Issuu on Google+

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

A

Tác phẩm Cầm nang Phương pháp Sư phạm do First News xuất bản tax Viêt Nam theo hop ñỏng xuất bản giữa Công ty First News - Trí Việt và các tác giả. '.ý

TO ÁN

-L

Í-

Bất cứ sư sao chép nào không ñươc sư ñồng ý của First News và các tác giả ñều là bất hợp pháp và vi pham Luật Xuất bản Việt Nam, Luật Bản quyền Quóc tế và Công ước Bảo hô Bản quyền Sở hữu Trí tuệ Beme.

DI Ễ

N

ĐÀ N

CỘNG TY VĂN HÓA SẢNG TẠO TRÍ VIỆT - FIRST NEWS 11H Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 1, TP. HCM Tel: (84.8) 38227979 - 38227980 -38233859 - 38233860 Fax: (84.8) 38224560; Email: triviet@firstnews.com.vn Website: www.firstnews.com.vn

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cố vấn: GS.TS. ðinh Văn Tiến - Ulrich Lipp

Í

P

H

A

M

10

00

B

9

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

Cám nan

TP .Q UY

Hiệu ñính: GS.TS. ðinh Văn Tiến

NH ƠN

Tác giả: Ths. Nguyễn Thị Minh Phượng - Ths. Phạm Thị Thúy

TO ÁN

-L

Í-

A

NHỮNG PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ NĂNG SƯ PHẠM HIỆN ðẠI, HIỆU QUẢ Từ CÁC CHUYÊN GIA ðỨC VÀ VIỆT NAM

Cuốn sách hữu ích cho các giởng viên, giáo viên, báo cáo viên,

ĐÀ N

người ñiêu hành hội nghị, h ộ i thào, cuộc họp...

DI Ễ

N

F irs t N e w s

NHÀ XUẤT BẢN TỔNG HỢP TP. HỒ CHÍ MINH Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

LỜI GIỚI THIỆU

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

l ả ) ạn ñang có trên tay m ột cẩm nang giúp bạn rất nhiều trong công việc giảng dạy. Có thé là bất cứ ai trong ñại gia ñình giáo dục Việt Nam: các thầy, cô giáo, các nhà sư phạm, các bạn sinh viên ở các trường ñại học khác nhau có khát vọng trỏ thành giảng viên... hoặc là các báo cáo viên, thuyết trình viên, biên tập viên, phát thanh viên, người tổ chức ñiều hành hội nghị, hội thảo...; cả những ai yêu thích và quan tâm ñén việc ñổi mới phương pháp giảng dạy..., tất cả ñều có thể ñến với Cẩm nang phươ ng p h á p sư p h ạ m và tìm ñuợc ở ñây những ñiều tâm huyết, những chi dẫn cụ thể và rất hữu ích ñối với nghề dạy học.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

Có m ột thực tế là hiện nay, hàng trăm nghìn giáo viên ở khắp mọi miền ñất nuớc qua nhiẻu năm hành nghề ñã cảm thấy bức bối và m uốn ñổi mới phương pháp giảng dạy, sao cho cả người dạy và người học ñều ñạt ñược hiệu quả cao hơn và hạnh phúc hơn trong việc dạy và học. ðó là lý do họ ñến với chương trình ðổi mới phương pháp sư phạm do các nhà su phạm ðức và chúng tôi thực hiện. Sau hàng chục năm, những người tiên phong nhất trong học tập, nghiên cứu và ứng dụng ñã cho ra ñời cuốn sách mô tả tâm thế và kỹ năng của người giảng viên: từ cách thức tổ chức khóa học, mục tiêu chương trình ñào tạo... ñến những kỹ năng cụ thé, thao tác của các giảng viên trong giờ 5

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

học: nghe, nói, ñọc, viết, hỏi, trả lời, quan sát lóp học, tiếp xúc với học viên, tổ chức thư giãn, giải trí, v.v.

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

Do ñó, cuốn sách này sẽ không có nhũng lập luận thiên về khoa học hàn lâm, mà bạn sẽ hài lòng với các chỉ dẫn thiết thực, dễ hiểu và dễ áp dụng. Bạn sẽ biết cách mở ñầu bài giảng như thế nào ñé thu hút sự chú ý của nguời học ngay từ những giây phút ñầu tiên của giờ học; cách neo chốt kiến thức giúp người học nhó ñược bài lâu hơn; cách lập kế hoạch bài giảng chi tiết sao cho phù hợp giũa nội dung - phương pháp - phương tiện và thời gian cho một tiết giảng/bài giảng; cách trực quan hóa bài giảng ñể cho giờ học trở nên sinh ñộng hơn, hiệu quả hơn... Cuốn sách còn giúp các bạn cố thể sử dụng linh hoạt các phương tiện chủ yếu trong giảng dạy, từ chiếc bảng ñen ñầy tiện ích cho ñến chiếc máy chiếu hiện ñại, cũng như hoàn thiện kỹ năng giao tiếp với người học, kỹ năng nhận xét, góp ý cho ñồng nghiệp, giải ñáp một số thác mác khi áp dụng phương pháp vào giảng dạy chuyên m ôn của các bạn.

NH ƠN

CẮ M n a n g p h ư ơ n g p h á p s u p h ạ m ___ íị_ị________________ _________ĩ: ' ._______________

A

10

00

B

Nếu các bạn muốn học nâng cao ñé trở thành những giảng viên huấn luyện phương pháp, các bạn hãy ñọc trong cuốn sách này “Chương trình ñào tạo Thạc sĩ H uấn luyện phương pháp su p h ạ m ” và các chỉ dẫn hữu ích khác. Chắc rằng bạn sẽ tìm thấy những ñiều m ình ñang cần và sẽ tiện tới thành công!

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Với mong m uốn nâng cao chất lượng giảng dạy và hiệu quả ñào tạo, ñồng thời ñáp ứng mong m uốn chân chính là khẳng ñịnh năng lực và vị trí của bất kỳ người giảng viên nào, chúng tối ñã cố gắng biên soạn và giới thiệu ñến các bạn cuốn sách này(,). Mặc dù rất nỗ lực, song chắc rằng cuốn sách sẽ không tránh khỏi những hạn ché. M ong ñuợc bạn ñọc ñóng góp ý kiến ñé chúng tôi hoàn thiện hơn trong lần tái bản sau.

(*) Ths. Nguyén Thị Minh Phượng phụ trách viẽt các bài 4, 6, 8,10,11,12,16, 20, 23, Phụ lục 1 và 2. Ths. Phạm Thị Thúy phụ trách viẽt các bài 1, 2, 3, 5, 7, 9,13,14,15,17,18,19, 21, 22 và Phụ lục 3, 4, 7. 6

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Mọi ý kiến góp ý, xin gửi vế:

NH ƠN

Cấ m n a n g ph ư ơ n g ph á p s u ph ạ m

Ths. Phạm Thị Thúy, giảng viên huấn luyện phương pháp sư phạm

TP .Q UY

ðiện thoại: 0918604397. Email: thuyanh77vn@gmail.com

Ths. Nguyễn Thị Minh Phượng, giảng viên huấn luyện phương pháp sư phạm ðiện thoại: 0912440870. Email: minhphuongnapa@yahoo.com.vn

- Nhóm tác giả

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn.

7

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

LỜI NỔI ð Ầ U 1

00

B

TR Ầ

N

V / ới vai trò là m ột trong những người kiến tạo chương trình ñào tạo Thạc sĩ Huấn luyện - giảng viên khung tại Việt Nam, tôi vinh dự ñóng góp vào quyền sách này ñể qua ñó các Thạc sĩ Huấn luyện ñược chuyển giao những ý tưởng cơ bản của chuơng trình, sẽ “nhiễm loại virut có ích” của các phuơng pháp giảng dạy tích cực. Và tôi sẽ rất vui mừng nếu họ truyền ñuợc sự ñam mê các phương pháp dạy và học tích cực ra khắp ñất nưóc Việt Nam.

A

10

Những ý tưởng cơ bản của chương trình ñào íạo Tầạc sĩ Huán luyện

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Không bao giờ chúng tôi có ý ñịnh khuyên giảng viên từ bỏ phương pháp thuyết trình. Hiếm khi tôi ñược trải nghiệm những giò thuyết trình tót như ở Việt Nam. Tôi không dùng từ “nghe thuyết trình”, mà là trải nghiệm, vì nghệ thuật thuyết trình của các ñồng nghiệp Việt Nam không chỉ hạn hẹp trong ngôn ngữ. Việc sử dụng phương tiện hỗ trợ trong giờ giảng - chủ yếu là cái bảng thân quen

và hiệu quả - ñược các bạn thực hiện rất tốt. Các bạn cũng biết cách dùng sự biểu cảm của nét m ặt và sụ chuyển ñộng của cơ thể ñề thu hút sụ chú ý của người nghe. Nhưng bài thuyết trình chỉ có thể trỏ nên m ạnh mẽ và có tác dụng khi nó ñuợc sử dụng sinh ñộng bên cạnh các phuơng pháp giảng dạy khác. (*) Bản dịch từtiẽng ðức cùa Phan Trọng Hùng.

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨM

n a n g ph ư ơ n g ph á p s u ph ạ m

i'

ĐẠ O

TP .Q UY

Vì lý do này mà chương trình ñào tạo Thạc sĩ H uấn luyện ra ñòi với mục tịêu làm cho các ñồng nghiệp Việt Nám hứng th ú với các phương phấp mới, ñể qua ñó có thể kéo người học ra khỏi trạng thái thụ ñộng. Chỉ khi chính người học trở nên tích cực, và chỉ khi người học tự m ình tham gia, thì việc học mới trở nên tích cực. Người phiên dịch và cũng là bạn của tôi - nói với tôi m ột câu tục ngử Việt Nam thể hiện tuyệt vòi ý tưởng trên: “Trăm nghe không bằng m ộ t thấy, trãm thấy không bằng m ột làm ”.

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

NG

Cùng với ý tưởng cơ bản này, chúng tôi m uốn trang bị cho các ñồng nghiệp Việt Nam những kiến thức và kỹ năng ñể có thể thực hiện ñuợc giờ giảng theo huớng hiện ñại, và hơn hết là giờ giảng hiệu quả. ðồng thời, họ cũng có trách nhiệm phải chuyển giao nhũng kiến thức ñó cho các giảng viên khác.

TR Ầ

N

Niềm vui khi nhìn ñồng nghiệp trên bục giảng

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

Trong những lần sang Việt Nam gần ñây, tôi không phải làm việc nhiều trong chuơng trình ñào tạo Thạc sĩ H uấn luyện nữa. Phần lớn thời gian tôi ngồi ở cuối lớp và quan sát cách các Thạc sĩ Huấn luyện giảng bài trước các giảng viên. Những gì nhìn thấy làm tôi rất phấn chấn. Các Thạc sĩ Huấn luyện thực hiện bài giảng m ột cách tự tin và vững vàng với những phương pháp tích cực. Họ không sao chép những gì tôi ñã làm, mà mỗi người ñều xây dựng m ột phong cách riêng dựa theo thế m ạnh của họ và ñặc th ù của người học Việt Nam. Các phương pháp ñược thay ñổi ñể phù hợp với ñiều kiện cơ sở vật chát, và cũng có những cách làm hoàn toàn mới ñược sáng tạo ra.

DI Ễ

N

ĐÀ N

Tất cả các bài giảng ñều ñược thực hiện với m ột trình ñộ rất cao, và như vậy thì các Thạc sĩ Huấn luyện phuơng phảp sư phạm hoàn toàn có thể giảng dạy ñược ở nước ngoài. M ột nữ ñồng nghiệp Việt Nam khi ñến thăm m ột trường ñại học ở ðức ñã phàn nàn với tôi rằng phương pháp giảng dạy ở ñó chưa ñạt chất lượng của các Thạc sĩ Huấn luyện. Chị nói: “Giờ lên lớp ở trường ñại học ấy thường chỉ là những giờ giảng tẻ nhạt”. ðiều ñó làm tôi ngượng m ột chút, nhưng ñồng thời cũng cho thấy m ột chuán m ạc cao của các ñồng nghiệp Việt Nam. 10

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cá m

n a n g ph ư ơ n g ph á p s ư ph ạ m

Phải chảng người Việt Nam học khác?

'ac ìái rời ên hể m

M ỗi khi chuẩn bị ñi công tác nuớc ngoài, nhiều nguời châu Âu ñược học về những khác biệt giữa các nền văn hóa, và quả thật là có những khác biệt về văn hóa giữa các quốc gia. Người Việt Nam cũng luôn muốn tìm hiéu và hỏi, người ðức học như thế nào? ðối với tôi, trong suốt nhiều năm ở Việt Nam, những sự khác biệt ñó không quan trọng lắm. Quan trọng hơn là nhận thức rằng: v ề cơ bản, con người ở mọi nơi trên trái ñất ñều học rẩt giống nhau. Tôi sẽ giải thích ñiều này bằng ba luận ñiểm sau ñây:

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

lời

ác ỊC

NG

1. Người học cẳn một quan hệ tốt với giáo viên

ỈU ín

TR Ầ

N

Các nghiên cứu ñã chỉ ra rằng, học không có cảm xúc sẽ không thành công. M ột phần quan trọng của cảm xúc này là mối quan hệ tích cực giữa người dạy và người học. M ột giáo viên hoạt ñộng như m ột “cỏ máy giảng” hoàn hảo sẽ không khích lệ việc học nhiều bằng m ột người thầy bằng xương bằng thịt, giảng bài bằng sự vui vẻ, cởi mở, tôn trọng và hài hước. Người thầy như là m ột tám guơng, nhưng không cần phải là hóàn hảo, vì những sai lầm nhỏ là không thế tránh khỏi. Tại Việt Nam, tôi nhận thấy các giáo viên luôn sợ mắc sai lầm hoặc không trả lòi ñược câu hỏi của người học. Xét trên phương diện sư phạm thì nỗi sợ ñó là hoàn toàn không có cơ sở.

A

10

00

B

:c n n n n p

Í-

2. Cách học tích cực ngày càng quan trọng

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Như trên ñã trình bày, khuyến khích cách học tích cục là mục tiêu trọng tâm của chương trình ñào tạo Thạc sĩ Huấn luyện. Chúng tôi biết rằng người học ở khắp nơi trên thế giới sẽ học tập hiệu quả nhất nếu họ tự tiếp thu nội dung dưới sự hướng dẫn của người dạy và nếu họ áp dụng ñược ngay các kiến thức ấy. Chuơng trình ñào tạo Thạc sĩ Huán luyện của chúng tôi thành công chính là vì tất cả các mô-ñun (khóa học) ñều có yêu cầu thực hành trong thực tể. ðối với người học, ñó là m ột thách thức lỏn khi phải áp dụng ngay những phương pháp mới làm quen vào công việc thực té của họ - như hỏi chuyên gia hoặc nêu ý kiến ñể ghi lên bảng - trong khi các ñồng nghiệp và chuyên gia quan sát ỏ phía dưới. Cách thực hành ñó là một áp lực,

11

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cẩ m

n a n g ph ư ơ n g ph ả p s ư ph ạ m

NH ƠN

nhựng Ịà m ột áp lực tích cực nhằm khuyến khích và nâng cao chất lư���ng dạy và học.

TP .Q UY

3. Học là phải có sự liên hệ với thực tẽ

NG

ĐẠ O

Lý thuyết và thực tế gán bó vói nhau như ngày với ñêm. N ếu giờ giảng chi xoay quanh những kiến thức sách vờ và nguời học không nhận tháy mối quan hệ vói cuộc sổng thực tại, nghĩa là buổi học không ñảm bảo yêu cầu. Kiến thức lý thuyết có thề ñược người học ghi nhớ trong các kỳ kiém tra, nhưng khi thi xong, kiến thức ñó sẽ biến mất. Lý thuyết là quan trọng ñể chúng ta lý giải thế giới và từ ñó có thé thay ñổi thế giới. Nhưng nếu không có mối liên hệ vói thực tế, nó sẽ chẳng có tác dụng gĩ.

10

00

B

TR Ầ

N

Ba ý tưởng cơ bản này có thể ñuợc thực hiện tốt trong gíờ giảng bằng cách áp dụng các phương pháp tích cực. Nhưng tôi nhường phần mô tả các phương pháp ñó cho các ñồng nghiệp Việt Nam. Giờ ñây họ làm việc này giỏi hơn tôi, vì họ ñã ñưa các phương pháp ñó hòa nhập vào ñời sống Việt Nam và tiếp tục phát trién chúng. Các bạn có thể tìm thấy những cách thức cụ thể của từng phuơng pháp ấy trong cuốn Cẩm nang Phương phá p Su ph ạm này.

A

- Ulrich Lipp

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Chuyên gia huấn luyện su phạm

12

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

LỢI ÍCH CỦA CẤC PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TÍCH cực

TP .Q UY

NH ƠN

hất

giờ bng 1ỌC

ĐẠ O

1ỌC

NG

' sẽ ñó té,

■ng ing ỉiờ -òa có

N

lú n g ta cùng d ự hai giờ giảng:

B

TR Ầ

G iờ th ứ n h ất, giáo viên thuyết trình say sưa. 20 p h ú t ñầu tiên học sinh rất chăm chú, tay ghi chép liên tục. Lần lượt từng trang giấy ñược viết kín. 30 p h ú t trôi qua, vài học sinh quay ngang, quay dọc, th ư giấy ñược chuyển ñi, lác ñác chỗ này có tiếng nói chuyện riêng chỗ kia học sinh ngáp ngủ hoặc lỉm dim gà gật, th ậm chí có em ñã gục xuống bàn. Khoảng 1/3 lớp vẫn học rất nh iệt tình. Giờ học kết thúc. Trên bảng, trong vở dày ñặc chữ của thầy.

A

10

00

E>p

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

m

13

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

'Cấ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư PHAM

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

I I ;ị ị ỉ ỵ.\ : t ụ ,, G ĩpịthứ hai, g|iáo viên ñặt câu h ỏ i và hộ c sm h lam viêcỉ N h iẻu giắiịg dạy khác n h a u ñubc sử d ụ ng lin h hồat* Cô ppiiịươnịglpháp h giắo p h ỏ n g vấn n h anh, thuyết trìn h ngạn nộ i dung bai giảng, sau ñớ các n h ó m làm việc, ñóng vai, tran h lủận. Lớp hoc giải lao bằng các trò chơi bổ íchị. Không khí bu ổ i họẻ rất sôi nối. Giáo viện CỞI mở, vui vẻ và không cần p hải th ao th ao b ất tuyệt nhưrig họ c sinh vẫn tham gia nh iệt tình. N hìn vào lớp chỉ thấy "diễn viên chính" là các học sinh với n hiều h o ạ t ñộ ng sôi nổi, n hiều ý kiến khác n h au ñược ñưa ra. Không ai có cơ h ộ i ñể lơ là hay ngủ gật. Tất cả ñều cuốn theo sự dẫn d ắt của cô giáo. Cuối giờ, kiến thức ñược tổn g h ọ p trên bảng, trong vở là th àn h quả của cả lớp. N hững ý qu an ư ọ n g ñược cô giáo n h ấn m ạnh, b ổ sung. N ội dun g bài học ñã "thấm " vào m ỗi học trò.

ĐÀ N

Chúng ta thấy hai giờ học này có q u en không? Giờ th ứ nhất, giáo viên chỉ sử dụng phư ơng pháp thuyết trình. Giờ th ứ hai, giáo viên sử dụng kết hợ p các phươ ng p h áp giảng dạy tích cực và phươ ng pháp thuyết trình.

DI Ễ

N

Sự khác biệt và h iệu quả của hai giờ học trẽn là gì? Người học thích giờ nào hơn? Làm th ế nào ñể giáo viên có phư ơng ph áp p h ù họp, hiệu qu ả ñối với từng nội dung, từng ñối tượng họ c khác nhau? 14

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cá m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

NH ƠN

Phương pháp giảng dạy tich cực là gì?

ĐẠ O

TP .Q UY

Phương ph áp giảng dạy tích cực, hay phương pháp giáo dục chủ ñộng, phươ ng p h áp sư phạm hiện ñại . . là những cách gọi ñể chỉ nhữ ng phươ ng pháp, cách thức, kỹ th u ật khác n h au làm cho giờ học sinh ñộng, hấp dẫn, người học ñược làm việc, ñược sáng tạ o ... Ví dụ: phươ ng ph áp làm việc nhóm , sắm vai, tìn h h u ố n g ... ðây là m ộ t n h ó m các phương pháp cụ thể kết hợ p với phương p h áp thuyết trình, giúp nâng cao chất lượng dạy và học.

NG

Vậy người dạy và người học sê ñược gì khi áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực?

Lợi ích ñối với người dạy

10

00

B

TR Ầ

N

Khi áp dụng các phương ph áp giảng dạy tích cực, giờ giảng của m ỗi giáo viên trở n ên sinh ñộng, hấp dẫn và có ý nghĩa. Người học là trung tâm như ng vai trò, uy tín của người thầy ñược ñề cao hơn. Bên cạnh ñó, khả năng chuyên m ôn của người thầy sẽ tăng lên n h ờ áp lực của phươ ng pháp, bởi nội du ng kiến thức của từng giờ giảng phải ñược cập n h ậ t liên tục ñể ñáp ứng các câu h ỏi của người học ư o n g thời ñại th ôn g tin rộng mở.

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

Dạy học là quá trình ư ao ñổi kiến thức giữa thầy và trò. Nếu thầy chỉ thuyết trình, có gì nói nấy thì n hững gì thầy giảng chỉ là kiến thức m ộ t chiều. Có thể người học ñã biết những kiến thức ấy, hay ñó là nhữ ng n ội dung không hữu ích ñối với cuộc sống hiện tại và tương lai của họ. Người thầy phải lu ô n ñổi m ới bài giảng cũng n h ư p h o n g cách ñứng lớp. N hư vậy, người dạy sẽ học ñược từ học ư ò của m ìn h rất nh iều kiến thức và kinh nghiệm thực tế. Mối quan hệ thầy trò sẽ trở nên gần gũi, tố t ñẹp qua việc giải quyết các tìn h h u ố n g liên quan ñến nội dung bài học và cuộc sống của người học.

DI Ễ

N

Lợi ích ñối với người học

Khi giáo viên dạy học bằng phươ ng p háp giảng dạy tích cực, người học th ấy h ọ ñược học chứ không bị học. Người học ñược chia sẻ nhữ ng kiến thức và kinh nghiệm của m ìn h ñồng thời với việc 15

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

'

í ,

:

ị ị-

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

.i: ' C ẮM

n a n g

ph ư ơ n g

p h a i| s u

;■

|ph |

m

NH ƠN

Ịi ; b ổ pung n n un g Kien tnưc, Kinn ngmẹĩỊỊ Knong cm tư ngươi may:

TP .Q UY

: m àỊcòn từ chírih các bạn trong lớp. H ọ tìạn h phú c khi ñược học,Ị : ñươc sáng tạo, ñược thể hiện, ñược làm.- N h ờ họ c th eo hướ ng tích ; cực m à h ọ ghi n h ớ sâu kiến thức và tạnig khả năng áp dụng vào thực tế lên gấp 3-4 lần so với cách học th ụ ñộn g m ộ t chiều.

NG

ĐẠ O

Dạy bằng phươ ng ph áp giảng dặy tích cực chính ,là tìm m ọi cách giúp người học ñược chủ ñ ộn g trong việc học, cho h ọ ñược làm việc, ñược khám p h á tiềm năng của chính m ình. Người dạy cần giúp người học có ñược sự tự tin, có trách nhiệm với b ản th ân ñể từ ñó chia sẻ trách nhiệm với cộng ñồng.

B

TR Ầ

N

Charles Handy, n h à ư ỉết lý kinh d o an h n ổ i tiếng người Anh, ñã nói: “ðể làm cho tương lai trở thành hiện thực, chúng ta cần phải tự tin và tin tưởng vào giá ưị của chính mình. ðó là ñiều mà các trường học phải dạy cho mọi người". Và m u ố n người học có ñược sự tự tin và tín tưởng vào giá trị của chính m ình, h ọ cần ñược học theo phương pháp chủ ñộng.

A

10

00

Chỉ khi người học ñược tự khám p h á kiến thức, tự học, tự làm và tự b ổ sung cho n h au th ì kiến thức m ới trở th àn h tri thức của người học, chuyển th àn h h à n h ñộng, th àn h thó i qu en hàng ngày của họ.

Í-

Mối quan hệ thầy ỉrò trong việc dạy và học

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Với' cách dạy ñọc - chép, giáo viên là người ró t kiến thức vào ñầu học sinh và người dạy giữ vai trò trung tâm . N hưng kiến thức từ thầy có th ể trở th àn h kiến thức của trò không? Chác chắn là không nhiều. Theo nhiều nghiên cứu khoa họ c về giáo dục thì cách dạy ñọc - chép chỉ giúp người h ọc tiếp th u ñược 10 - 20% kiến thức.

Khi áp dụng phương pháp giáo dục chủ ñộng, người họ c giữ vai trò trung tâm , người thầy chỉ ñón g vai trò hướng dẫn, giúp ñỡ. Người học chủ ñộng tìm kiếm tri thức và có th ể th u n h ậ n kiến thức không chỉ từ thầy m à còn từ rất nh iều ng uồ n khác nhau.

16

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắ m n a n g p h u o n g p h á p s ư p h ạ m

TP .Q UY

NH ƠN

N hư vậy, vai ư ò của người thầy có giảm ñi không? Xin khẳng ñịnh ngay là không. Ngược ỉại, vai ư ò người thầy càng trở nên quan trọng. Giữa biển thông tin m ênh m ông, ñiều gì cần gạn lọc, cách sử dụng ra sao và ứng dụng chúng vào cuộc sống nh ư thế n ào ,... Tất cả những ñiều ấy ñều cần ñến sự chỉ dẫn của người thầy. Sự thay ñổi này ñòi h ỏi chúng ta phải dạy và học n h ư th ế nào?

ĐẠ O

Với người học, các bạn cần hiểu rõ m ìn h là ai và m ình m u ốn là người nh ư th ế nào, ñiều gì m ình cần học và m ình m u ố n học cái gì.

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

Với người dạy, m ỗi thầy/cô càng phải p h ấn ñấu, tu dưỡng nhiều hơn, tự học, tự sáng tạo nhiều h ơ n ñể xứng ñáng trong vai trò mới.

PỊmơmị pkáị cểti & ÔÔMỊỊ Cự/ ñề giáp ñ ặ t ñứợõ - Ulrich Lipp

DI Ễ

N

ĐÀ N

MAỊÔ "Wku kọõ tạ p .

17

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

KHẮC PHỤC NHỮNG TRỞ NGẠI KHI ẤP DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TÍCH cực

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

TR Ầ

N

1. Khắc phục những e ngại của người dạy và người học khi áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực 1.1. Những e ngại của người dạy

00

B

a. E ngại lớp ñông, không áp dụng ñược

TO ÁN

-L

Í-

A

10

ðây là e ngại do hiểu sai về các phương pháp giảng dạy tích cực. Thực tế là có rất nh iều phư ơng ph áp giảng dạy tích cực phù hợp với các loại h ìn h lớp học khác nhau. C hẳng hạn, lớp ñông có thể áp dụng phư ơng ph áp hỏ i - ñáp, nêu ý kiến - ghi bảng; hỏi chuyên gia, ñóng vai, trực qu an hóa, phương ph áp tìn h huống, phương ph áp tia chớp, phương ph áp sàng lọc.... Thậm chí, ngay phư ơng p h áp n h ó m cũng ñã có nhiều giảng viên áp dụng th àn h công vợi lóp trên 100 học viên. ðiều này chứng tỏ sự th àn h công không p h ụ th u ộ c vào phương pháp m à là vào b ản lĩnh và kỹ năng quản lý lớp của người thầy.

ĐÀ N

b. E ngại người học lười phát biểu, thụ ñộng:

DI Ễ

N

N ếu giao tiếp tố t và b iết cách khuyến khích, người thầy sẽ khiến hầu n h ư cả lớp th am gia ñóng góp ý kiến trong giờ học. Vĩệc người h ọc ngại p h á t biểu chính là do người dạy chưa tìm ñược cách khơi lên ngọn lửa học tập ở học viên của m ình. "Người học là những bó ñuốc càn ñốt cháy chứ không phải cái cốc ñể rót ñây". 19

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

c Ngại tốn thời gian, tiên bạc khi áp dụng:

NH ƠN

C ầ m n a n g ph u o n g ph á p s ư ph ạ m

ĐẠ O

TP .Q UY

Các phương p h áp giảng dạy tích cực kh ông h ề tố n th ời gian hay tiền bạc n h ư n h iều người vẫn nghĩ. Có n hữ ng ph ư ơ ng pháp chỉ cần 5-10 p h ú t ñể tạo sự sôi nổ i ư o n g lóp, giúp người học th u n h ận kiến thức m ộ t cách dễ dàng như: phương ph áp tia chớp, phương p h áp h ỏi - ñáp hay nêu ý k iến ... Tiền bạc hay trang thiết bị hiện ñại không phải là vấn ñề cốt yếu của các phư ơ n g pháp giảng dạy tích cực. Ngoài bảng có sẵn, h ầu h ết các phương pháp ñều khống ñòi h ỏi trang b ị th êm b ất cứ phươ ng tiện nào.

NG

d. Sợ bị “cháy giáo án”:

N

Chỉ nhữ ng người dạy m ộ t cách m áy m óc theo sách vở m ới sợ "cháy giáo án". Người thầy giỏi cần biết ch ọn lọc nội dun g ñể thiết kế bu ổi giảng sao cho hiệu qu ả nhất. Những e ngại của người học:

TR Ầ

1.2.

B

a. Ngại làm việc, chỉ thích ghi:

A

10

00

ðiều này xuất p h át từ th ó i qu en học th eo kiểu truyền thống. N hưng khó kh ăn này sẽ ñược h ó a giải nếu người học thấy ñược ích lọi từ việc học theo phươ ng ph áp chủ ñộng. Kinh nghiêm của tôi là chỉ sau m ộ t giờ ñ ầu ñược học theo phươ ng p h áp tích cực, người học sẽ có hứng th ú và hưởng ứng ngay cách học này.

-L

Í-

b. Ngại tự học trước khi ñến lớp:

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

Ban ñầu, ít có người học nào tự giác chuẩn bị bài học trước khi ñến lớp. ðể khắc p h ụ c ñiều này, giáo viên có th ể hướ ng d ẫn cho họ học ở nhà bàng cách ñặt câu h ỏ i ngán gọn, hấp d ẫn về những gì m à h ọ cần chuẩn bị. Và giáo viên cũng cần tìm h ìn h thức p hù hợ p nh ằm khen thưởng, ñộng viên nh ữ ng người ñã thực hiện tốt, ví d ụ ñặt câu h ỏi ñể kiểm tra việc ñọc sách ở n h à và cộng ñiểm thưởng cho những bạn trả lời tốt. c. Tự ti, chưa mạnh dạn phớt biểu:

Giáo viên có thể khắc phụ c k hó k hăn này bằng cách khuyến khích, ñộng viên hay khen ngợi người học, n h à m tạo tin h thần 20

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

C ấ m n a n g ph ư ơ n g ph á p s ư ph ạ m

NH ƠN

làm việc sôi nổi trong cả lóp. Thậm chí, cách chỉ ñịn h trực tiếp cũng rất hiệu quả ñể tạo cơ h ộ i cho người học, bởi nhiều người tuy không dám giơ tay n hưng rất m u ố n ñược p h át biểu trước lớp.

TP .Q UY

d. Sợ thầy áp dụng phương pháp mới nhung vân thi theo kiểu học thuộc

NG

ĐẠ O

N hà trường cần áp dụng việc ra ñề th i mở, khuyến khích tư duy sáng tạo và p h ản biện của người học. ðề thi nên m ang tín h ứng dụng cao ñể người học ñược sáng tạo, p h át huy cao n h ất khả năng và tạo dấu ấn riêng. Khi áp dụng phương pháp chủ ñộng, tôi luôn ra ñề m ở, và dù nh à trường có ra ñề ñóng (bốc thăm từ ngân hàng ñề thi) th ì tôi cũng hướng dẫn các học viên làm theo hướng mở, liên h ệ thực tế nhiều.

N

e. Sợ kiến thức không ñược tổng hợp rõ ràng khi giảng viên áp

TR Ầ

dụng phương pháp mới:

-L

Í-

A

10

00

B

ðiều này xảy ra là do m ộ t số giáo viên áp dụng chưa ñúng cách thức giảng dạy của các phương pháp giảng dạy tích cực, khiến người học không chốt lại ñược nhữ ng kiến thức cân thiết. Ví dụ, với phư ơng p h áp làm việc nhóm , có m ột số giáo viên cho người học làm việc, p h át biểu, n hư ng sau ñó không tổng kết lại nên người học không biết cuối cùng thì ñiẻu gi là ñúng. Với phương pháp chủ ñộng, người thầy thường giảm việc nói xuống dưới m ột nửa so với cách cũ như ng phải ñảm bảo p h ần qu an trọng n h ấ t là việc tổng kết, bổ sung, ñ ịn h hướng kiến thức.

TO ÁN

2. Những yêu cảu cẳn thực hiện ñể có giờ giảng thành công: 2.1. Tim hiểu kỹ vê người học:

DI Ễ

N

ĐÀ N

Người dạy cản tìm hiểu m ộ t số thông tin cơ b ản về người học, n h ư th àn h p h ầ n chính, ñộ tuổi, tỷ lệ nam /nữ, trình ñộ học v ấ n ... ðặc biệt là cần biết rõ n h u cầu, m o n g ñợi của họ ñối với m ôn học và với người dạy ñể th iết kế nội dung bài giảng cũng như chọn phương ph áp p h ù h ọ p nhất.

21

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẦM n a n g p h ư o x g p h á p s u p h ạ m

NH ƠN

2.2. Chuân bị bài giảng:

TP .Q UY

Giáo viên chỉ chọn tối ña 5 th ô n g ñiệp ý nghĩa n h ấ t và cắt b ớ t nhữ ng nội dung không ph ù hợp. ðể học sinh ghì n h ớ th u ận tiện, tố t n h ất giáo viên nên tổ chức bài giảng tu ân th eo quy tác số 3. Chia bài giảng th àn h 3 phần, m ỗi p h ầ n 3 ý, ... Thay ñổi linh h o ạt cách th ể h iện n ội dun g bằng các phươ ng pháp giảng dạy chủ ñộng khác nhau.

ĐẠ O

C huẩn bị tư liệu m in h họa sinh ñộ ng ñể trực q u an h ó a bài giảng.

NG

2.3. Giao tiếp với người họa

TR Ầ

N

Người dạy cần tô n trọng, và h ơ n h ế t là n ên làm b ạ n với người học. Thái ñộ th â n thiện, cời m ở, b iết láng nghe của thầy cô lu ô n ñược người h ọ c trân trọng. Sự khen ngợi, khuyến khích ñú ng lúc, ñ ú n g chỗ của thây sẽ giúp trò có cơ h ộ i p h á t triển n h ữ n g tiềm năng.

00

B

2.4. Rút kinh nghiệm sau từng giờ giảng:

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

Cảm n h ận của người học ñối với tiết học là rất quan trọng. Chỉ họ m ới có th ể cho b iết h ọ ñã th u hoạch ñược gì qu a từng giờ giảng, và người dạy cần thay ñổi n h ư th ế nào ñể tố t hơn. v ề vấn ñẻ này, chúng tòi xin trích lại ý kiến cá n h ân ñã chia sẻ trên Báo Tuổi Tre ngày 2 7/2/2009:

22

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Bài học từ những lời góp ý của học trò

TP .Q UY

TT - ðọc bài "Người thây không hoàn hảo” (Tuổi Trẻ ngày 26-22009) tôi như ñược sống lại với bao kỷ niệm của những ngày ñáu ñứng trên bục giảng làm cô giáo.

NH ƠN

Cẩ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạm

Ngày ấy, một sinh viên năm nhất ñã góp ý với tôi rằng: “Cô ơi, cô nói hơi

ĐẠ O

to, trong khi loa lại ở gần khiến em nhức hết cả tai rồi”. Từ góp ý này, tôi

luôn ý thức ñiều chỉnh âm lượng vừa phải cho dẻ nghe và luôn hỏi sinh,

NG

viên rằng như vậy có nghe rõ không, có to quá không. Rồi một học trò khác lại thì thầm với tôi: “Cô ơi, cô nên trang ñiểm một chút khi lên lớp,

như vậy trông cô sẽ xinh hơn và chúng em có thêm cảm hứng ñể học”. ðó là những lờ! góp ý ñầu tiên học trò dành cho tôi. Lời góp ý giản d|

TR Ầ

trước học trò, cả về hình thức lẳn tư cách.

N

nhưng lại có ý nghĩa rất lớn với tôi trong việc ý thức giữ gìn hình ảnh Mới ñây, lời góp ý của học trò ñã khiến tôi suy nghĩ rất nhiêu: “Em thấy

B

cô giảng bài rất tình cảm, gần gũi, nhưng khi gặp cô ngoài giờ học em

00

cứ thấy xa cách sao ấy, có rất nhiều ñiều em muốn chia sẻ với cô mà

10

chưa dám”. Từ góp ý này, tôi ñã nghiêm túc nhìn lại mình và nhận ra

A

rằng ñôi khi tôi ñã vô tình trở thành người lạnh lùng và khó gần.

Và còn rẩt nhiều nhận xét chân tình khác mà tôi nhận ñược từ học trò trong suốt tám năm ñứng lớp. Dù học trò của tôi là các em sinh viên

-L

Í-

hay các anh chị học viên lớn tuổi, họ ñều có một ñiểm chung là rất chân tình trong việc giúp cô giáo dạy tốt hon. Nếu ai ñó hỏi làm cách nào ñể dạy tốt, tôi sẽ nói kinh nghiệm quan

TO ÁN

trọng nhất mà tôi có ñược là chân thành tiếp thu ý kiến nhận xét của học trò. Với bất cứ lớp nào, khi dạy ñược một nửa chương trình hoặc vào buổi kết thúc môn học, tôi ñều xin nhận xét của cả lóp ñể hoàn

ĐÀ N

thiện hơn nữa bài giảng và cách dạy của mình. Tôi ñề nghị cả lớp không ghi tên vào phiếu ñể nhận xét ñược khách quan. Và chính cách làm này

DI Ễ

N

ñã cho tôi nhiêu bài học quý ñể hoàn thiện mình khi ñứng lớp (từ nội dung bài giảng cho ñến phong cách, úng xử của giảng viên).

PHẠM THỊ THÚY

23

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Các nguyên tấc trong giảng dạy

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NHỮNG NGUYIÌN TẮC TRONG GIANG DẠY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

1. Nguyên tác 1: Liên hệ ñến thực tế "Giờ giảng tốt thường ñược bắt ñâu từ thực tiễn và kết thúc bằng thực tiễn." - Ulrich Lipp

N hững gì ñược dạy trên lớp p h ải gán với cuộc sống b ên ngoài, ở quá khứ, hiện tại và tương lai của người học. Với người lớn tuổi, nếu nội du ng học không liên q u an ñến công việc ñang làm , họ sẽ không m u ố n học. H ọ chỉ có thể hiểu lý thuyết q u a ví d ụ thực tế. Vậy Anh/Chị ñã liên hệ thực tế như thế nào trong bài giảng? 24

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

HĆŻ

NG

Ä?áş  O

TP .Q UY

NH Ć N

Cầ m n a n g p h ư ƥ n g p h å p s u p h ấ m

N

Nguyên tẼc Liên h ùÊn th c t

HĂ“

A

10

00

B

TR Ẍ

Ă°Ć°a ra vĂ­ d ᝼ liĂŞn quan Ăąáşżn cĂ´ng viᝇc hĂ ng ngĂ y cᝧa ngĆ°áť?i háť?c lĂ  m áť™ t cĂĄch m áť&#x; bĂ i táť‘t. VĂ­ d᝼ nĂ y khiáşżn ngĆ°áť?i nghe táť™ m ò vĂ  nh áş­n ra ráşąng giáť? háť?c sáş˝ Ăąáşť cáş­p Ăąáşżn cĂ´ng viᝇc cᝧa háť?, gần gĹŠi vĂ  hᝯu Ă­ch váť›i háť?. Khi ngĆ°áť?i háť?c thẼy rĂľ lᝣi Ă­ch cᝧa viᝇc háť?c, h áť? sáş˝ tiáşżp thu bĂ i táť‘ t hĆĄn, háť?c táş­p trung hĆĄn. Sau kháť&#x;i ùầu th u áş­n lᝣi, ngĆ°áť?i dấy cĂł th áťƒ ùưa ra p h ần lĂ˝ thuyáşżt n h Ć° Ăąáť‹n h nghÄŠa, giải thĂ­ch, quy tắc ... Ă° áşżn cuáť‘i bĂ i, ngĆ°áť?i dấy cần p h ải thiáşżt láş­p lấi m áť‘ i liĂŞn hᝇ giᝯa bĂ i háť?c váť›i tháťąc táşż cᝧa ngĆ°áť?i háť?c.

-L

Ă?-

Bài h�c ùưᝣc b ắt ùầu bẹng th᝹c tiᝅn và kết thúc cŊng bẹng th᝹c tiᝅn, n h ư th ế m ᝛i ùảm bảo ùưᝣc viᝇc h�c ùi ùôi v᝛i hành.

Ä?Ă€ N

TO Ă N

M áť™t giáť? giảng táť‘t, cĂł hiᝇu quả cần gᝣi m áť&#x; vĂ  thu h Ăş t ngĆ°áť?i háť?c báşąng nhᝯ ng câu h áť? i liĂŞn qu an Ăąáşżn tháťąc táşż cĂ´ng viᝇc cᝧa háť?, cung cẼp cho h áť? kiáşżn thᝊc m áť›i váť lĂ˝ thuyáşżt vĂ  káşżt thĂşc báşąng cĂĄc yĂŞu cầu rẼt tháťąc táşż.

DI áť„

N

Ă°áťƒ cĂł tháť?i gian liĂŞn hᝇ tháťąc táşż, náť™i dung bĂ i giảng nĂŞn ùưᝣc cắt giảm vĂ  chᝉ táş­p trung vĂ o nhᝯ ng náť™i dung tháťąc sáťą cần thiáşżt. Tháťąc táşż cho thẼy, giáť? háť?c áť&#x; Viᝇt N am hiᝇn nay phải truyáť n ùất quĂĄ nh iáť u náť™ i dung, vĂŹ váş­y m Ă  m áť—i giĂĄo viĂŞn cần phải linh h oất trong viᝇc ch áť? n láť?c Ăąiáť u gĂŹ lĂ  cĂł Ă­ch n h Ẽt cho ngĆ°áť?i háť?c.

25

Ä?Ăłng gĂłp PDF báť&#x;i GV. Nguyáť…n Thanh TĂş

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẦM n a n g p h ư ơ n g p h á p s u p h ạ m

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

2. Nguyên tắc 2: Tạo không khí tích cực trong giờ giảng

Nguyên tắc To không khi tích cực trong gi ging

00

B

TR Ầ

N

Việc học không phải lúc nào củng là công việc vất vả. Học và choi không ñối nghịch nhau, m à ngược lại. Khi người họ c tìm thấy niềm vui trong học tập thì việc h ọc cũng ư ở n ên dễ dàng hơn. Trách nhiệm của người dạy là hãy giúp người h ọc cảm n h ậ n ñược học là niềm vuiỉ

A

10

N hững cách khác nh a u ñể tạo nên k hông khí tích cực, vui vẻ trong giờ học:

Í-

a. Trò chơi khởi ñộng tạo sự hào hứng (xin vui lòng xem Phần Trò chơi sư phạm);

-L

b. Tôn ư ọ n g và qu an tâm ñến người học;

TO ÁN

c. Mang ñến nhiều n ụ cười hơn; d. Cử chỉ thân thiện, ñặc biệt là án h mắt;

DI Ễ

N

ĐÀ N

e. Linh h o ạt thay ñổi phươ ng p h áp giảng ñể tạo sự sinh ñộng;

f. ...

3. Nguyên tắc 3: Trực quan hóa - Trình bày nội dung bằng hình ảnh

Nếu chỉ giảng bằng cách thuyết trình, lượng kiến thức bị thất thoát sẽ là bao nhiêu phần trăm ĩ Các nghiên cứu ñã chỉ ra con số ấy là 80%.

26

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

C on người không chỉ học bàng cách nghe, m à còn học ñược nhiều bàng cách qu an sát. Vì thế, tất cả những nội dung quan trọng cần phải ñược trực quan hóa, và ư o n g suốt tiết học phải làm cho người h ọc có th ể nhìn'-thấy càng lâu càng tốt.

NH ƠN

Cấ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

N

Nguyên tác Tr c quan hóa

10

00

B

TR Ầ

Trực quan hóa ñược thực hiện thông qua các phương tiện giảng dạy, như: bảng, bảng ghim, bảng lật, trìn h chiếu bằng máy, dụng cụ trực quan, tranh, ảnh, h ìn h v ẽ .... Mỗi khi giảng xong m ộ t nội dung nào ñó, người dạy nên dán, treo qu an h lóp học ñể kiến thức lu ô n h iển thị trước m ắt người học.

“Trăm nghe không bàng một thây, trăm tháy không bàng một làm."

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

4. Nguyên tắc 4: Khuyến khích người học ỉự làm

Không ai có thể học ñược trong m ộ t thời gian dài nếu chỉ ngồi m ộ t chỗ và tiếp th u với tin h th ần th ụ ñộng. Khuyến khích người học có nghĩa là làm cho h ọ vận ñộng, chủ ñộng, tích cực. Khi ñược 27

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s u p h ạ m

NH ƠN

khuyến khích, người nghe sẽ trở nên chủ ñộng và họ c h ỏi với tinh th ần sảng khoái, sống ñộng. N ếu không, khó ai có thể tập trung nghe giảng suông ñược quá 20 phút.

TP .Q UY

Giáo viên có thể tổ chức học chủ ñộng bằng n hiều cách khác nhau, chẳng hạn:

ĐẠ O

- Tạo cơ hộ i cho người học ñóng góp ý kiến, làm việc nhóm , th am gia h ỏi - ñ á p .. - Làm bài tập;

NG

- Thực hành;

Làm việc nhóm

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

- Người học truyền ñạt lại nội dung vừa học cho người khác, (xin vui lòng xem thêm bài Các phương pháp bổ trợ khác: Phương pháp Học băng dạy học);

28

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p hạm

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

5. Nguyên tắc 5: Chốt iại nội dung giờ giảng

Neo chót kién thúc

TR Ầ

N

C hốt lại nội dung hay neo kiến thức là m ộ t việc quan trọng trong quá trin h giảng dạy ñể người học n h ớ lâu những kiến thức ñã học. Thiếu ñiều này cũng giống n h ư con thuyền bị thiếu m ất m ỏ neo!

B

Việc chốt lại n ộ i dung có th ể ñược thực hiện bằng nhiều cách:

A

10

00

- D ành thời gian cho người học ghi chép ý chính. Ví dụ: viết th ư cho chín h m ình, (xin vui ỉòng xem bài Các phương pháp bổ trợ khác);

- N hác lại và n h ấn m ạn h nh ữ ng nội dung qu an trọng;

Í-

- ð ặt câu h ỏ i kiểm tra bài cũ;

-L

- Làm bài tập;

TO ÁN

- Thực hành;

- Liên hệ thực tế;

ĐÀ N

- Yêu cầu người học giảng lại; - Trưng bày nội dun g cơ bản trong suốt thời gian học;

DI Ễ

N

- Trò chơi ñố vui: ví dụ ño án ỏ chữ n h ư trò Chiếc nón

kỳ

diệu;

- Cuộc thi neo kiến thức bằng câu ñố, (xin vui lòng xem Phưong pháp Neo kiến thức bằng câu ñố);

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

Các tiêu chí ñé người dạy có thê ỉự ñánh giấ một giờ giảng tốt:

TP .Q UY

1. Các phương pháp và phương tiện có ñược tôi sử dụng linh hoạt?

2. Tôi có khuyến khích người học tham gia tích cực, và tôi có bao quát ñược toàn bộ lớp học? 3. Tôi có ñộc thoại liên tục hơn 2 0 phút?

ĐẠ O

4. Tôi có trực quan hóa các nội dung chính của bài học?

NG

5. Nộí dung và thời gian của bài giảng có ñược ñiều chỉnh ñể duy trì sự chú ý của người học?

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

6. Tôi có “neo” lại kiến thức cho người học?

30

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

LẬP KẾ HOẠCH BÀI GIẢNG a

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

00

B

TR Ầ

N

pV^/ác , giáo viên . . . Việt N am thường nói: "Tôi soạn giáo án", hay "ðây là giáo án của tôi". H ọ ít khi sử dụng th u ật ngữ "kế hoạch bài giảng". C húng tòi cho rằng cả hai cách gọi ñều hay, ñều hợp lý. N hưng ñiều qu an trọng là việc chuẩn bị ấy phải ñảm bảo khi lên lớp chúng ta h o àn to àn tự tin, làm chủ giờ giảng của m ìn h và người h ọc cảm thấy hứng thú, say m ê học tập.

10

Một kế hoạch bài giảng bao gồm các nội dung:

A

1. Chủ ñề 2. ðới tượng

-L

4. Thòi gian

Í-

3. Số lượng

TO ÁN

5. M ục tiêu

6. Tài liệu tham khảo

ĐÀ N

7. K é hoạch chi tiết M ột só gợi ý:

N

1. Chủ ñê:

DI Ễ

C hủ ñề hay tên bài giảng phải ñược ghi to, rõ ràng ngay trang ñầu tiên của kế hoạch bài giảng. Ví dụ: "Vãn hóa mặc của người Việt", hay "Hĩnh ảnh người phụ nữ trong thơ Nguyễn Bính". 31

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨM n a n g p h ư ơ n g p h á p s u p h ạ m

NH ƠN

2. ðối tượng: Vì sao phải xác ñ ịnh ñối tượng học?

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

Giáo viên phải tìm h iểu ñối tượng m à chúng ta chuẩn bị giảng dạy xem h ọ là ai. H ọ là sinh viên hệ chính quy, học sinh cấp 3, hay những người ñã ñi làm...? H ọ là cán b ộ ð o àn th an h niên hay cán bộ của H ội Phụ nữ? ð ộ tuổi của nhữ ng người theo học? Việc tìm hiểu này rất quan trọng, bởi m ộ t kế hoạch bài giảng không thể dùng chung cho m ọi ñối tượng. Cùng là m ộ t nội dung, như ng khi ñối tượng khác n h au th i kế hoạch bài giảng cũng phải khác nhau, từ việc p h ân b ổ thời gian trong bài giảng, khối lượng kiến thức, phương pháp và p hươ ng tiện giảng dạy, cho ñến cách thức tiến h à n h kiểm tra, thi, v.v.

TR Ầ

Hoạt ñộng:

00

B

Tìm hiéu về người học trong một lóp ñào tạo phương pháp sư phạm

10

UI rích Lipp.

A

Câu hỏi 1 : Anh/chị làm giáo viên ñược bao nhiêu năm rồi? Người học sẽ ñứng theo 1 ñường thẳng trên lớp theo trật tự từ nhiêu

Í-

năm ñến ít năm.

TO ÁN

-L

= > Lipp: Các anh ch| có thể học hỏi lẫn nhau, người trẻ học từ người nhiêu kinh nghiệm, và người trẻ có thể ñộng viên người ñã ñứng lớp lâu năm dũng cảm tiếp nhận cái mới.

Câu hỏi 2 : Giảng dạy chiếm tỷ lệ bao nhiêu phần trăm trong tổng-số

DI Ễ

N

ĐÀ N

công việc ở trường của anh/chl? Câu hỏi 3: Tỷ lệ phần trăm thuyết trình trong giảng dạy của anh/chl? Mỗi khi ñặt câu hỏi xong, người hỏi sẽ yêu cầu mọi người ñứng vào

ñường thẳng theo số năm, số phần trăm và có thể hỏi kỹ hợn ñối với một số người. Ví dụ: ngoài thuyết trình, anh/chl còn dùng nhũng phương pháp nào?

32

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

Cẩ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

TR Ầ

N

Chuyên gia Ulrich Lipp trong một tiết học

= > Lipp:

B

- Hôm nay chúng ta tìm hiều nhiều vê nhau ñể làm gì?

00

- Nguyên nhân sâu xa của việc ấy?

10

Chia 2 người vào 1 nhóm, mỗi nhóm tìm 1 nguyên nhân.

A

- Kết quả thảo luận:

• Xác ñịnh ñối tượng người học ñể ñưa ra phương pháp phù hợp.

Í-

• Xác ñịnh nội dung chính cần học.

-L

• Việc làm quen là một phần của nội dung chương trình ñào tạo. • Làm quen ñể tạo ra phương pháp hấp dẫn một cách hợp lý nhằm

TO ÁN

phát huy hiệu quả của chương trình ñào tạo hiện ñại. • Thấu hiểu nguyện vọng của người học ñể ñưa ra phương pháp hợp lý nhất.

Trích Nhật ký ñợt học thứ 1 (Modul 1) lớp MT4 9 giờ 3 0 ngày 2 4 /8 /2 0 0 9

DI Ễ

N

ĐÀ N

• Nâng cao chất lượng ñào tạo.

33

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s u p h ạ m

NH ƠN

3. Sổ lượng:

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

C húng ta cần qu an tâm ñến tổ n g số người học ư o n g lớp ñể n h ằm lựa chọn ph ương pháp, ph ư ơ ng tiện giảng dạy chò p h ù hợp. Ví dụ: Lớp ñòng người (từ 81 người ư ở lên), khi áp dụng phương p h áp làm việc n h ó m th ì kh ông th ể chia n h ó m bằn g cách yêu cầu người học ñi chuyển th à n h n h iều n h ó m ở n h iều vị trí khác n h a u trong lớp, bởi n h ư th ế sẽ rất lộ n xộn, m ất trật tự và khó qu ản lý. Trong trường hợp này, cách tố t n h ấ t là ñể người họ c ngồi tại chỗ và chia n h ó m th eo dây bàn. N hư ng với lớp ít người thì việc chia n h ó m theo cách lin h h o ạ t lại rất hiệu quả và tạo hứng th ú cho người học. Người dạy có th ể chia n h ó m theo cách ñếm số hoặc sợ thích vẻ m àu sắc, loài hoa..., rồi di chuyển về ñịa ñiểm ñã ñược xác ñịnh. Với ph ương tiện giảng dạy cũng vậy, nếu lóp ñông người thì b ảng viết, tran h ảnh, h ìn h vẽ và các giáo cụ trực qu an khác p hải ñ ủ lớn ñể cả lóp có thể quan sát và theo dôi ñược.

A

4. Thời gian:

10

00

B

Ngoài ra, chúng ta cũng cần q u an tâm ñến số lượng nam , nữ, ư ìn h ñộ học vấn, khả năng n h ậ n thức của người học ñể b iết cách khuyến khích, ñộng viên ñối với từng ñối tượng n h ằm giúp họ có th ể p h á t hu y tố t n h ấ t năng lực của b ả n thân.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

ðiều người dạy lu ô n lo ngại là h ết giờ m à n ộ i du ng vẫn còn dang d ở ("cháy giáo án") hoặc giảng xong rồi m à thờ i gian vẫn còn n hiều ("ướt giáo án"). Giảng vừa khớp th ời gian - k hôn g thừa cũng không th iếu - là m ộ t trong n h ữ n g tiêu chuẩn của người dạy giỏi. Các giáo viên khi soạn giáo án h ay lập kế hoạch bài giảng cần p hải ph ân bổ th ời gian m ộ t cách hợ p lý cho từng nộ i dung, vì thực hiện tố t việc này m ới có thể ñảm b ảo ñún g tiến ñộ chương trin h ñẻ ra.

5. Mục tiêu: Mục tiêu là cơ sở cho việc lập kế hoạch bài giảng. ðó là việc m ô tả sự thay ñổi của m ỗi người học sau m ột qu á t ì n h giảng dạy của người thầy. Hay nói cách khác, m ục tiêu là cái ñích m à cả người dạy và người học phải ñạt ñược sau m ộ t quá trìn h dạy và học. 34

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

M ột bài giảng cần ñạt ñược những m ục tiêu sau ñây:

TP .Q UY

Việc làm rõ m ục tiêu sẽ giúp nân g cao ñược chất lượng giảng dạy, và khi ñó m ới có cơ sở ñể ñ á n h giá hiệu quả của việc dạy và học.

NH ƠN

CẦM n a n g p h ư ơ n g p h á p s u p h ạ m

Về kiến thức: Người học tiếp th u ñược gì? Họ biết và hiểu ñược những gì?...

ĐẠ O

Vẻ kỹ nâng: Người học có thể làm ñược gì? Họ có thực hàn h ñược không? Có thể vận dụng kiến thức vào thực tiễn nh ư thế nào?...

NG

Về tinh thần, thái ñộ: Thái ñộ của người học ñối với bài giảng như thế nào? H ọ có m ong m u ố n gì sau khi học xong bài?... Ví dụ: Học xong bài Kỹ năng giao tiếp nơi công sớ, người học:

TR Ầ

N

- Về kiến thức: Người học hiểu ñược ñặc th ù của giao tiếp nơi công sở, yêu cầu, nguyên tắc giao tiếp nơi công sở.

00

B

- Về kỹ năng: Người học ñược thực h ãn h kỹ năng lắng nghe, kỹ năng nói, kỹ năng khen/góp ý.

6. Tài liệu tham khảo:

A

10

- Vẻ thái ñộ: Người học coi trọng việc nâng cao kỹ năng giao tiếp nơi công sở, và có ý thức rèn luyện kỹ năng này.

-L

Í-

Trách nhiệm của người dạy là p hải cung cấp cho người học những tài liệu cần thiết có liên qu an ñến bài giảng và m ô n học nhầm giúp họ th u ận lợi Ưong việc nghiên cứu và học tập.

TO ÁN

Có thể có hai loại tài liệu: tài liệu b ắt buộc (giáo trình) và tài liệu th am khảo.

ĐÀ N

Người dạy có th ể cung cấp trực tiếp ñến người học tài liệu hoặc giới thiệu tên tác giả, tác phẩm , nhà xuất bản và ñịa chỉ có thể tìm kiếm.

DI Ễ

N

7. Kế hoạch chi tié t

ðây là nhữ ng gợi ý cho m ộ t kế hoạch bài giảng thực hiện trong 45 phút, các giáo viên có thể tham khảo và vận dụng linh hoạt, p h ù h ọp với bài giảng chuyên m ôn của m ình. 35

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

ẼÊÈKÈÊKÊẾ

NH ƠN

Cẩ m n a n g p h ư o n g p h á p s u p h a m

-Tự giới thiệu - Làm quen

-Câu hỏi?

- Dân dắt vào bài giáng 7'

Nội dung 1:

pp Hói - ðáp

TP .Q UY

,n $ * % W ÌÌH m M || '■ ẩỴíỆẸỊ* B w M B M ; _ ........ - ĩ . *■■■"*' *v. .» vỉìrVLQMi 5' Mở ñâu bài giáng pp Tia chớp Bàng

Bảng, phấn

NG

ĐẠ O

-Câu hòi?

Nội dung 2:

pp Nêu ý kiến ghi Bảng, phán lên bàng

8'

TR Ầ

N

- Câu hói?

Nội dung 3:

5'

Kết thúc: Chót kiến thức

pp Làm việc nhóm

Bảng, phán, giãy khó AO, bút dạ nhiêu mầu, băng keo

Thuyết trinh +

Báng, phán

Hòi-ðáp -Câuhól?

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

20'

36

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Ví dụ:

KẼ HOẠCH GIỜ GIẢNG

TP .Q UY

1. Chủ ñề: Những nhân tố ảnh hưởng ñến quá trình xã hội h óa.

NH ƠN

Cắ m n a n g p h ư o n g p h á p s u p h ạ m

2. ð ối tượng: Sinh viên.

ĐẠ O

3. Số lượng: 100 người, ñộ tuổi trung b ìn h 21, chưa có kinh nghiệm làm việc.

NG

4. Thời gian: 45 phút. 5. Mục tiêu giờ giảng:

- Kiến thúc: Sinh viên hiểu ñược quá trìn h xã hộ i hóa ỉà gì và

N

các n h â n tố chủ yếu ả nh hư ởng ñến quá trìn h xã h ội hóa.

TR Ầ

- K ỹ năng-. Phân tích ñược nhữ ng n h â n tố ảnh hưởng ñến quá trìn h xã h ộ i h óa của b ản thân.

10

00

B

- Thái ñộ: Rút ra bài học kinh nghiêm cho quá ư ìn h xã hội hóa của bản th ân m ỗi sinh viên.

A

6. Tài liệu tham khảo:

Giáo trìn h Xã hội học ñai cương, tác giả Phạm Tất Dong, Lê Ngọc Hùng.

-L

Í-

7. Kế hoạch chi tiết:

Ké chuyện vé một trẻ em hư, hỏí sính - Phương viên tim nguyên nhản tại sao trẻ hư: pháp do gia ñình, bạn bè hay do bản thân Mờ ñáu em... bài giáng

B il

íi

Bàng

ĐÀ N

5'

TO ÁN

MÊÊSÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊ !ÊÊÊÊÊ!ÊÊÊÊSÊÊ SPSiilSBỄi

DI Ễ

N

2'

- Ôn lại bài cũ bằng cách ñặt câu hỏi: Khái niệm xã hộí hóa lầ gì?

37

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắ m n a n g p h ư o n g p h á p s u phạm

NH ƠN

- Két nối: Nhác lại khái niệm xã hội hóa. Tiết này chúng ta sẽ tìm hiéu những

5'

- Giáng cho sinh viên hiéu vê quá trình -Thuyét xã hội hóa. trình

ĐẠ O

- Chiếu ñịnh nghĩa quá trinh xã hội hóa cho sính viên ghi nhớ.

- ðặt câu hói: Theo anh/chị thì quá - Phương trình xã hội hóa của mỗi người chịu pháp ảnh hường của những nhân tố nào? Nêu ý kiến Ghi câu hói lên báng. ghi lên

Máy chiểu

Bảng Máy chiểu

NG

15'

TP .Q UY

nhân tố ảnh hưởng ñến quá trình xã hộí hóa. Trước hết chúng ta tìm hiểu quá trình xã hội hóa là gì?

- Mời 2 sinh viên lên ghi ý kiến của các bàng bạn.

TR Ầ

N

- Khuyén khích sinh viên phát biếu ý kiến. - Ghi tắt cà các ý kiến lên bảng. - Giáo viên tóm lại cắc ý kién quan

00

Tống két: Nhân tố khách quan và chù - Phương pháp quan:

10

12'

B

trọng.

A

- Nhân tố khách quan là mói trường kình tẽ - vàn hóa - xá hội, gia ñình, nhà trường, bạn bè.

Thuyết trình

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

- Nhân tố chù quan là bản thân mối người, cụ thé là sự hiếụ biẽt, kinh

6'

nghiệm sõng, kỹ năng giao tiép, lòng ham học hòi... Neo kién thức, gọi 2 sinh viên: - Nhác lại quá trình xá hội hóa là gì và các nhân tõ chủ yẽu ánh hưởng ñén quá trình xã hội hóa.

- Phương pháp

Máy chiéu

Hỏi - ðớp

- Chiếu nội dung tiết giáng cho sinh viên nhìn lại ñé neo kiẽn thức trong ñáu họ. - ðé nghị sinh viên liên hệ, rút kinh nghiệm cho bản thân: Làm thế nào ñé quá trình xã hội hóa của mình ñạt két quả tối ưu?

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

ĐẠ O

TP .Q UY

PHƯƠNG PHẤP “TIA CHỚP”

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

10

00

B

TR Ầ

N

NG

<_/ hương pháp Tia chớp, hay còn gọi là phương pháp Phỏng vấn nhanh, là m ộ t phương p háp giúp m ở ñầu bài giảng, hay nhằm thu thập thông tin n h an h từ phía người học rất hiệu quả.

A

Tia chớp: Nhanh và hiệu quà

Các bước thực hiện phương pháp Tia chớp:

-L

Í-

1. Sắp xếp lớp theo h ìn h thức p h ù họp; 2. Giáo viên ñ ặt câu hỏi;

TO ÁN

3. Người học trả lời; 4. Tổng kết n h an h và ñ ịn h hướng vào bài học.

ĐÀ N

Cách thức tiến hành: 1. Sáp xếp lớp theo hình thức phù hợp:

DI Ễ

N

Nếu dưới 30 người học, n ên sắp xếp cả lớp ñứng theo hình ư òn.

Nếu lớp ñông người học, cần chuẩn bị m icro không dây ñể có th ể p hỏ n g vấn ñược n h a n h và n hiều người. 39

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cẩ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

NH ƠN

2. Giáo viên ñặt câu hỏi:

Câu hỏi phải h ấp dẫn, ngắn gọn, gây ñược sự chú ý.

TP .Q UY

Giáo viên hỏ i n h a n h từng người.

D ùng m icro hay m ộ t dụng cụ giả làm m icro ñưa vào trước từng người khi h ỏ i n h ư p h ó n g viên p h ỏ n g vấn.

ĐẠ O

3. Người học trả lời:

Yêu cầu người học trả lời n h a n h và ngắn gọn.

NG

N ếu người ñược h ỏ i m à chưa có câu trả lời, hãy bỏ qu a và chuyển ngay sang h ỏ i người khác.

N

N ên hỏ i k hoảng 15-20 người ư o n g m ồ i ỉần áp dụng phương p h áp này.

TR Ầ

4. Tổng kết nhanh và ñịnh hướng vào bài học: ðưa ra tổ ng kết m ộ t cách ngán gọn.

00

B

Kết nối th ô n g tin ñó vào bài học.

10

Nhũng lưu ý khi áp dụng phương pháp Tia chớp:

A

Không thảo luận, b ìn h lu ận hay giải thích câu trả lời.

Í-

Cần tiến h à n h n h a n h m ọi th ao tác. Ví dụ, gọi ñích d an h người học p h át biểu th ì thời gian có câu trả lời sẽ n h a n h hơn.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Phương ph áp này có thể áp dụng ở m ọi loại h ìn h lóp học và m ọi thời ñiểm trong bài giảng.

40

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

ĐẠ O

TP .Q UY

PHƯƠNG PHÁP “HỎI CHUYÊN GIA”

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

V h i cần m ở rộng h iểu b iết và nân g cao n h ậ n thứ c cho người họ c về m ộ t vấn ñề hay m ộ t n ộ i d u n g tro n g chương trìn h giảng dạy của m ìn h, các giáo viên n ê n sử dụng phương ph áp Hỏi chuyên gia. ðể phư ơ n g p h áp này p h á t hu y h iệu quả, người h ọc ph ải là người ñã n ắm b ắ t ñược m ộ t cách cơ b ản nh ữ n g ư i thức ñó. Theo k in h ngh iệm của chúng tôi, người h ọc thư ờng ít khi chủ ñ ộ n g ñ ặt câu h ỏ i hay nêu nh ữ n g thắc m ắc của họ sau m ỗi p h ầ n học. N hư n g n ếu giáo viên áp dụ n g p hươn g ph áp này, ñiểm yếu ấy sẽ ñược khắc p h ụ c m ộ t cách dễ dàng và qua ñó ta sẽ h iểu h ọ cần bổ sung n h ữ n g gì. ðây là ph ư ơn g p h áp có sức thuyết p h ụ c cao do người họ c sẽ ñược giải ñáp vấn ñẻ m ộ t cách thỏ a ñán g cả về lý luận lẫn thự c tiễn bởi các chuyên gia tron g lĩn h vực m à h ọ q u a n tâm .

Học bảng cách Hòi chuyên gia

41

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Các bước thực hiện phương pháp Hỏi chuyên gia: 1. N êu chủ ñề

TP .Q UY

2. Giới thiệu chuyên gia (nếu cần) 3. ðẻ nghị người học ñặt câu hỏi 4. Thu thập câu hỏi

ĐẠ O

5. Trả lời các câu hỏi

NH ƠN

CẮM n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

6. Giáo viên tổ ng kết

NG

Cách thức tiến hành:

1. Nêu chủ ñề:

N

N êu rõ m ục ñích của cuộc trao ñổi.

TR Ầ

Làm rõ nội dung cần trao ñổi.

B

ð ịnh hướng ñể người học thấy cần th iết và m u ố n h ỏi về chủ ñề nêu ra.

10

00

2. Giới thiệu chuyên gia (nếu cân):

A

Chuyên gia có th ể là: giáo viên, khách m ời bên ngoài hoặc cũng có th ể là chính người trong lớp có kiến thức chuyên sâu về ñề tài ñã nêu ra.

-L

Í-

Nếu giáo viên ñồng thời là chuyên gia thì không cần giới thiệu.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

Nếu chuyên gia là khách m ời ngồài thì cần phải giới thiệu ñầy ñủ, ngắn gọn về chuyên gia, ñặc biệt n h ấ n m ạn h về khả 'năng chuyên sâu của chuyên gia ư o n g lĩn h vực m à người học ñang quan tâm và cần ñược giải ñáp. 3. ðê nghị người học ñặt câu hỏi:

Giáo viên giao nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng cho người học khi yêu cầu h ọ ñ ặt câu hỏi, như: - C hủ ñề ñể hỏi; - Số lượng câu hỏi;

42

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

Cẩ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

N

Chuyên gia sản sàng giải ñáp

TR Ầ

- Thời gian ñể suy nghĩ ñặt câu hỏi; - Ghi câu hỏi vào ñâu?...

10

00

B

Sau ñó người dạy hiển thị nhữ ng yêu cầu này lên báng, lên giấy ñể người học quan sát.

A

Người dạy có thể yêu cầu tất cả các th àn h viên trong lớp ñặt câu hỏi. N ếu lóp ñông thì chia lớp th àn h các nh ó m và yêu cầu từng n h ó m ñặt câu hỏi.

-L

Í-

- Ví dụ:

TO ÁN

NHIỆM VỤ CỦA N H ÓM :

- Anh/chị hãy ñặt câu hỏi về kỹ năng giao tiếp noi công sở. - Viết câu hỏi to, rõ ràng lên giấy A4 (mỗi câu hỏi ghi vào một tờ).

ĐÀ N

- Mỗi nhóm ñặt 2 câu hỏi.

DI Ễ

N

- Thời gian làm việc nhóm: 5 phút.

4. Thu thập câu hỏi:

Khuyến khích người học viết câu hỏi vào giấy và chủ ñộng ghim, d án các câu hỏi ấy lên bảng. 43

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắ m n a n g p h u ơ n c , p h á p s ụ p h ậ m

>

TP .Q UY

5. Trá lờ i các câu hỏi:

NH ƠN

Giáo viên p h â n loại, sắp xếp cáclcàu h ỏi ứieo từng n h ó m vấn ñẻ ñể xác ñịn h các lĩn h vực m à người hoc qu an tâm và có thể ư ả lời theo từng nh ó m vấn ñề, tránh trả lời ríhiêu lần cùng m ộ t vấn ñề.

Ph ần trả lời cân ngắn gọn, ñú ng tro n g tâm .

ĐẠ O

Làm chủ thờ i gian, k h ô n g sa ñà vào th uy ết trìn h, trán h tran h luận.

NG

Sau m ỗ i câu trả lời, người dạy n ê n h ỏ i lại người h ọc xem còn ñiều gì chưa rõ không.

N ên ñ án h dấu vào câu ñã trả lời xo ng ñể trá n h n h ầm lẫn với câu chưa trả lời.

B

TR Ầ

N

Có th ể n h ờ m ộ t người h ọ c h oặc chính giáo viên (khi kh ôn g là chuyên gia) ghi tó m tắt các câu trả lời của chuyên gia lên m ộ t chiếc bảng khác h oặc giấy k hổ lớ n ñể cả lớp có th ể th eo d õi tiến trìn h giải ñáp hay ghi chép lại.

10

00

6. Tổng k ế t

A

Giáo viên tổng kết ngắn gọn, khái quát lại các câu hỏ i và ư ả lòi.

Người dạy dẫn d ắt vào n ội dung tiếp theo của bài giảng.

Í-

Một số lưu ý khi áp dụng phưong pháp H ỏi chuyên gia:

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Chủ ñề ñể người học ñ ặt câu h ỏ i k h ô n g q u á rộng hay quá hẹp. ðó n ên là m ộ t ñề tài chuyên sâu n h ằm nâng cao kiến thức cho người học chứ kh ôn g n ê n là chủ ñề n h àm cung cấp kiến thức cơ bản.

Phải chắc chắn rằng người họ c ñã có m ộ t số h iểu b iết n h ấ t ñ ịn h vẻ vấn ñề nêu ra (nếu ñó là m ộ t ñề tài h o à n to àn xa lạ, người họ c sê kh ôn g biết hỏ i gì h o ặc sẽ ñưa ra n h ữ n g câu h ỏi k hô ng th iết thực).

Cần khống chế số lượng câu hỏi. Vì tro n g m ộ t kh o ản g thờ i gian ñược sắp xếp trong kế ho ạch bài giảng th ì "chuyên gia" chỉ có th ể trả lời m ộ t số câu h ỏ i n h ấ t ñịnh. ð iều ñó cũng ñ ặt người 44

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

h ọ c trước yêu cầu ràng cần cân n h ắc tron g việc lựa chọ n những câu h ỏ i th ật xác ñáng, giúp m ìn h có cơ h ộ i m ở m ang và ñào sâu kiến thức.

TP .Q UY

Giáo viên lu ô n p hải chủ ñộ n g trong việc ñiều khiển buổ i học.

NH ƠN

Cá m n a n g p h ư o n g p h á p s ư p h ạ m

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

Phương p h á p này có th ể áp dụng cho m ọi loại h ìn h lớp học. Tuy nhiên, giáo viên k hô n g n ên áp d ụ n g n h iều lần tro ng m ộ t b u ổ i học.

45

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

ĐẠ O

TP .Q UY

PHƯƠNG PHẮP “HỎI - ðÁP”

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

U • ............................. <_/ yj>i - ðắp là m ộ t phươ ng ph áp sư p h ạm giúp p h á t huy tín h tích cực của người h ọc rất h iệu quả. Khi giáo viên áp dụng phương ph áp này, không khí lớp học sẽ sôi n ổi và việc tiếp th u kiến thức sẽ tố t hơn. N hư ng ñây là phươ ng ph áp khó và phức tạp vì n ó không thực hiện theo quy trình hay cố ñ ịn h từng bước m à ñòi hỏi cao ở sự lin h hoạt, làm chủ lớp học của người dạy.

Phương pháp Hói - ðáp

DI Ễ

N

ĐÀ N

Phương ph áp Hỏi - ðáp ñặt ra yêu cầu q u an trọng n h ất là p hải tạo ñược sự ư a n h luận nhiều chiều trong lớp học n h ằm tăng khả năng tìm tòi, học hỏi sâu về m ộ t chủ ñẻ. Phương p h áp này sẽ làm giảm tỷ lệ nói của giáo viên, tăng p h ần nói của người học. N ếu người học tham gia h ỏi ñáp, h ọ sẽ cùng suy nghĩ ñể tìm ra vấn ñề, và n h ư vậy việc học sẽ tố t h ơ n cách học th ụ ñộng. Yêu cầu ñặt ra khi áp dụng phư ơng ph áp Hói - ðáp là tỷ lệ n ó i của giáo viên phải ít hơ n 50%. 46

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

TP .Q UY

Phương pháp Hỏi-ðáp còn ñược gọi là phương pháp "Nói chuyện với nh au ñể học". ðây là phương pháp hiệu quả trong tất cả các m ôi trường giáo dục. Chúng tôi xin dẫn ra ñây m ột câu chuyện về giáo dục ở Thái Lan, ñã ñược báo chí trong nước ñăng tải:

NH ƠN

CẤM n a n g p h u o n g p h á p s u p h ạ m

Khi còn là Thủ tướng Thái Lan, do bức xúc vì thấy trong các kỳ thi chung về toán, học sinh Thái Lan luôn xểp hạng sau các nước Singapore,

Malaysia, nên ông Thaksin ñã ñề nghị ñược trực tiếp dạy tiết toán

ĐẠ O

cho học sinh một lớp 11 tại thủ ñô. Chuyện là khi ñến lớp, Thủ tướng Thaksin ñã phán một câu khiến mọi người hết sức ngạc nhiên: “Những

NG

giáo viên giỏi thì không dạy” . Sau ñó, Thủ tướng mới giải thích: “Người ñứng lớp phải bỏ thái ñộ dạy dỗ lâu nay mà cần lắng nghe suy nghĩ

của học sinh, giúp các em lúc nào cũng khao khát tìm kiếm những tri thức m ới” . Rồi ông nói với học sinh: “ Quan trọng hơn hết là các em

TR Ầ

N

phải thấy mình muốn học".

Các bước thực hiện:

00

B

1. Thuyết trìn h ngắn giới thiệu về chủ ñề

10

2. N êu câu hỏi

5. Trao ñổi ñ a chiều

A

3. Người học suy nghĩ

Í-

6. Giáo viên tó m tắt và kết luận

-L

Gợi ý cách thức tiến hành:

TO ÁN

2. Thuyết trình ngắn giới thiệu vé chủ ñê: Giáo viên thuyết trìn h ngắn gọn, tạo sự th u hút.

ĐÀ N

N êu m ục tiêu rõ ràng ñể p h ầ n trao ñổi khô ng ñi chệch hướng. 2. Nêu câu hỏi:

DI Ễ

N

Người dạy nêu câu hỏ i theo hướ ng m ở, ngắn gọn, dẻ hiểu, tạo sự tran h luận, hướng tới m ục tiêu b ài giảng và gắn với thực tế cuộc sống.

47

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẦM

n a n g

ph ư ờ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

Câu hỏi cần ñược ghi to ư ê n bảng hay h iển th ị trên m àn chiếu rõ ràng ñể cả lớp ñều n h ìn ñược. 3. Người học suy nghĩ:

TP .Q UY

Tùy ñộ khó của câu hỏi, giáo viên cần d àn h từ 2-5 p h ú t ñể người học suy nghĩ, cân nhắc trước khi ñưa ra câu ư ả lời.

4. Trao ñổi ña chiều:

NG

ĐẠ O

ðây là p h ần trọng tâm của phư ơ n g pháp. Người dạy cần tạo ñược sự trao ñổi, hỏi và ñáp n hiều chiều ư o n g lớp giữa người dạy và người học, người học và người dạy, người họ c và người học xoay qu an h chủ ñẻ và cảu hỏ i ñược n êu ra.

Người dạy phải khuyến khích người học th am gia h ỏ i và trả lời càng nhiều càng tốt.

TR Ầ

N

Câu h ỏi b an ñầu có th ể ñược chia n h ỏ th àn h nh iều câu hỏi khác n h au ñể có thể trao ñổi sâu hơn.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

N hững ý kiến ư ao ñổi cần ñược tó m tắt ngán gọn ữ ê n bảng ñể người học dễ theo dõi và ñưa ra b ìn h luận.

Người học cùng trao ñổi

48

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph ả p su

ph ạ m

5. Giáo viên tóm tát và kết luận:

Những lưu ý khi áp dụng phương pháp H ỏi - ðáp:

TP .Q UY

Giáo viên tổ ng hợp các ý kiến và chốt lại kiến thức quan trọng cần nhớ.

NH ƠN

CẨM

ĐẠ O

Phương ph áp này có th ể áp dụng cho m ọi loại h ìn h lớp học, trong m ọi thời ñiểm của bài giảng và có thể áp dụng nh iều lần trong m ộ t bài giảng. Phương pháp Hỏi - ðáp sẽ h ỗ trợ rất tố t cho các phương pháp khác khi sử dụng kết hợp với nhau.

NG

Giáo viên cần chuẩn bị kỹ nội dung ñể tránh bị bất ngờ khi người học ñ ặt câu hỏi khó. Giáo viên cần kiểm soát vẻ nội dung và thời gian trao ñổi.

TR Ầ

N

ðể khuyến khích người học tham gia tích cực vào việc hỏi và trả lời, giáo viên cân áp dụn g nhiều biện ph áp khác nhau, như:

B

• Hỏi ñích d anh

00

• ðể có m ộ t vài câu trả lời rồi m ới b ìn h luận

A

10

• Khen, ñộn g viên người học dù cảu trả lời chưa h o àn toàn chính xác

• Cảm ơn người h ọc ngay sau khi họ có ý kiến

-L

Í-

• Giáo viên cần có thái ñộ cởi mở: gật ñầu, n h ìn vào mắt, cười,... • Hỏi rõ thêm ý khi người học trả lời: ý bạn là gìĩ

TO ÁN

• ðể người học n h ậ n xét ý kiến của nhau. Ví dụ: Hà nhận xét Ý kiến của Cường như thế nào? Em có hỏi thêm bạn ñiều gì không?

DI Ễ

N

ĐÀ N

• Khi người học ư ả lòi sai, giáo viên cần khéo léo sửa sai kịp thời nhưng không ñược ñưa ra những lời chê bai cũng như không làm cho họ cảm thấy xấu h ổ -trước cả lóp. Ví dụ: Cường ơi, ñấy là Ý kiến của Cường, nhưng Ý kiến ñó chưa phù hợp lâm với thực tẽ....

• Trao ñổi là èùng hướng ñến ư i thức chứ không phải tranh lu ận ñể p h â n ñ ịnh th ắn g thua. 49

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

ĐẠ O

TP .Q UY

PHƯƠNG PHÁP “NÊU Ý KIẾN GHI LÊN BẢNG”

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

NG

c j y ây là phương p háp áp dụng với m ộ t câu h ỏ i có nh iều phương án trả lời. Mục ñích là th u th ập ñược n hiều ý kiến, nhiều thô ng tin từ p h ía người học n h ằm kiểm ư a kiến thức của họ, ñồng thời có th ể ñ ịn h hướng vào bài giảng.

A

10

00

B

TR Ầ

N

Phương ph áp Nêu ý kiến ghi lên bảng rất dễ áp dụng lại không tố n kém, chỉ cần m ộ t chiếc bảng và viên p h ấ n hay cây b ú t dạ là có thể thực hiện rất hiệu quả. Phương p h áp này p h át h uy ñược tính tích cực, tư duy ñộc lập, sáng tạo của người học qua sự khuyến khích, ñộng viên của người dạy. Nó sẽ làm thay ñổi khôn g khí lớp học khi người dạy ñã trải qua m ộ t thòi gian thuyết trìn h khá lâu (khoảng 20 p h ú t ư ở lên).

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Phần lớn các giáo viên ñều thích phươn g pháp này và họ luôn m ong m u ốn áp dụng trong giảng dạy.

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

ắ m

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p su

ph ạ m

NH ƠN

C

Các bước thực hiện:

2. D ành thời gian cho người học suy nghĩ 3. Mời hai người học lên ghi bảng 4. Người học nêu ý kiến

ĐẠ O

5. Trao ñổi vói người học về những ý quan trọng nh ất

TP .Q UY

1. D ẫn dát và nêu chủ ñẻ

Cách thức tiến hành:

NG

1. Dân dát và nêu chù ñề:

TR Ầ

N

Giáo viên có thể b ắt ñầu bằng cách thuyết trình ngán hoặc p h ỏ n g vấn n h an h sao cho th u h ú t ñược người học ngay từ những giây p h ú t ñầu tiên, lôi cuốn h ọ vào bài giảng.

00

B

C hủ ñề phải ñược nêu lên bảng. ðó có th ể là m ộ t câu hỏi hoặc là câu gợi ý, nhưng cần ñảm bảo tiêu chí rõ ràng, có nội dung m ở ñể người họ c có cơ hộ i ñưa ra nhiều ý kiến khác nhau.

A

10

Ví dụ: Làm thế nào ñể có thể thu hút ñược sự chú ý, tham gia của người học vào bài giảng?

2. Dành thời gian cho người học suy nghĩ:

-L

Í-

Cần d àn h m ộ t khoảng thời gian họ p lý ñể người học suy nghĩ tìm phươ ng ận trả lời.

TO ÁN

Thời gian suy nghĩ có thể dao ñộng ư o n g khoảng từ 30 giây ñến 2 phút, tùy thuộc vào ñộ khó hay dễ của câu hỏi.

3. Mời người học ghi bảng:

ĐÀ N

D o người dạy còn phải bao quát và khuyến khích sự tham gia của cả lớp nên nh ất th iết phải m ời người học lên ghi bảng.

DI Ễ

N

Cần 2 người ñể có thể ghi kịp thời, chính xác, ngán gọn và không bỏ sót b ất cứ ý kiến nào trong lóp.

Người dạy n ên hướng dẫn cụ thể cách ghi bảng: Kẻ ñôi bảng, m ỗi người ghi m ộ t bên bảng. P hân công việc ghi ý kiến cho từng 51

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

người ñể ư á n h trùng lặp. C hữ viết bảng p hải to, rõ ràng ñể người học ở m ọ i vị trí ư o n g lóp ñều ñọc ñược.

TP .Q UY

4. Người học nêu ý kiến:

ð ộng viên, khuyến khích người học m ạn h d ạn n êu lên n hữ ng ý kiến cá nhân.

ĐẠ O

Người dạy vừa ñiều khiển lóp học, vừa lắng nghe và tó m tắt ý kiến của người học, lựa chọ n từ ngữ chín h xác, n hắc lại cho người ghi bảng.

NG

Khi người học ñang nêu ý kiến, người dạy khô ng b ìn h luận, ñán h giá nhữ ng ý kiến ñó m à chỉ nói lời khích lệ họ.

TR Ầ

N

Khi thời gian vẫn còn nh ư ng dường n h ư ñã thưa vắng các ý kiến, người dạy n ên dừng lại m ộ t chút ñể cho cả lớp suy nghĩ và nêu loạt ý kiến mới.

B

Người dạy có th ể ñưa ra nhữ ng câu h ỏi gợi m ở ñể người học dễ dàng nêu ý kiến.

10

00

Cân hỏi ý kiến của 2 người ghi bảng.

A

N ếu không còn ý kiến nào nữa, người dạy cảm ơn 2 người ghi bảng và m ời h ọ trở về chỗ.

Í-

5. Trao ñổi với người học vê những ý quan trọng nhất

TO ÁN

-L

Sau khi h oàn th àn h p h ầ n nêu ý kiến, người dạy có thể h ỏ i cả lớp xem ñâu là nhữ ng ý kiến qu an trọng nhất, gạch chân n h ữ ng ý kiến ñó và trao ñổi cùng họ.

DI Ễ

N

ĐÀ N

Người dạy cũng có thể áp dụ ng cách khác, ñó là gom các ý kiến có liên quan với n h au và trao ñổi với cả lớp về các n h ó m vấn ñề. ð ánh giá, chốt lại nội dun g vừa ư ao ñổi. ð ịnh hướng vào bài giảng.

ðây là phương p háp lý tưởng ñể áp dụng với lớp ñông người. Bằng cách này, giáo viên có thể yêu cầu n h iều người p h á t b iểu và th u h ú t ñược cả những người ngồi ở cuối lớp cùng th am gia.

52

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

m

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p su

ph ạ m

Phương ph áp Nêu ý kiến ghi lên bảng có th ể ñược kết hợp với các phư ơng ph áp khác, như: Sàng lọc, Hỏi-ðáp, Làm việc nhóm.

TP .Q UY

Có th ể dùng phương p h áp này ñể m ở ñầu bài giảng, giảng m ột n ộ i dun g hoặc kết thúc bài giảng.

NH ƠN

Cẩ

Một số lưu ý khi áp dụng: • Giáo viên p h ải chuẩn bị kỹ câu hỏi.

ĐẠ O

• Câu h ỏi p hải dễ hiểu, m ang tín h mở.

NG

• Sự vui tươi của giáo viên sẽ tạo nên bầu không khí thoải mái, th ân thiện.

• Cần khéo léo tạo m ộ t cao trào th ứ hai khi n h ận thấy các ý kiến b át ñầu ít ñi.

TR Ầ

N

• M ở rộng tầm q u án xuyến ñể khuyến khích cả lóp tham gia.

B

• Giáo viên có thể b ổ sung ý kiến nếu người học p h át biểu còn thiếu.

10

00

• N ếu ý kiến nhiều ñ ến mức kín bảng th ì giáo viên phải chuẩn bị giấy khổ lớn ñể người ghi bảng viết tiếp.

Í-

A

• Sau m ỗi câu trả lời của người học, giáo viên nên cảm ơn khích lệ. N ếu người học ñưa ra n h iều câu trả lời, th ì cứ sau m ộ t câu, giáo viên nên gật ñầu ñể th ể hiện sự khích lệ.

TO ÁN

-L

• Không áp dụn g nhiều lần ñối với phương pháp này trong m ộ t bu ổ i học.

DI Ễ

N

ĐÀ N

• Thời gian thực hiện phương ph áp này không kéo dài quá 15 phút.

53

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

PHẨN BIỆT CÁC PHƯƠNG PHẬP CÓ HỎI

TP .Q UY

VÀ TRẢ LỜI

NH ƠN

Cẩm

Bốn phương pháp: Tia chớp, Hỏi-ðáp, Hỏi chuyên gia, Nêu ý kiến ghi lên bảng ñều có Hỏi và ðáp. Vậy sự khác nhau giữa các phương pháp này là gì, và làm thế nào ñể áp dụng hiệu quả?

ĐẠ O

- Trong phương pháp Nêu ỷ kiến ghi lên bảng và Tia chớp, người dạy ñặt tùng câu hỏi ñể người học trả lời.

NG

- Trong phương pháp Hỏi-ðáp, người dạy ñặt câu hỏi, người học trả lời. Nhưng người học cũng có thể hỏi lại người dạy và hỏi lẫn nhau. - Trong phương pháp Hỏi chuyên gia lại rất rỗ ràng, ñó là người học ñặt

câu hỏi và chỉ người dạy/chuyên gia trả lời.

N

Tuy nhiên, ñiểm Khác nhau căn bản giữa các phương pháp này không

TR Ầ

chỉ ở hình thức mà là mục ñích sử dụng của chúng. Mục ñích khác

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

nhau nên cách tiến hành cũng khác nhau.

54

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

PHƯƠNG PHẤP “LÀM VIỆC NHÓM”

GuỂ lối các ñợt tập h u ấ n về phương ph áp giảng dạy cho các

Làm việc nhóm

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

giảng viên, chúng tôi thường p h ỏ ng vấn họ là, trong giờ giảng chuyên m ô n của m ình, các anh /chị thích áp dụn g và thường áp dụng phương ph áp nào nhất? Kết quả cho thấy phương ph áp Làm việc nhóm ñược ch ọn nh iều nhất. Phương p háp Làm việc nhóm là cách hữ u hiệu ñể khuyến khích sự sáng tạo và tích cực tham gia của m ọi th àn h viên.

Các bước thực hiện:

DI Ễ

N

1. C hu ẩn bị nộ i dung làm việc nhóm ;

2. Giao nhiệm vụ nhóm ; 3. Chia nhóm ;

55

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cầm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

4. Người học làm việc nhóm ; 5. Trình bày kết quả làm việc nhóm ;

TP .Q UY

6. Giáo viên tổng kết, bổ sung.

Gọi ý cách thực hiện các bước 1. Chuân bị nội dung làm việc nhóm:

Nội dung gợi ra sự tran h luận, và càng m ang tín h thời sự càng

ĐẠ O

tốt; Bám sát m ục tiêu bài giảng;

NG

Phù hợp với người học;

Rõ ràng, ngắn gọn.

N

2. Giao nhiệm vụ nhóm:

TR Ầ

Ghi rõ nh iệm vụ lên bảng, giấy (xem m ẫu p h ía dưới);

00

B

Quy ñịn h cụ thể thời gian làm việc n h ó m (thời gian b ắ t ñầu và kết thúc) và thời gian trin h bày;

A

10

Quy ñịn h rõ vị trí ngồi làm việc của từng nhóm .

NHIỆM VỤ CỦA N H Ó M :

Í-

- Chủ ñề: Làm thế nào ñể khuyến khích người học tích cực tham gia

-L

ñóng góp ý kiến vào bài giảng?

TO ÁN

- Thời gian: 15 phút.

DI Ễ

N

ĐÀ N

- Phương tiện: giấy AO; bút dạ (viết to, rỏ). Mẩu: Bảng giao nhiệm vụ nhóm

3. Chia nhóm: Mỗi n h ó m nên có từ 4 ñến 10 người. Chia m ộ t cách ngẫu nhiên, th u ận tiện th eo ñiều kiện lớp học.

Cách chọn tên nhóm : Lấy theo tên các loại kẹo, th eo m àu sác, theo số ñếm , theo dãy bàn, theo tổ, ñộ i . . hay n h ó m tự chọ n tên. 56

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

C ắ m n a n g ph ư ơ n g ph á p s u ph ạ m

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

4. Người học làm việc nhóm:

10

00

Khuyến khích m ọi th à n h viên tham gia: các th àn h viên cần có kỹ n ăng làm việc nhó m .

A

Người hướng d ẫn cần quan tâm tới tất cả các nhóm :

Í-

• Xác ñ ịn h rõ vấn ñề cần th ảo luận chưa? (Có th ể gợi ý ñể n h ó m xác ñ ịn h chín h xác vấn ñề).

-L

• Có ai nói quá n h iều hay quá ít?

TO ÁN

• Kiểm soát vẻ thời gian làm việc.

5. Trình bày kết quả làm việc nhóm:

ĐÀ N

Có n hiều cách giúp ñể trìn h bày kết quả làm việc của nhóm : • M ột n h ó m báo cáo, các n h ó m khác bổ sung;

DI Ễ

N

• Từng n h ó m thuyết trình riêng; • Trưng bày áp phích; • Ghi ý kiến lên bảng;

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

57 WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph u o n g

ph á p s ư

ph ạ m

6. Giáo viên tổng kết, bổ sung: • Giáo viên phải kết n ối ñược ý kiến của các nhóm ;

• Bổ sung, làm rõ ñược vấn ñề cần giải quyết;

TP .Q UY

• ð ịnh hướng ñúng yêu cầu, n h iệm .vụ của nhóm ;

NH ƠN

CẨM

• ðưa ra lòi kêu gọi h à n h ñộng từ nh ữ n g kết qu ả th u ñược.

NG

ĐẠ O

Phương ph áp này ñược áp dụng cho m ọi ñối tượng và m ọi quy m ô lớp học. Các bài giảng có th ể dùng phươ ng p h áp này là những kiến thức có liên qu an ñ ến cuộc sống của người học, hoặc các vấn ñề cần th ảo luận trong tìn h h u ố n g thực tế, cần trả lời dạng câu hỏi có nh iều ý kiến ư ái chiều, cần ư a o ñổi về việc áp dụng kiến thức chuyên m ô n vào thực tế ...

N

Những lưu ý khi áp dụng phương pháp làm việc nhóm cho ỉớp

TR Ầ

ñông người:

00

B

• Giao nhiệm vụ nhóm , hướng dẫn kỹ cách thực h iện trước khi chia nhóm ;

10

• Tiến h àn h chia n h ó m ngẫu n h iên (theo dãy bàn, theo tổ);

Í-

A

• Khi các n h ó m trìn h bày kết q u ả th ảo luận, nên lựa chọn các phương án giúp tiết kiệm thời gian và n ộ i dung không b ị lặp lại (chẳng hạn: m ộ t n h ó m thuyết ư ìn h , các n h ó m khác bổ sung; trưng bày áp p h íc h ..

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

lý.

-L

• Giáo viên cần trang bị kỹ năn g giao tiếp, ñiều h àn h và qu ản

58

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

PHƯƠNG PHÁP “BỂ CÁ”

TR Ầ

N

ể th ảo luận m ộ t chủ ñề, m ột nội dung, m ộ t tìn h huống ngoài phươ ng ph áp Làm việc nhóm, các giáo viên có thể sử dụng phương pháp Bể cá. Ị

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

Phương ph áp ñược ñặt tên là Bề cá vì lớp học ñược sắp xếp theo m ô h ìn h m ột chiếc bể n uôi cá cảnh, có cá trong bể (là người dạy và m ộ t số người học tham gia trao ñổi, thảo luận) và có người chơi (p h ần còn lại của lóp học) quan sát vòng ngoài. Thay ñổi h ìn h thức thảo luận cũng là m ộ t cách tạo cho lóp học nguồn cảm hứng m ới, tránh cảm giác n h àm chán m à vẫn ñạt ñược m ục tiêu ñề ra.

Phuơng pháp Bể cá

59

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cẩm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s ư

ph a m

NH ƠN

Các bước thực hiện: 1. N êu ñề tài thảo luận;

TP .Q UY

2 H ình thàn h bể cá; 3. Mời ñại diện vào vòng trong th ảo luận; 4. Thảo luận;

ĐẠ O

5. Giáo viên tổ n g họp, ñ án h giá và kết luận.

Cách thức tiến hành:

NG

1. Nêu ñé tài thảo luận:

• N êu ñề tài hoặc tìn h hu ố n g cụ thể, làm rõ n ộ i dung của ñề tài ñể người h ọc nắm chắc vấn ñề.

TR Ầ

N

• ðưa ra các câu hỏ i th ảo luận và n hữ n g yêu cầu cần ñ ạt ñược, sau ñó viết lên bảng ñể cả lóp tiện th eo dõi.

10

00

B

• Q uy ñ ịn h rõ thời gian m à người h ọ c ñược ph ép suy nghĩ (nếu người học làm việc ñộc lập) hoặc th ời gian làm việc n h ó m (nếu tổ chức cho người học làm việc n h ó m trước khi thảo luận Ưong "bể cá").

A

• ð ịnh hướng kiến thức cho người h ọc ñể h ọ vận d ụng vào nội dung th ảo lu ận m ộ t cách hiệu quả.

-L

Í-

2. Hình thành Bể cá:

TO ÁN

Lựa chọn h ìn h thức "bể cá" cho p h ù h ọ p với loại h ìn h lớp và sĩ số của lớp.

(ữ /_ \ n , __....

I /í

• ðối với lớp ít người: Có

;

,

-T "

.

' (ặ

/\

‘ỷ)

DI Ễ

N

ĐÀ N

/ '\

(~)

vòng ư o n g ngoài.

vòng

Mô hình “bé cố'' cho lớp ít người

60

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cẩm

n a n g

ph u ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

• ðối với lóp ñông người: Không n ên yêu cầu người học di chuyển ñể tránh xáo ư ộ n và m ất trật tự. Vì vậy, có thể bố trí "bể cá" ở trên bục giảng, người học vẫn ngồi tại vị trí ñể theo dõi và tham gia vào quá trin h thảo luận.

3. Mời ñại diện vào vòng trong thào luận:

NG

Mô hình “bề cá” cho lớp ñông người

TR Ầ

N

Mời ñại diện của các n h ó m (hoặc ñại diện lóp do người dạy tự chọn) vào vòng trong thảo luận. Số lượng người th am gia ở vồng trong khoảng từ 6 ñến 8 người.

B

Vòng trong có th ể tổ chửc theo hai h ìn h thức:

10

00

• Vòng kín: Chỉ có các ñại diện ñược m ời vào vòng trong phát biểu (các th àn h viên vòng ngoài ngồi nghe và ghi chép).

A

• Vòng m&. Bố trí m ộ t chiếc ghế trống m ời các th àn h viên vòng ngoài cùng th am gia th ảo luận.

-L

Í-

Giáo viên n h ấ t th iết phải ngồi ở vòng trong ñể ñiều khiển cuộc th ảo luận.

TO ÁN

4. Thảo luận:

ĐÀ N

Từng ñại diện ở vòng trong p h át biểu ý kiến. Các ñại diện khác có thể b ổ sung hoặc cùng n h au trao ñổi, tran h luận về những ý kiến m à m ìn h chưa thấy th ỏ a ñáng.

DI Ễ

N

Các th àn h viên ở vòng ngoài lắng nghe. N ếu m u ố n bày tỏ qu an ñiểm cá n h ân th ì tiến vào ghế trống ở vòng trong ph át biểu, sau ñó ư ở về vị trí ñể người khác tiếp tục.

Giáo viên dẫn dắt cuộc thảo luận ñi ñúng hướng, ư án h lan m an. 61

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

NH ƠN

Giáo viên phải bao quát lớp, khéo léo khuyến khích ñể sao cho m ọi người ñều th am gia, không ai ñứng ngoài cuộc thảo luận.

• Tổng hợp ý kiến người học; • ð ánh giá kết quả cuộc thảo luận;

ĐẠ O

• ðưa ra kết luận cuối cùng về vấn ñề th ảo luận;

TP .Q UY

5. Giáo viên tổng kết:

• ð ịnh hướng vào nội dung tiếp théo.

NG

Một số lưu ý:

• Nội dung thảo luận phải ñược giáo viên chuẩn bị kỹ; • C huẩn bị tâm lý cho người học trước khi th ảo luận;

TR Ầ

N

• Phương p h áp này có thể thực h iện sau khi làm việc nhóm , ñại diện các n h ó m vào vòng trong ñể ư ìn h bày kết quả;

00

B

• N ên cử m ộ t người h ọ c ghi ý chính của cuộc th ảo luận lên bảng ñể cả lóp tiện theo dõi;

10

• Tạo h ìn h thức bể cá p h ù h ọp với lóp học;

A

• Thích hợp vói m ọi loại h ìn h lớp học (ñông, vừa, nhỏ);

-L

Ví dụ:

Í-

• Có thể ñược áp dụng ở m ọi thờ i ñiểm của b u ổ i học, tùy thuộc vào sự p h ù họ p vẻ nội dung và tìn h h ìn h lớp học.

TO ÁN

+ Áp dụng ở ñâu b uổ i học: Khi m u ố n kiểm ư a b ài cũ hoặc ñể m ở ñầu bài giảng.

ĐÀ N

+ Áp dụng ở giữa b uổ i học: ðể p h át triển, m ở rộng, khai thác sâu nội dung ñang trìn h bày.

DI Ễ

N

+ Áp dụng ở cuối buổi học: C hốt lại kiến thức bài giảng.

62

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

ĐẠ O

TP .Q UY

PHƯƠNG PHÁP “SÀNG LỌC”

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

c J JL ục ñích của phương ph áp Sàng lọc là dùng ñể ôn tập bài cũ, ñ án h giá sự tiếp th u kiến thức của người học sau m ộ t bài, m ộ t chương hay m ộ t quá trìn h học tập... Người dạy cũng tó thể sử dụng phươ ng p h áp này ñể chốt lại nội dung mới, giúp người học có thể vận d ụn g nh ữn g kiến thức vừa ñược học vào việc b ìn h luận, giải thích, chứng m in h ñể làm rõ và khẳng ñ ịnh ñược vấn ñề nêu ra.

TO ÁN

Các bước thực hiện: 1. N êu chủ ñẻ;

ĐÀ N

2. N êu phiếu sàng lọc; 3. D ành thời gian cho người học suy nghĩ;

DI Ễ

N

4. Sàng lọc nộ i dung trên các phiếu; 5. Giải thích, b ìn h luận nội dung trên các phiếu; 6. Giáo viên tổ ng kết.

63

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

Cách thức tiẽn hành: ì. Nêu chủ ñề:

TP .Q UY

N hư tất cả các phươ ng pháp khác, người dạy cần th iết phẳi nêu èhủ ñề.

ĐẠ O

Chủ ñề sàng lọc phải ñược thể h iện lên bảng ñể người học quan sát và suy nghĩ vẻ vấn ñề nêu ra. Ví dụ: Cách trình bày bảng viết hiệu quả.

NG

Chủ ñề sàng lọc ph ải rõ ràng, p h ù h ọ p với nộ i d u ng bài giảng và vừa sức với người học.

Nêu tiêu chí sàng lọc: ð úng - Sai, N ên - Không nên, T huận lọi - Khó khăn, Ưu ñiểm - Nhược ñiểm , v.v.

N

2. Nêu phiếu sàng lọ c

B

TR Ầ

Giáo viên chuẩn bị trước nội dung cần sằng lọc và viết lên các phiếu (giấy khổ A4). Các phiếu chứa ñựng cả hai loại nội d un g ñối lập n hau ñể người học sàng lọc.

Í-

A

10

00

Giáo viên lần lượt vừa ñọc to, vừa ghim từng p hiếu lên bảng. (G him lẫn lộn, ñan xen n h au hai loại n ội dung). C hủ ñề và tiêu chí sàng lọc thường nẫm ở m ột nửa bảng, các p h iếu chưa ñược sàng lọc sẽ ghim nửa bảng còn lại ñể khi sàng lọc xong người học có thể ghim vào vị ữ í ñúng.

-L

Ví dụ về cách trình bày bảng: Nên

TO ÁN

• Viết xong xóa ngay

Không nên

• Sử dụng phẩn màu cho hình vẽ • Viét tát càng nhiêu càng tót

ĐÀ N

• Chia bảng • Chữ viết phái thật nấn nót, câu kỳ

v.v.

DI Ễ

N

• Bố cục ngấn gọn và lưu trên bảng

64

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

3. Dành thời gian cho người học suy nghĩ:

TP .Q UY

Bước này ñể n hắc n h ở các giáo viên, b ất luận vấn ñề nêu ra là gì, ñẻu phải d àn h m ộ t khoảng thời gian nh ất ñ ịnh cho người học suy nghĩ trước khi ñưa ra q u an ñiểm của m inh.

NH ƠN

Cám

ĐẠ O

Với phươ ng ph áp này, người học phải qu an sát các nội dung trên phiếu, suy nghĩ và ñưa ra quyết ñ ịnh cuối cùng xem nên lựa chọn th ế nào cho ñúng với các tiêu chí và chủ ñề nêu ra. 4. Sàng lọc phiếu:

NG

Mời người học lên bảng lựa chọn nội dung ñược ghi trên các phiếu ñể ñưa về vị trí thích hợp theo tiêu chí sàng lọc m à giáo viên nêu ra.

TR Ầ

N

N ếu lớp ñông người, giáo viên có thể chọn cách giơ từng phiếu trước lóp và h ỏi nên ñặt ở vị trí nào. Giáo viên sẽ ñặt phiếu ờ vị trí m à ña số người học ñề nghị.

00

B

5. Giàì thích, bình luận các nội dung ừên phiếu:

Í-

A

10

Bước này ñược coi là ñặc th ù của phương pháp Sàng lọc. Vì người học không chỉ sắp xếp các p hiếu vẻ vị trí thích họ p m à họ còn cùng với người dạy và nhữ ng b ạn khác trong lớp trao ñổi về các nội dun g trên phiếu. H ọ phải vận dụ ng kiến thức ñã học ñể giải thích, b ìn h luận, chứng m in h n h ầm làm rõ nội dung.

TO ÁN

-L

Nếu cần thiết, người dạy có thể yêu cầu người học giải thích ngán gọn về phương án lụa chọn của m ìn h (thường dành cho trường họp phiếu có nội dung khó hoặc có nhiều ý kiến khác nhau).

ĐÀ N

T ham gia b ìn h luận, trao ñổi, giải thích nội dung các phiếu cùng h ọc viên. ð ộng viên, khuyến khích các th àn h viên trong lớp th am gia

N

trao ñổi.

DI Ễ

Người dạy ñiều ch ỉnh phương án chọn lựa theo ñáp án ñúng và giải thích cụ thể ñối với n hữ ng phiếu khó và chưa thống nhất.

65

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

ph u o n g

ph á p s ụ

ph ạ m

NH ƠN

6. Giáo viên tổng k ế t • Giáo viên ñưa ra kết lu ận cuối cùng;

TP .Q UY

• C hốt lại nội dung chính; • Củng cố kiến thức; • D ẫn dắt vào nội dung tiếp theo.

ĐẠ O

Một số lưu ý:

• Các nộ i dung ñưa ra p hải ñược chuẩn b ị kỹ, không quá dễ hoặc quá khó, p h ù h ợp với chủ ñề và tiêu chí sàng lọc.

NG

• Cần khuyến khích người học th am gia trao ñổi.

N

« C hữ viết trên phiếu sàng lọc n ên là chữ thường, cùng cỡ (ñể dễ ñọc, dễ n h ậ n biết).

TR Ầ

• Có thể viết trực tiếp các nội dung sàng lọc Ịên bảng.

00

B

• Phương ph áp này có th ể kết h ọ p với các phươn g ph áp khác như: Nêu ý kiến ghi lên bảng, Hỏi-ðáp.

10

• Áp dụng cho m ọi loại h ìn h lớp.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

• ðược dùng ñể m ở ñâu bài giảng, giảng m ộ t n ội du ng hoặc kết th úc bài giảng.

66

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

PHƯƠNG PHÁP “NEO KIẾN THỨC BẰNG CÂU ð ố ”

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

hương p h áp này ñược sử dụ ng ñể chốt lại kiến ứiức cho người họ c sau khi h ọc xong m ộ t bài, m ộ t chương, m ột m ô n học hay to àn b ộ khóa học. Neo kiến thức bằng câu ñố ñược tiến h àn h n h ư m ộ t ư ò chơi, có th ắng bại, thưởng p h ạ t khá kịch tính nên tạo ñược nh iều hứn g th ú cho người học. Vỉệc áp dụng phương pháp này sê khiến không khí lớp học trở n ên sôi ñộng và giúp buổ i học ñạt ñược hiệu qu ả cao.

Ph#$ng pháp Neo kién th*c bàng câu ñó

67

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẦM

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s ư

ph ạ m

NH ƠN

Các bước thực hiện: 1. C huẩn b ị câu h ỏi

TP .Q UY

2. Phổ b iến lu ật chơi 3. Chia ñội chơi 4. Hỏi và trả lời

ĐẠ O

5. Tổng kết

Cách thức tiến hành:

NG

1. Chuổn bị cáu hỏi:

Lựa chọn m ộ t h ệ th ố n g câu hỏi m ang tín h chất câu ñố (có ñáp án kèm theo):

TR Ầ

N

• Câu hỏ i cần bám sát nội du ng bài giảng; • Câu h ỏi p hải ngắn gọn, dễ hiểu;

B

• Phù h ọ p với ñối tượng người học.

00

2. Phổ biến luật chơi:

10

• Cử m ộ t người học làm trọng tài ghi ñiểm;

A

• Khi giáo viên ñọc dứt câu h ỏ i thì người choi m ới ñược trả lời;

-L

Í-

• Cả hai ñội trả lời câu hỏi bằng cách h ô ñồng thanh: ð úng Sai;

TO ÁN

• ðội nào ừ ả lời ñúng n h ấ t và sớm n h ấ t sẽ ñược ghi ñiểm;

DI Ễ

N

ĐÀ N

• Q uy ñ ịn h h ìn h thức thưởng, p h ạ t ñối với ñội th ắng và ñội th u a (không bắt buộc). 3. Chia ñội chơi:

Thường chia lớp học th àn h hai ñội bằng nhau.

N ếu lóp ñông cũng chỉ chia tối ña kh ông q uá ba ñội (nhiều h ơ n sê rất khó trong việc kiểm soát vì ư ò chơi quy ñ ịn h n h ận biết kết q uả bâng âm th anh). 68

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨM

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s ư

ph ạ m

NH ƠN

4. Hỏi và trà lòi: • Giáo viên ñọc từng câu hỏi;

TP .Q UY

• Hai ñội ư ả lời; • Giáo viên nêu ñáp án và tín h ñiểm .

5. Tóng k é t

ĐẠ O

• N h ận xét, ñ án h giá các ñội chơi; • C ủng cố lại kiến thức;

NG

• Khen thưởng ñội thán g cuộc.

Một số gọi ý.

• Câu hỏ i không nên qu á dê hoặc qu á khó;

TR Ầ

N

• Câu h ỏ i chỉ có m ột cách trả lời: ð úng hoặc sai; • Số lượng câu h ỏ i phải là số lẻ, không q uá nhiều hoặc quá ít;

00

B

• ðáp án ñược chu ẩn bị trước;

A

10

• Giáo viên có th ể giải thích thêm về ñáp án nếu thấy cần thiết;

Í-

• Tránh ñể số ñiểm hai ñội quá chênh lệch (ñội ít ñiểm quá sẽ chán n ản và không n h iệt tìn h chơi nữa, gây tâm lý cay cú, b ất bình ).

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

ðừng ñ ặt nặng vấn ñẻ thưởng, phạt. Hãy tổ chức cuộc chơi th ật vui, sao cho cả lớp ñều cảm thấy thoải mái. ðội chiến thắng thấy ñược sự n ỗ lực của m ình ñã m ang lại kết quả tốt, còn ñội chưa giành ñược th ắng lợi th ấy cần phải cố gắng h ơ n nữa. Hãy khuyến khích ñội th ắng cuộc chia p h ần thưở ng ñể chung vui cùng cả lớp. Mục tiêu cuối cùng là m ọi th àn h viên của lớp ñều hiểu và n h ớ nộ i d ung bài học. Tâm lý th i ñ ua giành p h ầ n th ắng là ñặc ñiểm riêng có của

phương pháp này. Sức hấp dẫn và lôi cuốn của trò chơi sẽ kích thích tố i ña suy nghĩ của người học, làm cho h ọ n h ớ bài lâu hơn, kiến thức ñược neo chốt ư o n g não b ộ nhiều hơn. 69

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

PHƯƠNG PHÁP “TÌNH HUỐNG”

Các bước thực hiện:

00

B

1. Giới thiệu tìn h huố ng

TR Ầ

N

o ' hương pháp Tinh huống là phươ ng p h áp sư p h ạ m nhằm giúp giáo viên tổ chức thảo luận, p h â n tích, tìm giải p h á p cho tình huố ng ñể từ ñó rút ra bài học.

10

2. Người học nghiên cứu tình h u ố ng

A

3. Tim giải p há p cho tìn h hu ố n g

4. Giới thiệu và bả o vệ giải pháp

Í-

5. Bài học rút ra từ tìn h h uốn g

-L

Cách thức tiến hành:

TO ÁN

1. Giới thiệu tinh huống:

DI Ễ

N

ĐÀ N

• Tinh huống là m ộ t câu chuyện m iêu tả m ộ t vấn ñề ư o n g thực tế cuộc sống ñang cân tìm giải ph á p ñể giải quyết.

• Tình h u ố n g nên ñược thể hiện bằng m ộ t trong các cách sau: viết sẵn trên giấy khổ lớn, trìn h chiếu, p h o to cho từ ng người; hoặc do người học ñược ph â n công ñóng vai trước lớp. • Giáo viên cân m ô tả kỹ tìn h huống, ñặt ra câu hỏi ñ ịnh hướng về vấn ñề cần giải quyết. 70

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư o n g

ph á p s ư

ph ạ m

2. Người học nghiên cứu tinh huống:

TP .Q UY

• C ần d à n h thời gian từ 5 - 7 p h ú t ñể cả lớp nghiên cứu kỹ tìn h huống.

NH ƠN

Cám

• Người học biết liệt kê các dữ kiện trong tìn h huống, m ô tả ñược các vấn ñẻ cần giải quyết, p h â n tích ra nguyên n hân của vấn ñệ.

ĐẠ O

3. rim giải pháp cho tình huống:

NG

Có th ể cho người học làm việc n h ó m hoặc làm việc ñộc lập ñể tìm giải ph áp cho tìn h huống.

4. Giới thiệu và bảo vệ giải pháp:

TR Ầ

N

• ðại diện n h ó m hoặc từ ng cá n h â n chia sẻ giải pháp của m ìn h trước ỉớp. • Các n h ó m khác hoặc các th à n h viên khác trong lớp có thể bổ sung.

00

B

5. Bài học rút ra từ tình huống:

10

• Giáo viên p h â n tích các giải p há p và b ổ sung nế u cần;

A

• C ùng tập thể lớp chọn giải ph áp khả th i nhất; • Rút ra bài học kinh nghiệm từ tìn h huống.

Í-

Những itru ý:

TO ÁN

-L

• Tinh h uố n g phải có tín h thời sự, bám sát thực tế cuộc sống và người học có thể ñưa ra nhiều giải pháp khác nhau. • N ội dung và m ức ñộ dài ngắn của tìn h h u ố ng tùy thuộc vào m ục tiêu bài học.

DI Ễ

N

ĐÀ N

• T ình h uố n g cần p h ù h ợ p với trìn h ñộ, khả năng hiểu biết của người học.

71

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Ví DỤ: Tình huống 1: NHỮNG BỔNG HOA TRÊN SÀN BẾP

NH ƠN

C ẩ m n a n g ph ư ơ n g ph á p s u ph ạ m

TP .Q UY

“Tôi va phải một người lạ khi người ấy ñl qua. Tôi vội vã nói: Ô! Tôi xin lỗi nhé! Người lạ ấy cũng nói Xin thứ lỗi cho tôi. Tôi ñã không nhìn thấy chị.

Chúng tôi - người lạ ấy và tôi - ñã tỏ ra rắt lịch sự với nhau. Chúng tôi chào tạm biệt và tiếp tục rảo bước.

ĐẠ O

Nhưng ở nhà lại có một câu chuyên hoàn toàn khác vê cách mà chúng ta cư xử với những người thân yêu của mình.

NG

... Chiêu hôm ñó, trong khi ñang chuẩn bị bữa tối cho gia ñình, ñứa con trai nhỏ của tôi ñứng yên lặng ngay phía sau tôi. Khi quay lại, tôi va phải

thằng bé và làm nó gần như té nhào. Tôi cáu gắt: Tránh ra khỏi ñây! Thằng bé bước ñì, trái tim bé nhỏ của nó tan nát. Tôi ñã không nhận ra

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

mình ñã nól những lờl cay nghiệt ñến dường nào.

ĩ Nhúng bông hoa trèn sàn bép

Tối ñó, khi'ñang nằm trằn trọc trên giường, giọng nói lương tâm của tôi

ĐÀ N

cất tiếng: Bạn luôn tỏ ra lịch sự và nhã nhặn ñối với người lạ, trong khi ñó lại ñối xử tệ với gia ñình thân yêu của mình. Hãy ñi và nhìn trên sàn

DI Ễ

N

bếp xem. Bạn sẽ thấy những bông hoa nằm cạnh cửa. Chúng là những

bông hoa mà thằng bé ñã m ang ñến ñể tặng bạn. Thằng bé ñã tự mình

hái chúng: những bông hoa màu hông, vàng và xanh. Thằng bé ñứng yên lặng, nó muốn dành cho bạn m ột sự ngạc nhiên. Bạn ñã không bao giờ nhìn thấy nước m ắ t dâng lên trong ñôi m ắt ñáng yêu của nó. ”

72

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

(Trích câu

chuyện

Những bông

hoa

nhỏ,

http://blog.yume.vn/

TP .Q UY

xem -blo g/n h un g-bo ng-hoa -n h o -c a u -c h u y e n -v e -g ia -tri-s o n g . lyngoccattuong.35CFB236.html)

NH ƠN

CẦ M n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

CÂU HỎI THẢO LUẬN:

1: Sau khi tình huống xây ra, người mẹ sẽ cảm thấy thế nào?

NG

ĐẠ O

2: ðể giải tỏa các cảm xúc ñó, nếu bạn là người mẹ, bạn sẽ làm gì?

Tình huống 2 : TRỘM CẮP, NIÉM TIN VÀTÌNH BẠN Ngọc Minh tìm kiếm kháp phòng nhung vô ích, cô không thể tìm thấy

N

ñôí bông tai quý giá ñâu cả. Chỉ còn 5 phút nữa là ñến giờ lịch sử

TR Ầ

phương Tây cận ñại và vị giáo sư không cho phép bất cứ sinh viên nào ñến tré. Sợ muộn giờ học, Minh liền mang ba lô và vội vàng lên lớp.

B

Nhưng cô không thể suy nghĩ ñược gì ngoài việc ñặt câu hỏi: ðôi bông

00

tai ở ñâu? Nó là món quà mẹ Minh mới tặng cô nhân sinh nhật và thậm

10

chí cô chưa có dịp ñeo. Vậy mà nó lại biến mất. Cô cảm thấy buồn và bất an. Trong khi giáo sư ñang chiếu slide về trận chiến Trafalgar gắn

A

với tên tuổi ðô ñốc huyền thoại Nelson thì tâm trí của Minh lại lang thang ngoài sân trường với ñôi bông tai vàng lấp lánh ñã “không cánh

Í-

mà bay”.

-L

Xâu chuỗi lại sự việc trong mấy ngày gần ñây, Minh nhận thấy ñôi bông tai không phải là ñỏ vật duy nhẩt bị mất. ðó còn là bộ GD mới nhất của

TO ÁN

ca sĩ thân tượng, cây bút bl mạ bạc của bạn trai tặng sinh nhật và một khoản tiền tiết kiệm nhỏ mà cô ñể dành phòng khi có việc cần kíp. Tất cả ñều biến mất một cách khó hiểu. Minh cố suy nghĩ xem mình có sơ

ĐÀ N

ý gì không. Cô và Lan - bạn cùng phòng, ñều rất cần thận, hai người luôn khóa cửa mỗi khi ra ngoài và họ cũng chưa dẫn bất cứ bạn nào vào phòng.

DI Ễ

N

Mặc dù ñã chơi thân với nhau từ khi còn học phổ thông, nhưng bất giác Minh chợt tự hỏi: phải chăng chính Lan ñứng sau những sự việc này?

Nhớ lại, ñúng !à gần ñây Lan ñang gặp một số rắc rối. Lan bị kỷ luật vì ví phạm nội quy trường cũng như của ký túc xá, và hiện ñang trong thời

73

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨM

n a n g

ph u o n g

ph á p sư

ph ạ m

NH ƠN

gian thử thách của nhà trường. Hơn nữa, Minh biết rõ Lan ñang cần gấp một khoản tiền ñể ñăng ký mua vé tàu về quê dịp Tết. Nhưng mới hôm qua Lan cũng nói rằng cô ấy bị mất chiếc quân jean và chiếc máy tính

TP .Q UY

mới mua. Từ sâu trong lòng, Minh không thể tin rằng Lan có thể ăn cắp ñổ của một người bạn thân.

Vậy thì chuyện gì ñã xảy ra? Minh không thề lý giải nổi. Sau buổi học, cô‘Xin nghỉ buổi làm thêm và về phòng ñể tìm kỹ lại lầip nữa. Ngay khi

ĐẠ O

vừa tra chìa khóa vào ổ, Minh ñã nghe thấy những âm thanh khá vội vã. Mở'cửa thật nhanh, cô thấy Lan ñang nhét mạnh thứ gì ñó xuống dưới gối.

'

....................

1

NG

- Không phải giờ này cậu ñang ở lớp thí nghiệm hóa học sao? - Minh

lên tiếng.

- Còn cậu thì sao? Mình nghĩ giờ này cậu ñang làm thêm buổi tối ở

N

quán anh Hùng chứ. - Lan ñáp.

TR Ầ

- ðúng ra là vậy, nhưng hôm nay tớ xin nghỉ. Nhưng cậu vẫn chưa trả lời tớ, và cái gì ở dưới gối của cậu thế? - Minh nhìn Lan với vẻ dò xét.

B

- ðó không phải việc của»cậu. - Lan vặn lại.

00

- ơ hay, cậu biết là gân ñây tớ bị mất một vài món ñô và trong phòng

10

chỉ có hai người là tớ vấcậu. Vậy nên khi tớ thấy cậu ñang giấu giếm

A

cái gì ñó, tớ có quyên nghi ngờ chứ!

- Ra là vậy. Nhưng tớ cũng mới mất một vài thứ, và trong phòng cũng chẳng có ai ngoài cậu và tớ. - Lan ñáp lại.

Í-

- Ai mà biết ñược. Có thể cậu cố tình giấu cái quân jean và cái máy tính

TO ÁN

gặng hỏi.

-L

chỉ ñể vờ như cậu cũng là nạn nhân chứ không phải kẻ trộm? - Minh - Minh, sao cậu có thể nghĩ về tớ như vậy ñược. Tụi mình ñã chơi với nhau từ hôi phổ thông cơ mà!

ĐÀ N

- ðược rồi, tớ không nghĩ gì nửa. Vậy cái gì dưới gối của cậu thế? - Tớ ñã bảo ñó không phải việc của cậu rôi mà.

DI Ễ

N

Minh bất chợt lao tới giường Lan và giật phát cái gối lên. Thật không thể

tin nổi, ñó chính là ñôi bông tai vàng của Minh. - Không thể tưởng tượng ñược. Sao cậu lại có thể...? - Minh thốt lên.

74

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

Lan bật khóc nức nở: - Mình xin lỗi cậu. Do ñang rất cần tiền nên mình ñịnh ñem cắm cái bút mạ bạc và ñôi bông tai của cậu với dự ñịnh sau này mình sẽ chuộc

TP .Q UY

chúng vê. Cả khoản tiền tiết kiệm của cậu nữa, sau này mình cũng sẽ

NH ƠN

CẨM

trả lại cậu ñây ñủ. Nhưng tớ xin cậu ñừng nói chuyện này với bất cứ ai,

nhất là ban quản lý ký túc xá và thầy chủ nhiệm. Cậu cũng biết là mình ñang trong thời gian thử thách mà, nếu vi phạm bất cứ nội quy nào thì

ĐẠ O

mình sẽ b| ñuổi học mất. Cậu là bạn mình, hẳn cậu không muốn mình bị ñuổi học phải không? Cậu ñừng nói với ai. Tớ xin cậu ñấy!

(Trích Critical Thinking, A casebook của Madeleine Picciotto. ðỗ Kiện

NG

Trung dịch. Tên nhân vật và ñịa danh ñã ñược Việt hóa ñể thuận lợi cho

việc giảng dạy. M ọi sự trùng hợp với nhân vật thật ñêu là ngẫu nhiên)

N

CÂU HỎI THẢO LUẬN:

TR Ầ

1. Nếu bạn là Minh, bạn sẽ ñưa ra.cách giải quyết như thế nào? Tại sao?

00

B

2. Trong tình huống trên, lỗi thuộc vẻ ai?

3. Hãy chú ý ñến ñoạn ñối thoại, ñặc biệt là cách ñặt càu hỏi và lập

10

luận của Minh. Bạn hãy phân tích xem cô ấy ñã ñưa Lan vào ngõ cụt

A

trong lập luận như thế nào?

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Các nhóm ghi lại lời giải và lựa chọn một người ñại diện ñể báo cáo trước lớp vê kểt quả thảo luận.

75

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

PHƯƠNG PHÁP “ðÓNG VAI”

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

Phương pháp ðóng vai

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

<u hương p h á p ðóng vai là m ộ t ph ươ ng p h á p gây sự chũ ý và tịiu h ú t người h ọc tham gia vào bài giảng. ðây cũng là m ột phư ơng p háp tạo b ầu không khí sôi n ổi cho lóp học, từ ñó người dạy và người học ư ở nê n th â n thiện, gần gũi với n h a u hơn, tác ñộng tích cực ñể giờ giảng ñ ạt hiệu qu ả cao.

DI Ễ

N

Phương p h á p ðóng vai sử dụng trong lúc m ở ñầu bài giảng, thực h à n h hay neo chốt kiến thức.

ðóng vai là phư ơ ng pháp thích hợ p ñể người dạy và người học luyện tập về ứng xử với m ục ñích là thực h à n h và trao ñổi xung q u a n h nhữ ng vai trò có thực trong cuộc sống. 76

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

NH ƠN

Các bước thực hiện: 2. C họn diễn viên và giao nhiệm vụ cho diễn viên 3. Thực hiện việc ñóng vai 4. Trao ñổi với người h ọc về vở diễn

ĐẠ O

5. Giáo viên tổn g kết

TP .Q UY

1. Biên soạn kịch bản

Cách thức tiến hành:

NG

1. Biên soạn kịch bản:

• C hủ ñẻ và nộ i dung kịch bản phải liên quan ñến nội dung chính của bài học.

TR Ầ

N

• Giáo viên xây dựng b ố cục nội dung, xây dựng n h ân vật và các tìn h h u ốn g trong vở kịch.

00

B

• Có thể kịch b ản ñ ơn giản chỉ là ý tưởng, p h ần lời thoại ñể người họ c tự sáng tạo.

10

• Cần xác ñ ịn h trước thời gian cho vở diễn.

A

2. Chọn và giao nhiệm vụ cho diễn viên:

TO ÁN

-L

Í-

Căn cứ vào n ộ i dun g và các n h â n vật trong kịch bản, giáo viên chọn người h ọc p h ù h ợp với vai diễn. Cần giao nhiệm vụ rô ràng ñể diễn viên nắm ñược ý tưởng của vở diễn, yêu cầu của vai diễn và có thể yêu cầu diễn th ử trước khi diễn trên lớp. 3. Thực hiện việc ñóng vai: • Người học nh ập vai và th ể hiện vai diễn;

DI Ễ

N

ĐÀ N

• Cả lớp cùng qu an sát; • Giáo viên bao qu át lớp và cát vở diễn ñún g lúc, khống ñể quá giờ hay ñi chệch nội dun g vở diễn. 4. Trao ñổi với người học vê vở diễn:

Sau m àn diễn, giáo viên trao ñổi, h ỏ i ñáp cùng cả lớp về những n h ận xét, suy nghĩ của họ q u an h nội dung và những vấn ñề thể 77

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẦM

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

NH ƠN

h iện ư o n g vở diễn. Tuy nhiên, không nên ñể người học n h ậ n xét về vai diễn.

TP .Q UY

5. Giáo viên tổng kết: • Kết nối ý kiến người học với m ục ñích của kịch bản; • Bổ sung thêm ý kiến b ìn h luận nếu thiếu; • ð ịnh hướng vào n ội dung bài giảng;

ĐẠ O

« Sửa lỗi (nếu có) khi ñóng vai ñể thực hành.

NG

Một số gợi ý:

• Thời gian cho m ộ t vở diễn n ê n kéo dài từ 5 - 7 phút.

• Kịch b ả n cần có kịch tín h ñể tạo hấp dẫn.

TR Ầ

N

• C họn diễn viên p h ù hợp với n h â n vật là rất qu a n trọng, việc biết diễn xuất sẽ tạo sự hấp dẫn cho v ở diễn.

10

00

B

• Không phải vai nào cũng ñược người học lựa chọn ñể diễn. ðiều này sẽ khó khăn trong việc p h â n vai, vì vậy, nếu k hông có ai xung pho ng n h ậ n vai thì giáo viên có thể cho rút thăm . Tuy nhiên, cũng không nên ép người học phải n h ậ n vai.

A

• Diễn viên cần có ñủ thời gian ñể chuẩn bị n h ập vai. • Khi diễn, diễn viên trán h quay lưng về phía lớp.

-L

Í-

• Giáo viên b ố trí lớ p học sao cho cả lớp cùng q ua n sát ñược vở kịch.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

• Khi tuyên bố chấm dứt cảnh diễn, giáo viên phải dứt khoát. ðiều này là rất cần thiết. Thực tế ñã xảy ra tìn h h uố n g khó xử khi m ột người học ñược p h â n vai quấy rối. Vì giáo viên không yêu câu chấm dứt vở diễn nên người ñó tiếp tục ñóng vai quấy rối khiến lớp học xảy ra tìn h trạng lộ n xộn.

78

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph u o n g

ph á p s u

ph ạ m

Ví DỤ:

Bài giảng Kỹ năng tiếp dân nộp thuế nhà ñất. Trong tình huống này có 2 vai diên: công chức và người dân.

TP .Q UY

Một công chức nhà nước tiếp một người dân có thắc mác về thủ tục

NH ƠN

Cấm

Mục tiêu là sao cho người dân ra khỏi văn phòng Tiếp dân với thái ñộ vở diễn là người dân ñi ra trong tâm trạng bức xúc.

ĐẠ O

vui vẻ. Hoặc ñể tăng tính hấp dẳn, người dạy có thề ñổi mục tiêu cuối

không phụ thuộc vào nhau.

Cảnh diễn ñược thực hiện tối ña trong 10 phút,

NG

Các vai ñược phân công và người học chuẩn bị vai diên trong ít phút mà

ở phân trao ñổi, người dạy và người học sẽ nói về thái ñộ, hành vi của

N

người công chức khi tiếp dân. Người công chức ñã trả lời thắc mắc của

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

dân như thế nào? Có thể có cách ứng xử khác không?

79

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

ĐẠ O

TP .Q UY

PHƯƠNG PHẤP “CÔNG ðOẠN”

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

9

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

>,h ương p h áp Công ñoạn ñược áp dụng trong các trường hợp giáo viên phải truyền ñạt m ộ t khối lượng n ội dung lớn. ðây là tìn h hu ốn g thường gặp trong giáo dục ở Việt Nam . Các giáo viên thường p h àn nàn rằng họ ph ải ñảm bảo m ộ t chương trìn h giảng dạy với khối lượng nội dung lớn ñã ñược ấn ñ ịn h trước, trong khi thời gian lại eo hẹp. D ù vậy, người dạy vẫn không nên thực hiện to àn bộ giờ giảng chỉ bằng phương p h áp thuyết trình, bởi ñiều này sẽ gây n h àm chán và người học khó có th ể tiếp th u hết ñược kiến thức. Phương p h áp Công ñoạn là sự lựa chọn tố t ñể trán h việc thuyết trìn h quá dài!

Phương pháp “Công ñon”

* Các bước thực hiện: 1. Chia n h ỏ nội dung bài giảng 2. H ướng d ẫn người học cách học theo công ño ạn và chia n h ó m 80

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

3. Người học làm việc tại m ỗi công ñoạn 4. H ỏi ñáp ‘;

TP .Q UY

5. Giáo viên hệ thố n g nội dung bài giảng.

Cách thức tiến hành: 1. Chia nhỏ nội dung bài giảng:

ĐẠ O

• Bài giảng dài sẽ ñược chia n h ỏ th àn h nhiều phầri, số ph ần tương ứng với số n h ó m trong lớp.

NG

• N ội d ung các p h ần ít p h ụ thuộ c vào nhau, có ñộ dài, ñộ khó tương ñương nhau.

• Có th ể sử dụng sách in sẫn hay p h o to từng ñ oạn văn bản.

N

2. Chia nhóm và hướng dân người học cách học theo công ñoạn:

TR Ầ

• Mỗi n h ó m ngồi theo dãy bàn, có tài liệu riêng cho m ỗi dãy bàn. Mỗi dãy b àn ñược coi là 1 chặng học.

10

+ Ghi lại các ý chính

00

B

• ðọc văn bản có sẵn trên bàn và thảo luận:

i ỉ;'

/

A

(4) N êu câu hỏi cho giáo viên

.

V

! {N"

■' ,

, ■

- ' '■

• ð ọc m ỗi ño ạn văn b ản trong thời gian 8 phút.

./

TO ÁN

-L

Í-

• H ết giờ, th eo hiệu lện h ñổi chỗ: n h ó m 1 ñổi chỗ cho n h óm 1, n h ó m 2 ñổi chỗ cho n h ó m 3, n h ó m 3 ñổi chỗ cho nh ó m 4, n h ó m 4 ñổi chỗ cho n h ó m 1. Có 4 lân ñổi chỗ th eo vòng trò n n h ư trên, sao cho tất cả các n h ó m ñều ñược ñọc hết các văn bản ñể trên các dây bàn học.

ĐÀ N

3. Người học làm việc tại mỗi công ñoạn:

DI Ễ

N

• Giáo viên theo dõi, giám sát công việc của người học.

• Q u ản lý thời gian m ỗi chặng ñể ra hiệu lệnh ñúng giờ. • Giúp người họ c ñổi chỗ ñúng th ứ tự.

81

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cẩ m n a n g p h u o n g p h á p s u phạm

NH ƠN

4. Hỏi ñáp:

TP .Q UY

• Giáo viên h ỏi người học nh ữ n g ý chính của m ỗi bài khóa, nội dung nào người họ c thấy tâm ñác, nộ i du n g nào còn chưa hiểu rõ. • Giáo viên tập h ọ p câu h ỏi của người học và giải ñáp.

5. Giáo viên hệ thống nội dung bài giàng:

ĐẠ O

• Trước khi giải ñáp, giáo viên n ên ñể người h ọc tự ư ả lời cho nhau.

NG

Giáo viên chốt lại n ộ i dung to àn bộ các bài k hóa ngắn ñể hệ th ố ng bài giảng.

Những lưu ý:

N

• Hướng dẫn kỹ cách làm .

TR Ầ

• H iệu lệnh ph ải d ứ t khoát, to, rõ ràng.

00

B

• Phương p háp này có thể áp d ụ ng cho m ọi loại h ìn h lớp, ít hay ñông người học ñều sử dụng ñược.

A

10

• Phương pháp này áp dụn g tố t khi cản truyền ñ ạt kiến thức ' m ới, dài, nộ i dung ít liên q uan ñến nhau.

-L

Ví dụ:

Í-

• Có thể thay bài khóa ở m ỗi chặng bằng việc xem video hay xem tranh.

ĐÀ N

TO ÁN

Giả sử giáo viên phải dạy bài "Kỹ năng thuyết trình" với tài liệu hướng dẫn dài. Giáo viên có th ể dạy p h ầ n lý thuyết bằn g cách áp dụng phương ph áp Công ñoạn - chia tài liệu th à n h 4 nội dung cho 4 chặng - n h ư sau: • N gôn ngữ có lời

DI Ễ

N

• N gôn ngữ khống lời • Khắc p h ụ c sự h ồ i hộp

• Sử dụng phươ ng tiện

82

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

PHƯƠNG PHÁP “TRựC QUAN HÓA”

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

c 2 y ể tiếp th u kiến thức ư ên lóp m ộ t cách có hiệu quả, người học không chỉ ñọc, nghe, q uan sát m à còn phải tự m ình tham gia vào bài giảng. Trong ñó, việc nhìn, xem các nội dung bài giảng ñược cụ thể h ó a th ô n g qua các giáo cụ trực quan (tức là học bằng m ắt) là m ộ t trong nh ữn g phươ ng pháp học tập hấp dẫn, có khả năng th u hút, lôi cuốn người học, giúp ghi n h ớ kiến thức m ộ t cách hữu hiệu.

Giúp người học ghi nhớ kién thức

N ếu chỉ dừng lại ở việc ñọc thì m ức ñộ n h ớ ñạt 10%, chỉ nghe ñạt 20%, như ng nếu cộng thêm n h ìn thì m ức ñộ n h ớ có thể ñạt tới 50 - 60%. Người dạy bao giờ cũng m ong m u ố n người học nhớ lâu, n h ớ sâu bài giảng của m ình. Do ñó, việc chuẩn bị bài giảng tốt cũng ñồng nghĩa với việc các n ội dung cốt lõi ñược trực quan hóa.

83

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s u p h ạm

NH ƠN

1. Thế nào là Trực quan h ó á ĩ

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

Trực quan hóa là việc sử dụng tranh, ảnh, h ìn h vẽ, sơ ñồ, bảng biểu..., ñể truyền tải hoặc m in h h ọ a cho m ộ t chủ ñề hay m ộ t nội dung của bài giảng.

Nghe

Nhìn

Thuyết trình

Áp dụng

A

ðọc

Biểu ñô mô tả các múc ñộ ghi nhở

Í-

Mục ñích của Trực quan hóa:

-L

2.

TO ÁN

• Gây ấn tượng, th u h ú t sự chú ý của người học; • Giúp người học ñ ịn h hướng tố t n ộ i dung;

DI Ễ

N

ĐÀ N

• Giảm thời lượng n ó i của người giảng; • Làm cho th ôn g tin, nội dung bài giảng trở n ên rõ ràng, cụ th ể giúp người h ọc dẻ tiếp thu, dễ nhớ;

• M ở rộng và bổ sung nh ữn g kiến thức ñã học; • Mô tả, m inh họa những luận ñiểm , nội dung ñang tà n h bày; • Làm th ay ñổi bầu k hông khí lớp học; • Khiến bài giảng th êm p h o n g phú, sinh ñộng; 84

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

3. Tác dụng của Trực quan hóa: • Thời gian trìn h bày ttên lóp ít, song hiệu q uả cac<;

TP .Q UY

• Tạo ñược sự thoải m ái ư o n g giờ học;

NH ƠN

Cầ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

• Dễ dàng sử dụng kết hợp với các phương p h áp khác, ñặc b iệt là phư ơng ph áp Thuyết tìình)

ĐẠ O

• Các ý kiến ñã ñó ng góp không bị m ất và qu ên ñi (ví dụ: khi th u thập th ô n g tin, ý kiến của người học về m ộ t chủ ñề nào ñó có th ể viết lên bảng, lên giấy khổ lớn...);

NG

• Kích thích trí tưởng tượng của người học;

• Khuyến khích tín h chủ ñộng, tích cực tham gia học tập của người học;

TR Ầ

N

• Tăng khả năng tiếp n h ậ n và mức ñộ n h ớ thô n g tin của người học;

B

• Giúp giờ học ñ ạt ñược m ục tiêu ñ ặt ra.

00

4. Một số lưu ý:

Í-

A

10

Trực qu an h ó a không phải là việc triển lãm tranh, ảnh, h ìn h vẽ..., m ộ t cách tùy hứng, càng không p hải là việc trưng bày các ñồ vật hoặc các sản ph ẩm h àng hóa. ðể trực qu an h ó a có hiệu quả ư o n g giảng dạy, người dạy cần lưu ý:

-L

• D ành th ời gian chuẩn bị kỹ các công cụ trực quan;

TO ÁN

• Trực qu an h ó a nhữ ng nội dung, th ô n g tin q uan ưọng; • N ội dung ngán gọn, dễ hiểu;

DI Ễ

N

ĐÀ N

• H ìn h ản h ñ ơn giản, m àu sắc có ñ ịnh hướng p h ù hợp với chủ ñề; • Trực qu an h óa ñún g thời ñiểm và tạo yếu tố b ất ngờ cho người học; • H ình ảnh, bảng b iểu ñược hiển th ị theo thứ tự trình bày; • Các h ìn h ảnh, bản g biểu cần ñược sắp xếp ở vị trí dễ quan sát; 85

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cẩ m n a n g p h ư ơ n g p h ấ p s ư p h ạ m

NH ƠN

• Lựa chọn phươ ng tiện p h ù hợ p ñể có thể treo, ghim , dán ữ anh, ảnh, h ìn h vẽ...;

TP .Q UY

• Chữ viết và h ìn h ảnh ñủ lớn ñể m ọi người có thể n h ìn thấy dễ dàng; • N hững nội dung cốt lõi n ên ñược hiển th ị suốt b u ổ i học.

5. Các hình thức trực quan trong giảng dạy:

ĐẠ O

• D ùng tranh, ảnh, h ìn h vẽ ñể truyền tải m ộ t chủ ñề, nội dung.

NG

• Dùng m ột ño ạn video clip, p h im tư liệu ñể m in h h ọ a thôn g tin, nội dung.

N

• Dùng các ñồ vật, sản phẩm chứa ñựng nội dung, chủ ñề ñể trìn h bày.

TR Ầ

• D ùng sơ ñồ, bảng biểu ñể cấu trúc h ó a các th ôn g tin, nội dung.

00

B

• D ùng các vật liệu ñể tiến h àn h th í nghiệm , thực hành,

10

v.v.

A

6. Gợi ý cách trình bày trực quan có hiệu quả: • ðến lớp trước từ 15 - 30 p h ú t ñể chuẩn bị phương tiện;

Í-

• Sắp xếp thôn g tin p h ù hợp;

-L

• Sử dụng các h ìn h ản h trực q u an sinh ñộng;

TO ÁN

• Không ñứng che lấp bảng, m àn hình, tranh, ảnh; • Nói rõ ràng, dễ nghe;

DI Ễ

N

ĐÀ N

• Kết hợ p nh u ần nhuyễn ngôn ngữ và phi ngôn ngữ; • Giảm bớ t những lời giải thích dài dòng;

• Tránh ñộc thoại với h ìn h ảnh, bảng biểu; • Khuyến khích người học tham gia vào khai thác nộ i dung th ô ng q ua h in h ảnh, bảng b iểu bằng cách ñ ặt câu hỏi, nêu

86

I.

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẮM n a n g p h ư o n g p h á p s ư p h ạ m

NH ƠN

chủ ñẻ thảo luận, hoặc p h â n tích, b ìn h luận vẻ h ìn h ảnh, bảng biểu ñó...;

TP .Q UY

• Có thể áp d ụ ng suốt buổ i học: Mở ñầu, giảng nội dung và chốt kiến thức.

Kết luận:

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

Người Vỉệt N am thường nói: “Trăm nghe không bằng một thấy. Tương tự, các n h à sư ph ạm ðức có câũ: "Một bức tranh hơn cả ngàn lòi nói". N hư vậy; "Thay vì nói bằng lời và chữ viết ‘dài dòng' trên bảng, nếu bạn cho người học xem các hình ảnh, sơ ñồ..., có ỉiên quan và hỏi rằng, họ thấy gì, hiểu gì thì sẽ thu hút hon, dễ hiểu hon, dễ nhớ hơn và hiệu quả hơn" (Trần Phong).

87

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

N

Các bước thực hiện:

1. Phương pháp ðèn xa nh ẩèn ñỏ:

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

GIỚI THIỆU MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BỔ TRỢ KHÁC

TR Ầ

1. Chia lớp th àn h hai ñội, p h á t cho m ỗi ñội ba "ñèn": ñỏ, vàng, xanh (3 tờ giấy m àu).

A

10

00

B

2. ðưa ra câu ñố liên quan ñến n ộ i dung kiến thức ñã học. Câu ñố có ba phươ ng án trả lời: m ộ t phương án ñúng, hai phương án sai. Phương án trả lời có thể ñược ghi trên các m àu giấy ñỏ, vàng, xanh khác nhau. { ê ' r ' .

Í-

3. Người học ñược ư ao ñổi 1 p h ú t trorig nhóm .

TO ÁN

-L

4. Khi có lệnh "Bật ñèn", ñại diện m ỗi ñội giơ ñèn m àu nào tương ứng với n h ậ n ñ ịn h ñ úng nhất. Không ñưa ra trước khi có hiệu lệnh. ðội nào b ật ñèn n h an h n h ấ t và ñúng n h ấ t sẽ thắng.

ĐÀ N

5. Giáo viên ph ân ñ ịn h th án g thu a và sửa nếu sai.

DI Ễ

N

6. Tiếp tục choi n h ư vậy với các câu ñố khác nhau. Mỗi lần chơi n ên có khoảng từ 5 - 7 câu ñố.

Ưu ñiềm: ðây là phương ph áp giúp người học ô n bài rất th ú vị, tạo không khí th i ñua, làm việc theo ñội nhóm . 88

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

2. Phương pháp Học bàng dạy học íxin vui lòng xem thêm Phụ lục 3):

NH ƠN

CẲM n a n g p h u o n g p h á p s ư p h ạ m

N

Học bàng c��ch dạy học

TR Ầ

Các bước thực hiện:

Bước 1: Chia n h ó m lần 1: T hành lập các n h ó m học viên.

00

B

Bước 2: Chia bài học th àn h các n h ó m nội dung khác nhau.

A

10

Bước 3: Chia n h ó m lần 2: T hành lập các n h ó m mới, số n hó m tương ứng với số n h ó m nộ i dun g bài giảng ñã chia ở bước 2, sao cho m ỗi n h ó m chia lần 2 có ñủ người ñại diện của các n h ó m chia ở lần 1.

-L

Í-

Bước 4: Phân công m ỗi n h ó m m ới thảo luận 1 nội dung bài giảng.

TO ÁN

Bước 5: H ết giờ thảo luận, các th àn h viên trở về các n h óm chia lần 1. Mỗi người trong n h ó m thuyết trình lại (dạy lại) cho cả n h ó m nội dung vừa ñược trao ñổi.

Uu ñiếm:

DI Ễ

N

ĐÀ N

Kết th ú c bước 5, các th àn h viên n h ó m chia lân 1 nám rõ tất cả nội dung bài giảng do chính các bạn của m ìn h truyền ñạt lại.

Phương p h áp này buộc tất cả người học phải làm việc nhóm tích cực. Giáo viên có thể kiểm soát việc truyền ñạt lại kiến thức của các th àn h viên ư o n g n h ó m về các chủ ñề họ ñã ñược làm việc 89

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cấ m n a n g p h ư o n g p h á p s u p h ạ m

TP .Q UY

NH ƠN

bàng nhiều cách, như: cho n h ó m làm bài th u hoạch, hoặc ñặt câu h ỏ i kiểm ư a ,...Q u a phươ ng pháp này, người học học thêm cách diễn ñạt lại cho người khác n ộ i d ung vừa tiếp th u ñược, người họ c ñược thực h àn h cách dạy.

ĐẠ O

Học bằn g dạy học là phươ ng ph áp học hiệu quả. Vì m uố n truyền ñạt lại cho người khác, người học phải n ỗ lực tìm kiếm th ôn g tin, sắp xếp thô n g tin và truyền ñạt th ô n g tin m ộ t cách dễ hiểu. Q ua ñó, h ọ học ñược nhiều h ơ n cách học truyền thống.

3. Phương pháp Thu thập kiến thức ghi ừên giấy.

NG

Các bước thực hiện:

• N êu chủ ñề, nộ i dung cần th u thập và n h iệm vụ cho người học;

TR Ầ

N

• Người học làm việc theo n h ó m 3 - 4 người hoặc làm việc ñộc lập;

10

00

B

• Cho người học viết câu h ỏ i hoặc ý kiến của họ lên giấy (A4, A5, giấy khổ n hỏ ) và g him /d án lên bảng;

A

• Sắp xếp, p h â n loại các phiếu theo chủ ñề;

TO ÁN

-L

Í-

• Giáo viên ư ả lời câu hỏi, giải thích thêm hoặc cho người học tran h luận nh ằm làm rõ h ơ n m ộ t nội dung ư ê n phiếu nào ñó (nếu cần);

• Tổng kết nội du ng bài học.

ĐÀ N

Lưu ý khi thực hiện:

DI Ễ

N

Phương ph áp này có thể áp dụng cho lớp ñông người, như ng h ạn chế số phiếu nên dưới 30. Người học cần viết chữ to, rõ ñể ghim trên bảng cho cả lớp ñọc ñược.

90

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

4. Phưong pháp Trung bày áp phích (giới thiệu trên giắy khổ lớn):

í ^ ì

1

TP .Q UY

P

NH ƠN

Cá m n à n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

--------- -t

- =

u Ề

\—

)

ĐẠ O

| K

1 ì

NG

'

TR Ầ

N

Trưng bày áp phích là m ộ t trong những phương pháp có thể áp dụng ñược vào giai ñ o ạn cuối khỉ tập họ p kết quả làm việc trong n h ó m m à không tố n n hiều thời gian.

Cách làm:

00

B

• Các n h ó m trình bày ý kiến của tập thể về m ột chủ ñề lên giấy khổ lớn.

A

10

• Sau khi làm việc n h ó m xong thì chỉ trưng bày áp phích lên trước lớp chứ không phải thuyết trình.

Í-

• Cần trìn h bày sao cho các áp phích có th ể tự giải thích ñược, ai ñọc cũng hiểu ngay.

TO ÁN

-L

• Giáo viên cần hướng dẫn cách ư ìn h bày, bố cục, chọn lọc ngôn từ ngắn gọn, m àu sắc ñẹp. Nếu có áp phích m ẫu cho người học xem sẽ giúp ñ ịn h hướng cho họ tốt.

DI Ễ

N

ĐÀ N

• Tốt nh á t là tất cả áp phích của các n h ó m ñược trưng bày lên hai bên tường của lóp học ñể người học có thể lần lượt quan sát, xem xét kết q uả làm việc của nhau. N hưng thực tế ở Việt Nam , các lóp thường ñông người, bàn ghế bố trí cố ñịnh n ên cách này khó thực hiện. Vì thế, các tấm áp phích sê ñược treo lẽn từng tờ m ột. • Chỉ khi nào có câu h ỏ i ñ ặt ra ñối với những tác giả của các tấm áp phích thì chúng m ới ñược b ìn h luận. 91

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẦM n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

NH ƠN

5. Phương pháp "Giói th iệ u sản phẩm ” :

Phương ph áp này ñược kết h ợp với phươn g p h á p Lầm việc nhóm trong bước báo cáo kết quả làm việc.

TP .Q UY

Kết quả làm việc n h ó m ñược trìn h bày trên giấy khổ lớn.

Sau khi làm việc n h ó m xong, các n h ó m xem xét, b àn lu ận và ñánh giá kết quả của các n h ó m khác.

NG

ĐẠ O

M ột th àn h viên của n h ó m ñứng b ê n tấm áp phích ghi kết q uả của n h ó m với nhiệm vụ trình bày, giải ñáp cho n h ữ n g th àn h viên của các n h ó m khác.

TR Ầ

N

Các th à n h viên còn lại thì ñi tới áp p h ích của n h ó m khác nghe kết qu ả th ảo lu ận của n h ó m ñó. Thường cần k h o ản g th ời gian từ 10 - 15 p h ú t cho p h ầ n trìn h bày của m ỗi n h óm . N ếu th ời gian k hôn g cho phép, giáo viên chỉ n ên lựa ch ọ n m ộ t vài n h ó m trìn h bày.

B

6. Phương pháp Câm ta y c h ỉ việc.

10

00

Ví dụ: H ướng dẫn lắp ráp m áy chiếu.

A

Cách thức tiến hành:

• Người dạy ñưa ra m ẫu h o àn chỉnh;

Í-

• Mỗi người học làm th eo m ẫu ñó;

-L

• Giáo viên kiểm tra và giúp ñỡ.

TO ÁN

Lưu ý:

Chỉ áp dụng ư o n g n h ó m /tổ nhỏ, sao cho cả n h ó m ñều thực h à n h ñược và giáo viên quan sát, giúp ñ ỡ ñược tất cả m ọi người.

DI Ễ

N

ĐÀ N

7. Phương pháp Từng b ư ớ c Cách tiến hành:

• Giáo viên vừa làm m âu vừa giới th iệu các bước; • Yêu cầu người học thực h àn h lại các bước; • N hắc lại các bước. 92

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

Cẩ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

Ví dụ: H ướng d ẫn chèn ản h vào Power Point

+ Bước 2: Làm n h ỏ ñi + Bước 3: View, Toolbar/Picture/Biểu tượng cát + Bước 4: Cắt ư a n h ảnh

ĐẠ O

Những lưu ý:

TP .Q UY

+ Bước 1: Insert - Picture - From files - Ok

NG

• M ột chu trìn h làm việc h o à n chỉnh ñược cilia th ành từng bước ñơn giản.

• Chia tối ña khoảng 5 hay 6 bước.

TR Ầ

N

• Giáo viên làm m ẫu các bước, giải thích, chốt lại ñể người học dễ nhớ, sau ñó m ới b ắt ñầu luyện tập (thực h à n h bằng phương p h áp Cầm tay chỉ việc).

B

8. Phưong pháp D ự án:

10

00

Ví dụ 1: Làm th ế n ào ñể công n h â n không chỉ nám ñược công việc của h ọ m à còn nắm ñược to àn b ộ quy trìn h lắp ráp ô tò?

A

Thực hiện:

-L

Í-

• Giao cho công nh ân lắp ráp 1 xe ô tô chạy bằng năng lượng m ặt trời (tự ñi m ua nguyên vật liệu theo danh m ục có sẵn). Giáo viên không hướng dẫn, chỉ tư vấn nếu ai ñó có thắc mác.

TO ÁN

• Thời h ạn là 1 năm . Những lưu ý: • Phải lu ô n cập n h ật kiến thức m ới ñể h o à n th àn h nhiệm vụ.

DI Ễ

N

ĐÀ N

• Người học sê tiếp th u kiến thức ñó từ giáo viên/chuyên gia, sách, internet. • Người học có th ể làm việc ñộc lập hay làm việc nhóm , giáo

viên chỉ ñóng vai trò tư vấn. • Làm việc th eo n h ó m sẽ m ang lại hiệu quả cao hơn.

93

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨM NANG PHƯƠNG PHẤP s ư PHẠM

NH ƠN

Ví dụ 2: ðưa m ộ t bảng ghim m ẫụ cho họ c sin h 15 tuổi. Yêu f' cầu các em làm cái bảng tương tự n h ư vậy n hư ng bằn g nguyên liệu gỗ lấy tại trường.

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

9. Phương pháp Bày tỏ quan ñiểm :

-L

Í-

A

10

Ví dụ: 5 nguyên tắc trong giảng dạy ñược ghi lên 5 tờ giấy A3, treo ở 5 vị trí khác n h a u tròng lớp. Người h ọc ñược yêu cầu ñứng vào vị trí tờ A3 nào có n ội dung m à h ọ cho là q u an trọng nhất. Khi người họ c ñã chọn ñược chỗ ñứng, giáo viên sê yêu cầu m ộ t số người giải thích ngắn gọn tại sao h ọ chọ n nguyên tắc ấy.

TO ÁN

ðây là phương p h á p Bày tỏ quan ñiếm. Phương p h áp này có thể áp dụng với những câu hỏ i rất khác nhau. phương pháp này chỉ áp dụng khi lớp học có không gian rộng rãi ñể người học dễ dàng di chuyển.

DI Ễ

N

ĐÀ N

10.Trò chơi sư phạm, câu ñố:

Trò chơi sư phạm , câu ñố cũng ñược coi là m ộ t trong các phương pháp giảng dạy làm cho lớp học thêm sinh ñộng, hiệu quả. Khi áp dụng, phương ph áp này sẽ tạo ra niềm vui và p h át huy ñược tính sáng tạo của người học.

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Ví dụ: Mô phỏ ng ư ò chơi Chiếc nón kỳ diệu, giáo viên ñưa ra câu ñố liên quan ñến bài học và nói ô chữ ñáp án gồm mấy chữ cái. Người học ño án ñáp án theo số chữ cái cho trước, có thể lật 1 - 2 ô chữ gợi ý nếu ñáp án khó ñoán.

I

(Xin vui lòng xem th êm bài Trò choi sư phạm ).

11. Lá thư gửi cho chính mình:

Lá th ư gửi cho chính m ìn h là m ộ t phương pháp tạo sự th ú vị cho người học. Sau m ỗi khóa học dài ngày hay kết thúc m ô n học, người dạy yêu cầu người học tự viết thư cho bản th ân m ình ñể kể lại nhữ ng gì m ìn h nhớ, m ìn h tâm ñắc ư o n g suốt khóa học, m ôn học. Sau ñó, bỏ vào p h o n g bì, viết ñịa chỉ người n h ận th ư là chính m ình. Thầy cô th u lại những bức th ư và gửi qua bư u ñiện cho từng học viên. Sau m ộ t thời gian ngắn, người học n h ận lại lá th ư do chính m ìn h viết sẽ rất vui. Khi ñược ñọc lại những dòng chữ viết tay của chính m ình, những nội dung bài học sẽ thêm m ột lần nữa hiện lên trong trí n h ớ người học, khiến cho kiến thức bài giảng càng ñược khắc sâu.

10

00

B

TR Ầ

N

! I

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

[ I [ I I I

NH ƠN

Cắ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạm

A

ðây là phương p h áp giúp người học n h ớ lại bài cũ, neo chốt lại nhữ ng nội dung chính, những gì họ ñã học ñược trong tâm ư í bằng nh ữ ng cảm xúc tích cực qua h ìn h thức viết thư.

-L

Í-

Ví dụ về một lá thư gửi cho chính mình

TO ÁN

Hà Nội, 4/6/2004 Gửi Thúy,

Mình ñược tham gia một khóa huấn luyện về phương pháp sư phạm rất

ĐÀ N

tuyệt vời. Mình sẽ kể cho bạn nghe những ñiêu mình tâm ñắc nhất nhé. Thứ nhất: Ấn tượng vể ông Ulrich Lípp, chuyên gia người ðức: rất

N

cởi mở, thân thiện, linh hoạt, ông ñược gọi là “ông Phương pháp”. Ông giúp mình rất nhiều trong việc áp dụng những kiến thức vê phương

DI Ễ

pháp và ñể phanh lại những lúc lan man. Mình học ñược từ ông Lipp rất nhiều thứ.

95

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắ m n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h ạ m

NH ƠN

Thứ hai: Những kiến thức vê phương pháp sư phạm không mới,

nhưng lại rất hữu ích. Những ñiêu ấy cho mình một cách nhìn mới, cách thực hiện mới, và mình tin nếu áp dụng tốt vào bài giảng, người học

TP .Q UY

sẽ rất thích ñây. Mình có thể lược qua những ñiểm mấu chốt của các phương pháp, chẳng hạn:

• Phương pháp Nêu ý kiến ghi lên bảng: Chú ý không bình luận về ý kiến của người học.

ĐẠ O

• Phương pháp Sàng lọc: Giúp cho người dạy dạy lý thuyết bớt khô cứng. 0 Phương pháp Hỏi-ðáp: Cần trang bị nghệ thuật ñặt câu hỏi nhằm

NG

khuyến khích học viên sôi nổi tham gia. Cảm ơn người học khi họ nêu xong ý kiến. Khi gặp những ý kiến sai hoặc mới, giáo viên cần

cân nhắc kỹ ñể xử lý tình huống, không chê người phát biểu. • Phương pháp M ở ñầu bài giảng: Nên bát ñáu từ thực tế.

N

• Phương pháp Học với trò chơi: Có nhiều trò chơi hay ñề thư giãn,

TR Ầ

nhưng chú ý áp dụng cho phù hợp với ñối tượng. Có những trò chơi như: Thò thụt, ném bóng tưởng tượng, ném bóng thật với 3 quả

B

bóng khác nhau theo 3 cách khác nhau, cây tre trước gió,... Khi tổ

00

chức chơi cần phân công một người học làm trọng tài và có thưởng,

10

phạt.

• Phương pháp Thảo luận nhóm (Làm việc nhóm): Trước khi chia

A

nhóm, chú ý giao rõ nhiệm vụ, ghi rõ giờ bắt ñâu, giờ kết thúc.

Thứ ba: Những lưu ý rất thú vị khác

Í-

• Không nêu câu hỏi kiểu tiêu cực (Ví dụ: Tại sao các cuộc họp lại tồi?).

-L

• ðề tài phải phù hợp với ñối tượng, áp dụng phương pháp nào phải

TO ÁN

cân nhác xem nội dung có hợp không. • Học liên tục: Học mãi. • Chỉ thuyết trình tối ña 2 0 phút.

DI Ễ

N

ĐÀ N

• Không bắt ñầu nói khi người học vẫn còn nói chuyện.

• Sai lâm chỉ mắc 1 lần. • Cách góp ý người khác: Khen là chính. Phê bình là nhằm giúp ñỡ, cải thiện... theo hướng tốt hơn. • Khi người học ñặt câu hỏi, ñó là gia vị cho bài giảng. • Liên hệ thực tế rất quan trọng.

96

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph u o n g

ph á p s ư

ph ạ m

Thứ tư: Cách tổ chức lớp học • Ngồi thành vòng tròn. • Cùng tham gia góp ý bằng nhiều cách: Viết thư, tung xúc xắc, chọn

TP .Q UY

con số 1, 3, 5, 7 ..., chia nhóm góp ý...

NH ƠN

CẮM

• Có nhiéu trò chơi thư giãn.

• Giao nhiệm vụ trực nhật: Có người mở ñầu buổi giảng, người kết thúc, người ghi biên bản (nhật ký ngày học).

ĐẠ O

Thứ năm: vể các thành viên trong lớp

Thành viên lớp ñủ mọi lứa tuổi nên c��ng có nhiều phong cách khác

NG

nhau, như:

Anh Liêm, Anh Lý, Chú Thùy, Chú Kiến là những người ñiềm tĩnh. Anh Tuấn trông nghiêm nghị thế nhung lại khá khôi hài.

N

Anh Cường nói nhiêu nhung những câu nói của anh luôn khiến không

TR Ầ

khí lớp học trở nên sôi nổi.

Chị ðào nhảy rất ñẹp và tự nhiên. Chị là người hay cười.

B

Mỗi người một vẻ nhung tất cả ñều rất thú vị.

00

Ôi, nhiều ñiều hay quá. Còn nhiéu thật nhiều nữa cơ nhưng mình chưa

10

thống kê hết. Mình sẽ cố gắng áp dụng vào bài giảng của mình những

A

gì học ñược từ ông Lipp, từ 5 thạc sĩ huấn luyện Việt Nam cũng như từ

các thành viên khác trong lớp.

Í-

Mình thấy thật là may mán khi ñược tham gia khóa học này!

í'

-L

1 2 giờ 30, trưa ngày 4 /6 /2 0 0 4

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

Phạm Thị Thúy - MT2 '

97

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

PHƯƠNG TIỆN TRONG GIẢNG DẠY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

TR Ầ

N

hương tiện là m ộ t trong ba yếu tố q u an ư ọ n g tạo n ên sự th àn h công của công việc giảng dạy (N ội dung - Phương p h áp Phương tiện).

A

10

00

B

Phương tiện là nhữ ng dụng cụ, m áy móc, th iết bị vật dụng G ầ n th iết cho việc dạy và học, giúp trực q u an h ó a n ội du ng giảng dạy,... Phương tiện khống chỉ giúp người họ c học bằn g tai m à còn học bằng mát. Học bằng m ắt là nguyên tắc qu an trọng ñã ñược cả th ế giói công nhận.

TO ÁN

-L

Í-

Phương tiện dùng trong giảng dạy có th ể là b ảng viết, bảng ghim, bảng giấy lật, m áy chiếu ña ph ươ n g tiện, ti-vi, ñâu ñĩa, phấn, b ú t dạ, b ú t m àu, băng dính, giấy các loại, ghim,...

DI Ễ

N

ĐÀ N

Việc lựa chọn phương tiện p h ù h ợ p với n ội dung, m ục tiêu học tập, ñối tượng, phương p h áp sư p h ạm là rất quan ưọng. Giáo viên cân lin h ho ạt trong việc sử dụng phương tiện; tuy nhiên, cũng nèn n h ớ ràng ñó chỉ là công cụ h ỗ trợ.

Giáo viên phải b iết làm chủ phương tiện, th ậm chí có th ể sáng tạo ra phương tiện ñể ph ục vụ cho m ục tiêu giảng dạy chứ không nên p h ụ thuộc vào nó. Việc áp dụng các phươ ng p h áp sư ph ạm tiên tiến không có nghĩa là cần phải trang bị phươ ng tiện hiện ñại. 98

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẮM

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

1. Bảng viết

“Nếu người ta lấy ñi tát cả các phương tiện giảng dạy của tôi,

TP .Q UY

và tôi chỉ ñược phép giữ lại một phương tiện duy nhắt,

tôi sẽ chọn cái bảng. Nó ñơn giản, không cần ñiện, rẻ tiền, người dạy và người học ñêu sử ơụng ñuợc,

ơê sửa chữa những sai sót trên bảng, và tôi có thể viết, vẽ..."

ĐẠ O

- Hartmut Hentig

NG

Nhà sư phạm nổi tiếng của ðức

Bảng là loại phư ơng tiện giảng dạy p h ổ biến n h ấ t ở Việt Nam. Bất cứ trường họ c n ào cũng có bảng, tà kiểu h iện ñại ñến th ô sơ.

B

TR Ầ

N

"Người giảng viên sáng tạo có th ể biến m ộ t chiếc bản g viết b ìn h thường trở th àn h m ộ t phương tiện kỳ diệu. Từng phần, từng p h ầ n m ộ t của n ộ i dung bài giảng sẽ hiện lên trên bảng. Trên bảng, ngôn ngữ n ói ñược biến ñổi th àn h ngô n ngữ chữ viết và ký hiệu.

-L

Í-

A

10

00

Ngày nay, chiếc bảng viết ñã p h át triển từ m ộ t phương tiện trong giờ giảng truyền th ố n g th àn h m ột phư ơng tiện lý tưởng trong m ộ t giờ giảng h iện ñại. Trên bảng viết, chúng ta có ứxể trình bày m in h h ọ a th eo kiểu áp phích, hay ñược dủn g n h ư m ộ t chiếc bảng ghim . Có th ể sử dụng bản g viết với tất cả các phương ph áp sư phạm ." (Nguyễn Văn Hạ, giảng viên trường C hính trị Tô Hỉệu, Hải Phòng).

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

Khi dùn g bảng ñể viết hay vẽ, ñiều m ọ i người hay ngại là sợ tố n th ời gian. Tất n h iên việc viết bảng làm chậm lại quá tn n h học, n hư ng "giai ño ạn chậm lại" này là h ợp lý, và ñỏi khi còn là yếu tố cân thiết. Khi người dạy viết, người họ c ñọc và ghi chép lại. Họ có thời gian ñể tiếp th u và neo lại nhữ n g gì ñ ã học vào trí nhớ. N hững n ộ i d ung viết sẵn h oặc trìn h bày ư ê n áp phích, slide (1 ư an g trin h chiếu tro ng Pow er Point) thường ñưa người học ñến

chỗ thấy nhanh nhưng mói chỉ là sự nắm qua loa bài giảng, mà

ñiều ñó th ì kh ôn g có lợi cho m ục tiêu học tập.

99

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cẩm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p su

ph ạ m

NH ƠN

Nhũng lỗi thường gặp khi sử dụng bảng: Viết quá nhiều

TP .Q UY

Không ghi tiêu ñề Bố cục của bảng khôn g hợp lý Trình bày chưa kh oa học, th iếu logic

ĐẠ O

Viết xong xóa ngay Viết không thẳng hàng

NG

Viết sai chính tả

Viết chữ xấu, ẩu Viết hoa, viết tắt tùy tiện

TR Ầ

N

Lấy tay xóa bảng

ð ứng viết bảng quay lưng vào người học

B

ðộc thoại với bảng: vừa viết vừa n ó i,...

10

00

Làm thế nào ñề trình bày bảng hiệu quở?

A

Chia bảng th àn h 2 phần: n ộ i dung và m in h h ọ a

Bố cục nội dung bài giảng ph ải lưu trên bản g

Í-

Viết ngắn gọn, súc tích

-L

C hữ viết to, dễ ñọc

TO ÁN

H ạn chế viết tắt Không nên viết quá lâu, q u á cầu kỳ

DI Ễ

N

ĐÀ N

Khi viết không che bảng, khô ng nói

N ên dùng p h ấn m àu cho h ìn h vẽ và gạch chân n h ữ n g từ qu an trọng C huẩn bị ñầy ñ ủ các phương tiện: giẻ lau, bút, ph ấn Bố trí vị trí treo bản g nếu có ư a n h , ảnh, áp phích m in h họa

100

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cầm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

2. Bảng ghim, bảng giấy Sật áp phích: Bảng ghim:

TP .Q UY

- U u ñiểm : Có thể dễ dàng sắp xếp, p h ân loại, n h ấ n m ạn h ý kiến trên bảng.

ĐẠ O

- H ạn chế: C ồng kềnh, khó vận chuyển. G him n h ọ n có thể gây nguy hiểm .

00

B

TR Ầ

N

NG

Bên cạnh nhữ ng bảng ghim nh ập khẩu ñ ắt tiền, chúng ta có thể làm nhữ n g bảng ghim tự tạo, ví dụ: bảng vải (khung sắt _ _____ , Học viên ñang thuyềt trinh vơi bảng ghim và p h u vái lên, giáo viên có th e g h im /ñ ín h lên vải); bảng xốp (m iếng xốp làm trần n h à dựng ñứng lên); bản g từ (với nh ữ ng viên n am châm có th ể thay th ế bảng ghim ); ghim có th ể ñược thay bằng băng dính, v.v.

TO ÁN

-L

Í-

A

10

Bảng giấy lộ t

H iện nay, chúng tạ có thế dễ dàng m ua bảng giấy lật h oặc tự tạo lấy cho m inh. Chỉ cần m ộ t giá ñỡ ñể treo tập giấy có th ể lật qu a lại n h ư tập lịch tường là chúng ta có m ộ t bảng giấy lật.

DI Ễ

N

ĐÀ N

Khổ giấy cho bảng giấy lật có b án sẵn rất tiện lợi. Giáo viên có th ể làm áp phích chứa nộ i du ng chính của bài giảng, ghi bài tập ñược chuẩn bị trước rồi giao cho người học ñể các n h ó m n h ỏ ghi chép và trình bày kết quả thảo luận nhóm . 101

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

C Ầ M n a n g PHƯƠNG PHÁP

su PHẠM

NH ƠN

Khổ giấy nậy ñủ n h ỏ ñể có th ể cuộn lại m ang th eo ñến lóp học và cũng có thể sử dụng ñược nh iêu lần. Áp phídt: trìn h bày n ội dun g trên giấy khổ lớn.

TP .Q UY

Lưu ý khi trình bày áp phích:

• Từ khoảng cách 7 m ét vẫn dễ ñọc;

• Chỉ viết những nội dung cơ bản; • Chữ và h ì n h ảnh thay thế cho câu dài;

NG

• Dễ nhớ.

ĐẠ O

• D ùng từ 2 - 3 m àu khác nhau;

3. Một số cách sắp xểp bàn ghé ỉrong ỉớp học:

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

Theo hình tròn

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

Theo hình bán nguyệt (hoặc hình chữ II)

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CÁM

n a n g

ph u o n g

ph á p s u

ph ạ m

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

Theo hình chữ V

-L

4. Power Point:

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

Theo từng nhóm nhỏ

ĐÀ N

TO ÁN

Ngày nay Power P oint ñược dùn g p h ổ biến ở khắp nơi. Các giáo viên soạn và giảng bài trên Pow er Point rất tiện lợi: sáng tạo ñược nh iều cách trìn h bày ñẹp, lưu giữ ñược lâu dài, dễ dàng gửi cho người h ọ c th am khảo, có thể in ra làm tài liệu, giảm b ó t m ệt m ỏ i cho giáo viên, trán h quên, bớ t h ồi h ộ p ...

DI Ễ

N

N hưng cũng có m ộ t số h ạn chế khi dùng Power Point: Máy hỏng, dữ liệu bị virut, m ất dữ liệu, m ất ñiện, kết n ối giữa m áy tính và m áy chiếu k hô ng tốt, người h ọc dễ qu ên và ít có cơ hội tham gia vào bài h ọ c ,... Do ñó, h ãy cân nhắc khi sử dụng Power Point, tránh lạm dụng hay sử dụn g khôn g hiệu qu ả công cụ này. 103

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư o n g

ph á p s u

ph ạ m

Những ñiều nên tránh khi sử dụng PowerPoint

NH ƠN

Cắm

• Chỉ chiếu các ñề m ục chính, khô ng có n ộ i dung m inh h ọ a

TP .Q UY

• Chiếu qu á n h iều nội dung • Lạm dụng Power Point, chiếu liên tục suốt b u ổ i học

• Dùng quá nhiều hình ảnh, hiệu ứng ñộng gây mất tập trung

ĐẠ O

• Thuyết ư ìn h quá nh iều hay chỉ "lặp lại" nộ i dung ư ê n Power Point • ðọc nguyên văn nội dung ư ê n slide, kh ông giảng giải

NG

• Che m áy khi ñứng giảng

N

• Q uá p h ụ th u ộ c vào Pow er Point, khi b ị m ất ñiện hay m áy h ỏ n g là không giảng ñược.

1. 7 d òng/trang slide

TR Ầ

7 Nguyên tác vàng khi soạn slide:

00

B

2. Sử dụng p h ô n g chữ không chân

10

3. Cỡ chữ cho tiêu ñề nên là 44, cho n ộ i dung là 28 hoặc 32

A

4. Chỉ nên dù ng từ khóa, ư á n h viết câu dài

5. ðảm bảo ñộ tương phản giữa chữ và nền ñể ngưòi học nhìn

Í-

thấy rõ chữ

-L

6. N ên th ố n g n h ất cách trìn h bày trong su ốt bài giảng

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

7. M inh h ọ a bằn g h ìn h ảnh, chèn ñ o ạn p him , n hạc cho bài giảng sinh ñộng.

4

104

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

Bảng kiểm tra các slide của một bài trình bày Cấu trúc:

TP .Q UY

0

Có nhận ngay ra ñược cấu trúc của slide không?

0 Thông ñiệp và ñâu ñẻ:

ĐẠ O

Có nêu ñược nội dung cơ bản không? ðâu ñê có hấp dẫn không?

Người ngồi hàng cuối có ñọc ñược không?

NG

0 Dẻ ñọc:

0

NH ƠN

Cẩm

Văn bản:

0

TR Ầ

N

Viết ý thay vì viết câu hoặc ñoạn văn ñây ñủ?

Chừ viết:

B

Chữ viết có thống nhất không? (chẳng hạn Arial thay vì Times New

00

Roman), cỡ chữ 4 4 thay vì 2 8

10

12 Màu nén:

Màu sắc:

Í-

0

A

Tráng hay sáng

Dấu Bullet:

TO ÁN

0

-L

Sử dụng hai màu? Màu sắc khác nhau có ý nghĩa khác nhau?

• Tối ña 5 dấu trên một trang • Cách thể hiện khác?

Hình ảnh và ñồ họa:

ĐÀ N

0

ðã sử dụng mọi cơ hội ñể thề hiện bằng hình ảnh thay vì bằng !ời

DI Ễ

N

văn chưa? ðồ họa có ñược giải thích không?

0

Hình ảnh sống ñộng: Việc sử dụng hình ảnh sống ñộng có ý nghĩa thực sự không, hay chỉ dừng lại ở việc chèn hình cho có? 105

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨM

n a n g

ph u o n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

Những phím hữu ích trong q u á trìn h trìn h bày

bài giảng bằng Power Point: Màn hình ñen (quay trở lại: một dáu chám nữa)

Dãu phắy hay w (white)

Màn hình tráng (quay trở lại: một dáu phầy nứa)

Ctrl + p

Con trỏ chuột bién thành cái bút ñé có thề viét vào bài trình bày (những chữ viết này không bị lưu). Chuột phải: lựa chọn các loại tró và màu mực của bút (trở vé trạng thái trỏ: Ctrl + A).

Phím "P"

Trớ vê slide show trước

Phím "S"

Dừng bài trình bày tự ñộng (tiép tụ c ấn thêm một lán nữa)

Số slide show + return

Nhảy ñến slide show với Số thứ tự này

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

Dấu chẫm hay B (black)

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

"Xin hãy chi sứ dụng Power Point khi thật cần thiết!"

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

TRÒ CHƠI s ư PHẠM: CHƠI MÀ HỌC

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

*

cr

00

B

TR Ầ

N

ạo không khi tích cực” là m ộ t ư o n g n hữ ng nguyên tắc quan ư ọ n g trong giảng dạy. Cồ rất nhiều cách ñể ñạt ñược nguyên tắc này, như n g cách h iệù qu ả n h ấ t là tổ chức các trò chơi sư phạm. Khi lớp học cùng th am gia choi trò choi sẽ tạo ra sự gần gũi, không khí th oải m ái, cởi m ở giữa thầy và trò.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

Vui choi, giải trí là n h ụ cầu của tất cả m ọi người ở m ọi lứa tuổi. Việc th am gia vào các h o ạ t ñộng vui chơi giúp con người ñược thoải m ái, vui vẻ, hồ i phục và gia tăng sức khỏe, giảm căng thẳn g ... và giúp kết nối m ọi người với nhau.

H5c qua trò ch$i

107

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẦM

n a n g

ph ư o n g

ph á p s u

ph ạ m

TP .Q UY

NH ƠN

Trò chơi sư phạm là nhữ ng h o ạt ñộng b ổ trợ cho giờ giảng, bao hàm sự tham gia tích cực của người h ọc vào các vận ñ ộn g thể chất và tin h th ần n h ất ñịnh, nh ằm tạo b ầu kh ông khí vui vẻ, thoải m ái trong lớp học, khiến người họ c có khả năn g b ắ t ñầu h oặc tiếp tục tiếp th u bài giảng với hiệu quả cao.

NG

ĐẠ O

Trò chơi sư phạm , ngoài m ục ñích giải trí, còn gắn vói m ục tiêu học tập. Trò choi sư p h ạm cũng là h ìn h thức họ c bằng trải nghiêm , họ c m à chơi, chơi m à học. Thông q ua ư ò choi, người học học ñược nhiều kiến thức, kỹ năng hơn, việc họ c sẽ trở n ên chủ ñộng, tích cực, tự giác, từ ñ ở giúp h ọ n h ớ bài giảng lâu hơn.

Phân loại ỉrò chơi sư phạm

- Xét theo mục ñích, írò chơi sư phạm có thể chia thành:

TR Ầ

N

• N h óm trò chơi sư p h ạm n h ắm chủ yếu vào giải trí, tạo không khí th ư giãn, giảm căng thẳng. Ví dụ: băn g reo, n ố t nhạc vui, ném bóng, tẩm quất,...

A

10

00

B

• N hóm ư ò chơi sư ph ạm nh ắm chủ yếu vào ñ ịn h hướng nội dung chuyên m ôn, th u h ú t sự chú ý của người học. Ví dụ: tranh ghế th ủ trưởng, bài h át giáo dục, tò a án vườn, ñóng kịch kể chuyện,... - Xét theo dạng thức hoạt ñộng, írò chơi sư phạm có thể chia thành:

-L

Í-

• Trò chơi sư ph ạm vận ñộng cơ thể, gồm : "dậm chân, vỗ tay", cây ư e trước gió, m èo ñuổi chuột, xa và g ần,...

TO ÁN

• Trò chơi sư p h ạm kích thích tư duy, gồm: ñếm số, ñắm tàu, nói tiếp sức,...

DI Ễ

N

ĐÀ N

- Xét theo kết cỊuả írò choi, có thể chia thành:

• Trò chơi sư ph ạm m ang tín h cạnh tranh, có th áng thua, thưởng phạt, gồm: "Chiếc n ó n kỳ diệu", "C hung sức", "Ai th ò ng m inh h ơ n ";... • Trò chơi không m ang tín h cạnh tranh: hát, hò, cùng n h au vẽ,...

108

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẦM

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p su

ph ạ m

NH ƠN

- Xét theo thành phần tham gia trò chơi, có: • Trò chơi sư p h ạm chỉ do m ộ t n h ó m b ạn th am gia

TP .Q UY

• Trò chơi sự p h ạm do cả lớp th am gia - Xét theo thời ñiểm tổ chức choi, có: • Trò chơi khởi ñộ ng ñầu giờ

ĐẠ O

• Trò chơi giữa giờ

• Trò choi giữa bài học thể h iện nội dung bài học hay ôn bài

NG

Các yếu ỉố cán ỉhiết ñề thực hiện ỉrò chơi sư phạm:

10

00

B

TR Ầ

N

- Luật chơi: Là n h ữ n g quy tắc m à người chơi ph ải tu âh theo, chẳng hạn: cách chơi, cách thức tín h ñiểm , h ìn h p h ạ t,.,. Luật chơi p h ải ñược giáo viên còng b ố rõ ràng trước khi chơi. Cần diễn ñ ạt lu ật chơi sao cho ñ ơ n giản, dễ hiểu, ñảm bảo m ọi người hiểu rõ lu ật chơi trước khi b ắ t ñ ầu chơi. N ếu cần, có th ể viết luật chơi rõ ràng trên bảng, trên giấy áp phích, chiếu trên slide. Với trường h ọ p trò chơi phứ c tạp, n ên cho làm thử, làm n h á p trước khi chơi ch ín h thức.

-L

Í-

A

- Người ñiều khiển trò chơi (Người quản trò): Thông thường ñó chính là giáo viên. N hưng có th ể kêu gọi người học có khả năng quản trò th am gia ñiều khiển ư ò chơi, ñiều này sẽ khuyến khích người học hứng th ú hơn, tự tin hơn.

TO ÁN

Người ñiều khiển cần p h ải ñiều khiển d ứ t khoát, hiệu lệnh rõ ràng. C ông bằng n hư ng khéo léo khi quyết ñ ịn h thắng thua, thưởng phạt. Q uản trò cần có thái ñộ cởi mở, sôi nổi, khuyến khích ñược sự th am gia của m ọ i người.

DI Ễ

N

ĐÀ N

- Trọng tài: Trong m ộ t số trò chơi m ang tín h cạnh tranh, ñôi khi ngứời ñiểu khiển chỉ n ên ñứng ñàng sau ñể hướng dẫn cách chơi, còn việc quyết ñ ịn h th ắn g th u a n ên có m ộ t trọng tài quyết ñịnh. Cần chọn trọng tài trước khi chia ñ ội chơi ñể ñảm bảo trọng

tài không thiên vị ñ ội nào.

109

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

C ẳ m n a n g ph ư ơ n g ph á p s u ph ạ m

TP .Q UY

NH ƠN

- H ình thức thướng - phạt: M ỗi trò chơi n ếu có thưởng, p h ạt sẽ càng th êm hào hứng. Người q u ả n trò n ên chuẩn b ị trước h ìn h thức thưởng, phạt. Ví dụ: tặn g kẹo, yêu cầu hát, chơi trò b iểu diễn (ư ò soi gương, trò n ặ n tượng, ư ò viết t h ư. . v.v. Các lưu ý khi tổ chức trò chơi sư phạm:

ĐẠ O

- Cách chọn trò chơi: Trò choi ph ải p h ù h ọ p với ñối tượng chơi (tuổi, giới tính, số lượng, n h u cầu tâm sinh lý ,...), ñịa ñiểm , thờỉ ñiểm chơi. Trò chơi cân m ang tín h giáo dục cao, m ục ñích chơi ñ ịnh hướng tới m ục tiêu họ c tập, n ộ i d u ng bài giảng.

NG

C huẩn bị chu ñáo d ụ n g cụ choi (nếu có).

- Người qu ản trò phải n ắm rõ cách thức choi, và cần ñược tập trước khi ñiều khiển chính thức.

TR Ầ

N

- Khi trò chơi kết thúc, giáo viên cản cùng người học rú t ra ý nghĩa trò chơi.

B

Mô tả một số ỉrò chơi sư phạm:

00

1. Bâng reo:

10

Ví dụ: ð ến ñây vui xin vỗ ñôi tay (vỗ tay 2 lần)

A

ð ến ñây vui xin vỗ ñôi tay (vỗ tay 3 lần)

Í-

(Có thể thay "vỗ tay" bằn g các chủ ñề khác n h a u n h ư "dậm ñôi chân", "lắc cái h ô n g ",...)

-L

2. Bài hát giáo dục

TO ÁN

Ví dụ: Chủ ñề TÔI

Kiêu căng tôi sắc sảo, tôi thành tôi sác tối

DI Ễ

N

ĐÀ N

Huênh hoang tôi thành tôi huyền tồi Tự ái tôi nặng nề, tôi thành tôi nặng tội

Khiêm tổn tôi mỉm cười, ñon giản tôi là TÔI. 3. Thi hát, hò, vè:

Chia lóp th à n h hai ñội thi h át theo chủ ñề cho trước, chẳng h ạn h á t các bài có từ YÊU. 110

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph u o n g

ph á p s ư

ph ạ m

H át tiếp sức: M ột người h át xuớng m ộ t câu, và chỉ ñ ịn h bất kỳ ai h á t nối tiếp từ kết của lời h át vừa ñược nghe. Lần lượt n h ư vậy cho khoảng 15-20 người ñược hát.

TP .Q UY

Hoặc h ò ñối ñáp giữa hai ñội. Thi ñ ặt lời vè th eo m ộ t chủ ñề.

I

"Chơi với gối":

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

4. Trò chơi

NH ƠN

Cắm

-L

Í-

Với m ộ t cái gối, từng người học hãy làm m ộ t ñộng tác nào ñó, ví dụ: ôm , gối ñầu, ñ ấm ,... Sau ñó b ỏ gối ra và từng người hãy làm với bạn bên cạnh n h ư ñả làm với cái gối.

TO ÁN

Có th ể thay gối bằng th ú bông, h ộ p b ú t,... 5. Trò chơi

"Tôi mời":

DI Ễ

N

ĐÀ N

Luật chơi của ư ò này: N ếu người qu ản ư ò nói "ngồi xuống", sẽ khô ng ai ñược ngồi. Ai ngồi là "ñược" phạt. Phải nó i "Tôi mời các a n h chị ngồi xuống" th ì m ọi người m ới ngồi. Trò chơi này nhằm rèn luyện sự chú ý lắng nghe, cách nói lịch sự... cho người học.

111

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

ph ư o n g

ph á p su

ph ạ m

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

6. Trò chơi “Soi gương":

7. Trò choi "Nặn tượng":

TR Ầ

N

Thường dùng làm h ìn h thức p h ạ t cho các ư ò chơi khác sau khi ñã "tóm " ñược vài người làm sai lu ật choi: chia th eo cặp, m ộ t người là gương, người kia soi gương. Người soi gương làm gì, người là gương làm theo y n h ư thế.

10

00

B

Tương tự n h ư ư ò soi gương, cũng chia nh ữ ng người bị p h ạ t theo cặp, sau ñó cho 1 người làm cục bột, người kia làm nghệ n h ân nặn tượng.

A

"Viết thư";

8. Trò chơi

TO ÁN

-L

Í-

M ột người ñọc thư, trong ñó các từ ngữ có dấu chấm , dấu phẩy, dấu chấm than, dấu h ỏ i... N hững người còn lại sẽ biểu diễn ñộng tác cơ th ể m ô tả các dấu câu trên. Ví dụ: dấu phẩy sẽ ñược m ô tả là lắc hông. 9. Trò chơi

"Vẽ chân dung";

DI Ễ

N

ĐÀ N

Chia lớp th àn h các cặp 2 người, ngồi ñối diện nhau. Người này vẽ chân dung người kia và ký tặng. Sau ñó tất cả các "tác phẩm " ñược trưng bày lên bảng.

Trò chơi này có th ể áp dụng ñầu m ỗi khóa học ñể người học làm quen với n h au hay tự giới thiệu b ả n th ân sau khi cho m ọi người xem bức chân dung của m ình.

112

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

10. Trò choi

n a n g

ph ư o n g

ph á p s u

ph ạ m

"Cùng nhau vẽ":

TP .Q UY

Chia lớp th à n h các cặp 2 người. Mỗi cặp ñược p h át m ộ t tờ giấy A4 và m ộ t chiếc bút, chủ ñề cần vẽ và th ờ i gian vê. Các cạp h o àn th àn h bức ư a n h vói "luật im lặng", không ñược ư ao ñổi với nh au bàng lời.

NH ƠN

CẮM

ĐẠ O

H ết thò i gian vẽ, các bức ư a n h ñược trưng bày và bìrih chọn ñể ch ọn ra: bức tran h ñẹp nhất, bức ư a n h h o àn th àn h sớm nhất, ngộ ng h ĩn h nhất.

"Tẩm quát":

11. Trò chơi

NG

Trò chơi này có th ể dùng ñể m ở ñầu bài giảng vẻ giao tiếp, h ọ p tác, làm việc n h ó m ,...

"Ném bóng tưởng tượng":

10

12. Trò chơi

00

B

TR Ầ

N

Xếp lớp th à n h vòng tròn, cùng quay th eo m ộ t phía, người sau vừa ñấm lưng cho người trước vừa ñi theo n h ịp ñiệu h ô của người q u ản trò. Ví dụ: "m ưa p hù n ": ñấm nhẹ, chạy nhẹ; "m ưa rào": ñấm m ạn h hơ n, ñi n h a n h hơn; "bão": ñấm m ạn h và ñi n h a n h h ơ n nữa.

TO ÁN

-L

Í-

A

Người học ñứng th àn h vòng tròn. Người quản ttò nói với người học rằng ư ê n tay m ìn h ñang cầm m ộ t qu ả bó ng (nhưng thực tế không có q u ả b ó n g nào). Sau ñó, người q u ản trò sê n h ìn vào người học rồi giơ tay tung "bóng" cho người ñó. Ngay lập tức người này sẽ n h ìn sang m ộ t người khác rồi tiếp tục giơ tay tung "bóng" ñi. Người nào p h ạm p hải m ộ t trong hai lỗi sau thì sẽ "ñược" phạt: - ðược tun g "bóng" ñến m à không ñỡ hoặc chậm ñ ỡ

ĐÀ N

- "Bóng" tung cho người khác như ng lại giơ tay ra ñ ỡ nh ầm

DI Ễ

N

Người q u ản trò th úc ñầy n h a n h tốc ñộ chuyền b ón g ñể trò chơi th êm hào hứng, sôi nổi. Trò chơi này luyện sự tin h m ắt, tập trung và tin h th ần h ọp tác.

113

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨM

n a n g

ph u o n g

p h á p :s ư

ph ạ m

Ị;ĩ

NH ƠN

13. Trò chơi “Chuyên bóng":

ĐẠ O

TP .Q UY

Cả lóp ñứng th àn h vòng ttò n . Có b a qu ả b ó ng với b a kích thước (hoặc m àu sắc khác nh au ). M ột q uả b ó n g ñược chuyền lần lượt qua từng người th eo chiều kim ñ ồ n g hồ. M ột q uả b ó n g ñược chuyền cho người ñứng cách m ình 2-3 người th eo chiều ngược với chiều kim ñồ ng hồ. M ột qu ả còn lại sẽ ñược tung cho b ất kỳ ai. Người q u ản ư ò yêu cầu tốc ñộ chuyền b ó n g th ậ t nh an h . N ếu ai chuyền chậm, chuyền n h âm người, h oặc ñể rơi b ó ng sẽ "ñược" phạt.

NG

14. Trò choi "Xiếc ném bóng":

TR Ầ

N

Người h ọc ñứng vòng tròn . C h u ẩn bị 4-6 q u ả bóng. M ột người cầm b ón g ném cho người khác. Cần n h ớ m ìn h n ém cho ai và ai ném cho m ìn h . Sau ñó người n ém quay lưng lại. Cứ ném n h ư vậy cùng lúc 4-6 qu ả b ó n g liên tụ c cho ñến khi cả vò ng ñều quay lưng lại.

10

00

B

Sau ñó cả vòng trở về vị trí b an ñầu, b ắt ñầu ném lại cho người lúc nãy. Cứ n h ư vậy liên tục vói các q uả b ó n g còn lại. N ém liên tục cho ñến h ết thời gian, chơi với tốc ñộ càng n h a n h càng vui.

"Làm theo tòi nói, ñừng làm theo tôi làm":

Í-

15. Trò chơi

A

Ai ném cho người khác sai hay n h ậ n sai từ người khác ñều sẽ "ñược" phạt.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Người h ọc ñứng tại chỗ, hoặc th eo vòng tròn. Khi người qu ản trò h ô "Thò" và giơ tay ra p h ía trước. H ô "Thụt" thì rụ t tay vào. M ọi người làm theo lòi qu ản trò hô. Sau 2-3 lần nói và làm giống n h a u th ì người quản trò tăng tốc ñộ h ô và làm ngược lời hô. Ví dụ: H ô "Thò" nh ưng tay rụ t lại. Ai làm sai lời h ô của q u ản trò, rụ t tay lại sẽ "ñược" phạt.

Trò chơi này người chơi rất dê làm sai vì nghe h ô m ộ t kiểu, n h ìn thấy q u ản trò làm m ộ t kiểu khác.

Có thể thay ñổi các ñộ ng tác cơ thể th à n h "bước lên, bước xuống", hay "ñưa tay lên - ñưa tay xuống",... 114

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

16. Trò choi

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

aCây tre trước gió":

TP .Q UY

Lớp học có th ể ñứng tại chỗ tto n g lớp hoặc ñứng th àn h vòng tròn ñể thực hiện ư ò chơi. Người quản trò có thể thực hiện m ẫu m ột vài lần ñể người họ c th eo dõi và tập làm theo.

NH ƠN

Cẩm

VỖ tay ta nào (khi h á t vỗ và n ào th ì vỗ tay).

ĐẠ O

ðây là bài tập vận ñộng n h ịp nhàng theo lời bài h á t Cĩap your hands, m ộ t bài h á t tập th ể tiếng Anh. Bản tiếng Việt n h ư sau:

NG

Và ñập lèn ñầu gối (khi hát ñập và gối thì vỗ lòng bàn tay lên ñùi).

Ta cử ñộng với những ngón tay (khi h át ñ ộ n g và tay thì búng ngón tay).

TR Ầ

N

Với cái bụng và với cái mông (khi h á t b ụ n g và m ô n g th ì ngoáy bụng và m ông).

B

Và ta ñậm chân ỉên sàn nhà (khi hát dậm ch ân và sàn n h à thì dậm chân lên sàn nhà).

10

00

Và ta tự ñung ñua như cây tre ưong gió (khỉ h át cả cảu này thì giơ tay lên ñầu yà ñung ñưa người n h ư cây tre trong gió).

A

17. Trò chơi “ðếm sổ";

18. Trò chơi

"Ghế thủ trưởng";

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Người học ñứng th àn h m ộ t vòng ư ò n . Người ñược chỉ ñịnh ñầu tiên sẽ ñếm số 1, người ñứng bên p hải ñếm số 2, và cứ tiếp tục n h ư vậy. Tuy nhiên, ñến lượt ai gặp con số chứa số 3 (như số 3, 13,...) hay số chia h ết cho 3 (n h ư 3, 6, 9 ,...), thay vì nói ra số thứ tự của m ìn h thì b át buộc phải làm m ộ t ñiều gì ñó do giáo viên quy ñ ịn h trước. Ví dụ: cưởi to, kêu theo tiếng con vật yêu thích, vỗ tay ... Càng vẻ sau người dẫn trò yêu cầu người choi ñếm ngày càng n h a n h lên. Aỉ làm sai hoặc m ất quá nhiều thời gian ñể suy nghĩ thì sẽ "ñược" phạt.

Sáp xếp 5 cái ghế th àn h m ộ t vòng tròn, m ặt ghế hướng ra ngoài. Q uản ữ ò chọ n ra 6 người th am gia trò chơi, bố trí họ ñứng vòng qu an h 5 cái ghế. Số ghẽ và số người chơi có th ể thay ñổi tùy

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

115 WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cẩ

m

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

ñịa ñiểm choi, như ng cần ñảm bảo rằng số người chơi lu ô n n hiều h ơ n số ghế là 1. Người q u ản ư ò công b ố luật chơi: cả lớp cùng ñứng vòng ngoài, vừa h á t vừa vỗ tay. Trong khi ñó, 6 người th am gia chơi cũng vừa hát, vỗ tay và ñi vòng q u a n h 5 cái ghế. Khi người qu ản trò h ô dừng, cả lóp ngừng hát, 6 ngưòỉ choi n h a n h chóng chọn cho m ìn h m ộ t cái ghế và ngồi xuống. M ỏi ghế chỉ ñược ngồi 1 người. Người k hông có ghẽ sẽ b ị loại. Số người giảm ñi 1 thì cũng bỏ ra ngoài 1 cái ghế. Trò chơi lại tiếp tụ c cho ñến khi người cuối cùng ngồi ñược vào ghế. Người này sẽ là người th ắn g cuộc và ñược thưởng. Có th ể thưở ng bằn g cách cho người chiến thắng chọn h ìn h p h ạ t ñối với 5 người ñã bị loại.

DI Ễ

N

ĐÀ N

19. Trò chơi

Hào hứng với “Ghẽ thủ trưởng"

"Xa và gân":

M ỗi người học tự chọn ra hai người tro ng lóp, gọi là "người số 1" và "người số 2". Tuy nhiên, quy ñ ịn h là k hông ñể cho người khác b iết vẻ sự chọn lựa của m ìn h từ ñ ầu cho ñến k h i kết thúc ư ò chơi. Người q u ả n ư ò yêu câu người chơi hãy tiến ñến càng gần "người số 1" càng tố t và tiến ra càng xa "người số 2" càng tốt. Người quản trò lặp lại hai yêu cầu trên vài lần ñể c ó thể thấy ñược 116

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

NH ƠN

CÁM

20. Trò chơi

TP .Q UY

hiệu ửng. Việc m ọ i người liên tục lại gần hoặc tránh xa người m à m ìn h chọn sẽ tạo n ên hiệu ứng ñám ñỏng lúc tụ lại, lú c tản ra rất th ú vị. Tuy nhiên, yêu cầu ñặt ra là không gian cho ư ò ichoi cần phải rộng và thoáng. ÈiWí;r:

"Xếp va ly":

N

NG

ĐẠ O

Người học ñứng th à n h vòng ư ò n . M ột người ñược chỉ ñịnh nói m ộ t n ộ i dung bài giảng ngày h ô m trước. Sau ñó chỉ ñ ịnh bất kỳ người nào nói tiếp: nhắc lại nội dung vừa ñược nghe và nói thêm m ộ t nội dung khác. Người th ứ 3 tiếp tục nhắc lại hai nội dung vừa ñược nghe và thêm m ộ t nội dung khác. Người th ứ 4 nhắc lại ba nội d ung vừa nghe và th êm m ộ t nội dung mới. Cứ n hư th ế cho ñến khi n ào m ọi n ội dung bài giảng h ô m trước ñược nhắc lại. Càng về sau, người n ói càng phải n h ớ n h iều hơn, nói dài hơn.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

Trò chơi Xếp va ly là m ộ t cách ô n bài với không khí vui vẻ, kích thích sự tập trung của m ọi người.

117

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

ĐẠ O

TP .Q UY

TÁC PHONG CỦA GIẢNG VIÊN

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

NG

v _ á c b ạn hãy ñọc tìn h h u ố n g sư p h ạm sau ñây:

Thầy H. trong giờ giảng

00

B

TR Ầ

N

H ôm nay thầy H. sẽ giảng bài "Soạn th ảo văn b ản" với m ộ t lớp học ñông, khoảng 100 người học. Khi thầy H. bước vào lớp, m ộ t số sinh viên ñã có mặt. Thầy b ật m áy tín h và m áy chiếu lên, và còn xuống tận cuối lớp ñể kiểm ư a xem nhữ ng người ngồi ở hàng cuối có ñọc ñược rõ không.

A

10

Trong khi chờ ñến giờ h ọc chính thức, th ầy H. m ở tài liệu của m ìn h ra ñọc. Trong lớp ai cũng ñã b iết thầy rồi, vì ñây ñã là buổi học th ứ 10 về m ô n này.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Thầy b ắt ñâu bài giảng rất ñũng giờ bằng việc giới th iệu về tên của bài học. Sau ñó, thầy tiến h à n h chiếu slide. D òng chữ lớn hiện ra: ðịnh nghĩa vãn bản. Trên m àn h ìn h h iện ra d àn bài của p h ần tà n h bày. Tới m ỗi ý nhỏ, thầy d àn h thời gian giới thiệu qua, giải thích và nêu m ộ t vài ví dụ. Thầy thường n h ìn rất lâu lên m àn h ìn h m áy chiếu, và bằng cách n h ư vậy, thây nắm ñược khái q uát vấn ñề ñang trìn h bày. Lúc này, ñại ña số người h ọc ñang chăm chú lắng nghe và ghi chép. Sau 15 phút, lớp học b ắt ñ ầu m ất ư ậ t tự. Phía dưới cùng, m ộ t số người b ắt ñầu nói chuyện riêng. C òn p h ía trên th ì cũng b ớ t chăm chú láng nghe, h ọ lật qu a lật lại vở của m in h hoặc viết linh tin h gì ñó. Thậm chí có hai người còn lấy báo ra ñọc. Thầy H. vẫn tiếp tục bài giảng và dường n h ư không b ậ n tâm ñến tìn h h ìn h của lớp. 118

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư o n g

ph á p su

ph ạ m

Các bạn hãy trả lòi những câu hỏi sau:

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

Sau 20 p h ú t giảng giải, thây H. thay ñổi phươ ng pháp, từ thuyết ư ìn h sang h ỏi - ñáp. C hủ ñề p h ầ n này là sự cần thiết của việc các văn b ản phải ñược soạn th ảo theo ñúng quy ñịnh. Thầy H. ñặt câu hỏi cho lớp: "Vì sao các văn bán lại phải tuân thủ ñúng quy ñịnhV. Thầy ngừng giảng ư o n g khoảng 30 giây ñể dàn h thời gian cho việc xóa bảng. Bảng ñã xóa xong, nh ưn g k hô ng có ai ñưa ra câu ư ả lời. Thế là thầy H. tự ñưa ra câu trả lời và ghi lên bảng. Thầy ñể cả lóp chép n ội dung từ bảng. Sau ñó, th ầy ñ ặt câu hỏi với cả lớp m ộ t lần nữa: “Hậu quả của việc soạn thảo văn bản không ñúng (Ịuy ñịnh là gì?". Phải chờ m ộ t lúc lâu m ới có người giơ tay trả lòi.

NH ƠN

CẲM

N

- Thầy H. ñã thực h iện ñúng nhữ ng ñiều gì?

TR Ầ

- Vào ñầu tiết học, thầy H. nên làm gì ñể th u h ú t sự chú ý của người học?

A

10

00

B

- Các b ạn có suy nghĩ n h ư th ế nào vẻ cách xử lý của thầy H. khi n h ậ n thấy lớp học không duy tri ñược sự tập trung? Nếu là bạn, b ạn sẽ làm gì trong trường h ọ p n h ận thấy người học nói chuyên riêng và ñọc báo trong giờ giảng?

-L

Í-

Các câu trả lời của bạn là n h ư th ế nào?

N

ĐÀ N

TO ÁN

Q ua tìn h hu ố ng trên, các b ạ n có thể thấy rất rõ là m ọi cử chỉ, h à n h ñộng, cách giao tiếp của thầy H. trên lớp ñều có tác ñộng ñến người học. Lúc ñầu, cả lóp hưở ng ứng bài giảng của thầy m ộ t cách nhiệt tình, nghiêm túc. N hưng sau ñó, người học b ắt ñầu chán nản, không m u ố n th eo dõi bài giảng nữa và quay ra làm việc riêng. Vì sao lại có hiện tượng này? Ở ñây, nguyên nh ân chính là do tác ph o n g của người thầy.

DI Ễ

Tác p h o n g là m ộ t yếu tố qu an trợhg giúp tạo nên phong cách

của người giáo viên. Tác p h o n g của giáo viên có ảnh hưởng trước tiên ñến thái ñộ ứng xử của người học ư o n g học tập, trong ñó bao 119

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cảm

n a n g

ph u o n g

ph á p su

ph ạ m

NH ƠN

gồm ứng xử giữa người học vói người học, củng n h ư giữa người

ĐẠ O

TP .Q UY

h ọc vói chính giáo viên. Tác p h o n g của giáo viên cũng có ảnh hưởng trực tiếp ñến bâu không khí của lớp học. Khi người giáo viên có tác ph o n g ñúng mực, cởi m ở, th ân th iện sẽ tạo ra m ộ t bầu không khí tho ải m ái, dễ chịu trong lớp học. ðiều này giúp cho việc học tập ư ở nên hứng thú, nhẹ nh àn g hơn, từ ñó nâng cao khả năng th àn h công của bài giảng. Vì vậy, ñể có m ộ t tác p h o n g ñúng mực, ñáp ứng nhữ ng m ong ñợi của người học, người giáo viên cần biết n h ữ ng ñiều NÊN và KHÔNG NÊN sau ñây:

-

T ự tin n h ư n g k h iê m

NG

1. Những ñiều NÊN trong tác phong của giáo viên: tố n

- Tin vào người học và khả năng của h ọ

N

- Kiên n h ẫ n và có kỹ năng tố t về lắng nghe người khác

TR Ầ

- Tôn ư ọ n g ý kiến người khác, khô ng áp ñặt

B

- Trang phục gọn gàng, lịch sự

00

- ð ến lớp ñúng giờ hoặc trước 5-10 p h ú t

A

10

- C huẩn bị bài giảng chu ñáo: nộ i dung, phươn g pháp, phương tiện - N ét m ặt tươi tắn, án h m ắt, cử chỉ th ân thiện, ân cần

-L

Í-

- Khả năng bao quát ỉớp họ c tố t - Tạo ñược không khí tin cậy giữa n hữ n g người học với nh au

TO ÁN

- Di chuyển trong lớp h ọ p ỉý

DI Ễ

N

ĐÀ N

- Dáng ñứng, tư th ế ñ ĩn h ñạc - N gôn từ chính xác, chuẩn m ực

- Giọng nói truyền cảm, âm lượng vừa ñủ, tốc ñộ vừa phải. 2. Những ñiêu KHÔNG NÊN trong tác phong cùa giáo viên:

- ð ến lớp m u ộ n giờ - Trang ph ụ c luộm th u ộ m 120

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CÁM

n a n g

ph u o n g

ph á p sư

ph ạ m

NH ƠN

- Áo h ở cổ quá rộng, váy qu á ngắn (ñối với nữ) - N ói lắp, n ói ngọng, n ó i quá n hanh, quá n hỏ

TP .Q UY

- Khua tay, chỉ tay m ộ t ngón vào người học - ð út tay vào túi áo, túi qu ần trong khi giảng - Thái ñộ lạn h lùng, kiêu ngạo, xa cách

ĐẠ O

- Á nh m ắt vô cảm hoặc chỉ n h ìn vê m ột p hía cố ñịnh - ðứng quá gần, q uá lâu b ên người học

NG

- Cử chỉ th ân m ật quá m ức (khoác tay, vỏ vai người học...)

- Giới

th iệ u

quá nh iều về b ản th ân

00

B

- ðeo kính râm trong lớp

TR Ầ

- C ho lóp họ c nghỉ quá sớm

N

- ði dép kh ông có quai hậu...

- Nghe và n ói chuyện ñiện thoại trên lớp

10

- N ói xẩu ñồng nghiệp, lãnh ñạo, chế ñộ

A

- Cung cấp n hữ ng th ô n g tín chưa ñược kiểm chứng.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

N hư vậy, tác ph o ng ñược h ìn h th àn h ư o n g quá trình giao tiếp, ứng xử. Tác p h on g th ể hiện nhữn g p hẩm chất bên ư o n g con người, là biểu h iện của văn hóa, do ñó ph ải học tập, rèn luyện mới có ñược. Người giáo viên ñạt ñến ñộ sâu sác vẻ chuyên m ôn, th àn h th ụ c về phươ ng p háp và m ẫu m ực trong tác ph o ng sẽ gây ñược nhiều th iện cảm với người học, làm cho họ thấy cảm phục và tin tưởng, từ ñó tạo nên n h ữ ng m ối qu an h ệ tích cực và ản h hưởng tố t ñến kết qu ả họ c tập của họ c viên.

N gười tk ầ ỊỊ (d tl có th ề dọAỊ vdứứựỊ g iá 1stỊ MÀ dáiíẨ í thầy ỉà , ầẨM tk m .

121

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

ỨNG x ử VĂN HÓA CỦA NGƯỜI THẦY - BÀI HỌC QUÝ NHẤT ð ố i VỚI HỌC TRÒ *

A

10

00

B

TR Ầ

N

U L iể u theo nghĩa văn h ó a là nếp sống ñẹp, là cư xử tử tế với n h au th ì cách ứng xử của người thầy trên lớp h ọc và trong ñời thường chính là kết tin h của văn hóa: văn h ó a gia ñình, văn hó a dân tộc,... Bản th ân người thầy giáo, q u a nhữ ng năm th án g lớn lên, trưởng th àn h ñ ã ñược các th ế hệ trước ñó truyền dạy cho các giá tri văn hóa. Và cách cư xử của người thầy là sự th ể h iện kết quả của quá trin h giáo dục ñó.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Người h ọc không chỉ họ c từ người th ầy n h ữ n g tri thức khoa học m à còn chịu ả n h hưởng lớn từ tác phong, cách ăn nói, cách cư xử, cách sống,... của người thầy. N ếu người thầy không p hải là người tố t th ì không th ể dạy ư ò hãy là người tốt. Người thầy chính là tấm gương ñể học trò soi vào và làm theo. Bao th ế hệ học ư ò ñã bày tỏ tìn h cảm của m ìn h ñối với các thầy cô n h â n ngày 20/11 từ nhữ ng gì m à thầy cô ñã làm, ñã ñể lại d ấu ấn trong trái tim học trò. C hiếm ñược tìn h cảm của học trò không dễ, nếu người thầy chỉ truyền dạy m ột chiều nh ữn g kiến thức khô khan th ì sẽ không thể làm học trò rung ñộng. Dạy h ọ c là p h ả i chạm ñư ợc vào tâm h ồ n và ư á i tim của người học. H ơn ai hết, cách ứng xử của người th ầy ph ải có tín h giáo dục, tín h văn hóa. ð ứng ư ên bục giảng, người thầy không chỉ truyền 122

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

dạy kiến thức cho học sinh m à còn là tấm gương ñể các em noi theo: từ lời ăn, tiếng nói, cử chỉ ñến h à n h ñộng...

TP .Q UY

Cái khó của người thầy là phải lu ôn cân nhắc lời ăn tiếng nói cũng n h ư cử chỉ, h àn h ñộng, phải ứng xử n h ư th ế nào ñể học sinh kính trọng; nếu không, khó có thể dạy ñược các em. "Dạy" ở ñây hiểu theo ñúng nghĩa là không chỉ "dạy chữ" m à còn "dạy người".

NH ƠN

CẦM

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

"Dạy chữ" th ì dễ, tất n h iên việc ấy cũng ñòi h ỏ i khả năng chuyên m ô n nghiệp vụ của người thầy, như ng "dạy người" mới thực sự khó. ðiều này ñòi hỏ i người giáo viên không ñơn th u ần chỉ giỏi vê chuyên m ô n m à còn phải là người có nh ữ ng ph ẩm chất ñạo ñức m à m ìn h ñang dạy. Bởi khi dạy học sinh nhữ ng ñức tính: siêng năng, lễ ñộ, trung thực, kh o an dung, tô n trọng kỷ luật, biết yêu thương con người,... m à giáo viên không có những ñức tín h ấy thì khó có thể dạy ñược, chưa nói là sẽ p h ả n tác dụng.

A

10

00

B

M uốn dạy học sinh siêng năng, trước h ết người th ây phải là người siêng năng, m u ố n dạy học sin h ứng xử có văn hóa, trước hết người th ầy p hải ứng xử có văn hóa. Cách ứng xử của người thầy tác ñộn g rất lớn ñến họ c ư ò , có n h iều em học sinh bỏ học, m ất niềm tin vào cuộc sống, ư ở th àn h người x ấu ,... cũng vì cách ứng xử khô ng ñúng từ chính th ây cô giáo.

Những kiểu ứng xử phản văn hóa:

Í-

trò

-L

M áng chửi học

TO ÁN

"Tôi còn n h ớ an h b ạn cùng lớp với tôi th u ở học cấp 3 b ỏ học c h ỉ VI k h i n à o

c ũ n g b ị c ô g iá o

m ắ n g : 'N g u n h ư b ò

ñ ộ i n ó n ! ', v à

N

ĐÀ N

câu nói ấy cũng ñã ám ảnh anh b ạn tôi suốt quãng ñời còn lại ñến gần 20 năm sau vẫn chưa quên!" (Cách ứng xử của thầy cô giáo, h ttp ://u n g x u h o c d u o n g .co m / n ew s/v iew d etail/3 6 1/ cach-ung-xucua-thay—co-giao-33-133/) ðánh, làm nhục học trò

DI Ễ

Giữa thán g 4-2007, th ầy N guyễn Phú Lự (Trường THCS Hải N inh, huyện Q uảng N inh - Q uảng Bình) kéo giật tóc m ộ t em học sinh lớp 6, khiến em té ngã, chấn thương nặng vùng ñâù. Trước 123

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨM

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

NH ƠN

ñó, m ộ t n ữ sin h lớp 7 ở ð ồng Tháp ñã b ị cô giáo tu ộ t q u ần giưa

TP .Q UY

lớp do nghi em lấy cắp 100.000 ñồng, khiến em p hải u ố n g th u ố c tự tử. 'ðáng nói n h ất là vụ em H uỳnh Thị N gọc Trâm, h ọc sinh lớp 5/1 Trường Tiểu h ọc An H iệp 2, xã An Hiệp, huyện C hâu T h ành (ð ồng Tháp) b ị thầy h iệu trưởng và th ầy tổ n g p h ụ ư ách ñội "áp giải" lên công an xã "ép cung" vì nghi trộ m 47.800 ñồng, khiến em bị hoảng loạn tin h th ần n h iều ngày.

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

ít ai có th ể q uên chuyện m ộ t giáo viên th ể dục ở qu ận Gò Vấp - TP. HCM b ắt học sinh h ít ñ ất cả ttă m lần; chuyện m ộ t cô giáo ở Hà Tĩnh b ắ t các em học sin h liếm ghế; chuyện m ộ t học sinh lớp 8 ở Bình T huận bị thây giáo ñ án h ñến m ức tay bị p h ù nề; chuyện p h ạ t học sinh lớp 3 ñi bằn g ñầu gối 100 vòng ở Hải Phòng; chuyện cô giáo b ắ t 3 học sinh tu ộ t qu ần ra ñán h ở VỊ T hanh (Cần Thơ); chuyện học sinh b ị p hơi nắn g rồi b ắ t tự vả vào m ặt n h au ở TP. HCM. Tất cả nh ữ n g vụ trên, xét cho th ỏ a ñáng, là nhữ ng sự vi p h ạm p h áp luật.

10

00

B

(Ngwồn:h ttp ://s u c k h o e d in h d u o n g .n ld .c o m .v n /1 8 9 1 6 0 p 0 c 1017/bao-hanh-hoc-duong-va-bai-toan-giao-vien.htm )

A

Dạy trò nói dối

TO ÁN

-L

Í-

M ột người m ẹ kể: "Con gái chị học lớp m ẫu giáo lớn (5 tuổi) ở m ộ t trường m ầm non. Bên cạnh giờ h ọc chính khóa, chị ñăng ký cho con học thêm lớp năng khiếu m úa. Bẵng ñi m ộ t th ời gian, ñến khi không thấy con gái m úa h á t gì, chị hỏ i cháu: 'Lâu nay con có ñi học m úa không m à sao m ẹ khô ng th ấy con tập ở n h à vậy?'.

DI Ễ

N

ĐÀ N

Cháu thưa: 'D ạ không' (nh ưng học p h í th ì ñ ã ñ ó n g từ ñâu năm ). Chị hỏi cô giáo, cô bảo: 'D o cô dạy m ú a ố m nên các cháu có nghỉ m ộ t vài buổi...'. Ngày h ô m sau, kh ông hiểu sao bé không m u ố n ñến trường, cháu bảo: 'C on khôn g thích ñi học ñâu'. Hỏi mãi, bé m ới nói: 'C on sợ cô'. Chị gặng h ỏ i thêm : 'Tai sao con sợ cỏ, con nói cho m ẹ nghe nào?'. Bé bảo: 'Cô trừng m ắt n h ìn con! Cỏ không thươn g con!' Rồi bé kể lại chuyện xảy ra ở lớp: 'Cô ñập b àn hỏi: Các con nghe cô hỏi ñây: Lâu nay các con có ñi học m ú a không? v ề nhà, nếu ai h ỏ i có ñi họ c m úa không các con ư ả 124

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

TP .Q UY

lời th ế nào? Phải trả lời 'C ó' nghe chưa? Bây giờ cô nhắc lại...'" (Cách ứng xứ của thây cô giáo, http://ungxuhocduong.com /new s/ view detail/361/cach-ung-xu-cua-thay—co-giao-33-133/)

NH ƠN

Cắm

Xám hại tình dục

ĐẠ O

Tổ trưởng tổ giám th ị Trường THPT Phan C hâu Trinh (ðà Nẵng) Phạm Vũ Bằng ép m ộ t n ữ sinh của trường qu an hệ tìn h dục vào cuối th áng 2-2007.

NG

Tháng 3-2007, dư luận lại p h át giác vụ ông Liêu Huê, tổng vụ Trường Q uang C hán h (ð ồng Nai), sàm sỡ 3 n ữ sinh.

(Nguồn: h ttp://su ckh oedinhd uong .nld.com .v n/189160p0cl 0 17/bao-hanh-học-duong-va-bai-toan-giao-vien.htm )

00

B

TR Ầ

N

N hữ ng câu chuyện này ñ ã gây n hiều bức xúc trong dư luận. Phải ehăng, ñạo ñức của các n h à giáo ñang có vấn ñề. N hững học trò của các thầy cô ñã nêu trong các câu chuyện ư ên sẽ nghĩ gì về h ìn h ản h người thầy và các em sẽ ứng xử n h ư th ế nào, các em sẽ là ai khi lớn lên?

A

10

Những hành vi ứng xử có văn hóa

-L

Í-

Bên cạnh nhữ ng h à n h vi p h ản văn h ó a n êu trên thì chúng ta củng ñã ñược biết rất n hiều những tấm gương tốt, n hữ ng h à n h vi ñẹp, có văn h ó a m à biết bao thầy cô giáo ñã ghi dấu sâu ñậm trong lòng học trò của m ình.

TO ÁN

N hững câu chuyện có th ể kể ñến như:

ĐÀ N

Thầy cô giáo nghèo giúp học ư ò tiền học, giúp học trò có bữa ăn ñể không phải bỏ học (Hạt com trên ñỉnh núi, Báo Tuổi ừẻ ra ngày 4/3/200 9, http://tuoiưe.vn/Chinh-tri-X a-hoi/Phong-su-K ysu/30449 9/H at-com -tren-dinh-nui.htm l);

DI Ễ

N

Thầy giáo h ết m ìn h vì học sinh: "Thầy giáo Bùi Thanh Hải cảm h óa ñược m ột học sin h b ỏ học ñã lâu. ðó là trường họp của em Giàng A Thái, dân tộc Thái, lớp 7A. Em chán nên bỏ học, thường xuyên ñi nương cùng gia ñình. Các th ầy cỏ p h ụ trách lớp n ăm trước ñến vận ñộng th ì em vẫn không ñi học ñây ñủ. ðến 125

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

khi thầy Hải về p h ụ ư ách chủ nh iệm th ì thầy thườ ng xuyên ñến n h à em Giàng A Thái choi và tâm sự. H ọc sinh cá biệt này ñã nghe thầy Hải kể về m ìn h và con ñường gian n an ñể ư ở th àn h

TP .Q UY

thầy giáo, cậu học ưò cá biệt thấy khâm phục, tô n ừ ọ n g th ảy nên ñã ra lớp học chăm chỉ". (Nguồn: http://w w w .giaoduc.edu.vn/ n ew s/chu yen-ho c-du on g-67 2/thay-giao -d ay-ch u-bang -d oi-tay tat-nguyen-171304.aspx)

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

M ột giáo viên biết giữ th ể diện cho học sinh khi trò này ñả khoe với b a m ẹ m ìn h là lớp trưởng (ñiều k hông ñúng sự thật). ð ến lúc ba m ẹ người h ọc trò ấy h ỏi cô giáo, các b ạ n ư o n g lớp ñã cười ồ lên. Ngay lập tức, cô ñã nó i trước cả lớp: "Bạn Hương là lớp trưởng của cô, lớp mình có hai ỉớp trưởng",...

A

Ò JO

10

00

B

N hững câu chuyện n h ư ư ê n th ật ñáng quý - học ư ò sê học ñược tìn h yêu thương con người, cách cư xử tố t với m ọ i người xung q u an h ñể lớn lên th àn h nhữ ng con người tố t ñẹp.

ĩrách nhiệm của mỗi người ỉháy

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Giáo viên là những người chịu ưách nhiệm trước tương lai của m ỗi học trò. Nói n h ư vậy, có th ể có người cho là "ñao to b ú a lớn"; nhưng có lê cũng nên nói n h ư vậy ñể ñội ngũ giảng dạy n h ậ n thấy trách nhiệm , vai trò người thầy m à xã h ội giao p h ó cho m ình! Giáo dục ñạo ñức n h ân cách không chỉ là nhữ ng bài học về trung thực, vị tha, lý tưởng,... m à học sinh sẽ th ô n g qua n hữn g h à n h ñộng, cử chỉ, việc làm, lời nói của th ầy cô giáo m à bát chước theo. N hiều học trò còn coi những h à n h ñộng, lời nói việc làm,... của giáo viên là những chuẩn m ực ñể học hỏi. Trong trường học - m ôi trường sư p h ạm - người thầy không chỉ là người m ang ñến cho học trò kiến thức bằng b ổ n p h ận trách nhiệm nghề nghiệp. Người thầy phải ñến với họ c trò bàng cả cái 126

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

"f.

Ị n a n g

ph ư ơ n g

ph à p sư

ph ạ m

;

"tâm", bằn g tấm lòng yêu thương không vụ lợi - kể cả ñối với những học sinh cá biệt nhất. Thiên chức và th ử thách của người thầy ñều nằm ở ñó.

Và ngày nào m à chúng ta còn thiếu trách nhiệm cũng n h ư tấm lòng với nghề nghiệp m à m ìn h lựa chọn, th ờ ơ với n ỗi ñau của ngượi khác, ñán h m ất chữ "tâm" chữ "tình" trong văn h ó a ứng xử, thì ngày ñó, nhữ ng h iện tượng bạo h àn h học trò m à thầy cô là thủ p h ạm - hay ñồng p h ạm - sẽ vẫn còn là nỗi ñau, nỗi nhức n h ố i không của riêng ai.

ĐẠ O

TP .Q UY

í

Cắm

NH ƠN

I

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

Trí tuệ, tâm huyết và lòng yêu nghề có lẽ là những yếu tố chủ chốt tạo n ên m ộ t người thầy, người cô th àn h ñạt trong sự nghiệp của m ình. Và sự th àn h ñạt ñó không chỉ ño bằng số lượng trò giỏi m à h ọ ñào tạo ñược, m à còn ñược ño bâng tìn h cảm, vị trí của người thầy trong trái tim m ỗi học trò ư o n g cuộc sống sau này. Ở ñâu ñó, n h ân cách, lời nói, cử chỉ, h àn h ñộng, ứng xử,... của người thầy trong qu á khứ ẩn hiện trong lối sống của m ỗi học trò hỏm nay. Bài h ọc quý n h ấ t m à m ỗi người thầy có th ể truyền dạy cho các th ế hệ họ c trò của m ìn h chính là cách ứng xử có văn h ó a của chính người thầy ở m ọi nơi, m ọi lúc.

127

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

KỸ NĂNG NHẬN • XÉT,* GÓP Ý CHO ðỒNG NGHIỆP

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

TR Ầ

M ắiìà loại kính lúp ñặc biệt, nó giúp ta nhìn người khác qua sự phản chiếu của cảm xúc, kinh nghiệm, ñịnh kiến...của chính mình! Nó có thể phóng to

10

00

B

lỗi của người khâc nhưng lại thu nhỏ những ñiểm tốt của họ.

Í-

A

iẽt ñưa ra nh ữn g n h ậ n xét bổ ích là m ộ t ư o n g nhữ ng yêu cầu cơ b ản ñối với người làm công tác h u ấn luyện, người tư vấn cho các ñồng nghiệp.

-L

Thông ñiệp chung:

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

- Phải nói trực diện với người m à m ìn h m u ố n góp ý, n h ận xét. Khi nói, cần n h ìn chân th àn h vào m át người m ìn h ñang ư ao ñổi.

- Hãy rống rãi với lời khen và h ạn chế lời chê. Bạn nên áp dụ ng nguyên tắc Bánh mì kẹp thịt: 2 lời khen ñi cùng 1 lời góp ý-

- "Gợi Ý làm thế nào ñể tốt hơnỉ": c ầ n góp ý kiến làm sao ñể người ñược n h ận xét hiểu rô cách làm theo hướ ng d ẫn và họ có khả năng thực h iện ñược. 128

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s ư

ph ạ m

- Giúp người ñược n h ậ n xét có cảm giác: m ình ñã làm tốt, nhưng m ìn h còn có thể làm tố t h ơ n nữa. N hư th ế họ sẽ có th êm tự tín ñể thay ñổi. I

TP .Q UY

Lưu ý khỉ nhận xét, góp ýĩ

NH ƠN

Cám

ĐẠ O

1. Cần n h ậ n xét th ật cụ thể, n h ận xét rõ nhữ ng ưu ñiểm , khuyết ñiểm , ñiều gì là tốt, ñiều gì chưa tốt. Chẳng hạn, nếu tá n h ận xét chung chung rằng: Chị H iền giảng tốt, thì gần nh ư chẳng có tác dụng gì. C húng ta cần nói ngắn gọn nhưng phải thật cụ thể. Ví dụ: chị có khả năng bao qu át lớp tốt.

TR Ầ

N

NG

2. Nếu ta chỉ chăm chăm nói ñến nhược ñiểm, người nghe sẽ chán nản, thậm chí là bỏ nghề. Khi ấy, chúng ta chỉ nên nói m ộ t số nhược ñiểm qu an trọng nhất. Ta cũng cân ñộng viên, khuyến khích rằng trong thời gian tới họ sẽ khắc phục ñược. Trong các khóa ñào tạo về phương pháp sư phạm , chúng tôi thường tổ chức cho giảng viên giảng thực h àn h ñể ñưa ra n h ận xét.

10

00

B

Ví dụ: Bài giảng thực h àn h về phương ph áp Sàng lọc của m ột ñồng nghiệp ñược n h ận xét n h ư sau:

A

:

- Giọng noi tốt

' “- - ' L T

ĩr

- Cau chu ñé cán ngan gọn hơn

TO ÁN

-L

Í-

- Sáng tao trong cách áp dụng - Chữ viết nhỏ phưong pháp (chia nhóm ñé suy - Phán trao ñối thông tin cân sảu nghĩ vẻ phiếu sàng lọc) hon - Khéo léo xử lý phiẽu gây tranh cãi - Hài hước

ĐÀ N

- ðẻ tài hay

DI Ễ

N

Gọi ý một số cách nhận xét góp ý (ñã áp dụng trong khóa ñào tạo Thạc s! Huấn luyện): Thư nhận xét: ðây là m ộ t phươ ng pháp n h ận xét rất ñược ưa chuộng. Theo ñó, m ỗi người sẽ viết m ộ t thư góp ý /n h ận xét có ký 129

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẮM

n a n g

ph ư o n g

ph á p s u

ph ạ m

TP .Q UY

NH ƠN

tên gửỉ ứng viên vừa thực h iện giờ giảng thử. Chỉ ư o n g m ộ t thời gian ngắn, m ộ t người có thể n h ậ n ñược n hiều btíc th ư với n h ữ n g lời n h ậ n xét, ñ án h giá ñầy khích lệ. Người p h ụ trách chỉ chọn ngẫu nh iên m ộ t vài lá th ư ñể ñọc cho m ọi người cùng nghe, số th ư còn lại sẽ trao cho người cần ñược nhận. - Phiếu góp ý: M ỗi người viết cho người vừa giảng thực h à n h m ộ t ñiểm tố t cần "duy trì" và m ộ t ñiểm cần "thay ñổi".

ĐẠ O

'• Phương án 1: Treo công khai các p hiếu lên bảng, ứng viên sẽ ch ọn những p hiếu m ìn h q u an tâm ñể chia sẻ thêm .

NG

• Phương án 2: Mỗi người trực tiếp gửi cho ứng viên phiếu của m ình, ứ n g viên chọn ra 3 ph iếu m à cá n h â n cảm thấy b ổ ích n h ấ t ñể ñọc to cho m ọi người cùng nghe.

TR Ầ

N

• Phương án 3: Cứ ba người thì có m ộ t người ñọc to phiếu của m ình.

B

• Phương án 4: sử dụng xúc xắc (hay m ộ t phươ ng ph áp ngẫu n h iên khác) ñể quyết ñ ịn h ai là người ñọc n h ậ n xét.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

- Phương pháp "Bể cá": c ả lớp nghe m ộ t giáo viên thực h àn h giảng th ử xong, sẽ làm việc theo n h ó m ñể th ảo lu ận n h ậ n xét giờ giảng. N hiệm vụ của các n h ó m có th ể là giống nhau, cùng n h ận

Cùng nhận xét cho ñóng nghiệp 130

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

ẩ m

n a n g

ph ư ơ n g

,p h

á p su

ph ạ m

TP .Q UY

xét chung về giờ giảng thử, hoặc khác n h au (ví dụ n h ó m n h ậ n xét vẻ n ội dung giảng, n h ó m n h ậ n xét về tác p h o n g ,...). Sau ñó, m ỗi nhóm cử m ộ t ñại diện ngồi vào vòng trong "bể cá" và ñưa ra nh ận xét ñối vói người giảng thực hành. Người này cùng ngồi tto n g "bể cá" và lắng nghe n hữ ng n h ận xét góp ý của ñồ ng nghiệp.

NH ƠN

C

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

Sau cùng là nhận xét của các chuyên gia: Các chuyên gia n h ư ông Ulrich Lipp, ông Paul Schlueter, GS.TS. ð inh Văn Tiến, bà Hauser ñều ñưa ra n hững nh ận xét quý báu. C húng tôi học ñược rất nhiều từ các n h ậ n xét của các chuyên gia, cả về n ội dung, phươ ng pháp giảng ñến cách n h ận xét, gộp ý. Các chuyên gia n h ận xét rất chi tiết, tin h tế và lu ô n làm người ñược n h ậ n xét th êm tự tin. ô n g Paul Schlueter từng n h ận xét cho giờ giảng của tôi bằng m ộ t câu làm tôi n h ớ m ãi, giúp ñộ n g viên tô i cố gắng h ơ n nữa ư o n g từng giờ giảng. Ô ng nói: "Tôi muốn ñược là học trò trong những giờ giảng của cô. Học sinh của cô hẳn sẽ rất vui khi ñược học với cô".

131

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

:

r

V.

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

ỉ:--

NH ƠN

*u i ỉ CẮC CÂU HỎI THỮỜNG GẬP VỂ PHƯƠNG PHÁP S ư PHẠM

Q ðặt càù hỏi hhư thế nào ñề người nghe phân hôi lạ i cho mình và có nhiêu ý kiến phát biểu?

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

Người nghe lu ôn ở trạng thái th ụ ñộng, m u ố n h ọ ñộng n ão thì câu h ỏi của người thầy trước hết phải là m ộ t câu hỏi m ở, tức là câu hỏi phải có sự ñào sâu suy nghĩ. ðiều qu an ư ọ n g là câu h ỏ i phải ñ ơ n giản, dễ hiểu, sát nội dun g b ài giảng và p h ù h ợp với tà n h ñộ của họ. ð ồng thòi, trong q uá trìn h nghe p h ản hồ i của người học, không phải chỉ duy n h ấ t có m ộ t câu hỏ i chính m à người thầy cũng nên có nhữ ng câu hỏ i phụ, câu h ỏi gợi m ở ñể kích thích tư duy củậ họ, giúp h ọ dễ dàng tiếp cận vấn ñề hơn. N ếu câu h ỏ i quá rắc rốiị, phức tạp thì làm sao người học có thể hiểu ñược người thầy m ù ố n hỏi gì hay yêu cầu gì. N ếu câu hỏ i q uá khó thì người h ọc cũng khó có thể ư ả lời ñược.

n Bân thân chương trình học ñã nặng rồi thì làm sao có thể áp dụng các phương pháp ñược?

DI Ễ

N

ĐÀ N

H oàn to àn có thể áp dụ n g ñược các phươ ng p h áp giảng dạy tích cực với m ộ t chương tà n h h ọc nặn g nẻ. Tinh trạng chung của các giáo viên là lu ô n b ị ngợp với khối lượng kiến thức ñồ sộ, nội dung nào cũng th ấy qu an trọng, lu ôn lo sợ thiếu th ời gian, lo sợ không giảng h ết bài n ên chỉ chú tâm thuyết trìn h n h ằm n h ồ i n h ét tất cả vào ñầu người học. Vì vậy, giáo viên không n ên quá tham

132

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s ư

ph ạ m

TP .Q UY

lam kiến thức, hãy biết lựa chọn nhữ ng nộ i dung th iết thực, căn b ản ñể giảng. Và cứ sau từ 20 ñến 30 p h ú t thuyết trinh, giáo viên n ên thay ñổi b ầu không khí lớp h ọc bằng các phư ơng pháp giảng dạy tích cực, p h ù hợ p với từng nộ i dung cụ thể. Làm ñược n h ư thế thì bài giảng của bạn sẽ sinh ñộng và hiệu quả hơ n rất nhiều.

NH ƠN

Cẩm

! ! Làm thế nào ñể người học có thể nám ñược kiến thức trong thời

ĐẠ O

gian ngán?

00

B

TR Ầ

N

NG

Người b ậ n rộn chỉ nên học cái gì m ình cần nhất, chứ không phải học tất cả nhữ n g gì có trong chương trình. Vì thế, người giáo viên phải giữ vaí ư ò ñ ịn h hướng, d ẫ n dắ t người học bằng cách ñặt ra m ộ t hệ th ố n g câu h ỏi cho n ội dung m à người học cần nắm . Hệ thố n g câu h ỏ i từ dễ ñến khó ñể giúp người học có thể tự m ình nghiên cứu nội dung từ ñơn giản ñến phức tạp, từ ñó có thể hiểu ñược to àn b ộ bài học. M uốn thực hiện ñược ñiều ñó, ñòi hỏi người học vẫn ñế n lớp - d ù không nh iều - ñể có th ể nghe sự hướng dẫn của giáo viên.

Í-

A

10

M ột phươ ng pháp giảng dạy rất hiệu quả ư o n g việc giúp người học tton g m ộ t thời gian ngán có thể th u nạp ñược m ộ t khối lượng lớn kiến thức, ñó là phư ơng p há p Công ñoạn. Các bạn có thể tìm thấy phư ơ n g ph áp ñó ngay trong cuốn sách này.

-L

§§ Làm thế nào ñể thực hiện việc dạy học láy người học làm ứung tàm?

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

Trước hết, người giáo viên phải trao cho người học quyền chủ ñộng trong việc khai thác, tiếp cận ư i thức từ giản ñơn ñến phức tạp, tạo cho h ọ khả năng ph ân tích, tổng hợp, khái quát và rút ra kết luận. M uốn vậy, họ phải ñược p h á t biểu ý kiến, bộc lộ quan ñiểm, chính kiến của m ình, họ phải ñược trao ñổi, thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm , chia sẻ tri thức với các th àn h viên ữ o n g nh ó m và trên lóp. Vì thế, giáo viên phải áp dụng các phương pháp giảng dạy như: Nêu Ý kiến ghi lên bảng, Hỏi ñáp, Làm việc nhóm, Sàng lọc... Các phư ơng ph áp này sẽ p h á t h u y ñược tín h tích cực, chủ ñộng, sáng tạo của ngưòi học trong học tập, và n h ờ ñó họ giữ vai trò trung tâm ư o n g suốt q uá trìn h dạy học. 133

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨM

ph ư ơ n g

ph á p s ư

ph ạ m

Làm sao ñề hạn chế việc giáo viên ñộc thoại quá 20 phút?

NH ƠN

s

n a n g

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

Người giáo viên p h ải b iết lập kế h o ạch bài giảng. Trong kế hoạch ñó, giáo viên ph ải chi tiết h ó a về n ộ i dung, ph ư ơ n g pháp, p hư ơ ng tiện cho bài giảng của m ìn h , ñặc biệt lưu ý việc p h â n b ổ thờ i gian h ợ p lý cho từ n g n ội dung. N ội du n g n ào sử d ụng phươ ng p h áp thuyết trìn h thì chỉ n ên d àn h 20 ph ú t. Sau ñó, giáo viên n ên thay ñổi b ầu k hôn g khí lớp học, gây h ứ n g th ú m ới cho người học, làm cho giờ giảng sin h ñ ộ n g b ằn g m ộ t p h ươ ng p h áp khác ở n ộ i d ung tiếp theo. Cứ n h ư vậy, giáo viên sẽ d ẫn d ắt người h ọ c tiếp th u tri thức m ộ t cách th o ải m ái và dễ chịu. Việc ñộc th o ại q u á lâu sẽ khiến người h ọc cảm thấy n h àm chán, m ệt m ỏi, th iếu tập trung, còn người giảng sẽ m ất rất n h iều sức. H ãy lập kế hoạch th ậ t tốt, ñiều ñó sẽ giúp các b ạn h ạn chế ñược việc ñộc th o ại quá lâu.

03 Những gợi ý nhằm giúp người học nhộn ra những ñiêu họ cân

B

trong quá trình học tập:

A

10

00

• Khi m ở ñâu khóa học, có thể cho người học làm quen vói n h au b ằn g cách chia n h ó m có cùng sở thích, ví dụ: thích m àu xanh, ñỏ, da cam hoặc các loài hoa... Giáo viên cần d à n h thờ i gian ñể người học th ảo lu ận trong n h ó m vẻ các câu h ỏ i cho m ỗi th àn h viên như:

-L

Í-

- H ọ tên?

TO ÁN

- Q uê quán? - Gia ñình?

DI Ễ

N

ĐÀ N

- Sở thích? - Nghề nghiệp? - Nơi công tác?

- Công việc ñang làm? P hù hợ p hay không? Vì sao? - Chức vụ ñang ñảm nhận? - M ong m u ố n gì tù kh ó a học?

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

- Q u an tâm ñến n ộ i d ung n ào nhất? Vì sao?

TP .Q UY

Và câu h ỏ i cho cả nhóm , có th ể là: m ong ñợi chung của cả nhóm khi kết th ú c k hóa học là gì?

NH ƠN

Cám

Sau ñó các n h ó m có th ể ghi tóm tắt lên giấy khổ lớn, cử ñại diện n h ó m lên trìn h bày trước lớp.

ĐẠ O

Thông qu a ñó, người dạy sẽ hiểu h ọ cần gì? (Q ua việc h ọ tự nói)

NG

• H oặc cho m ỗi người học làm việc ñộc lập. Người học có thể viết vào giấy, sau ñó n ộ p lại cho giáo viên. Vẫn là các câu hỏi dành cho cá n h â n n h ư ư ê n và có th ể bổ sung:

TR Ầ

N

- N êu cảm nghĩ của m ìn h khi ñược th am gia khóa học? - Việc th am gia khóa h ọc là quy ñ ịn h b ắ t buộc? Vì sao?

B

- Có n h u cầu h ọ c vì ñòi hỏ i của công việc? Cụ thể?

10

Kết th ú c khóa học, có th ể có các câu hỏi:

A

00

v.v.

- N ội dung, chương trình ñã p h ù hợp chưa? Phù hợp n h ư th ế nào? N ội du ng nào chưa p h ù họp? Vì sao?

-L

Í-

- Phương ph áp có p h ù h ợp không?

TO ÁN

- Tài liệu họ c tập có ñáp ứng ñ ủ không? - Giáo viên có làm h ết ư ách n hiệm chưa? - Thời gian ñầy ñủ hay eo hẹp?

ĐÀ N

v.v.

N

B Làm thế nào ñể thu hút ngtrời học ngay tir phút ñâu tiên?

DI Ễ

Tác p h o n g của giáo viên là ñiểm n h ấ n q u an trọng gây ấn tượng

vói người họ c ngay từ n h ữ n g p h ú t ñầu tiên. N ếu m ộ t tác phong tố t sẽ gây ấn tượng tố t và ngược lại. Giáo viên bao giờ cũng cần

135

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

ph u o n g

ph a p s u

ph ạ m

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

phải có m ộ t tác p h o n g ñú n g mực, p h ù h ợ p chuẩn m ực ñạo ñức của người thầy, p h ả i là m ộ t h ìn h ản h ñẹp trong m ắt người học. Trang phục, ñầu tóc, gương m ặt, n ụ cười, cử chỉ... ñẻu p hải to át lên Sự th ân thiện, lịch sự, nghiêm túc. Sau ñó, là m ở ñầu bài giảng ñầý hấp dẫn bằng nh ữn g h ìn h thức khác n h au n h ư m ộ t bức tranh, m ộ t tìn h h u ố n g trong thực tế, m ộ t trò chơi sư p hạm , m ộ t video clip, m ộ t câu chuyên kể, m ộ t bài tập thực h ành , v.v. ư o n g ñó chứa ñựng nộ i dun g bài giảng sê th u h ú t sự chú ý của ngưòi học từ nhữ ng p h ú t giây ñầu tiên, tạo hứ ng th ú học tập cho họ, giúp h ọ ñ ịn h hướng ñược bài học.

0 Làm sao ñể người học không mát trậ t tự ừong ìúc giáo viên

giảng?

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

Nội quy, quy chế của n h à trường, th ái ñộ cương quyết của người thầy sẽ làm cho người học th ấy e ngại nên b uộ c ph ải yên lặng, cho d ù có lúc họ không thích th ú với bài giảng. ðể người học lu ôn chăm chú, tập tran g và thực sự bị th u h ú t vào bài giảng cũng n h ư không thể m ất trật tự thì ñòi h ỏi ngưòi giáo viên giảng phải hay, phải hấp dẫn. M uốn vậy, giáo viên cần thay ñổi ph ươ ng ph áp giảng dạy cho p h ù họp, lu ô n lu ô n ñ ặ t người h ọc vào tìn h h u ố n g có vấn ñẻ bằng các câu hỏ i m ở, bằng việc th ảo luận m ộ t n ội dung, v.v. n h ằm khuyến khích, ñộng viên người họ c th am gia tích cực vào quá trìn h dạy và học.

gs Cán có tiêu chí nào ñể áp dụng phuxmg pháp giảng dạy tích cực

TO ÁN

(sau ñày gọi tá t là các phương pháp) vào bài giảng?

DI Ễ

N

ĐÀ N

Không có phươ ng ph áp nào có th ể áp dụng cho m ọi nộ i dung cũng n h ư không có nội dung nào có th ể c ó n hiều ph ươ ng p h áp ñể áp dụng. Vì vậy, ñể áp d ụ ng phươ ng p h áp vào giảng dạy có hiệu quả, chúng ta cần lưu ý ñến việc phươ ng ph áp ấy phải: - Phù h ọ p với nội dung - P hù h ợ p

VÓI

ñối tượng

136

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

- Phù h ợ p với ñiều kiện cơ sở vật chất và phương tiện hiện có -

P hù h ọ p

với

văn

h ó a , p h o n g tụ c , tậ p

quán

NH ƠN

CẤM

TP .Q UY

ỉĩ ữ Làm thế nào ñể học sinh cảm thdy húng thú và hiểu bài?

Trước hết, n ộ i dung p hải thiết thực và phải vừa ñủ ñể học sinh không bị "bội thực".

ĐẠ O

Thứ hai, giáo viên p hải áp dụng các phương ph áp giảng dạy tích cực m ộ t cách lin h hoạt.

NG

Thứ ba, diễn ñạt của giáo viên phải rõ ràng, rành mạch, ngắn

gọn.

N

Thứ tư, sử dụng n h u ần nhuyễn cả ngôn ngữ có lời và ngôn ngữ không lời.

TR Ầ

Thứ năm , bài giảng phải ñược trực quan hóa.

00

B

Thứ sáu, người học phải tự m ìn h làm việc, làm việc cùng nh ó m và ñược thực h à n h ngay trên lớp.

10

Thứ bảy, lý luận gắn liền với thực tiễn.

A

® Giáo viên phải làm sao khi học sinh mệt mỏi, không tập ừung

Í-

vào bài học, dù ñã tìm mọi cách: ñặt câu hỏi, pha ừò, nhung vân không khá hơn (vởn trả lờ i miễn cưỡng)?

TO ÁN

-L

N hững lúc n h ư th ế m à giáo viên vẫn cố giảng, cố ép buộc người học trả lời câu h ỏi th ì không ñạt b ất cứ m ộ t kết quả nào, dù rất nhỏ, m à chỉ khiến cho giờ giảng ư ở n ên nặng nề hơn, người học cảm thấy chán ngán h ơ n m à thôi. Khi gặp trường hợ p này,

ĐÀ N

giáo viên hãy dừng lại, cho người học chơi một ưò chơi giải trí

DI Ễ

N

chừng 5 - 7 p h ú t ñể h ọ h o à n toàn th ư giãn, xóa thẳng, m ệt m ỏi. Khi thấy lóp học vúi vẻ, thoải viên m ới khéo léo dùng m ộ t ư ò chơi sư p h ạm m ộ t ño ạn video clip, v.v. gán với nội dung ñang

ñi cảm giác căng m ái trở lại, giáo khác hoặc chiếu t ì n h bày ñể dẫn

dắt người học tiếp tục với bài giảng.

137

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

C

ắ m

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

Í B Làm sao ñể người học nhút nhát nhát mạnh dạn phát biểu?

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

Hãy m ời hai người b ạn bên cạnh b ạn n h ú t n h á t ấy, từng người m ộ t p h á t biểu trước rồi h ỏ i b ạn n h ú t n h á t rằng: "Em thấy b ạn ấy trả lời có ñúng không?". Bắt ñ ầu bằn g câu h ỏi ñó n g n h ư vậy. Vì hai người b ên cạnh trả lời th ế nào b ạn n h ú t n h á t ñều nghe thấy và rất có thể bạn ấy cũng xác ñ ịn h ñược ñúng, sai ư o n g câu ư ả lời của hai ngưòi b ạn kia rồi. Câu ư ả lời của b ạ n n h ú t n h át có th ể là: "Không ñúng!", hoặc "ð úng rồi!". Lúc ñó, giáo viên n h ẹ nh àn g h ỏ i lại: "Em cho b iết bạn ấy sai ở chỗ nào? Em hãy ư ả lời lại câu h ỏ i này nhé", hoặc "Em hãy chỉ ra n hữn g ñiểm ñúng, ñiểm hay ư o n g câu trả lòi của b ạn ấy". Sau ñó, giáo viên cân kịp th ời ñ ộ n g viên, khen ngợi b ạn n h ú t n h á t trước cả lớp.

138

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

ỉ[ 'ị i

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

Phụ lục

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

ĐẠ O

TP .Q UY

GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH ðÀO TẠO THẠC s ĩ HUẤN LUYỆN (MASTER - TRAINER - MT) (Chương trình hợp tác giữ a tó chức INWENT-

TR Ầ

N

NG

Cộng h òa Liên bang ðức và APA - Học viện H ành Chính Việt Nam )

B

1. Giới thiệu dự án ñào ỉạo MT của INWENT - APA

A

10

00

ðổi mới phương pháp giảng dạy là m ột trong những ñiều kiện tiên quyết nhằm nâng cao chất lượng ñào tạo, bồi duỡng cán bộ, công chức, qua ñó tăng cường năng ỉực của ñội ngũ cán bộ, công chức.

TO ÁN

-L

Í-

Nhận thức ñược tầm quan trọng của việc ñổi mới phương pháp giảng dạy, từ nhiều năm nay, Học viện hành chính (APA) ñã hợp tác với tổ chức INW ENT (trước ñây là DSE) Cộng hòa Liên bang ðức ñi sâu nghiên cứu, xây dựng và áp dụng phương pháp giảng dạy hiện ñại cho các giáo viên.

DI Ễ

N

ĐÀ N

Dự án ñã tiến hành bồi dưỡng phương pháp giảng dạy hiện ñại cho hàng trăm giảng viên của Học viện hành chính và của các cơ sở ñào tạo, bồi dưỡng công chức trong cả nước.

Song, việc truyền ñạt m ột phương pháp mới gặp phải không ít khó khăn vì ở APA, thuyết trình là phương pháp ñược sử dụng từ ñầu ñến cuối quá trình giảng dạy mà không có m ột sự thay ñổi nào, do ñó ñã không ñạt ñuợc mục tiêu ñề ra. Từ ñó, ý tưởng mở khóa ñào tạo Thạc sĩ Huấn luyện trong khuôn khổ dự án hợp tác giữa APA và 140

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

INW ENT ñã ra ñời, nhầm trang bị cho những giảng viên huấn luyện phương pháp sư phạm có năng lực.

ĐẠ O

TP .Q UY

Từ năm 2002, dự án ñã tập trung ñào tạo các giảng viên theo chương trình Thạc sĩ H uấn luyện (Master - Trainer). Các giáo sư, tiến sĩ, giảng viên cao-cấp, giảng viên chính của Học viện ñã phối hợp với các chuyên gia sư phạm của Cộng hòa Liên bang ðức tiến hành các khóa ñào tạo MT1, MT2, MT3, M T4 cho gần 100 học viên.

NH ƠN

Cắm

NG

Chuơng trình ñào tạo Thạc sĩ Huấn luyện kéo dài tù 16 ñến 18 tháng vói 5 học phần (modul). Học phần ñầu tiên có mục ñích tuyển chọn, hình thức thi tuyển là các thí sinh thục hành m ột tiểt giảng chuyên môn. Học phần thú 5 lằ thỉ tố t nghiệp, các Thạc sĩ Huấn luyện tương lai thực hiện m ột bài giảng phương pháp.

A

10

00

B

TR Ầ

N

Sau bài thi tốt nghiệp thành công, các học viên ñược nhận Chúng chí Thạc sĩ Huấn luyện (Master - Trainer) do INWENT và APA cấp. ðây là chứng chỉ hành nghề, cho phép các Thạc sĩ Huấn luyện có thể tổ chức và ưự c tiếp huấn luyện, bồi dưỡng về phương pháp giảng dạy cho giảng viên tại các trường, các trung tâm ñào tạo. Nhưng ñó không phải là bằng Thạc sĩ theo tiêu chuán của Việt Nam và không thể sử dụng nó nhu là m ột ñiều kiện ñể thi Nghiên cứu sinh.

TO ÁN

-L

Í-

Hiện nay, chương trình ñào tạo Thạc sĩ Huấn luyện tại Học viện hành chính vẫn ñược tiếp tục thực hiện. Nhưng ngoài sụ hợp tác với INWENT, APA còn mở rộng hợp tác ñào tạo với truờng ðại học công lập Tarlac của Cộng hòa Philippines nhằm tạo ñiều kiện cho các Thạc sĩ Huấn luyện học thêm m ột số chuyên ñề và viết luận văn tốt nghiệp ñể học viên ñạt ñược tấm bằng Thạc sĩ theo tiêu chuán Quốc tế và Việt Nam nhu họ mong ñợi.

ĐÀ N

2. Công việc của Thạc sĩ Huấn luyện:

DI Ễ

N

Thạc sĩ Huấn luyện là những người giảng dạy về các phương pháp giảng dạy tích cực. :

- Công việc của các Thạc sĩ Huấn luyện:

♦ ðánh giá thực trạng vẻ năng lực vậ trình ñộ phương pháp giảng dạy của các học viên tham gia khóa ñào tạo nhu thế nào? Những 141

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

su PHAM

ph u o n g

I

NH ƠN

m o n g ñ ợ i c ủ a h ọ v à c ơ q u a n c h ủ q u a n ñ ó i V Ớ I 'k h ó a ñ à o t a o ? H ọ s ẽ

làm gì sau khi kết thúc khóa ñào tạo? Những bước tiếp theo là gì?

TP .Q UY

♦ Xác ñịnh m ục tiêu cần ñạt ñược, lựa chọn nội dung, chuẩn bị trang thiết bị, phương tiện giảng dạy cho khóa huấn luyện.

ĐẠ O

♦ Các Thạc sĩ H uấn luyện tự thực hiện những ñợt huấn luyện. Hướng dẫn và huán luyện các học viên thông qua các ví dụ về m ột chuyên m ôn cụ thể của chính các Thạc sĩ H uấn luyện. Họ có thể bắt ñầu bằng m ột giờ giảng mẫu tại m ột trường học tự chọn.

NG

♦ Các Thạc sĩ Huấn luyện luôn là người giúp ñỡ, trao ñổi và trả lời các câu hỏi của học viên. Họ là người ñánh giá khóa ñào tạo, kiềm tra chất luợng và tính ứng dụng trong thực tiễn của khóa học.

TR Ầ

N

♦ Các Thạc sĩ H uấn luyện còn là những giảng viên tích cực áp dụng các phương pháp hiện ñại trong giảng dạy chuyên m ôn tại nơi họ ñang công tác.

- Các Thạc sỉ H u átt luyện ñ ã tó t nghiệp h iện n a y ñ a n g là m g ì ?

A

10

00

B

Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện, các Thạc sĩ H uấn luyện ñều trở về ñơn vị công tác của m ình với những công việc như trước khi trở thành Thạc sĩ Huấn luyện.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Với những Thạc sĩ Huấn luyện là giảng viên có tâm huyết vói nghề thì họ có nhiều thay ñổi. Thay ñổi ñầu tiên là họ ñem những ñiều ñã học ñuợc áp dụng ngay vào trong giảng dạy chuyên môn. Thay ñổi thứ hai mà họ có thé làm ñược là chia sẻ những kinh nghiệm cho ñồng nghiệp. Thay ñổi thứ ba là trở thành người huấn luyện cho các lớp bồi dưỡng ngán ngày. ðó là ñiều lý tưởng ñối với các Thạc sĩ Huấn luyện bởi họ ñược làm việc trong môi trường mà tất cả mọi người ñều mong muốn tiếp cận và ủng hộ cái mới, cái tiến bộ.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể làm ñược tất cả những ñiều ñó. Các Thạc sĩ Huấn luyện ngoài nhiệt huyết, họ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như: hoàn cảnh sống, cơ sở vật chất kỹ thuật, sự quan tâm của lãnh ñạo nhà trường,... Trong ñó, sự quan tâm của lãnh ñạo nhà trường trong việc ñổi mới phương pháp giảng dạy là quan trọng

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

nhất. ðói với những giảng viên không phải lãnh ñạo nhà trường thì việc vận ñộng ñể mở những lớp huấn luyện về phương pháp giảng dạy không phải là việc dẻ dàng.

NH ƠN

Cẩm

ĐẠ O

TP .Q UY

Nhưng ñối với các Thạc sĩ Huấn luyện là lãnh ñạo nhà trường thì lại khác. Họ hiểu rất rõ cần phải làm gì ñể nâng cao năng lực giảng dạy của ñội ngũ giảng viên tại trường mình. Vừa là người ra quyết ñịnh, vừa là chủ tài khoản, họ có thể chủ ñộng mở các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm với vai trò là nhà tổ chức, quản lý và là người trục tiếp huấn luyện.

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

Sẽ là thiếu sót nếu không nhắc tới các Thạc sĩ Huấn luyện khống phải giảng viên. Họ là những nhà quản lý doanh nghiệp, những nhà lãnh ñạo chính quyền. Khi ñuợc hỏi, khóa học ñã giúp gì cho họ trong công việc, tất cả ñều có cảm nhận chung là khóa học không chỉ bổ ích cho các giảng viên, m à còn rất thiết thục ñổi với họ vi họ học ñược kỹ năng giao tiếp trong công sở, kỹ năng xử lý tình huống trong thực tiễn, kỹ năng ñiều hành cuộc họp, ñiều hành hội thảo, cách thiết kế, tổ chức m ột khóa ñào tạo, v.v. Những kiến thức ñó ñã giúp họ rất nhiều trong thực tế công việc, làm cho việc vận hành tổ chức của họ trôi chảy hơn, việc giải quyét các xung ñột trở nên mềm mại, nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.

Nhóm Thạc sĩ Huấn luyện của APA:

-L

Í-

Sau khi kết thúc khóa học MT, nhóm Thạc sĩ Huấn luyện của APA ñược lãnh ñạo Học viện ra quyết ñịnh thành lập và giao nhiệm vụ:

TO ÁN

• Huấn luyện về phương pháp giảng dạy hiện ñại cho các lớp bồi dưỡng giảng viên của Học viện hành chính, các trường chính trị tinh, thành phổ, các cơ sỏ ñào tạo cán bộ, công chức trong cả nước.

ĐÀ N

♦ Cùng với các chuyên gia của Cộng hòa Liên bang ðức ñào tạo các Thạc sĩ Huấn luyện phương phảp sư phạm.

DI Ễ

N

Các Thạc sĩ Huấn luyện của APA ñã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nói trên. Bồi dưỡng kỹ năng giảng dạy cho hàng trăm lớp giảng viên trong cả nước. Các khóa ñào tạo Thạc sĩ Huấn luyện MT2, MT3, M T4 ñược các chuyên gia ðức ñánh giá cao. 143

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨM

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

NH ƠN

Tiêu chí chọn Thạc sĩ Huấn luyện 'Tiêu chí chọn như sau:

TP .Q UY

1. Có khả năng giảng dạy

2. Nhiệt tình, say mê truyền ñạt phương pháp giảng dạy tbh cực 3. Có tinh thần luôn ñổi mới 4. Có kiến thức chuyên môn và có sức khỏe tốt

ĐẠ O

bò của Thạc sỉ Huấn luyện a. Khi giảng dạy chuyên môn của mình:

NG

- Thạc sĩ Huấn luyện phải giỏi áp dụng những phương pháp truyền thống và hiện ñại.

- Họ phải biết sử dụng có hiệu quả những phương tiện hiện có. - Họ phải khuyến khích ñược học viên tham gia tích cực trong giờ

TR Ầ

N

giảng của mình.

- Họ không chỉ là người truyền ñạt những kiến thức chuyên môn mà còn truyên ñạt khả năng làm việc có phân tích và có ñịnh hướng

B

giải quyẽt vấn ñê trong công việc.

00

b. Khi làm việc như là m ột Thạc sĩ Huấn luyện:

10

- Nám ñược ñầy ñủ kiến thức vê phương pháp giảng dạy.

A

- Họ có thể trình bày những giờ giảng mẫu. - Họ có khả năng soạn thảo và tự thực hiện những chương trình tập

Í-

huấn cho giảng viên.

-L

- Xuất phát từ trình ñộ phát triển của giảng viên tại các trường, họ có thể phân tích các quan sát trong giờ giảng và các cuộc trao ñổi

TO ÁN

với giảng viên ñé cùng với giảng viên lập kế hoạch cho bước phát triển tiếp theo của giảng viên ñó.

- Sau khi ñược ñào tạo, Thạc sĩ Huấn luyện vẫn cần tiếp tục học tập, và họ cũng tìm cách làm cho các giảng viên khác cũng có cách nhìn như vậy.

DI Ễ

N

ĐÀ N

- Họ ñược chấp nhận.

144

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s ư

ph ạ m

3= Quy trình ñào tạo Thạc sĩ Huấn luyện: Học phần 1: ðào tạo và tuyển chọn:

TP .Q UY

M ục tiêu: H uấn luyện phương pháp giảng dạy tích cực cho tấ t cả các thành viên tham dự và tuyển chọn ñược các Thạc sĩ H uấn luyện tương lai.

NH ƠN

CẦM

- Học viên hiểu ñược:

ĐẠ O

• Cơ sở học tập của người trưởng thành

NG

• Phuơng pháp Hỏi - ðáp ♦ Phương pháp N êu ý kiến ghi lên bảng

* Phương pháp Làm việc nhóm

TR Ầ

N

• Cách mở ñầu bài giảng ♦ Cách làm việc với lớp ñông nguòi

10

00

B

- Học viên áp dụng ñược phương pháp ñã học vào thực hành một giờ giảng chuyên m ôn 45 phút, có ñánh giá cho ñiểm làm cơ sở cho việc tuyén chọn.

A

- Tuyền chọn 25 học viên trong số 40 ứng viên sẽ tham dự chương trình Thạc sĩ H uấn luyện.

STT

TO ÁN

-L

Í-

Tiêu chuẩn tuyền chọn các học viên vào lớp ñào tạo Thạc sĩ Huấn luyện dựa trên bài giảng thực hành phương pháp của các ứng viên trong modul ñầu tiên. H ọ VÀ

Chuẩ BỊ

n

c

PHONG

ÁP

Sử

Khuyến

DỤNG

DỤNG

k h íc h

T r ìn h ðO

PHƯƠNG

PHƯƠNG

NGƯỜI

CHUYẺN

PHÁP

TIỆN

HỌC

MÔN

ð

ié m

! THỰC HÀNH

DI Ễ

N

ĐÀ N

TÊN

Mảu phiếu ðánh giá giảng viên

145

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

C

ấ m

n a n g

ph u o n g

ph á p s ư

ph ạ m

pháp

tiếp theo: Tia chớp, Sàng lọc và Hỏi chuyên

- Sử dụng bảng và bài trí trên bảng - Phuơng pháp sử dụng giấy (khổ A4, A3) - Lập kế hoạch giờ giảng

ĐẠ O

- Chuẩn bị giờ giảng mẫu

TP .Q UY

- Các phuơng gia

NH ƠN

Học phân 2: Lập kế hoạch bài giảng:

- Phương pháp làm việc với các giò giảng mẫu

Một tiét giảng thực hành của học viên

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

- Ngày thực hành: Giò giảng mẫu tại m ột trường tinh

TO ÁN

Học phán 3: Phương tiện: - Ôn tập các phương pháp ñã học

DI Ễ

N

ĐÀ N

- Phuơng pháp tiếp theo: Học theo Công ñoạn

- Trình bày/Sử dụng phuơng tiện: Áp phích/máy chiếu - Chế tác các tài liệu giảng dạy Chốt lại nội dung học tập - Khuyến khích học viên là m ột nguyên tắc giảng dạy 146

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

Học phấn 4: Những nhiệm vụ ịCụa Thac SI Huấn luyện:

TP .Q UY

- Ngày thực hành: Sử dụng phương tiện và chốt lại nội dung học tập

NH ƠN

Cắm

- Nhiệm vụ mới: Huấn luyện các huấn luyện viên (giảng viên) - Phương pháp truyền ñạt phương pháp

ĐẠ O

- Giờ giảng về phương pháp

NG

- Ngày thực hành: Truyền ñạt phương pháp: học viên bồi dưỡng ñồng nghiệp tại m ột trường tỉnh

Học phán 5: Kỳ thi:

N

Các thành phần của kỳ thi:

TR Ầ

1. 55% thi thực hành: giảng 45 phút về m ột phương pháp 2. 10% bài tiểu luận do các Thạc sĩ H uấn luyện chấm ñiểm

00

B

3. 10% chất lượng của việc ñánh giá/nhận xét ñồng nghiệp

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

4. 25% ñiểm ñánh giá toàn bộ quá trình khóa học

147

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

iaSWiBlsl *SỂBÌtÊÈÊtÊÍÊmÊt/ÊÊÍ&r

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

ðỀ THI CUỐI KHÓA DÀNH CHO LỚP ðÀO TAO THAC s ĩ HUẤN LUYÊN • o •

A. ðề thỉ giảng thực hành

TR Ầ

N

Anh/chị hãy truyền ñạt m ột trong các nội dung: 11. Phương pháp Hỏi-ðáp

2. Phương pháp Bể cá

12. Phương pháp Thuyét trình kết hợp các phương pháp khác

00

3. Phương pháp ðóng vai

B

1. Phương pháp Làm việc nhóm

10

4. Phương pháp Nêu ý kién ghi 13. Phương pháp Neo kién thức báng câu ñó lên báng 14. Cách mờ ñáu bài giảng

6. Phương pháp Hói chuyên gia

15. Cách sử dụng bảng

7. Phương pháp Công ñoạn

16. Cách sử dụng Power Point

Í-

A

5. Phương pháp Sàng lọc

-L

8. Phương pháp Tinh huống

TO ÁN

9. Phương pháp Tia chớp 10. Phương pháp Trực quan hóa

17. Cách neo chốt kién thức 18. Cách lập kế hoạch bài giảng 19. Cách nhận xét, ñánh giá giờ giáng 20. Giảng bằng tranh ảnh, hình vẽ

DI Ễ

N

ĐÀ N

B. ðề thi tự luận 1, Hãy bình luận câu nói: “Nếu lấy ñi của tôi tấ t cả, xin hãy ñể lại cho tôi cái bảng’. 2. Anh/chị hãy tư vấn về việc m ua phương tiện cho m ột trường mới chỉ có bảng ñen.

148

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

3. Giảng về phương pháp sư phạm hiện ñại ỏ Việt Nam vừa dễ vừa khó. Quan ñiểm của anh/chị về n hận xét này?

TP .Q UY

4. Anh/chị hãy nêu các cách khién cho người học ghi nhớ nội dung bài giảng.

NH ƠN

CẨM

5. Bình luận câu nói: “Giao tiếp giữa giáo viên và người học ñóng vai trò quan trọng vào sự thành công của giờ giáng’.

ĐẠ O

6. Bình luận câu nói: “Bảng ñen là phương tiện ña năng không chi ñể viết”.

NG

7. Các việc cần chuẩn bị trước giờ giảng?

8. Phương pháp nào là phù hợp và phương pháp nào ít phù hợp ở Việt Nam?

TR Ầ

N

9. Bình luận câu nói: “Nếu áp dụng ñúng cách, trò chơi sư phạm có thể làm bài giảng sống ñộng hơn”.

00

B

10. Bình luận câu nói: “Phương pháp mới giáo viên nói ít, ñịnh huống ỉà chủ yếu còn nguời học nói và làm việc nhiều hơn”.

A

10

11. Anh chị hãy viết tiếp câu sau: “M ột người huấn luyện giỏi cần phải...” và. giải thích quan ñiểm ñó.

-L

Í-

12. Nếu là hiệu trưởng m ột trường học, anh/chị có bỉện pháp cụ thể nào ñể áp dụng phương pháp mới vào cơ sở ñào tạo của mình?

TO ÁN

13. Bình luận câu nói: “Cuộc sổng là nguồn tư liệu tót nhãt cho bài giảng’.

ĐÀ N

14. Anh/chị hãy lập kế hoạch cho m ột khóa học về phương pháp sư phạm kéo dài 2 ngày cho 20 người học.

DI Ễ

N

15. M ột giáo viên hiện ñại có thể mời chuyên gia ở ngoài vào giảng trong giờ giảng của mình. Anh/chị hãy nêu m ột vài ví dụ cụ thể thực hiện phương pháp này.

16. Với chuyên m ôn của mình, phuơng pháp nào anh/chị thuờng sử dụng ñể kết hợp với thuyết trình? Nêu ví dụ cụ thể.

149

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨM

n a n g

ph u o n g

p h á p ,s u

ph ạ m

NH ƠN

17. Bình luận câu nói: “M ộ t nội dung chuyên môn ñược người học tiếp thu hiệu quá hơn khi áp dụrìghợp lý các phương pháp giảng dạy”.

TP .Q UY

18. Làm thế nào ñể người học cỏi mở, gần gũi với giáò viên trong giờ giảng?

19. Những buớc tiếp theo của anh/chị với tư cách là m ột người huấn luyện trong cơ quan mình.

ĐẠ O

20. Bình luận câu nói: “Không chí có thuyết trình, còn nhiều phương pháp khác ñể truyền ñ ạ t kiến thức cho người học”.

NG

21. Bình luận câu nói: “Phương p háp làm việc theo công ñoạn là phương pháp giáo viên không nói nhiều nhưng người học thu lượm ñược nhiều kién thức”.

TR Ầ

N

22. Bằng trải nghiệm của mình, anh chị hãy cho biết sự thay ñổi của m ình sau khi tham gia khóa học Thạc sĩ Huấn luyện.

10

00

B

23. M ột ñồng nghiệp lớn tuổi nói rằng không áp dụng ñược phương pháp làm việc nhóm cho lớp trên 60 người học. Anh/chị hãy giải thích cho người ñó là có thề làm ñược.

A

24. Dự ñịnh tương lai của anh/chị sau khi tố t nghiệp khóa huấn luyện?

-L

Í-

25. Bình luận câu nói: “Phương pháp thuyết trình rất quan trọng, và nếu nó ñược kết hợp nhuẫn nhuyễn với các phương pháp khác th ì th ậ t là tuyệt VỜI”.

TO ÁN

26. “Học bằng m â t kết hợp với tự làm là cách tốt nhất ñể người học tiếp thu kiến thức có hiệu q u ả ”. A nh/chị hãy bình luận ý kiến trên.

DI Ễ

N

ĐÀ N

27. M ột lớp mà ñối tượng người học ở nhiều trình ñộ khác nhau thì giáo viên ñưa vấn ñề như thế nào cho hợp lý?

28. Hãy viết cảm nhận, so sánh giờ giảng của bạn truớc kia và sau khi học khóa Thạc sĩ Huấn luyện.

150

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph u o n g

ph ả p sư

ph ạ m

29. Hãy tưởng tượng công việc tương lai của bạn trong vai trò m ột Thạc sĩ Huấn luyện.

TP .Q UY

30. Ý nghĩa của lớp huấn luyện ñối vỏi bản thân anh/chị?

NH ƠN

Cẳm

31. Các phương pháp mới có ích lợi gì cho anh/chị trong công tác chuyên m ôn ở cơ quan?

ĐẠ O

32. A nh/chị ñiều hành họp theo phuơng pháp mới có gì khác so với cách họp trước ñây?

NG

33. Trong giao tiếp với nhân viên, anh/chị áp dụng các phương pháp mỏi như thế nào? ð ánh giá hiệu quả?

34. Kỹ năng nói trước tập thề của anh/chị có thay ñổi gì sau khi học lớp huấn luyện?

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

35. Khi giao việc cho nhân viên, anh/chị có thề áp dụng phương pháp nào? ð ánh giá hiệu quả so với cách giao việc m ột chiều trước ñây.

151

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

TP .Q UY

TRÍCH NHẬT KÝ MỘT KHÓA HỌC PHƯƠNG PHÁP S ư PHẠM (M odul 4 - Lớp M T 2, từ 11/6 ñến 19/6 /2005

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

tạ i Feldafing, M unchen, ðức)

Sáng 13/6

B

lOh: Học phương pháp “Học bằng dạy học”.

10

00

Chia nhóm theo 5 m àu ñại diện 5 trường chính trị tỉnh.

A

Nhiệm vụ: Tìm hiểu về nền hành chính ở ðức với 4 chủ ñề: Nhà nước pháp quyền, Hiến pháp, Cơ quan lập pháp, H ành chính công.

Í-

Thành viên của 5 nhóm chia ra ñể tìm hiểu về 4 chủ ñề trên, thành lập 4 nhóm mới theo 4 chủ ñề.

-L

Nhiệm vụ của nhóm:

TO ÁN

1. ðọc 1 bài khóa (10’)

2. Thảo luận (15’)

DI Ễ

N

ĐÀ N

3. Chuán bị thuyết trình (15’) Phuơng pháp “Học bằng dạy học” gồm 3 buớc sau: Bước 1: Thành lập 5 nhóm.

Bước 2: Chia 4 vãn ñề làm việc cho 4 nhóm, mỗi nhóm có ñủ người của 5 nhóm. Thảo luận xung quanh chủ ñề ñược phân công.

152

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s ư

ph ạ m

Bước 3: Người ñại diện 1 vấn ñề của nhóm về thuyết trình lại cho nhóm ban ñầu của mình. Các thành viên của 5 nhóm ban ñầu nắm rô 4 vãn ñề trên.

NH ƠN

Cẩm

ĐẠ O

TP .Q UY

12h: Trao ñổi về ưu ñiểm của phương pháp Học bâng dạy học: Phương pháp này buộc tất cả nguời học phải làm việc nhóm tích cực. Giáo viên có thề kiểm soát việc truyền ñạt lại kiến thức của các thành viên trong nhóm về các chủ ñề họ ñã ñuợc làm việc nhóm bằng nhiều cách, nhu: cho nhóm làm bài th u hoạch, hoặc ñặt câu hỏi kiểm tra...

14h: Thăm trường Hành chính bang Bayern.

(Xem thêm Phụ lục 4)

NG

C hiểu 13/6

N

Ngày 14 /6

00

B

TR Ầ

8h30: ði cáp treo lên ñỉnh Alps, sau ñó cùng thử sức bằng cách leo núi. M ột ñiều chúng tôi học ñược ở nguời ðức là họ tuyệt ñối không vứt rác trên núi, không bứt cành bẻ hoa, dù là hoa dại ngoài thiên nhiên.

10

N gày 1 5 /6

A

H h 4 0 : Phương pháp ðóng vai:

-L

Í-

Ồng Lipp ñưa ra tình huống: Vị Hiệu trưởng cần mời m ột Thạc sĩ Huấn luyện ñến giảng phuơng pháp cho giáo viên truờng mình, mọi người hây diễn về cuộc gặp gỡ này.

TO ÁN

Kịch bản cho Hiệu trưởng và Thạc sĩ Huấn luyện tồi. Cuộc diễn thử cho hai vai: Anh Hồng Hoàng ñóng vai Hiệu trưởng, còn chị Thủy nhận vai Thạc sĩ Huấn luyện tồi.

ĐÀ N

Cả lóp cùng nhận xét về các sai sót của Thạc sĩ Huấn luyện trong cuộc trao ñổi.

DI Ễ

N

Chọn nhận xét mà anh/chị cho là quan trọng nhất, ñánh dấu ñỏ. 14h: Chơi vỗ tay, dậm chân. 14h20: Hướng dẫn ñóng vai Hiệu trưởng và Thạc sĩ Huấn luyện

tốt. 153

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cẩm

n a n g

ph ự ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

Chia nhóm 4 người, các nhóm thay nhau ñóng vai Hiệu trưởng, Thạc sĩ Huấn luyện tố t và hai người quan sát. Có kịch bản và hướng dẫn kèm theo.

ĐẠ O

TP .Q UY

15h: Anh/chị hãy nêu m ột kinh nghiệm rú t ra từ các vai diễn về thái ñộ của Thạc sĩ Huấn iuvện. khi trao ñổi với người khác. Mỗi người viết lên phiếu tráng và giữ lại cho mình, m ột số người sẽ chia sẻ kinh nghiệm trước lớp. Ví dụ: tự tin, cỏi mở, có ví dụ thực tế ñã từng giảng phương pháp.

NG

- Cô Phượng phát tài liệu về phương pháp ðóng vai, hỏi ý kiến thắc mắc của mọi người.

- Các bước của phuơng pháp ðóng vai: ♦ Biên soạn kịch bản

TR Ầ

N

♦ Chọn diễn viên và phân vai ♦ Diễn xuất

B

♦ Hỏi ñáp người học

10

00

♦ Giáo viên tổng kết.

A

L ư u ý: Kịch bản chỉ ñịnh hướng nội dung, có thề áp dụng với nhiều môn học.

-L

Í-

- Cô Phượng neo kiến thức về ñóng vai bằn g phươ n g ph áp Sàng ỉọc. ð úng - Sai.

TO ÁN

4ầ: Lớp nghỉ giải lao bằng cách ra bãi cỏ chơi trò: bà già, con hổ, gã Sumurai.

DI Ễ

N

ĐÀ N

4h30: Ông Lipp trả lời tiếp các câu hỏi về phương pháp ðóng vai: Thời ñiểm áp dụng phương pháp ðóng vai có thề là mở ñầu bài giảng, giữa giờ, cuối giờ, nhưng khống nên lạm dụng phương pháp này, bởi tình huống phải phù hợp với chủ ñề liên quan ñến tác phong, hành vi. 4h45: Xác ñịnh mục tiêu là phần then chốt của kế hoạch bài giảng. Mục tiêu giờ giảng: nhận thức, kỹ năng và cảm xúc.

154

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

iỊ

M ục tiêu phải rất cụ thể: người học hiểu ñến ñâu, làm ñược gì, cảm xúc ra sao, làm thế nào ñể ñạt ñược mục tiêu?

TP .Q UY

Giờ giảng có m ục tiêu mới là giờ giảng tốt.

NH ƠN

CẮM NANG PHƯƠNG PHÁP s u PHẠM

I

4h5Q: Lập kế hoạch bồi duỡng phương pháp - phương tiện trong thời gian m ột ngày tại trường tỉnh.

ĐẠ O

Làm việc nhóm: các nhóm lập ké hoạch.

NG

M ục tiêu: Các ñồng nghiệp làm quen với phương pháp mới, họ phải hứng thú với phuơng pháp mói. Kế hoạch chi tiết cần phải có cả giờ giải lao.

N

llh 2 0 : Hội thảọ: Chốt nội dung học tập.

N gày 1 6 /6

TR Ầ

Ông Lipp nói: Hình ảnh của nguời giáo viên truyền thống là rót nội dung vào ñầu người học.

00

B

Hình ảnh mới của giáo viên là dẫn dắt m ột buổi tập huấn: thu thập kiến thức tù nguời học, giúp ñỡ ngưòi học làm việc.

A

10

■=> Hội thảo khác giờ giảng thông thường và là hình ảnh mới của giáo viên, khi nguời dạy biết sử dụng những kiến thức ñã có của người học.

TO ÁN

-L

Í-

Cô Eva bổ sung: Ỏ ðức, việc bồi dưỡng cán bộ quản lý ñuợc tổ chức dưới dạng hội thảo có M T hướng dẫn. Hình thức hội thảo này sẽ phù hợp với giáo viên trẻ khi họ giảng dạy trong lớp có nguời học lớn tuổi.

I

llh 4 0 : Ồng Lỉpp bát ñầu thực hiện mẫu m ột buổi hội thảo.

DI Ễ

N

ĐÀ N

Chủ ñê: "Làm thế nào ñể chốt ñược nội dung bài học?"

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

C

ầ m

n a n g

ph ư ơ n g

ph ấ p s u

ph ạ m

NH ƠN

Mục tiêu: - Phải hiểu lý do vì sao người học quên nhiều.

TP .Q UY

- Cần biết giáo viên có thể làm gì ñể nội dung ñược chốt lại trong ñầu người học. - Làm thế nào ñể anh/chị có thể ứng dụng ngay trong kỳ thi tới. Q uan ñiểm vẫn th ấ y ở Việt N am :

ĐẠ O

Người học cầĩi phải tự chót lại nội dung vì họ ñã là những người truỏng thành.

NG

Q uan ñiém ở ðức:

- Chót lại nội dung là rất quan, trọng. Giáo viên có thề bỏ bớt nội dung ñể có thời gian chốt lại.

TR Ầ

N

- Cuối giờ học, giáo viên phải chốt lại kiến thức, nội dung.

10

00

Cả lớp trả lời 2 câu hỏi:

B

- Người dạy sẽ thành công nếu người học nhớ ñược 50% nội dung.

A

♦ Câu 1: Tại sao người học chóng quên? Nêu ý kiến ghi bảng, chọn những ý quan trọng. ♦ Câu 2: Giáo viên làm thế nào ñể chốt lại kiến thức?

-L

Í-

Viết ý kiến lên phiếu và ghim lên bảng (tài liệu ảnh).

TO ÁN

Ỉ4h30:

DI Ễ

N

ĐÀ N

- Trong lớp có ai còn thắc mắc gì về các phiéu ý kiến, người viết phiếu sẽ giải thích.

- Những ý kiến cần thảo luận thêm ñược ghim riêng. Người học chọn chủ ñề và làm việc nhóm: viết 1 bài hướng dẫn cách chốt nội dung.

- Có 4 cách chốt ñược viết chi tiết hướng dẫn thực hiện: chốt bằng kể chuyện, xếp valy, bằng tình huống, và giao bài luận ngắn ñể người học tự chốt.

156

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s ư

ph ạ m

- 2 bài áp phích về cách chốt bằng kể chuyện và giao bài luận ngắn ñược ban giám khảo cho ñiểm cao và tặng phần thưởng.

TP .Q UY

- Câu hỏi: Người học nêu cách chốt nhưng khỉ vẻ nước có áp dụng ngay không?

NH ƠN

Cắm

N gày 1 7/6

10h30: Thầy Tiến và ông Lipp trao ñổi thêm về các trò chơi.

NG

ĐẠ O

L ư u ý-. Trò chơi giúp giải trí thì lứa tuổi nào cũng cần. Khi ñưa ra trò chơi cần giải thích tại sao lại chơi trò này, nó có ý nghĩa gì, chẳng hạn: lấy lại sức khỏe, bổ sung năng lượng,... Trò chơi cần liên quan ñến nội dung học tập. Ở ðức, ngựời ta không gọi là trò chơi mà gọi là bài tập vận ñộng.

N

l l h : Ông Lipp: Các.bước và phương pháp tiến hành m ột hội thảo.

TR Ầ

Gợi ý áp dụng hội thảo;

10

00

B

- Học viên A có thể làm chủ ñề: “Cách xây dựng m ột ké hoạch giờ giảng”, “Gách ñưa phương pháp sư phạm hiện ñại vào trường học”, hay “Phải làm gì ñể thu hú t sự tập trung của người học”.

A

- Học viên B có thể thục hiện chủ ñề “Phải làm gì ñề ñưa loại thuốc chống sốt rét mới vào Việt Nam?”.

-L

Í-

I lh 3 0 : Bài tập: Phuơng pháp nào khó áp dụng ở Việt Nam? Thay ñổi nó như thế nào? Lấy ví dụ từ giờ giảng cụ thể?

TO ÁN

14h45: Giao ñề thỉ, các thành phần của kỳ thi, tiêu chí ñánh giá cho ñiếm bài thực hành.

DI Ễ

N

ĐÀ N

- Bài tập: trước 15/8 mỗi học viên gửi cho người phụ trách bản thông tin ngắn về bản thân với những nội dung sau: ♦ Trong thời gian học ñã thu hoạch ñược những gì? Tổ chức giảng dạy phương pháp? Tham gia giảng phương pháp? Kinh nghiệm thành công hay th ất bại.

♦ Sự hưởng ứng của ñon vị khi các anh/chị ứng dụng phương pháp mói? I

157

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

C

ẩ m

n a n g

ph ư ơ n g

ph ả p su

ph ạ m

NH ƠN

• Sau khi trở thành Thạc sĩ H uấn luyận, chung ta sẽ ñược làm gi? Có ñược dạy phương pháp không? Ẩ nh/chị dự kiến ñưa phương pháp vào ñơn vị m ình như th ế nào? '■

TP .Q UY

♦ Nguyện vọng của anh/chị: Có nên gặp gỡ nhau ñê trao ñổi kinh nghiệm không? Bài tập làm ngắn gọn trong 1 - 2 trang.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

Cuối buổi, trước khi chia tay, ông Lipp chiếu cho cả lớp xem ảnh của 5 ngày qua và ảnh những ngày ñầu tiên của khóa học. Những bức ảnh làm mọi nguời cảm thấy rất bổ ích và m ột lần nữa thêm thán phục ông Lipp về cách trực quan hóa. Ngày hôm truớc ông Lipp cũng ñã rao bán “Báo ảnh” về các hoạt ñộng hàng ngày của lớp với giọng ðúc nói tiếng Việt: “Báo ñây, Báo ñảyl” làm mọi người rất vui vẻ và thú vị.

158

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

KINH NGHIỆM GIẢNG DẠY CỦA TRƯỜNG HÀNH CHÍNH, BANG BAYERN, CHLB ðỨC

B

TR Ầ

c / U râ n ñợt học cuối cùng của khóa ñào tạo tại Munchen, ðức (tháng 6/2005), ñoàn chúng tòi ñến tham quan Trường Hành chính của bang Bayern.

Í-

A

10

00

Tọa lạc ở m ột góc phố lớn, Trường Hành chính là m ột khối nhà kính lớn. Tất cả ñều ñược làm bằng kính, từ cổng trường cho ñến các bức tường. Truờng là m ột khuôn viên với ñủ các loại hoa, một hồ cá cảnh nhỏ ở lối vào làm cho người ñến thăm không có cảm giác ñang vào m ột truờng ñào tạo nhân viên hành chính cho m ột bang của nước ðức.

TO ÁN

-L

Tiếp ñoàn Việt Nam là ông Peter, Trưởng phòng ðào tạo của trường. Qua buổi giới thiệu khá dài của ông, chúng tôi phần nào hiểu ñuợc ñôi nét về trường.

ðây là một truờng công cộng, không thuộc nhà nước, ñậò tạo

DI Ễ

N

ĐÀ N

nhân viên hành chính cho bang Bayern. Truờng có 5 khoa với 10 giảng viên biên chế và hơn 1.000 cán bộ giảng viên không chuyên trách. Hàng năm trường ñào tạo từ 1.800 - 2.000 người. Truờng có m ột trung tâm và ba chi nhánh lớn. Tại trung tâm có 10 phòng học. Truờng có hình thức ñào tạo tại các ñịa phuơng. Nhà trường tự tạo kinh phí qua th u học phí, không có ngân sách do nhà nuớc cấp. Học

159

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẨ M

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

phí m ột khóa học 2 năm như sau: năm nhất là 3.700 euro, năm hai là

2.740 euro, thi: 560 euro. Do tình hình kinh tế của ðức ñang gặp khó

TP .Q UY

khăn nên số lượng học viên gần ñây có giảm sút, nhà trường phải tiếp thị tới từng ñịa phương ñể thuyết phục các ñịa phương cử công chức ñi ñào tạo tại trường, hoặc mỏ lớp ngay tại ñịa phương.

NG

ĐẠ O

Chương trình học dựa trên luật dạy nghề của liên bang, nội dung cơ bản là luật nhà nước, luật công dân, luật ñịa phương, luật ngân sách, nhân sự, những ñiều cơ bản về ứng dụng pháp luật, ké toán doanh nghiệp, quản lý doanh nghiệp, quản lý hành chính. Chuyên ngành quản lý hành chính trong doanh nghiệp ñang ngày càng có nhiều người ñăng kỹ học.

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

Hình thức học có hai kiểu, kiểu học liên tục và kiểu chỉ học 1 buổi/tuần. Kiểu học liên tục thì thời gian học là 3 năm, thường học viên là ñói tượng ñã học hết phổ thông trung học, chưa ñi làm. Kiểu chỉ học 1 buổi/tuần là những nhân viên hành chính ñã ñi làm hoặc ñang học nghề ở m ột cơ sở ñào tạo khác, m uốn nâng cao trình ñộ, cập nhật kiến thức mói, hoặc m uốn có chứng chi. Học viên thuộc kiểu này có thể ñối chứng kiến thức với thực tế làm việc ngay. Những người làm ở khu vực tư nhân m uốn chuyển sang làm việc hành chính ở ñịa phương phải qua. ñào tạo tại trường 1 năm ñể bổ sung kiến thức pháp luật. Ngoài ra, trường còn có những khóa ñào tạo ñặc biệt theo ñơn ñặt hàng của các cơ quan, ñơn vị cho nhân viên của họ. Nội dung dạy và thời gian dạy cho các khóa này là do khách hàng yêu cầu.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

Giảng viên của trường chủ yếu là kiêm chức. ðiều kiện ñé trở thành giảng viên là những công chức lâu năm, công chức cao cấp hoặc là chuyên gia trong các lĩnh vực, có thực tế công tác tại ñịa phương. Nhùng người có trình ñộ lý thuvết nhưng thiếu kinh nghiệm thực tế sẽ không ñược nhận. Mỗi tháng nhà trường nhận ñuợc khoảng 20 ñơn xin làm giảng viên. Tất cả các giảng viên ñều phải tham gia m ột khóa ñào tạo về phuơng pháp sư phạm. Thời gian ñào tạo khoảng 2 ngày về các phương pháp và cách sử dụng phương tiện, kỹ thuật thở, và nói như thế nào ñể hấp dẫn người nghe,...

160

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

TP .Q UY

Truớc ñây, phuơng pháp giảng dạy cũng chủ yếu là thuyết trình m ột chiều thụ ñộng, ít quan tâm ñến học viên. Khi ñó, chất lượng giảng dạy tùy thuộc vào giảng viên. Nhưng vài năm trở lại ñây tình hình ñã thay ñổi. N hà trường ñã tạo trén mạng internet những ñịa chỉ cung cấp các dữ liệu thực tế, ñược cập nhật thường xuyên, giúp giảng viên, học viên ở mọi nơi có cơ hội ñược tiếp cận với những kiến thức mới nhu nhau.

NH ƠN

Cẩm

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

Nhà trường cũng ñưa ra những nhận ñịnh, câu hỏi ñể học viên trả lời qua trang web theo từng chủ ñề, từng thời ñiém. Ví dụ, trước kỳ bầu cử sẽ có những câu hỏi liên quan ñến bầu cử. M ột chuyên gia sẽ phụ trách việc phản hồi của học viên và trao ñổi với họ. Ngoài ra, trường còn thiết lập tuần dự án, ngày dự án, dạy theo tình huống, giải quyết vấn ñề... Ví dụ, sẽ có m ột tuần dự án về chủ ñề “Có nên mở cửa làm thủ tục cho khách du lịch vào cuối tuần không?”. Bối cảnh là phòng ñăng ký du lịch. Học viên ñóng vai với hai tình huống ñồng ý và không ñồng ý với ý kiến trên. Và các nhóm học viên phải thuyết trình trước lớp về ý kiến của nhóm mình.

TO ÁN

-L

Í-

A

10

Khi truờng tổ chức thi sẽ có m ột bài thi nói, thuyết trình về m ột vấn ñề gì ñó, tỷ lệ chấm cho kiến thức chuyên m ôn là 40%, còn 60% cho việc học viên tự thề hiện mình. Ví dụ, ñề thi nói như sau: Công dân ở phường có quyền g ỉì Học viên ñược chuẩn bị trong 25 phút. Lúc vào thi, học viên ñóng vai công dân, giảng viên ñóng vai chủ tịch phường, học viên ñược sử dụng mọi phuơng tiện ñề chứng minh cho giảng viên biết họ có quyền gì, giảng viên hỏi lại. Sau khi thi 1 ngày là có ñáp án của bài thi.

DI Ễ

N

ĐÀ N

Cho ñến năm 2005, trường vẫn chưa có máy chiếu và chưa dạy trên Power Point. Ở m ột nơi giàu có như nước ðức thì ñiều này thật khó tin. Chúng ta chỉ có thể lý giải cho ñiều này là do người ðức nổi tiếng về tính tiết kiệm. ðiều này cũng cho cKủng ta bài học rằng, họ ñã làm ñược rất nhiều cho học viên, ñã ñưa thực tế vào bài giảng mà không cần phải có những phưong tiện tố n kém nhu m ột số quan niệm trước ñây ở Việt Nam.

161

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

CẤC NHÀ Sư PHẠM ðỨC NHÌN NHẬN VIỆC HỌC SINH GHI CHÉP TRÊN LỚP NHƯ THẾ NÀO?

10

00

B

Ông Ulrich Lipp là m ột chuyên gia sư p hạ m nguời ðức. Sau gần chục năm công tác tại Việt N am , ông ñã quyết ñịnh m ang m ột phương pháp học của người Việt m à ông coi là “báu vậ t ” về quảng bá ở ðức, ñó là: ghi chép trên lóp!

A

Phục hưng cách học bầeg gầỉ chép trong giờ giảng:

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Ulrich Lipp ñã tiến hành các khóa ñào tạo và bồi duỡng vẻ chủ ñề “ðổi mới phuơng pháp giảng dạy cho người lớn” tại Việt Nam. Có thể nói ông là người hiểu rất rõ cách học của nguời Việt Nam. Bên cạnh việc truyền ñạt những phương pháp giảng dạy mà chúng ta coi là hiện ñại, ông Lipp cũng ñã mang từ Việt N am về ðức những cách học ở Việt Nam mà theo òng có tác dụng rất tích cực. Trong quyển cẩm nang về các khóa ñào tạo, bồi dưỡng xuất bản tại ðức năm 2008, ông ñã viết như sau ñé “Phục hưng cách học bằng ghi chép tro ng giờ giảng”:

“Trong các khóa ñào tạo, bồi dưỡng, chúng ta (giảng viên ở ðức) ñã tự làm thui chột ñi thói quen ghi chép của người học. Cách ñây 20 năm, hầu như tấ t cả các học viên ñều chăm chi ghi chép kỹ càng các nội dung giảng dạy. Sau ñó, ñến thời ñại của m áy photo, học viên 162

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

TP .Q UY

không cần phải ghi chép nữa vì nội dung học tập ñược photo và p h á t cho họ. ðến nay tôi lại nhận ra ràng, trước ñây chúng ta ñã tự ñánh m ẩ t ñi m ột báu vật quý giá nhu thế nào và quyết tâm bằng mọi cách phục sinh cách học bằng ghi chép của học viên.

NH ƠN

Cẩm

NG

ĐẠ O

Tôi ñã nhận ra lợi ích của việc ghi chép trong quá trình sóng và làm việc tại châu Á. Các học viên nguời Việt N am ghi lại từng câu, từng chữ cửa giảng viên, vẽ lại từng nét hình vẽ trên bảng. Lúc ñầu thì ñiều ñó khién tôi bối rói vì làm ñảo lộn m ột chút những phương pháp giảng dạy mói. Nhưng cuối buổi học hoặc sáng hôm sau, khi cần nhấc lại nội dung giảng truóc ñó, tôi ñã phải thừa nhận rằng chính việc ghi chép ñã giúp học viên nhớ ñược nội dung bài giảng nhiều han”.

N

Ghi chép chứ không phải là “ñọc chép”:

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

Trong trường phổ thông, các nhà sư phạm ðức cũng có nhận thức tương tự về tác dụng tích cực của ghi chép. Tuy nhiên, họ lại có cách nhìn khác về hoạt ñộng ghi chép. Trong hoạt ñộng “ñọc - chép” rất phổ bién ở nhà trường, giáo viên thường ñọc “chính tả” trong sách giáo khoa, trong giáo trình, giáo án của m ình các ñịnh nghĩa, khái niệm, nhận ñịnh, kết luận,... còn học sinh chỉ thụ ñộng ghi chép từng câu, từng chữ như những cái máy. Các nhà sư phạm ðức ñều phê phán cách thức ñó và hiểu hoạt ñộng ghi chép của học sinh truớc hét là ghi chép phần “giảng giải, phân tích” của giáo viên.

TO ÁN

-L

Tác dụng tích cực của việc học sinh ghi chép trong giờ giảng:

DI Ễ

N

ĐÀ N

Không m ột trò nào chi ngồi nghe giảng mà nhó ñược nhiều. Một phương pháp truyền thống và cũng không kém phần hiệu quả giúp hiểu bài nhanh và nhớ tốt hơn là việc học sinh ghi chép trong giờ giảng. Các thầy, cô cần sớm khuyến khích việc ghi chép bài trong gỉờ giảng. Ghi chép sẽ phá vỡ sự nghe thụ ñộng của học sinh, tăng tốc ñộ phân tích bài giảng trong não của họ. Học sinh khi ghi chép bài phải tập trung lắng nghe, vi thế nên trò nào chăm chú nghe sẽ hiểu ñược bài và dễ dàng phân biệt ñược nội dung nào là quan trọng, phần nào ít quan trọng hơn. 163

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

ẳ m

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

C

TP .Q UY

Ngoài ra, khi ghi chép, học sinh sẽ nhận thấy ngay m ình chưa hiểu ñiều gì và cố thể hỏi lại thầy, cô ñược. Qua ñó thầy, cô sẽ biết ñuợc chỗ nào phải nhắc lại và chỗ nào cần giảng sâu hơn. Nếu học sinh ghi chép trong giờ giảng thì khi về nhà làm bài tập cũng dễ dàng hơn, vì ít tón công sức "xào bài”.

Nầững ñiều học sinh cần lưu ý khi gầi chép trên lớp:

NG

ĐẠ O

Ghi chép cũng là m ột kỹ năng cần phải học. Về cơ bản, ghi chép phải theo nguyên tắc “Chất lượng quan trọng hơn số lượng”. Tuy nhiên, thường thì học sinh ghi hết trang nọ ñến trang kia, và nếu ghi chép quá nhiều sê ảnh hưởng ñến việc lắng nghe ñể tiếp thu bài giảng và biến việc ghi chép trong giờ học thành việc chép chính tả.

TR Ầ

N

Các thầy, cô giáo nên ñưa ra những lưu ý sau ñây cho học sinh ñé ghi chép có hiệu quả, và qua ñó học sinh có thể học ñược tố t hơn:

00

B

- Không ghi chép từng câu, từng chữ. Chi ghi chép chủ ñề, bổ cục nội dung giờ giảng, những ñiểm quan trọng, những khái niệm mới.

A

10

- N hấn mạnh: Những khái niệm quan trọng và mối liên quan giữa chúng phải ñược nhấn m ạnh bằng cách ñánh ñấu, viết hoa, gạch chân,... sao cho nhìn vào vở ghi chép có thể nhận ra ngay.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

- Phần ghi chép phải có bố cục rõ ràng. Chẳng hạn: ñộ quan trọng khác nhau ñuợc thể hiện bằng chữ ỉớn, chữ nhỏ khác nhau, bằng cách gạch chân hay không gạch chần hoặc ñánh dấu bằng màu hay không ñánh dấu.

- Quan trọng hơn ỉà khi về nhà học sinh phải xem lại vở ghi chép. I<hi xem lại, học sinh có thể bổ sung thêm, chỉnh sửa phần ñã ghi chép sau khi ñọc lại trong sách giáo khoa. Khi thực hiện công ñoạn này, học sinh phải ñọc ñỉ ñọc lại nội dung bài giảng và khỉ bổ sung, chỉnh sửa phải tự diễn giải ñể qua ñó dễ dàng chốt lại ñuợc kiến thức.

- Bổ sung những “lỗ hổng”trong vở ghi chép: Học sinh có thể dùng sách giáo khoa, tự vị, tự ñiển, v.v. ñé hoàn thành việc này. 164

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p su

ph ạ m

- Tóm lược lại các ý chính: Học sinh có thể dựa trên sách giáo khoa.

ĐẠ O

TP .Q UY

- Bố cục rõ ràng: Sau khi bổ sung các “lỗ hổng” trong vở ghi chép, nếu trò nào cố gắng thiết lập m ột bố cục rõ ràng trong phản ghi chép thì họ sẽ nhớ bài dễ hơn và nhớ lâu hơn. Sau này, khi ỏn tập phần ñó, trò này sẽ không phải “học thuộc lòng” nữa, vì ñã nám ñược bố cục trong ñầu rồi và chỉ cần diễn giải bố cục ñó thành câu, chữ thôi.

NH ƠN

CẨM

NG

- Cho học sinh rú t kinh nghiệm về ghi chép: Các thầy, cô hãy thử lấy vở ghi chép của m ột vài trò làm ví dụ trực quan: cả lớp cùng tìm hiểu ñiều gì tố t và chưa tố t trong các quyển vở ghi chép ấy. Qua ñó, tùng học sinh có thể tự sửa lại cách ghi chép của mình.

TR Ầ

N

Bài ghi chép một giờ giảng phải có những nội dung gì? - Ngày tháng của bài giảng.

00

B

- Chủ ñề bài giảng (Thầy cô phải viết chủ ñề giờ giảng lên bảng hoặc diễn giải chủ ñề trưóc lớp).

A

10

- Ghi thêm: những gì thầy, cô viết trên bảng, trích ñọc, bài tập về nhà.

- Dành chỗ ñể chỉnh sửa ở nhà.

-L

Í-

- Ký hiệu bên lề vở ñể ñánh dấu những ñiều ñặc biệt và tạo sự chú ý khi vẻ nhà xem lại vở ghi chép. t;

TO ÁN

Các thầy, cô nên làm gì ñể học sỉnầ ghi chép ñược hiệu quả hơn trong giờ giảng? L

N

ĐÀ N

1. Thầy, cô hãy “chỉ dấu” cho học sinh bằng cách ñưa ra những “tín hiệu” trong giờ giảng ñể học sinh ghi chép. Ví dụ như khi giáo viên nhấn m ạnh “ñặc biệt quan tr-ọng là...”, hay “thứ nhất... thứ hai...thứ ba...”.

DI Ễ

2. Nhác học sinh rằng trước tiên cần phải chăm chú lắng nghe và tìm cách hiểu nội dung bài giảng.

165

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CÁM

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

3. Có thể tập luyện cho học sinh kỹ năng tập trung vào những ñiểm cơ bản, ví dụ n hu bằng việc nhận biết những phần nội dung bài giảng khác nhau và phần tổng két.

TP .Q UY

4. Khuyến khích học sinh m ạnh dạn sử dụng những cách viết tắt và những câu ngán, cô ñọng nhưng giàu ý nghĩa.

ĐẠ O

5. Hướng dẫn học sinh ghi chép có bố cục rõ ràng, vì m ột vở ghi chép như vậy sẽ giúp dễ học hơn. Thầy, cô có thể giới thiệu vói học sinh m ột số ghi chép mẫu.

- P han Trọng H ù n g

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

Kỹ năng ghi chép tốt, hợp lý trong giờ giảng cũng giúp nhiều trong công việc của học ốinh sau này. Ghi chép luyện cho học sinh cách suy nghĩ có hệ thóng. Vì thế, chúng ta nên khuỵến khích học sinh luyện tập kỹ năng ghi chép sao cho ñúng và hợp lý.

166

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

TP .Q UY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

CÂU CHUYỆN VỂ MỘT CHUYÊN GIA Sư PHẠM ðỨC VỚI QUÁ TRÌNH ðỔI MỚI PHƯƠNG PHẤP GIẢNG DẠY ở VIỆT NAM

A

10

UUrich Lipp là một chuyên gia su phạm người ðức. ồng thực hiện các dự án “ðổi mới phương pháp giảng dạy cho nguời lớn”ị từ nhiều năm nay tại Việt Nam. Học viên của ông là giảng viên các viện, ị trường, cơ sở ñào tạo, bồi duỡng khắp tù Nam ñến Bác.

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Lần ñầu tiên Ulrich Lipp ñến Việt Nam là khoảng giữa năm 2002 ñể bát ñầu khóa ñào tạo các giảng viên khung về phương pháp sư phạm hiện ñại. Gọi là giảng viên khung vì những giảng viên này khi học xong sẽ trở thành những chuyên gia ñể truyền ñạt lại những phương pháp sư phạm mới cho các ñồng nghiệp của mình. Từ ñỏ ñến nay, ông ñã truyền ñạt những phương pháp giảng dạy tích cực cho gần m ột trăm giảng viên Việt Nam ñến từ lcháp các tinh thành trong cả nuớc.

DI Ễ

N

Trước hết, học viên Việt Nam học ñược ỏ Ulrich Lipp hai nguyên tác cơ bản nhất của nguời giáo viên khi lên bục giảng. ðó là người thầy lấy người học làm trọng tâm cho toàn bộ công việc giảng dạy của m ình và luôn liên hệ bài giảng với thực tế. Trước và trong khi giảng, 167

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s ư

ph ạ m

TP .Q UY

NH ƠN

ông ñèu lắng nghe, tìm tòi những mong ñợi, kỳ vọng mà nguời học ñặt ra ñể có m ột bài giảng ñáp ứng ñược nhu cầu của họ. Những ví dụ tình huống từ thực tế luôn làm cho bài giảng của ông sống ñộng và gần gũi. Ulrich Lipp khuyên giảng viên Việt N am - mà ông coi là ñồng nghiệp của m ình ' phải thường xuyên “dời khỏi tòa tháp ngà lý thuyết ñề ñua bài giảng và dẫn dắt người học ñến thực tế”. Theo ông, m ột giờ giảng tốt là giờ giảng ñuợc bắt ñầu và kết thúc bằng thực tế.

NG

ĐẠ O

Các học trò quý m ến Ulrich Lipp, vì ông là m ột nhà sư phạm yêu nghề và tận tâm với người học. Ngoài giờ giảng, ông coi người học là ñồng nghiệp, là những người bạn của ông. Ông mừng và chia vui với những học trò thành ñạt, ông buồn khi có ai ñó gặp những chuyện buồn, chuyện không vui trong cuộc sống.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

Từ năm 2002 ñến 2010, chi duy nhất có năm 2008 là ông không sang Việt Nam. Năm ñó, ông viết cho tôi những dòng sau: “Mọi năm ñã thành thói quen, khi tối xếp valv chuẩn bị ñi công tác nước ngoài là ông bạn hàng xóm lại nói: Ỏng lại ñi Việt Nam phải không! Mọi năm, khi ngồi trên máy bay rời Frankfurt ñi Việt Nam là tối nghĩ m ình ñang ñến với những người bạn. Năm nay (2008) tôi thấy buồn ỉàm sao, vì ñây là năm ñầu tiên từ 7 năm nay tôi không sang Việt Nam”.

Vợ chống thây Ulrich Lipp trong một chuyển còng tác tại Việt Nam

N hân mùa Giáng sinh và nhân dịp bước vào năm mới 2010, thầy Ulrich Lipp nhờ tôi chuyển tấm ảnh chụp hai ông bà ñang chuán bị trang trí cây thông Noel và chuyển những lời chúc thành công, nhất là trong quá trình áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực tới tát cả những học trò những người bạn của ông.

168

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư o n g

ph á p s u

ph ạ m

TP .Q UY

Trong thời gian công tác ở Việt Nam, ông Ulrich Lipp cũng có những nhận xét về cách học và cách dạy ở Việt Nam. Xin giới thiệu với các bạn bài phỏng vấn ngắn vói thầy ưlrỉch Lipp và vợ ông, bà Rosmarie Lipp, cũng là nhà giáo tại m ột trử*®! phổ thông ỏ ðức.

NH ƠN

Cắm

Trong quá trinh làm việc tại Việt N a m , ông cổ nhận thấy ñiều ñặc biệt gì trong cách học của người Việt không?

NG

ĐẠ O

v ề cơ bản, tôi thấy việc học trên thế giới hoàn toàn gióng nhau. Bộ não của người Việt Nam hoạt ñộng cũng tương tự bộ não của người ðức. Ở ñâu cũng thế, ñộng cơ học tập là ñộng lực chính thúc ñầy việc học tập.

Tuy nhiên, tôi cũng nhận thấy những ñiểm ñặc biệt sau ñây:

B

TR Ầ

N

Quá trình học ở Việt Nam thường ñược bắt ñầu m ột cách trừu tượng bằng m ột ñịnh nghĩa hoặc lý thuyết như “Tiền tệ là gì?”, hoặc “Học là gì?”. Còn ở ðức, chúng tối thường bắt ñầu bằng thực tế và những ví dụ cụ thể.

A

10

00

Nhiều người Việt Nam thu nhận kiến thức như m ột miếng xốp. Tất cả ñều ñược tiếp thu, họ không mấy quan tâm xem kiến thức nào là hũu ích hoặc quan trọng hơn.

ðiều tôi ấn tuợng nhất là văn hóa ghi chép của nguòi học ỎỴỉệt Nam, cách học này ở châu Âu ñang bị mai m ột dần ñi.

-L

Í-

Ông nhận tháy ñiều gì là tích cực và vấn ñề nào còn chưa tốt?

TO ÁN

Tôi thích nhất văn hóa ghi chép trong lớp. ðiểm m ạnh này tôi cũng ñã chuyến tải về ðức. Giờ ñây, khi lên lớp ỏ ðức, tôi thường ñộng viêii học viên của tối phải ghi chép.

ĐÀ N

Còn ñiều chưa tố t là cả thầy và trò ít khi liên hệ vói thực tế cuộc sống hàng ngày. . .

.

■ÌỈÍ; ậsịậịíịý

DI Ễ

N

Ông muốn thay ñổi vấn ñề gì trong thói quen học của người Việt Nam?

Hiện tượng rất phổ biến ở Việt Nam là mọi người sợ mắc phải sai sót. Có người không dám ñặt câu hỏị,Ịvì sgiiỊgười khác cho là mình 169

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CÁM

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

TP .Q UY

NH ƠN

kém và có người học chỉ trả lời câu hỏi nếu họ biét chắc chắn 100% câu trả lòi là ñúng. Nhưng ở mọi nơi trên thế giới, chúng ta ñều học hỏi từ những sai sót của mình. Chúng ta ñều biết nguyên tắc học là “Thử nghiệm và nhầm lẫn”. Mỗi người chúng ta ñều tự biết rằng sai sót quan trọng như thế nào ñối với tiến bộ trong học tập. Những người dám sử dụng máy tính mà trước ñó chưa hẻ học kỹ từng bước thường là những nguời tiến bộ nhanh nhát.

N

NG

ĐẠ O

Nếu có thề, tôi sẽ giảm thời lượng học thuộc lòng. Tôi gặp hiện tượng học thuộc lòng trong nhiều cấp ñào tạo khác nhau ở Việt Nam. Trong thời ñại mà chỉ trong ít phút có thể truy cập ñược rất nhiều kiến thức, thì ta không cần thiết phải nhồi nhét quá nhiều kiến thức học thuộc lòng vào ñầu nữa. Chúng ta phải học cách tiếp cận ñược thông tin, kiến thức nhanh và hiệu quả. Q uan trọng hơn kiến thức là câu hỏi: “Tôi làm gì với kiến thức?”.

10

00

B

TR Ầ

ðiều ñó cũng ñúng với giờ học trong nhà trường. Tất nhiên, trong giờ học ngoại ngữ học sinh phải học thuộc từ mới, nhưng sau ñó phải biết áp dụng những từ ñó. Không chỉ học thuộc từ, mà học sinh phải nói, bởi chỉ có nói và nói thì mới học ñược ngoại ngữ.

A

Nhận xét của ông về giờ giảng ở Việt Nam, và ông muốn íầay ñổi ñiều gi?

TO ÁN

-L

Í-

Tôi mới chỉ thăm lớp học ñào tạo người lớn là chủ yếu. Thường thì các lớp ñều rất ñông học viên. Giờ giảng thường là m ột chiều, trong ñó giảng viên thuyết trình. ða số giảng viên Việt Nam áp dụng phương pháp thuyết trình rất giỏi. Bảng ñược sử dụng rất hiệu quả. Giảng viên châu Âu thường chi ñứng m ột chỗ trong lớp. Còn giảng viên Việt Nam luôn ñi lại trong lớp, và tôi thấy ñiều ñó là rất tốt.

DI Ễ

N

ĐÀ N

Tôi thấy, hợp lý nhất là nên giảm thời lượng thuyết trình trưóc lớp. ðề tránh hiểu lầm, tôi cũng xin khẳng ñịnh là tôi ñánh giá rất cao phương pháp thuyết trình. ðây vẫn là m ột trong những phương pháp quan trọng nhất. Tuy nhiên, chậm nhất là sau khi nghe thuyết trình 20 phút, học viên sẽ không tập trung nữa hoặc sẽ ngủ gật, cho dù ñó là ở Hà Nội, M unich hay bất cứ nơi nào trên thế giới.

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph u o n g

ph á p su

ph ạ m

TP .Q UY

ðề xuất của tôi là: Bên cạnh phương pháp thuyết trình, giảng viên nên sử dụng những phương pháp khác, trong ñó yêu cầu tiên quyết là nguời học phải tích cực tham gia, như: làm vỉệc nhóm, trao ñổi, nêu câu hỏi, bài tập tình huống... Nguyên tắc là chỉ thuyết trình ở mức ñộ cần thiết và áp dụng các phương pháp khác nhằm khuyến khích người học nhiều nhất có thể.

NH ƠN

CẨM

ĐẠ O

'•Ông nhận, xéí thế nào về các giảng viên Việt Nam?

00

B

TR Ầ

N

NG

Qua thời gian công tác ở Việt Nam, tôi có dịp tiếp xúc với nhiều giảng viên. Họ ñến từ nhiều cơ sở ñào tạo khác nhau, từ trung ương ñến ñịa phương. Trình ñộ chuyên m ôn của mọi người ñều rất cao. Lúc ñầu, ña số giảng viên chỉ biết phương pháp thuyết trình. Tuy nhiên, họ rất cởi mờ và luôn hào hứng trong việc học các phương pháp giảng dạy tích cực. Chúng tôi ñã truyền ñạt các phuơng pháp ñó, và sau khi tập luyện, họ ñã có thể áp dụng m ột cách nhuần nhuyễn mỗi khi lên lớp. Nhiều giảng viên còn cải tiến các phương pháp ñó ñể áp dụng phù hợp với ñiều kiện cụ thể ở Việt Nam.

A

10

Phỏng vẩn bà Rosmarie Lipp, là giáo viên ở m ột trường phổ thông của ðức:

Xỉn hỏi bà ñang dạy lớp mấy?

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Tôi là chủ nhiệm lớp 9 - lớp cuối cùng của cấp trung học cơ sở. Học sinh ở ñộ tuổi 15/16. ða số các em sau khi ra truờng sẽ theo học tiếp tại m ột trường nghề, số còn lại sẽ học tiếp ở bậc cao hơn. (Ở ðức, các em sẽ học chung ở cấp tiểu học, sau ñó bắt ñầu phân loại. Những học sinh có kết quả học tập tót sẽ theo học trường kết thúc bảng lớp 13 và sau ñó ñược vào thẳng ñại học. Các học sinh có kết quả học tập kém hơn theo học trường kết thúc bằng lớp 9, và sau ñó theo học tại một trường nghề. Ở nhánh thứ hai này, nếu học sinh nào có kết quả học tập tốt sẽ ñược chuyển sang học tiếp bậc cao hơn ñề học ñại học sau này).

171

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

m

n a n g

ph ư o n g

Học sinh của bà thường học thụ ñộng?

p h à p .s ư

tfie o

ph ạ m

:hướng tích cực hay

NH ƠN

Cẩ

TP .Q UY

Trong lớp, học sinh của tôi phần lớn là th ụ ñộng. Tuy nhiên, các em cùng nhận thức rất rõ ñộng cơ học tập của mình, vì họ ñều biết là chỉ aí có thành tích học tập tố t mới có cơ hội học cao hơn.

Bả thường làm gi ñể khuyến khích học sinh?

ĐẠ O

Tôi thường áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực.

NG

Ví dụ như cho học sinh tự làm bài tập trong nhóm (ñặc biệt trong giờ Toán). Thời gian làm bài tập theo nhóm khoảng 10 - 30 phút mỗi buổi.

TR Ầ

N

Làm việc nhóm hoặc trong từng cặp: Học sinh nhận ñược bài khóa và phải ñọc, phân tích, thảo luận trong nhóm /trong cặp chừng nửa giờ, sau ñó trình bày ngắn truớc ỉớp về bài khóa ñó.

10

00

B

Trong m ôn Văn, trước khị nộp bài luận cho giáo viên chấm ñiém, học sinh ñua bài luận của m ình ra trao ñổi trong nhóm hoặc trong tùng cặp ñề bạn góp ý, gợi ý và có thề bố sung vào bài của mình.

-L

Í-

A

Trong trường tôi, không m ột giáo viên nào dạy thêm ñể tăng thu nhập cả. M ột số học sinh ñược phụ ñạo thêm từ m ột ñến hai lần mỗi tuần. Giờ học phụ ñạo ñó thường do học sinh cấp học trên thực hiện vói số tiền bồi dưỡng không ñáng ké.

TO ÁN

Bà mong muốn ñiều gi ở học sinh của minh?

Tôi nghĩ rằng trong trưòng tôi áp lực thành tích không quá cao, có nghĩa là thành tích trong học tập của các em không quá phụ thuộc vào túi tiền của cha mẹ.

DI Ễ

N

ĐÀ N

ðiều tôi mong m uốn với học sinh (và cho cả chính tôi nữa) là các em ñạt kết quả tốt trong kỳ thi hết cấp và tất cả ñều có chỗ học trong trường nghề hoặc có khả năng học tiếp bậc cao hơn.

- P han Trọng H ù ng

172

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

umuBi

ĐẠ O

TP .Q UY

MỘT V í D ự ¥ Ể ÁP DỤNG CẤC PHƯƠNG PHAP Sư PHẠM TRONG ðIỂU HÀNH CUỘC HỌP

B

TR Ầ

N

NG

(Trích n h ậ t ký M ộ d ul 1- MT4, chiều 28/8/2009)

00

A

-L

Í-

A

10

ng Ulrich Lipp nói: “Trong ngày hôm qua nhiều bạn ñã ñẻ nghị cân chỉnh nội dung cho phù hợp hơn với công tác quản lý trong doanh nghiệp. M ục ñích của lớp học là ñào tạo phương pháp sư phạm hiện ñại. Trên thực tế, các phương pháp hiện ñại xuất phát từ công việc thuyết trình, ñiều hành các cuộc họp, hội thảo.

TO ÁN

Trong vòng 45 phút tới, tôi sẽ mô phỏng m ột cuộc họp. Trước khi vào chủ ñề ñó, tối m uốn các bạn làm m ột bài tập nhỏ”.

DI Ễ

N

ĐÀ N

Ông m ang m ột cây tre vào. Ông chia lớp thành 2 hàng ñói diện nhau và ñề nghị mỗi nguời dùng 2 ngón tay ñể ñỡ cây tre. Ồng cũng cử 2 bạn làm trợ lý ñể giữ 2 ñầu cây. Ông yêu cầu hạ cày tre xuống nhưng mọi người lại toàn nâng cao lên. Sau ñó, ông cử anh Lương chi ñạo trợ lý bỏ tay ra, còn mọi nguòi vẫn phải dùng 2 ngón tay ñể ñỡ và làm theo hiệu lệnh. Anh Lương chi ñạo bằng cách vỗ tay và hô, cây tre xuống dần.

173

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư o m g

ph á p s u

ph ạ m

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

Cầm

Tâm quan trọng của nguời ñiêu hành

TR Ầ

N

Tỉép theo, ông Lipp yèu cầu m ang 2 bàn dài vào, kê 2 bàn song song nằm cạnh nhau.

00

B

Ông Lipp mòi những người có liên quan ñến ngành xây dựng lên ngồi quanh bàn ñể mô phòng phòng họp của m ột công ty. Ông ñề nghị những người còn lại ñứng xung quanh quan sát.

10

Lipp ñóng vai sếp, chủ trì cuộc họp.

A

“Các anh chị thân mến! Chúng ta vừa nhận ñược hợp ñồng lớn và yêu cầu cao về chất lượng công trình.’' - ồ n g Lipp nói.

-L

Í-

Ông ñua nội dung họp lên bảng ỉật: “Chủ ñề: Giải pháp nâng cao chát lượng xây dựng trong các công trình xây dựng lón”.

TO ÁN

Nội dung buổi họp

ĐÀ N

Ông Lỉpp chủ trì và nói về nội dung cuộc họp. Các thành viên trong cuộc họp lắng nghe mà không nói gì. Ông dừng lại và hỏi cả lớp rằng m ình ñã áp dụng phuơng pháp

DI Ễ

N

gì?

“Dẫn d ắ t vẩn ñể và ñưa ra nội dung họp.” - M ột số bạn học trả lời.

Ồng Lipp: “ðúng, ñó là phần mở ñầu. Tiếp theo, chúng ta sẽ bàn thêm về m ặt nội dung”. 174

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

Ông mời m ột người lên ghi những ý kiến về chủ ñẻ: Các khâu cần cải thiện? Rồi ông tiếp tục nói:

TP .Q UY

- Tôi nghĩ các công trình trước ñây chúng ta thực hiện ñã khá tốt, nhưng nay cần phải cổ gắẩg: ẵ ể ứ iự ciilẹn tố t hơn nữa. Tôi thấy việc cần cải thiện là khâu lập kế hoạch; - Cung ứng vật tư không ñúng tiến ñộ;

ĐẠ O

- Kiểm tra ñơn vị tu vấn giám sát việc thi công; '

NH ƠN

Cắm

Tăng cường cán bộ kỹ thuật ñối với công trình;

N

NG

- Chất lượng của ñội ngũ thợ thi công là rất quan trọng. Nhung anh Thịnh trả lương thấp và rất chậm nên tâm lý của công nhân không tốt. Chúng ta là công ty có tiếng nhưng tôi thấy phòng tài vụ trả lương thấp lắm.

TR Ầ

Ồng Lipp dừng lại và hỏi: “Tôi ñã sử dụng phương pháp gì”. “Phương pháp N êu ý kiến ghi lên bảng’ - M ột sổ bạn trả lời.

10

00

B

Ông nói: “Tôi ñang thực hiện quy trình: ðua ý tưởng ghi lên bảng và lựa chọn”.

A

Guộc họp tiếp tục.

TO ÁN

-L

Í-

- Chúng ta có nhiều biện pháp nhưng không thể làm hết ngay ñược, vì vậy, tôi m uốn các anh chị chọn ra 3 ý tưởng tốt nhát ñể thục hiện. Chúng ta sẽ lấy ý kiến của các anh chị, ý tưỏng nào ñược nhiều người chọn nhất sẽ ñược áp dụng. 7 người chúng ta sẽ cùng gách vác trách nhiệm chung. Cứ 2 ñến 3 người sẽ lo thực hiện m ột biện pháp. Bây giờ các anh chị hãy tự lụa chọn biện pháp mà m ình m uốn ñảm nhiệm.

ĐÀ N

Ông Lipp dừng lại và hỏi: “Chúng tôi sẽ làm thế nào ñề lựa chọn?” “Mọi người sẽ dùng phuongfiM p Sầ/iỆỉộc” - Nhiều bạn trả ỉời.

DI Ễ

N

Tiến trình tiếp theo là ai nhận biện pháp nào thì ñề ra kế hoạch thực hiện. Nếu ý của sếp là m uốn chọn m ột phuơng án cụ thé nào

ñó thì phải dùng các biện pháp ñể khuyến khích sự tích cực của nhân viên. 175’ 1

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

CẲ M n a n g p h ư ơ n g p h á p s ư p h a m

NH ƠN

Lipp ñề xuất rằng trong các cuộc họp thì mọi người vẫn áp dụng phuơng pháp Làm việc nhóm như ñối với buổi học.

TP .Q UY

“Kế tiếp, giả sử các nhóm ñã làm việc xong và giờ ñã có phưong án cho từng biện pháp ñược hiển thị trên giấy AO.

ĐẠ O

Các phương án ñưa ra m ột loạt những việc cần làm, xác ñịrih nhóm và nguời chịu trách nhiệm chính, thời hạn hoàn thành công việc. Trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn thì báo cáo ngay với tôi ñể xử lý.” —Ông Lipp nói.

NG

Bài học rú t ra là nếu việc xác ñịnh nhiệm vụ của mỗi cá nhân, thời hạn hoàn thành, người chịu trách nhiệm chỉ dừng lại ở lời nói thì không biết bao giờ công việc mới trôi chảy. Kết thúc cuộc họp.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

Gợi ý á p dụng: Các anh/chị có thể áp dụng các phương pháp su p hạ m chủ ñộng như cách tôi vừa ñiều hành họp ñ ể triển khai các cuộc họp của cơ quan.

176

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

HỌC CHỦ ðỘNG"

00

B

TR Ầ

cJ 1 L ộ t nhóm chuyên gia ñã mở khóa huấn luyện yề các phương pháp giáo dục chủ ñộng tại Hội quán ðến Với Nhau (quận Bình Thạnh, TP.HCM). Học viẻn là các giáo viên, nhân viên công tác xã hội, bác sĩ...

TO ÁN

-L

Í-

A

10

Cứ tưởng giảng viên phải sắm nhiều phương tiện dạy học, nhưng th ật bất ngờ, trên bàn giảng viên chỉ có hơn chục tờ giấy trắng và bút lông xanh ñỏ, cạnh ñó là chiếc bảng to. Mở ñầu bài học “Phươngpháp làm việc nhóm ”, Thạc sĩ Nguyễn Thị O anh viết lên bảng ba câu hỏi: Thé nào là m ột cuộc thảo luận nhóm thành công? Trưởng nhóm phải là người như thế nào và anh/chị làm gì? Thành viên của nhóm phải làm gì?

DI Ễ

N

ĐÀ N

Ngay sau ñó, 30 học viên ñuợc chia thành sáu nhóm, cứ hai nhóm thảo luận m ột câu. Trong lúc các nhóm làm việc, giảng viên ñến từng nhóm ñể hỗ trợ khởi ñộng thảo luận, gợi ý, ñịnh hướng, kích thích các thành viên e dè tích cực phát biểu. Sau năm phút, từng nhóm dán “sản phẩm ” lên bảng và cử ñại diện trình bày trước lớp. (*) Trích bài viẽt “ðổ/ mới phương pháp giảng dạy”: Lớp quá ñóng: làm sao ñói mới? trên báo Tuổi Trẻ ngày 7/11/2008 vé lớp tập huẫn Phương pháp sư phạm do Có Ths. Nguyên Thị Oanh và Ths. Phạm Thị Thúy tổ chức tại Hội quán ðẽn Với Nhau (Thành phố H6 Chi Minh) năm 2008. 177

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph u o n g

ph á p sư

ph ạ m

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

CẨM

TR Ầ

N

Học viên Kim Cúc thục hành giảng bài theo phuong pháp giáo dục chủ ñộng

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

Thành viên các nhóm khác giơ tay bổ sung nhiều ý kiến cho hai nhóm trình bày câu ñầu tiên. Giảng viên ghi nhận tất cả ý kiến bổ sung, ñồng thời phân tích sâu ñể học viên tụ nhận ra các ý kiến ñúng, sau ñó cung cấp thêm nhiều ý quan trọng: “Mỗi nhóm chỉ nên từ 3-5 người, có nam có nữ, ñúng ñối tượng, thảo luận m ặt ñối m ặt”. Sau ñó, giảng viên góp ý khác phục m ột số hạn chế trong quá trinh làm việc của các nhóm: nhập cuộc e dè, “ngôi sao” tranh nói, không có “nhạc trưởng” ñiều phối thảo luận... Rồi giảng viên nhấn mạnh: "Khi làm việc nhóm, tất cả ý kiến (kết quả thảo luận) của nhóm ñều thuộc về ta, và ñó là ñộng lực thói thúc ta tích cực phát biểu và sau ñó hành ñộng”.

DI Ễ

N

ĐÀ N

M ột trong những ñịều thú vị nhất của khóa huấn luyện chính là học viên ñược thực hành giảng bài. Giảng viên cho các nhóm thảo luận tìm ñề tài, tất cả thành viên trong mỗi nhóm góp ý xây dụng “giáo án” ñể ñại diện nhóm lên “ñứng lớp”. Do chua rành rẽ nên có “giáo viên” chi trong 15 phút ñã vô tình áp dụng m ột lèo ba phương pháp là Làm việc nhóm, Hỏi-ðáp và N êu ý kiến ghi lên bảng. Ngay sau khi ñóng vai “học trò ”, học viên thoắt cái biến thành “nhà phê bình”. Họ không chỉ khen những ưu ñiểm m à còn giúp “giáo viên” nhận 178

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

ra những hạn chế: chủ ñề không rõ, chưa ñúng trình tự của phương pháp, ñiều hành lớp kém sinh ñộng...

ĐẠ O

TP .Q UY

Giảng viên ñề nghị “giáo viên” phản biệBKcác ý kiến rồi bổ sung nhận xét riêng. Ở phần này, các học viên học hỏi ñược “văn hóa phê bình” từ giảng viên: nêu ưu ñiếm trưởc nhược ñiềm, càng nhiều ưu ñiểm cụ thể càng tốt, góp ý trên tinh thần chân thành xây dựng “nên làm thế nào thì tốt hơn”.

NH ƠN

Cám

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

“Truớc ñây tôi từng nghe nói về các phương pháp giáo dục chủ ñộng nhưng do không biết cách thực hiện nên thôi. Sau khi học, tôi ñang từng buớc áp dụng và thấy lớp học sinh ñộng hẳn”, - anh Nguyễn Thành Lê, giáo viên Trường THCS & THPT Sao Việt (Q.7, TP.HCM) chia sẻ. Tuy say mê cách dạy chủ ñộng nhưng m ột số giáo viên cho biết chua thể áp dụng ñược vì ngại lớp ñông, học sinh e ngại phát biểu và sợ “cháy” giáo án. Thạc sĩ Phạm Thị Thúy chia sẻ: “Có nhiều phuơng pháp áp dụng cho lớp ñông như Hỏi-ðáp, N êu ý kiến ghi lên bảng, Hỏi chuyên gia, ðóng vai... Nếu nguời thầy biết cách tổ chức và khuyến khích thì chắc chán nguời học sê tích cực tham gia. Nếu chỉ chọn nội dung cốt yếu ñể ñào sâu thì không lo, dạy học m ột cách máy móc theo giáo trình mới lo trễ giờ”.

Bài và ảnh: THÁI BỈNH

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Bạn Huyền Trang cho biết: “Chúng tỏi ñược học chứ không phải bị học, nhờ ñó tiếp thu bài rất nhanh và nhớ lâu, hơn hẳn cách học thụ ñộng m ột chiều trong trường mà tôi ñang theo học”. Không chỉ là nội dung bài học, các học viên còn “lượm” ñược rất nhiều ñiều bổ ích ñể áp dụng vào công việc và cuộc sống, ñặc biệt là các kỹ năng giao tiếp, lãnh ñạo nhóm , hòa nhập ñám ñông...

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

NH ƠN

ẾSBIHIBEI

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

ðỂ GIÁO VIÊN CÓ GIỌNG NÓI HAY VÀ KHỎE: MỘT s ố ðIỂU CẦN BIẾT VỂKỸ THUẬT THỞ «

A

10

00

B

€ j iọng nói là công cụ quan trọng của mỗi nguời, cho dù chúng ta sống ở ñâu, công tác ở vị trí nào. ðé chăm sóc, rèn luyện và phát huy tác dụng của “công cụ” này, kỹ thu ật thở ñúng là rất quan trọng, trước hết ñối vỏi những người hàng ngày phải dùng giọng nói của m ình trong nghề nghiệp nhu ca sĩ, diễn viên, giáo viên, người dẫn chương trình.

-L

Í-

ðể hiểu ñược tầm quan trọng của kỹ th u ật thở, chúng ta cần tìm hiểu m ột chút về chu trình thở.

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

Mỗi m ột lần hít vào, thở ra trong trạng thái tĩnh ta ñạt ñược dung tích trung bình 0,5 lít không khí. Dung lượng không khí tối ña của m ột nguời bình thường khi hít vào và thở ra là khoảng 1,5 - 2 lít. Vận ñộng viên, ca sĩ và những người biết tận dụng khả năng thở của m ình có thể ñạt ñược dung tích 5 - 6 lít.

Có 2 kiểu thở: thở bằng lồng ngục và thở bàng bụng. Khi thở bằng lồng ngục, ta chủ yếu huy ñộng cơ vai và cơ gáy. Thở bằng bụng chủ yếu nhờ sự co dãn của cơ hoành.

180

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

Kỹ thuật thở ñúng:

TP .Q UY

Lấy hơi và thở ra - ñó là việc ai cũng có thể làm ñược m à khống cần phải suy nghĩ gì. Chính vì thế, ña số trong chúng ta cho ñén hay không mấy quan tâm về chu trình thở của chính mình. Tuy nKíên, thực tế là có những khác biệt lớn toong quá trình thở.

NH ƠN

Cắm

ĐẠ O

Hiệu suất thở thấp hay cao phụ thuộc vào việc chúng ta chi-hít thở ở vùng phía trên của phổi hay cũng hít thở ở vùng phía dưới của phổi.

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ða số chúng ta thở bằng lồng ngực. Khi ñó, hai vai ta hơi nhô lên, hạ xuống ñể phổi hít vào, thở ra. Chúng ta ñều biét, giọng nói ñược tạo ra khi luồng không khí từ phổi bị ñẩy ra thổi qua dây thanh quản. Nếu thở bằng ngực - hay nói cách khác, khi nói nếu ta chi lấy hơi từ lồng ngực - ta mói chỉ sử dụng ñược phần trên của phổi, tức chiếm khoảng 25% dung tích phổi. Khi thở nông như vậy và thêm việc nói to, ta sẽ rất vất vả ñể tạo m ột áp lực rát lớn ñầy ñược không khí ra, vì ở vùng phía trên phổi xuơng trong lồng ngực tương ñối bất ñộng, không linh hoạt. Lúc này, giọng nói sẽ bị chèn nén và dễ bị lạc giọng khi cao giọng, nguời nói gây ấn tượng bị gò bó khi nói. Nếu chỉ thở nông, các cơ vai và gáy liên tục phải làm việc khiến nhanh mỏi mệt.

TO ÁN

-L

Í-

Thở bằng bụng, còn gọi là thở bằng cơ hoành là cách thở nhẹ nhàng hơn. Khi thở bằng bụng, ta tận dụng ñuợc dung tích phổi. Thờ bụng dễ hơn, vì xương lồng ngực vùng dưới phổi không bất ñộng mà linh ñộng hơn. Thở bụng còn làm giảm gánh nặng lên các cơ vai và cơ gáy, vì khi thỏ bằng bụng ta chủ yếu dùng cơ lưng và cơ bụng.

DI Ễ

N

ĐÀ N

Khi thỏ bằng bụng, cơ hoành giúp ta ñẩy không khí từ phổi thổi vào dây thanh quản - tạo ra giọng nói. Sau khi dùng cách thở bằng bụng hít ñầy không khí vào phổi, ta có thể dùng cơ hoành từ từ “bắn” từng ñợt khống khí ra trong 40 giây mà khổng cần phải lên gân, lên cốt. Tuy nhiên, nếu chi lấy hơi bằng cách thở lồng ngực - không huy ñộng cơ hoành - ta chỉ có thể “bắn” ñược tói ña 10 ñợt như vậy trong 4 giây. Bạn có thé tự thử bằng cách căng hết cỡ cơ hoành hít ñầy hơi, rồi ñặt tay lên bụng và nhả dần cơ hoành từ từ “bán” từng ñợt không khí ra. Bạn sẽ thấy bụng thót dần lại sau mỗi lần “bắn”. 181

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cắm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p sư

ph ạ m

NH ƠN

Khi thỏ bằng cơ hoành, phổi có thề hít ñuợc nhiều không khí hơn

TP .Q UY

và khi thở ra, luồng không khí ñược ñiều chỉnh dễ dàng hơn và ñều hơn. Nếu thở bằng lồng ngực, bạn khó kiềm soát ñuợc luồng không khí thở ra, và như vậy hầu như không kiểm soát ñược giọng nói và cũng không ñiều chinh ñược giọng nói theo ý muốn. Khi thở bằng bụng, không khí hít vào ñược phân chia ñều trong

ĐẠ O

phổi và lồng ngực ñược giữ trong trạng thái thư giãn. Kỹ thuật thở này là buớc ñi quan trọng ñể hỗ trợ giọng nói của chúng ta.

NG

Dùng cơ hoành làm công cụ hỗ trợ khi nói giúp ta không bị khản giọng, m ất giọng và khống vất vả khi nói. Cơ hoành giúp ta có giọng nói m ạnh mẽ, dẻ nghe. Nếu thở quá nông (thỏ bằng lồng ngực), giọng nói của chúng ta sẽ nhỏ và mỏng.

TR Ầ

N

I<ỹ thuật thở ñúng không chỉ giúp ta kiềm soát ñược giọng nói của m ình mà còn giữ cho ta sự ñiềm tinh. Thở ñúng giúp ta tránh ñược stress, vi khi ñó não ñược cung cấp ñủ ôxy.

00

B

Thở ñúng là tiền ñề tạo ra m ột giọng nói có âm ñiệu dễ chịu và giúp ta xuất hiện trước công chúng m ột cách thuyết phục.

10

Bài tập thở:

-L

Í-

A

Cách thở tốt nhất là kết hợp thở bằng lồng ngực và thở bụng, vì kiểu này sẽ có tác dụng tốt ñối với người phải nói nhiều bởi áp lục dàn ñều cho khối cơ vai, cơ gáy (thỏ lồng ngực) và khối cơ lưng, co hoành (thở bụng).

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

Kỹ thuật thở ñúng ñắn là cơ sở giúp ta diễn thuyết tốt. Chỉ ai có ñủ ôxy trong phổi mới có thề trình bày hết ý mà không cần phải dửng lại giũa chùng ñế lấy hơi. Bí quyét nằm ở phương pháp thở sâu từ vùng bụng. Phương pháp thở ñó cung cấp ôxy ñầy ñủ hơn cho máu. Phần lớn mọi nguôi ñều không nám ñược phương pháp thở này và thường chi thở nông - thở bằng lồng ngực - mà quên thở bằng bạng. Thở bằng lồng ngực không tận dụng ñược dung tích của phổi và hậu quả là diễn giả hay phải dừng lại giữa chừng ñé lấy hơi.

182

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư o n g

ph á p su

ph ạ m

Bài tập cải thiện kỹ thuật thở:

TP .Q UY

1. Hít từ từ bằng mũi. ðẩy không khí vào phần ñáy phổi trước, sau ñó ñến phần giữa phổi và cuối cùng ñến phần trên phổi. ðồng thời ñáy bụng ra phía ngoài.

NH ƠN

CẮM

2. Giữ lượng không khí hít vào trong 5 giây.

ĐẠ O

3. Sau ñó nén bụng vào, ñồng thời thở ra từ từ cho ñến khi thở ra hết.

NG

4. Khi phổi rỗng hoàn toàn, nghỉ tiếp 5 giây rồi làm lại từ ñầu.

5. Làm bài tập này nhiều lần trong ngày với các tư thế ngồi, nằm và ñứng.

N

Luyện tập nhóm cơ mặt tham gia vào hoạt ñộng nói:

10

00

B

TR Ầ

Những người làm công việc thường xuyên phải nói cũng cần tập luyện các cơ trên m ặt tham gia vào quá trình nói. M ột bài tập rất ñơn giản, dễ thực hiện là “ăn bánh tưởng tượng”. Ta tưởng tượng ñang ngậm m ột cái bánh rất to trong miệng và khi nhai bánh phải có tiếng ñộng Ồm oàm.

A

Giữ thanh quản ở vị trí thẳng ñứng:

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

Trong khi nói, chúng ta phải lưu ý ñến việc giữ vị trí tối uu cho thanh quản. Hãy tưởng tượng thanh quản như m ột cáỉ vòi cao su gắn vào phổi là m ột quả bóng ñựng ñầy nuớc. Khi bóp quả bóng, néu cái vòi cao su ñuợc giữ thẳng thớm thì nước từ vòi trào ra sẽ ñược mạnh mẽ, dễ dàng. Nếu cái vòi bị vẹo ñi, nước sẽ ra ít hơn, khó hơn. Khi ta nói, phổi ép hơi vào thanh quản tạo ra tiếng nói. Nếu luôn giữ cho thanh quản ở vị trí ñứng thẳng, không bị bóp méo, vẹo vọ thì không khí trong ñó ñược thổi ñi dễ dàng hơn - ta nói tròn giọng hơn, dễ dàng hơn và ñỡ m ất sức. Vì thế, khi nói ta có giữ tư thế thẳng ñầu, tránh cúi ñầu về phía trước hay ngả về phía sau. Chúng ta dễ thấy tình trạng m ột nguời nào ñó khi tranh luận gay gắt thường vươn cổ về phía trước làm thanh quản bị cong, và kết quả là họ bị lạc giọng. Khỏng khí trong than h quản cũng lưu thông khó khăn hơn nếu khi nói ta kéo vai về phía sau và ưỡn ngực ra phía trước. Khi ñó, nếu ta 183

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cầm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

NH ƠN

nói càng to, giọng nói càng có vẻ bị gò ép hơn. Vì vậy, dựa vào tư thế và giọng nói, ta có thể nhận ra ai ñó không m uốn trao ñổi theo hướng hợp tác nữa mà là ñang thích tranh luận.

ĐẠ O

TP .Q UY

Tóm lại, ñể việc nói ñạt hiệu quả tổt, ta nhất thiết phải giữ cơ thé ở tư thế thảng, thoải mái. Làm ñược như vậy ta mới có m ột giọng nói tròn trịa và tràn ñầy năng lượng.

00

B

TR Ầ

N

NG

Không có m ột quy ñịnh chung cho âm lượng giọng nói. Khỉ phải nói trong m ột phòng lớn, ta nên thử giọng trước xem nguời ngồi ở hàng sau cùng có nghe ñược không. Nguyên tắc là ai ñó có giọng rõ ràng thì người nghe sẽ dễ tiếp nhận hơn nhiều, và vì thế mà không cần phải nói to. Chúng ta có thể dùng giọng nói m ột cách biến hóa, ví dụ nhu nói lúc to, lúc nhỏ, khi cao giọng, lúc trầm giọng, khi sôi nổi, lúc chậm răỉ. Không gì chán hơn m ột bài diễn thuyết ñược ñọc hoặc trình bày bằng m ột giọng ñều ñều như ru ngủ. Ai không tự tin thuờng hạ giọng và rụt rè. Hãy khác phục ñiểm yếu ñó, vì không gì làm cho người nghe m ất lòng tin hơn m ột diễn giả rụ t rè, ngượng nghịu.

10

Chăm sóc giọng nói:

Í-

A

Hãy chăm sóc giọng nói của m ình trước mỗi lần diễn thuyết. M ột giọng nói yếu, m ệt cần nghỉ ngơi và tăng cường ñộ ẩm, ví dụ như một ngụm nước ấm hoặc ly trà nóng.

-L

Chúng ta cũng cần luyện nói cho tố t và ñỡ m ất sức.

TO ÁN

Bài tập luyện nói: Ta nói 3 từ Bri/Bra/Bru nhu sau: từ Bri nói ñến họng, từ Bra kéo dài ra ñến ngực và từ Bru kéo dài tiếp xuống ñến bụng.

TỐC ñộ và quãng nghỉ:

DI Ễ

N

ĐÀ N

Khi trình bày, ta cẩn nói chậm và rõ ràng. Trong m ột bài nói, ta cần có những quãng nghỉ - vừa ñể giọng nói của ta hồi phục, vừa tạo không khí hồi hộp, chờ ñợi trước khi ñẻ cập ñến nội dung quan trọng nhất của bài hoặc trước khi bước vào nội dung mới.

- P han Trọng H ù ng

184

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

ðIỂU NHÀ TRƯỜNG CẨN DẠY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

tU iá o dục là vấn ñề nan giải không chi riêng ở Việt Nam. Trên thégiới, việc thay ñổi phương pháp giáo dục luôn là vấn ñề gây tranh cãi lớn. Tuy nhiên, m ục ñích cuối cùng của những cuộc tranh cãi ñó là tạo nên những làn sóng cải tồ hữu hiệu. Charles H andy - nhả triết lý kinh doanh nổi tiếng nước Anh, người có những tácphám ñược bán ra hàng triệu bản trên khấp th ế giói - cũng là người góp phần tạo nên những bién ñổi diệu kỳ cho nền giáo dục hiện ñại nhờ những tư tưởng của ông. Dưới ñây là m ột ñoạn trích trong bài “Sáng tạo ra tương lai ” trong quyền sách "ðiều nhà trường cần dạy ”của ông.

ĐÀ N

TO ÁN

Chúng ta ñã thiết kế trường học dựa trên giả thiết ngầm cho rằng mọi vấn ñề trên thế giới ñều ñã ñược giải quyết và giáo viên biết các câu trả lời. Do vậy, công việc của giáo viên là nói cho học sinh biét vấn ñề, rồi ñưa ra câu trả lời cho vấn ñề ñó, và theo ñúng nghĩa ñen thì ñây là “giáo huấn” cho chúng.

DI Ễ

N

Theo quan ñiểm của tôi về thế giới, tưong lai của thế giới gồm các gián ñoạn không ngừng, các vấn ñề của nó chưa phải ñã có ngay. Chúng ta phải sáng tạo ra thế giới. Do vậy, giáo dục theo kiểu cổ ñiển

ñang có nguy cơ làm giảm trí lực hơn là làm tăng.

185

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cẩm

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p su

ph ạ m

NH ƠN

Nhiều giả thiết trong vốn học của tối cho rằng có nhiều ñiều về

TP .Q UY

thế giới “có thể biết ñược”, và nếụ như tôi biết ñược những ñiều ñó thì tỏi có thể tiến bước vững chắc trong thế giới ñó. Tôi cho rằng tôi phải quên ñi rất nhiều ñiều như vậy.

ĐẠ O

Cuộc sống dường như là m ột sự tiếp diễn không ngừng của các vấn ñề mà sự kết thúc còn ñể ngỏ, không có câu trả lời ñúng, nhưng lại ñòi hỏi có câu trả lời. Trước ñây chúng ta thường nghĩ rằng cuộc sống là m ột vấn ñề khép kín. Rằng mọi cái ñều có câu trả lời ñúng, chỉ có ñiều là chúng ta chưa biết câu trả lời ñúng ñó mà thôi.

TR Ầ

N

NG

Nhưng có m ột số người ñã biết, thường là người già hơn hoặc giỏi chuyên m ôn hơn chúng ta. Và chi cần nghiên cứu, nghiền ngẫm thêm chút ít là chúng ta cũng có thể tìm ra vấn ñề. M ột câu hỏi ñóng sẽ là “ðâu là con ñuờng nhanh nhất ñi tới Luân ðôn?”. Câu hỏi này là có cảu trả lời.

A

10

00

B

Nhưng câu hỏi mà sự kết thúc ñể ngỏ là “Tại sao bạn muốn ñi tới Luân ðôn?”, trong trường hợp này không có câu trả lời ñúng, nhưng chúng ta vẫn phải tìm câu trả lời. Theo tôi, cuộc sống ngày càng giống như vậy. C ó'thể câu trả lời của tôi không giống câu trả lời của bạn, nhưng tôi vẫn phải có câu trả lời và tòi vẫn phải làm theo nó. Hầu hết nền giáo dục ñã không chuẩn bị cho chúng ta về ñiều này.

TO ÁN

-L

Í-

Tôi tin rằng chúng ta cần có cách dạy học sinh hoàn toàn mới, không chỉ là học kiến thức và sự kiện. Những cái ñó ñương nhiên vẫn cần thiết, nhung ngày nay ñé biết ñuợc những ñiều ñó không khó khăn gì.

DI Ễ

N

ĐÀ N

Tôi m uón trang bị cho mọi ñứa trẻ m ột quyền cầm nang M acintosh (Macintosh Powerbook) và m ột ổ ñĩa CD-ROM ñể chúng có thề biết ñược mọi thứ chỉ bằng ñầu ngón tay của chúng. Bấy giờ, nhiệm vụ của giáo viên là giúp cho chúng biết cần phải dùng tất cả kiến thức ñó vào việc gì và bằng cách nào. ðó là cách ñể chúng ta hiểu ñược tương lai. Chúng ta phải tự hiểu, tự tạo ra tương lai của chúng ta. Và các tổ chức phải tự làm ra

186

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

n a n g

ph ư ơ n g

ph á p s u

ph ạ m

tương lai của mình. Thế giới thì ñủ cho tất cả mọi người giành lấy phần của mình. ðiều ñó vừa rất ñáng sợ nhưng cũng rất lý thú.

TP .Q UY

ðể làm cho tương lai trở thành hiện thục, chúng ta cần phải tự tin và tin tưởng vào giá trị của chính minh. ðó ỉà ñiều các trường học phải truyền dạy cho mọi người bỉét.

NH ƠN

CẨM

-

Charles H an d y

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

(Theo tạp chí Tia sáng, số 9, tháng 5.2003)

187

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

00

B

TR Ầ

N

NG

ĐẠ O

TP .Q UY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH

TP .Q UY

1. Carl Rogers, Phương pháp D Ạ Y và HỌC hiệu quả, Nhà xuất bản Trẻ, 2001.

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

2. DSE - NAPA, Phươngpháp giảng dạy hiệu quả cho nguời lớn, Nhà xuất bản Thống Kê, Hà Nội, 2000.

ĐẠ O

3. Học viện Hành chính và tổ chức INWENT, Phiếu phương pháp: Phương pháp giảng dạy tích cực cho nguời lớn, 2006.

NG

4. Học viện Hành chính và tổ chức INWENT, Tập tài liệu Các Phương pháp giáng dạy, 2006.

N

5. ðặng Thành Hưng, Dạy học hiện ñại, Lý luận, Biện pháp, Kỹ thuậtf Nhà xuất bản ðại Học Quốc Gia Hà Nội, 2002.

TR Ầ

6. Trần Phong, Kỹ năng giảng viên trong hoạt ñộng giảng dạy có sự cùng tham gia, (Tài liệu tập huấn giảng viên).

10

00

B

7. Ulrich Lipp và Paul Schlueter, ðổi mới phương pháp giảng dạy, Nhà xuất bản Lao ðộng Xã Hội, 2005.

A

8. NIPA - DSE, Sổ tay phương pháp sư p h ạm hành chính, Nhà xuất bản Thống Kê, Hà Nội, 2000.

-L

Í-

9. Nguyễn Thị Oanh, Giáo dục chủ ñộng, Tài liệu luu hành nội bộ, 1994.

TO ÁN

10. ðỉnh Văn Tiến (chủ biên), Phương pháp giáng dạy ñại học cho nguời lớn, Nhà xuất bản Còng An, Hà Nội, 2001. 11. ðinh Văn Tiến, Câm nang phương pháp giảng dạy hiệu quả cho người lớn, Nhà xuất bản Lao ðộng, Hà Nội, 2006.

DI Ễ

N

ĐÀ N

12. Nhiều tác giả, M ột số vấn ñề về cách dạy và cách học, Nhà xuất bản ðại Học Quốc Gia Hà Nội, 2002. '

189

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

TP .Q UY

NH ƠN

MỤC LUG

Lời giới thiệu

ĐẠ O

Lời nói ñầu

<ỉ> Lợi ích của các phương pháp giảng dạy tích cục

NG

Khâc phục những trở ngại khi áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực <$> Nhũng nguyên tác trong giảng dạy

TR Ầ

Phuơnỳ pháp "Tia chớp"

N

<$ Lập kế hoạch b ài g iả n g

B

Phương pháp "Hỏi chuyên gia"

00

' <$> Phương p h á p "H ỏi - ð á p ,ắ

10

Phương pháp "Nêu ý kiến ghi lên bảng"

A

Phương p h á p "Làm việc n h ó m "

Phương pháp "Bề cá”

Í-

Phương pháp "Sàng lọc"

-L

<s> Phượng pháp "Neo kiến thúc bàng câu ñố"

TO ÁN

Phương p h á p "Tĩnh h u ố n g "

^

Phương pháp “ðóng vai”

DI Ễ

N

ĐÀ N

^ Phương p h á p "Công ñ o ạ n ”

Phương pháp "Trục quan hóa”

Giới thiệu m ột số phương pháp bổ trợ khác Phuơng tiện trong g iả n g d ạ y

Trò chơi su phạm: chơi mà học

190

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

TP .Q UY

NH ƠN

WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

^ Tác phong của giảng viên

ĐẠ O

ứng xử văn hóa của nguời t hầy bài học quý nhất ñối với học trò

NG

4> Kỹ năng nhận xét, góp ý cho ñồng nghiệp

Các câu hỏi thường gặp vê phương pháp sư phạm

TR Ầ

N

Phu Luc

00

B

1 Giới thiệu chương trình ñảo tạo Thạc sĩ Huấn luyện (Master - Trainer -M T)

A

10

2 ð ê thi cuối khóa dành cho lớp ñào tạo Thạc sĩ Huăn luyện

3 Trích nhật ký một khóa học phương pháp sư phạm

Í-

4 Kinh nghiệm giảng dạy của Trường Hành chính, bang Bayern, CHLB ðức

TO ÁN

-L

5 Các nhà sư phạm ðức nhìn nhận việc học sinh ghi chép trên lớp như thế nào? 6 Câu chuyện vê một chuyên gia sư phạm ðức với quá trình ñổi mới phương pháp giảng dạy ở Việt Nam

ĐÀ N

7 Một ví dụ vê áp dụng các phương pháp sư phạm trong ñiêu hành cuộc họp 8 Học chủ ñộng

DI Ễ

N

9 ðề giáo viên có giọng nói hay và khỏe: một số ñiêu cân biết vé kỹ thuật thở

10 ðiéu nhà trường cán dạy

191

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON


WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON

Cố vấn: GS.TS. ð inh Văn Tiến - Ulrich Lipp

ĐẠ O

Cam nao

TP .Q UY

Hiệu ñính: GS.TS. ð inh Văn Tiến

NH ƠN

Tác giả: Ths. N guyễn Thị M inh Phượng - Ths. Phạm Thị Thúy

N

NG

Sir PHẠM TR Ầ

F ir s t N e w s

00

B

Chịu trách nhiệm x u ấ t bản:

DI Ễ

N

ĐÀ N

TO ÁN

-L

Í-

A

10

NGUYỄN THỊ TH ANH HUƠNG

Biên tập Bìa Trình bày Minh họa Sửa bản in Thực hiện

Thúy Liễu N guyễn H ùng First New s Văn Quí Việt Bằng First N ew s - Trí Việt

NHÀ XUẤT BẲN TỔNG HỢP TP. H ồ CHÍ MINH

62 Nguyễn Thị Minh Khai - Quận 1 ðT: 38225340 - 38296764 - 38247225; Fax: 84.8.38222726 Email: tonghop@ nxbhcm.com.vn W ebsite: www.nxbhcm.com.vn / www.fiditour.com

Số lượng 1.000 cuốn khổ 16X24 cm tại cty In Phương Nam. (160/12 ðội Cung, Q.11, TP.HCM). Giấy ðKKHXB số 1082-11/CXB/63-90/THTPHCM cap ngày 5/12/2011. Giấy trích ngang số 1748/Qð-THTPHCM-2011. !n xong và nộp lưu chiểu quý 1/2012.

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

WWW.FACEBOOK.COM/BOIDUONGHOAHOCQUYNHON