uur via tel. 0297-230280 of m.white@ stdb.nl.

9

Tekst Jaco Beeker

ment tijdens het spreekuur gebeld door een meneer die matig te verstaan was, maar hij leek me afkomstig uit een zuidelijke provincie. Deze man vroeg mij of ik bezwaar had tegen het gebruik van mijn krantenstukje over artrose en osteoporose. Nou nee, prima, gebruik maar! Achteraf bleek de meneer een Vlaming en blijkbaar wordt mijn osteoporosestukje nog steeds veelvuldig gelezen in België. Onderaan staat braaf 'copyright dr. Beeker', met een link. Vandaag de dag is 10 procent van mijn website-bezoekers afkomstig uit België. Maar goed, dat speelde in 2005 en sindsdien passeerden onnoemelijke stukjes de revue. De een wat beter dan de andere en over een breed scala aan onderwerpen, waardoor het steeds lastiger wordt om een nieuw en 'gewoon' onderwerp aan te boren. Dat is ook lastig omdat een bepaalde aandoening voor ons als medici gewoon enorm gesneden koek is. Je moet je dan wel proberen te realiseren dat wat wij gewoon vinden voor veel van mijn bezoekers de opmaat tot een angstig en intimiderend moment kan zijn. Het beluisteren van de longen is voor mij dan wel een routineklus van honderd per week, maar voor de zieke kan dat net zo raar zijn als wanneer ik mijn shirt bij de kaasboer zou moeten uittrekken. Daar staan wij niet altijd bij stil. Aangenaam verrast Vandaar dat ik vandaag aangenaam verrast was met de simpele vraag van een patiënt met een niersteen. "Waar komt dat ding vandaan?” We beginnen bij het begin. Ik weet niet of u wel eens een niersteen heeft gehad, maar dat begint altijd met enorme, krampsgewijze pijn in een flank. De patiënten hebben het altijd over vreselijke pijn, aanvallen en het gevoel tegen de vlakte te gaan. In paniek bellen ze ons en heel eerlijk gezegd weet ik dan al dat het een niersteen is. Want kramp ontstaat in een hol orgaan en in de flanken van het lichaam zitten er maar twee, namelijk de nieren aan beide kanten, en heel misschien een stukje darm. Het bijkomende verhaal van zweten en tegen de vlakte gaan, is eigenlijk al het bewijs voor een niersteen. Natuurlijk doe ik nog een beetje urine-onderzoek, want bij een niersteenaanval zit daar zeker bloed in. En omdat ik in de gelukkige omstandigheid ben dat ik een echo-apparaat heb, gebruik ik die ook nog even. De niersteen is op de echo goed te zien, want hij bevat meestal kalk. Dat reflecteert het geluid van de echo en zo is de niersteen als een wit ding in beeld te brengen. Bij deze meneer was goed te zien dat de niersteen al op weg was naar beneden. Via de nier wordt de steen door de krampen naar beneden geduwd in de richting van de blaas en in dit geval was hij al halverwege (een distale steen). Op de echo kun je meteen ook zien of die nier daar last van heeft, want je kunt je voorstellen dat zo’n steen de urineleider kan verstoppen en de nier de urine niet meer

kwijt kan. Dan zie je een opgeblazen nier op de echo. Dat is een reden tot ingrijpen. Maar bij meneer was daarvan geen sprake. Tot zover appeltje-eitje... Het advies: doorgaan met de pijnstilling en de krampwerende medicijnen. En de temperatuur in de gaten houden, want het zou kunnen dat als de urine niet af kan lopen er op die plek weer een ontsteking ontstaat. Als arts kijk je hier heel rationeel en mechanisch naar. De niersteenkoliek was reeds bij de voordeur vastgesteld en het beleid stond daarmee ook vast. Maar voor de patiënt, die tot voor kort dacht dat hij het vaantje zou gaan strijken, was daarmee de kous niet af. Want waar komt dat ding nou vandaan? Heel eerlijk gezegd kwam ik niet verder dan te mompelen dat het wel een calciumoxalaat-steen zou zijn… Want het is niet simpel, de meeste stenen zijn calciumoxalaat-stenen en dat stofje bestaat (zoals de naam doet vermoeden) uit twee stoffen: calcium en oxalaat. En je zou kunnen veronderstellen dat je dus moet gaan minderen met de calcium-inname en een calcium-arm dieet moet gaan volgen. Nou nee, want het is zelfs zo dat er bij een calciumrijk dieet significant minder stenen optreden, waarschijnlijk doordat het oxalaat gebonden aan calcium al vroegtijdig via de darm het lichaam verlaat. Minder oxalaat dan? Oxalaat is een stofje dat ontstaat uit oxaalzuur en dat oxaalzuur zit in zo’n beetje alles wat wij eten. Ik dacht eerst dat het dan met name over rabarber ging, maar dat eet bijna niemand meer tegenwoordig en het blijkt ook nog een fabeltje. Het zit wel in alle groenten en in bijna alle granen, een dieet is onbegonnen werk. En waarom die oxalaten nou uitgerekend in de nieren met calcium binden, weten we al helemaal niet. Alhoewel er wel diverse aannames zijn, die van enige waarde zijn. In zijn algemeenheid is het slim om bij nierstenen meer water te drinken, minder alcohol te gebruiken en overgewicht te reduceren. Uit onderzoeken zijn dat relevante factoren gebleken, maar waarom weten we niet... Belangrijke les En zo verandert het 'gesneden koek verhaal' in een listige puzzel... Want bij nader inzien weet de medische wetenschap dus eigenlijk helemaal geen bal te vertellen over een toch veelvuldig voorkomende aandoening. Het is allemaal niet levensbedreigend, maar een beetje raar is het wel. Het ontstaan van nierstenen zal als onderwerp voor jonge onderzoekers wel niet sexy genoeg zijn. Er is in ieder geval bij mijn weten nog geen onderzoek over gepubliceerd. En zo zie je maar dat een op het oog eenvoudige diagnose toch nog vragen oproept waarop ik geen antwoord heb. Een belangrijke les!

Jaco Beeker info@drbeeker.nl www.drbeeker.nl

Blijf in beweging met Yin Yoga Bent u iemand die graag in beweging blijft of zo af en toe lekker actief bezig is? Kom dan naar het Buurtcafé in Vinkeveen voor een eenmalige les Yin Yoga gegeven door Lisa Moll, op donderdag 20 september van 14 tot 16 uur. U beoefent dan ruim een uur Yin Yoga, met na afloop koffie of thee. Meedoen kost 6 euro. Yin Yoga is geschikt voor iedereen en alle leeftijden. Yin Yoga is gericht op het versoepelen en versterken van de gewrichten en het bindweefsel. Het is een rustige vorm van yoga, waarbij de nadruk ligt op soepeler worden en ontspannen. Hierdoor is deze vorm van yoga ook geschikt voor geblesseerden, chronisch zieken of ouderen. Het enige wat u nodig heeft, is gemakkelijke sportkleding en wellicht een flesje water. U mag natuurlijk uw eigen yogamat meenemen als u hier behoefte aan heeft. U bent van harte welkom om op 20 september actief mee te doen in het Buurtcafé in De Broedplaats. Herenweg 63C in Vinkeveen.

Wij zoeken een bezorger voor een wijk in Mijdrecht (Buitenwijk bij N201). Neem contact op via 0297-38 52 57 of info@degroenevenen.nl

TE KOOP ABCOUDE Willem van Abcoudelaan 20 Er is wat ‘werk aan de winkel’ maar na gedane arbeid woon je wel op een toplocatie, in een heerlijk ruim huis met garage en... met een fantastische achtertuin. Woonopp.: ca. 132 m2 Perceelopp.: ca. 306 m2 Vraagprijs: € 569.000,- k.k.

Raadhuisplein 2, Abcoude Tel.: 0294 - 282940 www.raad-huis.nl